Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Dīgha Nikāya 1Lange Lehrreden 1

BrahmajālasuttaDas göttliche Netz

1. Paribbājakakathā1. Gespräch über Wanderer

Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)
So habe ich es gehört:
ekaṁ samayaṁ bhagavā antarā ca rājagahaṁ antarā ca nāḷandaṁ addhānamaggappaṭipanno hoti mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ pañcamattehi bhikkhusatehi.
nāḷandaṁ addhānamaggappaṭipanno → nālandaṁ addhānamaggapaṭipanno (bj) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005) | addhānamaggappaṭipanno → addhāna-magga-paṭipanno (pts) | bhikkhusaṅghena → bhikkhu-saṁghena (pts) | bhikkhusatehi → bhikkhu-satehi (pts)
Einmal war der Buddha unterwegs auf der Straße zwischen Rājagaha und Nāḷandā, zusammen mit einem großen Saṅgha von fünfhundert Mönchen und Nonnen.
Suppiyopi kho paribbājako antarā ca rājagahaṁ antarā ca nāḷandaṁ addhānamaggappaṭipanno hoti saddhiṁ antevāsinā brahmadattena māṇavena.
nāḷandaṁ addhānamaggappaṭipanno → nālandaṁ addhānamaggapaṭipanno (bj) | suppiyopi → suppiyo pi (pts) | addhānamaggappaṭipanno → addhāna-maggapaṭipanno (pts)
Der Wanderer Suppiya war auf der gleichen Straße unterwegs, zusammen mit seinem Internatszögling, dem Vedenstudenten Brahmadatta.
Tatra sudaṁ suppiyo paribbājako anekapariyāyena buddhassa avaṇṇaṁ bhāsati, dhammassa avaṇṇaṁ bhāsati, saṅghassa avaṇṇaṁ bhāsati;
saṅghassa → saṁghassa (ms2005, pts) | anekapariyāyena → aneka-pariyāyena (pts)
Währenddessen tadelte Suppiya den Buddha, die Lehre und den Saṅgha auf vielerlei Art,
suppiyassa pana paribbājakassa antevāsī brahmadatto māṇavo anekapariyāyena buddhassa vaṇṇaṁ bhāsati, dhammassa vaṇṇaṁ bhāsati, saṅghassa vaṇṇaṁ bhāsati.
saṅghassa → saṁghassa (ms2005, pts) | anekapariyāyena → aneka-pariyāyena (pts)
doch sein Zögling Brahmadatta pries sie auf vielerlei Art.
Itiha te ubho ācariyantevāsī aññamaññassa ujuvipaccanīkavādā bhagavantaṁ piṭṭhito piṭṭhito anubandhā honti bhikkhusaṅghañca.
anubandhā → anubaddhā (bj, pts1ed) | ujuvipaccanīkavādā → ujuvipaccanikavādā (sya-all) | anubandhā → anubaddhā (pts) | anubaddhā → anubandhā (bj: machasaṁ) | anubandhā → anubaddhā (cck: ka. sī. pī.) | ujuvipaccanikavādā → ujuvipaccanīkavādā (sya-all: sī.) | anubandhā → anubaddhātipi pāṭho (sya-all note) | anubaddhā → BB anubandhā (throughout). (pts note) | bhikkhusaṅghañca → bhikkhusaṅghaṁ ca (bjt) | bhikkhusaṅghañca → bhikkhusaṁghañca (ms2005) | itiha → iti ha (pts) | ujuvipaccanīkavādā → uju-vipaccanīka-vādā (pts) | bhikkhusaṅghañca → bhikkhu-saṁghañ ca (pts)
Und so gingen Lehrmeister und Zögling hinter dem Buddha und dem Saṅgha der Mönche und Nonnen her und widersprachen einander diametral.

Atha kho bhagavā ambalaṭṭhikāyaṁ rājāgārake ekarattivāsaṁ upagacchi saddhiṁ bhikkhusaṅghena.
upagacchi → upagañchi (bj, sya-all, km, pts1ed) | upagacchi → upagaṁchi (bj, pts) | upagacchi → upagañchi (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | upagañchi → upagacchītipi pāṭho (sya-all note) | rājāgārake → Bp and Old. C. xi. 1.8 rājagārake. * Titles not in the MSS. (pts note) | atha kho → athakho (th) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005) | ekarattivāsaṁ upagacchi → eka-ratti-vāsaṁ upagañchi (pts) | bhikkhusaṅghena → bhikkhu-saṁghena (pts)
Da bezog der Buddha zusammen mit dem Saṅgha der Mönche und Nonnen für die Nacht Quartier im königlichen Rasthaus in Ambalaṭṭhikā,
Suppiyopi kho paribbājako ambalaṭṭhikāyaṁ rājāgārake ekarattivāsaṁ upagacchi antevāsinā brahmadattena māṇavena.
upagacchi → upagaṁchi saddhiṁ (bj, sya-all, pts) | upagacchi → upagañchi (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | upagacchi → upagañchi saddhiṁ (th) | suppiyopi → suppiyo pi (pts) | ekarattivāsaṁ upagacchi → eka-ratti-vāsaṁ upagañchi saddhiṁ (pts)
und Suppiya und Brahmadatta taten desgleichen.
Tatrapi sudaṁ suppiyo paribbājako anekapariyāyena buddhassa avaṇṇaṁ bhāsati, dhammassa avaṇṇaṁ bhāsati, saṅghassa avaṇṇaṁ bhāsati;
saṅghassa → saṁghassa (ms2005, pts) | tatrapi → tatra pi (pts) | anekapariyāyena → aneka-pariyāyena (pts)
Auch hier tadelte Suppiya den Buddha, die Lehre und den Saṅgha auf vielerlei Art,
suppiyassa pana paribbājakassa antevāsī brahmadatto māṇavo anekapariyāyena buddhassa vaṇṇaṁ bhāsati, dhammassa vaṇṇaṁ bhāsati, saṅghassa vaṇṇaṁ bhāsati.
anekapariyāyena → (bj) | saṅghassa → saṁghassa (ms2005, pts)
doch sein Zögling Brahmadatta pries sie auf vielerlei Art.
Itiha te ubho ācariyantevāsī aññamaññassa ujuvipaccanīkavādā viharanti.
ca → BB viharanti for 1-1. (pts note) | ujuvipaccanīkavādā viharanti → ujuvipaccanikavādā bhagavantaṁ piṭṭhito piṭṭhito anubandhā honti bhikkhusaṅghañca (th) | itiha → iti ha (pts) | ujuvipaccanīkavādā viharanti → uju-vipaccanīka-vādā bhagavantaṁ piṭṭhito piṭṭhito anubaddhā honti bhikkhusaṁghañ ca (pts)
Und so widersprachen Lehrmeister und Zögling einander weiterhin diametral.

Atha kho sambahulānaṁ bhikkhūnaṁ rattiyā paccūsasamayaṁ paccuṭṭhitānaṁ maṇḍalamāḷe sannisinnānaṁ sannipatitānaṁ ayaṁ saṅkhiyadhammo udapādi:
saṅkhiyadhammo → saṅkhiyādhammo (bj, pts) | maṇḍalamāḷe → maṇḍalamāle (pts) | saṅkhiyadhammo → saṅkhiyādhammotipi pāṭho (sya-all note) | maṇḍala-māle → MSS. l and ḷ about equally. (pts note) | saṅkhiyā-dhammo → BB sankhiya-dhammo (throughout). (pts note) | atha kho → athakho (th) | bhikkhūnaṁ → bhikkhūnam (pts)
Dann standen mehrere Mönche und Nonnen beim ersten Morgengrauen auf, saßen im Pavillon beisammen, und dieses Thema über das Einschätzen kam unter ihnen auf:

“acchariyaṁ, āvuso, abbhutaṁ, āvuso, yāvañcidaṁ tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena sattānaṁ nānādhimuttikatā suppaṭividitā.
abbhutaṁ → abbhūtaṁ (sya-all) | abbhūtaṁ → abbhutaṁ (sya-all: yu.) | supaṭividitā → suppaṭividitātipi pāṭho (sya-all note) | suppaṭividitā → supaṭividitā ayaṁ (th) | yāvañcidaṁ → yāvañ idaṁ (pts) | sammāsambuddhena → sammā-sambuddhena (pts)
„Es ist unglaublich, Geehrte, es ist erstaunlich, wie die verschiedenen Überzeugungen der Lebewesen vom Gesegneten, der erkennt und sieht, dem Vollendeten, dem vollkommen erwachten Buddha klar entschlüsselt wurden.
Ayañhi suppiyo paribbājako anekapariyāyena buddhassa avaṇṇaṁ bhāsati, dhammassa avaṇṇaṁ bhāsati, saṅghassa avaṇṇaṁ bhāsati;
ayañhi → ayaṁ hi (bjt, pts) | ayañhi → hi (th) | saṅghassa → saṁghassa (ms2005, pts) | anekapariyāyena → aneka-pariyāyena (pts)
Denn dieser Suppiya tadelt den Buddha, die Lehre und den Saṅgha auf vielerlei Art,
suppiyassa pana paribbājakassa antevāsī brahmadatto māṇavo anekapariyāyena buddhassa vaṇṇaṁ bhāsati, dhammassa vaṇṇaṁ bhāsati, saṅghassa vaṇṇaṁ bhāsati.
saṅghassa → saṁghassa (ms2005, pts) | anekapariyāyena → aneka-pariyāyena (pts)
während sein Zögling Brahmadatta sie auf vielerlei Art preist.
Itihame ubho ācariyantevāsī aññamaññassa ujuvipaccanīkavādā bhagavantaṁ piṭṭhito piṭṭhito anubandhā honti bhikkhusaṅghañcā”ti.
anubandhā → anubaddhā (bj, pts) | itihame → itiha ime (sya-all) | ujuvipaccanīkavādā → ujuvipaccanikavādā (sya-all) | ubho → itiha te ime ubhotipi pāṭho (sya-all note) | bhikkhusaṅghañcāti → bhikkhusaṅghaṁ cāti (bjt) | bhikkhusaṅghañcāti → bhikkhusaṁghañcāti (ms2005) | itihame → iti ha me (pts) | ujuvipaccanīkavādā → uju-vipaccanīka-vādā (pts) | bhikkhusaṅghañcāti → bhikkhu-saṁghañ cāti (pts)
Und so gingen Lehrmeister und Zögling hinter dem Buddha und dem Saṅgha der Mönche und Nonnen her und widersprachen einander diametral.“

Atha kho bhagavā tesaṁ bhikkhūnaṁ imaṁ saṅkhiyadhammaṁ viditvā yena maṇḍalamāḷo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Nisajja kho bhagavā bhikkhū āmantesi:
saṅkhiyadhammaṁ → saṅkhiyādhammaṁ (bj, pts) | maṇḍalamāḷo tenupasaṅkami → maṇḍalamālo ten upasaṁkami (pts) | atha kho → athakho (th) | maṇḍalamāḷo tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → maṇḍala-mālo ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)
Als der Buddha von der Diskussion über das Einschätzen unter den Mönchen und Nonnen erfuhr, ging er zum Pavillon, wo er sich auf den ausgebreiteten Sitz setzte. Er wandte sich an die Mönche und Nonnen:
“kāya nuttha, bhikkhave, etarahi kathāya sannisinnā sannipatitā, kā ca pana vo antarākathā vippakatā”ti?
sannipatitā → (pts) | antarākathā → Bp antarakathā. (pts note) | kāya nuttha → kāyanuttha (my) | nuttha → nu ttha (bjt, pts) | vippakatāti → vippakatā ti (bjt, pts) | antarākathā → antarā kathā (th)
„Mönche und Nonnen, worüber habt ihr gerade gesprochen, als ihr hier beisammensaßt? Welches Gespräch wurde unterbrochen?“

Evaṁ vutte, te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ:
etadavocuṁ → etad avocuṁ (pts)
Sie berichteten ihm, was sie besprochen hatten, und fügten hinzu:
“idha, bhante, amhākaṁ rattiyā paccūsasamayaṁ paccuṭṭhitānaṁ maṇḍalamāḷe sannisinnānaṁ sannipatitānaṁ ayaṁ saṅkhiyadhammo udapādi:
saṅkhiyadhammo → saṅkhiyādhammo (bj, pts) | maṇḍalamāḷe → maṇḍalamāle (pts) | paccūsasamayaṁ → paccūsa-samayaṁ (pts) | maṇḍalamāḷe → maṇḍala-māle (pts) | saṅkhiyadhammo → saṅkhiyā-dhammo (pts)
‘acchariyaṁ, āvuso, abbhutaṁ, āvuso, yāvañcidaṁ tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena sattānaṁ nānādhimuttikatā suppaṭividitā.
jānatā passatā → (bj) | abbhutaṁ → abbhūtaṁ (sya-all) | suppaṭividitā → supaṭividitā ayaṁ (th)
Ayañhi suppiyo paribbājako anekapariyāyena buddhassa avaṇṇaṁ bhāsati, dhammassa avaṇṇaṁ bhāsati, saṅghassa avaṇṇaṁ bhāsati;
ayañhi → ayaṁ hi (bjt) | ayañhi → hi (th) | saṅghassa → saṁghassa (ms2005)
suppiyassa pana paribbājakassa antevāsī brahmadatto māṇavo anekapariyāyena buddhassa vaṇṇaṁ bhāsati, dhammassa vaṇṇaṁ bhāsati, saṅghassa vaṇṇaṁ bhāsati.
paribbājakassa → paribbājasassa (sya-all) | saṅghassa → saṁghassa (ms2005)
Itihame ubho ācariyantevāsī aññamaññassa ujuvipaccanīkavādā bhagavantaṁ piṭṭhito piṭṭhito anubandhā honti bhikkhusaṅghañcā’ti.
anubandhā → anubaddhā (bj) | itihame → itiha ime (sya-all) | ujuvipaccanīkavādā → ujuvipaccanikavādā (sya-all) | bhikkhusaṅghañcāti → bhikkhusaṁghañcāti (ms2005)
Ayaṁ kho no, bhante, antarākathā vippakatā, atha bhagavā anuppatto”ti.
antarākathā → antarā kathā (th, pts) | anuppattoti → anuppatto ti (pts)
„Das war das Gespräch, das unterbrochen wurde, als der Buddha kam.“

“Mamaṁ vā, bhikkhave, pare avaṇṇaṁ bhāseyyuṁ, dhammassa vā avaṇṇaṁ bhāseyyuṁ, saṅghassa vā avaṇṇaṁ bhāseyyuṁ, tatra tumhehi na āghāto na appaccayo na cetaso anabhiraddhi karaṇīyā.
appaccayo → apaccayo (th) | saṅghassa → saṁghassa (ms2005, pts)
„Mönche und Nonnen, werdet nicht grollend und verdrießlich, geratet nicht außer euch, wenn andere mich, die Lehre oder den Saṅgha tadeln.
Mamaṁ vā, bhikkhave, pare avaṇṇaṁ bhāseyyuṁ, dhammassa vā avaṇṇaṁ bhāseyyuṁ, saṅghassa vā avaṇṇaṁ bhāseyyuṁ, tatra ce tumhe assatha kupitā vā anattamanā vā, tumhaṁ yevassa tena antarāyo.
tumhaṁ yevassa → tumhaññevassa (th) | saṅghassa → saṁghassa (ms2005, pts) | bhāseyyuṁ → bhāseyyum (pts) | yevassa → yev assa (pts)
Ihr würdet zornig und aufgebracht, und das wäre eine Blockade einzig für euch.
Mamaṁ vā, bhikkhave, pare avaṇṇaṁ bhāseyyuṁ, dhammassa vā avaṇṇaṁ bhāseyyuṁ, saṅghassa vā avaṇṇaṁ bhāseyyuṁ, tatra ce tumhe assatha kupitā vā anattamanā vā, api nu tumhe paresaṁ subhāsitaṁ dubbhāsitaṁ ājāneyyāthā”ti?
ce → (bj) | subhāsitaṁ → subhāsitaṁ vā (sya-all) | dubbhāsitaṁ → dubbhāsitaṁ vā (sya-all) | ājāneyyāthāti → tumhe ājāneyyāthā ti (bjt) | api nu → apinu (th) | saṅghassa → saṁghassa (ms2005) | bhāseyyuṁ saṅghassa → bhāseyyum saṁghassa (pts) | bhāseyyuṁ → bhāseyyum (pts)
Wenn andere mich, die Lehre und den Saṅgha tadelten und ihr würdet zornig und aufgebracht, wärt ihr dann in der Lage, zu verstehen, ob sie gut oder schlecht gesprochen haben?“

“No hetaṁ, bhante”.
no hetaṁ → nohetaṁ (th) | hetaṁ → h etaṁ (pts)
„Nein, Herr.“

“Mamaṁ vā, bhikkhave, pare avaṇṇaṁ bhāseyyuṁ, dhammassa vā avaṇṇaṁ bhāseyyuṁ, saṅghassa vā avaṇṇaṁ bhāseyyuṁ, tatra tumhehi abhūtaṁ abhūtato nibbeṭhetabbaṁ:
saṅghassa → saṁghassa (ms2005, pts)
„Wenn andere mich, die Lehre oder den Saṅgha tadeln, sollt ihr erklären, dass das, was unzutreffend ist, tatsächlich unzutreffend ist:
‘itipetaṁ abhūtaṁ, itipetaṁ atacchaṁ, natthi cetaṁ amhesu, na ca panetaṁ amhesu saṁvijjatī’ti.
natthi cetaṁ → natthipetaṁ (sya-all) | itipetaṁ → iti pi etaṁ (pts) | natthi cetaṁ → n atthi etaṁ (pts) | panetaṁ → pan etaṁ (pts)
‚Aus diesem Grund ist es unzutreffend, aus diesem Grund ist es unrichtig. Ein solches Ding gibt es bei uns nicht, es ist unter uns nicht zu finden.‘

Mamaṁ vā, bhikkhave, pare vaṇṇaṁ bhāseyyuṁ, dhammassa vā vaṇṇaṁ bhāseyyuṁ, saṅghassa vā vaṇṇaṁ bhāseyyuṁ, tatra tumhehi na ānando na somanassaṁ na cetaso uppilāvitattaṁ karaṇīyaṁ.
uppilāvitattaṁ → ubbilāvitattaṁ (bj, sya-all); ubbillāvitattaṁ (pts1ed) | vaṇṇaṁ → vāṇṇaṁ (pts) | uppilāvitattaṁ → ubbillāvitattaṁ (pts) | ubbilāvitattaṁ → ubbillāvitattaṁ (bj: machasaṁ) | ubbillāvitattaṁ → Bp uppilāvit- throughout, but see 3. 23; audvilya in Burnouf ,‘Lotus,'308; and Morris in J. P. T. S. for 1887. (pts note) | saṅghassa → saṁghassa (ms2005, pts) | tumhehi → tumhe (pts)
Werdet nicht begeistert und freudig bewegt und lasst keine Hochstimmung aufkommen, wenn andere mich, die Lehre oder den Saṅgha loben.
Mamaṁ vā, bhikkhave, pare vaṇṇaṁ bhāseyyuṁ, dhammassa vā vaṇṇaṁ bhāseyyuṁ, saṅghassa vā vaṇṇaṁ bhāseyyuṁ, tatra ce tumhe assatha ānandino sumanā uppilāvitā tumhaṁ yevassa tena antarāyo.
uppilāvitā → ubbilāvino (bj); ubbilāvitattā (sya-all); ubbillāvitā (pts1ed) | tumhe → tumhe bhikkhave (sya-all) | uppilāvitā tumhaṁ yevassa → ubbilāvitattā tumhaññevassa (sya-all) | uppilāvitā → ubbillāvitā (pts) | ubbilāvino → ubbillāvino (bj: machasaṁ) | saṅghassa → saṁghassa (ms2005, pts) | yevassa → yev assa (pts)
Ihr würdet begeistert und freudig bewegt werden und in euch würde Hochstimmung aufkommen, und das wäre eine Blockade einzig für euch.
Mamaṁ vā, bhikkhave, pare vaṇṇaṁ bhāseyyuṁ, dhammassa vā vaṇṇaṁ bhāseyyuṁ, saṅghassa vā vaṇṇaṁ bhāseyyuṁ, tatra tumhehi bhūtaṁ bhūtato paṭijānitabbaṁ:
paṭijānitabbaṁ → paṭinijānitabbaṁ (sya-all) | saṅghassa → saṁghassa (ms2005, pts)
Wenn andere mich, die Lehre oder den Saṅgha loben, sollt ihr einräumen, dass das, was zutreffend ist, tatsächlich zutreffend ist:
‘itipetaṁ bhūtaṁ, itipetaṁ tacchaṁ, atthi cetaṁ amhesu, saṁvijjati ca panetaṁ amhesū’ti.
atthi cetaṁ → atthipetaṁ (sya-all) | itipetaṁ → iti p etaṁ (pts) | cetaṁ → etaṁ (pts) | panetaṁ → pan etaṁ (pts)
‚Aus diesem Grund ist es zutreffend, aus diesem Grund ist es richtig. Ein solches Ding gibt es bei uns, es ist unter uns zu finden.‘

2. Sīla2. Tugend

2.1. Cūḷasīla2.1. Der kürzere Abschnitt über Tugend

Appamattakaṁ kho panetaṁ, bhikkhave, oramattakaṁ sīlamattakaṁ, yena puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya.
panetaṁ → pan etaṁ (pts)
Wenn ein gewöhnlicher Mensch lobend über den Klargewordenen spricht, so spricht er nur über belanglose und bedeutungslose Angelegenheiten von bloßer Tugend.
Katamañca taṁ, bhikkhave, appamattakaṁ oramattakaṁ sīlamattakaṁ, yena puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya?
katamañca taṁ → katamañcetaṁ (sya-all) | katamañca → katamañ ca (pts)
Und was sind die belanglosen und bedeutungslosen Angelegenheiten von bloßer Tugend, von denen ein gewöhnlicher Mensch spricht?

‘Pāṇātipātaṁ pahāya pāṇātipātā paṭivirato samaṇo gotamo nihitadaṇḍo, nihitasattho, lajjī, dayāpanno, sabbapāṇabhūtahitānukampī viharatī’ti—
nihitadaṇḍo nihitasattho → nihita-daṇḍo nihita-sattho (pts) | sabbapāṇabhūtahitānukampī → sabbapāṇa-bhūta-hitānukampī (pts)
‚Der Asket Gotama hat das Töten lebender Geschöpfe aufgegeben und tötet nicht mehr. Er verzichtet auf Stock und Schwert. Er ist einfühlsam und gütig und lebt voller Anteilnahme für alle Lebewesen.‘
iti vā hi, bhikkhave, puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya.So ist das Lob eines gewöhnlichen Menschen für den Klargewordenen.

‘Adinnādānaṁ pahāya adinnādānā paṭivirato samaṇo gotamo dinnādāyī dinnapāṭikaṅkhī, athenena sucibhūtena attanā viharatī’ti—
dinnapāṭikaṅkhī → dinna-pāṭikaṅkhī (pts) | sucibhūtena → suci-bhūtena (pts)
‚Der Asket Gotama hat das Stehlen aufgegeben und stiehlt nicht mehr. Er nimmt nur, was gegeben wird, erwartet nur, was gegeben wird. Er hält sich selbst rein, indem er nicht stiehlt.‘
iti vā hi, bhikkhave, puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya.So ist das Lob eines gewöhnlichen Menschen für den Klargewordenen.

‘Abrahmacariyaṁ pahāya brahmacārī samaṇo gotamo ārācārī virato methunā gāmadhammā’ti—
ārācārī → anācārī (mr) | virato → paṭivirato (katthaci) | ārācārī → anācārī (cck: ka.) | virato → paṭivirato (cck: katthaci) | ārā-cārī → Bp anācari (as in M. always). (pts note) | gāmadhammāti → gāma-dhammā ti (pts)
‚Der Asket Gotama hat unkeusches Verhalten aufgegeben und ist keusch. Er lebt abgesondert und vermeidet die übliche Praxis des Geschlechtsverkehrs.‘
iti vā hi, bhikkhave, puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya.So ist das Lob eines gewöhnlichen Menschen für den Klargewordenen.

‘Musāvādaṁ pahāya musāvādā paṭivirato samaṇo gotamo saccavādī saccasandho theto paccayiko avisaṁvādako lokassā’ti—
theto → ṭheto (sya-all, km) | theto → ṭheto (cck: syā. kaṁ.) | ṭheto → theto (sya-all: sī.) | musāvādaṁ → musā-vādaṁ (pts) | musāvādā → musā-vādā (pts) | saccavādī saccasandho → sacca-vādī sacca-sandho (pts)
‚Der Asket Gotama hat das Lügen aufgegeben und lügt nicht mehr. Er sagt die Wahrheit und hält sich an die Wahrheit. Er ist ehrlich und verlässlich und legt die Welt nicht mit seinen Worten herein.‘
iti vā hi, bhikkhave, puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya.So ist das Lob eines gewöhnlichen Menschen für den Klargewordenen.

‘Pisuṇaṁ vācaṁ pahāya pisuṇāya vācāya paṭivirato samaṇo gotamo, ito sutvā na amutra akkhātā imesaṁ bhedāya, amutra vā sutvā na imesaṁ akkhātā amūsaṁ bhedāya. Iti bhinnānaṁ vā sandhātā, sahitānaṁ vā anuppadātā samaggārāmo samaggarato samagganandī samaggakaraṇiṁ vācaṁ bhāsitā’ti—
sahitānaṁ → saṁhitānaṁ (bj) | pisuṇaṁ → pisuṇā (pts) | vā → va (pts) | vā anuppadātā → va anuppādātā (pts) | Pisuṇā- → M. and Sum. p. 73, pisuṇaṁ; Sd pisunaṁ; A. iii. 61.2. pisuṇā; Scmt pisunā. (pts note) | imesaṁ bhedāya → imesambhedāya (bjt) | amūsaṁ bhedāya → amūsambhedāya (bjt) | samaggarato samagganandī samaggakaraṇiṁ vācaṁ bhāsitāti → samagga-rato samagga-nandī samagga-karaṇiṁ vācam bhāsitā ti (pts)
‚Der Asket Gotama hat entzweiende Rede aufgegeben und entzweit niemanden mehr. Was er hier gehört hat, sagt er nicht dort, und was er dort gehört hat, nicht hier, um Menschen zu entzweien. Stattdessen versöhnt er die Uneinigen, fördert Einigkeit, freut sich an Eintracht, liebt die Eintracht und spricht Worte, die Eintracht fördern.‘
iti vā hi, bhikkhave, puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya.So ist das Lob eines gewöhnlichen Menschen für den Klargewordenen.

‘Pharusaṁ vācaṁ pahāya pharusāya vācāya paṭivirato samaṇo gotamo, yā sā vācā nelā kaṇṇasukhā pemanīyā hadayaṅgamā porī bahujanakantā bahujanamanāpā tathārūpiṁ vācaṁ bhāsitā’ti—
nelā → neḷā (bj) | pharusaṁ vācaṁ → pharusāvācaṁ (pts) | nelā → St Ds Bp Sum. and M. all nelā, Scd and Gr neḷā. (pts note) | pharusaṁ vācaṁ → pharusā-vācaṁ (pts) | kaṇṇasukhā → kaṇṇa-sukhā (pts) | hadayaṅgamā → hadayaṁ-gamā (pts) | bahujanakantā bahujanamanāpā tathārūpiṁ vācaṁ bhāsitāti → bahujana-kantā bahujana-manāpā tathā-rūpiṁ vācam bhāsitā ti (pts)
‚Der Asket Gotama hat harte Rede aufgegeben und redet nicht mehr hart. Seine Worte sind mild, dem Ohr gefällig, lieblich, zu Herzen gehend, höflich, vielen Menschen willkommen und angenehm.‘
iti vā hi, bhikkhave, puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya.So ist das Lob eines gewöhnlichen Menschen für den Klargewordenen.

‘Samphappalāpaṁ pahāya samphappalāpā paṭivirato samaṇo gotamo kālavādī bhūtavādī atthavādī dhammavādī vinayavādī, nidhānavatiṁ vācaṁ bhāsitā kālena sāpadesaṁ pariyantavatiṁ atthasaṁhitan’ti—
vācam → Bp Gr vācaṁ (three times). (pts note) | atthasaṁhitanti → atthasañhitanti (th) | kālavādī bhūtavādī atthavādī → kāla-vādī bhūta-vādī attha-vādī (pts) | vinayavādī → vinaya-vādī (pts) | atthasaṁhitanti → attha-saṁhitan ti (pts)
‚Der Asket Gotama hat das Unsinnreden aufgegeben und redet keinen Unsinn mehr. Seine Worte kommen zur rechten Zeit, sind zutreffend, bedeutsam, im Einklang mit der Lehre und Schulung. Sie sind wertvoll, kommen zur rechten Zeit, sind begründet, treffend und nützlich.‘
iti vā hi, bhikkhave, puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya.So ist das Lob eines gewöhnlichen Menschen für den Klargewordenen.

‘Bījagāmabhūtagāmasamārambhā paṭivirato samaṇo gotamo’ti—
Bījagāmabhūtagāmasamārambhā → samārabbhā (cck: sī. ka.) | gotamoti → gotamo (bjt) | bījagāmabhūtagāmasamārambhā → bījagāma-bhūtagāma-samārambhā (pts)
‚Der Asket Gotama unterlässt es, Pflanzen und Samen zu beschädigen.‘
iti vā hi, bhikkhave …pe….

‘Ekabhattiko samaṇo gotamo rattūparato virato vikālabhojanā ….
virato → vikālabhojanā paṭivirato (pts1ed); paṭivirato (katthaci) | virato → (pts) | vikālabhojanā → vikālabhojanā paṭivirato samaṇo gotamo (pts) | virato → paṭivirato (cck: katthaci) | ekabhattiko → eka-bhattiko (pts) | virato vikālabhojanā → vikāla-bhojanā (pts)
‚Der Asket Gotama isst zu einer Tageszeit und verzichtet auf das Essen bei Nacht und zur falschen Zeit.‘

Naccagītavāditavisūkadassanā paṭivirato samaṇo gotamo ….
Naccagītavāditavisūkadassanā → naccagītavāditavisukadassanā (cck: ka.)
‚Der Asket Gotama unterlässt das Betrachten von Tanz-, Gesangs- und Musikvorführungen.‘

Mālāgandhavilepanadhāraṇamaṇḍanavibhūsanaṭṭhānā paṭivirato samaṇo gotamo ….
mālāgandhavilepanadhāraṇamaṇḍanavibhūsanaṭṭhānā → nacca-gītavādita-visūka-dassanā (pts)
‚Der Asket Gotama unterlässt es, Kränze, Düfte und Make-up anzulegen und sich damit zu schmücken.‘

Uccāsayanamahāsayanā paṭivirato samaṇo gotamo ….
uccāsayanamahāsayanā → mālāgandha-vilepana-dhāraṇa-maṇḍana-vibhūsana-ṭṭhānā (pts)
‚Der Asket Gotama unterlässt die Benutzung hoher und üppiger Schlafstellen.‘

Jātarūparajatapaṭiggahaṇā paṭivirato samaṇo gotamo ….
jātarūparajatapaṭiggahaṇā → uccāsayana-mahāsayanā (pts)
‚Der Asket Gotama unterlässt es, Gold und Zahlungsmittel,
Āmakadhaññapaṭiggahaṇā paṭivirato samaṇo gotamo ….
āmakadhaññapaṭiggahaṇā → jātarūpa-rajata-paṭiggahaṇā (pts)
rohes Getreide,
Āmakamaṁsapaṭiggahaṇā paṭivirato samaṇo gotamo ….
āmakamaṁsapaṭiggahaṇā → āmaka-dhañña-paṭiggahaṇā (pts)
rohes Fleisch,
Itthikumārikapaṭiggahaṇā paṭivirato samaṇo gotamo ….
itthikumārikapaṭiggahaṇā → itthīkumārikapaṭiggahaṇā (sya-all) | itthikumārikapaṭiggahaṇā → āmaka maṁsa paṭiggahaṇā (pts)
Frauen und Mädchen,
Dāsidāsapaṭiggahaṇā paṭivirato samaṇo gotamo ….
dāsidāsapaṭiggahaṇā → dāsīdāsapaṭiggahaṇā (sya-all) | dāsidāsapaṭiggahaṇā → itthi-kumārika-paṭiggahaṇā (pts)
Schuldknechte und Mägde,
Ajeḷakapaṭiggahaṇā paṭivirato samaṇo gotamo ….
ajeḷakapaṭiggahaṇā → dāsi-dāsa-paṭiggahaṇā (pts)
Ziegen und Schafe,
Kukkuṭasūkarapaṭiggahaṇā paṭivirato samaṇo gotamo ….
kukkuṭasūkarapaṭiggahaṇā → ajeḷaka-paṭiggahaṇā (pts)
Hühner und Schweine,
Hatthigavassavaḷavapaṭiggahaṇā paṭivirato samaṇo gotamo ….
hatthigavassavaḷavapaṭiggahaṇā → hatthigavāssavaḷavapaṭiggahaṇā (bj); hatthigavassavaḷavāpaṭiggahaṇā (sya-all); hatthigavāssavaḷavāpaṭiggahaṇā (pts) | hatthigavassavaḷavapaṭiggahaṇā → kukkuṭa-sūkara-paṭiggahaṇā (pts)
Elefanten, Rinder, Pferde und Stuten
Khettavatthupaṭiggahaṇā paṭivirato samaṇo gotamo ….
khettavatthupaṭiggahaṇā → hatthi-gavāssa-vaḷavā-paṭiggahaṇā (pts)
sowie Felder und Grundstücke anzunehmen.‘

Dūteyyapahiṇagamanānuyogā paṭivirato samaṇo gotamo ….
dūteyyapahiṇagamanānuyogā → khetta-vatthu-paṭiggahaṇā (pts)
‚Der Asket Gotama unterlässt es, Botengänge zu machen und Botschaften zu übermitteln,
Kayavikkayā paṭivirato samaṇo gotamo ….
kayavikkayā → dūteyya-pahiṇa-gamanānuyogā (pts)
zu kaufen und zu verkaufen,
Tulākūṭakaṁsakūṭamānakūṭā paṭivirato samaṇo gotamo ….
tulākūṭakaṁsakūṭamānakūṭā → tulākūṭakaṅsakūṭamānakūṭā (pts) | tulākūṭakaṁsakūṭamānakūṭā → tulākūṭa-kaṁsakūṭa-mānakūṭā (bjt) | tulākūṭakaṁsakūṭamānakūṭā → kaya-vikkayā (pts)
Gewichte, Metalle oder Maße zu fälschen,
Ukkoṭanavañcananikatisāciyogā paṭivirato samaṇo gotamo ….
ukkoṭanavañcananikatisāciyogā → ukkoṭanavañcananikatisāviyogā (sya-all) | Ukkoṭanavañcananikatisāciyogā → sāviyogā (cck: syā. kaṁ. ka.) | ukkoṭanavañcananikatisāciyogā → ukkoṭana-vañcana-nikati-sāciyogā (bjt) | ukkoṭanavañcananikatisāciyogā → tulākūṭa-kaṅsakūṭa-mānakūṭā (pts)
zu bestechen, zu betrügen, zu täuschen und ein doppeltes Spiel zu spielen,
Chedanavadhabandhanaviparāmosaālopasahasākārā paṭivirato samaṇo gotamo’ti—
chedanavadhabandhanaviparāmosaālopasahasākārā → chedana-vadhabandhana-viparāmosa-ālopa-sahasākārā (bjt) | chedanavadhabandhanaviparāmosaālopasahasākārā → ukkoṭana-vañcana-nikatisāci-yogā paṭivirato samaṇo gotamo chedana-vadhabandhana-viparāmosa-ālopa-sahasākārā (pts) | gotamoti → gotamo ti (pts)
zu verstümmeln, zu morden, zu entführen, zu rauben, zu plündern und Gewalt anzuwenden.‘
iti vā hi, bhikkhave, puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya.So ist das Lob eines gewöhnlichen Menschen für den Klargewordenen.

Cūḷasīlaṁ niṭṭhitaṁ.
cūḷasīlaṁ → cullasīlaṁ (bj); cūlasīlaṁ (pts) | cūḷasīlaṁ → cūla-sīlaṁ (pts)
Der kürzere Abschnitt über Tugend ist zu Ende.

2.2. Majjhimasīla2.2. Der mittlere Abschnitt über Tugend

‘Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpaṁ bījagāmabhūtagāmasamārambhaṁ anuyuttā viharanti,
vā paneke → va pan eke (pts) | samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni → samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni (pts) | bījagāmabhūtagāmasamārambhaṁ → bījagāma-bhūtagāma-samārambhaṁ (pts)
‚Es gibt manche Asketen und Brahmanen, die Speisen genießen, die aus Vertrauen gespendet wurden, und gleichzeitig noch das Beschädigen von Pflanzen und Samen betreiben:
seyyathidaṁ—mūlabījaṁ khandhabījaṁ phaḷubījaṁ aggabījaṁ bījabījameva pañcamaṁ;
seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (bj, sya-all, pts1ed) | pañcamaṁ → pañcamaṁ iti vā (bj, sya-all, mr) | phaḷubījaṁ → phalubījaṁ (bj, pts); phalabījaṁ (sya-all) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (cck: sī. syā.) | pañcamaṁ → pañcamaṁ iti vā (cck: sī. syā. ka.)
nämlich Pflanzen, die sich aus Wurzeln, Stängeln, Ablegern oder Knoten vermehren, oder aus eigentlichen Samen als Fünftem.
iti evarūpā bījagāmabhūtagāmasamārambhā paṭivirato samaṇo gotamo’ti—
+ → vā (bjt, th) | bījagāmabhūtagāmasamārambhā → bījagāma-bhūtagāmasamārambhā (pts) | gotamoti → gotamo ti (pts)
Der Asket Gotama unterlässt solches Beschädigen von Pflanzen und Samen.‘
iti vā hi, bhikkhave, puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya.So ist das Lob eines gewöhnlichen Menschen für den Klargewordenen.

‘Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpaṁ sannidhikāraparibhogaṁ anuyuttā viharanti,
sannidhikāraparibhogaṁ → sannidhikārakaparibhogaṁ (sya-all) | sannidhikārakaparibhogaṁ → sannidhikāraparibhogantipi pāṭho (sya-all note) | paneke → pan eke (pts) | samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni → samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni (pts) | sannidhikāraparibhogaṁ → sannidhikāra-paribhogaṁ (pts)
‚Es gibt manche Asketen und Brahmanen, die Speisen genießen, die aus Vertrauen gespendet wurden, und gleichzeitig noch das Anlegen von Vorräten zum eigenen Gebrauch betreiben:
seyyathidaṁ—annasannidhiṁ pānasannidhiṁ vatthasannidhiṁ yānasannidhiṁ sayanasannidhiṁ gandhasannidhiṁ āmisasannidhiṁ
annasannidhi → annasannidhintipi annasannidhītipi dissati (sya-all note) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (pts) | pānasannidhiṁ vatthasannidhiṁ yānasannidhiṁ sayanasannidhiṁ gandhasannidhiṁ āmisasannidhiṁ → pāna-sannidhiṁ vattha-sannidhiṁ yāna-sannidhiṁ sayana-sannidhiṁ gandha-sannidhiṁ āmisa-sannidhiṁ (pts)
nämlich Essen, Trinken, Kleidung und Transportmittel, Schlafstellen, Düfte und fleischliche Dinge.
iti vā iti evarūpā sannidhikāraparibhogā paṭivirato samaṇo gotamo’ti—
sannidhikāraparibhogā → sannidhikārakaparibhogā (sya-all) | sannidhikāraparibhogā → sannidhi-kāra-paribhogā (pts) | gotamoti → gotamo ti (pts)
Der Asket Gotama unterlässt das Anlegen solcher Vorräte.‘
iti vā hi, bhikkhave, puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya.So ist das Lob eines gewöhnlichen Menschen für den Klargewordenen.

‘Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpaṁ visūkadassanaṁ anuyuttā viharanti,
visūkadassanaṁ → jūtapamādaṭṭhānānuyogaṁ (pts) | vā paneke → va pan eke (pts) | samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni → samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni (pts)
‚Es gibt manche Asketen und Brahmanen, die Speisen genießen, die aus Vertrauen gespendet wurden, und gleichzeitig noch das Betrachten von Vorführungen betreiben:
seyyathidaṁ—naccaṁ gītaṁ vāditaṁ pekkhaṁ akkhānaṁ pāṇissaraṁ vetāḷaṁ kumbhathūṇaṁ sobhanakaṁ caṇḍālaṁ vaṁsaṁ dhovanaṁ hatthiyuddhaṁ assayuddhaṁ mahiṁsayuddhaṁ usabhayuddhaṁ ajayuddhaṁ meṇḍayuddhaṁ kukkuṭayuddhaṁ vaṭṭakayuddhaṁ daṇḍayuddhaṁ muṭṭhiyuddhaṁ nibbuddhaṁ uyyodhikaṁ balaggaṁ senābyūhaṁ anīkadassanaṁ
meṇḍayuddhaṁ → meṇḍakayuddhaṁ (pts1ed) | sobhanakaṁ → sobhanagarakaṁ (sya-all, km, pts1ed) | mahiṁsayuddhaṁ → mahisayuddhaṁ (bj, sya-all, km, pts1ed) | kumbhathūṇaṁ → kumbhathūnaṁ (bj, sya-all, mr) | dhovanaṁ → dhopanaṁ (pts1ed) | vetāḷaṁ kumbhathūṇaṁ → vetālaṁ kumbhathūnaṁ (bj) | kumbhathūṇaṁ sobhanakaṁ → kumbhathūnaṁ sobhanagarakaṁ (sya-all) | vetālaṁ → vetālaṁ (bj: PTS) | sobhanakaṁ → sobhanagarakaṁ (bj: PTS) | dhovanaṁ → dhopanaṁ (bj: PTS) | meṇḍayuddhaṁ → meṇḍakayuddhaṁ (bj: katthaci) | kumbhathūṇaṁ → kumbhathūnaṁ (cck: syā. ka.); kumbhathūṇaṁ (cck: sī.) | sobhanakaṁ → sobhanagharakaṁ (cck: sī.); sobhanagarakaṁ (cck: syā. kaṁ. pī.) | mahiṁsayuddhaṁ → mahisayuddhaṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | sobhanagarakaṁ → sobhananaṅgarakantipisobhaṇagarakantipi sobhanakaraṇantipi sobhaṇakantipi pāṭhantaraṁ (sya-all note) | Sobha-nagarakaṁ → So Scm and Sum.; Sd sobhana-kārakaṁ; St sobhanakarakaṁ; Ds sobhanagaraṇam; Bp sobhaṇakam. Weber in ‘Indische Studien,' ii. 38, quotes from a commentary on Ṣatarudriya, ‘Sobha iti gandharva-nagaraṁ;'; B.R. give Saubha, ‘a mythical city hanging in the air.' (pts note) | dhopanaṁ → Sdm Ds Bp dhovanaṁ. Sct and Sum. dhop- (See J. ii. p. 117 and iv. p. 390). (pts note) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th, pts) | dhovanaṁ hatthiyuddhaṁ assayuddhaṁ mahiṁsayuddhaṁ → dhopanaṁ hatthi-yuddhaṁ assa-yuddhaṁ mahisa-yuddhaṁ (pts) | ajayuddhaṁ meṇḍayuddhaṁ kukkuṭayuddhaṁ vaṭṭakayuddhaṁ daṇḍayuddhaṁ muṭṭhiyuddhaṁ → aja-yuddhaṁ meṇḍaka-yuddhaṁ kukkuṭa-yuddhaṁ vaṭṭaka-yuddhaṁ daṇḍa-yuddhaṁ muṭṭhi-yuddhaṁ (pts) | senābyūhaṁ → senā-byūham (pts)
nämlich Dinge wie Tanz, Gesang, Musik, Vorführungen und Geschichtenerzählen, Klatschen, Becken- und Paukenschlag, Schönheitsparaden, Stangenakrobatik und Knochenwasch-Zeremonien der Leichenarbeiter, Kämpfe von Elefanten, Pferden, Büffeln, Stieren, Ziegen, Widdern, Hühnern und Wachteln, Stockkampf, Boxen und Ringen, Gefechte, Appelle der Streitkräfte, Schlachtordnungen und Manöverkritik.
iti vā iti evarūpā visūkadassanā paṭivirato samaṇo gotamo’ti—
visūkadassanā → visūka-dassanā (pts) | gotamoti → gotamo ti (pts)
Der Asket Gotama unterlässt das Betrachten solcher Vorführungen.‘
iti vā hi, bhikkhave, puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya.So ist das Lob eines gewöhnlichen Menschen für den Klargewordenen.

‘Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpaṁ jūtappamādaṭṭhānānuyogaṁ anuyuttā viharanti,
jūtappamādaṭṭhānānuyogaṁ anuyuttā → jūtappamādaṭṭhānānuyogamanuyuttā (th) | paneke → pan eke (pts) | samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni → samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni (pts) | jūtappamādaṭṭhānānuyogaṁ → jūta-pamādaṭṭhānānuyogaṁ (pts)
‚Es gibt manche Asketen und Brahmanen, die Speisen genießen, die aus Vertrauen gespendet wurden, und gleichzeitig noch Glücksspiel betreiben, das nachlässig macht:
seyyathidaṁ—aṭṭhapadaṁ dasapadaṁ ākāsaṁ parihārapathaṁ santikaṁ khalikaṁ ghaṭikaṁ salākahatthaṁ akkhaṁ paṅgacīraṁ vaṅkakaṁ mokkhacikaṁ ciṅgulikaṁ pattāḷhakaṁ rathakaṁ dhanukaṁ akkharikaṁ manesikaṁ yathāvajjaṁ
ciṅgulikaṁ → ciṅgulakaṁ (bj) | akkharikaṁ → akkhalikaṁ (sya-all) | ciṅgulikaṁ → ciṅgulakaṁ (cck: ka. sī.) | khalikaṁ → balikaṁ (sya-all note) | ciṅgulikaṁ → ciṅgulakaṁ (sya-all note) | manesikaṁ → mānesikaṁ (sya-all note) | seyyathīdaṁ → This list of games recurs in CV. i. 13. 2. (pts note) | khalikaṁ → Sdt and Gr balikam. (pts note) | salāka-hatthaṁ → On Ṣalākā in gambling, see Pāṇini ii. 1. 10. (pts note) | dasapadaṁ → dasa-padaṁ (pts) | parihārapathaṁ → parihāra-pathaṁ (pts) | yathāvajjaṁ → yathā-vajjaṁ (pts)
nämlich Dinge wie Dame mit acht oder mit zehn Reihen, Dame in der Luft, Himmel und Hölle, Mikado, Brettspiele, Stockschlagen, Strohhalmziehen, Würfelspiel, Blattflöten, Spielzeugpflüge, Purzelbäume, Windrädchen, Spielzeug-Messbecher, Spielzeug-Karren, Spielzeug-Bogen, Wörter aus Silben erraten, Gedankenraten und Nachahmen von Musikinstrumenten.
iti vā iti evarūpā jūtappamādaṭṭhānānuyogā paṭivirato samaṇo gotamo’ti—
jūtappamādaṭṭhānānuyogā → jūta-pamāda-ṭṭhānānuyogā (pts) | gotamoti → gotamo ti (pts)
Der Asket Gotama unterlässt solches Glücksspiel.‘
iti vā hi, bhikkhave, puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya.So ist das Lob eines gewöhnlichen Menschen für den Klargewordenen.

‘Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpaṁ uccāsayanamahāsayanaṁ anuyuttā viharanti,
uccāsayanamahāsayanaṁ → maṇḍanavibhūsanaṭṭhānānuyogaṁ (pts) | vā paneke → va pan eke (pts) | samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni → samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni (pts) | evarūpaṁ uccāsayanamahāsayanaṁ → evarūpam uccāsayana-mahāsayanaṁ (pts)
‚Es gibt manche Asketen und Brahmanen, die Speisen genießen, die aus Vertrauen gespendet wurden, und gleichzeitig noch hohe und üppige Schlafstellen benutzen:
seyyathidaṁ—āsandiṁ pallaṅkaṁ gonakaṁ cittakaṁ paṭikaṁ paṭalikaṁ tūlikaṁ vikatikaṁ uddalomiṁ ekantalomiṁ kaṭṭissaṁ koseyyaṁ kuttakaṁ hatthattharaṁ assattharaṁ rathattharaṁ ajinappaveṇiṁ kadalimigapavarapaccattharaṇaṁ sauttaracchadaṁ ubhatolohitakūpadhānaṁ
hatthattharaṁ assattharaṁ rathattharaṁ → hatthattharaṇaṁ assattharaṇaṁ rathattharaṇaṁ (pts1ed, mr) | kaṭṭissaṁ → kaṭṭhissaṁ (bj, sya-all) | kadalimigapavarapaccattharaṇaṁ → kādalimigapavarapaccattharaṇaṁ (bj, sya-all) | gonakaṁ → goṇakaṁ (sya-all) | uddalomiṁ → uddhalomiṁ (sya-all) | gonakaṁ → goṇakaṁ (bj: katthaci) | rathattharaṁ → hatthattharaṇaṁ assattharaṇaṁ rathattharaṇaṁ (cck: sī. ka. pī.) | uddhalomiṁ → uddalomiṁ (sya-all note) | kaṭṭhissaṁ → kaṭṭissaṁ (sya-all note) | kuttakaṁ → kuṭṭakaṁ (sya-all note) | seyyathīdaṁ → This list recurs at A. iii. 63.3 (cp. iii. 34), MV. v. 10. 4, and CV. vi. 8. 1. (pts note) | uddalomiṁ ekantalomiṁ kaṭṭissaṁ → udda-lomiṁ ekanta-lomiṁ kaṭṭhissaṁ (pts) | ajinappaveṇiṁ kadalimigapavarapaccattharaṇaṁ sauttaracchadaṁ ubhatolohitakūpadhānaṁ → ajina-ppaveṇiṁ kadali-miga-pavara-paccattharaṇam sa-uttara-cchadaṁ ubhato-lohitakūpadhānaṁ (pts)
nämlich Dinge wie ein Chaiselongue oder ein Sofa mit flauschigen, bunten, weißen, blumenbestickten, wattierten, mit Tieren bestickten, mit doppelten oder einfachen Fransen versehenen Wolldecken, mit perlenbestickten Seidendecken und seidenen Laken, Webteppichen, Elefanten-, Pferde- oder Wagendecken, Teppichen aus Antilopenfell und Decken aus feinem Hirschleder, mit einem Baldachin und roten Kissen auf beiden Seiten.
iti vā iti evarūpā uccāsayanamahāsayanā paṭivirato samaṇo gotamo’ti—
uccāsayanamahāsayanā → maṇḍanavibhūsanaṭṭhānānuyogā (pts) | uccāsayanamahāsayanā → uccāsayana-mahāsayanā (pts) | gotamoti → gotamo ti (pts)
Der Asket Gotama unterlässt das Benutzen solcher Schlafstellen.‘
iti vā hi, bhikkhave, puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya.So ist das Lob eines gewöhnlichen Menschen für den Klargewordenen.

‘Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpaṁ maṇḍanavibhūsanaṭṭhānānuyogaṁ anuyuttā viharanti, seyyathidaṁ—
seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th, pts) | paneke → pan eke (pts) | samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni → samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni (pts) | maṇḍanavibhūsanaṭṭhānānuyogaṁ → maṇḍanavibhūsana-ṭṭhānānuyogaṁ (pts)
‚Es gibt manche Asketen und Brahmanen, die Speisen genießen, die aus Vertrauen gespendet wurden, und gleichzeitig noch Kränze, Düfte und Make-up anlegen und sich damit schmücken:
ucchādanaṁ parimaddanaṁ nhāpanaṁ sambāhanaṁ ādāsaṁ añjanaṁ mālāgandhavilepanaṁ mukhacuṇṇaṁ mukhalepanaṁ hatthabandhaṁ sikhābandhaṁ daṇḍaṁ nāḷikaṁ asiṁ chattaṁ citrupāhanaṁ uṇhīsaṁ maṇiṁ vālabījaniṁ odātāni vatthāni dīghadasāni
daṇḍaṁ → daṇḍakaṁ (bj, pts1ed) | nāḷikaṁ → nālikaṁ (sya-all) | asiṁ → asiṁ khaggaṁ (sya-all, km); khaggaṁ (pts1ed) | nhāpanaṁ → nahāpanaṁ (bj, sya-all) | mālāgandhavilepanaṁ mukhacuṇṇaṁ → mālāvilepanaṁ mukhacuṇṇakaṁ (bj) | citrupāhanaṁ → citrūpāhanaṁ (bj) | vālabījaniṁ → vālavījaniṁ (bj, sya-all) | mālāgandhavilepanaṁ mukhacuṇṇaṁ mukhalepanaṁ → mālāvilepanaṁ mukhacuṇṇakaṁ mukhālepaṁ (sya-all) | mālāgandhavilepanaṁ → mālāvilepanaṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | asiṁ → khaggaṁ (cck: sī. pī.); asiṁ khaggaṁ (cck: syā. kaṁ.) | mukhālepaṁ → mukhālepanaṁ (sya-all note) | mālā-vilepanaṁ → Scd Bp mālā-gandha-vilo- (pts note) | mālāgandhavilepanaṁ mukhacuṇṇaṁ → mālā-vilepanaṁ mukha cuṇṇakaṁ (pts) | hatthabandhaṁ sikhābandhaṁ daṇḍaṁ nāḷikaṁ asiṁ → hattha-bandhaṁ sikhā-bandhaṁ daṇḍakaṁ nāḷikam khaggaṁ (pts) | maṇiṁ vālabījaniṁ → maṇim vāla-vījaniṁ (pts) | dīghadasāni → dīgha-dasāni (pts)
nämlich mit Dingen wie Schönheitsprodukten zum Einsalben, Massieren, Baden und Reiben, mit Spiegeln, Salben, Kränzen, Düften und Make-up, mit Gesichtspuder, Grundierung, Armbändern, Kopfbändern, ausgefallenen Spazierstöcken oder Dosen, Degen, Sonnenschirmen, ausgefallenen Sandalen, Turbanen, Juwelen, Fächern und weißen Roben mit langen Fransen.
iti vā iti evarūpā maṇḍanavibhūsanaṭṭhānānuyogā paṭivirato samaṇo gotamo’ti—
maṇḍanavibhūsanaṭṭhānānuyogā → maṇḍana-vibhūsana-ṭṭhānānuyogā (pts) | gotamoti → gotamo ti (pts)
Der Asket Gotama unterlässt es, solche Dinge anzulegen und sich damit zu schmücken.‘
iti vā hi, bhikkhave, puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya.So ist das Lob eines gewöhnlichen Menschen für den Klargewordenen.

‘Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpaṁ tiracchānakathaṁ anuyuttā viharanti,
paneke → pan eke (pts) | samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni → samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni (pts) | tiracchānakathaṁ → tiracchāna-kathaṁ (pts)
‚Es gibt manche Asketen und Brahmanen, die Speisen genießen, die aus Vertrauen gespendet wurden, und gleichzeitig noch unwürdige Gespräche betreiben
seyyathidaṁ—rājakathaṁ corakathaṁ mahāmattakathaṁ senākathaṁ bhayakathaṁ yuddhakathaṁ annakathaṁ pānakathaṁ vatthakathaṁ sayanakathaṁ mālākathaṁ gandhakathaṁ ñātikathaṁ yānakathaṁ gāmakathaṁ nigamakathaṁ nagarakathaṁ janapadakathaṁ itthikathaṁ sūrakathaṁ visikhākathaṁ kumbhaṭṭhānakathaṁ pubbapetakathaṁ nānattakathaṁ lokakkhāyikaṁ samuddakkhāyikaṁ itibhavābhavakathaṁ
itthikathaṁ → itthīkathaṁ (bj); itthikathaṁ purisakathaṁ (cck, km, mr); itthīkathaṁ purisakathaṁ (sya1ed, sya2ed) | itthikathaṁ → itthīkathaṁ purisakathaṁ (sya-all); itthikathaṁ purisakathaṁ (pts) | itthikathaṁ → itthi kathaṁ purisa kathaṁ (bj: machasaṁ) | itthikathaṁ → itthikathaṁ purisakathaṁ (cck: syā. kaṁ. ka.) | purisakathaṁ → purisakathanti idaṁ natthi (sya-all: sī.) | seyyathīdaṁ → This list of foolish talks recurs at MV. v. 6. 3; D. ix. 3. (pts note) | itibhavābhavakathaṁ → iti bhavābhavakathaṁ (th) | corakathaṁ mahāmattakathaṁ senākathaṁ bhayakathaṁ yuddhakathaṁ annakathaṁ pānakathaṁ vatthakathaṁ sayanakathaṁ mālākathaṁ → cora-kathaṁ mahāmatta-kathaṁ senā-kathaṁ bhaya-kathaṁ yuddha-kathaṁ anna-kathaṁ pāna-kathaṁ vattha-kathaṁ sayana-kathaṁ mālā-kathaṁ (pts) | ñātikathaṁ yānakathaṁ gāmakathaṁ → ñāti-kathaṁ yāna-kathaṁ gāma-kathaṁ (pts) | nagarakathaṁ janapadakathaṁ itthikathaṁ sūrakathaṁ visikhākathaṁ kumbhaṭṭhānakathaṁ pubbapetakathaṁ nānattakathaṁ → nagara-kathaṁ janapada-kathaṁ itthi-kathaṁ purisa-kathaṁ sūra-kathaṁ visikhā-kathaṁ kumbhaṭṭhāna kathaṁ pubba-peta-kathaṁ nānatta-kathaṁ (pts) | samuddakkhāyikaṁ itibhavābhavakathaṁ → samudda-kkhāyikaṁ itibhavābhava-kathaṁ (pts)
wie Gespräche über Könige, Räuber und Oberminister, über Heere, Bedrohungen und Kriege, über Essen, Trinken, Kleider und Schlafstellen, über Kränze und Düfte, über die Familie, Fahrzeuge, Dörfer, Marktflecken, Städte und Länder, über Frauen und Helden, Straßen- und Brunnengespräch, Gespräch über Verstorbene, über allerlei Dinge, Geschichten vom Land und vom Meer und Gespräche über Wiedergeburt in diesem oder jenem Daseinszustand.
iti vā iti evarūpāya tiracchānakathāya paṭivirato samaṇo gotamo’ti—
tiracchānakathāya → tiracchāna-kathāya (pts) | gotamoti → gotamo ti (pts)
Der Asket Gotama unterlässt solche unwürdigen Gespräche.‘
iti vā hi, bhikkhave, puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya.So ist das Lob eines gewöhnlichen Menschen für den Klargewordenen.

‘Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpaṁ viggāhikakathaṁ anuyuttā viharanti,
paneke → pan eke (pts) | samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni → samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni (pts)
‚Es gibt manche Asketen und Brahmanen, die Speisen genießen, die aus Vertrauen gespendet wurden, und sich gleichzeitig noch auf Zwistigkeiten einlassen:
seyyathidaṁ—na tvaṁ imaṁ dhammavinayaṁ ājānāsi, ahaṁ imaṁ dhammavinayaṁ ājānāmi, kiṁ tvaṁ imaṁ dhammavinayaṁ ājānissasi, micchā paṭipanno tvamasi, ahamasmi sammā paṭipanno, sahitaṁ me, asahitaṁ te, purevacanīyaṁ pacchā avaca, pacchāvacanīyaṁ pure avaca, adhiciṇṇaṁ te viparāvattaṁ, āropito te vādo, niggahito tvamasi, cara vādappamokkhāya, nibbeṭhehi vā sace pahosīti
adhiciṇṇaṁ → āciṇṇaṁ (bj); aviciṇṇaṁ (pts1ed) | adhiciṇṇaṁ → aviciṇṇan (pts) | niggahito tvamasi → niggahīto si (pts) | āciṇṇaṁ → adhiciṇṇaṁ (bj: machasaṁ) | Aviciṇṇan → So SS; Ds Bp adhiciṇṇan; Sum. āciṇṇan. (See M. I. 372.) (pts note) | si → Bp niggahito tvam asi. (pts note) | micchā paṭipanno → micchāpaṭipanno (bjt, th) | purevacanīyaṁ → pure vacanīyaṁ (bjt, pts) | pacchāvacanīyaṁ → pacchā vacanīyaṁ (bjt, th) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th, pts) | sammā paṭipanno → sammāpaṭipanno (th) | asahitaṁ te purevacanīyaṁ → asahitante pure vacanīyaṁ (th) | adhiciṇṇaṁ te viparāvattaṁ → adhiciṇṇante vipparāvattaṁ (th) | dhammavinayaṁ → dhamma-vinayaṁ (pts) | dhammavinayaṁ → dhamma vinayaṁ (pts) | micchā paṭipanno tvamasi ahamasmi sammā paṭipanno sahitaṁ → micchā-paṭipanno tvam asi aham asmi sammā-paṭipanno sahitam (pts) | asahitaṁ → asahitan (pts) | pacchāvacanīyaṁ pure → pacchā vacanīyaṁpure (pts) | vādappamokkhāya → vāda-ppamokkhāya (pts)
nämlich, indem sie Dinge sagen wie: „Du verstehst diese Lehre und Schulung nicht. Ich verstehe diese Lehre und Schulung. Was, du verstehst diese Lehre und Schulung? Du übst falsch. Ich übe richtig. Ich bleibe beim Thema, du nicht. Was zuerst gesagt werden sollte, hast du zuletzt gesagt. Was zuletzt gesagt werden sollte, hast du zuerst gesagt. Was du dir so gut ausgedacht hast, ist entkräftet. Deine Doktrin ist widerlegt. Auf, rette deine Doktrin! Du steckst in der Falle; befreie dich daraus – wenn du kannst!“
iti vā iti evarūpāya viggāhikakathāya paṭivirato samaṇo gotamo’ti—
iti vā → (sya-all) | gotamoti → gotamo ti (pts)
Der Asket Gotama unterlässt solche Zwistigkeiten.‘
iti vā hi, bhikkhave, puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya.So ist das Lob eines gewöhnlichen Menschen für den Klargewordenen.

‘Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpaṁ dūteyyapahiṇagamanānuyogaṁ anuyuttā viharanti,
paneke → pan eke (pts) | samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni → samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni (pts) | dūteyyapahiṇagamanānuyogaṁ → dūteyyapahiṇa-gamanānuyogaṁ (pts)
‚Es gibt manche Asketen und Brahmanen, die Speisen genießen, die aus Vertrauen gespendet wurden, und gleichzeitig noch Botengänge machen und Botschaften übermitteln:
seyyathidaṁ—raññaṁ, rājamahāmattānaṁ, khattiyānaṁ, brāhmaṇānaṁ, gahapatikānaṁ, kumārānaṁ “idha gaccha, amutrāgaccha, idaṁ hara, amutra idaṁ āharā”ti
amutrāgaccha → amutra gaccha (sya-all) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th, pts) | āharāti → āharā ti (ms2005) | rājamahāmattānaṁ → rāja-mahāmattānaṁ (pts)
nämlich Botengänge für Herrscher, königliche Oberminister, Adlige, Brahmanen, Hausbesitzer oder Prinzen, die sagen: „Geh hierhin, geh dahin. Nimm dieses mit, bring jenes von dort.“
iti vā iti evarūpā dūteyyapahiṇagamanānuyogā paṭivirato samaṇo gotamo’ti—
iti vā → (sya-all) | dūteyyapahiṇagamanānuyogā → dūteyyapahiṇa-gamanānuyogā (pts) | gotamoti → gotamo ti (pts)
Der Asket Gotama unterlässt solche Botengänge.‘
iti vā hi, bhikkhave, puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya.So ist das Lob eines gewöhnlichen Menschen für den Klargewordenen.

‘Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te kuhakā ca honti, lapakā ca nemittikā ca nippesikā ca, lābhena lābhaṁ nijigīsitāro ca
lābhena lābhaṁ nijigīsitāro ca → lābhena ca lābhaṁ nijigiṁsitāro (bj, sya-all, pts1ed) | nijigīsitāro ca → nijigiṁsitāro iti vā (bj); nijigiṁsitāro (pts) | nijigīsitāro → nijigīṁsitāro (cck) | lābhena → lābhena ca (sya-all, pts) | vā paneke → va pan eke (pts) | ca → lābhena lābhaṁ nijigiṁ bhitāro (cck: sī. syā.); lābhena ca lābhaṁ nijigīsitāro (cck: pī.) | nippesikā → St nipphesikā; Bp nibbesikā. (pts note) | samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni → samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni (pts)
‚Es gibt manche Asketen und Brahmanen, die Speisen genießen, die aus Vertrauen gespendet wurden, und gleichzeitig noch Heuchelei und Schmeichelei betreiben, Andeutungen machen, andere abwerten und materiellen Besitz benutzen, um mehr materiellem Besitz nachzujagen.
iti evarūpā kuhanalapanā paṭivirato samaṇo gotamo’ti—
iti → iti (bj, mr) | iti → iti vā, iti (cck: syā. kaṁ. ka.) | iti → So Scdmt Ds (as in 11); Bp Gr add vā iti. (pts note) | kuhanalapanā → kuhana-lapanā (pts) | gotamoti → gotamo ti (pts)
Der Asket Gotama unterlässt solche Heuchelei und Schmeichelei.‘
iti vā hi, bhikkhave, puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya.So ist das Lob eines gewöhnlichen Menschen für den Klargewordenen.

Majjhimasīlaṁ niṭṭhitaṁ.
majjhimasīlaṁ → majjhima-sīlaṁ (pts)
Der mittlere Abschnitt über Tugend ist zu Ende.

2.3. Mahāsīla2.3. Der lange Abschnitt über Tugend

‘Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvena jīvitaṁ kappenti,
jīvitaṁ → jīvikaṁ (bj, sya-all) | micchājīvena jīvitaṁ → micchājīvenajīvikaṁ (pts) | micchājīvenajīvikaṁ → Bp Gr jīvitam, throughout. (pts note) | paneke → pan eke (pts) | samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni → samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni (pts)
‚Es gibt manche Asketen und Brahmanen, die Speisen genießen, die aus Vertrauen gespendet wurden, und gleichzeitig noch ihren Unterhalt mit einer unwürdigen Kunst, einem falschen Lebenserwerb verdienen:
seyyathidaṁ—aṅgaṁ nimittaṁ uppātaṁ supinaṁ lakkhaṇaṁ mūsikacchinnaṁ aggihomaṁ dabbihomaṁ thusahomaṁ kaṇahomaṁ taṇḍulahomaṁ sappihomaṁ telahomaṁ mukhahomaṁ lohitahomaṁ aṅgavijjā vatthuvijjā khattavijjā sivavijjā bhūtavijjā bhūrivijjā ahivijjā visavijjā vicchikavijjā mūsikavijjā sakuṇavijjā vāyasavijjā pakkajjhānaṁ saraparittāṇaṁ migacakkaṁ
khattavijjā → khettavijjā (sya-all) | migacakkaṁ → migapakkhaṁ (bj) | uppātaṁ → uppādaṁ (sya-all, pts) | saraparittāṇaṁ → saraparittānaṁ (sya-all, pts) | mūsikacchinnaṁ → mūsikācchinnaṁ (pts) | pakkajjhānaṁ → pakkhajjhānaṁ (bj: katthaci) | khattavijjā → khettavijjā (cck: bahūsu) | uppādaṁ → Bp Gr uppātaṁ. (pts note) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th)
nämlich Deuten der Gliederform, Deuten von Vorzeichen, Aufspüren himmlischer Omen, Traumdeutung, Aufspüren körperlicher Kennzeichen, Aufspüren von Löchern, die Mäuse in Stoff geknabbert haben, Feueropfer, Opfer mit der Schöpfkelle, Opfer von Spelzen, Reishäutchen, Reis, Ghee oder Öl, Opfer aus dem Mund, Blutopfer, Handlesen, Geomantik für Bauplätze, Felder und Friedhöfe, Teufelsaustreibungen, Erdmagie, Schlangenbeschwörung, Gift, Skorpion-, Ratten-, Vogel- und Krähenkunde, Vorhersage der Lebensdauer, Aufsagen von Schutzversen und Aufspüren von Vorzeichen von wilden Tieren.
iti vā iti evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvā paṭivirato samaṇo gotamo’ti—
micchājīvā → (pts) | gotamoti → gotamo ti (pts)
Der Asket Gotama unterlässt solch unwürdige Kunst, solch falschen Lebenserwerb.‘
iti vā hi, bhikkhave, puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya.So ist das Lob eines gewöhnlichen Menschen für den Klargewordenen.

‘Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvena jīvitaṁ kappenti,
jīvitaṁ → jīvikaṁ (bj, sya-all, pts) | paneke → pan eke (pts) | samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni → samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni (pts) | tiracchānavijjāya → tiracchāna-vijjāya (pts)
‚Es gibt manche Asketen und Brahmanen, die Speisen genießen, die aus Vertrauen gespendet wurden, und gleichzeitig noch ihren Unterhalt mit einer unwürdigen Kunst, einem falschen Lebenserwerb verdienen:
seyyathidaṁ—maṇilakkhaṇaṁ vatthalakkhaṇaṁ daṇḍalakkhaṇaṁ satthalakkhaṇaṁ asilakkhaṇaṁ usulakkhaṇaṁ dhanulakkhaṇaṁ āvudhalakkhaṇaṁ itthilakkhaṇaṁ purisalakkhaṇaṁ kumāralakkhaṇaṁ kumārilakkhaṇaṁ dāsalakkhaṇaṁ dāsilakkhaṇaṁ hatthilakkhaṇaṁ assalakkhaṇaṁ mahiṁsalakkhaṇaṁ usabhalakkhaṇaṁ golakkhaṇaṁ ajalakkhaṇaṁ meṇḍalakkhaṇaṁ kukkuṭalakkhaṇaṁ vaṭṭakalakkhaṇaṁ godhālakkhaṇaṁ kaṇṇikālakkhaṇaṁ kacchapalakkhaṇaṁ migalakkhaṇaṁ
maṇilakkhaṇaṁ → maṇilakkhaṇaṁ daṇḍalakkhaṇaṁ (bj, pts) | daṇḍalakkhaṇaṁ satthalakkhaṇaṁ → (bj, pts) | dāsilakkhaṇaṁ → dāsīlakkhaṇaṁ (bj, sya-all) | mahiṁsalakkhaṇaṁ → mahisalakkhaṇaṁ (bj, sya-all, pts) | itthilakkhaṇaṁ → itthīlakkhaṇaṁ (sya-all) | kumārilakkhaṇaṁ → kumārīlakkhaṇaṁ (sya-all) | āvudhalakkhaṇaṁ → āyudhalakkhaṇaṁ (pts) | mahiṁsalakkhaṇaṁ → mahisalakkhaṇaṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | satthalakkhaṇaṁ → satthalakkhaṇanti idaṁ na dissati (sya-all: sī. yu.) | āvudhalakkhaṇaṁ → āyudhalakkhaṇaṁ (sya-all: sī.) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th)
nämlich dem Deuten der Kennzeichen von Juwelen, Stoffen, Knüppeln, Schwertern, Speeren, Pfeilen, Bogen, Waffen, Frauen, Männern, Jungen, Mädchen, Schuldknechten und Mägden, Elefanten, Pferden, Büffeln, Stieren, Kühen, Ziegen, Widdern, Hühnern, Wachteln, Waranen, Kaninchen, Schildkröten oder Rotwild.
iti vā iti evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvā paṭivirato samaṇo gotamo’ti—
tiracchānavijjāya micchājīvā → tiracchanavijjāya (pts) | tiracchānavijjāya micchājīvā → tiracchana-vijjāya (pts) | gotamoti → gotamo ti (pts)
Der Asket Gotama unterlässt solch unwürdige Kunst, solch falschen Lebenserwerb.‘
iti vā hi, bhikkhave, puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya.So ist das Lob eines gewöhnlichen Menschen für den Klargewordenen.

‘Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvena jīvitaṁ kappenti,
jīvitaṁ → jīvikaṁ (bj, sya-all, pts) | paneke → pan eke (pts) | samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni → samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni (pts) | tiracchānavijjāya → tiracchāna-vijjāya (pts)
‚Es gibt manche Asketen und Brahmanen, die Speisen genießen, die aus Vertrauen gespendet wurden, und gleichzeitig noch ihren Unterhalt mit einer unwürdigen Kunst, einem falschen Lebenserwerb verdienen:
seyyathidaṁ—raññaṁ niyyānaṁ bhavissati, raññaṁ aniyyānaṁ bhavissati, abbhantarānaṁ raññaṁ upayānaṁ bhavissati, bāhirānaṁ raññaṁ apayānaṁ bhavissati, bāhirānaṁ raññaṁ upayānaṁ bhavissati, abbhantarānaṁ raññaṁ apayānaṁ bhavissati, abbhantarānaṁ raññaṁ jayo bhavissati, bāhirānaṁ raññaṁ parājayo bhavissati, bāhirānaṁ raññaṁ jayo bhavissati, abbhantarānaṁ raññaṁ parājayo bhavissati, iti imassa jayo bhavissati, imassa parājayo bhavissati
upayānaṁ → Sc Ds upāyānaṁ; Bp upayyānaṁ. (pts note) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th, pts)
nämlich Vorhersagen machen, dass der König vorwärts oder zurück marschieren wird; dass unser König angreifen und der feindliche König sich zurückziehen wird; dass der feindliche König angreifen und unser König sich zurückziehen wird; dass unser König siegen und der feindliche König unterliegen wird; oder dass der feindliche König siegen und unser König unterliegen wird; und so wird es Sieg für eine Seite und Niederlage für die andere geben.
iti vā iti evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvā paṭivirato samaṇo gotamo’ti—
tiracchānavijjāya → tiracchāna-vijjāya (pts) | gotamoti → gotamo ti (pts)
Der Asket Gotama unterlässt solch unwürdige Kunst, solch falschen Lebenserwerb.‘
iti vā hi, bhikkhave, puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya.So ist das Lob eines gewöhnlichen Menschen für den Klargewordenen.

‘Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvena jīvitaṁ kappenti,
jīvitaṁ → jīvikaṁ (bj, sya-all, pts) | paneke → pan eke (pts) | samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni → samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni (pts) | tiracchānavijjāya → tiracchāna-vijjāya (pts)
‚Es gibt manche Asketen und Brahmanen, die Speisen genießen, die aus Vertrauen gespendet wurden, und gleichzeitig noch ihren Unterhalt mit einer unwürdigen Kunst, einem falschen Lebenserwerb verdienen:
seyyathidaṁ—candaggāho bhavissati, sūriyaggāho bhavissati, nakkhattaggāho bhavissati, candimasūriyānaṁ pathagamanaṁ bhavissati, candimasūriyānaṁ uppathagamanaṁ bhavissati, nakkhattānaṁ pathagamanaṁ bhavissati, nakkhattānaṁ uppathagamanaṁ bhavissati, ukkāpāto bhavissati, disāḍāho bhavissati, bhūmicālo bhavissati, devadudrabhi bhavissati, candimasūriyanakkhattānaṁ uggamanaṁ ogamanaṁ saṅkilesaṁ vodānaṁ bhavissati, evaṁvipāko candaggāho bhavissati, evaṁvipāko sūriyaggāho bhavissati, evaṁvipāko nakkhattaggāho bhavissati, evaṁvipākaṁ candimasūriyānaṁ pathagamanaṁ bhavissati, evaṁvipākaṁ candimasūriyānaṁ uppathagamanaṁ bhavissati, evaṁvipākaṁ nakkhattānaṁ pathagamanaṁ bhavissati, evaṁvipākaṁ nakkhattānaṁ uppathagamanaṁ bhavissati, evaṁvipāko ukkāpāto bhavissati, evaṁvipāko disāḍāho bhavissati, evaṁvipāko bhūmicālo bhavissati, evaṁvipāko devadudrabhi bhavissati, evaṁvipākaṁ candimasūriyanakkhattānaṁ uggamanaṁ ogamanaṁ saṅkilesaṁ vodānaṁ bhavissati
sūriyaggāho → suriyaggāho (bj, sya-all, km, pts1ed) | devadudrabhi → devadundubhi (bj, sya-all, km, pts1ed) | candimasūriyānaṁ → candimasuriyānaṁ (bj, sya-all, pts) | candimasūriyanakkhattānaṁ → candimasuriyanakkhattānaṁ (bj, sya-all, pts) | sūriyaggāho → suriyaggāho (pts) | devadudrabhi → devadundubhi (pts) | evaṁvipākaṁ candimasūriyānaṁ → evaṁvipāko candimasuriyānaṁ (pts) | evaṁvipākaṁ → evaṁvipāko (pts) | sūriyaggāho → suriyaggāho (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | devadudrabhi → devadundubhi (cck: syā. kaṁ. pī.) | evaṁvipāko → evaṁvipākāti pāṭhena bhavitabbaṁ (sya-all note) | Deva-dundubhi → BB and Gr dudrabhi (twice). (pts note) | ogamanaṁ → Bp oggamanaṁ (twice) and so Gr below. Here Gr okk-. (pts note) | saṁkilesaṁ → Sum. saṁkileso: Sc -lesā: Sdtm Ds Bp -lesaṁ here, and St Bp below sakilesaṁ. (pts note) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th) | seyyathidaṁ candaggāho → seyyathīdaṁ canda-ggāho (pts) | sūriyaggāho → suriya-ggāho (pts) | nakkhattaggāho → nakkhatta-ggāho (pts) | candimasūriyānaṁ pathagamanaṁ → candima-suriyānaṁ patha-gamanaṁ (pts) | candimasūriyānaṁ uppathagamanaṁ → candima-suriyānaṁ uppatha-gamanaṁ (pts) | pathagamanaṁ → patha-gamanaṁ (pts) | uppathagamanaṁ → uppatha-gamanaṁ (pts) | ukkāpāto → ukkā-pāto (pts) | disāḍāho → disā-ḍāho (pts) | bhūmicālo → bhūmi-cālo (pts) | candimasūriyanakkhattānaṁ → candima-suriya-nakkhattānaṁ (pts) | evaṁvipāko candaggāho → evaṁ-vipāko canda-ggāho (pts) | evaṁvipāko → evaṁ-vipāko (pts) | evaṁvipākaṁ candimasūriyānaṁ → evaṁ-vipāko candima-suriyānaṁ (pts) | evaṁvipākaṁ candimasūriyānaṁ uppathagamanaṁ → evaṁ-vipāko candima-suriyānaṁ uppatha-gamanaṁ (pts) | evaṁvipākaṁ → evaṁ-vipāko (pts) | evaṁvipāko disāḍāho → evaṁ-vipāko disā-ḍāho (pts) | evaṁvipāko bhūmicālo → evaṁ-vipāko bhūmi-cālo (pts) | evaṁvipāko devadudrabhi → evaṁ-vipāko deva-dundubhi (pts) | evaṁvipākaṁ candimasūriyanakkhattānaṁ → evaṁ-vipākaṁ candima-suriya-nakkhattānaṁ (pts)
nämlich Vorhersagen machen, dass es eine Mondfinsternis, eine Sonnenfinsternis oder eine Sternenfinsternis geben wird, dass Sonne, Mond oder Sterne in Konjunktion oder in Opposition stehen werden, dass es einen Meteorschauer, einen feurigen Himmel, ein Erdbeben oder Donner in den Himmeln geben wird, dass Mond, Sonne oder Sterne auf- oder untergehen, dunkler oder heller werden, ebenso wie Vorhersagen über die Ergebnisse solcher Erscheinungen.
iti vā iti evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvā paṭivirato samaṇo gotamo’ti—
tiracchānavijjāya → tiracchāna-vijjāya (pts) | gotamoti → gotamo ti (pts)
Der Asket Gotama unterlässt solch unwürdige Kunst, solch falschen Lebenserwerb.‘
iti vā hi, bhikkhave, puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya.So ist das Lob eines gewöhnlichen Menschen für den Klargewordenen.

‘Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvena jīvitaṁ kappenti,
jīvitaṁ → jīvikaṁ (bj, sya-all, pts) | paneke → pan eke (pts) | samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni → samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni (pts) | tiracchānavijjāya → tiracchāna-vijjāya (pts)
‚Es gibt manche Asketen und Brahmanen, die Speisen genießen, die aus Vertrauen gespendet wurden, und gleichzeitig noch ihren Unterhalt mit einer unwürdigen Kunst, einem falschen Lebenserwerb verdienen:
seyyathidaṁ—suvuṭṭhikā bhavissati, dubbuṭṭhikā bhavissati, subhikkhaṁ bhavissati, dubbhikkhaṁ bhavissati, khemaṁ bhavissati, bhayaṁ bhavissati, rogo bhavissati, ārogyaṁ bhavissati, muddā, gaṇanā, saṅkhānaṁ, kāveyyaṁ, lokāyataṁ
suvuṭṭhikā → subbuṭṭhikā (bj) | seyyathidaṁ suvuṭṭhikā → seyyathīdaṁ subbuṭṭhikā (pts) | Subbuṭṭhikā → Ds subbuṭṭhikaṁ; Scm suvyuṭṭhikā. At D. ii. 60 Sd subbuṭṭhikaṁ; Sc sabbuṭṭhikā; St subbuṭṭhikaṁ; Bp suvuṭṭhikaṁ. (pts note) | saṁkhānaṁ → Bp saṁghānaṁ. (pts note) | lokāyataṁ → Bp Gr (and Sd at D. ii. 60) lokāyatanaṁ. But see C. 5. 31. 2, A. 3. 58. 1, Mil. 4, Div. 630, 633 and Saddh. P. xiii. (Kern, p. 263). (pts note)
nämlich Vorhersagen über reichlich Regen oder Dürre, über reichlich Essen oder Hungersnot, über eine üppige oder eine schlechte Ernte, über Sicherheit oder Gefahr, über Krankheit oder Gesundheit; weiterhin Beschäftigungen wie Arithmetik, Buchhaltung, Rechnen, Dichtkunst und Kosmologie.
iti vā iti evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvā paṭivirato samaṇo gotamo’ti—
tiracchānavijjāya → tiracchāna-vijjāya (pts) | gotamoti → gotamo ti (pts)
Der Asket Gotama unterlässt solch unwürdige Kunst, solch falschen Lebenserwerb.‘
iti vā hi, bhikkhave, puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya.So ist das Lob eines gewöhnlichen Menschen für den Klargewordenen.

‘Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvena jīvitaṁ kappenti,
jīvitaṁ → jīvikaṁ (bj, sya-all, pts) | paneke → pan eke (pts) | samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni → samaṇa brāhmaṇā saddhā-deyyāni (pts)
‚Es gibt manche Asketen und Brahmanen, die Speisen genießen, die aus Vertrauen gespendet wurden, und gleichzeitig noch ihren Unterhalt mit einer unwürdigen Kunst, einem falschen Lebenserwerb verdienen:
seyyathidaṁ—āvāhanaṁ vivāhanaṁ saṁvaraṇaṁ vivaraṇaṁ saṅkiraṇaṁ vikiraṇaṁ subhagakaraṇaṁ dubbhagakaraṇaṁ viruddhagabbhakaraṇaṁ jivhānibandhanaṁ hanusaṁhananaṁ hatthābhijappanaṁ hanujappanaṁ kaṇṇajappanaṁ ādāsapañhaṁ kumārikapañhaṁ devapañhaṁ ādiccupaṭṭhānaṁ mahatupaṭṭhānaṁ abbhujjalanaṁ sirivhāyanaṁ
saṁvaraṇaṁ vivaraṇaṁ → saṁvadanaṁ vivadanaṁ (bj, sya-all, pts) | jivhānibandhanaṁ → jivhānitthambhanaṁ (bj); jivhānittaddanaṁ (pts) | sirivhāyanaṁ → sirivhānaṁ (bj); sirīvhāyanaṁ (sya-all); sir avhāyanaṁ (pts) | hanujappanaṁ → (sya-all, pts) | ādāsapañhaṁ kumārikapañhaṁ devapañhaṁ → ādāsapaṇhaṁ kumārīpaṇhaṁ devapaṇhaṁ (sya-all) | kumārikapañhaṁ → kumāripañhaṁ (pts) | jivhānitthambhanaṁ → nitthadadhanaṁ (bj: bahūsu) | saṁvadanaṁ → So SS Bp saṁvaraṇaṁ vivaraṇaṁ. (pts note) | jivhā-nittaddanaṁ → So SS Bp nibaddhanaṁ (Gr here and Bp at D. ii. 61 nibhandhanaṁ). (pts note) | -avhāyanaṁ → So Sdm; St and Ds Siravhay-; Sc Siravhānaṁ; Bp Sīrivhāyanaṁ and Sum. Sirivhāyanaṁ (In D. ii. 61 Sdt Bp as here, but Sc Siravhayanaṁ). Avhāyana occurs below at Tevijja Sutta 24. (pts note) | saṅkiraṇaṁ → saṁkiraṇaṁ (my, ms2005) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th)
nämlich Verabredungen treffen, in die Ehe zu geben oder zu nehmen, für eine Verlobung oder eine Scheidung, für das Streuen von Reis drinnen oder draußen bei einer Hochzeitszeremonie; weiterhin Zaubersprüche für Glück oder Unglück, zur Geburtshilfe, für das Binden der Zunge oder Sperren des Kiefers, Zaubersprüche für Hände und Ohren, Befragen eines Spiegels, eines Mädchens oder eines Gottes als Orakel, Anbeten der Sonne, Anbeten des Großen, Feuer spucken oder die Glücksgöttin Siri anrufen.
iti vā iti evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvā paṭivirato samaṇo gotamo’ti—
tiracchānavijjāya → tiracchāna-vijjāya (pts) | gotamoti → gotamo ti (pts)
Der Asket Gotama unterlässt solch unwürdige Kunst, solch falschen Lebenserwerb.‘
iti vā hi, bhikkhave, puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya.So ist das Lob eines gewöhnlichen Menschen für den Klargewordenen.

‘Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvena jīvitaṁ kappenti,
jīvitaṁ → jīvikaṁ (bj, sya-all, pts) | paneke → pan eke (pts) | samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni → samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni (pts) | tiracchānavijjāya → tiracchāna-vijjāya (pts)
‚Es gibt manche Asketen und Brahmanen, die Speisen genießen, die aus Vertrauen gespendet wurden, und gleichzeitig noch ihren Unterhalt mit einer unwürdigen Kunst, einem falschen Lebenserwerb verdienen:
seyyathidaṁ—santikammaṁ paṇidhikammaṁ bhūtakammaṁ bhūrikammaṁ vassakammaṁ vossakammaṁ vatthukammaṁ vatthuparikammaṁ ācamanaṁ nhāpanaṁ juhanaṁ vamanaṁ virecanaṁ uddhaṁvirecanaṁ adhovirecanaṁ sīsavirecanaṁ kaṇṇatelaṁ nettatappanaṁ natthukammaṁ añjanaṁ paccañjanaṁ sālākiyaṁ sallakattiyaṁ dārakatikicchā mūlabhesajjānaṁ anuppadānaṁ osadhīnaṁ paṭimokkho
bhūtakammaṁ → (bj, pts); bhūtikammaṁ (sya-all) | vatthuparikammaṁ → vatthuparikammaṁ vatthuparikiraṇaṁ (bj); vatthuparikaraṇaṁ (sya-all); vatthuparikiraṇaṁ (pts) | nhāpanaṁ → nahāpanaṁ (bj, pts) | uddhaṁvirecanaṁ → uddhavirecanaṁ (bj, sya-all, pts) | nhāpanaṁ juhanaṁ → nahāpanaṁ jūhanaṁ (sya-all) | nettatappanaṁ → nettappānaṁ (sya-all); nettatappaṇaṁ (pts) | sallakattiyaṁ → sallakattikaṁ (pts) | anuppadānaṁ → anuppādānaṁ (pts) | bhūrikammaṁ → bhūtakammaṁ (bj: kesuci) | bhūtikammaṁ → bhūttikammanti idaṁ natthi (sya-all: sī. yu.) | bhūri-kammaṁ → Bp (here and in D. ii. 62) inserts bhūta-kammaṁ (? from 21) and SS at D. ii. 62, insert bhūti-kammam. (pts note) | vatthu-parikiraṇaṁ → Scm (and SS in D. ii. 62) paṭi-; Sdt Ds Sum. and Bp pari-. (pts note) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th)
nämlich Riten zur Besänftigung, um Wünsche zu erfüllen, für Gespenster, für die Erde, für Regen, zur Befriedung eines Grundstücks und für das Vorbereiten und Weihen von Bauplätzen für Häuser, Riten, die mit Abspülen und Baden einhergehen, und Speiseopfer; weiterhin die Anwendung von Brechmitteln, Abführmitteln, Mitteln zum Lösen und Auswerfen von Schleim, die Anwendung von Ohröl, Stärkungsmitteln für die Augen, Arznei für die Nase, Salben und Gegensalben, Starstechen und Behandlung durch Wundärzte, Behandlung von Kindern, Verschreibung arzneilicher Wurzeln und Kräuterpflastern.
iti vā iti evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvā paṭivirato samaṇo gotamo’ti—
tiracchānavijjāya → tiracchāna-vijjāya (pts) | gotamoti → gotamo ti (pts)
Der Asket Gotama unterlässt solch unwürdige Kunst, solch falschen Lebenserwerb.‘
iti vā hi, bhikkhave, puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya.So ist das Lob eines gewöhnlichen Menschen für den Klargewordenen.

Idaṁ kho, bhikkhave, appamattakaṁ oramattakaṁ sīlamattakaṁ, yena puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya.
+ → taṁ (bjt, th, pts)
Das sind die belanglosen und bedeutungslosen Angelegenheiten von bloßer Tugend, von denen ein gewöhnlicher Mensch spricht.

Mahāsīlaṁ niṭṭhitaṁ.
mahāsīlaṁ → mahā-sīlaṁ (pts)
Der lange Abschnitt über Tugend ist zu Ende.

3. Diṭṭhi3. Ansichten

3.1. Pubbantakappika3.1. Theorien über den ersten Anfang

Atthi, bhikkhave, aññeva dhammā gambhīrā duddasā duranubodhā santā paṇītā atakkāvacarā nipuṇā paṇḍitavedanīyā, ye tathāgato sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedeti, yehi tathāgatassa yathābhuccaṁ vaṇṇaṁ sammā vadamānā vadeyyuṁ.
aññeva → aññe va (th) | aññeva → aññ eva (pts) | paṇḍitavedanīyā → paṇḍita-vedanīyā (pts) | yathābhuccaṁ → yathā-bhuccaṁ (pts)
Es gibt andere Grundsätze – tiefgründig, schwer zu sehen, schwer zu verstehen, friedvoll und erlesen, die über den Rahmen der Logik hinausgehen, subtil sind, für den Klugen nachvollziehbar –, die der Klargewordene durch eigene Einsicht erkannt hat und erklärt. Die, die wirklich lobend über den Klargewordenen sprechen, würden richtigerweise über diese Dinge sprechen.
Katame ca te, bhikkhave, dhammā gambhīrā duddasā duranubodhā santā paṇītā atakkāvacarā nipuṇā paṇḍitavedanīyā, ye tathāgato sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedeti, yehi tathāgatassa yathābhuccaṁ vaṇṇaṁ sammā vadamānā vadeyyuṁ?
ca → ca pana (pts) | paṇḍitavedanīyā → paṇḍita-vedanīyā (pts) | yathābhuccaṁ → yathā-bhuccaṁ (pts)
Und was sind diese Grundsätze?

Santi, bhikkhave, eke samaṇabrāhmaṇā pubbantakappikā pubbantānudiṭṭhino, pubbantaṁ ārabbha anekavihitāni adhimuttipadāni abhivadanti aṭṭhārasahi vatthūhi.
adhimuttipadāni → adhivuttipadāni (bj, pts) | aṭṭhārasahi → aṭṭhādasahi (bj, pts) | adhimuttipadāni → adhivuttipadāni (cck: sī. pī.) | adhivutti-padāni → Bp Gr adhimutta-. Sec below 2. 37 and 3. 27. (pts note) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts)
Es gibt manche Asketen und Brahmanen, die Theorien und Spekulationen über den ersten Anfang aufstellen und verschiedene Hypothesen bezüglich des ersten Anfangs auf achtzehn Grundlagen postulieren.
Te ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha pubbantakappikā pubbantānudiṭṭhino pubbantaṁ ārabbha anekavihitāni adhimuttipadāni abhivadanti aṭṭhārasahi vatthūhi?
adhimuttipadāni → adhivuttipadāni (bj, pts) | aṭṭhārasahi → aṭṭhādasahi (pts) | samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha pubbantakappikā → samaṇa-brāhmaṇā kim āgamma kim ārabbha pubbanta-kappikā (pts) | anekavihitāni adhimuttipadāni → aneka-vihitāni adhivutti-padāni (pts)
Und was sind die achtzehn Grundlagen, auf die sie sich stützen?

3.1.1. Sassatavāda3.1.1. Ewigkeitsglaube

Santi, bhikkhave, eke samaṇabrāhmaṇā sassatavādā, sassataṁ attānañca lokañca paññapenti catūhi vatthūhi.
paññapenti → paññāpenti (bj) | paññapenti → paññāpenti (sya-all note) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | attānañca lokañca paññapenti → attānañ ca lokañ ca paññāpenti (pts)
Es gibt manche Asketen und Brahmanen, die einen Ewigkeitsglauben vertreten, die auf vier Grundlagen behaupten, das Selbst und das Weltall seien ewig.
Te ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha sassatavādā sassataṁ attānañca lokañca paññapenti catūhi vatthūhi?
paññapenti → paññāpenti (bj) | samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha sassatavādā → samaṇa-brāhmaṇā kim āgamma kim ārabbha sassata-vādā (pts) | attānañca lokañca paññapenti catūhi → attānañ ca lokañ ca paññāpenti catuhi (pts)
Und was sind die vier Grundlagen, auf die sie sich stützen?

Idha, bhikkhave, ekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṁ cetosamādhiṁ phusati, yathāsamāhite citte (…) anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarati.
(…) → (parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese) (sya-all, mr) | citte → citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese (sya-all) | → (parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpattilese) (syā. ka.) (cck note) | → parisuddhetyādīni natthi (sya-all: sī.) | citte → Bp here, but not below, in this , inserts parisuddhe pariyodāte anaṅgane vigatūpakkilese (Which, with other words, occur in the parallel texts). (pts note) | yathāsamāhite → yathā samāhite (th, pts) | pe → spelled out in full (pts) | cetosamādhiṁ → ceto-samādhiṁ (pts) | pubbenivāsaṁ → pubbe nivāsaṁ (pts)
Da erfährt ein Asket oder Brahmane durch eifriges, entschlossenes, hingegebenes und beflissenes Bemühen und richtigen Gebrauch des Geistes eine Versenkung des Herzens solcher Art, dass er sich an viele Arten früherer Leben erinnert,
Seyyathidaṁ—ekampi jātiṁ dvepi jātiyo tissopi jātiyo catassopi jātiyo pañcapi jātiyo dasapi jātiyo vīsampi jātiyo tiṁsampi jātiyo cattālīsampi jātiyo paññāsampi jātiyo jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi anekānipi jātisatāni anekānipi jātisahassāni anekānipi jātisatasahassāni: ‘amutrāsiṁ evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto amutra udapādiṁ; tatrāpāsiṁ evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto idhūpapanno’ti. Iti sākāraṁ sauddesaṁ anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarati.
udapādiṁ → upapādiṁ (bj, pts1ed) | vīsampi → vīsatimpi (bj, pts) | cattālīsampi → cattārīsampi (bj, pts); cattāḷīsampi (sya-all) | udapādiṁ → upapādiṁ (pts) | upapādiṁ → udapādiṁ (bj: sīmu) | vīsampi → vīsatimpi (sya-all note) | tiṁsampi → tīsampi (sya-all: yu.) | cattāḷīsampi → cattārīsampi (sya-all note) | udapādiṁ → uppādiṁ (sya-all note) | tiṁsam → Bp vīsati, tiṁsa. (pts note) | jāti-sata-sahassāni → The parallel texts here have different words. See D. ii. 93; M. i. p. 182; A. iii. 59, 100; S. V. Pār. i. 1. 6. (pts note) | upapādiṁ → SS perhaps uppādiṁ; Bp and Gr udapādi (here and in D. ii. 93) Old. loc. cit. udapādiṁ. And so Trenckner M. I. 22, 35, but uppādiṁ at pp. 182, etc. (pts note) | idhūpapanno → Old. loc. cit. idh'; uppanno; Bp here = SS. (pts note) | evaṅgotto → evaṁgotto (my, th, ms2005) | evaṁnāmo → evannāmo (bjt) | evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī → evaṁsukhadukkhapaṭisaṁvedī (bjt, th) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th) | seyyathidaṁ ekampi → seyyathīdaṁ ekam pi (pts) | dvepi → dve pi (pts) | tissopi → tisso pi (pts) | catassopi → catasso pi (pts) | pañcapi → pañca pi (pts) | dasapi → dasa pi (pts) | vīsampi → vīsatim pi (pts) | tiṁsampi → tiṁsam pi (pts) | cattālīsampi → cattārīsam pi (pts) | paññāsampi → paññāsam pi (pts) | jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi anekānipi jātisatāni anekānipi jātisahassāni anekānipi jātisatasahassāni → jāti-satam pi jātisahassam pi jāti-sata-sahassam pi anekāni pi jāti-satāni anekāni pi jāti-sahassāni anekāni pi jāti-sata-sahassāni (pts) | evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo → evaṁ-nāmo evaṁ-gotto evaṁ-vaṇṇo (pts) | evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto → evaṁ-sukha dukkha paṭisaṁvedī evam-āyu-pariyanto (pts) | evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto → evaṁ-nāmo evaṁ-gotto evaṁ-vaṇṇo evam-āhāro evaṁ-sukha-dukkhapaṭisaṁvedī evam-āyu-pariyanto (pts) | idhūpapannoti → idhūpapanno ti (pts) | sauddesaṁ anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ → sa-uddesaṁ aneka-vihitaṁ pubbe nivāsaṁ (pts)
das heißt: eine Wiedergeburt, zwei Wiedergeburten, drei, vier, fünf, zehn, zwanzig, dreißig, vierzig, fünfzig, hundert, tausend, hunderttausend Wiedergeburten. ‚Dort hatte ich diesen Namen, gehörte zu jenem Stamm, sah so aus, und das war meine Speise. So erlebte ich Glück und Schmerz, und so lange dauerte mein Leben. Als ich von jenem Ort verschied, wurde ich woanders wiedergeboren. Und dort hatte ich diesen Namen, gehörte zu jenem Stamm, sah so aus, und das war meine Speise. So erlebte ich Glück und Schmerz, und so lange dauerte mein Leben. Als ich von jenem Ort verschied, wurde ich hier wiedergeboren.‘ Und so erinnert er sich an viele Arten früherer Leben mit ihren Merkmalen und Einzelheiten.

So evamāha:
evamāha → evam āha (pts)
Er sagt:
‘sassato attā ca loko ca vañjho kūṭaṭṭho esikaṭṭhāyiṭṭhito;
esikaṭṭhāyiṭṭhito → esikaṭṭhāyī ṭhito (sya-all) | ṭhito → ekaṭṭhāyiṭṭhito (sya-all note) | vañjho → SS always ṁ (not ñ); Bp (twice) vañco. (pts note) | kūṭaṭṭho → So Sm. All other MSS. kuṭa, twice, and so also in Sum., in D. ii. 26 (Where all these words recur), and in Abh. 107. (pts note)
‚Das Selbst und das Weltall sind ewig, unfruchtbar, beständig wie ein Berggipfel, feststehend wie eine Säule.
te ca sattā sandhāvanti saṁsaranti cavanti upapajjanti, atthi tveva sassatisamaṁ.
atthi tveva → atthitveva (my, bjt, th)
Sie bleiben für alle Ewigkeit gleich, während diese Lebewesen umherstreifen und umherwandern, sterben und wieder erscheinen.
Taṁ kissa hetu?
taṁ → tam (pts)
Warum ist das so?
Ahañhi ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṁ cetosamādhiṁ phusāmi, yathāsamāhite citte anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarāmi.
padhānamanvāya → (bj) | ahañhi → ahaṁ hi (bjt, th) | yathāsamāhite → yathā samāhite (th, pts) | ahañhi ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṁ cetosamādhiṁ → ahaṁ hi ātappam anvāya padhānam anvāya anuyogam anvāya appamādam anvāya sammā manasikāram anvāya tathā-rūpaṁ ceto-samādhiṁ (pts) | anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ → aneka-vihitaṁ pubbe nivāsaṁ (pts)
Weil ich durch eifriges, entschlossenes, hingegebenes und beflissenes Bemühen und richtigen Gebrauch des Geistes eine Versenkung des Herzens solcher Art erfahre, dass ich mich an viele Arten früherer Leben erinnere
Seyyathidaṁ—ekampi jātiṁ dvepi jātiyo tissopi jātiyo catassopi jātiyo pañcapi jātiyo dasapi jātiyo vīsampi jātiyo tiṁsampi jātiyo cattālīsampi jātiyo paññāsampi jātiyo jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi anekānipi jātisatāni anekānipi jātisahassāni anekānipi jātisatasahassāni: “amutrāsiṁ evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto amutra udapādiṁ; tatrāpāsiṁ evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto idhūpapanno”ti. Iti sākāraṁ sauddesaṁ anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarāmi.
cattālīsampi → cattāḷīsampi (sya-all) | ti → All MSS. ti here and in 32, 33. (pts note) | evaṅgotto → evaṁgotto (my, th, ms2005) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th) | evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī → evaṁsukhadukkhapaṭisaṁvedī (th) | idhūpapannoti → idhūpapanno ti (ms2005)
mit ihren Merkmalen und Einzelheiten.

Imināmahaṁ etaṁ jānāmi:
etaṁ → So SS below i. 2, 17, 18, etc. Bp Imināmahaṁ. Here Sum. appears to read iminā p'; aham evaṁ, in 32, 33, Bp Scdt have imināhaṁ etaṁ, but Sm iminā p'ahaṁ evaṁ. (pts note) | imināmahaṁ → iminā p ahaṁ (pts)
Daher weiß ich:

“yathā sassato attā ca loko ca vañjho kūṭaṭṭho esikaṭṭhāyiṭṭhito;
esikaṭṭhāyiṭṭhito → esikaṭṭhāyī ṭhito (sya-all) | ca → Gr omits, but not in 32, 33. (pts note)
„Das Selbst und das Weltall sind ewig, unfruchtbar, beständig wie ein Berggipfel, feststehend wie eine Säule.
te ca sattā sandhāvanti saṁsaranti cavanti upapajjanti, atthi tveva sassatisaman”’ti.
te ca → teva (bj) | atthi tveva → atthitveva (my, bjt, th) | sassatisamanti → sassatisaman ti (ms2005) | sassatisamanti → sassati-saman ti (pts)
Sie bleiben für alle Ewigkeit gleich, während diese Lebewesen umherstreifen und umherwandern, sterben und wieder erscheinen.“‘
Idaṁ, bhikkhave, paṭhamaṁ ṭhānaṁ, yaṁ āgamma yaṁ ārabbha eke samaṇabrāhmaṇā sassatavādā sassataṁ attānañca lokañca paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | eke → ekacce (pts) | yaṁ → yam (pts) | eke samaṇabrāhmaṇā sassatavādā → ekacce samaṇa-brāhmaṇā sassata-vādā (pts) | attānañca lokañca paññapenti → attānañ ca lokañ ca paññāpenti (pts)
Das ist die erste Grundlage, auf die sich manche Asketen und Brahmanen stützen, um zu behaupten, das Selbst und das Weltall seien ewig.

Dutiye ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha sassatavādā sassataṁ attānañca lokañca paññapenti?
paññapenti → paññāpenti (bj) | kimāgamma kimārabbha → kim ārabbha kim āgamma (pts)
Und was ist die zweite Grundlage, auf die sie sich stützen?
Idha, bhikkhave, ekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṁ cetosamādhiṁ phusati, yathāsamāhite citte anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarati.
yathāsamāhite → yathā samāhite (bjt, th, pts) | ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya → ātappam anvāya padhānam anvāya anuyogam anvāya appamādam anvāya sammā-manasikāram anvāya (pts) | cetosamādhiṁ → ceto-samādhiṁ (pts) | pubbenivāsaṁ → pubbe nivāsaṁ (pts)
Da erfährt ein Asket oder Brahmane durch eifriges, entschlossenes, hingegebenes und beflissenes Bemühen und richtigen Gebrauch des Geistes eine Versenkung des Herzens solcher Art, dass er sich an viele Arten früherer Leben erinnert,
Seyyathidaṁ—ekampi saṁvaṭṭavivaṭṭaṁ dvepi saṁvaṭṭavivaṭṭāni tīṇipi saṁvaṭṭavivaṭṭāni cattāripi saṁvaṭṭavivaṭṭāni pañcapi saṁvaṭṭavivaṭṭāni dasapi saṁvaṭṭavivaṭṭāni: ‘amutrāsiṁ evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto amutra udapādiṁ; tatrāpāsiṁ evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto idhūpapanno’ti. Iti sākāraṁ sauddesaṁ anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarati.
udapādiṁ → upapādiṁ (bj, pts) | anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ → pubbe nivāsaṁ (pts) | evaṅgotto → evaṁgotto (my, th, ms2005) | evaṁnāmo → evannāmo (bjt) | evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī → evaṁsukhadukkhapaṭisaṁvedī (bjt, th) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th)
das heißt: ein Äon des Zusammenziehens und Ausdehnens der Welt, zwei, drei, vier, fünf oder zehn Äonen des Zusammenziehens und Ausdehnens der Welt. ‚Dort hatte ich diesen Namen, gehörte zu jenem Stamm, sah so aus, und das war meine Speise. So erlebte ich Glück und Schmerz, und so lange dauerte mein Leben. Als ich von jenem Ort verschied, wurde ich woanders wiedergeboren. Und dort hatte ich diesen Namen, gehörte zu jenem Stamm, sah so aus, und das war meine Speise. So erlebte ich Glück und Schmerz, und so lange dauerte mein Leben. Als ich von jenem Ort verschied, wurde ich hier wiedergeboren.‘ Und so erinnert er sich an viele Arten früherer Leben mit ihren Merkmalen und Einzelheiten.

So evamāha:
evamāha → evam āha (pts)
Er sagt:
‘sassato attā ca loko ca vañjho kūṭaṭṭho esikaṭṭhāyiṭṭhito;
esikaṭṭhāyiṭṭhito → esikaṭṭhāyī ṭhito (sya-all)
‚Das Selbst und das Weltall sind ewig, unfruchtbar, beständig wie ein Berggipfel, feststehend wie eine Säule.
te ca sattā sandhāvanti saṁsaranti cavanti upapajjanti, atthi tveva sassatisamaṁ.
atthi tveva → atthitveva (my, bjt, th) | sassatisamaṁ → sassata-samaṁ (pts)
Sie bleiben für alle Ewigkeit gleich, während diese Lebewesen umherstreifen und umherwandern, sterben und wieder erscheinen.
Taṁ kissa hetu?Warum ist das so? Ahañhi ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṁ cetosamādhiṁ phusāmi yathāsamāhite citte anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarāmi.
ahañhi → ahaṁ hi (bjt) | yathāsamāhite → yathā samāhite (bjt, th)
Weil ich durch eifriges, entschlossenes, hingegebenes und beflissenes Bemühen und richtigen Gebrauch des Geistes eine Versenkung des Herzens solcher Art erfahre, dass ich mich an viele Arten früherer Leben erinnere
Seyyathidaṁ—ekampi saṁvaṭṭavivaṭṭaṁ dvepi saṁvaṭṭavivaṭṭāni tīṇipi saṁvaṭṭavivaṭṭāni cattāripi saṁvaṭṭavivaṭṭāni pañcapi saṁvaṭṭavivaṭṭāni dasapi saṁvaṭṭavivaṭṭāni: “amutrāsiṁ evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto amutra udapādiṁ; tatrāpāsiṁ evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto idhūpapanno”ti. Iti sākāraṁ sauddesaṁ anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarāmi.
seyyathidaṁ ekampi saṁvaṭṭavivaṭṭaṁ dvepi → seyyathīdaṁ dasa pi (pts) | evaṅgotto → evaṁgotto (my, th, ms2005) | evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī → evaṁsukhadukkhapaṭisaṁvedī (th) | idhūpapannoti → idhūpapanno ti (ms2005)
mit ihren Merkmalen und Einzelheiten.

Imināmahaṁ etaṁ jānāmi:
imināmahaṁ → imināpāhaṁ (bj) | imināmahaṁ → iminā p ahaṁ (pts)
Daher weiß ich:

“yathā sassato attā ca loko ca vañjho kūṭaṭṭho esikaṭṭhāyiṭṭhito, te ca sattā sandhāvanti saṁsaranti cavanti upapajjanti, atthi tveva sassatisaman”’ti.
te ca → teva (bj) | esikaṭṭhāyiṭṭhito → esikaṭṭhāyī ṭhito (sya-all) | atthi tveva → atthitveva (my, th) | atthi tveva sassatisamanti → atthitveva sassatisamaṁti (bjt) | sassatisamanti → sassatisaman ti (ms2005) | kūṭaṭṭho → kūtaṭṭho (pts) | sassatisamanti → sassata-saman ti (pts)
„Das Selbst und das Weltall sind ewig, unfruchtbar, beständig wie ein Berggipfel, feststehend wie eine Säule. Sie bleiben für alle Ewigkeit gleich, während diese Lebewesen umherstreifen und umherwandern, sterben und wieder erscheinen.“‘
Idaṁ, bhikkhave, dutiyaṁ ṭhānaṁ, yaṁ āgamma yaṁ ārabbha eke samaṇabrāhmaṇā sassatavādā sassataṁ attānañca lokañca paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | dutiyaṁ → tatiyaṁ (pts) | yaṁ → yam (pts) | samaṇabrāhmaṇā sassatavādā → samaṇa-brāhmaṇā sassata-vādā (pts) | attānañca lokañca paññapenti → attānañ ca lokañ ca paññāpenti (pts)
Das ist die zweite Grundlage, auf die sich manche Asketen und Brahmanen stützen, um zu behaupten, das Selbst und das Weltall seien ewig.

Tatiye ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha sassatavādā sassataṁ attānañca lokañca paññapenti?
paññapenti → paññāpenti (bj) | samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha sassatavādā → samaṇa-brāhmaṇā kim āgamma kim ārabbha sassata-vādā (pts) | attānañca lokañca paññapenti → attānañ ca lokañ ca paññāpenti (pts)
Und was ist die dritte Grundlage, auf die sie sich stützen?
Idha, bhikkhave, ekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṁ cetosamādhiṁ phusati, yathāsamāhite citte anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarati.
yathāsamāhite → yathā samāhite (th, pts) | ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya → ātappam anvāya padhānam anvāya anuyogam anvāya appamādam anvāya sammā-manasikāram anvāya (pts) | cetosamādhiṁ → ceto-samādhiṁ (pts) | anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ → aneka-vihitaṁ pubbe nivāsaṁ (pts)
Da erfährt ein Asket oder Brahmane durch eifriges, entschlossenes, hingegebenes und beflissenes Bemühen und richtigen Gebrauch des Geistes eine Versenkung des Herzens solcher Art, dass er sich an viele Arten früherer Leben erinnert,
Seyyathidaṁ—dasapi saṁvaṭṭavivaṭṭāni vīsampi saṁvaṭṭavivaṭṭāni tiṁsampi saṁvaṭṭavivaṭṭāni cattālīsampi saṁvaṭṭavivaṭṭāni: ‘amutrāsiṁ evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto amutra udapādiṁ; tatrāpāsiṁ evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto idhūpapanno’ti. Iti sākāraṁ sauddesaṁ anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarati.
vīsampi → vīsatimpi (bj) | cattālīsampi → cattārīsampi (bj); cattāḷīsampi (sya-all) | udapādiṁ → upapādiṁ (bj) | upapādiṁ → udapādiṁ (bj: sīmu) | evaṅgotto → evaṁgotto (my, bjt, th, ms2005) | evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī → evaṁsukhadukkhapaṭisaṁvedī (bjt, th) | evaṁnāmo → evannāmo (bjt) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th)
das heißt: zehn Äonen des Zusammenziehens und Ausdehnens der Welt, zwanzig, dreißig oder vierzig Äonen des Zusammenziehens und Ausdehnens der Welt. ‚Dort hatte ich diesen Namen, gehörte zu jenem Stamm, sah so aus, und das war meine Speise. So erlebte ich Glück und Schmerz, und so lange dauerte mein Leben. Als ich von jenem Ort verschied, wurde ich woanders wiedergeboren. Und dort hatte ich diesen Namen, gehörte zu jenem Stamm, sah so aus, und das war meine Speise. So erlebte ich Glück und Schmerz, und so lange dauerte mein Leben. Als ich von jenem Ort verschied, wurde ich hier wiedergeboren.‘ Und so erinnert er sich an viele Arten früherer Leben mit ihren Merkmalen und Einzelheiten.

So evamāha:
evamāha → evam āha (pts)
Er sagt:
‘sassato attā ca loko ca vañjho kūṭaṭṭho esikaṭṭhāyiṭṭhito;
esikaṭṭhāyiṭṭhito → esikaṭṭhāyī ṭhito (sya-all)
‚Das Selbst und das Weltall sind ewig, unfruchtbar, beständig wie ein Berggipfel, feststehend wie eine Säule.
te ca sattā sandhāvanti saṁsaranti cavanti upapajjanti, atthi tveva sassatisamaṁ.
te ca → teva (bj) | atthi tveva → atthitveva (my, bjt, th) | sassatisamaṁ → sassati-samaṁ (pts)
Sie bleiben für alle Ewigkeit gleich, während diese Lebewesen umherstreifen und umherwandern, sterben und wieder erscheinen.
Taṁ kissa hetu?
taṁ → tam (pts)
Warum ist das so?
Ahañhi ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṁ cetosamādhiṁ phusāmi, yathāsamāhite citte anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarāmi.
ahañhi → ahaṁ hi (bjt) | yathāsamāhite → yathā samāhite (th)
Weil ich durch eifriges, entschlossenes, hingegebenes und beflissenes Bemühen und richtigen Gebrauch des Geistes eine Versenkung des Herzens solcher Art erfahre, dass ich mich an viele Arten früherer Leben erinnere
Seyyathidaṁ—dasapi saṁvaṭṭavivaṭṭāni vīsampi saṁvaṭṭavivaṭṭāni tiṁsampi saṁvaṭṭavivaṭṭāni cattālīsampi saṁvaṭṭavivaṭṭāni: “amutrāsiṁ evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto amutra udapādiṁ; tatrāpāsiṁ evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto idhūpapanno”ti. Iti sākāraṁ sauddesaṁ anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarāmi.
cattālīsampi → cattāḷīsampi (sya-all) | evaṅgotto → evaṁgotto (my, th, ms2005) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th) | evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī → evaṁsukhadukkhapaṭisaṁvedī (th) | idhūpapannoti → idhūpapanno ti (ms2005)
mit ihren Merkmalen und Einzelheiten.

Imināmahaṁ etaṁ jānāmi:
imināmahaṁ → iminā mahaṁ (bjt) | imināmahaṁ → iminā p ahaṁ (pts)
Daher weiß ich:

“yathā sassato attā ca loko ca vañjho kūṭaṭṭho esikaṭṭhāyiṭṭhito, te ca sattā sandhāvanti saṁsaranti cavanti upapajjanti, atthi tveva sassatisaman”’ti.
esikaṭṭhāyiṭṭhito → esikaṭṭhāyī ṭhito (sya-all) | atthi tveva → atthitveva (my, th) | atthi tveva sassatisamanti → atthitveva sassatisamaṁti (bjt) | sassatisamanti → sassatisaman ti (ms2005) | atthi tveva sassatisamanti → atthitveva sassati-saman ti (pts)
„Das Selbst und das Weltall sind ewig, unfruchtbar, beständig wie ein Berggipfel, feststehend wie eine Säule. Sie bleiben für alle Ewigkeit gleich, während diese Lebewesen umherstreifen und umherwandern, sterben und wieder erscheinen.“‘
Idaṁ, bhikkhave, tatiyaṁ ṭhānaṁ, yaṁ āgamma yaṁ ārabbha eke samaṇabrāhmaṇā sassatavādā sassataṁ attānañca lokañca paññapenti.
attānañca lokañca paññapenti → attānaṁ ca lokaṁ ca paññāpenti (bjt) | yaṁ → yam (pts) | samaṇabrāhmaṇā sassatavādā → samaṇa-brāhmaṇā sassata-vādā (pts) | attānañca lokañca paññapenti → attānañ ca lokañ ca paññāpenti (pts)
Das ist die dritte Grundlage, auf die sich manche Asketen und Brahmanen stützen, um zu behaupten, das Selbst und das Weltall seien ewig.

Catutthe ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha sassatavādā sassataṁ attānañca lokañca paññapenti?Und was ist die vierte Grundlage, auf die sie sich stützen? Idha, bhikkhave, ekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā takkī hoti vīmaṁsī, so takkapariyāhataṁ vīmaṁsānucaritaṁ sayaṁ paṭibhānaṁ evamāha:
vīmaṁsī → vimaṁsī (sya-all); vīmaṅsī (pts) | vīmaṁsānucaritaṁ sayaṁ paṭibhānaṁ → vimaṁsānucaritaṁ sayaṁpāṭibhāṇaṁ (sya-all) | vīmaṁsānucaritaṁ sayaṁ paṭibhānaṁ evamāha → vīmaṅsānucaritaṁ sayaṁpaṭibhānaṁ evam āha (pts) | vimaṁsī → vīmaṁsī (sya-all: sī.) | sayaṁ paṭibhānaṁ → sayampaṭibhānaṁ (bjt) | takkapariyāhataṁ vīmaṁsānucaritaṁ sayaṁ paṭibhānaṁ evamāha → takka-pariyāhataṁ vīmaṅsānucaritaṁ sayaṁ-paṭibhānaṁ evam āha (pts)
Da ist ein Asket oder Brahmane, der sich auf Logik und Untersuchung stützt. Er spricht von dem, was er mit Logik ausgearbeitet hat, indem er einer Abfolge von Untersuchungsschritten folgt, und drückt seinen eigenen Blickwinkel aus:
‘sassato attā ca loko ca vañjho kūṭaṭṭho esikaṭṭhāyiṭṭhito;
esikaṭṭhāyiṭṭhito → esikaṭṭhāyī ṭhito (sya-all) | loko → loka (pts)
‚Das Selbst und das Weltall sind ewig, unfruchtbar, beständig wie ein Berggipfel, feststehend wie eine Säule.
te ca sattā sandhāvanti saṁsaranti cavanti upapajjanti, atthi tveva sassatisaman’ti.
te ca → teva (bj) | sandhāvanti → sandhāyanti (pts) | atthi tveva → atthitveva (my, bjt, th) | atthi tveva sassatisamanti → atthitveva sassati-saman ti (pts)
Sie bleiben für alle Ewigkeit gleich, während diese Lebewesen umherstreifen und umherwandern, sterben und wieder erscheinen.‘
Idaṁ, bhikkhave, catutthaṁ ṭhānaṁ, yaṁ āgamma yaṁ ārabbha eke samaṇabrāhmaṇā sassatavādā sassataṁ attānañca lokañca paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | yaṁ → yam (pts) | samaṇabrāhmaṇā sassatavādā → samaṇa-brāhmaṇā sassata-vādā (pts) | attānañca lokañca paññapenti → attānañ ca lokañ ca paññāpenti (pts)
Das ist die vierte Grundlage, auf die sich manche Asketen und Brahmanen stützen, um zu behaupten, das Selbst und das Weltall seien ewig.

Imehi kho te, bhikkhave, samaṇabrāhmaṇā sassatavādā sassataṁ attānañca lokañca paññapenti catūhi vatthūhi.
paññapenti → paññāpenti (bj) | imehi → ime (pts) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | attānañca lokañca paññapenti catūhi → attānañ ca lokañ ca paññāpenti catuhi (pts)
Das sind die vier Grundlagen, auf denen manche Asketen und Brahmanen, die einen Ewigkeitsglauben vertreten, behaupten, das Selbst und das Weltall seien ewig.
Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā sassatavādā sassataṁ attānañca lokañca paññapenti, sabbe te imeheva catūhi vatthūhi, etesaṁ vā aññatarena; natthi ito bahiddhā.
paññapenti → paññāpenti (bj) | samaṇā vā brāhmaṇā vā → samaṇabrāhmaṇā (sya-all) | sassatavādā → sassata-vādā (pts) | attānañca lokañca paññapenti → attānañ ca lokañ ca paññāpenti (pts) | imeheva catūhi → imeh eva catuhi (pts) | natthi → n atthi (pts)
Jeder Asket oder Brahmane, der einen Ewigkeitsglauben vertritt und behauptet, das Selbst und das Weltall seien ewig, tut das auf der einen oder anderen dieser vier Grundlagen. Außerhalb davon gibt es keine.

Tayidaṁ, bhikkhave, tathāgato pajānāti:Der Klargewordene versteht: ‘ime diṭṭhiṭṭhānā evaṅgahitā evaṁparāmaṭṭhā evaṅgatikā bhavanti evaṁabhisamparāyā’ti,
bhavanti → bhavissanti (bj) | diṭṭhiṭṭhānā → Bp Gr diṭṭhiṭṭhānaṁ. (pts note) | evaṅgahitā → evaṁgahitā (my, bjt, th, ms2005) | evaṅgatikā → evaṁgatikā (my, th, ms2005) | + → kho (bjt) | evaṅgatikā bhavanti → evaṁgatikā bhavissanti (bjt)
‚Wenn man an diesen Grundlagen für Ansichten festhält und sich daran bindet, führt das zu dem und dem Schicksal im nächsten Leben.‘
tañca tathāgato pajānāti, tato ca uttaritaraṁ pajānāti; tañca pajānanaṁ na parāmasati, aparāmasato cassa paccattaññeva nibbuti viditā.
pajānanaṁ → pajānaṁ (?) | pajānanaṁ → pajānaṁ (?) dī. ni. 3.36 pāḷiaṭṭhakathā passitabbaṁ (cck note) | pajānanaṁ → jānanaṁ (sya-all note) | aparāmasato → Bp evam ap- (SS Sum. omit). (pts note) | viditā → Scd add yeva, but omit it at 2. 15 and 3. 30. (pts note) | tañca → taṁ ca (bjt) | tañca → tañ ca (pts) | cassa paccattaññeva → assa paccattaṁ yeva (pts)
Das versteht er, und was darüber hinausgeht. Und da er dieses Verständnis nicht falsch auffasst, hat er das Verlöschen in sich selbst verwirklicht.
Vedanānaṁ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṁ viditvā anupādāvimutto, bhikkhave, tathāgato.
atthaṅgamañca → atthagamañca (bj) | atthagamañ → Bp Gr atthaṅg-. (pts note) | anupādāvimutto → anupādā vimutto (bjt, th)
Da der Klargewordene bei den Gefühlen wahrheitsgemäß den Ursprung, das Vergehen, die Befriedigung, den Nachteil und das Entrinnen verstanden hat, ist er durch Nicht-Ergreifen befreit.

Ime kho te, bhikkhave, dhammā gambhīrā duddasā duranubodhā santā paṇītā atakkāvacarā nipuṇā paṇḍitavedanīyā, ye tathāgato sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedeti, yehi tathāgatassa yathābhuccaṁ vaṇṇaṁ sammā vadamānā vadeyyuṁ.
paṇītā → panītā (bj: machasaṁ) | vedanīyā → vedaniyā (bj: machasaṁ) | paṇḍitavedanīyā → paṇḍita vedanīyā (bjt) | sacchikatvā → sacchi-katvā (pts) | yathābhuccaṁ → yathā-bhuccaṁ (pts)
Das sind die Grundsätze – tiefgründig, schwer zu sehen, schwer zu verstehen, friedvoll und erlesen, die über den Rahmen der Logik hinausgehen, subtil sind, für den Klugen nachvollziehbar –, die der Klargewordene durch eigene Einsicht erkannt hat und erklärt. Und die, die wirklich lobend über den Klargewordenen sprechen, würden richtigerweise über diese Dinge sprechen.

Paṭhamabhāṇavāro.
paṭhamabhāṇavāro → paṭhamakabhāṇavāraṁ (bjt) | paṭhamabhāṇavāro → paṭhamabhāṇavāraṁ (th)
Der erste Abschnitt zum Aufsagen.

3.1.2. Ekaccasassatavāda3.1.2. Teilweiser Ewigkeitsglaube

Santi, bhikkhave, eke samaṇabrāhmaṇā ekaccasassatikā ekaccaasassatikā ekaccaṁ sassataṁ ekaccaṁ asassataṁ attānañca lokañca paññapenti catūhi vatthūhi.
paññapenti → paññāpenti (bj) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | ekaccaasassatikā → ekacca-asassatikā (pts) | attānañca lokañca paññapenti catūhi → attānañ ca lokañ ca paññāpenti catuhi (pts)
Es gibt manche Asketen und Brahmanen, die einen teilweisen Ewigkeitsglauben vertreten, die auf vier Grundlagen behaupten, das Selbst und das Weltall seien teilweise ewig und teilweise zeitlich.
Te ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha ekaccasassatikā ekaccaasassatikā ekaccaṁ sassataṁ ekaccaṁ asassataṁ attānañca lokañca paññapenti catūhi vatthūhi?
paññapenti → paññāpenti (bj) | samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha ekaccasassatikā ekaccaasassatikā → samaṇa-brāhmaṇā kim āgamma kim ārabbha ekacca-sassatikā ekacca-asassatikā (pts) | attānañca lokañca paññapenti catūhi → attānañ ca lokañ ca paññāpenti catuhi (pts)
Und was sind die vier Grundlagen, auf die sie sich stützen?

Hoti kho so, bhikkhave, samayo, yaṁ kadāci karahaci dīghassa addhuno accayena ayaṁ loko saṁvaṭṭati.Es kommt eine Zeit, nachdem eine sehr lange Zeitspanne vergangen ist, da dieses Weltall sich zusammenzieht. Saṁvaṭṭamāne loke yebhuyyena sattā ābhassarasaṁvattanikā honti.
saṁvaṭṭamāne loke → saṁvaṭṭamāno loko (pts) | ābhassarasaṁvattanikā → ābhassarasaṁvaṭṭanikā (pts) | ābhassarasaṁvattanikā → ābhassara-saṁvaṭṭanikā (pts)
Wenn das Weltall sich zusammenzieht, gehen die Lebewesen zumeist zum Bereich des strahlenden Glanzes.
Te tattha honti manomayā pītibhakkhā sayaṁpabhā antalikkhacarā subhaṭṭhāyino, ciraṁ dīghamaddhānaṁ tiṭṭhanti.
ciraṁ dīghamaddhānaṁ → cīraṁ dīghaṁ addhānaṁ (pts) | sayaṁpabhā → sayampabhā (bjt, th) | pītibhakkhā → pīti-bhakkhā (pts) | antalikkhacarā → antalikkha-carā (pts)
Dort sind sie geistgeschaffen, ernähren sich von Ekstase, sind selbstleuchtend und bewegen sich mitten durch die Luft, gleichmäßig strahlend, und sie bleiben so für eine sehr lange Zeit.

Hoti kho so, bhikkhave, samayo, yaṁ kadāci karahaci dīghassa addhuno accayena ayaṁ loko vivaṭṭati.Es kommt eine Zeit, nachdem eine sehr lange Zeitspanne vergangen ist, da dieses Weltall sich ausdehnt. Vivaṭṭamāne loke suññaṁ brahmavimānaṁ pātubhavati.
brahmavimānaṁ pātubhavati → brahma-vimānaṁ pātu-bhavati (pts)
Wenn es sich ausdehnt, erscheint ein leerer Brahmāpalast.
Atha kho aññataro satto āyukkhayā vā puññakkhayā vā ābhassarakāyā cavitvā suññaṁ brahmavimānaṁ upapajjati.
atha kho aññataro → athaññataro (bj) | kho → (sya-all) | atha kho → ath (pts) | puññakkhayā → puñña-kkhayā (pts) | brahmavimānaṁ → brahma-vimānaṁ (pts)
Und da seine Lebensdauer oder sein Verdienst zu Ende geht, scheidet dann eins der Lebewesen von jener Schar der Götter von strahlendem Glanz ab und wird in dem leeren Brahmāpalast wiedergeboren.
So tattha hoti manomayo pītibhakkho sayampabho antalikkhacaro subhaṭṭhāyī, ciraṁ dīghamaddhānaṁ tiṭṭhati.
so → sopi (sya-all) | tiṭṭhati → tiṭṭhati tattha (sya-all) | ciraṁ dīghamaddhānaṁ → cīraṁ dīghaṁ addhānaṁ (pts) | sayampabho → sayaṁpabho (my) | pītibhakkho sayampabho antalikkhacaro → pīti-bhakkho sayaṁ-pabho antalikkha-caro (pts)
Dort ist es geistgeschaffen, ernährt sich von Ekstase, ist selbstleuchtend und bewegt sich mitten durch die Luft, gleichmäßig strahlend, und es bleibt so für eine sehr lange Zeit.

Tassa tattha ekakassa dīgharattaṁ nivusitattā anabhirati paritassanā uppajjati:
uppajjati → upapajjati (sya-all, csp1ed) | nivusitattā → nibbusitattā (bj, pts) | uppajjati → upapajjati (cck) | tattha ekakassa → ekassa (sya-all) | ekakassa → Sc Bp ekassa. (pts note) | dīgharattaṁ nivusitattā → dīgha-rattaṁ nibbusitattā (pts)
Aber nachdem es dort eine lange Zeit allein gelebt hat, wird es unzufrieden und unruhig:
‘aho vata aññepi sattā itthattaṁ āgaccheyyun’ti.
aññepi → aññe pi (pts) | āgaccheyyunti → āgaccheyyun ti (pts)
‚Ach, wenn doch nur andere Wesen zu diesem Ort kämen!‘
Atha aññepi sattā āyukkhayā vā puññakkhayā vā ābhassarakāyā cavitvā brahmavimānaṁ upapajjanti tassa sattassa sahabyataṁ.
aññepi → aññatarepi (bj, pts) | atha aññepi → athaññepi (sya-all) | sahabyataṁ → sahavyataṁ (bjt, pts) | aññepi → aññatare pi (pts) | puññakkhayā → puñña-kkhayā (pts) | ābhassarakāyā → ābhassara-kāyā (pts)
Und da ihre Lebensdauer oder ihr Verdienst zu Ende geht, scheiden dann andere Lebewesen von jener Schar der Götter von strahlendem Glanz ab und werden in dem Brahmāpalast bei dem ersten Wesen wiedergeboren.
Tepi tattha honti manomayā pītibhakkhā sayaṁpabhā antalikkhacarā subhaṭṭhāyino, ciraṁ dīghamaddhānaṁ tiṭṭhanti.
ciraṁ dīghamaddhānaṁ → cīraṁ dīghaṁ addhānaṁ (pts) | sayaṁpabhā → sayampabhā (bjt, th) | tepi → te pi (pts) | pītibhakkhā sayaṁpabhā → pīti-bhakkhā sayaṁ-pabhā (pts)
Dort sind sie geistgeschaffen, ernähren sich von Ekstase, sind selbstleuchtend und bewegen sich mitten durch die Luft, gleichmäßig strahlend, und sie bleiben so für eine sehr lange Zeit.

Tatra, bhikkhave, yo so satto paṭhamaṁ upapanno tassa evaṁ hoti:Nun denkt das Wesen, das zuerst dort wiedergeboren wurde: ‘ahamasmi brahmā mahābrahmā abhibhū anabhibhūto aññadatthudaso vasavattī issaro kattā nimmātā seṭṭho sajitā vasī pitā bhūtabhabyānaṁ.
sajitā → sajjitā (sya-all, km); sañjitā (pts1ed) | vasavattī → vasavatti (sya-all) | nimmātā → nimmitā (sya-all) | sajitā → sañjitā (pts) | sajitā → saṁjitā (bj: PTS) | sajitā → sajjitā (cck: syā. kaṁ.) | nimmitā → nimmātā (sya-all: sī. yu.) | sajjitā → sañjitā (sya-all: sī. yu.) | sañjitā → Bp (thrice) Nimmitā, Sajitā. See xi. 80. (pts note) | bhūtabhabyānaṁ → bhūtabhavyānaṁ (bjt) | ahamasmi → aham asmi (pts) | mahābrahmā → mahā-brahmā (pts) | aññadatthudaso → aññadatthu daso (pts) | bhūtabhabyānaṁ → bhūta-bhavyānaṁ (pts)
‚Ich bin Brahmā, der Große Brahmā, der Bezwinger, der Unbezwungene, der allumfassende Seher, der, der die Macht hat, Gott der Allmächtige, der Macher, der Schöpfer, der Erste, der Erzeuger, der Lenker, der Vater derer, die geboren sind und noch geboren werden.
Mayā ime sattā nimmitā.Diese Wesen wurden von mir geschaffen! Taṁ kissa hetu?Warum ist das so? Mamañhi pubbe etadahosi:
mamañhi → mamaṁ hi (bjt, th, pts) | etadahosi → etad ahosi (pts)
Weil ich zuerst dachte:

“aho vata aññepi sattā itthattaṁ āgaccheyyun”ti.
āgaccheyyunti → āgaccheyyun ti (ms2005, pts) | aññepi → aññe pi (pts)
„Ach, wenn doch nur andere Wesen zu diesem Ort kämen!“
Iti mama ca manopaṇidhi, ime ca sattā itthattaṁ āgatā’ti.
mama ca → mamañca (bj, sya-all, pts1ed) | mama → mamaṁ (sya-all) | mamañca → mama ca (bj: machasaṁ) | mama → mamañ (pts) | manopaṇidhi → mano-paṇidhi (pts) | āgatāti → āgatā ti (pts)
Das war mein Herzenswunsch, und dann kamen diese Geschöpfe zu diesem Ort.‘

Yepi te sattā pacchā upapannā, tesampi evaṁ hoti:
upapannā → uppannā (si) | upapannā → uppannā (bj: sīmu) | yepi → ye pi (pts) | tesampi → tesam pi (pts)
Und die Wesen, die später dort wiedergeboren wurden, denken ebenfalls:
‘ayaṁ kho bhavaṁ brahmā mahābrahmā abhibhū anabhibhūto aññadatthudaso vasavattī issaro kattā nimmātā seṭṭho sajitā vasī pitā bhūtabhabyānaṁ.
vasavattī → vasavatti (sya-all) | nimmātā → nimmitā (sya-all) | sajitā → sañjitā (pts) | bhūtabhabyānaṁ → bhūtabhavyānaṁ (bjt, pts) | sajitā → sajjitā (th) | aññadatthudaso → aññadatthu daso (pts)
‚Das muss Brahmā sein, der Große Brahmā, der Bezwinger, der Unbezwungene, der allumfassende Seher, der, der die Macht hat, Gott der Allmächtige, der Macher, der Schöpfer, der Erste, der Erzeuger, der Lenker, der Vater derer, die geboren sind und noch geboren werden.
Iminā mayaṁ bhotā brahmunā nimmitā.Und wir wurden von ihm geschaffen. Taṁ kissa hetu?Warum ist das so? Imañhi mayaṁ addasāma idha paṭhamaṁ upapannaṁ, mayaṁ panamha pacchā upapannā’ti.
panamha → panamhā (bj, sya-all); pana amhā (pts) | imañhi → imaṁ (pts) | mayaṁ → mayaṁ hi (pts) | imañhi → imaṁ hi (bjt) | upapannāti → upapannā ti (pts)
Weil wir sehen, dass er zuerst hier wiedergeboren war, und wir kamen später an.‘

Tatra, bhikkhave, yo so satto paṭhamaṁ upapanno, so dīghāyukataro ca hoti vaṇṇavantataro ca mahesakkhataro ca.Und das Wesen, das zuerst wiedergeboren wurde, lebt länger, ist schöner und ranghöher als die, die später angekommen sind. Ye pana te sattā pacchā upapannā, te appāyukatarā ca honti dubbaṇṇatarā ca appesakkhatarā ca.

Ṭhānaṁ kho panetaṁ, bhikkhave, vijjati, yaṁ aññataro satto tamhā kāyā cavitvā itthattaṁ āgacchati.
panetaṁ → pan etaṁ (pts)
Es ist möglich, dass eins jener Wesen von jener Schar abscheidet und an diesem Ort wiedergeboren wird.
Itthattaṁ āgato samāno agārasmā anagāriyaṁ pabbajati.Dann zieht es aus dem Haus fort ins hauslose Leben. Agārasmā anagāriyaṁ pabbajito samāno ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṁ cetosamādhiṁ phusati, yathāsamāhite citte taṁ pubbenivāsaṁ anussarati, tato paraṁ nānussarati.
yathāsamāhite → yathā samāhite (bjt, th, pts) | paraṁ nānussarati → parannānussarati (th) | ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṁ cetosamādhiṁ → ātappam anvāya padhānam anvāya anuyogam anvāya appamādam anvāya sammāmanasi-kāram anvāya tathā-rūpaṁ ceto-samādhiṁ (pts) | pubbenivāsaṁ → pubbe nivāsaṁ (pts)
Durch eifriges, entschlossenes, hingegebenes und beflissenes Bemühen und richtigen Gebrauch des Geistes erfährt es eine Versenkung des Herzens solcher Art, dass es sich an dieses letzte Leben erinnert, aber an kein weiteres.

So evamāha:
evamāha → evam āha (pts)
Es sagt:
‘yo kho so bhavaṁ brahmā mahābrahmā abhibhū anabhibhūto aññadatthudaso vasavattī issaro kattā nimmātā seṭṭho sajitā vasī pitā bhūtabhabyānaṁ, yena mayaṁ bhotā brahmunā nimmitā, so nicco dhuvo sassato avipariṇāmadhammo sassatisamaṁ tatheva ṭhassati.
vasavattī → vasavatti (sya-all) | nimmātā → nimmitā (sya-all) | sajitā → sañjitā (pts) | bhūtabhabyānaṁ → bhūtabhavyānaṁ (bjt) | sajitā → sajjitā (th) | mahābrahmā → mahā-brahmā (pts) | aññadatthudaso → aññadatthu daso (pts) | bhūtabhabyānaṁ → bhūta-bhavyānaṁ (pts) | avipariṇāmadhammo → avipariṇāma-dhammo (pts) | tatheva → tath eva (pts)
‚Er, der Brahmā ist, der Große Brahmā, der Bezwinger, der Unbezwungene, der allumfassende Seher, der, der die Macht hat, Gott der Allmächtige, der Macher, der Schöpfer, der Erste, der Erzeuger, der Lenker, der Vater derer, die geboren sind und noch geboren werden, von dem wir geschaffen wurden – er ist beständig, immerwährend, ewig, unvergänglich und bleibt für alle Ewigkeit gleich.
Ye pana mayaṁ ahumhā tena bhotā brahmunā nimmitā, te mayaṁ aniccā addhuvā appāyukā cavanadhammā itthattaṁ āgatā’ti.
ahumhā → ahumha (pts) | bhotā → (pts) | addhuvā → Sc Bp adhuvā. See Vim. 50, 23; J. i. 393, 3. (pts note) | cavanadhammā → cavana-dhammā (pts) | āgatāti → āgatā ti (pts)
Wir, die wir von diesem Brahmā geschaffen wurden, sind unbeständig, währen nicht fort, leben kurz, sind vergänglich und sind zu diesem Ort gekommen.‘
Idaṁ, bhikkhave, paṭhamaṁ ṭhānaṁ, yaṁ āgamma yaṁ ārabbha eke samaṇabrāhmaṇā ekaccasassatikā ekaccaasassatikā ekaccaṁ sassataṁ ekaccaṁ asassataṁ attānañca lokañca paññapenti.
Idaṁ → idaṁ kho (csp1ed) | paññapenti → paññāpenti (bj) | paṭhamaṁ → paṭhamaṇ (pts) | yaṁ → yam (pts) | samaṇabrāhmaṇā ekaccasassatikā → samaṇa brāhmaṇā ekacca-sassatikā (pts) | attānañca lokañca paññapenti → attānañ ca lokañ ca paññāpenti (pts)
Das ist die erste Grundlage, auf die sich manche Asketen und Brahmanen stützen, um zu behaupten, das Selbst und das Weltall seien teilweise ewig.

Dutiye ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha ekaccasassatikā ekaccaasassatikā ekaccaṁ sassataṁ ekaccaṁ asassataṁ attānañca lokañca paññapenti?
asassataṁ → asassata (th) | samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha ekaccasassatikā ekaccaasassatikā → samaṇa brāhmaṇā kim āgamma kim ārabbha ekacca-sassatikā ekacca-asassatikā (pts) | attānañca lokañca paññapenti → attānañ ca lokañ ca paññāpenti (pts)
Und was ist die zweite Grundlage, auf die sie sich stützen?
Santi, bhikkhave, khiḍḍāpadosikā nāma devā, te ativelaṁ hassakhiḍḍāratidhammasamāpannā viharanti. Tesaṁ ativelaṁ hassakhiḍḍāratidhammasamāpannānaṁ viharataṁ sati sammussati. Satiyā sammosā te devā tamhā kāyā cavanti.
sammussati → mussati (bj, pts1ed); pamussati (sya-all) | sammussati → mussati (pts) | hassakhiḍḍāratidhammasamāpannā → hasakhiḍḍāratidhammasamāpannā (cck: ka.) | sammussati → pamussati (cck: sī. syā.) | pamussati → sammussati (sya-all note) | Khiḍḍā-padosikā → Sc here pādus-, below twice pados-; Sd thrice padus- St thrice padūs-; Bp first padūs-, then twice pados-; Gr first padus-, then twice pados-; Sum. pados-, but gives vḷ. padus-. All MSS. pados- in 10. (pts note) | mussati → Sd mossati; Gr Bp (and St Bp Gr twice below) sammussati. (pts note) | satiyā → So Sdt Bp Gr, and all MSS. twice in 9. Here Scm and Sum. sati. (pts note) | hassakhiḍḍāratidhammasamāpannā → hassa-khiḍḍā-rati-dhamma-samāpannā (pts) | hassakhiḍḍāratidhammasamāpannānaṁ → hassa-khiḍḍā-rati-dhamma-samāpannānaṁ (pts)
Es gibt Götter mit Namen ‚durch Spielen Verkommene‘. Sie verbringen zu viel Zeit mit Lachen, Spielen und Ausgelassenheit. Und dabei verlieren sie ihre Achtsamkeit, und sie scheiden von jener Götterschar ab.

Ṭhānaṁ kho panetaṁ, bhikkhave, vijjati yaṁ aññataro satto tamhā kāyā cavitvā itthattaṁ āgacchati.
panetaṁ → pan etaṁ (pts)
Es ist möglich, dass eins jener Wesen von jener Schar abscheidet und an diesem Ort wiedergeboren wird.
Itthattaṁ āgato samāno agārasmā anagāriyaṁ pabbajati.Dann zieht es aus dem Haus fort ins hauslose Leben. Agārasmā anagāriyaṁ pabbajito samāno ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṁ cetosamādhiṁ phusati, yathāsamāhite citte taṁ pubbenivāsaṁ anussarati, tato paraṁ nānussarati.
yathāsamāhite → yathā samāhite (th, pts) | ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṁ cetosamādhiṁ → ātappam anvāya padhānam anvāya anuyogam anvāya appamādam anvāya sammāmanasi-kāram anvāya tathā-rūpaṁ ceto-samādhiṁ (pts) | pubbenivāsaṁ → pubbe nivāsaṁ (pts)
Durch eifriges, entschlossenes, hingegebenes und beflissenes Bemühen und richtigen Gebrauch des Geistes erfährt es eine Versenkung des Herzens solcher Art, dass es sich an dieses letzte Leben erinnert, aber an kein weiteres.

So evamāha:
evamāha → evam āha (pts)
Es sagt:
‘ye kho te bhonto devā na khiḍḍāpadosikā, te na ativelaṁ hassakhiḍḍāratidhammasamāpannā viharanti. Tesaṁ na ativelaṁ hassakhiḍḍāratidhammasamāpannānaṁ viharataṁ sati na sammussati. Satiyā asammosā te devā tamhā kāyā na cavanti;
sammussati → mussati (bj, pts); pamussati (sya-all) | na ativelaṁ → nātivelaṁ (sya-all) | hassakhiḍḍāratidhammasamāpannā → hassa-khiḍḍā-rati-dhamma-samāpannā (pts) | hassakhiḍḍāratidhammasamāpannānaṁ → hassa-khiḍḍā-ratidhamma-samāpannānaṁ (pts)
‚Die Götter, die nicht durch Spielen verkommen sind, verbringen nicht zu viel Zeit mit Lachen, Spielen und Ausgelassenheit. So verlieren sie nicht ihre Achtsamkeit, und sie scheiden nicht von jener Götterschar ab.
niccā dhuvā sassatā avipariṇāmadhammā sassatisamaṁ tatheva ṭhassanti.
avipariṇāmadhammā sassatisamaṁ tatheva → avipariṇāma-dhammā sassati-samaṁ tath eva (pts)
Sie sind beständig, immerwährend, ewig, unvergänglich und bleiben für alle Ewigkeit gleich.
Ye pana mayaṁ ahumhā khiḍḍāpadosikā, te mayaṁ ativelaṁ hassakhiḍḍāratidhammasamāpannā viharimhā. Tesaṁ no ativelaṁ hassakhiḍḍāratidhammasamāpannānaṁ viharataṁ sati sammussati. Satiyā sammosā evaṁ mayaṁ tamhā kāyā cutā
ahumhā → ahumha (bj, pts) | viharimhā → viharimha (bj, pts) | sammussati → mussi (bj); pamussati (sya-all); mussati (pts) | ahumhā → ahumha (sya-all: sī.) | viharimhā → viharimha (sya-all: sī.) | tesaṁ no → tesanno (th) | ahumhā khiḍḍāpadosikā → ahumha khiḍḍā-padosikā (pts) | hassakhiḍḍāratidhammasamāpannā viharimhā → hassa-khiḍḍā-rati-dhamma-samāpannā viharimha (pts) | hassakhiḍḍāratidhammasamāpannānaṁ → hassa-khiḍḍā-rati-dhammasamāpannānaṁ (pts) | evaṁ → eva (pts)
Aber wir, die wir durch Spielen verkommen waren, verbrachten zu viel Zeit mit Lachen, Spielen und Ausgelassenheit. Und dabei verloren wir unsere Achtsamkeit, und wir schieden von jener Götterschar ab.
aniccā addhuvā appāyukā cavanadhammā itthattaṁ āgatā’ti.
cavanadhammā → cavana-dhammā (pts) | āgatāti → āgatā ti (pts)
Wir sind unbeständig, währen nicht fort, leben kurz, sind vergänglich und sind zu diesem Ort gekommen.‘
Idaṁ, bhikkhave, dutiyaṁ ṭhānaṁ, yaṁ āgamma yaṁ ārabbha eke samaṇabrāhmaṇā ekaccasassatikā ekaccaasassatikā ekaccaṁ sassataṁ ekaccaṁ asassataṁ attānañca lokañca paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | yaṁ → yam (pts) | samaṇabrāhmaṇā ekaccasassatikā → samaṇa-brāhmaṇā ekacca-sassatikā (pts) | attānañca lokañca paññapenti → attānañ ca lokañ ca paññāpenti (pts)
Das ist die zweite Grundlage, auf die sich manche Asketen und Brahmanen stützen, um zu behaupten, das Selbst und das Weltall seien teilweise ewig.

Tatiye ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha ekaccasassatikā ekaccaasassatikā ekaccaṁ sassataṁ ekaccaṁ asassataṁ attānañca lokañca paññapenti?
paññapenti → paññāpenti (bj) | samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha ekaccasassatikā ekaccaasassatikā → samaṇa-brāhmaṇā kim āgamma kim ārabbha ekacca-sassatikā ekacca-asassatikā (pts) | attānañca lokañca paññapenti → attānañ ca lokañ ca paññāpenti (pts)
Und was ist die dritte Grundlage, auf die sie sich stützen?
Santi, bhikkhave, manopadosikā nāma devā, te ativelaṁ aññamaññaṁ upanijjhāyanti. Te ativelaṁ aññamaññaṁ upanijjhāyantā aññamaññamhi cittāni padūsenti. Te aññamaññaṁ paduṭṭhacittā kilantakāyā kilantacittā. Te devā tamhā kāyā cavanti.
aññamaññaṁ → aññamaññamhi (bj, pts) | padūsenti → padosenti (sya-all) | padūsenti → Bp pados- here and the third time, second time padus-. (pts note) | aññamaññamhi → All MSS. aññam-aññam first time, and-aññamhi third time. Second time only Bp -aññaṁ (Sd-aññam pi; Sct Gr -aññamhi). (pts note) | manopadosikā → mano-padosikā (pts) | aññamaññaṁ paduṭṭhacittā kilantakāyā → aññamaññamhi paduṭṭha-cittā kilanta-kāyā (pts)
Es gibt Götter mit Namen ‚Gehässige‘. Sie verbringen zu viel Zeit damit, einander anzustarren, sodass sie aufeinander wütend werden, und ihr Körper und Geist werden müde. Sie scheiden von jener Götterschar ab.

Ṭhānaṁ kho panetaṁ, bhikkhave, vijjati yaṁ aññataro satto tamhā kāyā cavitvā itthattaṁ āgacchati.
panetaṁ → pan etaṁ (pts)
Es ist möglich, dass eins jener Wesen von jener Schar abscheidet und an diesem Ort wiedergeboren wird.
Itthattaṁ āgato samāno agārasmā anagāriyaṁ pabbajati.Dann zieht es aus dem Haus fort ins hauslose Leben. Agārasmā anagāriyaṁ pabbajito samāno ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṁ cetosamādhiṁ phusati, yathāsamāhite citte taṁ pubbenivāsaṁ anussarati, tato paraṁ nānussarati.
yathāsamāhite → yathā samāhite (th, pts) | ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṁ cetosamādhiṁ → ātappam anvāya padhānam anvāya anuyogam anvāya appamādam anvāya sammā-manasikāram anvāya tathā-rūpaṁ ceto-samādhiṁ (pts) | pubbenivāsaṁ → pubbe nivāsaṁ (pts)
Durch eifriges, entschlossenes, hingegebenes und beflissenes Bemühen und richtigen Gebrauch des Geistes erfährt es eine Versenkung des Herzens solcher Art, dass es sich an dieses letzte Leben erinnert, aber an kein weiteres.

So evamāha:
evamāha → evam āha (pts)
Es sagt:
‘ye kho te bhonto devā na manopadosikā, te nātivelaṁ aññamaññaṁ upanijjhāyanti. Te nātivelaṁ aññamaññaṁ upanijjhāyantā aññamaññamhi cittāni nappadūsenti. Te aññamaññaṁ appaduṭṭhacittā akilantakāyā akilantacittā. Te devā tamhā kāyā na cavanti,
nātivelaṁ → na ativelaṁ (bj, pts) | cittāni nappadūsenti te aññamaññaṁ → (bj) | nappadūsenti → nappadussenti (sya-all) | aññamaññaṁ appaduṭṭhacittā → aññamaññamhi apaduṭṭhacittā (pts) | nappadussenti → nappadūsenti (sya-all: sī.) | aññamaññaṁ appaduṭṭhacittā akilantakāyā akilantacittā → aññamaññamhi apaduṭṭha-cittā akilanta-kāyā akilanta-cittā (pts)
‚Die Götter, die nicht gehässig sind, verbringen nicht zu viel Zeit damit, einander anzustarren, und so werden sie nicht wütend aufeinander, und ihr Körper und Geist werden nicht müde. Sie scheiden nicht von jener Götterschar ab.
niccā dhuvā sassatā avipariṇāmadhammā sassatisamaṁ tatheva ṭhassanti.
avipariṇāmadhammā sassatisamaṁ tatheva → avipariṇāma-dhammā sassati-samaṁ tath eva (pts)
Sie sind beständig, immerwährend, ewig, unvergänglich und bleiben für alle Ewigkeit gleich.
Ye pana mayaṁ ahumhā manopadosikā, te mayaṁ ativelaṁ aññamaññaṁ upanijjhāyimhā. Te mayaṁ ativelaṁ aññamaññaṁ upanijjhāyantā aññamaññamhi cittāni padūsimhā, te mayaṁ aññamaññaṁ paduṭṭhacittā kilantakāyā kilantacittā. Evaṁ mayaṁ tamhā kāyā cutā
ahumhā → ahumha (bj, pts) | upanijjhāyimhā → upanijjhāyimha (bj) | padūsimhā → padūsimha (bj, pts); padosimhā (sya-all) | aññamaññaṁ → aññamaññamhi (bj, pts) | mayaṁ → (bj) | aññamaññaṁ upanijjhāyimhā → aññamaññam upanijjhāyimha (pts) | aññamaññamhi → aññamaññaṁ (bj: sīmu) | ahumhā → ahumha (sya-all: sī.) | upanijjhāyimhā → upanijjhāyimha (sya-all: sī.) | padosimhā → padosimha (sya-all: sī.) | upanijjhāyimha → Bp Gr -yimhā. (pts note) | ahumhā manopadosikā → ahumha mano-padosikā (pts) | aññamaññaṁ paduṭṭhacittā kilantakāyā kilantacittā evaṁ → aññamaññamhi paduṭṭha-cittā kilanta-kāyā kilanta-cittā eva (pts)
Aber wir, die wir gehässig waren, verbrachten zu viel Zeit damit, einander anzustarren, sodass wir aufeinander wütend wurden, und unser Körper und Geist wurden müde. Wir schieden von jener Götterschar ab.
aniccā addhuvā appāyukā cavanadhammā itthattaṁ āgatā’ti.
cavanadhammā → cavana-dhammā (pts) | āgatāti → āgatā ti (pts)
Wir sind unbeständig, währen nicht fort, leben kurz, sind vergänglich und sind zu diesem Ort gekommen.‘
Idaṁ, bhikkhave, tatiyaṁ ṭhānaṁ, yaṁ āgamma yaṁ ārabbha eke samaṇabrāhmaṇā ekaccasassatikā ekaccaasassatikā ekaccaṁ sassataṁ ekaccaṁ asassataṁ attānañca lokañca paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | idaṁ → idam (pts) | yaṁ → yam (pts) | samaṇabrāhmaṇā ekaccasassatikā → samaṇa-brāhmaṇā ekacca-sassatikā (pts) | attānañca lokañca paññapenti → attānañ ca lokañ ca paññāpenti (pts)
Das ist die dritte Grundlage, auf die sich manche Asketen und Brahmanen stützen, um zu behaupten, das Selbst und das Weltall seien teilweise ewig.

Catutthe ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha ekaccasassatikā ekaccaasassatikā ekaccaṁ sassataṁ ekaccaṁ asassataṁ attānañca lokañca paññapenti?
paññapenti → paññāpenti (bj) | samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha ekaccasassatikā ekaccaasassatikā → samaṇa-brāhmaṇā kim āgamma kim ārabbha ekacca-sassatikā ekacca-asassatikā (pts) | attānañca lokañca paññapenti → attānañ ca lokañ ca paññāpenti (pts)
Und was ist die vierte Grundlage, auf die sie sich stützen?
Idha, bhikkhave, ekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā takkī hoti vīmaṁsī. So takkapariyāhataṁ vīmaṁsānucaritaṁ sayampaṭibhānaṁ evamāha:
vīmaṁsī → vimaṁsī (sya-all); vīmaṅsī (pts) | vīmaṁsānucaritaṁ sayampaṭibhānaṁ → vimaṁsānucaritaṁ sayaṁpāṭibhāṇaṁ (sya-all) | sayaṁpāṭibhāṇaṁ → sayaṁpaṭibhānaṁ (sya-all: sī. yu.) | vīmaṅsī → See i. 1. 34; i. 2. 20. (pts note) | takkapariyāhataṁ vīmaṁsānucaritaṁ sayampaṭibhānaṁ evamāha → takka-pariyāhataṁ vīmaṅsānucaritaṁ sayaṁ paṭibhānaṁ evam āha (pts)
Da ist ein Asket oder Brahmane, der sich auf Logik und Untersuchung stützt. Er spricht von dem, was er mit Logik ausgearbeitet hat, indem er einer Abfolge von Untersuchungsschritten folgt, und drückt seinen eigenen Blickwinkel aus:
‘yaṁ kho idaṁ vuccati cakkhuṁ itipi sotaṁ itipi ghānaṁ itipi jivhā itipi kāyo itipi, ayaṁ attā anicco addhuvo asassato vipariṇāmadhammo.
itipi → ti pi (pts) | cakkhuṁ itipi sotaṁ itipi ghānaṁ itipi jivhā itipi kāyo itipi → cakkhuntipi sotantipi ghāṇaṁtipi jivhātipi kāyotipi (bjt) | cakkhuṁ itipi sotaṁ itipi ghānaṁ itipi jivhā itipi kāyo itipi → cakkhuntipi sotantipi ghānantipi jivhātipi kāyotipi (th) | cakkhuṁ itipi sotaṁ itipi ghānaṁ itipi → cakkhun ti pi sotan ti pi ghānan ti pi (pts) | vipariṇāmadhammo → vipariṇāma-dhammo (pts)
‚Das, was „das Auge“, „das Ohr“, „die Nase“, „die Zunge“ und auch „der Körper“ genannt wird: Dieses Selbst ist unbeständig, währt nicht fort, ist zeitlich und muss zugrunde gehen.
Yañca kho idaṁ vuccati cittanti vā manoti vā viññāṇanti vā ayaṁ attā nicco dhuvo sassato avipariṇāmadhammo sassatisamaṁ tatheva ṭhassatī’ti.
yañca → yaṁ ca (bjt) | cittanti → cittan ti (ms2005, pts) | yañca → yañ ca (pts) | manoti → mano ti (pts) | viññāṇanti → viññāṇan ti (pts) | avipariṇāmadhammo sassatisamaṁ tatheva → avipariṇāma-dhammo sassati-samaṁ tath eva (pts)
Das, was „Geist“ oder „Empfindungsvermögen“ oder „Bewusstsein“ genannt wird: Dieses Selbst ist beständig, immerwährend, ewig und unvergänglich und wird für immer und ewig bestehen.‘
Idaṁ, bhikkhave, catutthaṁ ṭhānaṁ, yaṁ āgamma yaṁ ārabbha eke samaṇabrāhmaṇā ekaccasassatikā ekaccaasassatikā ekaccaṁ sassataṁ ekaccaṁ asassataṁ attānañca lokañca paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | idaṁ → idam (pts) | yaṁ → yam (pts) | samaṇabrāhmaṇā ekaccasassatikā → samaṇa brāhmaṇā ekacca-sassatikā (pts) | attānañca lokañca paññapenti → attānañ ca lokañ ca paññāpenti (pts)
Das ist die vierte Grundlage, auf die sich manche Asketen und Brahmanen stützen, um zu behaupten, das Selbst und das Weltall seien teilweise ewig.

Imehi kho te, bhikkhave, samaṇabrāhmaṇā ekaccasassatikā ekaccaasassatikā ekaccaṁ sassataṁ ekaccaṁ asassataṁ attānañca lokañca paññapenti catūhi vatthūhi.
paññapenti catūhi → paññāpenti catuhi (bj) | imehi → ime (pts) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa brāhmaṇā (pts) | ekaccaasassatikā → ekacca-asassatikā (pts) | attānañca lokañca paññapenti catūhi → attānañ ca lokañ ca paññāpenti catuhi (pts)
Das sind die vier Grundlagen, auf denen manche Asketen und Brahmanen, die einen teilweisen Ewigkeitsglauben vertreten, behaupten, das Selbst und das Weltall seien teilweise ewig und teilweise zeitlich.
Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā ekaccasassatikā ekaccaasassatikā ekaccaṁ sassataṁ ekaccaṁ asassataṁ attānañca lokañca paññapenti, sabbe te imeheva catūhi vatthūhi, etesaṁ vā aññatarena; natthi ito bahiddhā.
paññapenti → paññāpenti (bj) | catūhi → catuhi (bjt) | ekaccaasassatikā → ekacca-asassatikā (pts) | attānañca lokañca paññapenti → attānañ ca lokañ ca paññāpenti (pts) | imeheva catūhi → imeh eva catuhi (pts) | natthi → n atthi (pts)
Jeder Asket oder Brahmane, der einen teilweisen Ewigkeitsglauben vertritt und behauptet, das Selbst und das Weltall seien teilweise ewig und teilweise zeitlich, tut das auf der einen oder anderen dieser vier Grundlagen. Außerhalb davon gibt es keine.

Tayidaṁ, bhikkhave, tathāgato pajānāti:Der Klargewordene versteht: ‘ime diṭṭhiṭṭhānā evaṅgahitā evaṁparāmaṭṭhā evaṅgatikā bhavanti evaṁabhisamparāyā’ti.
evaṅgahitā → evaṁgahitā (my, th, ms2005) | evaṅgatikā → evaṁgatikā (my, th, ms2005)
‚Wenn man an diesen Grundlagen für Ansichten festhält und sich daran bindet, führt das zu dem und dem Schicksal im nächsten Leben.‘
Tañca tathāgato pajānāti, tato ca uttaritaraṁ pajānāti, tañca pajānanaṁ na parāmasati, aparāmasato cassa paccattaññeva nibbuti viditā.
tañca → taṁ ca (bjt) | paccattaññeva → paccattaṁyeva (bjt) | tañca → tañ ca (pts) | cassa paccattaññeva → assa paccattaṁ yeva (pts)
Das versteht er, und was darüber hinausgeht. Und da er dieses Verständnis nicht falsch auffasst, hat er das Verlöschen in sich selbst verwirklicht.
Vedanānaṁ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṁ viditvā anupādāvimutto, bhikkhave, tathāgato.
atthaṅgamañca → atthagamañca (bj) | anupādāvimutto → anupādā vimutto (bjt, th)
Da der Klargewordene bei den Gefühlen wahrheitsgemäß den Ursprung, das Vergehen, die Befriedigung, den Nachteil und das Entrinnen verstanden hat, ist er durch Nicht-Ergreifen befreit.

Ime kho te, bhikkhave, dhammā gambhīrā duddasā duranubodhā santā paṇītā atakkāvacarā nipuṇā paṇḍitavedanīyā, ye tathāgato sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedeti, yehi tathāgatassa yathābhuccaṁ vaṇṇaṁ sammā vadamānā vadeyyuṁ.
te → (sya-all) | sacchikatvā → sacchi-katvā (pts) | yathābhuccaṁ → yathā-bhuccaṁ (pts)
Das sind die Grundsätze – tiefgründig, schwer zu sehen, schwer zu verstehen, friedvoll und erlesen, die über den Rahmen der Logik hinausgehen, subtil sind, für den Klugen nachvollziehbar –, die der Klargewordene durch eigene Einsicht erkannt hat und erklärt. Und die, die wirklich lobend über den Klargewordenen sprechen, würden richtigerweise über diese Dinge sprechen.

3.1.3. Antānantavāda3.1.3. Das Weltall ist endlich oder unendlich

Santi, bhikkhave, eke samaṇabrāhmaṇā antānantikā antānantaṁ lokassa paññapenti catūhi vatthūhi.
paññapenti catūhi → paññāpenti catuhi (bj) | paññapenti → paññāpenti (pts) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts)
Es gibt manche Asketen und Brahmanen, die Theorien über Endlichkeit und Unendlichkeit aufstellen und auf vier Grundlagen behaupten, das Weltall sei endlich oder unendlich.
Te ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha antānantikā antānantaṁ lokassa paññapenti catūhi vatthūhi?
paññapenti catūhi → paññāpenti catuhi (bj) | lokassa paññapenti catūhi → lokaṁ paññāpenti catuhi (pts) | samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha → samaṇa-brāhmaṇā kim āgamma kim ārabbha (pts)
Und was sind die vier Grundlagen, auf die sie sich stützen?

Idha, bhikkhave, ekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṁ cetosamādhiṁ phusati, yathāsamāhite citte antasaññī lokasmiṁ viharati.
yathāsamāhite → yathā samāhite (th, pts) | ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya → ātappam anvāya padhānam anvāya anuyogam anvāya appamādam anvāya sammā manasīkāram anvāya (pts) | cetosamādhiṁ → ceto-samādhiṁ (pts)
Da erfährt ein Asket oder Brahmane durch eifriges, entschlossenes, hingegebenes und beflissenes Bemühen und richtigen Gebrauch des Geistes eine Versenkung des Herzens solcher Art, dass er meditiert, indem er das Weltall als endlich wahrnimmt.

So evamāha:
evamāha → evam āha (pts)
Er sagt:
‘antavā ayaṁ loko parivaṭumo.‚Das Weltall ist endlich und begrenzt. Taṁ kissa hetu?Warum ist das so? Ahañhi ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṁ cetosamādhiṁ phusāmi, yathāsamāhite citte antasaññī lokasmiṁ viharāmi.
pe → So SS Bp repeats. (pts note) | ahañhi → ahaṁ hi (bjt, th) | yathāsamāhite → yathā samāhite (th)
Weil ich durch eifriges, entschlossenes, hingegebenes und beflissenes Bemühen und richtigen Gebrauch des Geistes eine Versenkung des Herzens solcher Art erfahre, dass ich meditiere, indem ich das Weltall als endlich wahrnehme.
Imināmahaṁ etaṁ jānāmi:
imināmahaṁ etaṁ → iminā pāhaṁ etam (pts) | pāhaṁ → Sc Bp imināmāhaṁ (see i. 2. 31). (pts note)
Daher weiß ich:

“yathā antavā ayaṁ loko parivaṭumo”’ti.
parivaṭumoti → parivaṭumo ti (ms2005, pts)
„Das Weltall ist endlich und begrenzt.“‘
Idaṁ, bhikkhave, paṭhamaṁ ṭhānaṁ, yaṁ āgamma yaṁ ārabbha eke samaṇabrāhmaṇā antānantikā antānantaṁ lokassa paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | yaṁ → yam (pts) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts)
Das ist die erste Grundlage, auf die sich manche Asketen und Brahmanen stützen, um zu behaupten, das Weltall sei endlich oder unendlich.

Dutiye ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha antānantikā antānantaṁ lokassa paññapenti?
paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha → samaṇa-brāhmaṇā kim āgamma kim ārabbha (pts)
Und was ist die zweite Grundlage, auf die sie sich stützen?
Idha, bhikkhave, ekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṁ cetosamādhiṁ phusati, yathāsamāhite citte anantasaññī lokasmiṁ viharati.
yathāsamāhite → yathā samāhite (th, pts) | ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṁ cetosamādhiṁ → ātappam anvāya padhānam anvāya anuyogam anvāya appamādam anvāya sammā-manasi-kāram anvāya tathā-rūpaṁ ceto-samādhiṁ (pts) | anantasaññī → ananta-saññī (pts)
Da erfährt ein Asket oder Brahmane durch eifriges, entschlossenes, hingegebenes und beflissenes Bemühen und richtigen Gebrauch des Geistes eine Versenkung des Herzens solcher Art, dass er meditiert, indem er das Weltall als unendlich wahrnimmt.

So evamāha:
evamāha → evam aha (pts)
Er sagt:
‘ananto ayaṁ loko apariyanto.‚Das Weltall ist unendlich und unbegrenzt. Ye te samaṇabrāhmaṇā evamāhaṁsu:
samaṇabrāhmaṇā evamāhaṁsu → samaṇa-brāhmaṇā evam āhaṁsu (pts)
Die Asketen und Brahmanen, die sagen,
“antavā ayaṁ loko parivaṭumo”ti, tesaṁ musā.
parivaṭumoti → parivaṭumo ti (ms2005, pts)
das Weltall sei endlich, haben Unrecht.
Ananto ayaṁ loko apariyanto.Das Weltall ist unendlich und unbegrenzt. Taṁ kissa hetu?Warum ist das so? Ahañhi ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṁ cetosamādhiṁ phusāmi, yathāsamāhite citte anantasaññī lokasmiṁ viharāmi.
ahañhi → ahaṁ hi (bjt, th) | yathāsamāhite → yathā samāhite (th)
Weil ich durch eifriges, entschlossenes, hingegebenes und beflissenes Bemühen und richtigen Gebrauch des Geistes eine Versenkung des Herzens solcher Art erfahre, dass ich meditiere, indem ich das Weltall als unendlich wahrnehme.
Imināmahaṁ etaṁ jānāmi:
imināmahaṁ → iminā pāhaṁ (pts)
Daher weiß ich:

“yathā ananto ayaṁ loko apariyanto”’ti.
apariyantoti → apariyanto ti (ms2005, pts)
„Das Weltall ist unendlich und unbegrenzt.“‘
Idaṁ, bhikkhave, dutiyaṁ ṭhānaṁ, yaṁ āgamma yaṁ ārabbha eke samaṇabrāhmaṇā antānantikā antānantaṁ lokassa paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | yaṁ → yam (pts) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts)
Das ist die zweite Grundlage, auf die sich manche Asketen und Brahmanen stützen, um zu behaupten, das Weltall sei endlich oder unendlich.

Tatiye ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha antānantikā antānantaṁ lokassa paññapenti?
paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha → samaṇa-brāhmaṇā kim āgamma kim ārabbha (pts)
Und was ist die dritte Grundlage, auf die sie sich stützen?
Idha, bhikkhave, ekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṁ cetosamādhiṁ phusati, yathāsamāhite citte uddhamadho antasaññī lokasmiṁ viharati, tiriyaṁ anantasaññī.
yathāsamāhite → yathā samāhite (th, pts) | ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṁ cetosamādhiṁ → ātappam anvāya padhānam anvāya anuyogam anvāya appamādam anvāya sammā-manasi-kāram anvāya tathā-rūpaṁ ceto-samādhiṁ (pts) | uddhamadho antasaññī → uddham-adho anta-saññī (pts) | anantasaññī → ananta-saññī (pts)
Da erfährt ein Asket oder Brahmane durch eifriges, entschlossenes, hingegebenes und beflissenes Bemühen und richtigen Gebrauch des Geistes eine Versenkung des Herzens solcher Art, dass er meditiert, indem er das Weltall als in vertikaler Richtung endlich und in horizontaler Richtung unendlich wahrnimmt.

So evamāha:
evamāha → evam āha (pts)
Er sagt:
‘antavā ca ayaṁ loko ananto ca.‚Das Weltall ist sowohl endlich als auch unendlich. Ye te samaṇabrāhmaṇā evamāhaṁsu:
samaṇabrāhmaṇā evamāhaṁsu → samaṇa-brāhmaṇā evam āhaṁsu (pts)
Die Asketen und Brahmanen, die sagen,
“antavā ayaṁ loko parivaṭumo”ti, tesaṁ musā.
loko → loke (sya-all) | parivaṭumoti → parivaṭumo ti (ms2005, pts)
das Weltall sei endlich, haben Unrecht,
Yepi te samaṇabrāhmaṇā evamāhaṁsu:
yepi → ye pi (pts) | samaṇabrāhmaṇā evamāhaṁsu → samaṇa-brāhmaṇā evam āhaṁsu (pts)
und die, die sagen,
“ananto ayaṁ loko apariyanto”ti, tesampi musā.
tesampi → tesaṁpi (th) | apariyantoti → apariyanto ti (ms2005) | apariyantoti tesampi → apariyanto ti tesam pi (pts)
es sei unendlich, haben ebenfalls Unrecht.
Antavā ca ayaṁ loko ananto ca.Das Weltall ist sowohl endlich als auch unendlich. Taṁ kissa hetu?Warum ist das so? Ahañhi ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṁ cetosamādhiṁ phusāmi, yathāsamāhite citte uddhamadho antasaññī lokasmiṁ viharāmi, tiriyaṁ anantasaññī.
ahañhi → ahaṁ hi (bjt, th) | yathāsamāhite → yathā samāhite (th)
Weil ich durch eifriges, entschlossenes, hingegebenes und beflissenes Bemühen und richtigen Gebrauch des Geistes eine Versenkung des Herzens solcher Art erfahre, dass ich meditiere, indem ich das Weltall als in vertikaler Richtung endlich und in horizontaler Richtung unendlich wahrnehme.
Imināmahaṁ etaṁ jānāmi:
imināmahaṁ → iminā pāhaṁ (pts)
Daher weiß ich:

“yathā antavā ca ayaṁ loko ananto cā”’ti.
cāti → cā ti (ms2005)
„Das Weltall ist sowohl endlich als auch unendlich.“‘
Idaṁ, bhikkhave, tatiyaṁ ṭhānaṁ, yaṁ āgamma yaṁ ārabbha eke samaṇabrāhmaṇā antānantikā antānantaṁ lokassa paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | yaṁ → yam (pts) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts)
Das ist die dritte Grundlage, auf die sich manche Asketen und Brahmanen stützen, um zu behaupten, das Weltall sei endlich oder unendlich.

Catutthe ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha antānantikā antānantaṁ lokassa paññapenti?
paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha → samaṇa-brāhmaṇā kim āgamma kim ārabbha (pts)
Und was ist die vierte Grundlage, auf die sie sich stützen?
Idha, bhikkhave, ekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā takkī hoti vīmaṁsī. So takkapariyāhataṁ vīmaṁsānucaritaṁ sayampaṭibhānaṁ evamāha:
vīmaṁsī → vimaṁsī (sya-all); vīmaṅsī (pts) | vīmaṁsānucaritaṁ sayampaṭibhānaṁ → vimaṁsānucaritaṁ sayaṁpāṭibhāṇaṁ (sya-all) | sayampaṭibhānaṁ → sayaṁpaṭibhānaṁ (my) | takkapariyāhataṁ vīmaṁsānucaritaṁ sayampaṭibhānaṁ evamāha → takka-pariyāhataṁ vīmaṅsānucaritaṁ sayaṁ-paṭibhānaṁ evam āha (pts)
Da ist ein Asket oder Brahmane, der sich auf Logik und Untersuchung stützt. Er spricht von dem, was er mit Logik ausgearbeitet hat, indem er einer Abfolge von Untersuchungsschritten folgt, und drückt seinen eigenen Blickwinkel aus:
‘nevāyaṁ loko antavā, na panānanto.
nevāyaṁ → n evāyaṁ (pts)
‚Das Weltall ist weder endlich noch unendlich.
Ye te samaṇabrāhmaṇā evamāhaṁsu:
samaṇabrāhmaṇā evamāhaṁsu → samaṇa-brāhmaṇā evam āhaṁsu (pts)
Die Asketen und Brahmanen, die sagen,
“antavā ayaṁ loko parivaṭumo”ti, tesaṁ musā.
parivaṭumoti → parivaṭumo ti (ms2005, pts)
das Weltall sei endlich, haben Unrecht,
Yepi te samaṇabrāhmaṇā evamāhaṁsu:
yepi → ye pi (pts) | evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)
und die, die sagen,
“ananto ayaṁ loko apariyanto”ti, tesampi musā.
apariyantoti → apariyanto ti (ms2005) | apariyantoti tesampi → apariyanto ti tesam pi (pts)
es sei unendlich, haben ebenfalls Unrecht,
Yepi te samaṇabrāhmaṇā evamāhaṁsu:
yepi → ye pi (pts) | samaṇabrāhmaṇā evamāhaṁsu → samaṇa-brāhmaṇā evam āhaṁsu (pts)
und die, die sagen,
“antavā ca ayaṁ loko ananto cā”ti, tesampi musā.
cāti → cā ti (ms2005) | tesampi → tesam pi (pts)
es sei sowohl endlich als auch unendlich, auch sie haben Unrecht.
Nevāyaṁ loko antavā, na panānanto’ti.
nevāyaṁ → n evāyaṁ (pts) | panānantoti → panānanto ti (pts)
Das Weltall ist weder endlich noch unendlich.‘
Idaṁ, bhikkhave, catutthaṁ ṭhānaṁ, yaṁ āgamma yaṁ ārabbha eke samaṇabrāhmaṇā antānantikā antānantaṁ lokassa paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | paññapenti imehi → paññāpenti ime (pts) | yaṁ → yam (pts) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts)
Das ist die vierte Grundlage, auf die sich manche Asketen und Brahmanen stützen, um zu behaupten, das Weltall sei endlich oder unendlich.

Imehi kho te, bhikkhave, samaṇabrāhmaṇā antānantikā antānantaṁ lokassa paññapenti catūhi vatthūhi.
paññapenti catūhi → paññāpenti catuhi (bj, pts) | imehi → ime (pts) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts)
Das sind die vier Grundlagen, auf denen manche Asketen und Brahmanen, die Theorien über Endlichkeit und Unendlichkeit aufstellen, behaupten, das Weltall sei endlich oder unendlich.
Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā antānantikā antānantaṁ lokassa paññapenti, sabbe te imeheva catūhi vatthūhi, etesaṁ vā aññatarena; natthi ito bahiddhā.
paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | catūhi → catuhi (bjt) | imeheva catūhi → imeh eva catuhi (pts) | natthi → n atthi (pts)
Jeder Asket oder Brahmane, der Theorien über Endlichkeit und Unendlichkeit aufstellt und behauptet, das Weltall sei endlich oder unendlich, tut das auf der einen oder anderen dieser vier Grundlagen. Außerhalb davon gibt es keine.

Tayidaṁ, bhikkhave, tathāgato pajānāti:Der Klargewordene versteht: ‘ime diṭṭhiṭṭhānā evaṅgahitā evaṁparāmaṭṭhā evaṅgatikā bhavanti evaṁabhisamparāyā’ti.
evaṅgahitā → evaṁgahitā (my, th, ms2005) | evaṅgatikā → evaṁgatikā (my, th, ms2005)
‚Wenn man an diesen Grundlagen für Ansichten festhält und sich daran bindet, führt das zu dem und dem Schicksal im nächsten Leben.‘
Tañca tathāgato pajānāti, tato ca uttaritaraṁ pajānāti, tañca pajānanaṁ na parāmasati, aparāmasato cassa paccattaññeva nibbuti viditā.
tañca → tañ ca (pts) | cassa paccattaññeva → assa paccattaṁ yeva (pts)
Das versteht er, und was darüber hinausgeht. Und da er dieses Verständnis nicht falsch auffasst, hat er das Verlöschen in sich selbst verwirklicht.
Vedanānaṁ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṁ viditvā anupādāvimutto, bhikkhave, tathāgato.
atthaṅgamañca → atthagamañca (bj) | anupādāvimutto → anupādā vimutto (bjt, th)
Da der Klargewordene bei den Gefühlen wahrheitsgemäß den Ursprung, das Vergehen, die Befriedigung, den Nachteil und das Entrinnen verstanden hat, ist er durch Nicht-Ergreifen befreit.

Ime kho te, bhikkhave, dhammā gambhīrā duddasā duranubodhā santā paṇītā atakkāvacarā nipuṇā paṇḍitavedanīyā, ye tathāgato sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedeti, yehi tathāgatassa yathābhuccaṁ vaṇṇaṁ sammā vadamānā vadeyyuṁ.
paṇītā → paṇīta (pts) | sacchikatvā → sacchi-katvā (pts) | yathābhuccaṁ → yathā-bhuccaṁ (pts)
Das sind die Grundsätze – tiefgründig, schwer zu sehen, schwer zu verstehen, friedvoll und erlesen, die über den Rahmen der Logik hinausgehen, subtil sind, für den Klugen nachvollziehbar –, die der Klargewordene durch eigene Einsicht erkannt hat und erklärt. Und die, die wirklich lobend über den Klargewordenen sprechen, würden richtigerweise über diese Dinge sprechen.

3.1.4. Amarāvikkhepavāda3.1.4. Endlose Kehrtwenden

Santi, bhikkhave, eke samaṇabrāhmaṇā amarāvikkhepikā, tattha tattha pañhaṁ puṭṭhā samānā vācāvikkhepaṁ āpajjanti amarāvikkhepaṁ catūhi vatthūhi.
pañhaṁ → paṇhaṁ (sya-all) | catūhi → catuhi (bjt) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | amarāvikkhepaṁ catūhi → amarā-vikkhepaṁ catuhi (pts)
Es gibt manche Asketen und Brahmanen, die endlose Kehrtwenden machen. Immer wenn man ihnen eine Frage stellt, greifen sie auf verbale Kehrtwenden und endlose Kehrtwenden auf vier Grundlagen zurück.
Te ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha amarāvikkhepikā tattha tattha pañhaṁ puṭṭhā samānā vācāvikkhepaṁ āpajjanti amarāvikkhepaṁ catūhi vatthūhi?
pañhaṁ → paṇhaṁ (sya-all) | catūhi → catuhi (bjt) | samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha amarāvikkhepikā → samaṇa-brāhmaṇā kim āgamma kim ārabbha amarā-vikkhepikā (pts) | vācāvikkhepaṁ → vācā-vikkhepaṁ (pts) | amarāvikkhepaṁ catūhi → amarā-vikkhepaṁ catuhi (pts)
Und was sind die vier Grundlagen, auf die sie sich stützen?

Idha, bhikkhave, ekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā ‘idaṁ kusalan’ti yathābhūtaṁ nappajānāti, ‘idaṁ akusalan’ti yathābhūtaṁ nappajānāti.
kusalanti yathābhūtaṁ → kusalan ti yathā-bhūtaṁ (pts) | akusalanti yathābhūtaṁ → akusalan ti yathā-bhūtaṁ (pts)
Da ist ein Asket oder Brahmane, der nicht wahrheitsgemäß versteht, was tauglich und was untauglich ist.
Tassa evaṁ hoti:Er denkt: ‘ahaṁ kho “idaṁ kusalan”ti yathābhūtaṁ nappajānāmi, “idaṁ akusalan”ti yathābhūtaṁ nappajānāmi.
kusalanti → kusalan ti (ms2005) | akusalanti → akusalan ti (ms2005) | kusalanti yathābhūtaṁ → kusalan ti yathā-bhūtaṁ (pts) | akusalanti yathābhūtaṁ → akusalan ti yathā-bhūtaṁ (pts)
‚Ich verstehe nicht wahrheitsgemäß, was tauglich und was untauglich ist.
Ahañce kho pana “idaṁ kusalan”ti yathābhūtaṁ appajānanto, “idaṁ akusalan”ti yathābhūtaṁ appajānanto, “idaṁ kusalan”ti vā byākareyyaṁ, “idaṁ akusalan”ti vā byākareyyaṁ, taṁ mamassa musā.
ahañce → ahañceva (bj) | appajānanto → nappajānanto (bj) | kho → ahañceva kho (sya-all: sī. yu.) | appajānanto → Scd nappajānanto, but below 25, 26, app-. (pts note) | musā → -2 Bp omits. (pts note) | byākareyyaṁ → vyākareyyaṁ (bjt, pts) | pe → spelled out in full (bjt, pts) | kusalanti → kusalan ti (ms2005, pts) | akusalanti → akusalan ti (ms2005) | ahañce → ahañ eva (pts) | kusalanti yathābhūtaṁ → kusalan ti yathā-bhūtaṁ (pts) | akusalanti yathābhūtaṁ → akusalan ti yathā-bhūtaṁ (pts) | mamassa → mam assa (pts)
Wenn ich erklären würde, etwas sei tauglich oder untauglich, könnte ich mich irren.
Yaṁ mamassa musā, so mamassa vighāto.
mamassa → mam assa (pts)
Das wäre für mich eine Qual,
Yo mamassa vighāto so mamassa antarāyo’ti.
mamassa → mam assa (pts) | mamassa antarāyoti → mam assa antarāyo ti (pts)
und diese Qual wäre eine Blockade.‘
Iti so musāvādabhayā musāvādaparijegucchā nevidaṁ kusalanti byākaroti, na panidaṁ akusalanti byākaroti, tattha tattha pañhaṁ puṭṭho samāno vācāvikkhepaṁ āpajjati amarāvikkhepaṁ:
pañhaṁ → paṇhaṁ (sya-all) | musā-vāda-parijegucchā → Bp parijikucchā; Ds parijigucchāne'; v'. (pts note) | Evam → So Sum. and SS; Bp evan ti. (pts note) | byākaroti → vyākaroti (bjt) | musāvādabhayā musāvādaparijegucchā nevidaṁ kusalanti byākaroti → musā-vāda-bhayā musā-vāda-parijegucchā n ev idaṁ kusalan ti vyākaroti (pts) | panidaṁ akusalanti byākaroti → pana idaṁ akusalan ti vyākaroti (pts) | vācāvikkhepaṁ → vācā-vikkhepaṁ (pts) | amarāvikkhepaṁ → amarā-vikkhepaṁ evam (pts)
So vermeidet er aus Furcht und Ekel vor unwahrer Rede, zu erklären, ob etwas tauglich oder untauglich ist. Immer wenn man ihm eine Frage stellt, greift er auf verbale Kehrtwenden und endlose Kehrtwenden zurück:
‘evantipi me no; tathātipi me no; aññathātipi me no; notipi me no; no notipi me no’ti.
evantipi → evampi (bj) | noti → no ti (ms2005, pts) | evantipi → pi (pts) | tathātipi → tathā ti pi (pts) | aññathātipi → aññathā ti pi (pts) | notipi → no ti pi (pts)
‚Ich sage nicht, dass es dieses ist. Ich sage nicht, dass es jenes ist. Ich sage nicht, dass es anders ist. Ich sage nicht, dass es nicht so ist. Noch leugne ich, dass es nicht so ist.‘
Idaṁ, bhikkhave, paṭhamaṁ ṭhānaṁ, yaṁ āgamma yaṁ ārabbha eke samaṇabrāhmaṇā amarāvikkhepikā tattha tattha pañhaṁ puṭṭhā samānā vācāvikkhepaṁ āpajjanti amarāvikkhepaṁ.
pañhaṁ → paṇhaṁ (sya-all) | yaṁ → yam (pts) | samaṇabrāhmaṇā amarāvikkhepikā → samaṇa-brāhmaṇā amarā-vikkhepikā (pts) | vācāvikkhepaṁ → vācā-vikkhepaṁ (pts) | amarāvikkhepaṁ → amarā-vikkhepaṁ (pts)
Das ist die erste Grundlage, auf die sich manche Asketen und Brahmanen stützen, um auf verbale Kehrtwenden und endlose Kehrtwenden zurückzugreifen.

Dutiye ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha amarāvikkhepikā tattha tattha pañhaṁ puṭṭhā samānā vācāvikkhepaṁ āpajjanti amarāvikkhepaṁ?
pañhaṁ → paṇhaṁ (sya-all) | samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha amarāvikkhepikā → samaṇa-brāhmaṇā kim āgamma kim ārabbha amarā-vikkhepikā (pts) | vācāvikkhepaṁ → vācā-vikkhepaṁ (pts) | amarāvikkhepaṁ → amarā-vikkhepaṁ (pts)
Und was ist die zweite Grundlage, auf die sie sich stützen?
Idha, bhikkhave, ekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā ‘idaṁ kusalan’ti yathābhūtaṁ nappajānāti, ‘idaṁ akusalan’ti yathābhūtaṁ nappajānāti.
kusalanti yathābhūtaṁ → kusalan ti yathā-bhūtaṁ (pts) | akusalanti yathābhūtaṁ → akusalan ti yathā bhūtaṁ (pts)
Da ist ein Asket oder Brahmane, der nicht wahrheitsgemäß versteht, was tauglich und was untauglich ist.
Tassa evaṁ hoti:Er denkt: ‘ahaṁ kho “idaṁ kusalan”ti yathābhūtaṁ nappajānāmi, “idaṁ akusalan”ti yathābhūtaṁ nappajānāmi.
kusalanti → kusalan ti (ms2005) | akusalanti → akusalan ti (ms2005) | kusalanti yathābhūtaṁ → kusalan ti yathā-bhūtaṁ (pts) | akusalanti yathābhūtaṁ → akusalan ti yathā-bhūtaṁ (pts)
‚Ich verstehe nicht wahrheitsgemäß, was tauglich und was untauglich ist.
Ahañce kho pana “idaṁ kusalan”ti yathābhūtaṁ appajānanto, “idaṁ akusalan”ti yathābhūtaṁ appajānanto, “idaṁ kusalan”ti vā byākareyyaṁ, “idaṁ akusalan”ti vā byākareyyaṁ, tattha me assa chando vā rāgo vā doso vā paṭigho vā.
ahañce → ahañce va (bj) | appajānanto → nappajānanto (bj) | kho → ahañceva kho (sya-all: sī. yu.) | byākareyyaṁ → vyākareyyaṁ (bjt, pts) | kusalanti → kusalan ti (ms2005, pts) | akusalanti → akusalan ti (ms2005, pts) | ahañce → ahañ eva (pts) | kusalanti yathābhūtaṁ → kusalan ti yathā-bhūtaṁ (pts) | akusalanti yathābhūtaṁ → akusalan ti yathā-bhūtaṁ (pts)
Wenn ich erklären würde, etwas sei tauglich oder untauglich, könnte ich Sehnen oder Gier oder Hass oder Abwehr empfinden.
Yattha me assa chando vā rāgo vā doso vā paṭigho vā, taṁ mamassa upādānaṁ.
Yattha → yo (?) | Yattha → yo (cck: ?) | mamassa → mam assa (pts)
Das wäre Ergreifen von meiner Seite.
Yaṁ mamassa upādānaṁ, so mamassa vighāto.
mamassa → mam assa (pts)
Das wäre für mich eine Qual,
Yo mamassa vighāto, so mamassa antarāyo’ti.
mamassa → mam assa (pts) | mamassa antarāyoti → mam assa antarāyo ti (pts)
und diese Qual wäre eine Blockade.‘
Iti so upādānabhayā upādānaparijegucchā nevidaṁ kusalanti byākaroti, na panidaṁ akusalanti byākaroti, tattha tattha pañhaṁ puṭṭho samāno vācāvikkhepaṁ āpajjati amarāvikkhepaṁ:
pañhaṁ → paṇhaṁ (sya-all) | byākaroti → vyākaroti (bjt) | upādānabhayā upādānaparijegucchā nevidaṁ kusalanti byākaroti → upādāna-bhayā upādāna-parijegucchā n ev idaṁ kusalan ti vyākaroti (pts) | panidaṁ akusalanti byākaroti → pana idaṁ akusalan ti vyākaroti (pts) | pañhaṁ → pañham (pts) | vācāvikkhepaṁ → vācā-vikkhepaṁ (pts) | amarāvikkhepaṁ → amarā-vikkhepaṁ evam (pts)
So vermeidet er aus Furcht und Ekel vor Ergreifen, zu erklären, ob etwas tauglich oder untauglich ist. Immer wenn man ihm eine Frage stellt, greift er auf verbale Kehrtwenden und endlose Kehrtwenden zurück:
‘evantipi me no; tathātipi me no; aññathātipi me no; notipi me no; no notipi me no’ti.
evantipi → evampi (bj) | noti → no ti (ms2005, pts) | evantipi → pi (pts) | tathātipi → tathā ti pi (pts) | aññathātipi → aññathā ti pi (pts) | notipi → no ti pi (pts)
‚Ich sage nicht, dass es dieses ist. Ich sage nicht, dass es jenes ist. Ich sage nicht, dass es anders ist. Ich sage nicht, dass es nicht so ist. Noch leugne ich, dass es nicht so ist.‘
Idaṁ, bhikkhave, dutiyaṁ ṭhānaṁ, yaṁ āgamma yaṁ ārabbha eke samaṇabrāhmaṇā amarāvikkhepikā tattha tattha pañhaṁ puṭṭhā samānā vācāvikkhepaṁ āpajjanti amarāvikkhepaṁ.
pañhaṁ → paṇhaṁ (sya-all) | yaṁ → yam (pts) | samaṇabrāhmaṇā amarāvikkhepikā → samaṇa-brāhmaṇā amarā-vikkhepikā (pts) | puṭṭhā → puṭṭha (pts) | vācāvikkhepaṁ → vācā-vikkhepaṁ (pts) | amarāvikkhepaṁ → amarā-vikkhepaṁ (pts)
Das ist die zweite Grundlage, auf die sich manche Asketen und Brahmanen stützen, um auf verbale Kehrtwenden und endlose Kehrtwenden zurückzugreifen.

Tatiye ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha amarāvikkhepikā tattha tattha pañhaṁ puṭṭhā samānā vācāvikkhepaṁ āpajjanti amarāvikkhepaṁ?
pañhaṁ → paṇhaṁ (sya-all) | samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha amarāvikkhepikā → samaṇa-brāhmaṇā kim āgamma kim ārabbha amarā-vikkhepikā (pts) | vācāvikkhepaṁ → vācā-vikkhepaṁ (pts) | amarāvikkhepaṁ → amarā-vikkhepaṁ (pts)
Und was ist die dritte Grundlage, auf die sie sich stützen?
Idha, bhikkhave, ekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā ‘idaṁ kusalan’ti yathābhūtaṁ nappajānāti, ‘idaṁ akusalan’ti yathābhūtaṁ nappajānāti.
kusalanti yathābhūtaṁ nappajānāti → kusalan ti yathā-bhūtaṁ nappajānati (pts) | akusalanti yathābhūtaṁ nappajānāti → akusalan ti yathā-bhūtaṁ na ppajānāti (pts)
Da ist ein Asket oder Brahmane, der nicht wahrheitsgemäß versteht, was tauglich und was untauglich ist.
Tassa evaṁ hoti:Er denkt: ‘ahaṁ kho “idaṁ kusalan”ti yathābhūtaṁ nappajānāmi, “idaṁ akusalan”ti yathābhūtaṁ nappajānāmi.
kusalanti → kusalan ti (ms2005) | akusalanti → akusalan ti (ms2005) | kusalanti yathābhūtaṁ → kusalan ti yathā-bhūtaṁ (pts) | akusalanti yathābhūtaṁ → akusalan ti yathā-bhūtaṁ (pts)
‚Ich verstehe nicht wahrheitsgemäß, was tauglich und was untauglich ist.
Ahañce kho pana “idaṁ kusalan”ti yathābhūtaṁ appajānanto “idaṁ akusalan”ti yathābhūtaṁ appajānanto “idaṁ kusalan”ti vā byākareyyaṁ, “idaṁ akusalan”ti vā byākareyyaṁ;
ahañce → ahañceva (bj) | appajānanto → nappajānanto (bj) | kho → ahañceva kho (sya-all: sī. yu.) | byākareyyaṁ → vyākareyyaṁ (bjt, pts) | kusalanti → kusalan ti (ms2005, pts) | akusalanti → akusalan ti (ms2005, pts) | ahañce → ahañ eva (pts) | kusalanti yathābhūtaṁ → kusalan ti yathā-bhūtaṁ (pts) | akusalanti yathābhūtaṁ → akusalan ti yathā-bhūtaṁ (pts)
Angenommen, ich würde erklären, etwas sei tauglich oder untauglich.
santi hi kho samaṇabrāhmaṇā paṇḍitā nipuṇā kataparappavādā vālavedhirūpā, te bhindantā maññe caranti paññāgatena diṭṭhigatāni,
bhindantā → vobhindantā (bj, pts1ed) | kho → kho pana (bj) | te bhindantā → vobhindantā (bj) | bhindantā → vobhindantā (cck: sī. pī.) | vobhindantā → Bp te bhindantā. So also M. I. 176, 546. (pts note) | samaṇabrāhmaṇā → pana samaṇa-brāhmaṇā (pts) | kataparappavādā vālavedhirūpā te bhindantā → kata-parappavādā vāla-vedhi-rūpā vobhindantā (pts) | diṭṭhigatāni → diṭṭhi-gatāni (pts)
Es gibt kluge Asketen und Brahmanen, die scharfsinnig sind, in den Doktrinen anderer vervollkommnet, Haarspalter. Man könnte meinen, sie lebten, um mit ihrem Verstand Überzeugungen niederzureißen.
te maṁ tattha samanuyuñjeyyuṁ samanugāheyyuṁ samanubhāseyyuṁ.
samanugāheyyuṁ → samanuggāheyyuṁ (th)
Sie könnten über das, was ich erklärt habe, auf mich eindringen, mir nachgehen und mich ins Kreuzverhör nehmen.
Ye maṁ tattha samanuyuñjeyyuṁ samanugāheyyuṁ samanubhāseyyuṁ, tesāhaṁ na sampāyeyyaṁ.
sampāyeyyaṁ → sampāheyyaṁ sampāpeyyaṁ sampayeyyaṁ sampādeyyaṁ (sya-all note) | samanugāheyyuṁ → samanuggāheyyuṁ (th)
Ich wäre von so einem Kreuzverhör überfragt.
Yesāhaṁ na sampāyeyyaṁ, so mamassa vighāto.
yesāhaṁ → yañcāhaṁ (sya-all) | yañcāhaṁ → yesāhaṁ (sya-all: sī. yu.) | mamassa → mam assa (pts)
Das wäre für mich eine Qual,
Yo mamassa vighāto, so mamassa antarāyo’ti.
mamassa → mam assa (pts) | mamassa antarāyoti → mam assa antarāyo ti (pts)
und diese Qual wäre eine Blockade.‘
Iti so anuyogabhayā anuyogaparijegucchā nevidaṁ kusalanti byākaroti, na panidaṁ akusalanti byākaroti, tattha tattha pañhaṁ puṭṭho samāno vācāvikkhepaṁ āpajjati amarāvikkhepaṁ:
pañhaṁ → paṇhaṁ (sya-all) | byākaroti → vyākaroti (bjt) | anuyogabhayā anuyogaparijegucchā nevidaṁ kusalanti byākaroti → anuyoga-bhayā anuyoga-parijegucchā n ev idaṁ kusalan ti vyākaroti (pts) | panidaṁ akusalanti byākaroti → pan idaṁ akusalan ti vyākaroti (pts) | vācāvikkhepaṁ → vācā-vikkhepaṁ (pts) | amarāvikkhepaṁ → amarā-vikkhepaṁ evam (pts)
So vermeidet er aus Furcht und Ekel vor Prüfung, zu erklären, ob etwas tauglich oder untauglich ist. Immer wenn man ihm eine Frage stellt, greift er auf verbale Kehrtwenden und endlose Kehrtwenden zurück:
‘evantipi me no; tathātipi me no; aññathātipi me no; notipi me no; no notipi me no’ti.
evantipi → evampi (bj) | noti → no ti (ms2005, pts) | evantipi → pi (pts) | tathātipi → tathā ti pi (pts) | aññathātipi → aññathā ti pi (pts) | notipi → no ti pi (pts)
‚Ich sage nicht, dass es dieses ist. Ich sage nicht, dass es jenes ist. Ich sage nicht, dass es anders ist. Ich sage nicht, dass es nicht so ist. Noch leugne ich, dass es nicht so ist.‘
Idaṁ, bhikkhave, tatiyaṁ ṭhānaṁ, yaṁ āgamma yaṁ ārabbha eke samaṇabrāhmaṇā amarāvikkhepikā tattha tattha pañhaṁ puṭṭhā samānā vācāvikkhepaṁ āpajjanti amarāvikkhepaṁ.
pañhaṁ → paṇhaṁ (sya-all) | yaṁ → yam (pts) | samaṇabrāhmaṇā amarāvikkhepikā → samaṇa-brāhmaṇā amarā-vikkhepikā (pts) | vācāvikkhepaṁ → vācā-vikkhepaṁ (pts) | amarāvikkhepaṁ → amarā-vikkhepaṁ (pts)
Das ist die dritte Grundlage, auf die sich manche Asketen und Brahmanen stützen, um auf verbale Kehrtwenden und endlose Kehrtwenden zurückzugreifen.

Catutthe ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha amarāvikkhepikā tattha tattha pañhaṁ puṭṭhā samānā vācāvikkhepaṁ āpajjanti amarāvikkhepaṁ?
pañhaṁ → paṇhaṁ (sya-all) | samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha amarāvikkhepikā → samaṇa-brāhmaṇā kim āgamma kim ārabbha amarā-vikkhepikā (pts) | vācāvikkhepaṁ → vācā-vikkhepaṁ (pts) | amarāvikkhepaṁ → amarā-vikkhepaṁ (pts)
Und was ist die vierte Grundlage, auf die sie sich stützen?
Idha, bhikkhave, ekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā mando hoti momūho.Da ist ein Asket oder Brahmane, der einfältig und dumm ist. So mandattā momūhattā tattha tattha pañhaṁ puṭṭho samāno vācāvikkhepaṁ āpajjati amarāvikkhepaṁ:
pañhaṁ → paṇhaṁ (sya-all) | vācāvikkhepaṁ → vācā-vikkhepaṁ (pts) | amarāvikkhepaṁ → amarā-vikkhepaṁ (pts)
Aus diesem Grund greift er, immer wenn man ihm eine Frage stellt, auf verbale Kehrtwenden und endlose Kehrtwenden zurück:
‘atthi paro loko’ti iti ce maṁ pucchasi, ‘atthi paro loko’ti iti ce me assa, ‘atthi paro loko’ti iti te naṁ byākareyyaṁ,
byākareyyaṁ evantipi → vyākareyyaṁ evampi (bj) | te naṁ → tena (sya-all) | tena → tena te naṁ (sya-all note) | paro → Sc Bp para- always. (pts note) | lokoti → loko ti (pts) | byākareyyaṁ → vyākareyyaṁ evam (pts)
‚Angenommen, du würdest mich fragen, ob es jene Welt gibt. Wenn ich glauben würde, dass das der Fall wäre, würde ich es sagen.
‘evantipi me no, tathātipi me no, aññathātipi me no, notipi me no, no notipi me no’ti.
evantipi → evampi (bjt) | noti → no (bjt, th, pts) | evantipi → pi (pts) | tathātipi → tathā ti pi (pts) | aññathātipi → aññathā ti pi (pts) | notipi → no ti pi (pts)
Aber ich sage nicht, dass es dieses ist. Ich sage nicht, dass es jenes ist. Ich sage nicht, dass es anders ist. Ich sage nicht, dass es nicht so ist. Noch leugne ich, dass es nicht so ist.
‘Natthi paro loko …pe…
loko → lokoti (bjt) | natthi → n atthi (pts) | + → ti (pts)
Angenommen, du würdest mich fragen, ob es jene Welt nicht gibt …
‘atthi ca natthi ca paro loko …pe…
natthi → n atthi (pts)
ob es jene Welt sowohl gibt als auch nicht gibt …
‘nevatthi na natthi paro loko …pe…
nevatthi → n ev atthi (pts) | natthi → n atthi (pts)
ob es jene Welt weder gibt noch nicht gibt …
‘atthi sattā opapātikā …pe…ob es Wesen gibt, die durch unmittelbares Erscheinen wiedergeboren werden … ‘natthi sattā opapātikā …pe…
natthi → n atthi (pts)
ob es keine Wesen gibt, die durch unmittelbares Erscheinen wiedergeboren werden …
‘atthi ca natthi ca sattā opapātikā …pe…
natthi → n atthi (pts)
ob es sowohl Wesen gibt, die durch unmittelbares Erscheinen wiedergeboren werden, als auch nicht …
‘nevatthi na natthi sattā opapātikā …pe…
nevatthi → n ev atthi (pts) | natthi → n atthi (pts)
ob es weder Wesen gibt, die durch unmittelbares Erscheinen wiedergeboren werden, noch dies nicht der Fall ist …
‘atthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko …pe…
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj, sya-all) | sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (cck: sī. syā. kaṁ.) | sukatadukkaṭānaṁ → sukata-dukkatānaṁ (pts)
ob es eine Frucht und ein Ergebnis von guten und schlechten Taten gibt …
‘natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko …pe…
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj, sya-all) | natthi sukatadukkaṭānaṁ → n atthi sukata-dukkatānaṁ (pts)
ob es keine Frucht und kein Ergebnis von guten und schlechten Taten gibt …
‘atthi ca natthi ca sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko …pe…
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj, sya-all) | natthi → n atthi (pts) | sukatadukkaṭānaṁ → sukatadukkatānaṁ (pts)
ob es sowohl eine Frucht und ein Ergebnis von guten und schlechten Taten gibt als auch nicht …
‘nevatthi na natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko …pe…
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj, sya-all) | nevatthi → n ev atthi (pts) | natthi sukatadukkaṭānaṁ → n atthi sukata-dukkatānaṁ (pts)
ob es weder eine Frucht und ein Ergebnis von guten und schlechten Taten gibt noch dies nicht der Fall ist …
‘hoti tathāgato paraṁ maraṇā …pe…
paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | paraṁ → param (pts)
ob ein Klargewordener nach dem Tod fortbesteht …
‘na hoti tathāgato paraṁ maraṇā …pe…
paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | paraṁ → param (pts)
ob ein Klargewordener nach dem Tod nicht fortbesteht …
‘hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā …pe…
hoti ca na ca hoti → hoti ca na hoti ca (bj, pts1ed, mr) | hoti → na hoti ca (cck: sī. ka.) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | paraṁ → param (pts)
ob ein Klargewordener nach dem Tod fortbesteht und auch nicht fortbesteht …
‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti iti ce maṁ pucchasi, ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti iti ce me assa, ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti iti te naṁ byākareyyaṁ,
byākareyyaṁ evantipi → vyākareyyaṁ evampi (bj) | na → te nantipi tenātipi pāṭho (sya-all note) | paraṁ maraṇāti → parammaraṇā ti (bjt) | paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt, th) | neva → n eva (pts) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts) | byākareyyaṁ → vyākareyyaṁ evam (pts)
ob ein Klargewordener nach dem Tod weder fortbesteht noch nicht fortbesteht. Wenn ich glauben würde, dass das der Fall wäre, würde ich es sagen.
‘evantipi me no, tathātipi me no, aññathātipi me no, notipi me no, no notipi me no’ti.
evantipi → evampi (bjt) | noti → no ti (ms2005, pts) | evantipi → pi (pts) | tathātipi → tathā ti pi (pts) | aññathātipi → aññathā ti pi (pts) | notipi → no ti pi (pts)
Aber ich sage nicht, dass es dieses ist. Ich sage nicht, dass es jenes ist. Ich sage nicht, dass es anders ist. Ich sage nicht, dass es nicht so ist. Noch leugne ich, dass es nicht so ist.‘
Idaṁ, bhikkhave, catutthaṁ ṭhānaṁ, yaṁ āgamma yaṁ ārabbha eke samaṇabrāhmaṇā amarāvikkhepikā tattha tattha pañhaṁ puṭṭhā samānā vācāvikkhepaṁ āpajjanti amarāvikkhepaṁ.
pañhaṁ → paṇhaṁ (sya-all) | idaṁ → idam (pts) | yaṁ → yam (pts) | samaṇabrāhmaṇā amarāvikkhepikā → samaṇa-brāhmaṇā amarā-vikkhepikā (pts) | vācāvikkhepaṁ → vācā-vikkhepaṁ (pts) | amarāvikkhepaṁ → amarā-vikkhepaṁ (pts)
Das ist die vierte Grundlage, auf die sich manche Asketen und Brahmanen stützen, um auf verbale Kehrtwenden und endlose Kehrtwenden zurückzugreifen.

Imehi kho te, bhikkhave, samaṇabrāhmaṇā amarāvikkhepikā tattha tattha pañhaṁ puṭṭhā samānā vācāvikkhepaṁ āpajjanti amarāvikkhepaṁ catūhi vatthūhi.
pañhaṁ → paṇhaṁ (sya-all) | imehi → ime (pts) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | vācāvikkhepaṁ → vācā-vikkhepaṁ (pts) | amarāvikkhepaṁ catūhi → amarā-vikkhepaṁ catuhi (pts)
Das sind die vier Grundlagen, auf denen manche Asketen und Brahmanen, die endlose Kehrtwenden machen, immer wenn man ihnen eine Frage stellt, auf verbale Kehrtwenden und endlose Kehrtwenden zurückgreifen.
Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā amarāvikkhepikā tattha tattha pañhaṁ puṭṭhā samānā vācāvikkhepaṁ āpajjanti amarāvikkhepaṁ, sabbe te imeheva catūhi vatthūhi, etesaṁ vā aññatarena, natthi ito bahiddhā …
pañhaṁ → paṇhaṁ (sya-all) | amarāvikkhepikā → amarā-vikkhepikā (pts) | vācāvikkhepaṁ → vācā-vikkhepaṁ (pts) | amarāvikkhepaṁ → amarā-vikkhepaṁ (pts) | imeheva catūhi → imeh eva catuhi (pts) | natthi → n atthi (pts)
Jeder Asket oder Brahmane, der auf verbale Kehrtwenden und endlose Kehrtwenden zurückgreift, tut das auf der einen oder anderen dieser vier Grundlagen. Außerhalb davon gibt es keine.
pe…
pe → spelled out in full (bjt)
Der Klargewordene versteht …
yehi tathāgatassa yathābhuccaṁ vaṇṇaṁ sammā vadamānā vadeyyuṁ.
yathābhuccaṁ → yathā-bhuccaṁ (pts)
Und die, die wirklich lobend über den Klargewordenen sprechen, würden richtigerweise über diese Dinge sprechen.

3.1.5. Adhiccasamuppannavāda3.1.5. Lehren vom Entstehen durch eine Abweichung

Santi, bhikkhave, eke samaṇabrāhmaṇā adhiccasamuppannikā adhiccasamuppannaṁ attānañca lokañca paññapenti dvīhi vatthūhi.
paññapenti → paññāpenti (bj) | adhiccasamuppannikā → At Smp. p. 312, Old. reads samuppattikā and gives from a Dīgha MS. a v. l. -nt- in a note. (pts note) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | adhiccasamuppannaṁ attānañca lokañca paññapenti → adhicca-samuppannaṁ attānañ ca lokañ ca paññāpenti (pts)
Es gibt manche Asketen und Brahmanen, die Theorien über eine Abweichung aufstellen, die auf zwei Grundlagen behaupten, das Selbst und das Weltall seien durch eine Abweichung entstanden.
Te ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha adhiccasamuppannikā adhiccasamuppannaṁ attānañca lokañca paññapenti dvīhi vatthūhi?
paññapenti → paññāpenti (bj)
Und was sind die zwei Grundlagen, auf die sie sich stützen?

Santi, bhikkhave, asaññasattā nāma devā.
asaññasattā → asaññīsattā (sya-all) | asaññīsattā → asaññasattā (sya-all: sī. yu.) | asaññasattā → asañña-sattā (pts)
Es gibt Götter mit Namen ‚Wesen ohne Wahrnehmung‘.
Saññuppādā ca pana te devā tamhā kāyā cavanti.Wenn eine Wahrnehmung aufkommt, scheiden sie von jener Götterschar ab. Ṭhānaṁ kho panetaṁ, bhikkhave, vijjati, yaṁ aññataro satto tamhā kāyā cavitvā itthattaṁ āgacchati.
panetaṁ → pan etaṁ (pts)
Es ist möglich, dass eins jener Wesen von jener Schar abscheidet und an diesem Ort wiedergeboren wird.
Itthattaṁ āgato samāno agārasmā anagāriyaṁ pabbajati.Dann zieht es aus dem Haus fort ins hauslose Leben. Agārasmā anagāriyaṁ pabbajito samāno ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṁ cetosamādhiṁ phusati, yathāsamāhite citte saññuppādaṁ anussarati, tato paraṁ nānussarati.
yathāsamāhite → yathā samāhite (th, pts) | anagāriyaṁ → anagāri yaṁ (pts) | ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṁ cetosamādhiṁ → ātappam anvāya padhānam anvāya anuyogam anvāya appamādam anvāya sammāmanasi-kāram anvāya tathā-rūpaṁ ceto-samādhiṁ (pts) | saññuppādaṁ → saññuppādam (pts)
Durch eifriges, entschlossenes, hingegebenes und beflissenes Bemühen und richtigen Gebrauch des Geistes erfährt es eine Versenkung des Herzens solcher Art, dass es sich an das Aufkommen der Wahrnehmung erinnert, aber an nichts darüber hinaus.
So evamāha:
evamāha → evam āha (pts)
Es sagt:
‘adhiccasamuppanno attā ca loko ca.
adhiccasamuppanno → adhicca-samuppanno (pts)
‚Das Selbst und das Weltall sind durch eine Abweichung entstanden.
Taṁ kissa hetu?Warum ist das so? Ahañhi pubbe nāhosiṁ, somhi etarahi ahutvā santatāya pariṇato’ti.
santatāya pariṇatoti → sattattāya pariṇato ti (pts) | santattāya → sattattāya (bj: katthaci) | sattattāya → Sd Bp santattāya; Gr santatāya. (pts note) | pariṇato → Scd Bp parinato; St -ṇāto; Gr -nāto. See ii. 20. (pts note) | ahañhi → ahaṁ hi (bjt, th, pts) | somhi → so mhi (pts)
Weil ich vorher nicht war. Jetzt habe ich, der ich nicht war, mich in den Zustand des Seins verwandelt.‘
Idaṁ, bhikkhave, paṭhamaṁ ṭhānaṁ, yaṁ āgamma yaṁ ārabbha eke samaṇabrāhmaṇā adhiccasamuppannikā adhiccasamuppannaṁ attānañca lokañca paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | yaṁ → yam (pts) | samaṇabrāhmaṇā adhiccasamuppannikā adhiccasamuppannaṁ attānañca lokañca paññapenti → samaṇa-brāhmaṇā adhicca-samuppannikā adhicca-samuppannaṁ attānañ ca lokañ ca paññāpenti (pts)
Das ist die erste Grundlage, auf die sich manche Asketen und Brahmanen stützen, um zu behaupten, das Selbst und das Weltall seien durch eine Abweichung entstanden.

Dutiye ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha adhiccasamuppannikā adhiccasamuppannaṁ attānañca lokañca paññapenti?
paññapenti → paññāpenti (bj)
Und was ist die zweite Grundlage, auf die sie sich stützen?
Idha, bhikkhave, ekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā takkī hoti vīmaṁsī.
vīmaṁsī → vimaṁsī (sya-all); vīmaṅsī (pts)
Da ist ein Asket oder Brahmane, der sich auf Logik und Untersuchung stützt.
So takkapariyāhataṁ vīmaṁsānucaritaṁ sayampaṭibhānaṁ evamāha:
vīmaṁsānucaritaṁ sayampaṭibhānaṁ → vimaṁsānucaritaṁ sayaṁpāṭibhāṇaṁ (sya-all) | vīmaṁsānucaritaṁ sayampaṭibhānaṁ evamāha → vīmaṅsānucaritaṁ sayaṁpaṭibhānaṁ evam āha (pts)
Er spricht von dem, was er mit Logik ausgearbeitet hat, indem er einer Abfolge von Untersuchungsschritten folgt, und drückt seinen eigenen Blickwinkel aus:
‘adhiccasamuppanno attā ca loko cā’ti.
adhiccasamuppanno → adhicca-samuppanno (pts)
‚Das Selbst und das Weltall sind durch eine Abweichung entstanden.‘
Idaṁ, bhikkhave, dutiyaṁ ṭhānaṁ, yaṁ āgamma yaṁ ārabbha eke samaṇabrāhmaṇā adhiccasamuppannikā adhiccasamuppannaṁ attānañca lokañca paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | dutiyaṁ → dutiye (sya-all) | yaṁ → yam (pts) | samaṇabrāhmaṇā adhiccasamuppannikā adhiccasamuppannaṁ attānañca lokañca paññapenti → samaṇa-brāhmaṇā adhicca-samuppannikā adhicca-samuppannaṁ attānañ ca lokañ ca paññāpenti (pts)
Das ist die zweite Grundlage, auf die sich manche Asketen und Brahmanen stützen, um zu behaupten, das Selbst und das Weltall seien durch eine Abweichung entstanden.

Imehi kho te, bhikkhave, samaṇabrāhmaṇā adhiccasamuppannikā adhiccasamuppannaṁ attānañca lokañca paññapenti dvīhi vatthūhi.
paññapenti → paññāpenti (bj) | te → (sya-all) | imehi → ime (pts) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | adhiccasamuppannaṁ attānañca lokañca paññapenti → adhicca-samuppannaṁ attānañ ca lokañ ca paññāpenti (pts)
Das sind die beiden Grundlagen, auf denen manche Asketen und Brahmanen, die Theorien über eine Abweichung aufstellen, behaupten, das Selbst und das Weltall seien durch eine Abweichung entstanden.
Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā adhiccasamuppannikā adhiccasamuppannaṁ attānañca lokañca paññapenti, sabbe te imeheva dvīhi vatthūhi, etesaṁ vā aññatarena, natthi ito bahiddhā …
paññapenti → paññāpenti (bj) | bahiddhā → bahiddhā tayidaṁ bhikkhave tathāgato pajānāti (bj) | adhiccasamuppannikā → adhicca-samuppannikā (pts) | attānañca lokañca paññapenti → attānañ ca lokañ ca paññāpenti (pts) | imeheva → imeh eva (pts) | natthi → n atthi (pts)
Jeder Asket oder Brahmane, der Theorien über eine Abweichung aufstellt und behauptet, das Selbst und das Weltall seien durch eine Abweichung entstanden, tut das auf der einen oder anderen dieser beiden Grundlagen. Außerhalb davon gibt es keine.
pe…
pe → 65 chedo oloketabbo (bj note) | pe → spelled out in full (pts)
Der Klargewordene versteht …
yehi tathāgatassa yathābhuccaṁ vaṇṇaṁ sammā vadamānā vadeyyuṁ.
yathābhuccaṁ → yathā-bhuccaṁ (pts)
Und die, die wirklich lobend über den Klargewordenen sprechen, würden richtigerweise über diese Dinge sprechen.

Imehi kho te, bhikkhave, samaṇabrāhmaṇā pubbantakappikā pubbantānudiṭṭhino pubbantaṁ ārabbha anekavihitāni adhimuttipadāni abhivadanti aṭṭhārasahi vatthūhi.
adhimuttipadāni → adhivuttipadāni (bj) | adhivutti-padāni → Sd adhimutti-padhāni twice, and so in 2. 37; Bp adhimutta-padāni; See i. 1. 29; 2. 37; 3. 27. (pts note) | imehi → ime (pts) | samaṇabrāhmaṇā pubbantakappikā → samaṇa-brāhmaṇā pubbanta-kappikā (pts) | anekavihitāni adhimuttipadāni → aneka-vihitāni adhivutti-padāni (pts) | aṭṭhārasahi → aṭṭhādasahi (pts)
Das sind die achtzehn Grundlagen, auf denen manche Asketen und Brahmanen, die Theorien und Spekulationen über den ersten Anfang aufstellen, verschiedene Hypothesen bezüglich des ersten Anfangs postulieren.
Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā pubbantakappikā pubbantānudiṭṭhino pubbantamārabbha anekavihitāni adhimuttipadāni abhivadanti, sabbe te imeheva aṭṭhārasahi vatthūhi, etesaṁ vā aññatarena, natthi ito bahiddhā.
adhimuttipadāni → adhivuttipadāni (bj) | pubbantamārabbha → pubbantaṁ ārabbha (bjt, th) | pubbantakappikā pubbantānudiṭṭhino pubbantamārabbha anekavihitāni adhimuttipadāni → pubbanta-kappikā pubbānudiṭṭhino pubbantaṁ ārabbha aneka-vihitāni adhivutti-padāni (pts) | imeheva aṭṭhārasahi → imeh eva aṭṭhādasahi (pts) | natthi → n atthi (pts)
Jeder Asket oder Brahmane, der Theorien und Spekulationen über den ersten Anfang aufstellt, tut das auf der einen oder anderen dieser achtzehn Grundlagen. Außerhalb davon gibt es keine.

Tayidaṁ, bhikkhave, tathāgato pajānāti:Der Klargewordene versteht: ‘ime diṭṭhiṭṭhānā evaṅgahitā evaṁparāmaṭṭhā evaṅgatikā bhavanti evaṁabhisamparāyā’ti.
bhavanti → bhavissanti (bj) | evaṅgahitā → evaṁgahitā (my, th, ms2005) | evaṅgatikā → evaṁgatikā (my, th, ms2005)
‚Wenn man an diesen Grundlagen für Ansichten festhält und sich daran bindet, führt das zu dem und dem Schicksal im nächsten Leben.‘
Tañca tathāgato pajānāti, tato ca uttaritaraṁ pajānāti, tañca pajānanaṁ na parāmasati, aparāmasato cassa paccattaññeva nibbuti viditā.
tañca → tañ ca (pts) | cassa paccattaññeva → assa paccattaṁ yeva (pts)
Das versteht er, und was darüber hinausgeht. Und da er dieses Verständnis nicht falsch auffasst, hat er das Verlöschen in sich selbst verwirklicht.
Vedanānaṁ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṁ viditvā anupādāvimutto, bhikkhave, tathāgato.
anupādāvimutto → anupādā vimutto (th)
Da der Klargewordene bei den Gefühlen wahrheitsgemäß den Ursprung, das Vergehen, die Befriedigung, den Nachteil und das Entrinnen verstanden hat, ist er durch Nicht-Ergreifen befreit.

Ime kho te, bhikkhave, dhammā gambhīrā duddasā duranubodhā santā paṇītā atakkāvacarā nipuṇā paṇḍitavedanīyā, ye tathāgato sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedeti, yehi tathāgatassa yathābhuccaṁ vaṇṇaṁ sammā vadamānā vadeyyuṁ.
sacchikatvā → sacchi-katvā (pts) | yathābhuccaṁ → yathā-bhuccaṁ (pts)
Das sind die Grundsätze – tiefgründig, schwer zu sehen, schwer zu verstehen, friedvoll und erlesen, die über den Rahmen der Logik hinausgehen, subtil sind, für den Klugen nachvollziehbar –, die der Klargewordene durch eigene Einsicht erkannt hat und erklärt. Und die, die wirklich lobend über den Klargewordenen sprechen, würden richtigerweise über diese Dinge sprechen.

Dutiyabhāṇavāro.Der zweite Abschnitt zum Aufsagen.

3.2. Aparantakappika3.2. Theorien über den letzten Schluss

Santi, bhikkhave, eke samaṇabrāhmaṇā aparantakappikā aparantānudiṭṭhino, aparantaṁ ārabbha anekavihitāni adhimuttipadāni abhivadanti catucattārīsāya vatthūhi.
adhimuttipadāni → adhivuttipadāni (bj) | catucattārīsāya → catucattāḷīsāya (sya-all) | catucattārīsāya → catucattālīsāya (cck: syā. kaṁ.) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | adhimuttipadāni → adhivutti-padāni (pts) | catucattārīsāya → catu-cattārīsāya (pts)
Es gibt manche Asketen und Brahmanen, die Theorien und Spekulationen über den letzten Schluss aufstellen und verschiedene Hypothesen bezüglich des letzten Schlusses auf 44 Grundlagen postulieren.
Te ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha aparantakappikā aparantānudiṭṭhino aparantaṁ ārabbha anekavihitāni adhimuttipadāni abhivadanti catucattārīsāya vatthūhi?
adhimuttipadāni → adhivuttipadāni (bj) | catucattārīsāya → catucattāḷīsāya (sya-all) | samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha aparantakappikā → samaṇa-brāhmaṇā kim āgamma kim ārabbha aparanta-kappikā (pts) | anekavihitāni adhimuttipadāni → aneka-vihitāni adhivutti-padāni (pts) | catucattārīsāya → catu-cattārīsāya (pts)
Und was sind die 44 Grundlagen, auf die sie sich stützen?

3.2.1. Saññīvāda3.2.1. Leben nach dem Tod mit Wahrnehmung

Santi, bhikkhave, eke samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā saññīvādā uddhamāghātanaṁ saññiṁ attānaṁ paññapenti soḷasahi vatthūhi.
uddhamāghātanaṁ → uddhamāghātanā (bj) | paññapenti → paññāpenti (bj) | uddhamāghātanikā → uddhamāghatanikā (sya-all) | uddhamāghātanaṁ saññiṁ attānaṁ → uddhamāghatanā saññimattānaṁ (sya-all) | uddhamāghatanikā → SS (and Bp afterwards) ghāt-. But see Sum. and compare MV. v. 1. 14; Th. i. 418, 711; Mil. 110. (pts note) | samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā saññīvādā uddhamāghātanaṁ → samaṇa-brāhmaṇā uddhamāghatanikā saññi-vādā uddham āghatanā (pts)
Es gibt manche Asketen und Brahmanen, die sagen, es gebe ein Leben nach dem Tod, und die auf sechzehn Grundlagen behaupten, das Selbst lebe nach dem Tod weiter und besitze Wahrnehmung.
Te ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha uddhamāghātanikā saññīvādā uddhamāghātanaṁ saññiṁ attānaṁ paññapenti soḷasahi vatthūhi?
uddhamāghātanaṁ → uddhamāghātanā (bj) | paññapenti → paññāpenti (bj) | uddhamāghātanikā → uddhamāghatanikā (sya-all) | uddhamāghātanaṁ saññiṁ attānaṁ → uddhamāghatanā saññimattānaṁ (sya-all) | kimāgamma kimārabbha uddhamāghātanikā saññīvādā uddhamāghātanaṁ → kim āgamma kim ārabbha uddham-āghatanikā saññi-vādā uddham āghatanā (pts)
Und was sind die sechzehn Grundlagen, auf die sie sich stützen?

‘Rūpī attā hoti arogo paraṁ maraṇā saññī’ti naṁ paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | saññīti → saññī ti (ms2005, pts) | rūpī → rūpi (pts) | paraṁ → param (pts)
Sie behaupten: ‚Das Selbst besitzt nach dem Tod Form und Wahrnehmung und ist heil …

‘Arūpī attā hoti arogo paraṁ maraṇā saññī’ti naṁ paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | saññīti → saññī ti (ms2005, pts) | paraṁ → param (pts)
es ist formlos …

‘Rūpī ca arūpī ca attā hoti …pe….es besitzt sowohl Form und ist auch formlos …

‘Nevarūpī nārūpī attā hoti ….
nevarūpī → neva rūpī (bjt) | nevarūpī nārūpī → nevarūpīnārūpī (th) | nevarūpī → n eva rūpī (pts)
es besitzt weder Form, noch ist es formlos …

‘Antavā attā hoti ….es ist endlich …

‘Anantavā attā hoti ….es ist unendlich …

‘Antavā ca anantavā ca attā hoti ….es ist sowohl endlich als auch unendlich …

‘Nevantavā nānantavā attā hoti ….
nānantavā → nānantavā ca (bj) | nevantavā → nevantavā ca (bj: katthaci) | nānantavā → Scdm nev'; antavā ca nānantavā ca. (pts note) | nevantavā nānantavā → nevantavānānantavā (th) | nevantavā → n ev antavā (pts)
es ist weder endlich noch unendlich …

‘Ekattasaññī attā hoti ….
ekattasaññī → ekatta-saññī (pts)
es besitzt einheitliche Wahrnehmung …

‘Nānattasaññī attā hoti ….
+ → parittā-saññī appamāṇā-saññī ekanta-sukhī (pts)
es besitzt vielfältige Wahrnehmung …

‘Parittasaññī attā hoti ….es besitzt begrenzte Wahrnehmung …

‘Appamāṇasaññī attā hoti ….es besitzt unbegrenzte Wahrnehmung …

‘Ekantasukhī attā hoti ….es erfährt ausschließlich Glück …

‘Ekantadukkhī attā hoti ….
ekantadukkhī attā hoti → ekanta-dukkhī (pts)
es erfährt ausschließlich Leiden …

‘Sukhadukkhī attā hoti ….
sukhadukkhī attā hoti → sukha-dukkhī (pts)
es erfährt Glück und Leiden …

‘Adukkhamasukhī attā hoti arogo paraṁ maraṇā saññī’ti naṁ paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | saññīti → saññī ti (ms2005, pts) | adukkhamasukhī → adukkham-asukhī (pts) | paraṁ → param (pts)
es erfährt weder Glück noch Leiden.‘

Imehi kho te, bhikkhave, samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā saññīvādā uddhamāghātanaṁ saññiṁ attānaṁ paññapenti soḷasahi vatthūhi.
uddhamāghātanaṁ → uddhamāghātanā (bj) | paññapenti → paññāpenti (bj) | uddhamāghātanikā → uddhamāghatanikā (sya-all) | uddhamāghātanaṁ saññiṁ attānaṁ → uddhamāghatanā saññimattānaṁ (sya-all) | imehi → ime (pts) | samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā saññīvādā uddhamāghātanaṁ → samaṇa-brāhmaṇā uddhamāghatanikā saññi-vādā uddham āghatanā (pts)
Das sind die sechzehn Grundlagen, auf denen manche Asketen und Brahmanen, die sagen, es gebe ein Leben nach dem Tod, behaupten, das Selbst lebe nach dem Tod weiter und besitze Wahrnehmung.
Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā uddhamāghātanikā saññīvādā uddhamāghātanaṁ saññiṁ attānaṁ paññapenti, sabbe te imeheva soḷasahi vatthūhi, etesaṁ vā aññatarena, natthi ito bahiddhā …
uddhamāghātanaṁ → uddhamāghātanā (bj) | paññapenti → paññāpenti (bj) | uddhamāghātanikā → uddhamāghatanikā (sya-all) | uddhamāghātanaṁ saññiṁ attānaṁ → uddhamāghatanā saññimattānaṁ (sya-all) | uddhamāghātanikā saññīvādā uddhamāghātanaṁ → uddham-āghatanikā saññi-vādā uddham āghatanā (pts) | imeheva → imeh eva (pts) | natthi → n atthi (pts)
Jeder Asket oder Brahmane, der behauptet, das Selbst lebe nach dem Tod weiter und besitze Wahrnehmung, tut das auf der einen oder anderen dieser sechzehn Grundlagen. Außerhalb davon gibt es keine.
pe…
+ → tayidaṁ (pts)
Der Klargewordene versteht …
yehi tathāgatassa yathābhuccaṁ vaṇṇaṁ sammā vadamānā vadeyyuṁ.Und die, die wirklich lobend über den Klargewordenen sprechen, würden richtigerweise über diese Dinge sprechen.

3.2.2. Asaññīvāda3.2.2. Leben nach dem Tod ohne Wahrnehmung

Santi, bhikkhave, eke samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā asaññīvādā uddhamāghātanaṁ asaññiṁ attānaṁ paññapenti aṭṭhahi vatthūhi.
uddhamāghātanaṁ → uddhamāghātanā (bj) | paññapenti → paññāpenti (bj) | uddhamāghātanikā → uddhamāghatanikā (sya-all) | uddhamāghātanaṁ asaññiṁ attānaṁ → uddhamāghatanā asaññimattānaṁ (sya-all) | asaññīvādā uddhamāghātanaṁ asaññiṁ → nevasaññīnāsaññīvādā uddhamāghātanā nevasaññīnāsaññiṁ (bjt)
Es gibt manche Asketen und Brahmanen, die sagen, es gebe ein Leben nach dem Tod, und die auf acht Grundlagen behaupten, das Selbst lebe nach dem Tod weiter und sei ohne Wahrnehmung.
Te ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha uddhamāghātanikā asaññīvādā uddhamāghātanaṁ asaññiṁ attānaṁ paññapenti aṭṭhahi vatthūhi?
uddhamāghātanaṁ → uddhamāghātanā (bj) | paññapenti → paññāpenti (bj) | uddhamāghātanikā → uddhamāghatanikā (sya-all) | uddhamāghātanaṁ asaññiṁ attānaṁ → uddhamāghatanā asaññimattānaṁ (sya-all) | asaññīvādā uddhamāghātanaṁ asaññiṁ → nevasaññīnāsaññīvādā uddhamāghātanā nevasaññīnāsaññiṁ (bjt)
Und was sind die acht Grundlagen, auf die sie sich stützen?

‘Rūpī attā hoti arogo paraṁ maraṇā asaññī’ti naṁ paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | paraṁ maraṇā asaññīti → parammaraṇā nevasaññī nāsaññīti (bjt) | asaññīti → asaññī ti (ms2005)
Sie behaupten: ‚Das Selbst besitzt nach dem Tod Form und ist ohne Wahrnehmung, und es ist heil …

‘Arūpī attā hoti arogo paraṁ maraṇā asaññī’ti naṁ paññapenti.
paraṁ maraṇā asaññīti → parammaraṇā nevasaññī nāsaññīti (bjt) | paññapenti → paññāpenti (bjt) | asaññīti → asaññī ti (ms2005)
und es ist formlos …

‘Rūpī ca arūpī ca attā hoti …pe….
+ → arogo parammaraṇā nevasaññī nāsaññīti naṁ paññāpenti (bjt)
und es besitzt sowohl Form und ist auch formlos …

‘Nevarūpī nārūpī attā hoti ….
+ → arogo parammaraṇā nevasaññī nāsaññīti naṁ paññāpenti (bjt) | nevarūpī nārūpī → nevarūpīnārūpī (th)
und es besitzt weder Form noch ist es formlos …

‘Antavā attā hoti ….
+ → arogo parammaraṇā nevasaññī nāsaññīti naṁ paññāpenti (bjt) | antavā attā hoti → paccattaṁ yeva nibbuti (pts)
und es ist endlich …

‘Anantavā attā hoti ….
+ → arogo parammaraṇā nevasaññī nāsaññīti naṁ paññāpenti (bjt) | anantavā attā hoti → viditā vedanānaṁ samudayañ (pts)
und es ist unendlich …

‘Antavā ca anantavā ca attā hoti ….
+ → arogo parammaraṇā nevasaññī nāsaññīti naṁ paññāpenti (bjt)
und es ist sowohl endlich als auch unendlich …

‘Nevantavā nānantavā attā hoti arogo paraṁ maraṇā asaññī’ti naṁ paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | paraṁ maraṇā asaññīti → parammaraṇā nevasaññī nāsaññīti (bjt) | asaññīti → asaññī ti (ms2005)
und es ist weder endlich noch unendlich.‘

Imehi kho te, bhikkhave, samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā asaññīvādā uddhamāghātanaṁ asaññiṁ attānaṁ paññapenti aṭṭhahi vatthūhi.
uddhamāghātanaṁ → uddhamāghātanā (bj) | paññapenti → paññāpenti (bj) | uddhamāghātanikā → uddhamāghatanikā (sya-all) | uddhamāghātanaṁ asaññiṁ attānaṁ → uddhamāghatanā asaññimattānaṁ (sya-all) | uddhamāghatanikā → uddhamāghātanikā (sya-all: yu.) | uddhamāghatanā → uddhamāghātanā (sya-all: yu.) | asaññīvādā uddhamāghātanaṁ asaññiṁ → nevasaññīnāsaññīvādā uddhamāghātanā nevasaññīnāsaññiṁ (bjt)
Das sind die acht Grundlagen, auf denen manche Asketen und Brahmanen, die sagen, es gebe ein Leben nach dem Tod, behaupten, das Selbst lebe nach dem Tod weiter und sei ohne Wahrnehmung.
Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā uddhamāghātanikā asaññīvādā uddhamāghātanaṁ asaññiṁ attānaṁ paññapenti, sabbe te imeheva aṭṭhahi vatthūhi, etesaṁ vā aññatarena, natthi ito bahiddhā …
uddhamāghātanaṁ → uddhamāghātanā (bj) | paññapenti → paññāpenti (bj) | bahiddhā → bahiddhā tayidaṁ bhikkhave tathāgato pajānāti (bj) | uddhamāghātanikā → uddhamāghatanikā (sya-all) | uddhamāghātanaṁ asaññiṁ attānaṁ → uddhamāghatanā asaññimattānaṁ (sya-all) | asaññīvādā uddhamāghātanaṁ asaññiṁ → nevasaññīnāsaññīvādā uddhamāghātanā nevasaññīnāsaññiṁ (bjt)
Jeder Asket oder Brahmane, der behauptet, das Selbst lebe nach dem Tod weiter und sei ohne Wahrnehmung, tut das auf der einen oder anderen dieser acht Grundlagen. Außerhalb davon gibt es keine.
pe…Der Klargewordene versteht … yehi tathāgatassa yathābhuccaṁ vaṇṇaṁ sammā vadamānā vadeyyuṁ.
yathābhuccaṁ → yathā-bhuccaṁ (pts)
Und die, die wirklich lobend über den Klargewordenen sprechen, würden richtigerweise über diese Dinge sprechen.

3.2.3. Nevasaññīnāsaññīvāda3.2.3. Leben nach dem Tod, das weder Wahrnehmung noch keine Wahrnehmung hat

Santi, bhikkhave, eke samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā nevasaññīnāsaññīvādā, uddhamāghātanaṁ nevasaññīnāsaññiṁ attānaṁ paññapenti aṭṭhahi vatthūhi.
uddhamāghātanaṁ → uddhamāghātanā (bj) | paññapenti → paññāpenti (bj) | uddhamāghātanikā → uddhamāghatanikā (sya-all) | uddhamāghātanaṁ nevasaññīnāsaññiṁ attānaṁ → uddhamāghatanā nevasaññīnāsaññimattānaṁ (sya-all) | āghatanā → Bp Gr āghāt-. (pts note) | samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā nevasaññīnāsaññīvādā uddhamāghātanaṁ nevasaññīnāsaññiṁ → samaṇa-brāhmaṇā uddhamāghatanikā asaññi-vādā uddham āghatanā asaññiṁ (pts)
Es gibt manche Asketen und Brahmanen, die sagen, es gebe ein Leben nach dem Tod, und die auf acht Grundlagen behaupten, das Selbst lebe nach dem Tod weiter und habe weder Wahrnehmung noch keine Wahrnehmung.
Te ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha uddhamāghātanikā nevasaññīnāsaññīvādā uddhamāghātanaṁ nevasaññīnāsaññiṁ attānaṁ paññapenti aṭṭhahi vatthūhi?
uddhamāghātanaṁ → uddhamāghātanā (bj) | paññapenti → paññāpenti (bj) | uddhamāghātanikā → uddhamāghatanikā (sya-all) | uddhamāghātanaṁ nevasaññīnāsaññiṁ attānaṁ → uddhamāghatanā nevasaññīnāsaññimattānaṁ (sya-all)
Und was sind die acht Grundlagen, auf die sie sich stützen?

‘Rūpī attā hoti arogo paraṁ maraṇā nevasaññīnāsaññī’ti naṁ paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | nevasaññīnāsaññīti → nevasaññīnāsaññī ti (ms2005) | paraṁ → param (pts) | nevasaññīnāsaññīti → asaññī ti (pts)
Sie behaupten: ‚Das Selbst besitzt nach dem Tod Form und hat weder Wahrnehmung noch keine Wahrnehmung, und es ist heil …

‘Arūpī attā hoti …pe….es ist formlos …

‘Rūpī ca arūpī ca attā hoti ….es besitzt sowohl Form und ist auch formlos …

‘Nevarūpī nārūpī attā hoti ….
nevarūpī nārūpī → nevarūpīnārūpī (th) | nevarūpī → n eva rūpī (pts)
es besitzt weder Form noch ist es formlos …

‘Antavā attā hoti ….
attā hoti → ca (pts)
es ist endlich …

‘Anantavā attā hoti ….es ist unendlich …

‘Antavā ca anantavā ca attā hoti ….es ist sowohl endlich als auch unendlich …

‘Nevantavā nānantavā attā hoti arogo paraṁ maraṇā nevasaññīnāsaññī’ti naṁ paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | nevantavā nānantavā → nevantavānānantavā (th) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (th) | nevasaññīnāsaññīti → nevasaññīnāsaññī ti (ms2005) | nevantavā → n ev antavā (pts) | paraṁ → param (pts) | nevasaññīnāsaññīti → asaññī ti (pts)
es ist weder endlich noch unendlich.‘

Imehi kho te, bhikkhave, samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā nevasaññīnāsaññīvādā uddhamāghātanaṁ nevasaññīnāsaññiṁ attānaṁ paññapenti aṭṭhahi vatthūhi.
uddhamāghātanaṁ → uddhamāghātanā (bj) | paññapenti → paññāpenti (bj) | uddhamāghātanikā → uddhamāghatanikā (sya-all) | uddhamāghātanaṁ nevasaññīnāsaññiṁ attānaṁ → uddhamāghatanā nevasaññīnāsaññimattānaṁ (sya-all)
Das sind die acht Grundlagen, auf denen manche Asketen und Brahmanen, die sagen, es gebe ein Leben nach dem Tod, behaupten, das Selbst lebe nach dem Tod weiter und habe weder Wahrnehmung noch keine Wahrnehmung.
Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā uddhamāghātanikā nevasaññīnāsaññīvādā uddhamāghātanaṁ nevasaññīnāsaññiṁ attānaṁ paññapenti, sabbe te imeheva aṭṭhahi vatthūhi …
uddhamāghātanaṁ → uddhamāghātanā (bj) | paññapenti → paññāpenti (bj) | uddhamāghātanikā → uddhamāghatanikā (sya-all) | uddhamāghātanaṁ nevasaññīnāsaññiṁ attānaṁ → uddhamāghatanā nevasaññīnāsaññimattānaṁ (sya-all) | + → etesaṁ vā aññatarena natthi ito bahiddhā (th) | uddhamāghātanikā nevasaññīnāsaññīvādā uddhamāghātanaṁ nevasaññīnāsaññiṁ → uddham-āghatanikā asaññi-vādā uddham āghatanā asaññiṁ (pts) | imeheva → imeh eva (pts)
Jeder Asket oder Brahmane, der behauptet, das Selbst lebe nach dem Tod weiter und habe weder Wahrnehmung noch keine Wahrnehmung, tut das auf der einen oder anderen dieser acht Grundlagen. Außerhalb davon gibt es keine.
pe…
pe → spelled out in full (pts)
Der Klargewordene versteht …
yehi tathāgatassa yathābhuccaṁ vaṇṇaṁ sammā vadamānā vadeyyuṁ.
yathābhuccaṁ → yathā-bhuccaṁ (pts)
Und die, die wirklich lobend über den Klargewordenen sprechen, würden richtigerweise über diese Dinge sprechen.

3.2.4. Ucchedavāda3.2.4. Vernichtungsglaube

Santi, bhikkhave, eke samaṇabrāhmaṇā ucchedavādā sato sattassa ucchedaṁ vināsaṁ vibhavaṁ paññapenti sattahi vatthūhi.
paññapenti → paññāpenti (bj)
Es gibt manche Asketen und Brahmanen, die einen Vernichtungsglauben vertreten, die die Vernichtung, das Ausrotten und das Auslöschen eines bestehenden Wesens auf sieben Grundlagen behaupten.
Te ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha ucchedavādā sato sattassa ucchedaṁ vināsaṁ vibhavaṁ paññapenti sattahi vatthūhi?
paññapenti → paññāpenti (bj) | samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha ucchedavādā sato → samaṇa-brāhmaṇā kim āgamma kim ārabbha uccheda-vādā (pts)
Und was sind die sieben Grundlagen, auf die sie sich stützen?

Idha, bhikkhave, ekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā evaṁvādī hoti evaṁdiṭṭhi:
evaṁdiṭṭhi → evaṁdiṭṭhī (bj, pts1ed, mr) | evaṁdiṭṭhi → evaṁdiṭṭhī (cck: ka. pī.) | evaṁvādī → evaṁ-vādī (pts) | evaṁdiṭṭhi → evaṁ-diṭṭhī (pts)
Da ist ein Asket oder Brahmane, der diese Doktrin, diese Ansicht hat:
‘yato kho, bho, ayaṁ attā rūpī cātumahābhūtiko mātāpettikasambhavo kāyassa bhedā ucchijjati vinassati, na hoti paraṁ maraṇā, ettāvatā kho, bho, ayaṁ attā sammā samucchinno hotī’ti.
cātum-mahā-bhūtiko → Bp cātu-mahā-. See D. ii. 83. (pts note) | cātumahābhūtiko → cātummahābhūtiko (bjt, th) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | cātumahābhūtiko mātāpettikasambhavo → cātum-mahā-bhūtiko mātā-pettika-sambhavo (pts) | paraṁ → param (pts)
‚Dieses Selbst ist geformt, besteht aus den vier Grundzuständen und wurde von Mutter und Vater gezeugt. Da es vernichtet und zerstört wird, wenn der Körper auseinanderbricht, und nach dem Tod nicht fortbesteht, wird es so richtig vernichtet.‘
Ittheke sato sattassa ucchedaṁ vināsaṁ vibhavaṁ paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | ittheke → itth eke (pts)
So behaupten manche Asketen und Brahmanen die Vernichtung eines bestehenden Wesens.

Tamañño evamāha:
tamañño evamāha → taṁ añño evam āha (pts)
Aber jemand anders sagt zu ihnen:
‘atthi kho, bho, eso attā, yaṁ tvaṁ vadesi, neso natthīti vadāmi;
neso natthīti → n eso n atthīti (pts)
‚Jenes Selbst, von dem du sprichst, gibt es, das streite ich nicht ab.
no ca kho, bho, ayaṁ attā ettāvatā sammā samucchinno hoti.Aber das ist nicht, wie dieses Selbst richtig vernichtet wird. Atthi kho, bho, añño attā dibbo rūpī kāmāvacaro kabaḷīkārāhārabhakkho.
kabaḷīkārāhārabhakkho → kabaliṅkārāhārabhakkho (bj); kavaḷiṅkārāhārabhakkho (sya-all) | kabaliṅkārāhārabhakkho → kabalīkārāhāra bhakkho (bj: machasaṁ) | kabaḷīkārāhārabhakkho → kabaliṅkārāhāra-bhakkho (pts)
Es gibt ein anderes Selbst, das himmlisch ist, geformt, sinnlich, und essbare Nahrung zu sich nimmt.
Taṁ tvaṁ na jānāsi na passasi.Du erkennst und siehst es nicht, Tamahaṁ jānāmi passāmi.
tamahaṁ → taṁ ahaṁ (pts)
aber ich erkenne und sehe es.
So kho, bho, attā yato kāyassa bhedā ucchijjati vinassati, na hoti paraṁ maraṇā, ettāvatā kho, bho, ayaṁ attā sammā samucchinno hotī’ti.
paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | paraṁ → param (pts)
Da dieses Selbst vernichtet und zerstört wird, wenn der Körper auseinanderbricht, und nach dem Tod nicht fortbesteht, wird es so richtig vernichtet.‘
Ittheke sato sattassa ucchedaṁ vināsaṁ vibhavaṁ paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | ittheke → itth eke (pts)
So behaupten manche Asketen und Brahmanen die Vernichtung eines bestehenden Wesens.

Tamañño evamāha:
tamañño evamāha → taṁ añño evam āha (pts)
Aber jemand anders sagt zu ihnen:
‘atthi kho, bho, eso attā, yaṁ tvaṁ vadesi, neso natthīti vadāmi;
neso → na so (bj) | neso natthīti → n eso n atthīti (pts)
‚Jenes Selbst, von dem du sprichst, gibt es, das streite ich nicht ab.
no ca kho, bho, ayaṁ attā ettāvatā sammā samucchinno hoti.Aber das ist nicht, wie dieses Selbst richtig vernichtet wird. Atthi kho, bho, añño attā dibbo rūpī manomayo sabbaṅgapaccaṅgī ahīnindriyo.
ahīnindriyo → See D. ii. 85 and ix. 22. (pts note) | sabbaṅgapaccaṅgī → sabbaṅga-paccaṅgī (pts)
Es gibt ein anderes Selbst, das himmlisch ist, geformt, geistgeschaffen, in allen Haupt- und Nebengliedern unversehrt, ohne dass eine Fähigkeit fehlte.
Taṁ tvaṁ na jānāsi na passasi.Du erkennst und siehst es nicht, Tamahaṁ jānāmi passāmi.
tamahaṁ → taṁ ahaṁ (pts)
aber ich erkenne und sehe es.
So kho, bho, attā yato kāyassa bhedā ucchijjati vinassati, na hoti paraṁ maraṇā, ettāvatā kho, bho, ayaṁ attā sammā samucchinno hotī’ti.
paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | paraṁ → param (pts) | ayaṁ → ayam (pts)
Da dieses Selbst vernichtet und zerstört wird, wenn der Körper auseinanderbricht, und nach dem Tod nicht fortbesteht, wird es so richtig vernichtet.‘
Ittheke sato sattassa ucchedaṁ vināsaṁ vibhavaṁ paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | ittheke → itth eke (pts)
So behaupten manche Asketen und Brahmanen die Vernichtung eines bestehenden Wesens.

Tamañño evamāha:
tamañño evamāha → taṁ añño evam āha (pts)
Aber jemand anders sagt zu ihnen:
‘atthi kho, bho, eso attā, yaṁ tvaṁ vadesi, neso natthīti vadāmi;
neso natthīti → n eso n atthīti (pts)
‚Jenes Selbst, von dem du sprichst, gibt es, das streite ich nicht ab.
no ca kho, bho, ayaṁ attā ettāvatā sammā samucchinno hoti.
no → na (pts)
Aber das ist nicht, wie dieses Selbst richtig vernichtet wird.
Atthi kho, bho, añño attā sabbaso rūpasaññānaṁ samatikkamā paṭighasaññānaṁ atthaṅgamā nānattasaññānaṁ amanasikārā “ananto ākāso”ti ākāsānañcāyatanūpago.
atthaṅgamā → atthagamā (bj, pts1ed) | atthagamā → atthaṅgamā (bj: machasaṁ) | ākāsoti → ākāso ti (ms2005, pts) | rūpasaññānaṁ → rūpa-saññānaṁ (pts) | atthaṅgamā nānattasaññānaṁ amanasikārā → attha-gamā nānatta-saññānaṁ amanasi-kārā (pts)
Es gibt ein anderes Selbst, das jegliche Formwahrnehmung überstiegen hat. Mit dem Vergehen der Wahrnehmung von Eindrücken, und indem es den Geist nicht auf die Wahrnehmung von Vielfalt richtet, im Wissen: „Raum ist unendlich“, wird es in der Dimension des unendlichen Raumes wiedergeboren.
Taṁ tvaṁ na jānāsi na passasi.
taṁ → yaṁ (sya-all)
Du erkennst und siehst es nicht,
Tamahaṁ jānāmi passāmi.
tamahaṁ → taṁ ahaṁ (pts)
aber ich erkenne und sehe es.
So kho, bho, attā yato kāyassa bhedā ucchijjati vinassati, na hoti paraṁ maraṇā, ettāvatā kho, bho, ayaṁ attā sammā samucchinno hotī’ti.
paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | paraṁ → param (pts)
Da dieses Selbst vernichtet und zerstört wird, wenn der Körper auseinanderbricht, und nach dem Tod nicht fortbesteht, wird es so richtig vernichtet.‘
Ittheke sato sattassa ucchedaṁ vināsaṁ vibhavaṁ paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | ittheke → itth eke (pts)
So behaupten manche Asketen und Brahmanen die Vernichtung eines bestehenden Wesens.

Tamañño evamāha:
tamañño evamāha → taṁ añño evam āha (pts)
Aber jemand anders sagt zu ihnen:
‘atthi kho, bho, eso attā yaṁ tvaṁ vadesi, neso natthīti vadāmi;
neso natthīti → n eso n atthīti (pts)
‚Jenes Selbst, von dem du sprichst, gibt es, das streite ich nicht ab.
no ca kho, bho, ayaṁ attā ettāvatā sammā samucchinno hoti.Aber das ist nicht, wie dieses Selbst richtig vernichtet wird. Atthi kho, bho, añño attā sabbaso ākāsānañcāyatanaṁ samatikkamma “anantaṁ viññāṇan”ti viññāṇañcāyatanūpago.
viññāṇanti → viññāṇan ti (ms2005) | viññāṇanti viññāṇañcāyatanūpago → viññāṇan ti viññānāṇañcāyatanūpago (pts)
Es gibt ein anderes Selbst, das die Dimension des unendlichen Raumes vollständig überstiegen hat. Im Wissen: „Bewusstsein ist unendlich“, wird es in der Dimension des unendlichen Bewusstseins wiedergeboren.
Taṁ tvaṁ na jānāsi na passasi.
taṁ → yaṁ (sya-all)
Du erkennst und siehst es nicht,
Tamahaṁ jānāmi passāmi.
tamahaṁ → taṁ ahaṁ (pts)
aber ich erkenne und sehe es.
So kho, bho, attā yato kāyassa bhedā ucchijjati vinassati, na hoti paraṁ maraṇā, ettāvatā kho, bho, ayaṁ attā sammā samucchinno hotī’ti.
paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | paraṁ → param (pts)
Da dieses Selbst vernichtet und zerstört wird, wenn der Körper auseinanderbricht, und nach dem Tod nicht fortbesteht, wird es so richtig vernichtet.‘
Ittheke sato sattassa ucchedaṁ vināsaṁ vibhavaṁ paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | ittheke → itth eke (pts)
So behaupten manche Asketen und Brahmanen die Vernichtung eines bestehenden Wesens.

Tamañño evamāha:
tamañño evamāha → taṁ añño evam āha (pts)
Aber jemand anders sagt zu ihnen:
‘atthi kho, bho, so attā, yaṁ tvaṁ vadesi, neso natthīti vadāmi;
so → eso (bj, sya-all) | neso → na so (bj) | neso natthīti → n eso n atthīti (pts)
‚Jenes Selbst, von dem du sprichst, gibt es, das streite ich nicht ab.
no ca kho, bho, ayaṁ attā ettāvatā sammā samucchinno hoti.Aber das ist nicht, wie dieses Selbst richtig vernichtet wird. Atthi kho, bho, añño attā sabbaso viññāṇañcāyatanaṁ samatikkamma “natthi kiñcī”ti ākiñcaññāyatanūpago.
kiñcīti → kiñcī ti (ms2005) | natthi → n atthi (pts)
Es gibt ein anderes Selbst, das die Dimension des unendlichen Bewusstseins vollständig überstiegen hat. Im Wissen: „da ist überhaupt nichts“, wird es in der Dimension des Nichts wiedergeboren.
Taṁ tvaṁ na jānāsi na passasi.
taṁ → yaṁ (sya-all)
Du erkennst und siehst es nicht,
Tamahaṁ jānāmi passāmi.
tamahaṁ → taṁ ahaṁ (pts)
aber ich erkenne und sehe es.
So kho, bho, attā yato kāyassa bhedā ucchijjati vinassati, na hoti paraṁ maraṇā, ettāvatā kho, bho, ayaṁ attā sammā samucchinno hotī’ti.
paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | paraṁ → param (pts)
Da dieses Selbst vernichtet und zerstört wird, wenn der Körper auseinanderbricht, und nach dem Tod nicht fortbesteht, wird es so richtig vernichtet.‘
Ittheke sato sattassa ucchedaṁ vināsaṁ vibhavaṁ paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | ittheke → itth eke (pts)
So behaupten manche Asketen und Brahmanen die Vernichtung eines bestehenden Wesens.

Tamañño evamāha:
tamañño evamāha → taṁ añño evam āha (pts)
Aber jemand anders sagt zu ihnen:
‘atthi kho, bho, eso attā, yaṁ tvaṁ vadesi, neso natthīti vadāmi;
neso natthīti → n eso n atthīti (pts)
‚Jenes Selbst, von dem du sprichst, gibt es, das streite ich nicht ab.
no ca kho, bho, ayaṁ attā ettāvatā sammā samucchinno hoti.Aber das ist nicht, wie dieses Selbst richtig vernichtet wird. Atthi kho, bho, añño attā sabbaso ākiñcaññāyatanaṁ samatikkamma “santametaṁ paṇītametan”ti nevasaññānāsaññāyatanūpago.
santametaṁ paṇītametanti → (sya-all) | samatikkamma → santametaṁ paṇītametanti neva..go (sya-all: yu.) | paṇītametanti → paṇītametan ti (ms2005) | santametaṁ paṇītametanti nevasaññānāsaññāyatanūpago → santaṁ etaṁ paṇītam etan ti neva saññā-nāsaññāyatanūpago (pts)
Es gibt ein anderes Selbst, das die Dimension des Nichts vollständig überstiegen hat. Im Wissen: „das ist friedvoll, das ist erlesen“, wird es in der Dimension wiedergeboren, die weder Wahrnehmung noch keine Wahrnehmung hat.
Taṁ tvaṁ na jānāsi na passasi.
taṁ → yaṁ (sya-all)
Du erkennst und siehst es nicht,
Tamahaṁ jānāmi passāmi.
tamahaṁ → taṁ ahaṁ (pts)
aber ich erkenne und sehe es.
So kho, bho, attā yato kāyassa bhedā ucchijjati vinassati, na hoti paraṁ maraṇā, ettāvatā kho, bho, ayaṁ attā sammā samucchinno hotī’ti.
bho → bho ayaṁ (sya-all) | ayaṁ → ayanti pāṭho na dissati (sya-all: sī. yu.) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | paraṁ → param (pts)
Da dieses Selbst vernichtet und zerstört wird, wenn der Körper auseinanderbricht, und nach dem Tod nicht fortbesteht, wird es so richtig vernichtet.‘
Ittheke sato sattassa ucchedaṁ vināsaṁ vibhavaṁ paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | ittheke → itth eke (pts)
So behaupten manche Asketen und Brahmanen die Vernichtung eines bestehenden Wesens.

Imehi kho te, bhikkhave, samaṇabrāhmaṇā ucchedavādā sato sattassa ucchedaṁ vināsaṁ vibhavaṁ paññapenti sattahi vatthūhi.
paññapenti → paññāpenti (bj) | imehi → ime (pts) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts)
Das sind die sieben Grundlagen, auf denen manche Asketen und Brahmanen die Vernichtung, das Ausrotten und das Auslöschen eines bestehenden Wesens behaupten.
Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā ucchedavādā sato sattassa ucchedaṁ vināsaṁ vibhavaṁ paññapenti, sabbe te imeheva sattahi vatthūhi …
paññapenti → paññāpenti (bj) | pe → spelled out in full (bjt) | ucchedavādā → uccheda-vādā (pts) | imeheva → imeh eva (pts)
Jeder Asket oder Brahmane, der die Vernichtung, das Ausrotten und das Auslöschen eines bestehenden Wesens behauptet, tut das auf der einen oder anderen dieser sieben Grundlagen. Außerhalb davon gibt es keine.
pe…
pe → spelled out in full (pts)
Der Klargewordene versteht …
yehi tathāgatassa yathābhuccaṁ vaṇṇaṁ sammā vadamānā vadeyyuṁ.
yathābhuccaṁ → yathā-bhuccaṁ (pts)
Und die, die wirklich lobend über den Klargewordenen sprechen, würden richtigerweise über diese Dinge sprechen.

3.2.5. Diṭṭhadhammanibbānavāda3.2.5. Erlöschen des Leidens in diesem Leben

Santi, bhikkhave, eke samaṇabrāhmaṇā diṭṭhadhammanibbānavādā sato sattassa paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ paññapenti pañcahi vatthūhi.
paññapenti → paññāpenti (bj) | samaṇabrāhmaṇā diṭṭhadhammanibbānavādā → samaṇa-brāhmaṇā diṭṭhadhamma nibbāna vādā (pts) | paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ paññapenti → parama-diṭṭhadhamma-nibbānaṁ paññāpenti (pts)
Es gibt manche Asketen und Brahmanen, die vom Erlöschen in diesem Leben sprechen, die das höchste Erlöschen in diesem Leben für ein bestehendes Wesen auf fünf Grundlagen behaupten.
Te ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha diṭṭhadhammanibbānavādā sato sattassa paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ paññapenti pañcahi vatthūhi?
paññapenti → paññāpenti (bj) | samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha diṭṭhadhammanibbānavādā → samaṇa-brāhmaṇā kim āgamma kim ārabbha diṭṭha-dhamma-nibbāna-vādā (pts) | paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ paññapenti → diṭṭha-dhammanibbānaṁ paññāpenti (pts)
Und was sind die fünf Grundlagen, auf die sie sich stützen?

Idha, bhikkhave, ekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā evaṁvādī hoti evaṁdiṭṭhi:
vā → va (pts) | evaṁvādī → evaṁ-vādī (pts) | evaṁdiṭṭhi → evaṁ-diṭṭhī (pts)
Da ist ein Asket oder Brahmane, der diese Doktrin, diese Ansicht hat:
‘yato kho, bho, ayaṁ attā pañcahi kāmaguṇehi samappito samaṅgībhūto paricāreti, ettāvatā kho, bho, ayaṁ attā paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ patto hotī’ti.
paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ patto → paramadiṭṭhadhammanibbānappatto (sya-all) | paramadiṭṭhadhammanibbānappatto → paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ pattotipi pāṭho (sya-all note) | kāmaguṇehi → kāma-guṇehi (pts) | samaṅgībhūto → samaṅgi-bhūto (pts) | paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ → parama-diṭṭha-dhamma-nibbānaṁ (pts)
‚Wenn dieses Selbst sich vergnügt, versorgt und ausgestattet mit den fünf Sinnesreizen: So erlangt dieses Selbst das höchste Erlöschen in diesem Leben.‘
Ittheke sato sattassa paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | ittheke → itth eke (pts) | paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ paññapenti → parama-diṭṭhadhamma-nibbānaṁ paññāpenti (pts)
So behaupten manche Asketen und Brahmanen das höchste Erlöschen in diesem Leben für ein bestehendes Wesen.

Tamañño evamāha:
tamañño evamāha → taṁ añño evam āha (pts)
Aber jemand anders sagt zu ihnen:
‘atthi kho, bho, eso attā, yaṁ tvaṁ vadesi, neso natthīti vadāmi;
neso natthīti → n eso n atthīti (pts)
‚Jenes Selbst, von dem du sprichst, gibt es, das streite ich nicht ab.
no ca kho, bho, ayaṁ attā ettāvatā paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ patto hoti.
paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ patto → paramadiṭṭhadhammanibbānappatto (sya-all) | parama-diṭṭha-dhamma-nibbānappatto → So SS here, and at the corresponding point in 22-24. Bp Gr nibbānaṁ patto four times. (pts note)
Aber wie dieses Selbst das höchste Erlöschen in diesem Leben erlangt, das ist nicht so.
Taṁ kissa hetu?Warum ist das so? Kāmā hi, bho, aniccā dukkhā vipariṇāmadhammā, tesaṁ vipariṇāmaññathābhāvā uppajjanti sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā.
vipariṇāmadhammā → vipariṇāma-dhammā (pts) | vipariṇāmaññathābhāvā → vipariṇām-aññathā-bhāvā (pts) | sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā → soka-parideva-dukkha-domanass-upāyāsā (pts)
Weil Sinnenfreuden unbeständig sind, voller Leiden, und zugrunde gehen müssen. Durch ihr Verfallen und Zugrundegehen kommt es zu Kummer, Klage, Schmerz, Traurigkeit und Bedrängnis.
Yato kho, bho, ayaṁ attā vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati, ettāvatā kho, bho, ayaṁ attā paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ patto hotī’ti.
paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ patto → paramadiṭṭhadhammanibbānappatto (sya-all) | paṭhamajjhānaṁ → BB paṭhamaṁ jhānaṁ. (pts note) | vivicceva → eva (pts) | akusalehi dhammehi → akusaladhammehi (pts) | pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ → pīti-sukhaṁ paṭhamajjhānaṁ (pts) | paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ → parama-diṭṭha-dhamma-nibbānaṁ (pts)
Da tritt dieses Selbst, ganz abgeschieden von den Sinnenfreuden, abgeschieden von untauglichen Eigenschaften, in die erste Vertiefung ein und verweilt darin; da gibt es aus Abgeschiedenheit geborene Ekstase und Seligkeit, während es den Geist ausrichtet und hält. So erlangt dieses Selbst das höchste Erlöschen in diesem Leben.‘
Ittheke sato sattassa paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | ittheke → itth eke (pts) | paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ paññapenti → parama-diṭṭha-dhamma-nibbānaṁ paññāpenti (pts)
So behaupten manche Asketen und Brahmanen das höchste Erlöschen in diesem Leben für ein bestehendes Wesen.

Tamañño evamāha:
tamañño evamāha → taṁ añño evam āha (pts)
Aber jemand anders sagt zu ihnen:
‘atthi kho, bho, eso attā, yaṁ tvaṁ vadesi, neso natthīti vadāmi;
neso natthīti → n eso n atthīti (pts)
‚Jenes Selbst, von dem du sprichst, gibt es, das streite ich nicht ab.
no ca kho, bho, ayaṁ attā ettāvatā paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ patto hoti.
paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ patto → paramadiṭṭhadhammanibbānappatto (sya-all) | paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ patto → parama-diṭṭha-dhamma-nibbānappatto (pts)
Aber wie dieses Selbst das höchste Erlöschen in diesem Leben erlangt, das ist nicht so.
Taṁ kissa hetu?Warum ist das so? Yadeva tattha vitakkitaṁ vicāritaṁ, etenetaṁ oḷārikaṁ akkhāyati.
etenetaṁ → etena etaṁ (sya-all) | yadeva → yad eva (pts)
Weil das Ausrichten und Halten des Geistes das Grobe daran sind.
Yato kho, bho, ayaṁ attā vitakkavicārānaṁ vūpasamā ajjhattaṁ sampasādanaṁ cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati, ettāvatā kho, bho, ayaṁ attā paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ patto hotī’ti.
paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ patto → paramadiṭṭhadhammanibbānappatto (sya-all) | vūpasamā → So all MSS. A. ii. 2. 3; M. i. 21. Childers, vup-. (pts note) | vitakkavicārānaṁ → vitakka vicārānaṁ (pts) | ekodibhāvaṁ → ekodi-bhāvaṁ (pts) | pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ → pīti-sukhaṁ dutiyajjhānaṁ (pts) | paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ → parama-diṭṭha-dhamma-nibbānaṁ (pts)
Aber wenn das Ausrichten und Halten des Geistes sich beruhigt, tritt dieses Selbst in die zweite Vertiefung ein und verweilt darin; da gibt es aus Versenkung geborene Ekstase und Seligkeit, mit innerer Klarheit und geeintem Geist, ohne Ausrichten und Halten. So erlangt dieses Selbst das höchste Erlöschen in diesem Leben.‘
Ittheke sato sattassa paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | ittheke → itth eke (pts) | paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ paññapenti → parama-diṭṭhadhamma-nibbānaṁ paññāpenti (pts)
So behaupten manche Asketen und Brahmanen das höchste Erlöschen in diesem Leben für ein bestehendes Wesen.

Tamañño evamāha:
tamañño evamāha → taṁ añño evam āha (pts)
Aber jemand anders sagt zu ihnen:
‘atthi kho, bho, eso attā, yaṁ tvaṁ vadesi, neso natthīti vadāmi;
neso natthīti → n eso n atthīti (pts)
‚Jenes Selbst, von dem du sprichst, gibt es, das streite ich nicht ab.
no ca kho, bho, ayaṁ attā ettāvatā paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ patto hoti.
paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ patto → paramadiṭṭhadhammanibbānappatto (sya-all) | paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ patto → parama-diṭṭha-dhamma-nibbānappatto (pts)
Aber wie dieses Selbst das höchste Erlöschen in diesem Leben erlangt, das ist nicht so.
Taṁ kissa hetu?
taṁ → tam (pts)
Warum ist das so?
Yadeva tattha pītigataṁ cetaso uppilāvitattaṁ, etenetaṁ oḷārikaṁ akkhāyati.
uppilāvitattaṁ → ubbillāvitattaṁ (bj, sya-all) | ubbillāvitattaṁ → Bp Gr ubbilāvitaṁ. See i. 1. 5. (pts note) | uppilāvitattaṁ → ubbilāvitattaṁ (th) | yadeva → yad eva (pts) | pītigataṁ → pīti-gataṁ (pts) | uppilāvitattaṁ etenetaṁ → ubbillāvitattaṁ etena etaṁ (pts)
Weil die Ekstase und Hochstimmung das Grobe daran sind.
Yato kho, bho, ayaṁ attā pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati, sato ca sampajāno, sukhañca kāyena paṭisaṁvedeti, yaṁ taṁ ariyā ācikkhanti “upekkhako satimā sukhavihārī”ti, tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati, ettāvatā kho, bho, ayaṁ attā paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ patto hotī’ti.
paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ patto → paramadiṭṭhadhammanibbānappatto (sya-all) | sukhañca → sukhaṁ ca (bjt) | yaṁ taṁ → yantaṁ (bjt, th) | + → taṁ (bjt) | sukhavihārīti → sukhavihārī ti (ms2005) | upekkhako → upekhako (pts) | sukhañca → sukhañ ca (pts) | yaṁ → yan (pts) | sukhavihārīti tatiyaṁ jhānaṁ → sukha vihārī ti tatiyajjhānaṁ (pts) | paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ → parama-diṭṭha-dhamma-nibbānaṁ (pts)
Aber mit dem Schwinden der Ekstase tritt dieses Selbst in die dritte Vertiefung ein und verweilt darin; da meditiert es mit Gleichmut, achtsam und bewusst, und erfährt persönlich die Seligkeit, von der die Edlen erklären: „Gleichmütig und achtsam meditiert man in Seligkeit.“ So erlangt dieses Selbst das höchste Erlöschen in diesem Leben.‘
Ittheke sato sattassa paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | ittheke → itth eke (pts) | paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ paññapenti → parama-diṭṭha-dhamma-nibbānaṁ paññāpenti (pts)
So behaupten manche Asketen und Brahmanen das höchste Erlöschen in diesem Leben für ein bestehendes Wesen.

Tamañño evamāha:
tamañño evamāha → taṁ añño evam āha (pts)
Aber jemand anders sagt zu ihnen:
‘atthi kho, bho, eso attā, yaṁ tvaṁ vadesi, neso natthīti vadāmi;
neso natthīti → n eso n atthīti (pts)
‚Jenes Selbst, von dem du sprichst, gibt es, das streite ich nicht ab.
no ca kho, bho, ayaṁ attā ettāvatā paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ patto hoti.
paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ patto → paramadiṭṭhadhammanibbānappatto (sya-all) | paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ patto → parama-diṭṭha-dhamma-nibbānappatto (pts)
Aber wie dieses Selbst das höchste Erlöschen in diesem Leben erlangt, das ist nicht so.
Taṁ kissa hetu?Warum ist das so? Yadeva tattha sukhamiti cetaso ābhogo, etenetaṁ oḷārikaṁ akkhāyati.
yadeva → yad eva (pts) | sukhamiti → sukham iti (pts) | etenetaṁ → etena etaṁ (pts)
Weil die geistige Teilhabe als „selig“ das Grobe daran ist.
Yato kho, bho, ayaṁ attā sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati, ettāvatā kho, bho, ayaṁ attā paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ patto hotī’ti.
atthaṅgamā → atthagamā (bj) | paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ patto → paramadiṭṭhadhammanibbānappatto (sya-all) | atthagamā → atthaṅgamā (bj: kesuci potthakesu) | adukkhaṁ → Bp adukkham. (pts note) | pubbeva → pubbe va (th) | pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ → pubb eva somanassa-domanassānaṁ atthagamā adukkhaṁ asukhaṁ upekhā-sati-pārisuddhiṁ catutthajjhānaṁ (pts) | paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ → paramadiṭṭha-dhamma-nibbānaṁ (pts)
Aber indem dieses Selbst Glück und Schmerz aufgibt, und mit dem Vergehen früherer Fröhlichkeit und Traurigkeit, tritt es in die vierte Vertiefung ein und verweilt darin, ohne Glück oder Schmerz, mit reinem Gleichmut und reiner Achtsamkeit. So erlangt dieses Selbst das höchste Erlöschen in diesem Leben.‘
Ittheke sato sattassa paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ paññapenti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | ittheke → itth eke (pts) | paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ paññapenti → parama-diṭṭha-dhamma-nibbānaṁ paññāpenti (pts)
So behaupten manche Asketen und Brahmanen das höchste Erlöschen in diesem Leben für ein bestehendes Wesen.

Imehi kho te, bhikkhave, samaṇabrāhmaṇā diṭṭhadhammanibbānavādā sato sattassa paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ paññapenti pañcahi vatthūhi.
paññapenti → paññāpenti (bj) | imehi → ime (pts) | samaṇabrāhmaṇā diṭṭhadhammanibbānavādā → samaṇa-brāhmaṇā diṭṭhadhamma nibbāna vādā (pts) | paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ paññapenti → parama-diṭṭhadhamma-nibbānaṁ paññāpenti (pts)
Das sind die fünf Grundlagen, auf denen manche Asketen und Brahmanen das höchste Erlöschen in diesem Leben für ein bestehendes Wesen behaupten.
Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā diṭṭhadhammanibbānavādā sato sattassa paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ paññapenti, sabbe te imeheva pañcahi vatthūhi …
paññapenti → paññāpenti (bj) | pe → spelled out in full (bjt) | diṭṭhadhammanibbānavādā → diṭṭha-dhammanibbāna-vādā (pts) | paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ paññapenti → parama-diṭṭha-dhamma-nibbānaṁ paññāpenti (pts) | imeheva → imeh eva (pts)
Jeder Asket oder Brahmane, der das höchste Erlöschen in diesem Leben für ein bestehendes Wesen behauptet, tut das auf der einen oder anderen dieser fünf Grundlagen. Außerhalb davon gibt es keine.
pe…Der Klargewordene versteht … yehi tathāgatassa yathābhuccaṁ vaṇṇaṁ sammā vadamānā vadeyyuṁ.Und die, die wirklich lobend über den Klargewordenen sprechen, würden richtigerweise über diese Dinge sprechen.

Imehi kho te, bhikkhave, samaṇabrāhmaṇā aparantakappikā aparantānudiṭṭhino aparantaṁ ārabbha anekavihitāni adhimuttipadāni abhivadanti catucattārīsāya vatthūhi.
adhimuttipadāni → adhivuttipadāni (bj) | catucattārīsāya → catucattāḷīsāya (sya-all)
Das sind die 44 Grundlagen, auf denen manche Asketen und Brahmanen, die Theorien und Spekulationen über den letzten Schluss aufstellen, verschiedene Hypothesen bezüglich des letzten Schlusses postulieren.
Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā aparantakappikā aparantānudiṭṭhino aparantaṁ ārabbha anekavihitāni adhimuttipadāni abhivadanti, sabbe te imeheva catucattārīsāya vatthūhi …
adhimuttipadāni → adhivuttipadāni (bj) | catucattārīsāya → catucattāḷīsāya (sya-all) | pe → spelled out in full (bjt)
Jeder Asket oder Brahmane, der Theorien und Spekulationen über den letzten Schluss aufstellt, tut das auf der einen oder anderen dieser 44 Grundlagen. Außerhalb davon gibt es keine.
pe…Der Klargewordene versteht … yehi tathāgatassa yathābhuccaṁ vaṇṇaṁ sammā vadamānā vadeyyuṁ.
yehi → ye hi (th)
Und die, die wirklich lobend über den Klargewordenen sprechen, würden richtigerweise über diese Dinge sprechen.

Imehi kho te, bhikkhave, samaṇabrāhmaṇā pubbantakappikā ca aparantakappikā ca pubbantāparantakappikā ca pubbantāparantānudiṭṭhino pubbantāparantaṁ ārabbha anekavihitāni adhimuttipadāni abhivadanti dvāsaṭṭhiyā vatthūhi.
adhimuttipadāni → adhivuttipadāni (bj, pts) | dvāsaṭṭhiyā → aṭṭhādasahi (pts)
Das sind die 62 Grundlagen, auf denen manche Asketen und Brahmanen, die Theorien und Spekulationen über den ersten Anfang und den letzten Schluss aufstellen, verschiedene Hypothesen bezüglich des ersten Anfangs und des letzten Schlusses postulieren.

Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā pubbantakappikā vā aparantakappikā vā pubbantāparantakappikā vā pubbantāparantānudiṭṭhino pubbantāparantaṁ ārabbha anekavihitāni adhimuttipadāni abhivadanti, sabbe te imeheva dvāsaṭṭhiyā vatthūhi, etesaṁ vā aññatarena; natthi ito bahiddhā.
vā → ca (bj) | adhimuttipadāni → adhivuttipadāni (bj, pts) | imeheva dvāsaṭṭhiyā → imeh eva aṭṭhādasahi (pts)
Jeder Asket oder Brahmane, der Theorien und Spekulationen über den ersten Anfang oder den letzten Schluss aufstellt, tut das auf der einen oder anderen dieser 62 Grundlagen. Außerhalb davon gibt es keine.

Tayidaṁ, bhikkhave, tathāgato pajānāti:Der Klargewordene versteht: ‘ime diṭṭhiṭṭhānā evaṅgahitā evaṁparāmaṭṭhā evaṅgatikā bhavanti evaṁabhisamparāyā’ti.
evaṅgahitā evaṁparāmaṭṭhā → evaṁ āgatā evaṁ parāmaṭṭhā (bj) | bhavanti → bhavissanti (bj) | evaṅgahitā → evaṁgahitā (my, th, ms2005) | evaṅgatikā → evaṁgatikā (my, th, ms2005)
‚Wenn man an diesen Grundlagen für Ansichten festhält und sich daran bindet, führt das zu dem und dem Schicksal im nächsten Leben.‘
Tañca tathāgato pajānāti, tato ca uttaritaraṁ pajānāti, tañca pajānanaṁ na parāmasati, aparāmasato cassa paccattaññeva nibbuti viditā.
tañca → tañ ca (pts) | cassa paccattaññeva → assa paccattaṁ yeva (pts)
Das versteht er, und was darüber hinausgeht. Und da er dieses Verständnis nicht falsch auffasst, hat er das Verlöschen in sich selbst verwirklicht.
Vedanānaṁ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṁ viditvā anupādāvimutto, bhikkhave, tathāgato.
atthaṅgamañca → atthagamañca (bj) | anupādāvimutto → anupādā vimutto (th)
Da der Klargewordene bei den Gefühlen wahrheitsgemäß den Ursprung, das Vergehen, die Befriedigung, den Nachteil und das Entrinnen verstanden hat, ist er durch Nicht-Ergreifen befreit.

Ime kho te, bhikkhave, dhammā gambhīrā duddasā duranubodhā santā paṇītā atakkāvacarā nipuṇā paṇḍitavedanīyā, ye tathāgato sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedeti, yehi tathāgatassa yathābhuccaṁ vaṇṇaṁ sammā vadamānā vadeyyuṁ.Das sind die Grundsätze – tiefgründig, schwer zu sehen, schwer zu verstehen, friedvoll und erlesen, die über den Rahmen der Logik hinausgehen, subtil sind, für den Klugen nachvollziehbar –, die der Klargewordene durch eigene Einsicht erkannt hat und erklärt. Und die, die wirklich lobend über den Klargewordenen sprechen, würden richtigerweise über diese Dinge sprechen.

4. Attālokapaññattivatthu4. Die Grundlagen für Behauptungen über das Selbst und das Weltall

4.1. Paritassitavipphanditavāra4.1. Unruhe und Ausweichmanöver

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā sassatavādā sassataṁ attānañca lokañca paññapenti catūhi vatthūhi, tadapi tesaṁ bhavataṁ samaṇabrāhmaṇānaṁ ajānataṁ apassataṁ vedayitaṁ taṇhāgatānaṁ paritassitavipphanditameva.
paññapenti → paññāpenti (bj) | paritassitavipphanditameva → paritassitaṁ vipphanditameva (sya-all) | vipphanditameva → paritasitavipphanditameva (sya-all: sī.) | paritasitavipphanditam → Bp Gr paritassitaṁ. (pts note) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | attānañca lokañca paññapenti catūhi → attānañ ca lokañ ca paññāpenti catuhi (pts) | tadapi → tad api (pts) | samaṇabrāhmaṇānaṁ → samaṇa-brāhmaṇānaṁ (pts) | taṇhāgatānaṁ paritassitavipphanditameva → taṇhā-gatānaṁ paritasitavipphanditam eva (pts)
Nun sind diese Dinge bloß das Gefühl derer, die nicht erkennen und sehen, die Unruhe und das Ausweichmanöver derer, die im Bann der Begierde stehen: Wenn diese Asketen und Brahmanen auf vier Grundlagen behaupten, das Selbst und das Weltall seien ewig …

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā ekaccasassatikā ekaccaasassatikā ekaccaṁ sassataṁ ekaccaṁ asassataṁ attānañca lokañca paññapenti catūhi vatthūhi, tadapi tesaṁ bhavataṁ samaṇabrāhmaṇānaṁ ajānataṁ apassataṁ vedayitaṁ taṇhāgatānaṁ paritassitavipphanditameva.
paññapenti → paññāpenti (bj) | paritassitavipphanditameva → paritassitaṁ vipphanditameva (sya-all) | paritassitavipphanditameva → paritasitavipphanditameva (bjt) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | ekaccaasassatikā → ekacca-asassatikā (pts) | attānañca lokañca paññapenti catūhi → attānañ ca lokañ ca paññāpenti catuhi (pts) | tadapi → tad api (pts) | samaṇabrāhmaṇānaṁ → samaṇa-brāhmaṇānaṁ (pts) | taṇhāgatānaṁ paritassitavipphanditameva → taṇhā-gatānaṁ paritasitavipphanditam eva (pts)
wenn sie auf vier Grundlagen behaupten, das Selbst und das Weltall seien teilweise ewig und teilweise zeitlich …

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā antānantikā antānantaṁ lokassa paññapenti catūhi vatthūhi, tadapi tesaṁ bhavataṁ samaṇabrāhmaṇānaṁ ajānataṁ apassataṁ vedayitaṁ taṇhāgatānaṁ paritassitavipphanditameva.
paññapenti → paññāpenti (bj) | paritassitavipphanditameva → paritassitaṁ vipphanditameva (sya-all) | paññapenti catūhi → paññāpenti catuhi (pts) | paritassitavipphanditameva → paritasitavipphanditameva (bjt) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | tadapi → tad api (pts) | samaṇabrāhmaṇānaṁ → samaṇa-brāhmaṇānaṁ (pts) | taṇhāgatānaṁ paritassitavipphanditameva → taṇhā-gatānaṁ paritasita-vipphanditam eva (pts)
wenn sie auf vier Grundlagen behaupten, das Weltall sei endlich oder unendlich …

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā amarāvikkhepikā tattha tattha pañhaṁ puṭṭhā samānā vācāvikkhepaṁ āpajjanti amarāvikkhepaṁ catūhi vatthūhi, tadapi tesaṁ bhavataṁ samaṇabrāhmaṇānaṁ ajānataṁ apassataṁ vedayitaṁ taṇhāgatānaṁ paritassitavipphanditameva.
pañhaṁ → paṇhaṁ (sya-all) | paritassitavipphanditameva → paritassitaṁ vipphanditameva (sya-all) | tattha → tatra tatra (bj: kesuci potthakesu) | paritassitavipphanditameva → paritasitavipphanditameva (bjt) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | amarāvikkhepaṁ catūhi → amarā-vikkhepaṁ catuhi (pts) | tadapi → tad api (pts) | samaṇabrāhmaṇānaṁ → samaṇa-brāhmaṇānaṁ (pts) | taṇhāgatānaṁ paritassitavipphanditameva → taṇhā-gatānaṁ paritasita-vipphanditam eva (pts)
wenn sie auf verbale Kehrtwenden und endlose Kehrtwenden auf vier Grundlagen zurückgreifen …

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā adhiccasamuppannikā adhiccasamuppannaṁ attānañca lokañca paññapenti dvīhi vatthūhi, tadapi tesaṁ bhavataṁ samaṇabrāhmaṇānaṁ ajānataṁ apassataṁ vedayitaṁ taṇhāgatānaṁ paritassitavipphanditameva.
paññapenti → paññāpenti (bj) | paritassitavipphanditameva → paritassitaṁ vipphanditameva (sya-all) | paritassitavipphanditameva → paritasitavipphanditameva (bjt) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | adhiccasamuppannaṁ attānañca lokañca paññapenti → adhicca-samuppannaṁ attānañ ca lokañ ca paññāpenti (pts) | tadapi → tad api (pts) | samaṇabrāhmaṇānaṁ → samaṇa brāhmaṇānaṁ (pts) | taṇhāgatānaṁ paritassitavipphanditameva → taṇhā-gatānaṁ paritasita-vipphanditam eva (pts)
wenn sie auf zwei Grundlagen behaupten, das Selbst und das Weltall seien durch eine Abweichung entstanden …

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā pubbantakappikā pubbantānudiṭṭhino pubbantaṁ ārabbha anekavihitāni adhimuttipadāni abhivadanti aṭṭhārasahi vatthūhi, tadapi tesaṁ bhavataṁ samaṇabrāhmaṇānaṁ ajānataṁ apassataṁ vedayitaṁ taṇhāgatānaṁ paritassitavipphanditameva.
adhimuttipadāni → adhivuttipadāni (bj, pts) | paritassitavipphanditameva → paritassitaṁ vipphanditameva (sya-all) | aṭṭhārasahi → aṭṭhādasahi (pts) | paritassitavipphanditameva → paritasitavipphanditameva (bjt) | samaṇabrāhmaṇā pubbantakappikā → samaṇa-brāhmaṇā pubbanta-kappikā (pts) | anekavihitāni adhimuttipadāni → aneka-vihitāni adhivutti-padāni (pts) | tadapi → tad api (pts) | samaṇabrāhmaṇānaṁ → samaṇa-brāhmaṇānaṁ (pts) | taṇhāgatānaṁ paritassitavipphanditameva → taṇhā-gatānaṁ paritasitavipphanditam eva (pts)
wenn sie verschiedene Hypothesen bezüglich des ersten Anfangs auf diesen achtzehn Grundlagen postulieren …

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā saññīvādā uddhamāghātanaṁ saññiṁ attānaṁ paññapenti soḷasahi vatthūhi, tadapi tesaṁ bhavataṁ samaṇabrāhmaṇānaṁ ajānataṁ apassataṁ vedayitaṁ taṇhāgatānaṁ paritassitavipphanditameva.
uddhamāghātanaṁ → uddhamāghātanā (bj) | paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | uddhamāghātanikā → uddhamāghatanikā (sya-all) | uddhamāghātanaṁ saññiṁ attānaṁ → uddhamāghatanā saññimattānaṁ (sya-all) | paritassitavipphanditameva → paritassitaṁ vipphanditameva (sya-all) | uddhamāghātanikā saññīvādā uddhamāghātanaṁ → uddhamāghatanikā saññivādā uddham āghatanā (pts) | paritassitavipphanditameva → paritasitavipphanditameva (bjt) | samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā saññīvādā uddhamāghātanaṁ → samaṇa-brāhmaṇā uddhamāghatanikā saññi-vādā uddham āghatanā (pts) | tadapi → tad api (pts) | samaṇabrāhmaṇānaṁ → samaṇa-brāhmaṇānaṁ (pts) | taṇhāgatānaṁ paritassitavipphanditameva → taṇhā-gatānaṁ paritasita-vipphanditam eva (pts)
wenn sie auf sechzehn Grundlagen behaupten, das Selbst lebe nach dem Tod weiter und besitze Wahrnehmung …

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā asaññīvādā uddhamāghātanaṁ asaññiṁ attānaṁ paññapenti aṭṭhahi vatthūhi, tadapi tesaṁ bhavataṁ samaṇabrāhmaṇānaṁ ajānataṁ apassataṁ vedayitaṁ taṇhāgatānaṁ paritassitavipphanditameva.
uddhamāghātanaṁ → uddhamāghātanā (bj) | paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | uddhamāghātanikā → uddhamāghatanikā (sya-all) | uddhamāghātanaṁ asaññiṁ attānaṁ → uddhamāghatanā asaññimattānaṁ (sya-all) | paritassitavipphanditameva → paritassitaṁ vipphanditameva (sya-all) | uddhamāghātanikā asaññīvādā uddhamāghātanaṁ → uddhamāghatanikā asaññivādā uddham āghatanā (pts) | paritassitavipphanditameva → paritasitavipphanditameva (bjt) | samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā asaññīvādā uddhamāghātanaṁ → samaṇa-brāhmaṇā uddhamāghatanikā asaññi-vādā uddham āghatanā (pts) | tadapi → tad api (pts) | samaṇabrāhmaṇānaṁ → samaṇa-brāhmaṇānaṁ (pts) | taṇhāgatānaṁ paritassitavipphanditameva → taṇhā-gatānaṁ paritasita-vipphanditam eva (pts)
wenn sie auf acht Grundlagen behaupten, das Selbst lebe nach dem Tod weiter und sei ohne Wahrnehmung …

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā nevasaññīnāsaññīvādā uddhamāghātanaṁ nevasaññīnāsaññiṁ attānaṁ paññapenti aṭṭhahi vatthūhi, tadapi tesaṁ bhavataṁ samaṇabrāhmaṇānaṁ ajānataṁ apassataṁ vedayitaṁ taṇhāgatānaṁ paritassitavipphanditameva.
uddhamāghātanaṁ nevasaññīnāsaññiṁ → uddhamāghātanā nevasaññiṁ nāsaññiṁ (bj) | paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | uddhamāghātanikā → uddhamāghatanikā (sya-all) | uddhamāghātanaṁ nevasaññīnāsaññiṁ attānaṁ → uddhamāghatanā nevasaññīnāsaññimattānaṁ (sya-all) | paritassitavipphanditameva → paritassitaṁ vipphanditameva (sya-all) | paritassitavipphanditameva → paritasitavipphanditameva (bjt) | samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā nevasaññīnāsaññīvādā uddhamāghātanaṁ nevasaññīnāsaññiṁ → samaṇa-brāhmaṇā uddhamāghatanikā n eva-saññi-nāsaññi-vādā uddham āghatanā n eva saññiṁ nāsaññiṁ (pts) | tadapi → tad api (pts) | samaṇabrāhmaṇānaṁ → samaṇa-brāhmaṇānaṁ (pts) | taṇhāgatānaṁ paritassitavipphanditameva → taṇhā-gatānaṁ paritasitavipphanditam eva (pts)
wenn sie auf acht Grundlagen behaupten, das Selbst lebe nach dem Tod weiter und habe weder Wahrnehmung noch keine Wahrnehmung …

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā ucchedavādā sato sattassa ucchedaṁ vināsaṁ vibhavaṁ paññapenti sattahi vatthūhi, tadapi tesaṁ bhavataṁ samaṇabrāhmaṇānaṁ ajānataṁ apassataṁ vedayitaṁ taṇhāgatānaṁ paritassitavipphanditameva.
paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | paritassitavipphanditameva → paritassitaṁ vipphanditameva (sya-all) | paritassitavipphanditameva → paritasitavipphanditameva (bjt) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | tadapi → tad api (pts) | samaṇabrāhmaṇānaṁ → samaṇa-brāhmaṇānaṁ (pts) | taṇhāgatānaṁ paritassitavipphanditameva → taṇhā-gatānaṁ paritasita-vipphanditam eva (pts)
wenn sie die Vernichtung, das Ausrotten und das Auslöschen eines bestehenden Wesens auf sieben Grundlagen behaupten …

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā diṭṭhadhammanibbānavādā sato sattassa paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ paññapenti pañcahi vatthūhi, tadapi tesaṁ bhavataṁ samaṇabrāhmaṇānaṁ ajānataṁ apassataṁ vedayitaṁ taṇhāgatānaṁ paritassitavipphanditameva.
paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | paritassitavipphanditameva → paritassitaṁ vipphanditameva (sya-all) | diṭṭhadhammanibbānavādā → paramadiṭṭhadhammanibbānavādā (pts) | paritassitavipphanditameva → paritasitavipphanditameva (bjt) | samaṇabrāhmaṇā diṭṭhadhammanibbānavādā → samaṇa-brāhmaṇā paramadiṭṭha-dhamma-nibbāna-vādā (pts) | paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ paññapenti → parama-diṭṭhadhamma-nibbānaṁ paññāpenti (pts) | tadapi → tad api (pts) | samaṇabrāhmaṇānaṁ → samaṇa-brāhmaṇānaṁ (pts) | taṇhāgatānaṁ paritassitavipphanditameva → taṇhā-gatānaṁ paritasita-vipphanditam eva (pts)
wenn sie das höchste Erlöschen in diesem Leben für ein bestehendes Wesen auf fünf Grundlagen behaupten …

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā aparantakappikā aparantānudiṭṭhino aparantaṁ ārabbha anekavihitāni adhimuttipadāni abhivadanti catucattārīsāya vatthūhi, tadapi tesaṁ bhavataṁ samaṇabrāhmaṇānaṁ ajānataṁ apassataṁ vedayitaṁ taṇhāgatānaṁ paritassitavipphanditameva.
adhimuttipadāni → adhivuttipadāni (bj, pts) | catucattārīsāya → catucattāḷīsāya (sya-all) | paritassitavipphanditameva → paritassitaṁ vipphanditameva (sya-all) | paritassitavipphanditameva → paritasitavipphanditameva (bjt) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | adhimuttipadāni → adhivutti-padāni (pts) | catucattārīsāya → catu-cattārīsāya (pts) | tadapi → tad api (pts) | samaṇabrāhmaṇānaṁ → samaṇa-brāhmaṇānam (pts) | taṇhāgatānaṁ paritassitavipphanditameva → taṇhā-gatānaṁ paritasitavipphanditam eva (pts)
wenn sie verschiedene Hypothesen bezüglich des letzten Schlusses auf diesen 44 Grundlagen postulieren …

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā pubbantakappikā ca aparantakappikā ca pubbantāparantakappikā ca pubbantāparantānudiṭṭhino pubbantāparantaṁ ārabbha anekavihitāni adhimuttipadāni abhivadanti dvāsaṭṭhiyā vatthūhi, tadapi tesaṁ bhavataṁ samaṇabrāhmaṇānaṁ ajānataṁ apassataṁ vedayitaṁ taṇhāgatānaṁ paritassitavipphanditameva.
adhimuttipadāni → adhivuttipadāni (bj) | paritassitavipphanditameva → paritassitaṁ vipphanditameva (sya-all) | anekavihitāni adhimuttipadāni → anekavihitaṁ adhivuttipadāni (pts) | paritassitavipphanditameva → paritasitavipphanditameva (bjt) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | aparantakappikā → aparanta-kappikā (pts) | pubbantāparantakappikā → pubbantāparanta-kappikā (pts) | anekavihitāni adhimuttipadāni → aneka-vihitaṁ adhivutti-padāni (pts) | dvāsaṭṭhiyā → dvā-saṭṭhiyā (pts) | tadapi → tad api (pts) | samaṇabrāhmaṇānaṁ → samaṇa-brāhmaṇānaṁ (pts) | taṇhāgatānaṁ paritassitavipphanditameva → taṇhā-gatānaṁ paritasitavipphanditam eva (pts)
wenn sie verschiedene Hypothesen bezüglich des ersten Anfangs und des letzten Schlusses auf diesen 62 Grundlagen postulieren, dann sind diese Dinge bloß das Gefühl derer, die nicht erkennen und sehen, die Unruhe und das Ausweichmanöver derer, die im Bann der Begierde stehen.

4.2. Phassapaccayāvāra4.2. Abhängig von Kontakt

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā sassatavādā sassataṁ attānañca lokañca paññapenti catūhi vatthūhi, tadapi phassapaccayā.
paññapenti → paññāpenti (bj) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | attānañca lokañca paññapenti catūhi → attānañ ca lokañ ca paññāpenti catuhi (pts) | tadapi phassapaccayā → tad api phassa-paccayā (pts)
Nun sind diese Dinge abhängig von Kontakt: Wenn diese Asketen und Brahmanen auf vier Grundlagen behaupten, das Selbst und das Weltall seien ewig …

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā ekaccasassatikā ekaccaasassatikā ekaccaṁ sassataṁ ekaccaṁ asassataṁ attānañca lokañca paññapenti catūhi vatthūhi, tadapi phassapaccayā.
paññapenti → paññāpenti (bj) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | ekaccaasassatikā → ekacca-asassatikā (pts) | attānañca lokañca paññapenti catūhi → attānañ ca lokañ ca paññāpenti catuhi (pts) | tadapi phassapaccayā → tad api phassa-paccayā (pts)
wenn sie auf vier Grundlagen behaupten, das Selbst und das Weltall seien teilweise ewig und teilweise zeitlich …

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā antānantikā antānantaṁ lokassa paññapenti catūhi vatthūhi, tadapi phassapaccayā.
paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | tadapi phassapaccayā → tad api phassa-paccayā (pts)
wenn sie auf vier Grundlagen behaupten, das Weltall sei endlich oder unendlich …

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā amarāvikkhepikā tattha tattha pañhaṁ puṭṭhā samānā vācāvikkhepaṁ āpajjanti amarāvikkhepaṁ catūhi vatthūhi, tadapi phassapaccayā.
pañhaṁ → paṇhaṁ (sya-all) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | amarāvikkhepaṁ catūhi → amarā-vikkhepaṁ catuhi (pts) | tadapi phassapaccayā → tad api phassa-paccayā (pts)
wenn sie auf verbale Kehrtwenden und endlose Kehrtwenden auf vier Grundlagen zurückgreifen …

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā adhiccasamuppannikā adhiccasamuppannaṁ attānañca lokañca paññapenti dvīhi vatthūhi, tadapi phassapaccayā.
paññapenti → paññāpenti (bj) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | adhiccasamuppannaṁ attānañca lokañca paññapenti → adhicca-samuppannaṁ attānañ ca lokañ ca paññāpenti (pts) | tadapi phassapaccayā → tad api phassa-paccayā (pts)
wenn sie auf zwei Grundlagen behaupten, das Selbst und das Weltall seien durch eine Abweichung entstanden …

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā pubbantakappikā pubbantānudiṭṭhino pubbantaṁ ārabbha anekavihitāni adhimuttipadāni abhivadanti aṭṭhārasahi vatthūhi, tadapi phassapaccayā.
adhimuttipadāni → adhivuttipadāni (bj, pts) | aṭṭhārasahi → aṭṭhādasahi (pts) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | adhimuttipadāni → adhivutti-padāni (pts) | tadapi phassapaccayā → tad api phassa-paccayā (pts)
wenn sie verschiedene Hypothesen bezüglich des ersten Anfangs auf diesen achtzehn Grundlagen postulieren …

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā saññīvādā uddhamāghātanaṁ saññiṁ attānaṁ paññapenti soḷasahi vatthūhi, tadapi phassapaccayā.
uddhamāghātanaṁ → uddhamāghātanā (bj) | paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | uddhamāghātanikā → uddhamāghatanikā (sya-all) | uddhamāghātanaṁ saññiṁ attānaṁ → uddhamāghatanā saññimattānaṁ (sya-all) | uddhamāghātanikā saññīvādā uddhamāghātanaṁ → uddhamāghatanikā saññivādā uddham āghatanā (pts) | samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā saññīvādā uddhamāghātanaṁ → samaṇa-brāhmaṇā uddhamāghatanikā saññi-vādā uddham āghatanā (pts) | tadapi phassapaccayā → tad api phassa-paccayā (pts)
wenn sie auf sechzehn Grundlagen behaupten, das Selbst lebe nach dem Tod weiter und besitze Wahrnehmung …

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā asaññīvādā uddhamāghātanaṁ asaññiṁ attānaṁ paññapenti aṭṭhahi vatthūhi, tadapi phassapaccayā.
uddhamāghātanaṁ → uddhamāghātanā (bj) | paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | uddhamāghātanikā → uddhamāghatanikā (sya-all) | uddhamāghātanaṁ asaññiṁ attānaṁ → uddhamāghatanā asaññimattānaṁ (sya-all) | uddhamāghātanikā asaññīvādā uddhamāghātanaṁ → uddhamāghatanikā asaññivādā uddham āghatanā (pts) | samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā asaññīvādā uddhamāghātanaṁ → samaṇa-brāhmaṇā uddhamāghatanikā asaññi-vādā uddham āghatanā (pts) | tadapi phassapaccayā → tad api phassa-paccayā (pts)
wenn sie auf acht Grundlagen behaupten, das Selbst lebe nach dem Tod weiter und sei ohne Wahrnehmung …

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā nevasaññīnāsaññīvādā uddhamāghātanaṁ nevasaññīnāsaññiṁ attānaṁ paññapenti aṭṭhahi vatthūhi, tadapi phassapaccayā.
uddhamāghātanaṁ nevasaññīnāsaññiṁ → uddhamāghātanā nevasaññiṁ nāsaññiṁ (bj) | paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | uddhamāghātanikā → uddhamāghatanikā (sya-all) | uddhamāghātanaṁ nevasaññīnāsaññiṁ attānaṁ → uddhamāghatanā nevasaññīnāsaññimattānaṁ (sya-all) | samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā nevasaññīnāsaññīvādā uddhamāghātanaṁ nevasaññīnāsaññiṁ → samaṇa-brāhmaṇā uddhamāghatanika n eva-saññi-nāsaññi-vādā uddham āghatanā n eva saññiṁ nāsaññiṁ (pts) | tadapi phassapaccayā → tad api phassa-paccayā (pts)
wenn sie auf acht Grundlagen behaupten, das Selbst lebe nach dem Tod weiter und habe weder Wahrnehmung noch keine Wahrnehmung …

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā ucchedavādā sato sattassa ucchedaṁ vināsaṁ vibhavaṁ paññapenti sattahi vatthūhi, tadapi phassapaccayā.
paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | tadapi phassapaccayā → tad api phassa-paccayā (pts)
wenn sie die Vernichtung, das Ausrotten und das Auslöschen eines bestehenden Wesens auf sieben Grundlagen behaupten …

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā diṭṭhadhammanibbānavādā sato sattassa paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ paññapenti pañcahi vatthūhi, tadapi phassapaccayā.
paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | diṭṭhadhammanibbānavādā → paramadiṭṭhadhammanibbānavādā (pts) | samaṇabrāhmaṇā diṭṭhadhammanibbānavādā → samaṇa-brāhmaṇā paramadiṭṭha-dhamma-nibbāna-vādā (pts) | paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ paññapenti → parama-diṭṭhadhamma-nibbānaṁ paññāpenti (pts) | tadapi phassapaccayā → tad api phassa-paccayā (pts)
wenn sie das höchste Erlöschen in diesem Leben für ein bestehendes Wesen auf fünf Grundlagen behaupten …

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā aparantakappikā aparantānudiṭṭhino aparantaṁ ārabbha anekavihitāni adhimuttipadāni abhivadanti catucattārīsāya vatthūhi, tadapi phassapaccayā.
adhimuttipadāni → adhivuttipadāni (bj, pts) | catucattārīsāya → catucattāḷīsāya (sya-all); catu cattārīsaya (pts) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | adhimuttipadāni → adhivutti-padāni (pts) | tadapi phassapaccayā → tad api phassa-paccayā (pts)
wenn sie verschiedene Hypothesen bezüglich des letzten Schlusses auf diesen 44 Grundlagen postulieren …

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā pubbantakappikā ca aparantakappikā ca pubbantāparantakappikā ca pubbantāparantānudiṭṭhino pubbantāparantaṁ ārabbha anekavihitāni adhimuttipadāni abhivadanti dvāsaṭṭhiyā vatthūhi, tadapi phassapaccayā.
adhimuttipadāni → adhivuttipadāni (bj, pts) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | aparantakappikā → aparanta-kappikā (pts) | pubbantāparantakappikā → pubbantāparanta-kappikā (pts) | anekavihitāni adhimuttipadāni → aneka-vihitāni adhivutti-padāni (pts) | dvāsaṭṭhiyā → dvā-saṭṭhiyā (pts) | tadapi phassapaccayā → tad api phassa-paccayā (pts)
wenn sie verschiedene Hypothesen bezüglich des ersten Anfangs und des letzten Schlusses auf diesen 62 Grundlagen postulieren, dann sind alle diese Dinge abhängig von Kontakt.

4.3. Netaṁṭhānaṁvijjativāra4.3. Nicht möglich

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā sassatavādā sassataṁ attānañca lokañca paññapenti catūhi vatthūhi, te vata aññatra phassā paṭisaṁvedissantīti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
paññapenti → paññāpenti (bj) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | attānañca lokañca paññapenti catūhi → attānañ ca lokañ ca paññāpenti catuhi (pts) | netaṁ → n etaṁ (pts)
Nun ist es unmöglich, dass sie diese Dinge ohne Kontakt erfahren könnten: Wenn diese Asketen und Brahmanen auf vier Grundlagen behaupten, das Selbst und das Weltall seien ewig …

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā ekaccasassatikā ekaccaasassatikā ekaccaṁ sassataṁ ekaccaṁ asassataṁ attānañca lokañca paññapenti catūhi vatthūhi, te vata aññatra phassā paṭisaṁvedissantīti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
paññapenti → paññāpenti (bj) | ekaccaasassatikā → ekacca asassatikā (my, bjt) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | ekaccaasassatikā → ekacca-asassatikā (pts) | attānañca lokañca paññapenti catūhi → attānañ ca lokañ ca paññāpenti catuhi (pts) | netaṁ → n etaṁ (pts)

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā antānantikā antānantaṁ lokassa paññapenti catūhi vatthūhi, te vata aññatra phassā paṭisaṁvedissantīti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
paññapenti → paññāpenti (bj) | paññapenti catūhi → paññāpenti catuhi (pts) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | netaṁ → n etaṁ (pts)

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā amarāvikkhepikā tattha tattha pañhaṁ puṭṭhā samānā vācāvikkhepaṁ āpajjanti amarāvikkhepaṁ catūhi vatthūhi, te vata aññatra phassā paṭisaṁvedissantīti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
pañhaṁ → paṇhaṁ (sya-all) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | amarāvikkhepaṁ catūhi → amarā-vikkhepaṁ catuhi (pts) | netaṁ → n etaṁ (pts)

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā adhiccasamuppannikā adhiccasamuppannaṁ attānañca lokañca paññapenti dvīhi vatthūhi, te vata aññatra phassā paṭisaṁvedissantīti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
paññapenti → paññāpenti (bj) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | adhiccasamuppannaṁ attānañca lokañca paññapenti → adhicca-samuppannaṁ attānañ ca lokañ ca paññāpenti (pts) | netaṁ → n etaṁ (pts)

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā pubbantakappikā pubbantānudiṭṭhino pubbantaṁ ārabbha anekavihitāni adhimuttipadāni abhivadanti aṭṭhārasahi vatthūhi, te vata aññatra phassā paṭisaṁvedissantīti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
adhimuttipadāni → adhivuttipadāni (bj, pts) | aṭṭhārasahi → aṭṭhādasahi (pts) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | adhimuttipadāni → adhivutti-padāni (pts) | netaṁ → n etaṁ (pts)
wenn sie verschiedene Hypothesen bezüglich des ersten Anfangs auf diesen achtzehn Grundlagen postulieren …

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā saññīvādā uddhamāghātanaṁ saññiṁ attānaṁ paññapenti soḷasahi vatthūhi, te vata aññatra phassā paṭisaṁvedissantīti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
uddhamāghātanaṁ → uddhamāghātanā (bj) | paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | uddhamāghātanikā → uddhamāghatanikā (sya-all) | uddhamāghātanaṁ saññiṁ attānaṁ → uddhamāghatanā saññimattānaṁ (sya-all) | uddhamāghātanikā saññīvādā uddhamāghātanaṁ → uddhamāghatanikā saññivādā uddham āghatanā (pts) | samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā saññīvādā uddhamāghātanaṁ → samaṇa-brāhmaṇā uddhamāghatanikā saññi-vādā uddham āghatanā (pts) | netaṁ → n etaṁ (pts)

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā asaññīvādā, uddhamāghātanaṁ asaññiṁ attānaṁ paññapenti aṭṭhahi vatthūhi, te vata aññatra phassā paṭisaṁvedissantīti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
uddhamāghātanaṁ → uddhamāghātanā (bj) | paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | uddhamāghātanikā → uddhamāghatanikā (sya-all) | uddhamāghātanaṁ asaññiṁ attānaṁ → uddhamāghatanā asaññimattānaṁ (sya-all) | samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā asaññīvādā uddhamāghātanaṁ → samaṇa-brāhmaṇā uddhamāghatanikā asaññi-vādā uddham āghatanā (pts) | attānaṁ paññapenti → attānañ paññāpenti (pts) | netaṁ → n etaṁ (pts)

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā nevasaññīnāsaññīvādā uddhamāghātanaṁ nevasaññīnāsaññiṁ attānaṁ paññapenti aṭṭhahi vatthūhi, te vata aññatra phassā paṭisaṁvedissantīti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
uddhamāghātanaṁ nevasaññīnāsaññiṁ → uddhamāghātanā nevasaññiṁ nāsaññiṁ (bj) | paññapenti → paññāpenti (bj) | uddhamāghātanikā → uddhamāghatanikā (sya-all) | uddhamāghātanaṁ nevasaññīnāsaññiṁ attānaṁ → uddhamāghatanā nevasaññīnāsaññimattānaṁ (sya-all) | samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā nevasaññīnāsaññīvādā uddhamāghātanaṁ nevasaññīnāsaññiṁ → samaṇa-brāhmaṇā uddhamāghatanikā n eva-saññi-nāsaññi-vādā uddham āghatanā n eva saññiṁ nāsaññiṁ (pts) | netaṁ → n etaṁ (pts)

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā ucchedavādā sato sattassa ucchedaṁ vināsaṁ vibhavaṁ paññapenti sattahi vatthūhi, te vata aññatra phassā paṭisaṁvedissantīti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | netaṁ → n etam (pts)

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā diṭṭhadhammanibbānavādā sato sattassa paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ paññapenti pañcahi vatthūhi, te vata aññatra phassā paṭisaṁvedissantīti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | diṭṭhadhammanibbānavādā → paramadiṭṭhadhammanibbānavādā (pts) | samaṇabrāhmaṇā diṭṭhadhammanibbānavādā → samaṇa-brāhmaṇā paramadiṭṭha-dhamma-nibbāna-vādā (pts) | paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ paññapenti → parama-diṭṭhadhamma-nibbānaṁ paññāpenti (pts) | netaṁ → n etaṁ (pts)

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā aparantakappikā aparantānudiṭṭhino aparantaṁ ārabbha anekavihitāni adhimuttipadāni abhivadanti catucattārīsāya vatthūhi, te vata aññatra phassā paṭisaṁvedissantīti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
adhimuttipadāni → adhivuttipadāni (bj, pts) | catucattārīsāya → catucattāḷīsāya (sya-all) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | adhimuttipadāni → adhivutti-padāni (pts) | catucattārīsāya → catu-cattārīsāya (pts) | netaṁ → n etaṁ (pts)
wenn sie verschiedene Hypothesen bezüglich des letzten Schlusses auf diesen 44 Grundlagen postulieren …

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā pubbantakappikā ca aparantakappikā ca pubbantāparantakappikā ca pubbantāparantānudiṭṭhino pubbantāparantaṁ ārabbha anekavihitāni adhimuttipadāni abhivadanti dvāsaṭṭhiyā vatthūhi, te vata aññatra phassā paṭisaṁvedissantīti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
adhimuttipadāni → adhivuttipadāni (bj, pts) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | aparantakappikā → aparanta-kappikā (pts) | pubbantāparantakappikā ca → pubbantāparanta-kappikāca (pts) | anekavihitāni adhimuttipadāni → aneka-vihitāni adhivutti-padāni (pts) | dvāsaṭṭhiyā → dvā-saṭṭhiyā (pts) | netaṁ → n etaṁ (pts)
wenn sie verschiedene Hypothesen bezüglich des ersten Anfangs und des letzten Schlusses auf diesen 62 Grundlagen postulieren, dann ist es unmöglich, dass sie diese Dinge ohne Kontakt erfahren könnten.

4.4. Diṭṭhigatikādhiṭṭhānavaṭṭakathā4.4. Abhängiges Entstehen

Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā sassatavādā sassataṁ attānañca lokañca paññapenti catūhi vatthūhi, yepi te samaṇabrāhmaṇā ekaccasassatikā ekaccaasassatikā …pe…
paññapenti → paññāpenti (bj) | vatthūhi → Bp pa at end of each clause. (pts note) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | attānañca lokañca paññapenti catūhi → attānañ ca lokañ ca paññāpenti catuhi (pts) | yepi → ye pi (pts) | samaṇabrāhmaṇā ekaccasassatikā ekaccaasassatikā → samaṇa-brāhmaṇā ekacca-sassatikā ekacca-asassatikā (pts)
yepi te samaṇabrāhmaṇā antānantikā …
yepi → ye pi (pts) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts)
yepi te samaṇabrāhmaṇā amarāvikkhepikā …
adhicca-samuppannikā → Bp Gr omit this clause. (pts note)
yepi te samaṇabrāhmaṇā adhiccasamuppannikā …
yepi → ye pi (pts) | adhiccasamuppannikā → uddham-āghatanikā asaññi-vādā (pts)
yepi te samaṇabrāhmaṇā pubbantakappikā …
yepi → ye pi (pts) | pe → spelled out in full (pts)
yepi te samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā saññīvādā …
uddhamāghātanikā → uddhamāghatanikā (sya-all) | uddhamāghātanikā saññīvādā yepi → uddhamāghatanikā saññivādā ye pi (pts) | uddhamāghātanikā saññīvādā → diṭṭha-dhamma-nibbāna-vādā (pts)
yepi te samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā asaññīvādā …
uddhamāghātanikā → uddhamāghatanikā (sya-all) | uddhamāghātanikā asaññīvādā yepi → uddhamāghatanikā asaññivādā ye pi (pts) | pubbanta-kappikā → So all MSS., though they have no corresponding clause in the previous two lists. (pts note)
yepi te samaṇabrāhmaṇā uddhamāghātanikā nevasaññīnāsaññīvādā …
uddhamāghātanikā → uddhamāghatanikā (sya-all)
yepi te samaṇabrāhmaṇā ucchedavādā …
yepi → ye pi (pts)
yepi te samaṇabrāhmaṇā diṭṭhadhammanibbānavādā … yepi te samaṇabrāhmaṇā aparantakappikā … yepi te samaṇabrāhmaṇā pubbantakappikā ca aparantakappikā ca pubbantāparantakappikā ca pubbantāparantānudiṭṭhino pubbantāparantaṁ ārabbha anekavihitāni adhimuttipadāni abhivadanti dvāsaṭṭhiyā vatthūhi, sabbe te chahi phassāyatanehi phussa phussa paṭisaṁvedenti tesaṁ vedanāpaccayā taṇhā, taṇhāpaccayā upādānaṁ, upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti.
adhimuttipadāni → adhivuttipadāni (bj, pts) | phussa phussa → phussāphussā (sya-all) | ca → (pts) | phussāphussā → phussa phussa. aṭṭhakathāyaṁ phussā phussā (sya-all: sī.) | yepi te samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | aparantakappikā → aparanta-kappikā (pts) | pubbantāparantakappikā ca → pubbantāparanta-kappikā (pts) | anekavihitāni adhimuttipadāni → aneka-vihitāni adhivutti-padāni (pts) | dvāsaṭṭhiyā → dvā-saṭṭhiyā (pts) | vedanāpaccayā → vedanā-paccayā (pts) | upādānapaccayā → upādāna-paccayā (pts) | bhavapaccayā → bhava-paccayā (pts) | jātipaccayā jarāmaraṇaṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā → jāti-paccayā jarā-maraṇaṁ soka-parideva-dukkhadomanass upāyāsā (pts)
Wenn nun diese Asketen und Brahmanen verschiedene Hypothesen bezüglich des ersten Anfangs und des letzten Schlusses auf diesen 62 Grundlagen postulieren, dann erfahren sie diese Dinge alle durch wiederholten Kontakt über die sechs Kontaktfelder. Ihr Gefühl ist die Bedingung für Verlangen. Verlangen ist die Bedingung für Ergreifen. Ergreifen ist die Bedingung für fortgesetztes Dasein. Fortgesetztes Dasein ist die Bedingung für Wiedergeburt. Wiedergeburt ist die Bedingung für das Zustandekommen von Alter und Tod, von Kummer, Klage, Schmerz, Traurigkeit und Bedrängnis.

5. Vivaṭṭakathādi5. Das Ende der Drehung

Yato kho, bhikkhave, bhikkhu channaṁ phassāyatanānaṁ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṁ pajānāti, ayaṁ imehi sabbeheva uttaritaraṁ pajānāti.
samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca → samudayaṁ ca atthagamaṁ ca assādaṁ ca ādīnavaṁ ca nissaraṇaṁ ca (bjt) | samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca → samudayañ ca atthagamañ ca assādañ ca ādīnavañ ca nissaraṇañ ca (pts) | sabbeheva → sabbeh eva (pts)
Wenn ein Mönch bei den sechs Kontaktfeldern wahrheitsgemäß den Ursprung, das Vergehen, die Befriedigung, den Nachteil und das Entrinnen versteht, so versteht er, was jenseits all dieser Dinge liegt.

Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā pubbantakappikā vā aparantakappikā vā pubbantāparantakappikā vā pubbantāparantānudiṭṭhino pubbantāparantaṁ ārabbha anekavihitāni adhimuttipadāni abhivadanti, sabbe te imeheva dvāsaṭṭhiyā vatthūhi antojālīkatā, ettha sitāva ummujjamānā ummujjanti, ettha pariyāpannā antojālīkatāva ummujjamānā ummujjanti.
adhimuttipadāni → adhivuttipadāni (bj, pts) | ummujjanti → ummujjanti nimujjamānā nimujjanti (bj) | antojālīkatā → antojālikatā (sya-all, pts) | antojālīkatāva → antojālikatā va (sya-all, pts) | nimujjanti → [ ] ciṇhantarita padāni potthakesu na dissanti (bj note) | sitāva → sitā va (th, pts) | pubbantakappikā → pubbanta-kappikā (pts) | aparantakappikā → aparanta-kappikā (pts) | anekavihitāni adhimuttipadāni → aneka-vihitāni adhivutti-padāni (pts) | imeheva dvāsaṭṭhiyā → imeh eva dvā-saṭṭhiyā (pts) | antojālīkatā → anto-jāli-katā (pts) | antojālīkatāva → antojāli-katā va (pts)
Alle diese Asketen und Brahmanen, die Theorien und Spekulationen über den ersten Anfang oder den letzten Schluss aufstellen, sind im Netz dieser 62 Grundlagen gefangen, sodass sie überall, wo sie hervortreten, in eben diesem Netz gefasst und gefangen werden.

Seyyathāpi, bhikkhave, dakkho kevaṭṭo vā kevaṭṭantevāsī vā sukhumacchikena jālena parittaṁ udakadahaṁ otthareyya. Tassa evamassa: ‘ye kho keci imasmiṁ udakadahe oḷārikā pāṇā, sabbe te antojālīkatā. Ettha sitāva ummujjamānā ummujjanti; ettha pariyāpannā antojālīkatāva ummujjamānā ummujjantī’ti;
udakadahaṁ → udakarahadaṁ (sya-all) | ummujjanti → ummujjanti nimujjamānā nimujjanti (bj) | ummujjantīti → ummujjanti nimujjamānā nimujjantīti (bj) | sukhumacchikena → sukhumacchiddakena (sya-all) | udakadahe → udakarahade (sya-all) | sabbe te antojālīkatā → sabbepete antojālikatā (sya-all) | antojālīkatāva → antojālikatā va (sya-all, pts) | antojālīkatā → antojālikatā (pts) | nimujjantī”ti → [ ] ciṇhantarita padāni potthakesu na dissanti (bj note) | udakadahaṁ → udakarahadaṁ (cck: sī. syā. pī.) | sukhumacchiddakena → sukhumacchinnena. a. sukhumacchikena (sya-all: sī.) | sukhumacchikena → Bp Gr sukhumacchiddakena. (pts note) | sitāva → sitā va (th, pts) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | evamassa → evam assa (pts) | udakadahe → udaka-dahe (pts) | antojālīkatā → anto-jāli-katā (pts) | antojālīkatāva → anto-jāli-katā va (pts)
Wie ein geschickter Fischer oder Fischerlehrling, der ein feinmaschiges Netz über einen kleinen Teich auswerfen würde, der dächte: ‚Alle Geschöpfe einer nennenswerten Größe in diesem Teich werden in dem Netz gefangen werden. Ganz gleich, wo sie hervorkommen, werden sie in eben diesem Netz gefasst und gefangen.‘
evameva kho, bhikkhave, ye hi keci samaṇā vā brāhmaṇā vā pubbantakappikā vā aparantakappikā vā pubbantāparantakappikā vā pubbantāparantānudiṭṭhino pubbantāparantaṁ ārabbha anekavihitāni adhimuttipadāni abhivadanti, sabbe te imeheva dvāsaṭṭhiyā vatthūhi antojālīkatā ettha sitāva ummujjamānā ummujjanti, ettha pariyāpannā antojālīkatāva ummujjamānā ummujjanti.
adhimuttipadāni → adhivuttipadāni (bj, pts) | ummujjanti → ummujjanti nimujjamānā nimujjanti (bj) | antojālīkatā → antojālikatā (sya-all, pts) | antojālīkatāva → antojālikatā va (sya-all, pts) | nimujjanti → [ ] ciṇhantarita padāni potthakesu na dissanti (bj note) | nimujjanti → [ ] ciṇhantarita padāni potthakesu na dissanti (bj note) | sitāva → sitā va (th, pts) | evameva → evam eva (pts) | pubbantakappikā → pubbanta-kappikā (pts) | aparantakappikā → aparanta-kappikā (pts) | anekavihitāni adhimuttipadāni → aneka-vihitāni adhivutti-padāni (pts) | imeheva dvāsaṭṭhiyā → imeh eva dvā-saṭṭhiyā (pts) | antojālīkatā → anto-jāli-katā (pts) | antojālīkatāva → anto-jālikatā va (pts)
Ebenso sind alle diese Asketen und Brahmanen, die Theorien und Spekulationen über den ersten Anfang oder den letzten Schluss aufstellen, im Netz dieser 62 Grundlagen gefangen, sodass sie überall, wo sie hervortreten, in eben diesem Netz gefasst und gefangen werden.

Ucchinnabhavanettiko, bhikkhave, tathāgatassa kāyo tiṭṭhati.
ucchinnabhavanettiko → ucchinna-bhava-nettiko (pts)
Der Körper des Klargewordenen besteht fort, aber sein Zug zum Dasein wurde abgeschnitten.
Yāvassa kāyo ṭhassati, tāva naṁ dakkhanti devamanussā.
dakkhanti → dakkhinti (bj, pts) | yāvassa → yāv assa (pts) | dakkhanti devamanussā → dakkhinti deva-manussā (pts)
Solange sein Körper besteht, können Götter und Menschen ihn sehen.
Kāyassa bhedā uddhaṁ jīvitapariyādānā na naṁ dakkhanti devamanussā.
dakkhanti → dakkhinti (bj) | naṁ dakkhanti → dakkhinti (pts) | jīvitapariyādānā → jīvita-pariyādānā (pts) | naṁ dakkhanti devamanussā → dakkhinti deva-manussā (pts)
Aber wenn sein Körper auseinanderbricht, wenn das Leben aufgehört hat, werden Götter und Menschen ihn nicht mehr sehen.

Seyyathāpi, bhikkhave, ambapiṇḍiyā vaṇṭacchinnāya yāni kānici ambāni vaṇṭapaṭibandhāni, sabbāni tāni tadanvayāni bhavanti;
vaṇṭapaṭibandhāni → vaṇṭapaṭibaddhāni (bj); vaṇṭūpanibandhanāni (pts) | vaṇṭapaṭibandhāni → vaṇṭūpanibandhanāni (cck: sī. pī.); vaṇḍapaṭibaddhāni (cck: ka.) | vaṇṭapaṭibandhāni → vaṇṭūpanibandhanāni (sya-all: sī.) | vaṇṭūpanibandhanāni → Bp vaṇḍa-paṭibaddhāni. (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | ambapiṇḍiyā → amba-piṇḍiyā (pts) | tadanvayāni → tad-anvayāni (pts)
Wenn der Stängel eines Mangobüschels abgeschnitten wird, kommen alle Mangos, die an dem Stängel hängen, mit.
evameva kho, bhikkhave, ucchinnabhavanettiko tathāgatassa kāyo tiṭṭhati,
evameva → evam eva (pts) | ucchinnabhavanettiko → ucchinnabhava-nettiko (pts)
Ebenso besteht der Körper des Klargewordenen fort, aber sein Zug zum Dasein wurde abgeschnitten.
yāvassa kāyo ṭhassati, tāva naṁ dakkhanti devamanussā,
dakkhanti → dakkhinti (bj, pts) | yāvassa → yāv assa (pts) | dakkhanti devamanussā → dakkhinti deva-manussā (pts)
Solange sein Körper besteht, können Götter und Menschen ihn sehen.
kāyassa bhedā uddhaṁ jīvitapariyādānā na naṁ dakkhanti devamanussā”ti.
dakkhanti → dakkhinti (bj) | naṁ dakkhanti devamanussāti → dakkhinti devamanussā ti (pts) | jīvitapariyādānā → jīvita-pariyādānā (pts) | naṁ dakkhanti devamanussāti → dakkhinti deva-manussā ti (pts)
Aber wenn sein Körper auseinanderbricht, wenn das Leben aufgehört hat, werden Götter und Menschen ihn nicht mehr sehen.“

Evaṁ vutte, āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
Als der Buddha geendet hatte, sagte der Ehrwürdige Ānanda zu ihm:
“acchariyaṁ, bhante, abbhutaṁ, bhante, ko nāmo ayaṁ, bhante, dhammapariyāyo”ti?
nāmo ayaṁ → nāmāyaṁ (bj) | abbhutaṁ → abbhūtaṁ (sya-all) | abbhūtaṁ → abbhutaṁ (sya-all: sī. yu.) | dhammapariyāyoti → dhammapariyāyo ti (bjt) | ko nāmo → konāmo (th) | dhammapariyāyoti → dhamma-pariyāyo ti (pts)
„Es ist unglaublich, Herr, es ist erstaunlich! Wie ist der Name dieser Lehrdarlegung?“

“Tasmātiha tvaṁ, ānanda, imaṁ dhammapariyāyaṁ atthajālantipi naṁ dhārehi, dhammajālantipi naṁ dhārehi, brahmajālantipi naṁ dhārehi, diṭṭhijālantipi naṁ dhārehi, anuttaro saṅgāmavijayotipi naṁ dhārehī”ti.
tasmātiha → tasmāt iha (pts) | dhammapariyāyaṁ atthajālantipi → dhamma-pariyāyaṁ attha-jālan ti pi (pts) | dhammajālantipi → dhamma-jālan ti pi (pts) | brahmajālantipi → brahma-jālan ti pi (pts) | diṭṭhijālantipi → diṭṭhi-jālan ti pi (pts) | saṅgāmavijayotipi → saṅgāma-vijayo ti pi (pts)
„Nun, Ānanda, du sollst diese Lehrdarlegung als ‚Das Netz der Bedeutung‘ oder ‚Das Netz der Lehre‘ oder ‚Das göttliche Netz‘ oder ‚Das Netz der Ansichten‘ oder ‚Der unübertreffliche Sieg in der Schlacht‘ in Erinnerung behalten.“

Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)
Das sagte der Buddha.
Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.
ti → Bp abhinandanti. (pts note) | abhinandunti → abhinandun ti imasmiṁ (pts)
Zufrieden begrüßten die Mönche und Nonnen die Worte des Buddha.
Imasmiñca pana veyyākaraṇasmiṁ bhaññamāne dasasahassī lokadhātu akampitthāti.
dasasahassī → sahassī (pts1ed) | dasasahassī → sahassī (pts) | dasasahassī → sahassī (cck: katthaci) | dasasahassī → sahassī (sya-all: sī.) | sahassī → Bp dasa-sahassi. (pts note) | imasmiñca → imasmiṁ ca (bjt, th) | imasmiñca → ca (pts) | dasasahassī lokadhātu → sahassī loka-dhātu (pts)
Und während diese Lehrrede vorgetragen wurde, bebte die zehntausendfache Galaxie.

Brahmajālasuttaṁ niṭṭhitaṁ paṭhamaṁ.

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · Српски · ไทย