Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Dīgha Nikāya 23Lange Lehrreden 23

PāyāsisuttaMit Pāyāsi

Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)
So habe ich es gehört:
ekaṁ samayaṁ āyasmā kumārakassapo kosalesu cārikaṁ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ pañcamattehi bhikkhusatehi yena setabyā nāma kosalānaṁ nagaraṁ tadavasari.
bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005) | kumārakassapo → kumāra-kassapo (pts) | bhikkhusaṅghena → bhikkhu-saṁghena (pts) | pañcamattehi bhikkhusatehi → pañca-mattehi bhikkhu-satehi (pts) | setabyā → setavyā (pts) | tadavasari → tad avasari (pts)
Einmal wanderte der Ehrwürdige Kassapa der Prinz im Land der Kosaler mit einem großen Saṅgha von fünfhundert Mönchen und Nonnen. Da kam er zu einer Festungsstadt mit Namen Setavyā.
Tatra sudaṁ āyasmā kumārakassapo setabyāyaṁ viharati uttarena setabyaṁ siṁsapāvane.
siṁsapāvane → sīsapāvane (sya-all, km) | setabyaṁ → setavyā (pts) | siṁsapāvane → sīsapāvane (cck: syā.) | kumārakassapo setabyāyaṁ → kumāra-kassapo setavyāyaṁ (pts) | setabyaṁ siṁsapāvane → setavyā siṁsapā-vane (pts)
Er hielt sich in einem Palisanderwald im Norden von Setavyā auf.

Tena kho pana samayena pāyāsi rājañño setabyaṁ ajjhāvasati sattussadaṁ satiṇakaṭṭhodakaṁ sadhaññaṁ rājabhoggaṁ raññā pasenadinā kosalena dinnaṁ rājadāyaṁ brahmadeyyaṁ.
pasenadinā kosalena → pasenadikosalena (pts) | pāyāsi rājañño → pāyāsirājañño (bjt) | setabyaṁ → setavyaṁ (pts) | rājabhoggaṁ → rāja-bhoggaṁ (pts) | pasenadinā kosalena → pasenadi-kosalena (pts) | rājadāyaṁ brahmadeyyaṁ → rāja-dāyaṁ brahma-deyyaṁ (pts)
Damals residierte der Stammesfürst Pāyāsi in Setavyā. Es war ein Krongut, von König Pasenadi von Kosala verliehen, das von Lebewesen wimmelte und reichlich Heu, Wald, Wasser und Getreide besaß, ein königlicher Park, der einem Brahmanen geschenkt war.

1. Pāyāsirājaññavatthu1. Über Pāyāsi

Tena kho pana samayena pāyāsissa rājaññassa evarūpaṁ pāpakaṁ diṭṭhigataṁ uppannaṁ hoti:
pāyāsissa rājaññassa → pāyāsirājaññassa (pts) | pāyāsissa rājaññassa → pāyāsi-rājaññassa (pts) | diṭṭhigataṁ → diṭṭhi-gataṁ (pts)
Nun hatte Pāyāsi zu dieser Zeit den folgenden schädlichen Irrglauben:
“itipi natthi paro loko, natthi sattā opapātikā, natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko”ti.
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj) | sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭakkaṭānaṁ (cck: sī. pī.) | itipi → iti pi (bjt) | itipi natthi paro loko natthi → iti pi n atthi paraloko n atthi (pts) | natthi → n atthi (pts) | vipākoti → vipāko ti (pts)
„Es gibt kein Jenseits. Es gibt keine Wesen, die durch unmittelbares Erscheinen wiedergeboren werden. Es gibt keine Frucht und kein Ergebnis von guten und schlechten Taten.“

Assosuṁ kho setabyakā brāhmaṇagahapatikā:
setabyakā brāhmaṇagahapatikā → setavyakā brāhmaṇa-gahapatikā (pts)
Die Brahmanen und Hausbesitzer von Setavyā hörten:
“samaṇo khalu bho kumārakassapo samaṇassa gotamassa sāvako kosalesu cārikaṁ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ pañcamattehi bhikkhusatehi setabyaṁ anuppatto setabyāyaṁ viharati uttarena setabyaṁ siṁsapāvane.
siṁsapāvane → sīsapāvane (sya-all) | setabyaṁ → setavyā (pts) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005) | kumārakassapo → kumāra-kassapo (pts) | bhikkhusaṅghena → bhikkhu-saṁghena (pts) | pañcamattehi bhikkhusatehi setabyaṁ → pañca-mattehi bhikkhu-satehi setavyaṁ (pts) | setabyāyaṁ → setavyāyaṁ (pts) | setabyaṁ siṁsapāvane → setavyā siṁsapā-vane (pts)
„Es scheint, der Asket Kassapa der Prinz – ein Schüler des Asketen Gotama – hält sich im Palisanderwald im Norden von Setavyā auf.
Taṁ kho pana bhavantaṁ kumārakassapaṁ evaṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato:
evaṁ kalyāṇo → evaṁkalyāṇo (th) | kumārakassapaṁ → kumāra-kassapaṁ (pts)
Er hat diesen guten Ruf:
‘paṇḍito byatto medhāvī bahussuto cittakathī kalyāṇapaṭibhāno vuddho ceva arahā ca.
vuddho → vudho (bj); buddho (sya-all, km, mr); vuḍḍho (pts1ed) | kalyāṇapaṭibhāno vuddho → kalyāṇapaṭibhāṇo buddho (sya-all) | vuddho → buddho (cck: syā. ka.)
‚Er ist klug, fähig, verständig, gelehrt, ein geistvoller Redner, wortgewandt, zur Reife gelangt, ein Vollendeter.
Sādhu kho pana tathārūpānaṁ arahataṁ dassanaṁ hotī’”ti.Es ist gut, solche Vollendeten zu sehen.‘“ Atha kho setabyakā brāhmaṇagahapatikā setabyāya nikkhamitvā saṅghasaṅghī gaṇībhūtā uttarenamukhā gacchanti yena siṁsapāvanaṁ.
yena siṁsapāvanaṁ → yena sīsapāvanaṁ (sya-all, km); tenupasaṅkamanti (pts1ed) | saṅghasaṅghī → saṁghā saṁghī (pts) | siṁsapāvanaṁ → siṁsapāvanaṁ ten upasaṁkamanti (pts) | siṁsapāvanaṁ → yena siṁsapāvanaṁ, tenupasaṅkamanti (cck: sī. pī.) | saṅghasaṅghīgaṇībhūtā → saṅghāsaṅghīgaṇībhūtā (sya-all: sī.) | sīsapāvanaṁ → ito paraṁ sīhalapotthake tenupasaṅkamantīti dissati (sya-all note) | uttarenamukhā → uttarena mukhā (bjt) | atha kho → athakho (th) | setabyakā brāhmaṇagahapatikā setabyāya → setavyakā brāhmaṇa gahapatikā setavyāya (pts) | uttarenamukhā → uttarena-mukhā (pts) | siṁsapāvanaṁ → siṁsapā-vanaṁ ten upasaṁkamanti (pts)
Darauf verließen sie Setavyā, bildeten Gruppen und zogen nach Norden zu dem Wäldchen.

Tena kho pana samayena pāyāsi rājañño uparipāsāde divāseyyaṁ upagato hoti.
divāseyyaṁ → divā-seyyaṁ (pts)
Da hatte sich der Stammesfürst Pāyāsi gerade zu seiner Mittagsruhe auf den Söller seines Pfahlbau-Langhauses zurückgezogen.
Addasā kho pāyāsi rājañño setabyake brāhmaṇagahapatike setabyāya nikkhamitvā saṅghasaṅghī gaṇībhūte uttarenamukhe gacchante yena siṁsapāvanaṁ,
yena siṁsapāvanaṁ → tenupasaṅkamante (pts1ed) | yena siṁsapāvanaṁ → (sya-all) | saṅghasaṅghī → saṁghā saṁghī (pts) | siṁsapāvanaṁ → siṁsapāvanaṁ ten upasaṁkamante (pts) | siṁsapāvanaṁ → yena siṁsapāvanaṁ, tenupasaṅkamante (cck: sī. pī.) | gacchante → ito paraṁ sīhalapotthake tenupasaṅkamanteti dissati (sya-all note) | uttarenamukhe → uttarena mukhe (bjt) | saṅghasaṅghī gaṇībhūte → saṅghasaṅghīgaṇībhūte (th) | setabyake brāhmaṇagahapatike setabyāya → setavyake brāhmaṇa-gahapatike setavyāya (pts) | saṅghasaṅghī gaṇībhūte uttarenamukhe → saṁghā saṁghī gaṇī-bhūte uttarena-mukhe (pts) | siṁsapāvanaṁ → siṁsapā-vanaṁ ten upasaṁkamante (pts)
Er sah, wie die Brahmanen und Hausbesitzer nach Norden zu dem Wäldchen zogen,
disvā khattaṁ āmantesi:und wandte sich an seinen Hausdiener: “kiṁ nu kho, bho khatte, setabyakā brāhmaṇagahapatikā setabyāya nikkhamitvā saṅghasaṅghī gaṇībhūtā uttarenamukhā gacchanti yena siṁsapāvanan”ti?
siṁsapāvananti → sīsapāvananti (sya-all) | saṅghasaṅghī → saṁghā saṁghī (pts) | siṁsapāvana’’nti → ettha pana sabbatthapi evameva dissati, natthi pāṭhantaraṁ (cck note) | kiṁ nu → kinnu (bjt) | uttarenamukhā → uttarena mukhā (bjt) | saṅghasaṅghī gaṇībhūtā → saṅghasaṅghīgaṇībhūtā (th) | kiṁ → kin (pts) | setabyakā brāhmaṇagahapatikā setabyāya → setavyakā brāhmaṇa-gahapatikā setavyāya (pts) | saṅghasaṅghī gaṇībhūtā uttarenamukhā → saṁghā saṁghī gaṇī-bhūtā uttarena-mukhā (pts) | siṁsapāvananti → siṁsapā-vanan ti (pts)
„Mein Hausdiener, warum ziehen die Brahmanen und Hausbesitzer nach Norden zu dem Wäldchen?“

“Atthi kho, bho, samaṇo kumārakassapo, samaṇassa gotamassa sāvako kosalesu cārikaṁ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ pañcamattehi bhikkhusatehi setabyaṁ anuppatto setabyāyaṁ viharati uttarena setabyaṁ siṁsapāvane.
siṁsapāvane → sīsapāvane (sya-all) | setabyaṁ → setavyā (pts) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005) | kumārakassapo → kumāra-kassapo (pts) | bhikkhusaṅghena → bhikkhu-saṁghena (pts) | pañcamattehi → pañca-mattehi (pts) | setabyaṁ → setavyaṁ (pts) | setabyāyaṁ → setavyāyaṁ (pts) | setabyaṁ siṁsapāvane → setavyā siṁsapā-vane (pts)
„Der Asket Kassapa der Prinz – ein Schüler des Asketen Gotama – hält sich im Palisanderwald im Norden von Setavyā auf.
Taṁ kho pana bhavantaṁ kumārakassapaṁ evaṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato:
evaṁ kalyāṇo → evaṁkalyāṇo (th) | kumārakassapaṁ → kumāra-kassapaṁ (pts)
Er hat diesen guten Ruf:
‘paṇḍito byatto medhāvī bahussuto cittakathī kalyāṇapaṭibhāno vuddho ceva arahā cā’ti.
arahā cā’ti → arahā ca (sya-all, km, mr) | byatto → viyatto (sya-all) | kalyāṇapaṭibhāno vuddho → kalyāṇapaṭibhāṇo buddho (sya-all) | cāti → ca (sya-all) | cā’ti → arahā ca (cck: syā. ka.) | byatto → vyatto (pts) | cittakathī → citta-kathī (pts) | vuddho ceva → vuḍḍho eva (pts)
‚Er ist klug, fähig, verständig, gelehrt, ein geistvoller Redner, wortgewandt, zur Reife gelangt, ein Vollendeter.‘
Tamete bhavantaṁ kumārakassapaṁ dassanāya upasaṅkamantī”ti.
Tamete → tamenaṁ te (bj, mr); tamenaṁ (pts1ed) | tamete → tamenaṁ te (bj); tam enaṁ (pts) | upasaṅkamantīti tena hi → upasaṅkamissantīti tenahi (sya-all) | Tamete → tamenaṁ te (cck: sī. ka.); tamenaṁ (cck: pī.) | kumārakassapaṁ → kumāra-kassapaṁ (pts) | upasaṅkamantīti → upasaṁkamantīti (pts)
Sie gehen hin, um diesen Kassapa den Prinzen zu sehen.“

“Tena hi, bho khatte, yena setabyakā brāhmaṇagahapatikā tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā setabyake brāhmaṇagahapatike evaṁ vadehi:
tena hi → tenahi (th) | setabyakā brāhmaṇagahapatikā tenupasaṅkama upasaṅkamitvā setabyake brāhmaṇagahapatike → setavyakā brāhmaṇa-gahapatikā ten upasaṁkama upasaṁkamitvā setavyake brāhmaṇa-gahapatike (pts)
„Nun, dann geh zu den Brahmanen und Hausbesitzern und sage zu ihnen:
‘pāyāsi, bho, rājañño evamāha—
evamāha → evam āha (pts)
‚Werte Herren, der Stammesfürst Pāyāsi bittet euch, zu warten,
āgamentu kira bhavanto, pāyāsipi rājañño samaṇaṁ kumārakassapaṁ dassanāya upasaṅkamissatī’ti.
upasaṅkamissatīti → upasaṅkamissati (bj) | pāyāsipi → pāyāsi pi (bjt) | pāyāsipi → pāyāsi (th, pts) | kumārakassapaṁ → kumāra-kassapaṁ (pts) | upasaṅkamissatīti → upasaṁkamissatīti (pts)
denn er will auch hingehen, um den Asketen Kassapa den Prinzen zu sehen‘ –
Purā samaṇo kumārakassapo setabyake brāhmaṇagahapatike bāle abyatte saññāpeti:
kumārakassapo setabyake → kumāra-kassapo setavyake (pts) | abyatte → avyatte (pts)
bevor Kassapa der Prinz diese törichten und unfähigen Brahmanen und Hausbesitzer davon überzeugt,
‘itipi atthi paro loko, atthi sattā opapātikā, atthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko’ti.
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj, pts) | paro loko → paraloko (pts) | itipi → iti pi (pts) | sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭa-dukkaṭānaṁ (pts) | vipākoti → vipāko ti (pts)
dass es ein Jenseits gibt, dass es Wesen gibt, die durch unmittelbares Erscheinen wiedergeboren werden, und dass es eine Frucht und ein Ergebnis von guten und schlechten Taten gibt;
Natthi hi, bho khatte, paro loko, natthi sattā opapātikā, natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko”ti.
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj) | natthi → n atthi (pts) | paro loko natthi → paraloko n atthi (pts) | natthi sukatadukkaṭānaṁ → n atthi sukaṭa-dukkaṭānaṁ (pts) | vipākoti → vipāko ti (pts)
denn all das gibt es nicht!“

“Evaṁ, bho”ti kho so khattā pāyāsissa rājaññassa paṭissutvā yena setabyakā brāhmaṇagahapatikā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā setabyake brāhmaṇagahapatike etadavoca:
yena → tena (sya-all) | bhoti → bho ti (pts) | setabyakā brāhmaṇagahapatikā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā setabyake brāhmaṇagahapatike etadavoca → setavyakā brāhmaṇa-gahapatikā ten upasaṁkami upasaṁkamitvā setavyake brāhmaṇa-gahapatike etad avoca (pts)
„Ja, werter Herr“, antwortete der Hausdiener und tat wie geheißen.
“pāyāsi, bho, rājañño evamāha, āgamentu kira bhavanto, pāyāsipi rājañño samaṇaṁ kumārakassapaṁ dassanāya upasaṅkamissatī”ti.
rājañño evamāha → rājāñño evam āha (pts) | pāyāsipi → pāyāsi pi (bjt) | pāyāsipi → pāyāsi (th, pts) | kumārakassapaṁ → kumāra-kassapaṁ (pts) | upasaṅkamissatīti → upasaṁkamissatīti (pts)

Atha kho pāyāsi rājañño setabyakehi brāhmaṇagahapatikehi parivuto yena siṁsapāvanaṁ yenāyasmā kumārakassapo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā kumārakassapena saddhiṁ sammodi, sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi.
yenāyasmā → yena āyasmā (bj) | sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | siṁsapāvanaṁ → sīsapāvanaṁ (sya-all) | atha kho → athakho (th) | setabyakehi → setavyakehi (pts) | siṁsapāvanaṁ yenāyasmā kumārakassapo tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → siṁsapā-vanaṁ yen āyasmā kumāra-kassapo ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | kumārakassapena → kumāra-kassapena (pts)
Da begleitete Pāyāsi die Brahmanen und Hausbesitzer, ging zu Kassapa dem Prinzen und tauschte Willkommensgrüße mit ihm aus. Nach der Begrüßung und dem Austausch von Höflichkeiten setzte er sich zur Seite hin.
Setabyakāpi kho brāhmaṇagahapatikā appekacce āyasmantaṁ kumārakassapaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu;
setabyakāpi → setavyakā pi (pts) | brāhmaṇagahapatikā appekacce → brāhmaṇa-gahapatikā app ekacce (pts) | kumārakassapaṁ → kumāra-kassapaṁ (pts)
Manche der Brahmanen und Hausbesitzer verbeugten sich, manche begrüßten Kassapa den Prinzen und tauschten Höflichkeiten aus, manche hielten ihm ihre zusammengelegten Hände entgegen, manche nannten ihren Namen und Stamm und manche schwiegen. Alle setzten sich zur Seite hin.
appekacce āyasmatā kumārakassapena saddhiṁ sammodiṁsu;
appekacce → app ekacce (pts) | kumārakassapena → kumāra-kassapena (pts)
sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts)
Appekacce yenāyasmā kumārakassapo tenañjaliṁ paṇāmetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.
appekacce yenāyasmā kumārakassapo tenañjaliṁ → app ekacce yen āyasmā kumāra-kassapo ten añjalim (pts)
Appekacce nāmagottaṁ sāvetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.
appekacce nāmagottaṁ → app ekacce nāma-gottaṁ (pts)
Appekacce tuṇhībhūtā ekamantaṁ nisīdiṁsu.
appekacce tuṇhībhūtā → app ekacce tuṇhī-bhūtā (pts)

2. Natthikavāda2. Nihilismus

Ekamantaṁ nisinno kho pāyāsi rājañño āyasmantaṁ kumārakassapaṁ etadavoca:
kumārakassapaṁ etadavoca → kumāra-kassapam etad avoca ahaṁ (pts)
Und der Stammesfürst Pāyāsi sagte zum Ehrwürdigen Kassapa dem Prinzen:
“ahañhi, bho kassapa, evaṁvādī evaṁdiṭṭhī:
evaṁdiṭṭhī → evaṁdiṭṭhiṁ (bj) | ahañhi → ahaṁ hi (bjt) | ahañhi → hi (pts) | evaṁvādī evaṁdiṭṭhī → evaṁ-vādī evaṁ-diṭṭhī (pts)
„Werter Kassapa, dies ist meine Doktrin, meine Ansicht:
‘itipi natthi paro loko, natthi sattā opapātikā, natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko’”ti.
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj)
‚Es gibt kein Jenseits. Es gibt keine Wesen, die durch unmittelbares Erscheinen wiedergeboren werden. Es gibt keine Frucht und kein Ergebnis von guten und schlechten Taten.‘“

“Nāhaṁ, rājañña, evaṁvādiṁ evaṁdiṭṭhiṁ addasaṁ vā assosiṁ vā.
nāhaṁ → sohaṁ (sya-all) | evaṁvādiṁ evaṁdiṭṭhiṁ → evaṁ-vādiṁ evaṁ-diṭṭhiṁ (pts)
„Stammesfürst, dass ich nie sehe oder höre, wie jemand eine solche Doktrin, eine solche Ansicht vertritt!
Kathañhi nāma evaṁ vadeyya:
kathañhi → katha hi (bj) | kathañhi → kathaṁ hi (pts)
Wie in aller Welt kann jemand so etwas sagen?
‘itipi natthi paro loko, natthi sattā opapātikā, natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko’ti?
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj)

2.1. Candimasūriyaupamā2.1. Das Gleichnis von Mond und Sonne

Tena hi, rājañña, taññevettha paṭipucchissāmi, yathā te khameyya, tathā naṁ byākareyyāsi.
tena hi → tenahi (th) | taññevettha → taṁ yev ettha (pts) | byākareyyāsi → vyākareyyāsi (pts)
Nun, Stammesfürst, ich werde dir dazu Gegenfragen stellen, und du kannst antworten, wie du möchtest.
Taṁ kiṁ maññasi, rājañña,
kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt)
Was denkst du, Stammesfürst?
ime candimasūriyā imasmiṁ vā loke parasmiṁ vā, devā vā te manussā vā”ti?
candimasūriyā → candimasuriyā (bj, sya-all, pts) | te → (sya-all) | vā → (pts) | vāti → vā ti (bjt, pts) | candimasūriyā → candima-suriyā (pts)
Gehören Mond und Sonne zu dieser Welt oder zu jener Welt? Sind sie Götter oder Menschen?“

“Ime, bho kassapa, candimasūriyā parasmiṁ loke, na imasmiṁ; devā te na manussā”ti.
candimasūriyā → candimasuriyā (bj, sya-all, pts) | manussāti imināpi → manussā ti iminā (pts) | candimasūriyā → candima-suriyā (pts)
„Sie gehören zu jener Welt, werter Kassapa, und sie sind Götter, keine Menschen.“

“Imināpi kho te, rājañña, pariyāyena evaṁ hotu—
imināpi → iminā pi (bjt) | imināpi → iminā (pts)
„Mit dieser Methode sollte der Beweis erbracht sein,
itipi atthi paro loko, atthi sattā opapātikā, atthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko”ti.
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj, pts) | paro loko → paraloko (pts) | itipi → iti pi (pts) | sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭa-dukkaṭānaṁ (pts) | vipākoti → vipāko ti (pts)
dass es ein Jenseits gibt, dass es Wesen gibt, die durch unmittelbares Erscheinen wiedergeboren werden, und dass es eine Frucht und ein Ergebnis von guten und schlechten Taten gibt.“

“Kiñcāpi bhavaṁ kassapo evamāha, atha kho evaṁ me ettha hoti:
atha kho evaṁ me → athakho evamme (th) | evamāha → evam āha (pts)
„Auch wenn der werte Kassapa das sagt, so denke ich immer noch,
‘itipi natthi paro loko, natthi sattā opapātikā, natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko’”ti.
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj)
dass es kein Jenseits gibt, dass es keine Wesen gibt, die durch unmittelbares Erscheinen wiedergeboren werden, und dass es keine Frucht und kein Ergebnis von guten und schlechten Taten gibt.“

“Atthi pana, rājañña, pariyāyo, yena te pariyāyena evaṁ hoti:„Gibt es eine Methode, mit der du deine Behauptung beweisen kannst?“ ‘itipi natthi paro loko, natthi sattā opapātikā, natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko’”ti?
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj)

“Atthi, bho kassapa, pariyāyo, yena me pariyāyena evaṁ hoti:„Die gibt es, werter Kassapa.“ ‘itipi natthi paro loko, natthi sattā opapātikā, natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko’”ti.
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj)

“Yathā kathaṁ viya, rājaññā”ti?
rājaññāti → rājaññā ti (bjt) | yathā kathaṁ → yathākathaṁ (th)
„Und wie genau, Stammesfürst?“

“Idha me, bho kassapa, mittāmaccā ñātisālohitā pāṇātipātī adinnādāyī kāmesumicchācārī musāvādī pisuṇavācā pharusavācā samphappalāpī abhijjhālū byāpannacittā micchādiṭṭhī.
pisuṇavācā → pisuṇāvācā (sya-all) | pisuṇavācā pharusavācā → pisuṇāvācā pharusāvācā (pts) | kāmesumicchācārī → kāmesu micchācārī (bjt, th) | ñātisālohitā → ñāti-sālohitā (pts) | kāmesumicchācārī musāvādī pisuṇavācā pharusavācā → kāmesu micchācārī musā-vādī pisuṇāvācā pharusā-vācā (pts) | byāpannacittā micchādiṭṭhī → vyāpannacittā micchā-diṭṭhī (pts)
„Nun, ich habe Freunde und Kollegen, Verwandte und Sippenangehörige, die lebende Geschöpfe töten, stehlen und sexuelle Verfehlungen begehen. Sie gebrauchen unwahre, entzweiende, harte oder unsinnige Rede. Und sie sind begehrlich und böswillig und haben falsche Ansicht.
Te aparena samayena ābādhikā honti dukkhitā bāḷhagilānā.
bāḷhagilānā → bāḷha-gilānā (pts)
Nach einiger Zeit sind sie mitgenommen, leidend, schwer krank.
Yadāhaṁ jānāmi:
yadāhaṁ → yadā haṁ (pts)
Wenn ich erkenne,
‘na dānime imamhā ābādhā vuṭṭhahissantī’ti tyāhaṁ upasaṅkamitvā evaṁ vadāmi:
dānime → dāni me (bjt) | na dānime → nadānime (th) | dānime → dān ime (pts) | upasaṅkamitvā → upasaṁkamitvā (pts)
dass sie sich von ihrer Krankheit nicht erholen werden, gehe ich zu ihnen und sage:
‘santi kho, bho, eke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
evaṁvādino evaṁdiṭṭhino → evaṁ-vādino evaṁ-diṭṭhino (pts)
‚Werte Herren, es gibt manche Asketen und Brahmanen, die diese Doktrin, diese Ansicht haben:
“ye te pāṇātipātī adinnādāyī kāmesumicchācārī musāvādī pisuṇavācā pharusavācā samphappalāpī abhijjhālū byāpannacittā micchādiṭṭhī, te kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjantī”ti.
pisuṇavācā → pisunavācā (bj); pisuṇāvācā (sya-all) | upapajjantīti → upapajjissantīti (bj); uppajjantīti (pts) | pisuṇavācā pharusavācā → pisuṇāvācā pharusāvācā (pts) | abhijjhālū byāpannacittā → abhijjālu vyāpannacittā (pts) | kāmesumicchācārī → kāmesu micchācārī (bjt, th) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | upapajjantīti → upapajjantī ti (ms2005) | kāmesumicchācārī musāvādī pisuṇavācā pharusavācā → kāmesu micchācārī musā-vādī pisuṇā-vācā pharusā-vācā (pts) | abhijjhālū byāpannacittā micchādiṭṭhī → abhijjālu vyāpanna-cittā micchā-diṭṭhī (pts) | paraṁ → param (pts)
„Die, die lebende Geschöpfe töten, stehlen und sexuelle Verfehlungen begehen; die unwahre, entzweiende, harte oder unsinnige Rede gebrauchen; die begehrlich und böswillig sind und falsche Ansicht haben – wenn ihr Körper auseinanderbricht, nach dem Tod, werden sie an einem verlorenen Ort wiedergeboren, einem schlechten Ort, in der Unterwelt, der Hölle.“
Bhavanto kho pāṇātipātī adinnādāyī kāmesumicchācārī musāvādī pisuṇavācā pharusavācā samphappalāpī abhijjhālū byāpannacittā micchādiṭṭhī.
pisuṇavācā → pisuṇāvācā (sya-all) | pisuṇavācā pharusavācā → pisuṇāvācā pharusāvācā (pts) | abhijjhālū byāpannacittā → abhijjālu vyāpannacittā (pts) | kāmesumicchācārī → kāmesu micchācārī (bjt, th)
Ihr tut all diese Dinge.
Sace tesaṁ bhavataṁ samaṇabrāhmaṇānaṁ saccaṁ vacanaṁ, bhavanto kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjissanti.
bhavataṁ → bhavati (sya-all) | upapajjissanti → uppajjissanti (pts) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | tesaṁ → tesam (pts) | paraṁ → param (pts)
Wenn es wahr ist, was diese Asketen und Brahmanen sagen, werdet ihr, wenn euer Körper auseinanderbricht, nach dem Tod, an einem verlorenen Ort wiedergeboren werden, einem schlechten Ort, in der Unterwelt, der Hölle.
Sace, bho, kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjeyyātha, yena me āgantvā āroceyyātha:
upapajjeyyātha → uppajjeyyātha (pts) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | paraṁ → param (pts)
Wenn das geschieht, werte Herren, kommt und berichtet mir,
“itipi atthi paro loko, atthi sattā opapātikā, atthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko”ti.
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj, pts) | paro loko → paraloko (pts) | vipākoti → vipāko ti (ms2005, pts) | itipi → iti pi (pts) | sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭa-dukkaṭānaṁ (pts)
dass es ein Jenseits gibt, dass es Wesen gibt, die durch unmittelbares Erscheinen wiedergeboren werden, und dass es eine Frucht und ein Ergebnis von guten und schlechten Taten gibt.
Bhavanto kho pana me saddhāyikā paccayikā, yaṁ bhavantehi diṭṭhaṁ, yathā sāmaṁ diṭṭhaṁ evametaṁ bhavissatī’ti.
bhavantehi → bhavantebhi (sya-all) | saddhāyikā → saddāyikā (pts) | evametaṁ → evam etaṁ (pts)
Ich vertraue euch und glaube euch. Alles, was ihr seht, wird geradeso sein, als hätte ich es selbst gesehen.‘
Te me ‘sādhū’ti paṭissutvā neva āgantvā ārocenti, na pana dūtaṁ pahiṇanti.
neva → n eva (pts)
Sie stimmen zu. Aber sie kommen nicht zurück und berichten mir, noch schicken sie einen Boten.
Ayampi kho, bho kassapa, pariyāyo, yena me pariyāyena evaṁ hoti:
ayampi → ayam pi (pts)
Das ist die Methode, mit der ich beweise,
‘itipi natthi paro loko, natthi sattā opapātikā, natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko’”ti.
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj)
dass es kein Jenseits gibt, dass es keine Wesen gibt, die durch unmittelbares Erscheinen wiedergeboren werden, und dass es keine Frucht und kein Ergebnis von guten und schlechten Taten gibt.“

2.2. Coraupamā2.2. Das Gleichnis vom Räuber

“Tena hi, rājañña, taññevettha paṭipucchissāmi. Yathā te khameyya tathā naṁ byākareyyāsi.
tena hi → tenahi (th) | taññevettha → taṁ yev ettha (pts) | byākareyyāsi → vyākareyyāsi (pts)
„Nun, Stammesfürst, ich werde dir dazu Gegenfragen stellen, und du kannst antworten, wie du möchtest.
Taṁ kiṁ maññasi, rājañña,
kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt)
Was denkst du, Stammesfürst?
idha te purisā coraṁ āgucāriṁ gahetvā dasseyyuṁ:
āgucāriṁ → āgu-cāriṁ (pts)
Angenommen, ein Räuber oder Verbrecher würde festgenommen und dir vorgeführt mit den Worten:
‘ayaṁ te, bhante, coro āgucārī;
ayaṁ te → ayante (th) | ayaṁ → ayan (pts) | āgucārī → āgu-cārī (pts)
‚Herr, das ist ein Räuber, ein Verbrecher.
imassa yaṁ icchasi, taṁ daṇḍaṁ paṇehī’ti.
paṇehīti → vadehīti (sya-all) | vadehīti → paṇehīti (sya-all: sī.)
Bestrafe ihn nach deinem Gutdünken.‘
Te tvaṁ evaṁ vadeyyāsi:Und du würdest zu ihnen sagen: ‘tena hi, bho, imaṁ purisaṁ daḷhāya rajjuyā pacchābāhaṁ gāḷhabandhanaṁ bandhitvā khuramuṇḍaṁ karitvā kharassarena paṇavena rathikāya rathikaṁ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṁ parinetvā dakkhiṇena dvārena nikkhamitvā dakkhiṇato nagarassa āghātane sīsaṁ chindathā’ti.
rathikāya rathikaṁ → rathiyāya rathiyaṁ (bahūsu) | karitvā → kāretvā (bj, sya-all, km, mr) | rathikaṁ → rathiyaṁ (bj) | nikkhamitvā → nikkhāmetvā (bj) | rathikāya rathikaṁ → rathiyāya rathiyaṁ (sya-all, pts) | kāretvā → karitvā (bj: PTS) | āghātane → aghāṭane (bj: machasaṁ) | karitvā → kāretvā (cck: syā. ka.) | rathikaṁ → rathiyāya rathiyaṁ (cck: bahūsū) | kāretvā → karitvā (sya-all: sī.) | tena hi → tenahi (th) | pacchābāhaṁ gāḷhabandhanaṁ → pacchā-bāhaṁ gāḷha-bandhanaṁ (pts)
‚Nun, werte Herren, bindet die Arme dieses Mannes fest hinter seinem Rücken mit einem festen Strick. Rasiert seinen Kopf und führt ihn zu einem harten Trommelschlag von Straße zu Straße und von Platz zu Platz. Dann führt ihn zum Südtor hinaus und schlagt ihm dort, am Richtplatz südlich der Stadt, den Kopf ab.‘
Te ‘sādhū’ti paṭissutvā taṁ purisaṁ daḷhāya rajjuyā pacchābāhaṁ gāḷhabandhanaṁ bandhitvā khuramuṇḍaṁ karitvā kharassarena paṇavena rathikāya rathikaṁ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṁ parinetvā dakkhiṇena dvārena nikkhamitvā dakkhiṇato nagarassa āghātane nisīdāpeyyuṁ.
karitvā → kāretvā (bj, sya-all) | rathikāya rathikaṁ → rathiyāya rathiyaṁ (bj, sya-all, pts) | nikkhamitvā → nikkhāmetvā (bj) | te → te te (sya-all) | paṭissutvā → paṭisuṇitvā (pts) | siṅghāṭakaṁ → siṅghātakaṁ (pts) | āghātane → aghāṭane (bj: machasaṁ) | pacchābāhaṁ → pacchā-bāhaṁ (pts) | khuramuṇḍaṁ → khura muṇḍaṁ (pts)
Sie sagten ‚Gut‘ und täten wie geheißen und setzten ihn auf den Richtplatz.
Labheyya nu kho so coro coraghātesu:
so → bho (sya-all) | coraghātesu → cora-ghātesu (pts)
Könnte der Räuber die Henker dazu bringen, zu warten, indem er sagte:
‘āgamentu tāva bhavanto coraghātā, amukasmiṁ me gāme vā nigame vā mittāmaccā ñātisālohitā, yāvāhaṁ tesaṁ uddisitvā āgacchāmī’ti, udāhu vippalapantasseva coraghātā sīsaṁ chindeyyun”ti?
uddisitvā → uddassetvā (bj, pts) | me → (sya-all) | uddassetvā → uddassatvā (bj: PTS); uddisitva (bj: sīmu) | coraghātā → cora-ghātā (pts) | ñātisālohitā → ñāti-sālohitā (pts) | vippalapantasseva coraghātā → vippalapantass eva cora-ghātā (pts) | chindeyyunti → chindeyyun ti (pts)
‚Bitte, ihr guten Henker! Ich habe Freunde und Kollegen, Verwandte und Sippenangehörige im Dorf oder Marktflecken Soundso. Wartet, bis ich sie besucht habe, ich werde dann zurückkommen‘? Oder würden sie ihm einfach den Kopf abschlagen, während er weiterplappert?“

“Na hi so, bho kassapa, coro labheyya coraghātesu:
coraghātesu → cora-ghātesu (pts)
‘āgamentu tāva bhavanto coraghātā amukasmiṁ me gāme vā nigame vā mittāmaccā ñātisālohitā, yāvāhaṁ tesaṁ uddisitvā āgacchāmī’ti.
me → (bj, sya-all) | uddisitvā → uddassetvā (bj, pts) | coraghātā → cora-ghātā (pts) | ñātisālohitā → ñāti-sālohitā (pts)

Atha kho naṁ vippalapantasseva coraghātā sīsaṁ chindeyyun”ti.
atha kho → athakho (th) | vippalapantasseva coraghātā → vippalapantass eva cora-ghātā (pts) | chindeyyunti → chindeyyun ti (pts)
„Sie würden ihm einfach den Kopf abschlagen.“

“So hi nāma, rājañña, coro manusso manussabhūtesu coraghātesu na labhissati:
manussabhūtesu coraghātesu → manussa-bhūtesu cora-ghātesu (pts)
„Nicht einmal ein menschlicher Räuber könnte also seine menschlichen Henker dazu bringen, seine Hinrichtung aufzuschieben.
‘āgamentu tāva bhavanto coraghātā, amukasmiṁ me gāme vā nigame vā mittāmaccā ñātisālohitā, yāvāhaṁ tesaṁ uddisitvā āgacchāmī’ti.
bhavanto → bhonto (bj) | uddisitvā → uddesetvā (bj); uddassetvā (pts) | me → (sya-all) | coraghātā → cora-ghātā (pts) | ñātisālohitā → ñāti-sālohitā (pts)
Kiṁ pana te mittāmaccā ñātisālohitā pāṇātipātī adinnādāyī kāmesumicchācārī musāvādī pisuṇavācā pharusavācā samphappalāpī abhijjhālū byāpannacittā micchādiṭṭhī, te kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapannā labhissanti nirayapālesu:
pisuṇavācā → pisuṇāvācā (sya-all) | te → (sya-all, pts) | pisuṇavācā pharusavācā → pisuṇā vācā pharusāvācā (pts) | upapannā → uppannā (pts) | kāmesumicchācārī → kāmesu micchācārī (bjt, th) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | ñātisālohitā → ñāti-sālohitā (pts) | kāmesumicchācārī musāvādī pisuṇavācā pharusavācā → kāmesu micchācārī musā-vādī pisuṇā vācā pharusā-vācā (pts) | byāpannacittā micchādiṭṭhī te → vyāpanna-cittā micchā-diṭṭhī (pts) | paraṁ → param (pts)
Wie ist das erst mit deinen Freunden und Kollegen, Verwandten und Sippenangehörigen, die in einem niederen Bereich sind, nachdem sie Schlechtes getan haben? Könnten sie die Höllenwärter dazu bringen, zu warten, indem sie sagten:
‘āgamentu tāva bhavanto nirayapālā, yāva mayaṁ pāyāsissa rājaññassa gantvā ārocema:
nirayapālā → niraya-pālā (pts)
‚Bitte, ihr guten Höllenwärter! Wartet, bis ich zu dem Stammesfürsten Pāyāsi gegangen bin, um ihm zu sagen,
“itipi atthi paro loko, atthi sattā opapātikā, atthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko”’ti?
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj, pts) | paro loko → paraloko (pts) | vipākoti → vipāko ti (bjt, ms2005, pts) | vipākoti → vipāko (th) | itipi → iti pi (pts) | sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭa-dukkaṭānaṁ (pts)
dass es ein Jenseits gibt, dass es Wesen gibt, die durch unmittelbares Erscheinen wiedergeboren werden, und dass es eine Frucht und ein Ergebnis von guten und schlechten Taten gibt‘?
Imināpi kho te, rājañña, pariyāyena evaṁ hotu:
imināpi → iminā pi (pts)
Auch mit dieser Methode sollte der Beweis erbracht sein,
‘itipi atthi paro loko, atthi sattā opapātikā, atthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko’”ti.
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj, pts) | paro loko → paraloko (pts) | vipākoti → vipāko ti (bjt, pts) | itipi → iti pi (pts) | sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭa-dukkaṭānaṁ (pts)
dass es ein Jenseits gibt, dass es Wesen gibt, die durch unmittelbares Erscheinen wiedergeboren werden, und dass es eine Frucht und ein Ergebnis von guten und schlechten Taten gibt.“

“Kiñcāpi bhavaṁ kassapo evamāha, atha kho evaṁ me ettha hoti:
atha kho evaṁ me → athakho evamme (th) | evamāha → evam āha (pts) | evaṁ → evam (pts)
„Auch wenn der werte Kassapa das sagt, so denke ich immer noch,
‘itipi natthi paro loko, natthi sattā opapātikā, natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko’”ti.
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj)
dass es kein Jenseits gibt.“

“Atthi pana, rājañña, pariyāyo yena te pariyāyena evaṁ hoti:„Gibt es eine Methode, mit der du deine Behauptung beweisen kannst?“ ‘itipi natthi paro loko, natthi sattā opapātikā, natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko’”ti?
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj)

“Atthi, bho kassapa, pariyāyo, yena me pariyāyena evaṁ hoti:„Die gibt es, werter Kassapa.“ ‘itipi natthi paro loko, natthi sattā opapātikā, natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko’”ti.
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj)

“Yathā kathaṁ viya, rājaññā”ti?
rājaññāti → rājaññā ti (bjt) | yathā kathaṁ → yathākathaṁ (th)
„Und wie genau, Stammesfürst?“

“Idha me, bho kassapa, mittāmaccā ñātisālohitā pāṇātipātā paṭiviratā adinnādānā paṭiviratā kāmesumicchācārā paṭiviratā musāvādā paṭiviratā pisuṇāya vācāya paṭiviratā pharusāya vācāya paṭiviratā samphappalāpā paṭiviratā anabhijjhālū abyāpannacittā sammādiṭṭhī.
pisuṇāya → pisunāya (bj) | sammādiṭṭhī → sammādiṭṭhi (bj) | pisuṇāya vācāya → pisuṇavācā (sya-all) | pharusāya vācāya → pharusavācā (sya-all) | kāmesumicchācārā → kāmesu micchācārā (bjt, th, pts) | ñātisālohitā → ñāti-sālohitā (pts) | musāvādā → musā-vādā (pts) | vācāya → vācāyā (pts) | abyāpannacittā sammādiṭṭhī → avyāpanna-cittā sammā-diṭṭhī (pts)
„Nun, ich habe Freunde und Kollegen, Verwandte und Sippenangehörige, die das Töten lebender Geschöpfe, das Stehlen und das Begehen sexueller Verfehlungen unterlassen. Sie unterlassen den Gebrauch unwahrer, entzweiender, harter oder unsinnige Rede. Und sie sind zufrieden und gütig und haben rechte Ansicht.
Te aparena samayena ābādhikā honti dukkhitā bāḷhagilānā.
bāḷhagilānā → bāḷha-gilānā (pts)
Nach einiger Zeit sind sie mitgenommen, leidend, schwer krank.
Yadāhaṁ jānāmi:Wenn ich erkenne, ‘na dānime imamhā ābādhā vuṭṭhahissantī’ti tyāhaṁ upasaṅkamitvā evaṁ vadāmi:
dānime → dāni me (bjt) | na dānime → nadānime (th) | dānime → dān ime (pts) | upasaṅkamitvā → upasaṁkamitvā (pts)
dass sie sich von ihrer Krankheit nicht erholen werden, gehe ich zu ihnen und sage:
‘santi kho, bho, eke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino → samaṇa-brāhmaṇā evaṁ vādino evaṁ diṭṭhino (pts)
‚Werte Herren, es gibt manche Asketen und Brahmanen, die diese Doktrin, diese Ansicht haben:
“ye te pāṇātipātā paṭiviratā adinnādānā paṭiviratā kāmesumicchācārā paṭiviratā musāvādā paṭiviratā pisuṇāya vācāya paṭiviratā pharusāya vācāya paṭiviratā samphappalāpā paṭiviratā anabhijjhālū abyāpannacittā sammādiṭṭhī te kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjantī”ti.
pisuṇāya → pisunāya (bj) | sammādiṭṭhī → sammādiṭṭhi (bj) | pisuṇāya vācāya → pisuṇāvācā (sya-all) | pharusāya vācāya → pharusavācā (sya-all) | kāmesumicchācārā → kāmesu micchācārā (bjt, th, pts) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | upapajjantīti → upapajjantī ti (ms2005) | paṭiviratā → paṭivirātā (pts) | musāvādā → musā-vādā (pts) | abyāpannacittā sammādiṭṭhī → avyāpanna-cittā sammā-diṭṭhī (pts) | paraṁ → param (pts) | upapajjantīti → uppajjantīti (pts)
„Die, die das Töten lebender Geschöpfe, das Stehlen und das Begehen sexueller Verfehlungen unterlassen; die den Gebrauch unwahrer, entzweiender, harter oder unsinnige Rede unterlassen; die zufrieden und gütig sind und rechte Ansicht haben – wenn ihr Körper auseinanderbricht, nach dem Tod, werden sie an einem guten Ort wiedergeboren, in einer himmlischen Welt.“
Bhavanto kho pāṇātipātā paṭiviratā adinnādānā paṭiviratā kāmesumicchācārā paṭiviratā musāvādā paṭiviratā pisuṇāya vācāya paṭiviratā pharusāya vācāya paṭiviratā samphappalāpā paṭiviratā anabhijjhālū abyāpannacittā sammādiṭṭhī.
pisuṇāya → pisunāya (bj) | sammādiṭṭhī → sammādiṭṭhi (bj) | pisuṇāya vācāya → pisuṇāvācā (sya-all) | pharusāya vācāya → pharusavācā (sya-all) | kāmesumicchācārā → kāmesu micchācārā (bjt, th, pts) | musāvādā → musā-vādā (pts) | abyāpannacittā sammādiṭṭhī → avyāpanna-cittā sammā-diṭṭhī (pts)
Ihr tut all diese Dinge.
Sace tesaṁ bhavataṁ samaṇabrāhmaṇānaṁ saccaṁ vacanaṁ, bhavanto kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjissanti.
bhavataṁ → bhavati (sya-all) | upapajjissanti → uppajjissanti (pts) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | tesaṁ → tesam (pts) | samaṇabrāhmaṇānaṁ → samaṇa-brāhmaṇānaṁ (pts) | paraṁ → param (pts)
Wenn es wahr ist, was diese Asketen und Brahmanen sagen, werdet ihr, wenn euer Körper auseinanderbricht, nach dem Tod, an einem guten Ort wiedergeboren werden, in einer himmlischen Welt.
Sace, bho, kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjeyyātha, yena me āgantvā āroceyyātha:
upapajjeyyātha → uppajjeyyātha (pts) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | paraṁ → param (pts)
Wenn das geschieht, werte Herren, kommt und berichtet mir,
“itipi atthi paro loko, atthi sattā opapātikā, atthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko”ti.
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj, pts) | paro loko → paraloko (pts) | vipākoti → vipāko ti (ms2005, pts) | itipi → iti pi (pts) | sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭa-dukkaṭānaṁ (pts)
dass es ein Jenseits gibt.
Bhavanto kho pana me saddhāyikā paccayikā, yaṁ bhavantehi diṭṭhaṁ, yathā sāmaṁ diṭṭhaṁ evametaṁ bhavissatī’ti.
bhavantehi → bhavantebhi (sya-all) | evametaṁ → evam etaṁ (pts)
Ich vertraue euch und glaube euch. Alles, was ihr seht, wird geradeso sein, als hätte ich es selbst gesehen.‘
Te me ‘sādhū’ti paṭissutvā neva āgantvā ārocenti, na pana dūtaṁ pahiṇanti.
paṭissutvā neva → paṭisuṇitvā n eva (pts)
Sie stimmen zu. Aber sie kommen nicht zurück und berichten mir, noch schicken sie einen Boten.
Ayampi kho, bho kassapa, pariyāyo, yena me pariyāyena evaṁ hoti:
ayampi → ayam pi (pts)
Das ist die Methode, mit der ich beweise,
‘itipi natthi paro loko, natthi sattā opapātikā, natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko’”ti.
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj)
dass es kein Jenseits gibt.“

2.3. Gūthakūpapurisaupamā2.3. Das Gleichnis von der Jauchegrube

“Tena hi, rājañña, upamaṁ te karissāmi.
tena hi → tenahi (th) | upamaṁ te → upamante (th) | upamaṁ → upaman (pts)
„Nun, Stammesfürst, ich will dir ein Gleichnis geben.
Upamāya m’idhekacce viññū purisā bhāsitassa atthaṁ ājānanti.
Upamāya m’idhekacce → upamāyapi idhekacce (bj, pts1ed); upamāyapidhekacce (cck); upamāyapīdhekacce (cck, sya1ed, km) | upamāya midhekacce → upamāyapi idhekacce (bj); upamāyapīdhekacce (sya-all) | midhekacce → pi idh ekacce (pts) | midhekacce → upamāyapidhekacce (cck: sī. syā.); upamāyapiidhekacce (cck: pī.)
Denn mithilfe eines Gleichnisses verstehen manche vernünftigen Menschen die Bedeutung des Gesagten.
Seyyathāpi, rājañña, puriso gūthakūpe sasīsakaṁ nimuggo assa.
sasīsakaṁ → sasīsako (sya-all, km, pts1ed) | sasīsakaṁ nimuggo → sasīsako nimmuggo (sya-all) | sasīsakaṁ → sasīsako (pts) | sasīsakaṁ → sasīko (bj: PTS) | sasīsakaṁ → sasīsako (cck: syā.) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | gūthakūpe sasīsakaṁ → gūtha-kūpe sasīsako (pts)
Wie wenn ein Mann bis über den Kopf in einer Jauchegrube steckte.
Atha tvaṁ purise āṇāpeyyāsi:Dann würdest du jemanden schicken, ‘tena hi, bho, taṁ purisaṁ tamhā gūthakūpā uddharathā’ti.
uddharathāti → uddharathāti te (sya-all) | tena hi → tenahi (th) | gūthakūpā → gūtha-kūpā (pts)
der ihn aus der Jauchegrube herauszieht,
Te ‘sādhū’ti paṭissutvā taṁ purisaṁ tamhā gūthakūpā uddhareyyuṁ.
paṭissutvā → paṭissuṇitvā (pts) | gūthakūpā → gūtha-kūpā (pts)
und der würde zustimmen.
Te tvaṁ evaṁ vadeyyāsi:Du würdest ihn anweisen, ‘tena hi, bho, tassa purisassa kāyā veḷupesikāhi gūthaṁ sunimmajjitaṁ nimmajjathā’ti.
nimmajjathāti → nimmajjathāti te (sya-all) | kāyā → kāye (bj: kesuci) | tena hi → tenahi (th) | veḷupesikāhi → veḷu pesikāhi (pts)
mit Bambusschabern sorgfältig den Kot vom Körper des Mannes zu schaben,
Te ‘sādhū’ti paṭissutvā tassa purisassa kāyā veḷupesikāhi gūthaṁ sunimmajjitaṁ nimmajjeyyuṁ.
paṭissutvā → paṭissuṇitvā (pts) | veḷupesikāhi → veḷu pesikāhi (pts)
und er würde zustimmen.
Te tvaṁ evaṁ vadeyyāsi:Du würdest ihn anweisen, ‘tena hi, bho, tassa purisassa kāyaṁ paṇḍumattikāya tikkhattuṁ subbaṭṭitaṁ ubbaṭṭethā’ti.
subbaṭṭitaṁ ubbaṭṭethā’ti → ubbaṭitaṁ ubbaṭethāti (sya-all, km); suppaṭṭitaṁ uppaṭṭethāti (mr) | subbaṭṭitaṁ ubbaṭṭethāti → ubbaṭitaṁ ubbaṭethāti (sya-all) | ubbaṭṭethā’ti → suppaṭṭitaṁ uppaṭṭethāti (cck: ka.) | tena hi → tenahi (th)
den Körper des Mannes dreimal sorgfältig mit hellem Ton abzuwaschen,
Te tassa purisassa kāyaṁ paṇḍumattikāya tikkhattuṁ subbaṭṭitaṁ ubbaṭṭeyyuṁ.
te → te te sādhūti paṭissutvā (sya-all) | subbaṭṭitaṁ ubbaṭṭeyyuṁ → ubbaṭitaṁ ubbaṭeyyuṁ (sya-all)
und er täte das.
Te tvaṁ evaṁ vadeyyāsi:Dann würdest du ihn anweisen, ‘tena hi, bho, taṁ purisaṁ telena abbhañjitvā sukhumena cuṇṇena tikkhattuṁ suppadhotaṁ karothā’ti.
tena hi → tenahi (th)
den Körper des Mannes mit Öl einzureiben und ihn dreimal sorgfältig mit feiner Paste abzuwaschen,
Te taṁ purisaṁ telena abbhañjitvā sukhumena cuṇṇena tikkhattuṁ suppadhotaṁ kareyyuṁ.und er täte das. Te tvaṁ evaṁ vadeyyāsi:Du würdest ihn anweisen, ‘tena hi, bho, tassa purisassa kesamassuṁ kappethā’ti.
tena hi → tenahi (th) | kesamassuṁ → kesa-massuṁ (pts)
Haar und Bart des Mannes zu schneiden,
Te tassa purisassa kesamassuṁ kappeyyuṁ.und er täte das. Te tvaṁ evaṁ vadeyyāsi:
te → (sya-all)
Du würdest ihn anweisen,
‘tena hi, bho, tassa purisassa mahagghañca mālaṁ mahagghañca vilepanaṁ mahagghāni ca vatthāni upaharathā’ti.
tena hi bho → tenahi (sya-all) | mahagghañca → mahagghañ ca (pts)
dem Mann prunkvolle Kränze, prunkvolles Make-up und prunkvolle Kleider zu bringen,
Te tassa purisassa mahagghañca mālaṁ mahagghañca vilepanaṁ mahagghāni ca vatthāni upahareyyuṁ.
mahagghañca → mahagghañ ca (pts)
und er täte das.
Te tvaṁ evaṁ vadeyyāsi:Dann würdest du ihn anweisen, ‘tena hi, bho, taṁ purisaṁ pāsādaṁ āropetvā pañcakāmaguṇāni upaṭṭhāpethā’ti.
upaṭṭhāpethāti → upaṭṭhapethāti (bj) | pañcakāmaguṇāni upaṭṭhāpethāti → pañca kāmaguṇāni upaṭṭhapethāti (sya-all, pts) | tena hi → tenahi (th) | pañcakāmaguṇāni upaṭṭhāpethāti → pañca kāma-guṇāni upaṭṭhapethāti (pts)
den Mann zum Pfahlbau-Langhaus hinaufzubringen und ihn dort mit den fünf Sinnesreizen zu versorgen,
Te taṁ purisaṁ pāsādaṁ āropetvā pañcakāmaguṇāni upaṭṭhāpeyyuṁ.
upaṭṭhāpeyyuṁ → upaṭṭhapeyyuṁ (bj) | pañcakāmaguṇāni upaṭṭhāpeyyuṁ → pañca kāmaguṇāni upaṭṭhapeyyuṁ (sya-all, pts) | pañcakāmaguṇāni upaṭṭhāpeyyuṁ → pañca kāma-guṇāni upaṭṭhapeyyuṁ (pts)
und er täte das.

Taṁ kiṁ maññasi, rājañña,
kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt)
Was meinst du, Stammesfürst?
api nu tassa purisassa sunhātassa suvilittassa sukappitakesamassussa āmukkamālābharaṇassa odātavatthavasanassa uparipāsādavaragatassa pañcahi kāmaguṇehi samappitassa samaṅgībhūtassa paricārayamānassa punadeva tasmiṁ gūthakūpe nimujjitukāmatā assā”ti?
āmukkamālābharaṇassa → āmuttamālābharaṇassa (bj) | nimujjitukāmatā → nimmujjitukamyatā (bj); nimmujjitukāmyatā (sya-all) | suvilittassa sukappitakesamassussa āmukkamālābharaṇassa → suvisittassa kappitakesamassussa āmuttamaṇibharaṇassa (sya-all) | samaṅgībhūtassa → samaṅgibhūtassa (sya-all) | sunhātassa → sunahātassa (pts) | sukappitakesamassussa āmukkamālābharaṇassa → kappitakesamassussa āmuttamālābharaṇassa (pts) | samaṅgībhūtassa paricārayamānassa punadeva → samaṅgibhūtassa paricāriyamānassa punad eva (pts) | nimmujjitukamyatā → kāmatā (bj: kesuci) | nimujjitukāmatā → nimujjitukāmyatā (cck: syā. ka.) | sunhātassa → sunahātassātipi pāṭho (sya-all note) | sukappitakesamassussa āmukkamālābharaṇassa odātavatthavasanassa uparipāsādavaragatassa → kappita-kesamassussa āmutta-mālābharaṇassa odāta-vattha-vasanassa upari-pāsāda-vara-gatassa (pts) | gūthakūpe nimujjitukāmatā → gūtha-kūpe nimmujjitukāmatā (pts)
Nun vergnügt sich dieser Mann auf dem Söller des königlichen Langhauses, versorgt und ausgestattet mit den fünf Sinnesreizen, nachdem er schön gebadet und geölt ist, Haar und Bart frisiert hat, mit Kränzen und Armbändern geschmückt und in Weiß gekleidet ist. Würde er wieder zurück in die Jauchegrube eintauchen wollen?“

“No hidaṁ, bho kassapa”.
hidaṁ → hīdaṁ (th) | hidaṁ → h idaṁ (pts)
„Nein, werter Kassapa.
“Taṁ kissa hetu”?Warum ist das so? “Asuci, bho kassapa, gūthakūpo asuci ceva asucisaṅkhāto ca duggandho ca duggandhasaṅkhāto ca jeguccho ca jegucchasaṅkhāto ca paṭikūlo ca paṭikūlasaṅkhāto cā”ti.
paṭikūlo → paṭikkūlo (bjt, pts) | gūthakūpo → gūtha-kūpo (pts) | ceva asucisaṅkhāto → eva asucisaṁkhāto (pts) | duggandhasaṅkhāto → duggandha-saṁkhāto (pts) | jegucchasaṅkhāto → jeguccha-saṁkhāto (pts) | paṭikūlasaṅkhāto → paṭikkūlasaṁkhāto (pts)
Weil diese Jauchegrube schmutzig, stinkend, ekelhaft und widerwärtig ist und auch so angesehen wird.“

“Evameva kho, rājañña, manussā devānaṁ asucī ceva asucisaṅkhātā ca, duggandhā ca duggandhasaṅkhātā ca, jegucchā ca jegucchasaṅkhātā ca, paṭikūlā ca paṭikūlasaṅkhātā ca.
paṭikūlā → paṭikkūlā (bjt, pts) | asucī → asuci (th) | evameva → evam eva (pts) | devānaṁ → devānam (pts) | ceva asucisaṅkhātā → eva asuci-saṁkhātā (pts) | duggandhasaṅkhātā → duggandha-saṁkhātā (pts) | jegucchasaṅkhātā → jeguccha-saṁkhātā (pts) | paṭikūlasaṅkhātā → paṭikkūlasaṁkhātā (pts)
„Ebenso, Stammesfürst, sind Menschen für die Götter schmutzig, stinkend, ekelhaft und widerwärtig und werden auch so angesehen.
Yojanasataṁ kho, rājañña, manussagandho deve ubbādhati.
ubbādhati → ubbāhati (sya-all) | ubbādhati kiṁ → ubbāhati kim (pts) | yojanasataṁ → yojana-sataṁ (pts) | manussagandho → manussa gandho (pts)
Menschengeruch erreicht die Götter noch in hundert Meilen Entfernung.
Kiṁ pana te mittāmaccā ñātisālohitā pāṇātipātā paṭiviratā adinnādānā paṭiviratā kāmesumicchācārā paṭiviratā musāvādā paṭiviratā pisuṇāya vācāya paṭiviratā pharusāya vācāya paṭiviratā samphappalāpā paṭiviratā anabhijjhālū abyāpannacittā sammādiṭṭhī, kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapannā te āgantvā ārocessanti:
sammādiṭṭhī → sammādiṭṭhi (bj) | pisuṇāya vācāya → pisuṇāvācā (sya-all) | pharusāya vācāya → pharusavācā (sya-all) | paraṁ maraṇā → parammarajhā (sya-all) | upapannā te → uppannā (pts) | kiṁ pana → kimpana (bjt) | kāmesumicchācārā → kāmesu micchācārā (bjt, th, pts) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | kiṁ → kim (pts) | ñātisālohitā → ñāti-sālohitā (pts) | musāvādā → musā-vādā (pts) | abyāpannacittā sammādiṭṭhī → avyāpanna-cittā sammā-diṭṭhī (pts) | paraṁ → param (pts)
Was ist dann mit deinen Freunden und Kollegen, Verwandten und Sippenangehörigen, die in einem höheren Bereich wiedergeboren sind, nachdem sie Gutes getan haben? Werden sie zurückkommen, um dir zu sagen,
‘itipi atthi paro loko, atthi sattā opapātikā, atthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko’ti?
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj, pts) | paro loko → paraloko (pts) | itipi → iti pi (pts) | vipākoti → vipāko ti (pts)
dass es ein Jenseits gibt?
Imināpi kho te, rājañña, pariyāyena evaṁ hotu:
imināpi → iminā pi (pts)
Auch mit dieser Methode sollte der Beweis erbracht sein,
‘itipi atthi paro loko, atthi sattā opapātikā, atthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko’”ti.
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj, pts) | paro loko → paraloko (pts) | itipi → iti pi (pts) | sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭa-dukkaṭānaṁ (pts) | vipākoti → vipāko ti (pts)
dass es ein Jenseits gibt.“

“Kiñcāpi bhavaṁ kassapo evamāha, atha kho evaṁ me ettha hoti:
atha kho evaṁ me → athakho evamme (th) | evamāha → evam āha (pts) | evaṁ → evam (pts)
„Auch wenn der werte Kassapa das sagt, so denke ich immer noch,
‘itipi natthi paro loko, natthi sattā opapātikā, natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko’”ti.
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj)
dass es kein Jenseits gibt.“

“Atthi pana, rājañña, pariyāyo …pe…
+ → bho (bjt)
„Kannst du das beweisen?“

“atthi, bho kassapa, pariyāyo …pe…„Das kann ich.“

yathā kathaṁ viya, rājaññāti?
yathā kathaṁ → yathākathaṁ (bjt, th) | rājaññāti → rājaññā ti (bjt)
„Und wie genau, Stammesfürst?“

“Idha me, bho kassapa, mittāmaccā ñātisālohitā pāṇātipātā paṭiviratā adinnādānā paṭiviratā kāmesumicchācārā paṭiviratā musāvādā paṭiviratā surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭiviratā,
kāmesumicchācārā → kāmesu micchācārā (bjt, th, pts) | ñātisālohitā → ñātisālohitāṛ (th) | ñātisālohitā → ñāti-sālohitā (pts) | musāvādā → musā-vādā (pts) | surāmerayamajjapamādaṭṭhānā → surā-meraya-majjapamādaṭṭhānā (pts)
„Nun, ich habe Freunde und Kollegen, Verwandte und Sippenangehörige, die das Töten lebender Geschöpfe usw. unterlassen.
te aparena samayena ābādhikā honti dukkhitā bāḷhagilānā.
bāḷhagilānā → bāḷha-gilānā (pts)
Nach einiger Zeit sind sie mitgenommen, leidend, schwer krank.
Yadāhaṁ jānāmi:Wenn ich erkenne, ‘na dānime imamhā ābādhā vuṭṭhahissantī’ti tyāhaṁ upasaṅkamitvā evaṁ vadāmi:
dānime → idān ime (pts) | dānime → dāni me (bjt) | evaṁ vadāmi → evaṁvadāmi (bjt) | na dānime → nadānime (th) | upasaṅkamitvā → upasaṁkamitvā (pts)
dass sie sich von ihrer Krankheit nicht erholen werden, gehe ich zu ihnen und sage:
‘santi kho, bho, eke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino → samaṇa-brāhmaṇā evaṁ vādino evaṁ diṭṭhino (pts)
‚Werte Herren, es gibt manche Asketen und Brahmanen, die diese Doktrin, diese Ansicht haben:
“ye te pāṇātipātā paṭiviratā adinnādānā paṭiviratā kāmesumicchācārā paṭiviratā musāvādā paṭiviratā surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭiviratā, te kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjanti devānaṁ tāvatiṁsānaṁ sahabyatan”ti.
upapajjanti → uppajjanti (pts) | kāmesumicchācārā → kāmesu micchācārā (bjt, th, pts) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | sahabyatanti → sahabyatan ti (ms2005) | musāvādā → musā-vādā (pts) | surāmerayamajjapamādaṭṭhānā → surā-merayamajja-pamādaṭṭhānā (pts) | paraṁ → param (pts) | sahabyatanti → sahavyatan ti (pts)
„Die, die das Töten lebender Geschöpfe usw. unterlassen, werden an einem guten Ort wiedergeboren, in einer himmlischen Welt, unter den Göttern der Dreiunddreißig.“
Bhavanto kho pāṇātipātā paṭiviratā adinnādānā paṭiviratā kāmesumicchācārā paṭiviratā musāvādā paṭiviratā surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭiviratā.
paṭiviratā → pativiratā (pts) | kāmesumicchācārā → kāmesu micchācārā (bjt, th, pts) | musāvādā → musā-vādā (pts) | surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭiviratā → surā-meraya-majjapamādaṭṭhānā pativiratā (pts)
Ihr verhaltet euch genau so.
Sace tesaṁ bhavataṁ samaṇabrāhmaṇānaṁ saccaṁ vacanaṁ, bhavanto kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjissanti, devānaṁ tāvatiṁsānaṁ sahabyataṁ.
bhavataṁ → bhavati (sya-all) | upapajjissanti → uppajjeyyātha (pts) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | samaṇabrāhmaṇānaṁ → samaṇa-brāhmaṇānaṁ (pts) | paraṁ → param (pts) | sugatiṁ → sugatim (pts) | upapajjissanti → uppajjissanti (pts) | sahabyataṁ → sahavyataṁ (pts)
Wenn es wahr ist, was diese Asketen und Brahmanen sagen, werdet ihr, wenn euer Körper auseinanderbricht, nach dem Tod, unter den Göttern der Dreiunddreißig wiedergeboren werden.
Sace, bho, kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjeyyātha devānaṁ tāvatiṁsānaṁ sahabyataṁ, yena me āgantvā āroceyyātha:
paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | + → kho (th) | paraṁ → param (pts) | upapajjeyyātha → uppajjeyyātha (pts) | sahabyataṁ → sahavyataṁ (pts)
Wenn das geschieht, werte Herren, kommt und berichtet mir,
“itipi atthi paro loko, atthi sattā opapātikā, atthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko”ti.
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj, pts) | paro loko → paraloko (pts) | vipākoti → vipāko ti (bjt, ms2005, pts) | itipi → iti pi (pts) | sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭa-dukkaṭānaṁ (pts)
dass es ein Jenseits gibt.
Bhavanto kho pana me saddhāyikā paccayikā, yaṁ bhavantehi diṭṭhaṁ, yathā sāmaṁ diṭṭhaṁ evametaṁ bhavissatī’ti.
bhavantehi → bhavantebhi (sya-all) | evametaṁ → evam etaṁ (pts)
Ich vertraue euch und glaube euch. Alles, was ihr seht, wird geradeso sein, als hätte ich es selbst gesehen.‘
Te me ‘sādhū’ti paṭissutvā neva āgantvā ārocenti, na pana dūtaṁ pahiṇanti.
paṭissutvā neva → paṭisuṇitvā n eva (pts)
Sie stimmen zu. Aber sie kommen nicht zurück und berichten mir, noch schicken sie einen Boten.
Ayampi kho, bho kassapa, pariyāyo, yena me pariyāyena evaṁ hoti:
bho → (pts) | ayampi → ayam pi (pts)
Das ist die Methode, mit der ich beweise,
‘itipi natthi paro loko, natthi sattā opapātikā, natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko’”ti.
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj)
dass es kein Jenseits gibt.“

2.4. Tāvatiṁsadevaupamā2.4. Das Gleichnis von den Göttern der Dreiunddreißig

“Tena hi, rājañña, taññevettha paṭipucchissāmi; yathā te khameyya, tathā naṁ byākareyyāsi.
tena hi → tenahi (th) | taññevettha → taṁ yev ettha (pts) | byākareyyāsi → vyākareyyāsi (pts)
„Nun, Stammesfürst, ich werde dir dazu Gegenfragen stellen, und du kannst antworten, wie du möchtest.
Yaṁ kho pana, rājañña, mānussakaṁ vassasataṁ, devānaṁ tāvatiṁsānaṁ eso eko rattindivo, tāya rattiyā tiṁsarattiyo māso, tena māsena dvādasamāsiyo saṁvaccharo, tena saṁvaccharena dibbaṁ vassasahassaṁ devānaṁ tāvatiṁsānaṁ āyuppamāṇaṁ.
rattindivo → rattidivo (mr) | mānussakaṁ → mānusakaṁ (bj, sya-all, km, pts1ed) | pana → (pts) | rattindivo → rattidivo (cck: ka.) | tiṁsarattiyo → tiṁsa rattiyo (bjt, th, pts) | dvādasamāsiyo → dvādasa māsiyo (bjt) | mānussakaṁ vassasataṁ → mānusakaṁ vassa-sataṁ (pts) | dvādasamāsiyo → dvādasa-māsiyo (pts) | vassasahassaṁ → vassa-sahassaṁ (pts)
Hundert Jahre im Bereich der Menschen entsprechen einem Tag und einer Nacht bei den Göttern der Dreiunddreißig. Dreißig solcher Tage machen einen Monat aus. Die Lebensdauer der Götter der Dreiunddreißig beträgt tausend dieser himmlischen Jahre.
Ye te mittāmaccā ñātisālohitā pāṇātipātā paṭiviratā adinnādānā paṭiviratā kāmesumicchācārā paṭiviratā musāvādā paṭiviratā surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭiviratā, te kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapannā devānaṁ tāvatiṁsānaṁ sahabyataṁ.
te → (sya-all) | upapannā devānaṁ → uppannā devānam (pts) | kāmesumicchācārā → kāmesu micchācārā (bjt, th, pts) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | ñātisālohitā → ñāti-sālohitā (pts) | musāvādā → musā-vādā (pts) | surāmerayamajjapamādaṭṭhānā → surā-merayamajja-pamādaṭṭhānā (pts) | paraṁ → param (pts) | sahabyataṁ → sahavyataṁ (pts)
Was ist dann mit deinen Freunden, die unter den Göttern der Dreiunddreißig wiedergeboren sind, nachdem sie Gutes getan haben:
Sace pana tesaṁ evaṁ bhavissati:Wenn sie denken: ‘yāva mayaṁ dve vā tīṇi vā rattindivā dibbehi pañcahi kāmaguṇehi samappitā samaṅgībhūtā paricārema, atha mayaṁ pāyāsissa rājaññassa gantvā āroceyyāma:
rattindivā → rattindivāni (bj, pts) | pañcahi kāmaguṇehi → pañcakāmaguṇehi (pts) | samaṅgībhūtā → samaṅgibhūtā (pts) | āroceyyāma itipi → ārocessāma iti pi (pts) | pañcahi kāmaguṇehi → pañcakāma-guṇehi (pts)
‚Zuerst vergnüge ich mich zwei oder drei Tage lang, versorgt und ausgestattet mit den fünf himmlischen Sinnesreizen. Dann werde ich zu Pāyāsi zurückgehen und ihm berichten,
“itipi atthi paro loko, atthi sattā opapātikā, atthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko”ti.
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj, pts) | paro loko → paraloko (pts) | vipākoti → vipāko ti (ms2005, pts) | itipi → iti pi (pts)
dass es ein Jenseits gibt.‘
Api nu te āgantvā āroceyyuṁ—Würden sie zu dir zurückkommen, um dir zu berichten, itipi atthi paro loko, atthi sattā opapātikā, atthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko’”ti?
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj, pts) | paro loko → paraloko (pts) | itipi → iti pi (pts) | sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭa-dukkaṭānaṁ (pts) | vipākoti → vipāko ti (pts)
dass es ein Jenseits gibt?“

“No hidaṁ, bho kassapa.
hidaṁ → hetaṁ (bj) | hidaṁ → hīdaṁ (th) | hidaṁ → h idaṁ (pts)
„Nein, werter Kassapa,
Api hi mayaṁ, bho kassapa, ciraṁ kālaṅkatāpi bhaveyyāma.
kālaṅkatāpi → kālakatāpi (bj) | ciraṁ kālaṅkatāpi → cirakālakatāpi (sya-all); ciram kālakatā pi (pts)
denn bis dahin wäre ich längst tot.
Ko panetaṁ bhoto kassapassa āroceti:
panetaṁ → pan etaṁ (pts)
Aber werter Kassapa, wer hat dir gesagt,
‘atthi devā tāvatiṁsā’ti vā ‘evaṁdīghāyukā devā tāvatiṁsā’ti vā.
evaṁdīghāyukā → evaṁ dīghāyukā (bjt, pts) | tāvatiṁsāti → tāvatiṁsā ti (bjt, pts)
dass es die Götter der Dreiunddreißig gibt oder dass ihre Lebensdauer so lang ist?
Na mayaṁ bhoto kassapassa saddahāma:Ich glaube dir nicht.“ ‘atthi devā tāvatiṁsā’ti vā ‘evaṁdīghāyukā devā tāvatiṁsā’ti vā”ti.
evaṁdīghāyukā → evaṁ dīghāyuko (bj) | tāvatiṁsāti → tāvatiṁsā ti (bjt, pts) | vāti → vā (th) | evaṁdīghāyukā → evaṁ dīghāyukā (pts) | tāvatiṁsāti vāti → tāvatiṁsā ti vā (pts)

2.5. Jaccandhaupamā2.5. Das Gleichnis von dem von Geburt an Blinden

“Seyyathāpi, rājañña, jaccandho puriso na passeyya kaṇha—sukkāni rūpāni, na passeyya nīlakāni rūpāni, na passeyya pītakāni rūpāni, na passeyya lohitakāni rūpāni, na passeyya mañjiṭṭhakāni rūpāni, na passeyya samavisamaṁ, na passeyya tārakāni rūpāni, na passeyya candimasūriye.
mañjiṭṭhakāni → mañjeṭṭhikāni (bj); mañjeṭṭhakāni (sya-all, km); mañjiṭṭhikāni (pts1ed) | tārakāni rūpāni → tārakarūpāni (bj) | candimasūriye → candimasuriye (bj, sya-all, pts) | puriso → puriso yo (pts) | rūpāni → rūpānī (pts) | mañjiṭṭhakāni → mañjiṭṭhikāni (pts) | tārakāni → tāraka (pts) | pītakāni → mañjeṭṭhakāni (cck: syā.) | kaṇha sukkāni → kaṇha-sukkāni (bjt, pts) | kaṇha sukkāni → kaṇhasukkāni (th) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | candimasūriye → candima-suriye (pts)
„Wie wenn da ein Mensch von Geburt an blind wäre, Stammesfürst. Er könnte keine dunklen oder hellen, blauen, gelben, roten oder purpurfarbenen Bilder sehen. Er könnte keinen ebenen oder unebenen Boden sehen noch Sterne, Mond oder Sonne.
So evaṁ vadeyya:Er würde sagen: ‘natthi kaṇhasukkāni rūpāni, natthi kaṇhasukkānaṁ rūpānaṁ dassāvī.
natthi → n atthi (pts) | natthi kaṇhasukkānaṁ → n atthi kaṇha-sukkānaṁ (pts)
‚So etwas wie dunkle und helle Bilder gibt es nicht, und es gibt niemanden, der sie sieht.
Natthi nīlakāni rūpāni, natthi nīlakānaṁ rūpānaṁ dassāvī.
natthi → n atthi (pts)
Es gibt keine blauen Bilder,
Natthi pītakāni rūpāni, natthi pītakānaṁ rūpānaṁ dassāvī.
natthi → n atthi (pts)
keine gelben,
Natthi lohitakāni rūpāni, natthi lohitakānaṁ rūpānaṁ dassāvī.
natthi → n atthi (pts)
keine roten
Natthi mañjiṭṭhakāni rūpāni, natthi mañjiṭṭhakānaṁ rūpānaṁ dassāvī.
mañjiṭṭhakāni → mañjeṭṭhikāni (bj); mañjeṭṭhakāni (sya-all) | mañjiṭṭhakānaṁ → mañjeṭṭhikānaṁ (bj); mañjeṭṭhakānaṁ (sya-all)
und keine purpurfarbenen,
Natthi samavisamaṁ, natthi samavisamassa dassāvī.es gibt keinen ebenen oder unebenen Boden, Natthi tārakāni rūpāni, natthi tārakānaṁ rūpānaṁ dassāvī.
tārakāni rūpāni → tārakarūpāni (bj) | tārakānaṁ rūpānaṁ → tārakarūpānaṁ (bj)
keine Sterne,
Natthi candimasūriyā, natthi candimasūriyānaṁ dassāvī.
candimasūriyā → candimasuriyā (bj, sya-all) | candimasūriyānaṁ → candimasuriyānaṁ (bj, sya-all)
keinen Mond und keine Sonne, und es gibt niemanden, der diese Dinge sieht.
Ahametaṁ na jānāmi, ahametaṁ na passāmi, tasmā taṁ natthī’ti.
ahametaṁ → aham etaṁ (pts)
Ich erkenne und sehe sie nicht, daher gibt es sie nicht.‘
Sammā nu kho so, rājañña, vadamāno vadeyyā”ti?
so → bho (bj, sya-all) | vadeyyāti → vadeyyā ti (bjt)
Würde dieser Mensch richtig sprechen?“

“No hidaṁ, bho kassapa.
hidaṁ → hetaṁ (bj); hīdaṁ (sya-all)
„Nein, werter Kassapa.
Atthi kaṇhasukkāni rūpāni, atthi kaṇhasukkānaṁ rūpānaṁ dassāvī.Es gibt so etwas wie dunkle und helle Bilder, und es gibt jemanden, der sie sieht. Atthi nīlakāni rūpāni, atthi nīlakānaṁ rūpānaṁ dassāvī …pe…
pe → spelled out in full (bjt)
Auch blaue Bilder … und all die anderen Dinge gibt es, und es gibt jemanden, der sie sieht.
atthi samavisamaṁ, atthi samavisamassa dassāvī. Atthi tārakāni rūpāni, atthi tārakānaṁ rūpānaṁ dassāvī.
tārakāni rūpāni → tārakarūpāni (bj) | tārakānaṁ rūpānaṁ → tārakarūpānaṁ (bj, pts) | tārakāni → tāraka (pts)
Atthi candimasūriyā, atthi candimasūriyānaṁ dassāvī.
candimasūriyā → candimasuriyā (bj, sya-all, pts) | candimasūriyānaṁ → candimasuriyānaṁ (bj, sya-all, pts)
Daher ist es nicht richtig, zu sagen:
‘Ahametaṁ na jānāmi, ahametaṁ na passāmi, tasmā taṁ natthī’ti.‚Ich erkenne und sehe sie nicht, daher gibt es sie nicht.‘“ Na hi so, bho kassapa, sammā vadamāno vadeyyā”ti.

“Evameva kho tvaṁ, rājañña, jaccandhūpamo maññe paṭibhāsi yaṁ maṁ tvaṁ evaṁ vadesi.
jaccandhūpamo → jaccandhupamo (sya-all) | yaṁ maṁ tvaṁ → yametaṁ (sya-all) | evameva → evam eva (pts)
„Ebenso, Stammesfürst, bist du wie der von Geburt an Blinde in dem Gleichnis, wenn du sagst, du glaubst mir nicht.
Ko panetaṁ bhoto kassapassa āroceti:
panetaṁ → pan etaṁ (pts)
‘atthi devā tāvatiṁsā’ti vā, ‘evaṁdīghāyukā devā tāvatiṁsā’ti vā?
evaṁdīghāyukā → evaṁ dīghāyukā (bjt, pts) | tāvatiṁsāti → tāvatiṁsā ti (pts)
Na mayaṁ bhoto kassapassa saddahāma: ‘atthi devā tāvatiṁsā’ti vā ‘evaṁdīghāyukā devā tāvatiṁsā’ti vā”ti.
tāvatiṁsāti vāti → tāvatiṁsā ti vā (pts) | evaṁdīghāyukā → evaṁ dīghāyukā (bjt, pts)
“Na kho, rājañña, evaṁ paro loko daṭṭhabbo, yathā tvaṁ maññasi iminā maṁsacakkhunā.
paro loko → paraloko (pts) | maṁsacakkhunā → maṁsa cakkhunā (pts)
Jene Welt kann man nicht so sehen, wie du denkst, mit dem fleischlichen Auge.
Ye kho te, rājañña, samaṇabrāhmaṇā araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti, te tattha appamattā ātāpino pahitattā viharantā dibbacakkhuṁ visodhenti.
araññavanapatthāni → araññe vanapatthāni (bj, pts) | paṭisevanti → paṭisevanti appasaddāni appanigghosāni (bj, pts) | dibbacakkhuṁ → dibbaṁ cakkhuṁ (bj, pts) | paṭisevanti → ito paraṁ appasaddāni appanigghosānīti dissati (sya-all: sī.) | samaṇabrāhmaṇā araññavanapatthāni → samaṇa-brāhmaṇā araññe vanapatthāni (pts) | + → appa-saddāni appa-nigghosāni (pts)
Es gibt Asketen und Brahmanen, die in der Wildnis leben und abgelegene Unterkünfte in der Wildnis und im Wald aufsuchen. Sie meditieren beflissen, eifrig und entschlossen und läutern so ihre Hellsichtigkeit, das himmlische Auge.
Te dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena imañceva lokaṁ passanti parañca satte ca opapātike.
atikkantamānusakena imañceva → atikkamantamānusakena imam eva (pts) | parañca → param eva (pts) | imañceva → imaṁ ceva (my) | atikkantamānusakena imañceva → atikkamanta-mānusakena imam eva (pts)
Mit geläuterter und übermenschlicher Hellsichtigkeit sehen sie diese Welt und jene Welt, und sie sehen Wesen, die durch unmittelbares Erscheinen wiedergeboren sind.
Evañca kho, rājañña, paro loko daṭṭhabbo;
evañca → evaṁ (pts) | paro loko → paraloko (pts) | paro loko → para-loko (pts)
So sieht man jene Welt,
na tveva yathā tvaṁ maññasi iminā maṁsacakkhunā.
na tveva → natveva (my, bjt) | maṁsacakkhunā → maṁsa-cakkhunā (pts)
nicht wie du denkst, mit dem fleischlichen Auge.
Imināpi kho te, rājañña, pariyāyena evaṁ hotu:
imināpi → iminā pi (pts)
Auch mit dieser Methode sollte der Beweis erbracht sein,
‘itipi atthi paro loko, atthi sattā opapātikā, atthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko’”ti.
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj, pts) | paro loko → paraloko (pts) | vipākoti → vipāko ti (bjt, pts) | itipi → iti pi (pts) | sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭa-dukkaṭānaṁ (pts)
dass es ein Jenseits gibt.“

“Kiñcāpi bhavaṁ kassapo evamāha, atha kho evaṁ me ettha hoti:
atha kho evaṁ me → athakho evamme (th) | evamāha → evam āha (pts) | evaṁ → evam (pts)
„Auch wenn der werte Kassapa das sagt, so denke ich immer noch,
‘itipi natthi paro loko, natthi sattā opapātikā, natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko’”ti.
natthi → natthi pattā (bj) | sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj) | vipākoti → vipāko ti (bjt)
dass es kein Jenseits gibt.“

“Atthi pana, rājañña, pariyāyo …pe…„Kannst du das beweisen?“

atthi, bho kassapa, pariyāyo …pe…„Das kann ich.“

yathā kathaṁ viya, rājaññā”ti?
yathā kathaṁ → yathākathaṁ (th)
„Und wie genau, Stammesfürst?“

“Idhāhaṁ, bho kassapa, passāmi samaṇabrāhmaṇe sīlavante kalyāṇadhamme jīvitukāme amaritukāme sukhakāme dukkhapaṭikūle.
dukkhapaṭikūle → dukkhapaṭikkūle (bjt) | samaṇabrāhmaṇe → samaṇa-brāhmaṇe (pts) | kalyāṇadhamme jīvitukāme amaritukāme sukhakāme dukkhapaṭikūle → kalyāṇa-dhamme jīvitu-kāme amaritu-kāme sukha-kāme dukkha-paṭikkūle (pts)
„Nun, ich sehe Asketen und Brahmanen, die tugendhaft sind, von gutem Charakter, die leben wollen und nicht sterben, die Glück wollen und vor Schmerz zurückschrecken.
Tassa mayhaṁ, bho kassapa, evaṁ hoti—Ich denke mir: sace kho ime bhonto samaṇabrāhmaṇā sīlavanto kalyāṇadhammā evaṁ jāneyyuṁ:
kalyāṇadhammā → kalyāṇa-dhammā (pts) | jāneyyuṁ → jāneyyum (pts)
‚Wenn diese Asketen und Brahmanen wüssten,
‘ito no matānaṁ seyyo bhavissatī’ti.dass es ihnen nach dem Tod besser erginge, Idānime bhonto samaṇabrāhmaṇā sīlavanto kalyāṇadhammā visaṁ vā khādeyyuṁ, satthaṁ vā āhareyyuṁ, ubbandhitvā vā kālaṁ kareyyuṁ, papāte vā papateyyuṁ.
idānime → idānīme (sya-all) | kālaṁ kareyyuṁ → kālaṅkareyyuṁ (my) | idānime → idāni me (bjt) | idānime → idān ime (pts) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | kalyāṇadhammā → kalyāṇa-dhammā (pts)
würden sie Gift trinken, sich das Leben nehmen, sich erhängen oder sich eine Klippe hinabstürzen.
Yasmā ca kho ime bhonto samaṇabrāhmaṇā sīlavanto kalyāṇadhammā na evaṁ jānanti:
samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts)
Sie können nicht wissen,
‘ito no matānaṁ seyyo bhavissatī’ti, tasmā ime bhonto samaṇabrāhmaṇā sīlavanto kalyāṇadhammā jīvitukāmā amaritukāmā sukhakāmā dukkhapaṭikūlā attānaṁ na mārenti.
attānaṁ na mārenti → etthantare pāṭho sya-all, km, pts1ed potthakesu natthi | mārenti → mārentīti (bj) | attānaṁ na mārenti → (sya-all) | mārenti → ( ) natthi (syā. pī.) (cck note) | dukkhapaṭikūlā → ito paraṁ attānaṁ na mārentītipi pāṭho (sya-all: yu.) | bhavissatīti → bhavissatī ti (bjt) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | kalyāṇadhammā jīvitukāmā amaritukāmā sukhakāmā dukkhapaṭikūlā attānaṁ na mārenti → kalyāṇa-dhammā jīvitu-kāmā amaritu-kāmā sukha-kāmā dukkha-paṭikkūlā (pts)
dass es ihnen nach dem Tod besser ergehen wird. Daher sind sie tugendhaft, von gutem Charakter, wollen leben und nicht sterben, wollen Glück und schrecken vor Schmerz zurück.‘
Ayampi kho, bho kassapa, pariyāyo, yena me pariyāyena evaṁ hoti:
kho → (bj) | pariyāyo → pariyosā (bj) | ayampi kho → ayam pi (pts)
Das ist die Methode, mit der ich beweise,
‘itipi natthi paro loko, natthi sattā opapātikā, natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko’”ti.
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj)
dass es kein Jenseits gibt.“

2.6. Gabbhinīupamā2.6. Das Gleichnis von der Schwangeren

“Tena hi, rājañña, upamaṁ te karissāmi.
upamaṁ te → upamante (bjt, th) | tena hi → tenahi (th) | upamaṁ → upaman (pts)
„Nun, Stammesfürst, ich will dir ein Gleichnis geben.
Upamāya m’idhekacce viññū purisā bhāsitassa atthaṁ ājānanti.
upamāya midhekacce → upamāyapidhekacce (bj); upamāyapīdhekacce (sya-all) | midhekacce → idh ekacce (pts)
Denn mithilfe eines Gleichnisses verstehen manche vernünftigen Menschen die Bedeutung des Gesagten.

Bhūtapubbaṁ, rājañña, aññatarassa brāhmaṇassa dve pajāpatiyo ahesuṁ.Es war einmal ein Brahmane, der hatte zwei Frauen. Ekissā putto ahosi dasavassuddesiko vā dvādasavassuddesiko vā, ekā gabbhinī upavijaññā.Die eine hatte einen Sohn von zehn oder zwölf Jahren, die andere war schwanger und stand kurz vor der Niederkunft. Atha kho so brāhmaṇo kālamakāsi.
atha kho → athakho (th) | kālamakāsi → kālam akāsi (pts)
Da starb der Brahmane.

Atha kho so māṇavako mātusapattiṁ etadavoca:
mātusapattiṁ → mātusapatiṁ (sya-all) | mātusapattiṁ → mātusapatiṁ (cck: syā.) | mātusapatiṁ → mātusapattinti vā pāṭho (sya-all note) | atha kho → athakho (th) | mātusapattiṁ etadavoca → mātu-sapattiṁ etad avoca (pts)
Und der Junge sagte zur Nebenfrau seiner Mutter:
‘yamidaṁ, bhoti, dhanaṁ vā dhaññaṁ vā rajataṁ vā jātarūpaṁ vā, sabbaṁ taṁ mayhaṁ;
sabbaṁ taṁ → sabbantaṁ (bjt, th) | yamidaṁ → yam idaṁ (pts) | sabbaṁ → sabban (pts)
‚Werte Dame, alles Geld, Getreide, Silber und Gold gehören mir,
natthi tuyhettha kiñci.
tuyhettha → tumhettha (bj: PTS) | natthi tuyhettha → n atthi tumh ettha (pts)
und du bekommst nichts.
Pitu me, bhoti, dāyajjaṁ niyyādehī’ti.
me → pitu me santako (sya-all, km) | niyyādehī’ti → niyyātehīti (bj); nīyyātehīti (pts1ed) | niyyādehīti → niyyātehīti (bj, pts) | me → pitu me santako (cck: syā.) | niyyādehī’ti → nīyyātehīti (cck: sī. pī.) | santako → ayaṁ na dissati (sya-all: sī.)
Übergib mir das Erbe meines Vaters.‘

Evaṁ vutte, sā brāhmaṇī taṁ māṇavakaṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
Darauf sagte die Brahmanin:
‘āgamehi tāva, tāta, yāva vijāyāmi.‚Warte, mein Lieber, bis mein Kind geboren ist. Sace kumārako bhavissati, tassapi ekadeso bhavissati;
tassapi ekadeso → tassa pi eka-deso (pts)
Wenn es ein Junge ist, wird ihm ein Teil gehören.
sace kumārikā bhavissati, sāpi te opabhoggā bhavissatī’ti.
opabhoggā → upabhoggā (sya-all, km) | opabhoggā → upabhoggā (cck: syā.) | sāpi → sā pi (pts)
Wenn es ein Mädchen ist, wird sie dein Lohn sein.‘

Dutiyampi kho so māṇavako mātusapattiṁ etadavoca:
mātusapattiṁ → mātusapatiṁ (th) | dutiyampi → dutiyam pi (pts) | mātusapattiṁ etadavoca → mātu-sapattiṁ etad avoca (pts)
Doch zum zweiten
‘yamidaṁ, bhoti, dhanaṁ vā dhaññaṁ vā rajataṁ vā jātarūpaṁ vā, sabbaṁ taṁ mayhaṁ;
sabbaṁ taṁ → sabbantaṁ (bjt, th) | yamidaṁ → yam idaṁ (pts) | jātarūpaṁ → jātarūpam (pts) | sabbaṁ → sabban (pts)
natthi tuyhettha kiñci.
natthi tuyhettha → n atthi tumh ettha (pts)
Pitu me, bhoti, dāyajjaṁ niyyādehī’ti.
niyyādehīti → niyyātehīti (bj) | me → me santako (sya-all)
Dutiyampi kho sā brāhmaṇī taṁ māṇavakaṁ etadavoca:
dutiyampi → dutiyam pi (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
‘āgamehi tāva, tāta, yāva vijāyāmi. Sace kumārako bhavissati, tassapi ekadeso bhavissati;
tassapi ekadeso → tassa pi eka-deso (pts)
sace kumārikā bhavissati sāpi te opabhoggā bhavissatī’ti.
opabhoggā → upabhoggā (sya-all) | opabhoggā → upabhoggā (cck: syā.) | sāpi → sā pi (pts)
Tatiyampi kho so māṇavako mātusapattiṁ etadavoca:
mātusapattiṁ → mātusapatiṁ (th) | tatiyampi → tatiyam pi (pts) | mātusapattiṁ etadavoca → mātu-sapattiṁ etad avoca (pts)
und zum dritten Mal bestand der Junge darauf, dass er das Erbe bekomme.
‘yamidaṁ, bhoti, dhanaṁ vā dhaññaṁ vā rajataṁ vā jātarūpaṁ vā, sabbaṁ taṁ mayhaṁ;
sabbaṁ taṁ → sabbantaṁ (bjt, th) | yamidaṁ bhoti → yam idaṁ hoti (pts) | sabbaṁ → sabban (pts)
natthi tuyhettha kiñci.
natthi tuyhettha → n atthi tumh ettha (pts)
Pitu me, bhoti, dāyajjaṁ niyyādehī’ti.
niyyādehīti → niyyātehīti (bj) | me → me santako (sya-all)

Atha kho sā brāhmaṇī satthaṁ gahetvā ovarakaṁ pavisitvā udaraṁ opādesi:
opādesi → opāṭesi (bj); uppātesi (sya-all, km) | opāṭesi → opātesi (bj: sīmu) | opādesi → uppātesi (cck: syā.) | atha kho → athakho (th)
Da nahm die Brahmanin ein Messer, ging in ihr Schlafzimmer und schlitzte ihren Bauch auf mit dem Gedanken:
‘yāva vijāyāmi yadi vā kumārako yadi vā kumārikā’ti.
vijāyāmi → jānāmi (bj, pts); vijānāmi (sya-all) | kumārikāti → kumārikā ti (pts)
‚Bis zur Geburt – ob es ein Junge oder ein Mädchen ist!‘
Sā attānañceva jīvitañca gabbhañca sāpateyyañca vināsesi.
vināsesi → (sya-all) | attānañceva → attānaṁ ceva (my)
Sie zerstörte ihr eigenes Leben und das des Fötus und ebenso alles Vermögen.

Yathā taṁ bālā abyattā anayabyasanaṁ āpannā ayoniso dāyajjaṁ gavesantī, evameva kho tvaṁ, rājañña, bālo abyatto anayabyasanaṁ āpajjissasi ayoniso paralokaṁ gavesanto;
abyattā anayabyasanaṁ → avyattā anaya-vyasanaṁ (pts) | evameva → evam eva (pts) | abyatto anayabyasanaṁ → avyatto anaya-vyasanaṁ (pts)
Aus Torheit und Unfähigkeit suchte sie ein Erbe auf unüberlegte Art und stürzte in Ruin und Verhängnis. Ebenso, Stammesfürst, suchst du aus Torheit und Unfähigkeit jene Welt auf unüberlegte Art und wirst in Ruin und Verhängnis stürzen,
seyyathāpi sā brāhmaṇī bālā abyattā anayabyasanaṁ āpannā ayoniso dāyajjaṁ gavesantī.
seyyathāpi sā → seyyathā (sya-all) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | abyattā anayabyasanaṁ → avyattā anayavyasanaṁ (pts)
geradeso wie die Brahmanin.
Na kho, rājañña, samaṇabrāhmaṇā sīlavanto kalyāṇadhammā apakkaṁ paripācenti;
samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | kalyāṇadhammā → kalyāṇa-dhammā (pts)
Gute Asketen und Brahmanen erzwingen nicht das Reifen von etwas Unreifem;
api ca paripākaṁ āgamenti.
paripākaṁ → paripakkaṁ (bj) | api ca → apica (th)
sie warten lieber, bis es reif wird.
Paṇḍitānaṁ attho hi, rājañña, samaṇabrāhmaṇānaṁ sīlavantānaṁ kalyāṇadhammānaṁ jīvitena.
paṇḍitānaṁ attho hi → paṇḍitā aññehi (sya-all) | samaṇabrāhmaṇānaṁ → samaṇa-brāhmaṇānaṁ (pts) | kalyāṇadhammānaṁ → kalyāṇa-dhammānaṁ (pts)
Denn das Leben kluger und tugendhafter Asketen und Brahmanen von gutem Charakter ist segensreich.
Yathā yathā kho, rājañña, samaṇabrāhmaṇā sīlavanto kalyāṇadhammā ciraṁ dīghamaddhānaṁ tiṭṭhanti tathā tathā bahuṁ puññaṁ pasavanti, bahujanahitāya ca paṭipajjanti bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ.
dīghamaddhānaṁ tiṭṭhanti → dīghamaddhānatiṭṭhanti (bj) | yathā kho → (sya-all) | tathā bahuṁ puññaṁ → bahupuññaṁ (sya-all) | lokānukampāya → lokānukampakāya (pts) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | dīghamaddhānaṁ → dīgham addhānaṁ (pts) | bahujanahitāya → bahujana-hitāya (pts) | bahujanasukhāya lokānukampāya → bahujana-sukhāya lokānukampakāya (pts) | devamanussānaṁ → deva-manussānaṁ (pts)
Solange sie dableiben, fließen gute Asketen und Brahmanen über von viel Verdienst und handeln zum Nutzen und Glück vieler Menschen, aus Anteilnahme für die Welt, zum Segen, Nutzen und Glück von Göttern und Menschen.
Imināpi kho te, rājañña, pariyāyena evaṁ hotu:
te rājañña → rājaññe (sya-all) | imināpi → iminā pi (pts)
Auch mit dieser Methode sollte der Beweis erbracht sein,
‘itipi atthi paro loko, atthi sattā opapātikā, atthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko’”ti.
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj, pts) | paro loko → paraloko (pts) | itipi → iti pi (pts) | sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭa-dukkaṭānaṁ (pts) | vipākoti → vipāko ti (pts)
dass es ein Jenseits gibt.“

“Kiñcāpi bhavaṁ kassapo evamāha, atha kho evaṁ me ettha hoti:
atha kho evaṁ me → athakho evamme (th) | evamāha → evam āha (pts) | evaṁ → evam (pts)
„Auch wenn der werte Kassapa das sagt, so denke ich immer noch,
‘itipi natthi paro loko, natthi sattā opapātikā, natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko’”ti.
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bjt)
dass es kein Jenseits gibt.“

“Atthi pana, rājañña, pariyāyo …pe…„Kannst du das beweisen?“

atthi, bho kassapa, pariyāyo …pe…„Das kann ich.“

yathā kathaṁ viya, rājaññā”ti?
rājaññāti → rājaññā ti (bjt) | yathā kathaṁ → yathākathaṁ (th)
„Und wie genau, Stammesfürst?“

“Idha me, bho kassapa, purisā coraṁ āgucāriṁ gahetvā dassenti:
āgucāriṁ → āgu-cāriṁ (pts)
„Angenommen, ein Räuber oder Verbrecher würde festgenommen und mir vorgeführt mit den Worten:
‘ayaṁ te, bhante, coro āgucārī;
āgucārī → āgūcārī (pts) | ayaṁ te → ayante (th) | āgucārī → āgu cārī (pts)
‚Herr, das ist ein Räuber, ein Verbrecher.
imassa yaṁ icchasi, taṁ daṇḍaṁ paṇehī’ti.
paṇehīti → vadehīti (sya-all)
Bestrafe ihn nach deinem Gutdünken.‘
Tyāhaṁ evaṁ vadāmi:Ich sage zu ihnen: ‘tena hi, bho, imaṁ purisaṁ jīvantaṁyeva kumbhiyā pakkhipitvā mukhaṁ pidahitvā allena cammena onandhitvā allāya mattikāya bahalāvalepanaṁ karitvā uddhanaṁ āropetvā aggiṁ dethā’ti.
onandhitvā → onaddhitvā (sya-all) | bahalāvalepanaṁ → bahalavilepanaṁ (sya-all) | bahalāvalepanaṁ → bahalavilepanaṁ (cck: syā. ka.) | bahalavilepanaṁ → bahalāvalepanaṁ (sya-all: sī.) | jīvantaṁyeva → jīvantaṁ yeva (bjt, pts) | karitvā → kāretvā (bjt) | tena hi bho → tenahibho (th)
‚Nun, werte Herren, setzt diesen Mann lebend in einen Kessel. Schließt seinen Mund und bindet ihn mit feuchtem Leder zu, dann versiegelt ihn mit einer dicken Schicht feuchten Tons. Dann hebt ihn auf einen Ofen und macht das Feuer an.‘
Te me ‘sādhū’ti paṭissutvā taṁ purisaṁ jīvantaṁyeva kumbhiyā pakkhipitvā mukhaṁ pidahitvā allena cammena onandhitvā allāya mattikāya bahalāvalepanaṁ karitvā uddhanaṁ āropetvā aggiṁ denti.
onandhitvā → onaddhitvā (sya-all) | bahalāvalepanaṁ → bahalavilepanaṁ (sya-all) | paṭissutvā taṁ → paṭisuṇitvā (pts) | jīvantaṁyeva → jīvantaṁ yeva (bjt, pts) | karitvā → kāretvā (bjt)
Sie stimmen zu und tun, was ich verlange.
Yadā mayaṁ jānāma ‘kālaṅkato so puriso’ti, atha naṁ kumbhiṁ oropetvā ubbhinditvā mukhaṁ vivaritvā saṇikaṁ nillokema:
nillokema → vilokema (sya-all, km) | kālaṅkato → kālakato (sya-all) | naṁ → taṁ (sya-all) | nillokema appeva nāmassa → vilokema appevanāmassa (sya-all) | mayaṁ jānāma kālaṅkato → (pts) | nillokema → vilokema (cck: syā.) | saṇikaṁ → sanikaṁ (bjt) | purisoti → puriso ti (pts)
Wenn wir wissen, dass dieser Mann tot ist, heben wir den Topf herunter und brechen ihn auf, legen den Mund frei und schauen vorsichtig hinein
‘appeva nāmassa jīvaṁ nikkhamantaṁ passeyyāmā’ti.
appeva nāmassa → appevanāmassa (bjt, th) | appeva nāmassa → app eva nām assa (pts)
und hoffen, dass wir seine Seele entweichen sehen.
Nevassa mayaṁ jīvaṁ nikkhamantaṁ passāma.
nevassa → n ev assa (pts)
Aber wir sehen seine Seele nicht entweichen.
Ayampi kho, bho kassapa, pariyāyo, yena me pariyāyena evaṁ hoti:
ayampi → ayam pi (pts)
Das ist die Methode, mit der ich beweise,
‘itipi natthi paro loko, natthi sattā opapātikā, natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko’”ti.
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bjt)
dass es kein Jenseits gibt.“

2.7. Supinakaupamā2.7. Das Gleichnis vom Traum

“Tena hi, rājañña, taññevettha paṭipucchissāmi, yathā te khameyya, tathā naṁ byākareyyāsi.
taññevettha paṭipucchissāmi yathā → upaman (pts) | tena hi → tenahi (th) | taññevettha → taṁ yev ettha (pts) | byākareyyāsi → vyākareyyāsi (pts)
„Nun, Stammesfürst, ich werde dir dazu Gegenfragen stellen, und du kannst antworten, wie du möchtest.
Abhijānāsi no tvaṁ, rājañña, divā seyyaṁ upagato supinakaṁ passitā ārāmarāmaṇeyyakaṁ vanarāmaṇeyyakaṁ bhūmirāmaṇeyyakaṁ pokkharaṇīrāmaṇeyyakan”ti?
passitā → passitvā (sya-all) | divā seyyaṁ → divāseyyaṁ (bjt, th) | divā seyyaṁ → divā-seyyaṁ (pts) | passitā ārāmarāmaṇeyyakaṁ vanarāmaṇeyyakaṁ → passitvā ārāma-rāmaṇeyyakaṁ vana-rāmaṇeyyakaṁ (pts) | pokkharaṇīrāmaṇeyyakanti → pokkharaṇī-rāmaṇeyyakan ti (pts)
Erinnerst du dich, dass du schon einmal einen Mittagsschlaf gemacht und im Traum entzückende Parks, Wälder, Wiesen und Lotusteiche gesehen hast?“

“Abhijānāmahaṁ, bho kassapa, divāseyyaṁ upagato supinakaṁ passitā ārāmarāmaṇeyyakaṁ vanarāmaṇeyyakaṁ bhūmirāmaṇeyyakaṁ pokkharaṇīrāmaṇeyyakan”ti.
passitā → passitvā (sya-all) | abhijānāmahaṁ → abhijānām ahaṁ (pts) | divāseyyaṁ → divā-seyyaṁ (pts) | passitā ārāmarāmaṇeyyakaṁ vanarāmaṇeyyakaṁ bhūmirāmaṇeyyakaṁ pokkharaṇīrāmaṇeyyakanti → passitvā ārāma-rāmaṇeyyakaṁ vana-rāmaṇeyyakan ti (pts)
„Das tue ich, werter Kassapa.“

“Rakkhanti taṁ tamhi samaye khujjāpi vāmanakāpi velāsikāpi komārikāpī”ti?
velāsikāpi → keḷāyikā pi (bj); celāvikāpi (sya-all, km); velāmikā (pts1ed) | velāsikāpi → celāvikāpi (cck: syā.); keḷāyikāpi (cck: sī.) | velāsikāpi komārikāpīti → keḷāsikāpi komārikāpī ti (bjt) | khujjāpi vāmanakāpi velāsikāpi komārikāpīti → khujjā pi vāmanikā pi velāmikā pi komārikā pīti (pts)
„Wurdest du zu dieser Zeit von Buckligen, Zwergen, Partymädchen und Jungfrauen bewacht?“

“Evaṁ, bho kassapa, rakkhanti maṁ tamhi samaye khujjāpi vāmanakāpi velāsikāpi komārikāpī”ti.
velāsikāpi → celāvikāpi (sya-all) | velāsikāpi → celāvikāpi (cck: syā.); keḷāyikāpi (cck: sī.) | tamhi → tasmiṁ (bjt) | velāsikāpi → keḷāsikāpi (bjt) | evaṁ → evam pi (pts) | khujjāpi vāmanakāpi velāsikāpi komārikāpīti → khujjā pi vāmanikā pi velāmikā pi komārikā pīti (pts)
„Das wurde ich.“

“Api nu tā tuyhaṁ jīvaṁ passanti pavisantaṁ vā nikkhamantaṁ vā”ti?
vāti → vā ti (bjt, pts) | tuyhaṁ → tumhaṁ (pts)
„Aber haben sie deine Seele kommen oder gehen sehen?“

“No hidaṁ, bho kassapa”.
hidaṁ → hīdaṁ (sya-all) | hidaṁ → hetaṁ (bjt) | hidaṁ → h idaṁ (pts)
„Das haben sie nicht.“

“Tā hi nāma, rājañña, tuyhaṁ jīvantassa jīvantiyo jīvaṁ na passissanti pavisantaṁ vā nikkhamantaṁ vā.
tuyhaṁ → tumhaṁ (pts)
„Da sie nicht einmal deine Seele kommen und gehen sahen, als du noch am Leben warst,
Kiṁ pana tvaṁ kālaṅkatassa jīvaṁ passissasi pavisantaṁ vā nikkhamantaṁ vā.
kālaṅkatassa → kālakatassa (sya-all) | kiṁ pana → kimpana (bjt) | kiṁ → kim (pts) | kālaṅkatassa jīvaṁ passissasi → kālakatassa jīvam passissanti (pts)
wie willst du da die Seele eines Toten sehen?
Imināpi kho te, rājañña, pariyāyena evaṁ hotu:
hotu itipi → hoti iti pi (pts) | imināpi → iminā pi (pts)
Auch mit dieser Methode sollte der Beweis erbracht sein,
‘itipi atthi paro loko, atthi sattā opapātikā, atthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko’”ti.
paro loko → paraloko (pts) | sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (pts) | itipi → iti pi (pts) | sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭa-dukkaṭānaṁ (pts) | vipākoti → vipāko ti (pts)
dass es ein Jenseits gibt, dass es Wesen gibt, die durch unmittelbares Erscheinen wiedergeboren werden, und dass es eine Frucht und ein Ergebnis von guten und schlechten Taten gibt.“

“Kiñcāpi bhavaṁ kassapo evamāha, atha kho evaṁ me ettha hoti:
kassapo evamāha → kassapa evam āha (pts) | atha kho evaṁ me → athakho evamme (th)
„Auch wenn der werte Kassapa das sagt, so denke ich immer noch,
‘itipi natthi paro loko, natthi sattā opapātikā, natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko’”ti.
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bjt)
dass es kein Jenseits gibt.“

“Atthi pana, rājañña, pariyāyo …pe…„Kannst du das beweisen?“

“atthi, bho kassapa, pariyāyo …pe…„Das kann ich.“

yathā kathaṁ viya, rājaññā”ti?
rājaññāti → rājaññā ti (bjt) | yathā kathaṁ → yathākathaṁ (th)
„Und wie genau, Stammesfürst?“

“Idha me, bho kassapa, purisā coraṁ āgucāriṁ gahetvā dassenti:
āgucāriṁ → āgu-cāriṁ (pts)
„Angenommen, ein Räuber oder Verbrecher würde festgenommen und mir vorgeführt mit den Worten:
‘ayaṁ te, bhante, coro āgucārī;
ayaṁ te → ayante (th) | ayaṁ → ayan (pts) | āgucārī → āgū-cārī (pts)
‚Herr, das ist ein Räuber, ein Verbrecher.
imassa yaṁ icchasi, taṁ daṇḍaṁ paṇehī’ti.
paṇehīti → vadehīti (sya-all)
Bestrafe ihn nach deinem Gutdünken.‘
Tyāhaṁ evaṁ vadāmi:Ich sage zu ihnen: ‘tena hi, bho, imaṁ purisaṁ jīvantaṁyeva tulāya tuletvā jiyāya anassāsakaṁ māretvā punadeva tulāya tulethā’ti.
jīvantaṁyeva → jīvantaṁ yeva (bjt, pts) | tena hi → tenahi (th) | punadeva → punad eva (pts)
‚Nun, werte Herren, wiegt diesen Mann mit einer Waage, während er noch lebt. Dann erdrosselt ihn mit einer Bogensehne, und wenn er tot ist, wiegt ihn erneut.‘
Te me ‘sādhū’ti paṭissutvā taṁ purisaṁ jīvantaṁyeva tulāya tuletvā jiyāya anassāsakaṁ māretvā punadeva tulāya tulenti.
jiyāya → jisāya (bj) | punadeva → puneva (sya-all) | jīvantaṁyeva → jīvantaṁ yeva (bjt, pts) | paṭissutvā taṁ → paṭisuṇitvā (pts) | punadeva → punad eva (pts)
Sie stimmen zu und tun, was ich verlange.
Yadā so jīvati, tadā lahutaro ca hoti mudutaro ca kammaññataro ca.Solange er lebt, ist er leichter, weicher und beweglicher. Yadā pana so kālaṅkato hoti tadā garutaro ca hoti patthinnataro ca akammaññataro ca.
kālaṅkato → kālakato (bj, sya-all) | patthinnataro → patthīnataro (pts)
Aber wenn er stirbt, wird er schwerer, steifer und weniger beweglich.
Ayampi kho, bho kassapa, pariyāyo, yena me pariyāyena evaṁ hoti:
ayampi → ayam pi (pts)
Das ist die Methode, mit der ich beweise,
‘itipi natthi paro loko, natthi sattā opapātikā, natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko’”ti.
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj)
dass es kein Jenseits gibt.“

2.8. Santattaayoguḷaupamā2.8. Das Gleichnis von der rot glühenden Eisenkugel

“Tena hi, rājañña, upamaṁ te karissāmi.
upamaṁ te → upamante (bjt, th) | tena hi → tenahi (th) | upamaṁ → upaman (pts)
„Nun, Stammesfürst, ich will dir ein Gleichnis geben.
Upamāya m’idhekacce viññū purisā bhāsitassa atthaṁ ājānanti.
upamāya midhekacce → upamāyapīdhekacce (sya-all) | upamāya midhekacce → upamāyamidhekacce (bjt) | midhekacce → pi idh ekacce (pts)
Denn mithilfe eines Gleichnisses verstehen manche vernünftigen Menschen die Bedeutung des Gesagten.
Seyyathāpi, rājañña, puriso divasaṁ santattaṁ ayoguḷaṁ ādittaṁ sampajjalitaṁ sajotibhūtaṁ tulāya tuleyya.
divasaṁ santattaṁ → divasantattaṁ (sya-all) | sajotibhūtaṁ → sañjotibhūtaṁ (sya-all) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | divasaṁ santattaṁ ayoguḷaṁ → divasa-santattaṁ ayo-guḷaṁ (pts) | sajotibhūtaṁ → sajoti-bhūtaṁ (pts) | tuleyya → toleyya (pts)
Wie wenn jemand eine Eisenkugel den ganzen Tag erhitzte, bis sie brennt, lodert und flammt, und dann wöge er sie mit einer Waage.
Tamenaṁ aparena samayena sītaṁ nibbutaṁ tulāya tuleyya.
tamenaṁ → tam enaṁ (pts) | tuleyya → toleyya (pts)
Nach einiger Zeit, wenn sie abgekühlt und verloschen wäre, wöge er sie erneut.
Kadā nu kho so ayoguḷo lahutaro vā hoti mudutaro vā kammaññataro vā, yadā vā āditto sampajjalito sajotibhūto, yadā vā sīto nibbuto”ti?
āditto → āditta (bj) | sajotibhūto → sañjotibhūto (sya-all) | nibbutoti → nibbuto ti (bjt, pts) | ayoguḷo → ayo-guḷo (pts)
Wann wäre die Eisenkugel leichter, weicher und besser zu verarbeiten: wenn sie brennen würde oder wenn sie erkaltet wäre?“

“Yadā so, bho kassapa, ayoguḷo tejosahagato ca hoti vāyosahagato ca āditto sampajjalito sajotibhūto, tadā lahutaro ca hoti mudutaro ca kammaññataro ca.
sajotibhūto → sañjotibhūto (sya-all) | ayoguḷo tejosahagato → ayo-guḷo tejo-sahagato (pts) | vāyosahagato ca → vāyo-sahagato (pts) | sajotibhūto → sajoti-bhūto (pts)
„Solange die Eisenkugel voller Hitze und Wind ist – solange sie brennt, lodert und flammt –, ist sie leichter, weicher und besser zu verarbeiten.
Yadā pana so ayoguḷo neva tejosahagato hoti na vāyosahagato sīto nibbuto, tadā garutaro ca hoti patthinnataro ca akammaññataro cā”ti.
yadā → yadā ca (bj) | cāti → cā ti (bjt) | ayoguḷo neva tejosahagato → ayo-guḷo n eva tejo-sahagato (pts) | patthinnataro → patthīnataro (pts)
Aber wenn Hitze und Wind fehlen – wenn sie abgekühlt und verloschen ist –, ist sie schwerer, steifer und schlechter zu verarbeiten.“

“Evameva kho, rājañña, yadāyaṁ kāyo āyusahagato ca hoti usmāsahagato ca viññāṇasahagato ca, tadā lahutaro ca hoti mudutaro ca kammaññataro ca.
yadāyaṁ → yadā ayaṁ (sya-all) | evameva → evam eva (pts) | yadāyaṁ → yadā yaṁ (pts) | usmāsahagato → usmā-sahagato (pts) | viññāṇasahagato → viññāṇa-sahagato (pts)
„Ebenso ist dieser Körper, solange er voller Leben und Wärme und Bewusstsein ist, leichter, weicher und beweglicher.
Yadā panāyaṁ kāyo neva āyusahagato hoti na usmāsahagato na viññāṇasahagato tadā garutaro ca hoti patthinnataro ca akammaññataro ca.
āyusahagato → āyusahagato ca (sya-all) | usmāsahagato → usmāsahagato ca (sya-all) | viññāṇasahagato → viññāṇasahagato ca (sya-all) | neva āyusahagato → n eva āyu-sahagato ca (pts) | viññāṇasahagato → viññāṇa-sahagato (pts) | patthinnataro → patthīnataro (pts)
Aber wenn Leben und Wärme und Bewusstsein fehlen, ist er schwerer, steifer und weniger beweglich.
Imināpi kho te, rājañña, pariyāyena evaṁ hotu:
imināpi → iminā pi (pts) | hotu → hoti (pts)
Auch mit dieser Methode sollte der Beweis erbracht sein,
‘itipi atthi paro loko, atthi sattā opapātikā, atthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko’”ti.
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj) | itipi → iti pi (pts) | paro loko → paraloko (pts) | sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭa-dukkaṭānaṁ (pts) | vipākoti → vipāko ti (pts)
dass es ein Jenseits gibt.“

“Kiñcāpi bhavaṁ kassapo evamāha, atha kho evaṁ me ettha hoti:
atha kho evaṁ me → athakho evamme (th) | kassapo evamāha → kassapa evam āha (pts)
„Auch wenn der werte Kassapa das sagt, so denke ich immer noch,
‘itipi natthi paro loko, natthi sattā opapātikā, natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko’”ti.
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj)
dass es kein Jenseits gibt.“

“Atthi pana, rājañña, pariyāyo …pe…„Kannst du das beweisen?“

atthi, bho kassapa, pariyāyo …pe…„Das kann ich.“

yathā kathaṁ viya, rājaññā”ti?
yathā kathaṁ → yathākathaṁ (th)
„Und wie genau, Stammesfürst?“

“Idha me, bho kassapa, purisā coraṁ āgucāriṁ gahetvā dassenti:
āgucāriṁ → āgu-cāriṁ (pts)
„Angenommen, ein Räuber oder Verbrecher würde festgenommen und mir vorgeführt mit den Worten:
‘ayaṁ te, bhante, coro āgucārī;
ayaṁ te → ayante (bjt, th) | ayaṁ → ayan (pts) | āgucārī → āgu-cārī (pts)
‚Herr, das ist ein Räuber, ein Verbrecher.
imassa yaṁ icchasi, taṁ daṇḍaṁ paṇehī’ti.
paṇehīti → vadehīti (sya-all)
Bestrafe ihn nach deinem Gutdünken.‘
Tyāhaṁ evaṁ vadāmi:Ich sage zu ihnen: ‘tena hi, bho, imaṁ purisaṁ anupahacca chaviñca cammañca maṁsañca nhāruñca aṭṭhiñca aṭṭhimiñjañca jīvitā voropetha, appeva nāmassa jīvaṁ nikkhamantaṁ passeyyāmā’ti.
nhāruñca → nahāruñca (sya-all) | voropetha appeva nāmassa jīvaṁ nikkhamantaṁ passeyyāmāti → voropethāti (bjt) | tena hi → tenahi (th) | appeva nāmassa → appevanāmassa (th)
‚Nun, werte Herren, bringt diesen Mann um, ohne seine äußere Haut, seine innere Haut, sein Fleisch, seine Sehnen, seine Knochen oder sein Knochenmark zu beschädigen. Hoffentlich werden wir seine Seele entweichen sehen.‘
Te me ‘sādhū’ti paṭissutvā taṁ purisaṁ anupahacca chaviñca …pe… jīvitā voropenti.
paṭissutvā → paṭisuṇitvā (pts) | sādhūti → sādhū ti (bjt) | + → cammañca maṁsañca nhāruñca aṭṭhiñca aṭṭhimiñjañca (bjt) | pe → spelled out in full (pts)
Sie stimmen zu und tun, was ich verlange.
Yadā so āmato hoti, tyāhaṁ evaṁ vadāmi:
āmato → addhamato (sya-all, pts)
Wenn er fast tot ist, befehle ich ihnen,
‘tena hi, bho, imaṁ purisaṁ uttānaṁ nipātetha, appeva nāmassa jīvaṁ nikkhamantaṁ passeyyāmā’ti.
appeva nāmassa → appevanāmassa (bjt, th) | tena hi → tenahi (th) | appeva nāmassa → app eva nām assa (pts)
ihn auf den Rücken zu legen, in der Hoffnung, seine Seele entweichen zu sehen.
Te taṁ purisaṁ uttānaṁ nipātenti.Sie tun es, Nevassa mayaṁ jīvaṁ nikkhamantaṁ passāma.
nevassa → n eva assa (pts) | nikkhamantaṁ → nikkhamantam (pts)
aber wir sehen seine Seele nicht entweichen.
Tyāhaṁ evaṁ vadāmi:Ich befehle ihnen, ‘tena hi, bho, imaṁ purisaṁ avakujjaṁ nipātetha …
tena hi → tenahi (th)
ihn auf den Bauch zu legen,
passena nipātetha …auf die Seite, dutiyena passena nipātetha …auf die andere Seite, uddhaṁ ṭhapetha …ihn aufrecht hinzustellen, omuddhakaṁ ṭhapetha …ihn auf den Kopf zu stellen; pāṇinā ākoṭetha …ihn mit Fäusten zu schlagen, leḍḍunā ākoṭetha …
leḍḍunā → leṇḍunā (sya-all) | leṇḍunā → leḍḍunātipi pāṭho (sya-all note)
mit Steinen,
daṇḍena ākoṭetha …mit Stöcken satthena ākoṭetha …und mit Schwertern; odhunātha sandhunātha niddhunātha, appeva nāmassa jīvaṁ nikkhamantaṁ passeyyāmā’ti.
appeva nāmassa → appevanāmassa (th) | appeva nāmassa → app eva nām assa (pts)
und ihn einmal kräftig zu schütteln, in der Hoffnung, seine Seele entweichen zu sehen.
Te taṁ purisaṁ odhunanti sandhunanti niddhunanti.Sie tun all das, Nevassa mayaṁ jīvaṁ nikkhamantaṁ passāma.
passāma → passeyyāma (sya-all) | nevassa → n eva assa (pts)
aber wir sehen seine Seele nicht entweichen.
Tassa tadeva cakkhu hoti te rūpā, tañcāyatanaṁ nappaṭisaṁvedeti.
cakkhu → cakkhuṁ (sya-all) | tadeva cakkhu → ca tad eva cakkhuṁ (pts) | tañcāyatanaṁ → tañ āyatanaṁ (pts)
Für ihn ist das Auge wirklich vorhanden, und auch diese Bilder sind da. Dennoch erfährt er dieses Sinnesfeld nicht.
Tadeva sotaṁ hoti te saddā, tañcāyatanaṁ nappaṭisaṁvedeti.
tadeva → tad eva (pts) | tañcāyatanaṁ → tañ āyatanaṁ (pts)
Das Ohr ist wirklich vorhanden, und auch diese Töne sind da. Dennoch erfährt er dieses Sinnesfeld nicht.
Tadeva ghānaṁ hoti te gandhā, tañcāyatanaṁ nappaṭisaṁvedeti.
tadeva → tad eva (pts) | tañcāyatanaṁ → tañ āyatanaṁ (pts)
Die Nase ist wirklich vorhanden, und auch diese Gerüche sind da. Dennoch erfährt er dieses Sinnesfeld nicht.
Sāva jivhā hoti te rasā, tañcāyatanaṁ nappaṭisaṁvedeti.
sāva → sāyeva (bj, sya-all, pts) | sāva → sā yeva (pts) | tañcāyatanaṁ → tañ āyatanaṁ (pts)
Die Zunge ist wirklich vorhanden, und auch diese Geschmäcke sind da. Dennoch erfährt er dieses Sinnesfeld nicht.
Sveva kāyo hoti te phoṭṭhabbā, tañcāyatanaṁ nappaṭisaṁvedeti.
sveva → so yeva (pts) | tañcāyatanaṁ → tañ āyatanaṁ (pts)
Der Körper ist wirklich vorhanden, und auch diese Berührungen sind da. Dennoch erfährt er dieses Sinnesfeld nicht.
Ayampi kho, bho kassapa, pariyāyo, yena me pariyāyena evaṁ hoti:
ayampi → ayam pi (pts)
Das ist die Methode, mit der ich beweise,
‘itipi natthi paro loko, natthi sattā opapātikā, natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko’”ti.
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj)
dass es kein Jenseits gibt.“

2.9. Saṅkhadhamaupamā2.9. Das Gleichnis vom Schneckenhornbläser

“Tena hi, rājañña, upamaṁ te karissāmi.
upamaṁ te → upamante (bjt, th) | tena hi → tenahi (th) | upamaṁ → upaman (pts)
„Nun, Stammesfürst, ich will dir ein Gleichnis geben.
Upamāya m’idhekacce viññū purisā bhāsitassa atthaṁ ājānanti.
upamāya midhekacce → upamāyapidhekacce (bj); upamāyapīdhekacce (sya-all) | midhekacce → p idh ekacce (pts)
Denn mithilfe eines Gleichnisses verstehen manche vernünftigen Menschen die Bedeutung des Gesagten.

Bhūtapubbaṁ, rājañña, aññataro saṅkhadhamo saṅkhaṁ ādāya paccantimaṁ janapadaṁ agamāsi.
saṅkhaṁ ādāya → saṅkhamādāya (th) | saṅkhadhamo → saṅkha-dhamo (pts)
Es war einmal ein Schneckenhornbläser, der nahm sein Schneckenhorn und reiste in ein Grenzgebiet.
So yena aññataro gāmo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā majjhe gāmassa ṭhito tikkhattuṁ saṅkhaṁ upalāpetvā saṅkhaṁ bhūmiyaṁ nikkhipitvā ekamantaṁ nisīdi.
yena aññataro → yenaññataro (bj) | upalāpetvā → upaḷāsetvā (sya-all); upaḷāsitvā (pts) | yena → yen (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)
Dort ging er in ein gewisses Dorf. Er stellte sich in die Dorfmitte und blies sein Schneckenhorn dreimal, dann legte er es auf den Boden und setzte sich zur Seite hin.

Atha kho, rājañña, tesaṁ paccantajanapadānaṁ manussānaṁ etadahosi:
etadahosi ambho kassa → etad ahosi kissa (pts) | paccantajanapadānaṁ → paccantajānaṁ (cck: sī.) | manussānaṁ → paccantajānaṁ manussānaṁ (sya-all: sī.) | paccantajanapadānaṁ → paccantajānapadānaṁ (bjt) | atha kho → athakho (th)
Da dachten die Leute aus diesem Grenzgebiet:
‘ambho kassa nu kho eso saddo evaṁrajanīyo evaṅkamanīyo evaṁmadanīyo evambandhanīyo evaṁmucchanīyo’ti.
ambho kassa nu kho → etadahosi | kho → etadahosi ‘‘kissa dukho (cck: pī.) | evaṅkamanīyo → evaṁkamanīyo (my, bjt, ms2005) | evambandhanīyo → evaṁbandhanīyo (my) | evambandhanīyo evaṁmucchanīyoti → evaṁbandhanīyo evaṁmucchanīyo ti (bjt) | evaṁrajanīyo evaṅkamanīyo evaṁmadanīyo evambandhanīyo evaṁmucchanīyoti → evaṁrajaniyo evaṁkammaniyo evaṁmadaniyo evaṁbandhaniyo evaṁmuñcaniyoti (th) | evaṁrajanīyo evaṅkamanīyo evaṁmadanīyo evambandhanīyo evaṁmucchanīyoti → evaṁ rajanīyo evaṁ kamanīyo evaṁ madanīyo evaṁ bandhanīyo evaṁ mucchanīyo ti (pts)
‚Meine Güte, was macht diesen Ton, der so erregend, sinnlich, berauschend, fesselnd und betörend ist?‘
Sannipatitvā taṁ saṅkhadhamaṁ etadavocuṁ:
saṅkhadhamaṁ etadavocuṁ → saṅkha dhammaṁ etad avocuṁ (pts)
Sie versammelten sich um den Schneckenhornbläser und sagten:
‘ambho, kassa nu kho eso saddo evaṁrajanīyo evaṅkamanīyo evaṁmadanīyo evambandhanīyo evaṁmucchanīyo’ti.
kassa → kissa (pts) | evaṅkamanīyo → evaṁkamanīyo (my, ms2005) | evambandhanīyo → evaṁbandhanīyo (my) | evaṁrajanīyo evaṅkamanīyo evaṁmadanīyo evambandhanīyo evaṁmucchanīyoti → evaṁ rajanīyo evaṁ kamanīyo evaṁ madanīyo evaṁ bandhanīyo evaṁ mucchanīyo ti (bjt, pts) | evaṁrajanīyo evaṅkamanīyo evaṁmadanīyo evambandhanīyo evaṁmucchanīyoti → evaṁrajaniyo evaṁkammaniyo evaṁmadaniyo evaṁbandhaniyo evaṁmuñcaniyoti (th)
‚Meine Güte, was macht diesen Ton, der so erregend, sinnlich, berauschend, fesselnd und betörend ist?‘

‘Eso kho, bho, saṅkho nāma yasseso saddo evaṁrajanīyo evaṅkamanīyo evaṁmadanīyo evambandhanīyo evaṁmucchanīyo’ti.
yasseso → yassa so (sya-all) | evaṅkamanīyo → evaṁkamanīyo (my, ms2005) | evambandhanīyo → evaṁbandhanīyo (my) | evaṁrajanīyo evaṅkamanīyo evaṁmadanīyo evambandhanīyo evaṁmucchanīyoti → evaṁ rajanīyo evaṁ kamanīyo evaṁ madanīyo evaṁ bandhanīyo evaṁ mucchanīyoti (bjt) | evaṁrajanīyo evaṅkamanīyo evaṁmadanīyo evambandhanīyo evaṁmucchanīyoti → evaṁrajaniyo evaṁkammaniyo evaṁmadaniyo evaṁbandhaniyo evaṁmuñcaniyoti (th) | yasseso → yass eso (pts) | evaṁrajanīyo evaṅkamanīyo evaṁmadanīyo evambandhanīyo evaṁmucchanīyoti → evaṁ rajanīyo evaṁ kamanīyo evaṁ madanīyo evaṁ bandhanīyo evaṁ mucchanīyo ti (pts)
‚Das hier macht diesen Ton; man nennt es ein Schneckenhorn.‘

Te taṁ saṅkhaṁ uttānaṁ nipātesuṁ:
saṅkhaṁ uttānaṁ → saṅkhaṁ-uttānaṁ (pts)
Sie legten das Schneckenhorn auf den Rücken und sagten:
‘vadehi, bho saṅkha, vadehi, bho saṅkhā’ti.‚Sprich, wertes Horn! Sprich, wertes Horn!‘ Neva so saṅkho saddamakāsi.
neva → n eva (pts) | saddamakāsi → saddam akāsi (pts)
Aber das Schneckenhorn machte keinen Ton.

Te taṁ saṅkhaṁ avakujjaṁ nipātesuṁ, passena nipātesuṁ, dutiyena passena nipātesuṁ, uddhaṁ ṭhapesuṁ, omuddhakaṁ ṭhapesuṁ, pāṇinā ākoṭesuṁ, leḍḍunā ākoṭesuṁ, daṇḍena ākoṭesuṁ, satthena ākoṭesuṁ, odhuniṁsu sandhuniṁsu niddhuniṁsu:
leḍḍunā → leṇḍunā (sya-all) | ākoṭesuṁ → ākotesum (pts) | ṭhapesuṁ → ṭhapesum (pts)
Sie legten das Schneckenhorn auf den Bauch, auf die Seite, auf die andere Seite, sie stellten es aufrecht hin und auf den Kopf, schlugen es mit Fäusten, Steinen, Stöcken und Schwertern und schüttelten es einmal kräftig und sagten:
‘vadehi, bho saṅkha, vadehi, bho saṅkhā’ti.‚Sprich, wertes Horn! Sprich, wertes Horn!‘ Neva so saṅkho saddamakāsi.
neva → n eva (pts) | saddamakāsi → saddam akāsi (pts)
Aber das Schneckenhorn machte keinen Ton.

Atha kho, rājañña, tassa saṅkhadhamassa etadahosi:
atha kho → athakho (th) | saṅkhadhamassa etadahosi → saṅkha-dhamassa etad ahosi (pts)
Da dachte der Schneckenhornbläser:
‘yāva bālā ime paccantajanapadā manussā, kathañhi nāma ayoniso saṅkhasaddaṁ gavesissantī’ti.
paccantajanapadā → paccantajānapadā (bj); paccantajā (pts) | paccantajanapadā manussā → paccantajanapadāmanussā (my) | yāva bālā → yāvabālā (bjt) | kathañhi → kathaṁ hi (bjt, pts) | + → kho (th) | saṅkhasaddaṁ → saṅkha-saddaṁ (pts)
‚Wie töricht sind diese Leute aus dem Grenzgebiet! Denn wie können sie auf so unüberlegte Art nach dem Ton eines Schneckenhorns suchen?‘
Tesaṁ pekkhamānānaṁ saṅkhaṁ gahetvā tikkhattuṁ saṅkhaṁ upalāpetvā saṅkhaṁ ādāya pakkāmi.
upalāpetvā → upaḷāsetvā (sya-all); upaḷāsitvā (pts)
Und als sie hinschauten, nahm er das Schneckenhorn, blies es dreimal und nahm es mit sich fort.

Atha kho, rājañña, tesaṁ paccantajanapadānaṁ manussānaṁ etadahosi:
paccantajanapadānaṁ → paccantajānapadānaṁ (bjt) | atha kho → athakho (th) | paccantajanapadānaṁ → paccantajānaṁ (pts) | etadahosi → etad ahosi (pts)
Da dachten die Leute aus dem Grenzgebiet:
‘yadā kira, bho, ayaṁ saṅkho nāma purisasahagato ca hoti vāyāmasahagato ca vāyusahagato ca, tadāyaṁ saṅkho saddaṁ karoti, yadā panāyaṁ saṅkho neva purisasahagato hoti na vāyāmasahagato na vāyusahagato, nāyaṁ saṅkho saddaṁ karotī’ti.
vāyāmasahagato → vāyosahagato (sya-all, km) | vāyusahagato → vāyosahagato (sya-all, pts) | vāyāmasahagato → vāyosahagato (cck: syā.) | purisasahagato → purisa-sahagato (pts) | vāyāmasahagato → vāyāma-sahagato (pts) | vāyusahagato → vāyo-sahagato (pts) | neva purisasahagato → n eva purisa-sahagato (pts)
‚So scheint es also, dass das, was man Schneckenhorn nennt, einen Ton macht, wenn ein Mensch, Mühe und Wind hinzukommen; und wenn diese Dinge abwesend sind, macht es keinen Ton.‘

Evameva kho, rājañña, yadāyaṁ kāyo āyusahagato ca hoti usmāsahagato ca viññāṇasahagato ca, tadā abhikkamatipi paṭikkamatipi tiṭṭhatipi nisīdatipi seyyampi kappeti, cakkhunāpi rūpaṁ passati, sotenapi saddaṁ suṇāti, ghānenapi gandhaṁ ghāyati, jivhāyapi rasaṁ sāyati, kāyenapi phoṭṭhabbaṁ phusati, manasāpi dhammaṁ vijānāti.
seyyampi → seyyaṁpi (th) | evameva → evam eva (pts) | āyusahagato → āyu-sahagato (pts) | viññāṇasahagato → viññāṇa-sahagato (pts) | abhikkamatipi paṭikkamatipi tiṭṭhatipi nisīdatipi seyyampi → abhikkamati pi paṭikkamati pi tiṭṭhati pi nisīdati pi seyyam pi (pts) | cakkhunāpi → cakkhunā pi (pts) | sotenapi → sotena pi (pts) | ghānenapi → ghānena pi (pts) | jivhāyapi → jivhāya pi (pts) | kāyenapi → kāyena pi (pts) | manasāpi → manasā pi (pts)
Ebenso geht dieser Körper vor und zurück, steht, sitzt und liegt, solange er voller Leben und Wärme und Bewusstsein ist. Er sieht Bilder mit dem Auge, hört Töne mit dem Ohr, riecht Gerüche mit der Nase, schmeckt Geschmäcke mit der Zunge, empfindet Berührungen mit dem Körper und erkennt Vorstellungen mit dem Geist.
Yadā panāyaṁ kāyo neva āyusahagato hoti, na usmāsahagato, na viññāṇasahagato, tadā neva abhikkamati na paṭikkamati na tiṭṭhati na nisīdati na seyyaṁ kappeti, cakkhunāpi rūpaṁ na passati, sotenapi saddaṁ na suṇāti, ghānenapi gandhaṁ na ghāyati, jivhāyapi rasaṁ na sāyati, kāyenapi phoṭṭhabbaṁ na phusati, manasāpi dhammaṁ na vijānāti.
usmāsahagato → usmāsahagato ca (bj, sya-all, pts) | viññāṇasahagato → viññāṇasahagato ca (bj, sya-all) | āyusahagato → āyusahagato ca (sya-all, pts) | neva āyusahagato → n eva āyu-sahagato ca (pts) | usmāsahagato → usmā-sahagato ca (pts) | viññāṇasahagato → viññāṇa-sahagato (pts) | neva → n eva (pts) | cakkhunāpi → cakkhunā pi (pts) | sotenapi → sotena pi (pts) | ghānenapi → ghānena pi (pts) | jivhāyapi → jivhāya pi (pts) | kāyenapi → kāyena pi (pts) | manasāpi → manasā pi (pts)
Aber wenn Leben und Wärme und Bewusstsein fehlen, tut er all diese Dinge nicht.
Imināpi kho te, rājañña, pariyāyena evaṁ hotu:
imināpi → iminā pi (pts)
Auch mit dieser Methode sollte der Beweis erbracht sein,
‘itipi atthi paro loko, atthi sattā opapātikā, atthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko’”ti.
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj, pts) | paro loko → paraloko (pts) | vipāko’ti → vipākoti, paṭhamabhāṇavāraṁ (cck: syā.) | itipi → iti pi (pts) | sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭa-dukkaṭānaṁ (pts) | vipākoti → vipāko ti (pts)
dass es ein Jenseits gibt.“

“Kiñcāpi bhavaṁ kassapo evamāha, atha kho evaṁ me ettha hoti:
evaṁ me → evamme (bjt) | + → paṭhamabhāṇavāraṁ (th) | atha kho evaṁ me → athakho evamme (th) | evamāha → evam āha (pts) | evaṁ → evam (pts)
„Auch wenn der werte Kassapa das sagt, so denke ich immer noch,
‘itipi natthi paro loko, natthi sattā opapātikā, natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko’”ti.
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj)
dass es kein Jenseits gibt.“

“Atthi pana, rājañña, pariyāyo …pe…„Kannst du das beweisen?“

atthi, bho kassapa, pariyāyo …pe…„Das kann ich.“

yathā kathaṁ viya, rājaññā”ti?
yathā kathaṁ → yathākathaṁ (th)
„Und wie genau, Stammesfürst?“

“Idha me, bho kassapa, purisā coraṁ āgucāriṁ gahetvā dassenti:
āgucāriṁ → āgu-cāriṁ (pts)
„Angenommen, ein Räuber oder Verbrecher würde festgenommen und mir vorgeführt mit den Worten:
‘ayaṁ te, bhante, coro āgucārī,
āgucārī → āgu-cārī (pts)
‚Majestät, das ist ein Räuber, ein Verbrecher.
imassa yaṁ icchasi, taṁ daṇḍaṁ paṇehī’ti.
paṇehīti → vadehīti (sya-all)
Bestrafe ihn nach deinem Gutdünken.‘
Tyāhaṁ evaṁ vadāmi:Ich sage zu ihnen: ‘tena hi, bho, imassa purisassa chaviṁ chindatha, appeva nāmassa jīvaṁ passeyyāmā’ti.
appeva nāmassa → appevanāmassa (bjt, th) | tena hi → tenahi (th) | appeva nāmassa → app eva nām assa (pts)
‚Nun, werte Herren, schneidet die äußere Haut dieses Mannes auf. Hoffentlich werden wir seine Seele sehen.‘
Te tassa purisassa chaviṁ chindanti.Sie schneiden die äußere Haut auf, Nevassa mayaṁ jīvaṁ passāma.
nevassa → n ev assa (pts)
aber wir sehen keine Seele.
Tyāhaṁ evaṁ vadāmi:Ich sage zu ihnen: ‘tena hi, bho, imassa purisassa cammaṁ chindatha, maṁsaṁ chindatha, nhāruṁ chindatha, aṭṭhiṁ chindatha, aṭṭhimiñjaṁ chindatha, appeva nāmassa jīvaṁ passeyyāmā’ti.
nhāruṁ → nahāruṁ (sya-all, pts) | appeva nāmassa → appevanāmassa (bjt, th) | tena hi → tenahi (th) | aṭṭhimiñjaṁ → aṭṭhi-miñjaṁ (pts) | appeva nāmassa → app eva nām assa (pts)
‚Nun, werte Herren, schneidet die innere Haut dieses Mannes auf, sein Fleisch, seine Sehnen, seine Knochen, sein Knochenmark. Hoffentlich werden wir seine Seele sehen.‘
Te tassa purisassa aṭṭhimiñjaṁ chindanti, nevassa mayaṁ jīvaṁ passeyyāma.
passeyyāma → passāma (bj, sya-all) | passeyyāma ayampi → passāma ayam pi (pts) | + → cammaṁ chindanti (bjt) | aṭṭhimiñjaṁ → aṭṭhi-miñjaṁ (pts) | nevassa → n ev assa (pts)
Sie tun das alles, aber wir sehen keine Seele.
Ayampi kho, bho kassapa, pariyāyo, yena me pariyāyena evaṁ hoti:
ayampi → ayam pi (pts)
Das ist die Methode, mit der ich beweise,
‘itipi natthi paro loko, natthi sattā opapātikā, natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko’”ti.
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj)
dass es kein Jenseits gibt.“

2.10. Aggikajaṭilaupamā2.10. Das Gleichnis vom Filzhaarasketen, dem Feueranbeter

“Tena hi, rājañña, upamaṁ te karissāmi.
upamaṁ te → upamante (bjt, th) | tena hi → tenahi (th) | upamaṁ → upaman (pts)
„Nun, Stammesfürst, ich will dir ein Gleichnis geben.
Upamāya m’idhekacce viññū purisā bhāsitassa atthaṁ ājānanti.
upamāya midhekacce → upamāyapi idhekacce (bj); upamāyapīdhekacce (sya-all) | midhekacce → pi idh ekacce (pts)
Denn mithilfe eines Gleichnisses verstehen manche vernünftigen Menschen die Bedeutung des Gesagten.

Bhūtapubbaṁ, rājañña, aññataro aggiko jaṭilo araññāyatane paṇṇakuṭiyā sammati.
sammati → vasati (bj, pts1ed) | aññataro → (pts) | sammati → vasati (pts) | sammati → vasati (cck: sī. pī.) | sammati → vasati (sya-all: sī.) | paṇṇakuṭiyā sammati → paṇṇa-kuṭiyā vasati (pts)
Es war einmal ein Filzhaarasket, ein Feueranbeter, der ließ sich in einer Laubhütte in einem Wildnisgebiet nieder.
Atha kho, rājañña, aññataro janapade sattho vuṭṭhāsi.
sattho → satthavāso (sya-all, km) | janapade sattho → janapado satthavāso (sya-all, km); janapadapadeso (pts1ed) | janapade sattho → janapadapadeso (pts) | sattho → sattho janapadapadesā (cck: sī.); janapado satthavāso (cck: syā.); janapadapadeso (cck: pī.) | satthavāso → janapadapadeso (sya-all: sī.) | atha kho → athakho (th) | janapade sattho → janapada-padeso (pts)
Da zog eine Karawane aus einem Land fort,
Atha kho so sattho tassa aggikassa jaṭilassa assamassa sāmantā ekarattiṁ vasitvā pakkāmi.
sattho → satthavāso (sya-all) | sattho → satthavāso (cck: syā.) | atha kho → athakho (th) | ekarattiṁ → eka-rattiṁ (pts)
blieb für eine Nacht in der Nähe der Klause dieses Asketen und zog dann weiter.
Atha kho, rājañña, tassa aggikassa jaṭilassa etadahosi:
atha kho → athakho (th) | etadahosi → etad ahosi (pts)
Da dachte der Asket:
‘yannūnāhaṁ yena so satthavāso tenupasaṅkameyyaṁ, appeva nāmettha kiñci upakaraṇaṁ adhigaccheyyan’ti.
yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | appeva nāmettha → appevanāmettha (bjt, th) | yannūnāhaṁ → yan nūnāhaṁ (pts) | satthavāso tenupasaṅkameyyaṁ appeva nāmettha → sattha-vāso ten upasaṁkameyyaṁ app eva nām ettha (pts) | adhigaccheyyanti → adhigaccheyyan ti (pts)
‚Warum gehe ich nicht zum Rastplatz der Karawane? Hoffentlich finde ich dort etwas Nützliches.‘

Atha kho so aggiko jaṭilo kālasseva vuṭṭhāya yena so satthavāso tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā addasa tasmiṁ satthavāse daharaṁ kumāraṁ mandaṁ uttānaseyyakaṁ chaḍḍitaṁ.
satthavāso → satthavāho (bj) | satthavāse → satthavāhe (bj) | mandaṁ → maṇḍaṁ (sya-all) | atha kho → athakho (th) | kālasseva → kālass eva (pts) | satthavāso tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → sattha-vāso ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | uttānaseyyakaṁ → uttāna-seyyakaṁ (pts)
Er ging also hin und sah einen kleinen, zarten, hilflosen Säugling, der dort ausgesetzt war.
Disvānassa etadahosi:
disvānassa etadahosi → disvān assa etad ahosi (pts)
Bei seinem Anblick dachte er:
‘na kho me taṁ patirūpaṁ yaṁ me pekkhamānassa manussabhūto kālaṅkareyya;
kālaṅkareyya → kālakareyya (bj) | patirūpaṁ → paṭirūpaṁ (sya-all) | patirūpaṁ yaṁ → paṭirūpaṁ yam (pts) | me taṁ → metaṁ (bjt) | yaṁ me → yamme (bjt) | kālaṅkareyya → kālaṁ kareyya (th) | kālaṅkareyya → kālaṁkareyya (ms2005) | manussabhūto kālaṅkareyya → manussa-bhūto kālaṁ kareyya (pts)
‚Es wäre nicht angebracht für mich, wegzuschauen, während ein menschliches Wesen stirbt.
yannūnāhaṁ imaṁ dārakaṁ assamaṁ netvā āpādeyyaṁ poseyyaṁ vaḍḍheyyan’ti.
yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | yannūnāhaṁ → yan nūnāhaṁ (pts) | vaḍḍheyyanti → vaḍḍheyyan ti (pts)
Warum bringe ich den Jungen nicht zu meiner Klause, pflege ihn, sorge für ihn und ziehe ihn groß?‘
Atha kho so aggiko jaṭilo taṁ dārakaṁ assamaṁ netvā āpādesi posesi vaḍḍhesi.
netvā → ānetvā (pts) | atha kho → athakho (th)
Und so tat er es.

Yadā so dārako dasavassuddesiko vā hoti dvādasavassuddesiko vā, atha kho tassa aggikassa jaṭilassa janapade kañcideva karaṇīyaṁ uppajji.
hoti → ahosi (?) | kañcideva → kiñcideva (bj, sya-all, pts) | atha kho tassa → ath assa (pts) | hoti → ahosi (cck: ?) | atha kho → athakho (th) | kañcideva → kiñcid eva (pts)
Als der Junge zehn oder zwölf Jahre alt war, hatte der Asket im Land etwas zu erledigen.
Atha kho so aggiko jaṭilo taṁ dārakaṁ etadavoca:
atha kho → athakho (th) | etadavoca → etad avoca (pts)
Da sagte er zu dem Jungen:
‘icchāmahaṁ, tāta, janapadaṁ gantuṁ;
janapadaṁ → nagaraṁ (mr) | janapadaṁ → nagaraṁ (cck: ka.) | icchāmahaṁ → icchām ahaṁ (pts)
‚Mein Lieber, ich will ins Land gehen.
aggiṁ, tāta, paricareyyāsi.
tāta → (pts)
Huldige der heiligen Flamme.
Mā ca te aggi nibbāyi.Lösche sie nicht aus. Sace ca te aggi nibbāyeyya, ayaṁ vāsī imāni kaṭṭhāni idaṁ araṇisahitaṁ, aggiṁ nibbattetvā aggiṁ paricareyyāsī’ti.
araṇisahitaṁ → araṇīsahitaṁ (bj) | ca → va (sya-all, pts) | ca → saceca (bj: sīmu, __i__) | araṇīsahitaṁ → araṇi (bj: sīmu, __i__) | araṇisahitaṁ → araṇi-sahitaṁ (pts)
Aber wenn du sie auslöschst, hier sind Beil und Feuerholz und ein Bündel Zunder. Fache das Feuer an und huldige ihm.‘
Atha kho so aggiko jaṭilo taṁ dārakaṁ evaṁ anusāsitvā janapadaṁ agamāsi.
atha kho → athakho (th) | evaṁ → evam (pts)
Nachdem er den Jungen eingewiesen hatte, ging der Asket aufs Land.

Tassa khiḍḍāpasutassa aggi nibbāyi.
khiḍḍāpasutassa → khiḍḍā-pasutassa (pts)
Doch der Junge war so in sein Spiel vertieft, dass das Feuer ausging.
Atha kho tassa dārakassa etadahosi:
atha kho → athakho (th) | etadahosi → etad ahosi (pts)
Er dachte:
‘pitā kho maṁ evaṁ avaca:‚Mein Vater hat mich angewiesen, der heiligen Flamme zu huldigen. “aggiṁ, tāta, paricareyyāsi. Mā ca te aggi nibbāyi. Sace ca te aggi nibbāyeyya, ayaṁ vāsī imāni kaṭṭhāni idaṁ araṇisahitaṁ, aggiṁ nibbattetvā aggiṁ paricareyyāsī”ti.
araṇisahitaṁ → araṇīsahitaṁ (bj) | ca → va (sya-all, pts) | araṇīsahitaṁ → araṇi (bj: sīmu, __i__) | paricareyyāsīti → paricareyyāsī ti (ms2005)
Yannūnāhaṁ aggiṁ nibbattetvā aggiṁ paricareyyan’ti.
yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | yannūnāhaṁ → yan nūnāhaṁ (pts) | paricareyyanti → paricareyyan ti (pts)
Warum fache ich sie nicht wieder an und huldige ihr?‘

Atha kho so dārako araṇisahitaṁ vāsiyā tacchi:
araṇisahitaṁ → araṇīsahitaṁ (bj) | atha kho → athakho (th) | araṇisahitaṁ → araṇi-sahitaṁ (pts)
Und er schlug das Bündel Zunder mit dem Beil klein und dachte:
‘appeva nāma aggiṁ adhigaccheyyan’ti.
appeva nāma → appevanāma (th) | appeva → app eva (pts) | adhigaccheyyanti → adhigaccheyyan ti (pts)
‚Hoffentlich werde ich ein Feuer anbekommen!‘
Neva so aggiṁ adhigacchi.
neva → n eva (pts)
Aber er bekam kein Feuer an.

Araṇisahitaṁ dvidhā phālesi, tidhā phālesi, catudhā phālesi, pañcadhā phālesi, dasadhā phālesi, satadhā phālesi, sakalikaṁ sakalikaṁ akāsi, sakalikaṁ sakalikaṁ karitvā udukkhale koṭṭesi, udukkhale koṭṭetvā mahāvāte opuni:
opuni → opuṇi (bj); ophuni (sya-all, km, mr) | satadhā → vīsatidhā (sya-all, km) | araṇisahitaṁ → araṇīsahitaṁ (bj) | opuni appeva nāma → opuṇi appevanāma (bj); ophuni appevanāma (sya-all) | koṭṭesi → koṭṭhesi (pts) | koṭṭetvā → koṭṭhetvā (pts) | satadhā → vīsatidhā (cck: syā.) | opuni → ophuni (cck: syā. ka.) | vīsatidhā → satadhā (sya-all: sī) | koṭṭesi → koṭesi (th) | koṭṭetvā → koṭetvā (th) | araṇisahitaṁ → araṇi-sahitaṁ (pts) | koṭṭetvā mahāvāte → koṭṭhetvā mahā-vāte (pts)
Er spaltete das Bündel Zunder in zwei, drei, vier, fünf, zehn oder hundert Stücke. Er hackte sie klein zu Spänen, zerstieß sie im Mörser, ließ sie von einem kräftigen Wind wegfegen und dachte:
‘appeva nāma aggiṁ adhigaccheyyan’ti.
appeva nāma → appevanāma (bjt, th) | appeva → app eva (pts) | adhigaccheyyanti → adhigaccheyyan ti (pts)
‚Hoffentlich werde ich ein Feuer anbekommen!‘
Neva so aggiṁ adhigacchi.
neva → n eva (pts)
Aber er bekam immer noch kein Feuer an.

Atha kho so aggiko jaṭilo janapade taṁ karaṇīyaṁ tīretvā yena sako assamo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṁ dārakaṁ etadavoca:
atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
Dann kam der Filzhaarasket, nachdem er seine Angelegenheit im Land erledigt hatte, zu seiner Klause zurück. Er sagte zu dem Jungen:
‘kacci te, tāta, aggi na nibbuto’ti?
na → (sya-all) | na nibbutoti → nibbuto ti (pts)
‚Ich hoffe, mein Lieber, das Feuer ist nicht ausgegangen.‘
‘Idha me, tāta, khiḍḍāpasutassa aggi nibbāyi.
khiḍḍāpasutassa → khiḍḍā-pasutassa (pts)
Und der Junge erzählte ihm, was geschehen war.
Tassa me etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)
“pitā kho maṁ evaṁ avaca aggiṁ, tāta, paricareyyāsi. Mā ca te, tāta, aggi nibbāyi.
tāta → (pts)
Sace ca te aggi nibbāyeyya, ayaṁ vāsī imāni kaṭṭhāni idaṁ araṇisahitaṁ, aggiṁ nibbattetvā aggiṁ paricareyyāsīti.
ca → va (sya-all, pts) | vāsī → vāsi (bjt) | araṇisahitaṁ → araṇīsahitaṁ (bjt) | paricareyyāsīti → paricareyyāsī ti (bjt) | araṇisahitaṁ → araṇi-sahitaṁ (pts)
Yannūnāhaṁ aggiṁ nibbattetvā aggiṁ paricareyyan”ti.
yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | paricareyyanti → paricareyyan ti (ms2005, pts) | yannūnāhaṁ → yan nūnāhaṁ (pts)
Atha khvāhaṁ, tāta, araṇisahitaṁ vāsiyā tacchiṁ:
araṇisahitaṁ → araṇīsahitaṁ (bj) | atha khvāhaṁ → athakhohaṁ (sya-all) | khvāhaṁ → kho ahaṁ (pts) | araṇisahitaṁ → araṇi-sahitaṁ (pts)
“appeva nāma aggiṁ adhigaccheyyan”ti.
appeva nāma → appevanāma (bjt, th) | adhigaccheyyanti → adhigaccheyyan ti (ms2005, pts) | appeva → app eva (pts)
Nevāhaṁ aggiṁ adhigacchiṁ.
nevāhaṁ → n evāhaṁ (pts)
Araṇisahitaṁ dvidhā phālesiṁ, tidhā phālesiṁ, catudhā phālesiṁ, pañcadhā phālesiṁ, dasadhā phālesiṁ, satadhā phālesiṁ, sakalikaṁ sakalikaṁ akāsiṁ, sakalikaṁ sakalikaṁ karitvā udukkhale koṭṭesiṁ, udukkhale koṭṭetvā mahāvāte opuniṁ:
araṇisahitaṁ → araṇīsahitaṁ (bj) | opuniṁ appeva nāma → ophuṇiṁ appevanāma (bj); ophuniṁ appevanāma (sya-all) | satadhā → vīsatidhā (sya-all) | koṭṭesiṁ → koṭṭhesiṁ (pts) | koṭṭetvā → koṭṭhetvā (pts) | koṭṭesiṁ → koṭesiṁ (th) | koṭṭetvā → koṭetvā (th) | araṇisahitaṁ → araṇi-sahitaṁ (pts) | phālesiṁ → phālesim (pts) | koṭṭetvā mahāvāte → koṭṭhetvā mahā-vāte (pts)
“appeva nāma aggiṁ adhigaccheyyan”ti.
appeva nāma → appevanāma (bjt, th) | adhigaccheyyanti → adhigaccheyyan ti (ms2005, pts) | appeva → app eva (pts)
Nevāhaṁ aggiṁ adhigacchin’ti.
nevāhaṁ → n evāhaṁ (pts) | adhigacchinti → adhigacchin ti (pts)
Atha kho tassa aggikassa jaṭilassa etadahosi:
atha kho → athakho (th) | etadahosi → etad ahosi (pts)
Da dachte der Asket:
‘yāva bālo ayaṁ dārako abyatto, kathañhi nāma ayoniso aggiṁ gavesissatī’ti.
kathañhi → kathaṁ hi (bjt) | gavesissatīti → gavesissatī ti (bjt) | abyatto kathañhi → avyatto kathaṁ hi (pts)
‚Wie töricht und unfähig ist dieser Junge! Denn wie kann er sich auf so unüberlegte Art um Feuer bemühen?‘

Tassa pekkhamānassa araṇisahitaṁ gahetvā aggiṁ nibbattetvā taṁ dārakaṁ etadavoca:
araṇisahitaṁ → araṇīsahitaṁ (bj) | araṇisahitaṁ → araṇi-sahitaṁ (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
Und während der Junge hinschaute, nahm er ein Bündel Zunder, fachte das Feuer an und sagte:
‘evaṁ kho, tāta, aggi nibbattetabbo.‚Lieber Junge, so facht man ein Feuer an. Na tveva yathā tvaṁ bālo abyatto ayoniso aggiṁ gavesī’ti.
gavesīti → gavesīssatī ti (bj); gavesissasīti (sya-all) | gavesīti evameva → gavesissasīti evam eva (pts) | na tveva → natveva (bjt) | tveva → tv eva (pts) | abyatto → avyatto (pts)
Nicht auf die törichte und unfähige Art, auf die du es so unüberlegt versucht hast.‘
Evameva kho tvaṁ, rājañña, bālo abyatto ayoniso paralokaṁ gavesissasi.
gavesissasi paṭinissajjetaṁ → gavesasi paṭinissajj etaṁ (pts) | evameva → evam eva (pts) | abyatto → avyatto (pts)
Ebenso bist du, Stammesfürst, töricht und unfähig und suchst jene Welt auf unüberlegte Art.
Paṭinissajjetaṁ, rājañña, pāpakaṁ diṭṭhigataṁ; paṭinissajjetaṁ, rājañña, pāpakaṁ diṭṭhigataṁ.
paṭinissajjetaṁ → paṭinissajj etaṁ (pts) | diṭṭhigataṁ paṭinissajjetaṁ → diṭṭhi-gataṁ paṭinissajj etaṁ (pts) | diṭṭhigataṁ → diṭṭhi-gataṁ (pts)
Lass von deinem schädlichen Irrglauben ab, Stammesfürst, lass ihn los!
Mā te ahosi dīgharattaṁ ahitāya dukkhāyā”ti.
dīgharattaṁ → dīgha-rattaṁ (pts)
Schaff dir nicht selbst für lange Zeit Schaden und Leiden!“

“Kiñcāpi bhavaṁ kassapo evamāha, atha kho nevāhaṁ sakkomi idaṁ pāpakaṁ diṭṭhigataṁ paṭinissajjituṁ.
sakkomi → sayhāmi (bj: PTS) | atha kho → athakho (th) | evamāha → evam āha (pts) | nevāhaṁ sakkomi → n evāhaṁ sayhāmi (pts) | diṭṭhigataṁ → diṭṭhi-gataṁ (pts)
„Auch wenn der werte Kassapa das sagt, so kann ich doch von diesem schädlichen Irrglauben nicht ablassen.
Rājāpi maṁ pasenadi kosalo jānāti tirorājānopi:
rājāpi → rājā pi (pts) | pasenadi kosalo → pasenadi-kosalo (pts) | tirorājānopi → tiro-rājāno pi (pts)
Der König Pasenadi von Kosala kennt meine Ansichten, und auswärtige Könige ebenfalls.
‘pāyāsi rājañño evaṁvādī evaṁdiṭṭhī:
pāyāsi rājañño → pāyāsirājañño (bjt) | evaṁvādī evaṁdiṭṭhī → evaṁ-vādī evaṁ-diṭṭhī (pts)
“itipi natthi paro loko, natthi sattā opapātikā, natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko”’ti.
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj) | vipākoti → vipāko ti (bjt, ms2005)
Sacāhaṁ, bho kassapa, idaṁ pāpakaṁ diṭṭhigataṁ paṭinissajjissāmi, bhavissanti me vattāro:
idaṁ → imaṁ (pts) | diṭṭhigataṁ paṭinissajjissāmi → diṭṭhi-gataṁ paṭinissajjissāṁi (pts)
Wenn ich von diesem schädlichen Irrglauben ablasse, werden die Leute sagen:
‘yāva bālo pāyāsi rājañño abyatto duggahitagāhī’ti.
abyatto duggahitagāhīti → yāvaabyatto duggahitaggāhīti (bj) | yāva bālo → yāvabālo (bjt) | abyatto duggahitagāhīti → avyatto duggahīta-gāhī ti (pts)
‚Wie töricht und unfähig ist doch der Stammesfürst Pāyāsi, dass er an einem Fehler festhält!‘
Kopenapi naṁ harissāmi, makkhenapi naṁ harissāmi, palāsenapi naṁ harissāmī”ti.
palāsenapi → paḷāsenapi (sya-all, pts) | harissāmīti → harissāmī ti (bjt) | kopenapi → kopena pi (pts) | makkhenapi → makkhena pi (pts) | palāsenapi → paḷāsena pi (pts)
Aus Zorn, Verachtung und Gehässigkeit werde ich diese Ansicht beibehalten!“

2.11. Dvesatthavāhaupamā2.11. Das Gleichnis von den beiden Karawanenführern

“Tena hi, rājañña, upamaṁ te karissāmi.
upamaṁ te → upamante (bjt, th) | tena hi → tenahi (th) | upamaṁ → upaman (pts)
„Nun, Stammesfürst, ich will dir ein Gleichnis geben.
Upamāya m’idhekacce viññū purisā bhāsitassa atthaṁ ājānanti.
upamāya midhekacce → upamāyapidhekacce (bj); upamāyapīdhekacce (sya-all) | midhekacce → p idh ekacce (pts)
Denn mithilfe eines Gleichnisses verstehen manche vernünftigen Menschen die Bedeutung des Gesagten.

Bhūtapubbaṁ, rājañña, mahāsakaṭasattho sakaṭasahassaṁ puratthimā janapadā pacchimaṁ janapadaṁ agamāsi.
mahāsakaṭasattho → mahā sakaṭa-sattho (pts)
Es war einmal eine große Karawane von tausend Wagen, die reiste von einem Land im Osten nach Westen.
So yena yena gacchi, khippaṁyeva pariyādiyati tiṇakaṭṭhodakaṁ haritakapaṇṇaṁ.
gacchi khippaṁyeva → gacchati khippameva (bj, pts) | so yena yena gacchi → soyeva gacchati (sya-all) | tiṇakaṭṭhodakaṁ → tiṇaṁ kaṭṭhodakaṁ (sya-all) | haritakapaṇṇaṁ → haritakavaṇṇam (pts) | haritakapaṇṇaṁ → haritakavantaṁ (sya-all: sī.) | gacchi khippaṁyeva → gacchati khippam eva (pts) | tiṇakaṭṭhodakaṁ haritakapaṇṇaṁ → tiṇa-kaṭṭhodakaṁ haritaka-vaṇṇam (pts)
Und wo sie auch hinkam, da brauchte sie rasch alles Gras, Holz, Wasser und die grünen Blätter auf.
Tasmiṁ kho pana satthe dve satthavāhā ahesuṁ eko pañcannaṁ sakaṭasatānaṁ, eko pañcannaṁ sakaṭasatānaṁ.
sakaṭasatānaṁ → sakaṭa-satānaṁ (pts)
Nun hatte diese Karawane zwei Führer, von denen jeder für fünfhundert Wagen verantwortlich war.
Atha kho tesaṁ satthavāhānaṁ etadahosi:
atha kho → athakho (th) | etadahosi → etad ahosi (pts)
Sie dachten:
‘ayaṁ kho mahāsakaṭasattho sakaṭasahassaṁ;
kho → kho pana (bj) | mahāsakaṭasattho → pana mahā sakaṭasattho (pts) | mahāsakaṭasattho sakaṭasahassaṁ → pana mahā sakaṭa-sattho sakaṭa-sahassaṁ (pts)
‚Das ist eine große Karawane von tausend Wagen.
te mayaṁ yena yena gacchāma, khippameva pariyādiyati tiṇakaṭṭhodakaṁ haritakapaṇṇaṁ.
mayaṁ → mayā (bj) | tiṇakaṭṭhodakaṁ → tiṇaṁ kaṭṭhodakaṁ (sya-all) | haritakapaṇṇaṁ yannūna → haritakavaṇṇaṁ yan nūna (pts) | khippameva → khippam eva (pts) | tiṇakaṭṭhodakaṁ haritakapaṇṇaṁ → tiṇa-kaṭṭhodakaṁ haritaka-vaṇṇaṁ (pts)
Wo wir auch hinkommen, da brauchen wir rasch alles Gras, Holz, Wasser und die grünen Blätter auf.
Yannūna mayaṁ imaṁ satthaṁ dvidhā vibhajeyyāma—
yannūna → yaṁnūna (my) | yannūna → yan nūna (pts)
Warum teilen wir die Karawane nicht in zwei Hälften?‘
ekato pañca sakaṭasatāni ekato pañca sakaṭasatānī’ti.
sakaṭasatāni ekato pañca sakaṭasatānīti → sakaṭa satāni (pts)
Te taṁ satthaṁ dvidhā vibhajiṁsu ekato pañca sakaṭasatāni, ekato pañca sakaṭasatāni.
vibhajiṁsu → vibhajesuṁ (mr) | vibhajiṁsu → vibhajesuṁ (cck: ka.) | sakaṭasatāni → sakaṭa-satāni (pts) | sakaṭasatāni → sakaṭa satāni (pts)
Und so taten sie es.

Eko satthavāho bahuṁ tiṇañca kaṭṭhañca udakañca āropetvā satthaṁ payāpesi.
payāpesi → pāyāpesi (pts1ed) | eko → eko tāva (bj, sya-all, pts) | payāpesi dvīhatīhapayāto → pāyāpesi dvīhatīhapāyāto (pts) | payāpesi → pāyāpesi (cck: sī. pī.) | tiṇañca kaṭṭhañca udakañca → tiṇañ ca kaṭṭhañ ca udakañ ca (pts)
Ein Karawanenführer rüstete viel Gras, Holz und Wasser und zog mit seiner Karawane los.
Dvīhatīhapayāto kho pana so sattho addasa purisaṁ kāḷaṁ lohitakkhaṁ sannaddhakalāpaṁ kumudamāliṁ allavatthaṁ allakesaṁ kaddamamakkhitehi cakkehi bhadrena rathena paṭipathaṁ āgacchantaṁ, disvā etadavoca:
lohitakkhaṁ → lohitakkhiṁ (sya-all, km, pts1ed) | dvīhatīhapayāto → dvīhatīhaṁ payāto (bj) | bhadrena → bhaddena (bj) | lohitakkhaṁ sannaddhakalāpaṁ kumudamāliṁ → lohitakkhiṁ āsannaddhakalāpaṁ kumudamālaṁ (sya-all) | lohitakkhaṁ sannaddhakalāpaṁ → lohitakkhiṁ apanaddhakalāpaṁ (pts) | bhadrena rathena → gadrabharathena (pts) | lohitakkhaṁ → lohitakkhiṁ (cck: syā.) | sannaddhakalāpaṁ → āsannaddhakalāpaṁ (cck: syā.) | dvīhatīhapayāto → dvīha-tīha-pāyāto (pts) | lohitakkhaṁ sannaddhakalāpaṁ kumudamāliṁ allavatthaṁ → lohitakkhiṁ apanaddha-kalāpaṁ kumuda-māliṁ alla-vatthaṁ (pts) | kaddamamakkhitehi → kaddama-makkhitehi (pts) | bhadrena rathena → gadrabha-rathena (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
Nach zwei oder drei Tagesreisen sah er einen dunklen Mann mit roten Augen auf einem Eselskarren mit schlammbespritzten Rädern entgegenkommen. Er war mit einem Köcher bewaffnet und mit gelbem Lotus bekränzt, und seine Kleider und Haare waren ganz nass. Er fragte ihn:
‘kuto, bho, āgacchasī’ti?‚Werter Herr, woher kommst du?‘

‘Amukamhā janapadā’ti.
janapadāti → janapadā ti (pts)
‚Vom Land Soundso.‘

‘Kuhiṁ gamissasī’ti?‚Und wohin gehst du?‘

‘Amukaṁ nāma janapadan’ti.
janapadanti → janapadan ti (pts)
‚In das Land mit Namen Soundso.‘

‘Kacci, bho, purato kantāre mahāmegho abhippavuṭṭho’ti?
abhippavuṭṭhoti → abhippavaṭṭo ti (pts) | abhippavuṭṭhoti → abhippavuṭṭho ti (bjt) | mahāmegho abhippavuṭṭhoti → mahā-megho abhippavaṭṭo ti (pts)
‚Aber hat es in der Wüste da vor uns viel geregnet?‘

‘Evaṁ, bho, purato kantāre mahāmegho abhippavuṭṭho, āsittodakāni vaṭumāni, bahu tiṇañca kaṭṭhañca udakañca.
bahu → bahuṁ (sya-all) | abhippavuṭṭho → abhippavaṭṭo (pts) | + → kho (bjt, pts) | mahāmegho abhippavuṭṭho → mahā-megho abhippavaṭṭo (pts) | bahu tiṇañca kaṭṭhañca udakañca → bahuṁ tiṇañ ca kaṭṭhañ ca udakañ ca (pts)
‚Jawohl, werter Herr, das hat es. Die Wege sind feucht vom Wasser und es gibt reichlich Gras, Holz und Wasser.
Chaḍḍetha, bho, purāṇāni tiṇāni kaṭṭhāni udakāni, lahubhārehi sakaṭehi sīghaṁ sīghaṁ gacchatha, mā yoggāni kilamitthā’ti.
kilamitthāti → kilamethāti (bj, pts) | sīghaṁ sīghaṁ → sīghasīghaṁ (bjt) | lahubhārehi → lahu-bhārehi (pts)
Werft euer Gras, Holz und Wasser fort. Eure Wagen werden schnell vorwärtskommen, wenn sie leicht beladen sind, das schont eure Gespanne.‘

Atha kho so satthavāho satthike āmantesi:
atha kho → athakho (th)
Da wandte sich der Karawanenführer an seine Treiber:
‘ayaṁ, bho, puriso evamāha:
evamāha → evam āha (pts)
‚Dieser Mann sagt,
“purato kantāre mahāmegho abhippavuṭṭho, āsittodakāni vaṭumāni, bahu tiṇañca kaṭṭhañca udakañca.
bahu → bahuṁ (sya-all) | abhippavuṭṭho → abhippavaṭṭo (pts) | abhippavuṭṭho → abhippavaṭṭho (bj: PTS)
es hätte in der Wüste da vor uns viel geregnet.
Chaḍḍetha, bho, purāṇāni tiṇāni kaṭṭhāni udakāni, lahubhārehi sakaṭehi sīghaṁ sīghaṁ gacchatha, mā yoggāni kilamitthā”ti.
kilamitthāti → kilamethāti (bj, pts) | sīghaṁ sīghaṁ → sīghasīghaṁ (bjt) | kilamitthāti → kilamitthā ti (ms2005) | lahubhārehi → lahu-bhārehi (pts)
Er rät uns, unser Gras, Holz und Wasser fortzuwerfen. Unsere Wagen werden schnell vorwärtskommen, wenn sie leicht beladen sind, das schont unsere Gespanne.
Chaḍḍetha, bho, purāṇāni tiṇāni kaṭṭhāni udakāni, lahubhārehi sakaṭehi satthaṁ payāpethā’ti.
payāpethāti evaṁ bhoti → pāyāpethāti evam bho ti (pts) | lahubhārehi → lahu-bhārehi (pts)
So lasst uns also das Gras, Holz und Wasser fortwerfen und mit der Karawane mit leicht beladenen Wagen wieder losfahren.‘

‘Evaṁ, bho’ti kho te satthikā tassa satthavāhassa paṭissutvā chaḍḍetvā purāṇāni tiṇāni kaṭṭhāni udakāni lahubhārehi sakaṭehi satthaṁ payāpesuṁ.
payāpesuṁ → pāyāpesuṁ (pts) | evaṁ bhoti → evam bho ti (pts) | lahubhārehi → lahu-bhārehi (pts)
‚Ja, werter Herr‘, erwiderten die Treiber, und so taten sie es.

Te paṭhamepi satthavāse na addasaṁsu tiṇaṁ vā kaṭṭhaṁ vā udakaṁ vā.
paṭhamepi satthavāse → paṭhame pi sattha-vāse (pts)
Aber am ersten Halteplatz der Karawane sahen sie kein Gras, Holz oder Wasser.
Dutiyepi satthavāse …
dutiyepi → dutiye pi sattha-vāse tatiye pi (pts)
Auch am zweiten,
tatiyepi satthavāse …dritten, catutthepi satthavāse …
catutthepi satthavāse → catutthe pi sattha-vāse (pts)
vierten,
pañcamepi satthavāse …
pañcamepi satthavāse → pañcame pi sattha-vāse (pts)
fünften,
chaṭṭhepi satthavāse …
chaṭṭhepi satthavāse → chaṭṭhe pi sattha-vāse (pts)
sechsten
sattamepi satthavāse na addasaṁsu tiṇaṁ vā kaṭṭhaṁ vā udakaṁ vā.
sattamepi satthavāse → sattame pi sattha-vāse (pts)
und siebten Halteplatz sahen sie kein Gras, Holz oder Wasser.
Sabbeva anayabyasanaṁ āpajjiṁsu.
āpajjiṁsu ye ca → āpajjiṁsuyeva (sya-all) | sabbeva → sabbe va (th) | sabbeva anayabyasanaṁ → sabbe va anaya-vyasanaṁ (pts)
Und sie kamen alle elend um.
Ye ca tasmiṁ satthe ahesuṁ manussā vā pasū vā, sabbe so yakkho amanusso bhakkhesi.
sabbe → sabbe va (sya-all)
Und alle Menschen und Tiere der Karawane wurden von diesem nicht-menschlichen Geist verschlungen,
Aṭṭhikāneva sesāni.
sesāni → sesesi (bj) | aṭṭhikāneva sesāni → aṭṭhikān eva sesesi (pts) | sesāni → sesesi (sya-all: sī.)
und nur die Knochen blieben übrig.

Yadā aññāsi dutiyo satthavāho:Als nun der zweite Karawanenführer erkannte, ‘bahunikkhanto kho, bho, dāni so sattho’ti bahuṁ tiṇañca kaṭṭhañca udakañca āropetvā satthaṁ payāpesi.
bahunikkhanto kho bho dāni → bahunikkhantaro khodāni (sya-all) | bho → (pts) | payāpesi dvīhatīhapayāto → pāyāpesi dvīhatīhapāyāto (pts) | bahunikkhanto → bahu-nikkhanto (pts) | satthoti → sattho ti (pts) | tiṇañca kaṭṭhañca udakañca → tiṇañ ca kaṭṭhañ ca udakañ ca (pts)
dass die erste Karawane gut auf dem Weg war, rüstete er viel Gras, Holz und Wasser und zog mit seiner Karawane los.
Dvīhatīhapayāto kho pana so sattho addasa purisaṁ kāḷaṁ lohitakkhaṁ sannaddhakalāpaṁ kumudamāliṁ allavatthaṁ allakesaṁ kaddamamakkhitehi cakkehi bhadrena rathena paṭipathaṁ āgacchantaṁ, disvā etadavoca:
dvīhatīhapayāto → dvīhatīhaṁ payāto (bj) | pana so → paneso (bj, pts) | bhadrena → bhaddena (bj) | lohitakkhaṁ sannaddhakalāpaṁ kumudamāliṁ → lohitakkhiṁ āsannaddhakalāpaṁ kumudamālaṁ (sya-all) | lohitakkhaṁ sannaddhakalāpaṁ → lohitakkhiṁ apanaddhakalāpaṁ (pts) | bhadrena rathena → gadrabharathena (pts) | dvīhatīhapayāto → dvīha-tīha-pāyāto (pts) | pana so → pan eso (pts) | lohitakkhaṁ sannaddhakalāpaṁ kumudamāliṁ allavatthaṁ → lohitakkhiṁ apanaddha-kalāpaṁ kumuda-māliṁ alla-vatthaṁ (pts) | kaddamamakkhitehi → kaddama-makkhitehi (pts) | bhadrena rathena → gadrabha-rathena (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
Nach zwei oder drei Tagesreisen sah er einen dunklen Mann mit roten Augen auf einem Eselskarren mit schlammbespritzten Rädern entgegenkommen. Er war mit einem Köcher bewaffnet und mit gelbem Lotus bekränzt, und seine Kleider und Haare waren ganz nass. Er fragte ihn:
‘kuto, bho, āgacchasī’ti?
āgacchasīti → āgacchasī ti (bjt)
‚Werter Herr, woher kommst du?‘

‘Amukamhā janapadā’ti.
janapadāti → janapadā ti (pts)
‚Vom Land Soundso.‘

‘Kuhiṁ gamissasī’ti?
gamissasīti → gamissasī ti (bjt)
‚Und wohin gehst du?‘

‘Amukaṁ nāma janapadan’ti.
janapadanti → janapadan ti (pts)
‚In das Land mit Namen Soundso.‘

‘Kacci, bho, purato kantāre mahāmegho abhippavuṭṭho’ti?
abhippavuṭṭhoti → abhippavaṭṭo ti (pts) | abhippavuṭṭhoti → abhippavuṭṭho ti (bjt) | mahāmegho abhippavuṭṭhoti → mahā-megho abhippavaṭṭo ti (pts)
‚Aber hat es in der Wüste da vor uns viel geregnet?‘

‘Evaṁ, bho, purato kantāre mahāmegho abhippavuṭṭho. Āsittodakāni vaṭumāni, bahu tiṇañca kaṭṭhañca udakañca.
bahu → bahuṁ (sya-all) | abhippavuṭṭho → abhippavaṭṭo (pts) | abhippavuṭṭho → abhippavaṭṭho (bj: PTS) | + → kho (bjt) | mahāmegho abhippavuṭṭho → mahā-megho abhippavaṭṭo (pts) | bahu tiṇañca kaṭṭhañca udakañca → bahuṁ tiṇañ ca kaṭṭhañ ca udakañ ca (pts)
‚Jawohl, werter Herr, das hat es. Die Wege sind feucht vom Wasser und es gibt reichlich Gras, Holz und Wasser.
Chaḍḍetha, bho, purāṇāni tiṇāni kaṭṭhāni udakāni, lahubhārehi sakaṭehi sīghaṁ sīghaṁ gacchatha, mā yoggāni kilamitthā’ti.
kilamitthāti → kilamethāti (bj, pts) | udakāni → udakāna (sya-all) | sīghaṁ sīghaṁ → sīghasīghaṁ (bjt) | lahubhārehi → lahu-bhārehi (pts)
Werft euer Gras, Holz und Wasser fort. Eure Wagen werden schnell vorwärtskommen, wenn sie leicht beladen sind, das schont eure Gespanne.‘

Atha kho so satthavāho satthike āmantesi:
atha kho → athakho (th)
Da wandte sich der Karawanenführer an seine Treiber:
‘ayaṁ, bho, puriso evamāha:
evamāha → evam āha (pts)
‚Dieser Mann sagt,
“purato kantāre mahāmegho abhippavuṭṭho, āsittodakāni vaṭumāni, bahu tiṇañca kaṭṭhañca udakañca.
bahu → bahuṁ (sya-all) | abhippavuṭṭho → abhippavaṭṭo (pts)
es hätte in der Wüste da vor uns viel geregnet.
Chaḍḍetha, bho, purāṇāni tiṇāni kaṭṭhāni udakāni, lahubhārehi sakaṭehi sīghaṁ sīghaṁ gacchatha; mā yoggāni kilamitthā”ti.
kilamitthāti → kilamethāti (bj, pts) | sīghaṁ sīghaṁ → sīghasīghaṁ (bjt) | kilamitthāti → kilamitthā ti (ms2005) | lahubhārehi → lahu-bhārehi (pts) | + → sīgham (pts)
Er rät uns, unser Gras, Holz und Wasser fortzuwerfen. Unsere Wagen werden schnell vorwärtskommen, wenn sie leicht beladen sind, das schont unsere Gespanne.
Ayaṁ bho puriso neva amhākaṁ mitto, na ñātisālohito, kathaṁ mayaṁ imassa saddhāya gamissāma.
na → na pi (pts) | + → kho (bjt, pts) | neva → n ev (pts) | ñātisālohito → pi ñāti-sālohito (pts)
Aber dieser Mensch ist weder unser Freund, noch ist er verwandt. Wie können wir uns bei unserem Vorgehen auf ihn verlassen?
Na vo chaḍḍetabbāni purāṇāni tiṇāni kaṭṭhāni udakāni, yathābhatena bhaṇḍena satthaṁ payāpetha.
vo → kho (bj, pts) | yathābhatena → yathākatena (pts) | payāpetha → pāyāpetha (pts) | yathābhatena → yathābhatena (bj: machasaṁ) | yathābhatena → yathā-katena (pts)
Wir sollten kein Gras, Holz oder Wasser fortwerfen, sondern mit unseren Waren wie zuvor weiterfahren.
Na no purāṇaṁ chaḍḍessāmā’ti.
no → vo (pts)
Nichts von unseren Vorräten sollten wir wegwerfen.‘

‘Evaṁ, bho’ti kho te satthikā tassa satthavāhassa paṭissutvā yathābhatena bhaṇḍena satthaṁ payāpesuṁ.
yathābhatena → yathākatena (pts) | payāpesuṁ → pāyāpesuṁ (pts) | bhoti → bho ti (bjt, pts) | yathābhatena → yathā-katena (pts)
‚Ja, werter Herr‘, erwiderten die Treiber, und sie fuhren mit der Karawane mit der früheren Ladung wieder los.

Te paṭhamepi satthavāse na addasaṁsu tiṇaṁ vā kaṭṭhaṁ vā udakaṁ vā.
paṭhamepi → paṭhame pi (bjt)
Und am ersten Halteplatz der Karawane sahen sie kein Gras, Holz oder Wasser.
Dutiyepi satthavāse …
dutiyepi → dutiye pi (bjt)
Auch am zweiten,
tatiyepi satthavāse …
tatiyepi → tatiye pi (bjt)
dritten,
catutthepi satthavāse …
catutthepi → catutthe pi (bjt)
vierten,
pañcamepi satthavāse …
pañcamepi → pañcame pi (bjt)
fünften,
chaṭṭhepi satthavāse …
chaṭṭhepi → chaṭṭhe pi (bjt)
sechsten
sattamepi satthavāse na addasaṁsu tiṇaṁ vā kaṭṭhaṁ vā udakaṁ vā.
sattamepi → sattame pi (bjt)
und siebten Halteplatz sahen sie kein Gras, Holz oder Wasser.
Tañca satthaṁ addasaṁsu anayabyasanaṁ āpannaṁ.
āpannaṁ ye ca → āpannaṁyeva (sya-all) | tañca → tañ ca (pts) | anayabyasanaṁ → anaya-vyasanaṁ (pts)
Und sie sahen die andere Karawane, die zugrunde gegangen war.
Ye ca tasmiṁ satthepi ahesuṁ manussā vā pasū vā, tesañca aṭṭhikāneva addasaṁsu tena yakkhena amanussena bhakkhitānaṁ.
bhakkhitānaṁ atha kho → bhakkhitā athakho (sya-all) | ca → va (pts) | satthepi → satthe pi (bjt) | satthepi → satthe (th, pts) | tesañca aṭṭhikāneva → tesañ ca aṭṭhikān eva (pts)
Sie sahen die Knochen der Menschen und Tiere, die der nicht-menschliche Geist verschlungen hatte.

Atha kho so satthavāho satthike āmantesi:
atha kho → athakho (th)
Da wandte sich der Karawanenführer an seine Treiber:
‘ayaṁ kho, bho, sattho anayabyasanaṁ āpanno, yathā taṁ tena bālena satthavāhena pariṇāyakena.
bho → bho so (sya-all, pts) | anayabyasanaṁ → anaya-vyasanaṁ (pts) | taṁ → tam (pts)
‚Diese Karawane ist zugrunde gegangen, wie es geschieht, wenn man von einem törichten Karawanenführer geführt wird.
Tena hi, bho, yānamhākaṁ satthe appasārāni paṇiyāni, tāni chaḍḍetvā, yāni imasmiṁ satthe mahāsārāni paṇiyāni, tāni ādiyathā’ti.
yānamhākaṁ → yān asmākaṁ (pts) | tena hi → tenahi (bjt, th) | appasārāni → appa-sārāni (pts) | mahāsārāni → mahā-sārāni (pts)
Nun, werte Herren, werft fort, was von unseren Waren von geringem Wert ist, und nehmt von dieser Karawane mit, was wertvoll ist.‘

‘Evaṁ, bho’ti kho te satthikā tassa satthavāhassa paṭissutvā yāni sakasmiṁ satthe appasārāni paṇiyāni, tāni chaḍḍetvā yāni tasmiṁ satthe mahāsārāni paṇiyāni, tāni ādiyitvā sotthinā taṁ kantāraṁ nitthariṁsu, yathā taṁ paṇḍitena satthavāhena pariṇāyakena.
bhoti → bho ti (pts) | appasārāni → appa-sārāni (pts) | mahāsārāni → mahā-sārāni (pts)
‚Ja, werter Herr‘, erwiderten die Treiber, und so taten sie es. Sie durchquerten sicher die Wüste, wie es geschieht, wenn man von einem klugen Karawanenführer geführt wird.

Evameva kho tvaṁ, rājañña, bālo abyatto anayabyasanaṁ āpajjissasi ayoniso paralokaṁ gavesanto, seyyathāpi so purimo satthavāho.
purimo → puriso (sya-all, pts) | evameva → evam eva (pts) | abyatto anayabyasanaṁ → avyatto anayavyasanaṁ (pts) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)
Ebenso bist du, Stammesfürst, töricht und unfähig und wirst zugrunde gehen, da du jene Welt auf unüberlegte Art suchst.
Yepi tava sotabbaṁ saddhātabbaṁ maññissanti, tepi anayabyasanaṁ āpajjissanti, seyyathāpi te satthikā.
saddhātabbaṁ → saddahātabbaṁ (bj, pts1ed, mr) | tava → te (mr) | saddhātabbaṁ maññissanti tepi → saddahātabbaṁ maññisanti te pi (bj) | saddhātabbaṁ → saddahātabbaṁ (pts) | tava → te (cck: ka.) | saddhātabbaṁ → saddahātabbaṁ (cck: pī. ka.) | yepi → ye pi (bjt, pts) | tepi anayabyasanaṁ → te pi anaya-vyasanaṁ (pts) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)
Und die, die es für wert halten, dir zuzuhören und zu vertrauen, werden ebenfalls zugrunde gehen, geradeso wie die Treiber.
Paṭinissajjetaṁ, rājañña, pāpakaṁ diṭṭhigataṁ; paṭinissajjetaṁ, rājañña, pāpakaṁ diṭṭhigataṁ.
paṭinissajjetaṁ → parinissajjetaṁ (bj) | paṭinissajjetaṁ → paṭinissajj etaṁ (pts) | diṭṭhigataṁ paṭinissajjetaṁ → diṭṭhi-gataṁ paṭinissajj etaṁ (pts) | diṭṭhigataṁ → diṭṭhi-gataṁ (pts)
Lass von deinem schädlichen Irrglauben ab, Stammesfürst, lass ihn los!
Mā te ahosi dīgharattaṁ ahitāya dukkhāyā”ti.
dīgharattaṁ → dīgha-rattaṁ (pts)
Schaff dir nicht selbst für lange Zeit Schaden und Leiden!“

“Kiñcāpi bhavaṁ kassapo evamāha, atha kho nevāhaṁ sakkomi idaṁ pāpakaṁ diṭṭhigataṁ paṭinissajjituṁ.
atha kho → athakho (th) | evamāha → evam āha (pts) | nevāhaṁ sakkomi → n evāhaṁ sayhāmi (pts) | diṭṭhigataṁ → diṭṭhi-gataṁ (pts)
„Auch wenn der werte Kassapa das sagt, so kann ich doch von diesem schädlichen Irrglauben nicht ablassen.
Rājāpi maṁ pasenadi kosalo jānāti tirorājānopi: ‘pāyāsi rājañño evaṁvādī evaṁdiṭṭhī:
pasenadi kosalo jānāti tirorājānopi → pasenadikosalo jānātīti tirorājāno pi (pts) | pasenadi kosalo → passenadikosalo (bjt) | tirorājānopi pāyāsi rājañño → tirorājāno pi pāyāsirājañño (bjt) | rājāpi → rājā pi (pts) | pasenadi kosalo jānāti tirorājānopi → pasenadi-kosalo jānātīti tirorājāno pi (pts) | evaṁvādī evaṁdiṭṭhī → evaṁ-vādī evaṁ-diṭṭhī (pts)
Der König Pasenadi von Kosala kennt meine Ansichten, und auswärtige Könige ebenfalls.
“itipi natthi paro loko …pe… vipāko”’ti.
+ → natthi sattā opapātikā natthi sukaṭadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ (bjt) | vipākoti → vipāko ti (ms2005)
Sacāhaṁ, bho kassapa, idaṁ pāpakaṁ diṭṭhigataṁ paṭinissajjissāmi, bhavissanti me vattāro:
idaṁ → imaṁ (sya-all) | diṭṭhigataṁ → diṭṭhi-gataṁ (pts)
‘yāva bālo pāyāsi rājañño, abyatto duggahitagāhī’ti.
pāyāsi rājañño → pāyāsirājañño yāva (bj) | duggahitagāhīti → yāva duggahitaggāhīti (bj) | abyatto duggahitagāhīti → avyatto duggahīta-gāhī ti (pts)
Kopenapi naṁ harissāmi, makkhenapi naṁ harissāmi, palāsenapi naṁ harissāmī”ti.
palāsenapi → paḷāsenapi (sya-all, pts) | kopenapi → kopena pi (pts) | makkhenapi → makkhena pi (pts) | palāsenapi → paḷāsena pi (pts)
Aus Zorn, Verachtung und Gehässigkeit werde ich diese Ansicht beibehalten!“

2.12. Gūthabhārikaupamā2.12. Das Gleichnis vom Dungträger

“Tena hi, rājañña, upamaṁ te karissāmi.
upamaṁ te → upamante (bjt, th) | tena hi → tenahi (th) | upamaṁ → upaman (pts)
„Nun, Stammesfürst, ich will dir ein Gleichnis geben.
Upamāya m’idhekacce viññū purisā bhāsitassa atthaṁ ājānanti.
upamāya midhekacce → upamāyapi dhekacce (bj); upamāyapīdhekacce (sya-all) | purisā → (pts) | midhekacce → p idh ekacce (pts)
Denn mithilfe eines Gleichnisses verstehen manche vernünftigen Menschen die Bedeutung des Gesagten.

Bhūtapubbaṁ, rājañña, aññataro sūkaraposako puriso sakamhā gāmā aññaṁ gāmaṁ agamāsi.
sūkaraposako → sūkara-posako (pts)
Es war einmal ein Schweinehirt, der ging von einem Dorf zu einem anderen.
Tattha addasa pahūtaṁ sukkhagūthaṁ chaḍḍitaṁ.
sukkhagūthaṁ → sukkhaṁ gūthaṁ (bj, sya-all) | tattha → tatth (pts) | sukkhagūthaṁ → sukkha-gūthaṁ (pts)
Da sah er einen großen Haufen trockenen Dung, der zurückgelassen war.
Disvānassa etadahosi:
disvānassa etadahosi → disvān assa etad ahosi (pts)
Er dachte:
‘ayaṁ kho pahūto sukkhagūtho chaḍḍito, mama ca sūkarabhattaṁ;
sūkarabhattaṁ → sūkarānaṁ bhakkho (sya-all, km) | pahūto sukkhagūtho → bahuko sukkagūtho (bj) | sūkarabhattaṁ → sūkarabhattā (bj) | pahūto → pahuto (cck) | ca sūkarabhattaṁ → sūkarānaṁ bhakkho (sya-all) | kho pahūto → me bahuko (pts) | sūkarabhattaṁ → sūkarānaṁ bhakkho (cck: syā.) | bhakkho → mamañca sūkarabhatto (sya-all: sī.) | kho pahūto sukkhagūtho → me bahuko sukkha-gūtho (pts) | mama → mamañ (pts) | sūkarabhattaṁ → sūkara-bhattaṁ (pts)
‚Dieser Haufen Dung kann als Futter für meine Schweine dienen.
yannūnāhaṁ ito sukkhagūthaṁ hareyyan’ti.
yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | yannūnāhaṁ → yan nūnāhaṁ (pts) | sukkhagūthaṁ hareyyanti → sukkha-gūthaṁ hareyyan ti (pts)
Warum nehme ich ihn nicht mit?‘
So uttarāsaṅgaṁ pattharitvā pahūtaṁ sukkhagūthaṁ ākiritvā bhaṇḍikaṁ bandhitvā sīse ubbāhetvā agamāsi.
ubbāhetvā → uccoropetvā (sya-all, km); uccāropetvā (mr) | ākiritvā → āharitvā (pts) | ubbāhetvā → uccāropetvā (cck: ka. sī. ka.) | uttarāsaṅgaṁ → uttarā-saṅgaṁ (pts) | sukkhagūthaṁ ākiritvā → sukkha-gūthaṁ āharitvā (pts)
Da breitete er seine Oberrobe aus, schaufelte den trockenen Dung darauf, schnürte alles zu einem Bündel zusammen, hob es auf seinen Kopf und ging seiner Wege.
Tassa antarāmagge mahāakālamegho pāvassi.
mahāakālamegho → mahā akālamegho (pts)
Während er unterwegs war, prasselte ein großes unerwartetes Gewitter herab.
So uggharantaṁ paggharantaṁ yāva agganakhā gūthena makkhito gūthabhāraṁ ādāya agamāsi.
agganakhā → agga-nakhā (pts) | gūthabhāraṁ → gūtha-bhāraṁ (pts)
Heraussickernder und herausquellender Dung beschmierte ihn bis zu den Fingernägeln, doch er trug seine Ladung mit Dung weiter.

Tamenaṁ manussā disvā evamāhaṁsu:
tamenaṁ → tam enaṁ (pts) | evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)
Als die Leute ihn sahen, sagten sie:
‘kacci no tvaṁ, bhaṇe, ummatto, kacci viceto, kathañhi nāma uggharantaṁ paggharantaṁ yāva agganakhā gūthena makkhito gūthabhāraṁ harissasī’ti.
harissasīti → hariyissasīti (sya-all) | viceto kathañhi → veceto kathaṁ hi (pts) | hariyissasīti → harissasīti pāṭhena bhavitabbaṁ (sya-all note) | kathañhi → kathaṁhi (bjt) | harissasīti → harissasī ti (bjt) | + → nu (th) | gūthabhāraṁ → gūtha-bhāraṁ (pts)
‚Bist du verrückt geworden, sage ich? Hast du den Verstand verloren? Denn wie kannst du deine Ladung mit Dung weitertragen, wo der Dung heraussickert und herausquillt und dich bis zu den Fingernägeln beschmiert?‘

‘Tumhe khvettha, bhaṇe, ummattā, tumhe vicetā, tathā hi pana me sūkarabhattan’ti.
khvettha → khvattha (pts) | vicetā → vecetā (pts) | sūkarabhattanti → sūkara-bhattan ti (pts)
‚Ihr seid die Verrückten, sage ich! Ihr seid die, die den Verstand verloren haben! Denn dieser Dung wird als Futter für meine Schweine dienen.‘

Evameva kho tvaṁ, rājañña, gūthabhārikūpamo maññe paṭibhāsi.
gūthabhārikūpamo → gūthahārikūpamo (pts) | gūthabhārikūpamo → gūthahārikūpamo (cck: sī. pī.) | evameva → evam eva (pts) | gūthabhārikūpamo → gūtha-hārikūpamo (pts)
Ebenso scheinst du, Stammesfürst, wie der Dungträger in dem Gleichnis zu sein.
Paṭinissajjetaṁ, rājañña, pāpakaṁ diṭṭhigataṁ; paṭinissajjetaṁ, rājañña, pāpakaṁ diṭṭhigataṁ.
paṭinissajjetaṁ → paṭinissajj etaṁ (pts) | diṭṭhigataṁ paṭinissajjetaṁ → diṭṭhi-gataṁ paṭinissajj etaṁ (pts) | diṭṭhigataṁ → diṭṭhi-gataṁ (pts)
Lass von deinem schädlichen Irrglauben ab, Stammesfürst, lass ihn los!
Mā te ahosi dīgharattaṁ ahitāya dukkhāyā”ti.
dīgharattaṁ → dīgha-rattaṁ (pts)
Schaff dir nicht selbst für lange Zeit Schaden und Leiden!“

“Kiñcāpi bhavaṁ kassapo evamāha, atha kho nevāhaṁ sakkomi idaṁ pāpakaṁ diṭṭhigataṁ paṭinissajjituṁ.
atha kho → athakho (th) | evamāha → evam āha (pts) | nevāhaṁ sakkomi → n evāhaṁ sayhāmi (pts) | diṭṭhigataṁ → diṭṭhi-gataṁ (pts)
„Auch wenn der werte Kassapa das sagt, so kann ich doch von diesem schädlichen Irrglauben nicht ablassen.
Rājāpi maṁ pasenadi kosalo jānāti tirorājānopi:
pasenadi kosalo → passenadikosalo (bjt)
Der König Pasenadi von Kosala kennt meine Ansichten, und auswärtige Könige ebenfalls.
‘pāyāsi rājañño evaṁvādī evaṁdiṭṭhī:
pāyāsi → payāsi (pts) | evaṁvādī evaṁdiṭṭhī → evaṁ-vādī evaṁ diṭṭhī (pts)
“itipi natthi paro loko …pe… vipāko”’ti.
+ → natthi sattā opapātikā natthi sukaṭadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ (bjt) | vipākoti → vipāko ti (ms2005)
Sacāhaṁ, bho kassapa, idaṁ pāpakaṁ diṭṭhigataṁ paṭinissajjissāmi, bhavissanti me vattāro:
paṭinissajjissāmi → patinissajjissāmi (pts) | diṭṭhigataṁ paṭinissajjissāmi → diṭṭhi-gataṁ patinissajjissāmi (pts)
‘yāva bālo pāyāsi rājañño abyatto duggahitagāhī’ti.
pāyāsi rājañño → pāyāsirājañño (bjt) | duggahitagāhīti → duggahitaggāhīti (bjt) | abyatto duggahitagāhīti → avyatto duggahīta-gāhī ti (pts)
Kopenapi naṁ harissāmi, makkhenapi naṁ harissāmi, palāsenapi naṁ harissāmī”ti.
palāsenapi → paḷāsenapi (sya-all, pts) | harissāmīti → harissāmī ti (bjt) | kopenapi → kopena pi (pts) | makkhenapi → makkhena pi (pts) | palāsenapi → paḷāsena pi (pts)
Aus Zorn, Verachtung und Gehässigkeit werde ich diese Ansicht beibehalten!“

2.13. Akkhadhuttakaupamā2.13. Das Gleichnis von den Würfelspielern

“Tena hi, rājañña, upamaṁ te karissāmi,
upamaṁ te → upamante (bjt, th) | tena hi → tenahi (th) | upamaṁ → upaman (pts)
„Nun, Stammesfürst, ich will dir ein Gleichnis geben.
upamāya m’idhekacce viññū purisā bhāsitassa atthaṁ ājānanti.
upamāya midhekacce → upamāyapi idhekacce (bj); upamāyapīdhekacce (sya-all) | midhekacce → p idh ekacce (pts)
Denn mithilfe eines Gleichnisses verstehen manche vernünftigen Menschen die Bedeutung des Gesagten.

Bhūtapubbaṁ, rājañña, dve akkhadhuttā akkhehi dibbiṁsu.Es waren einmal zwei Würfelspieler, die spielten mit Samenwürfeln. Eko akkhadhutto āgatāgataṁ kaliṁ gilati.Einer von ihnen verschluckte jedes Mal, wenn er einen schlechten Griff tat, den Verlierersamen.

Addasā kho dutiyo akkhadhutto taṁ akkhadhuttaṁ āgatāgataṁ kaliṁ gilantaṁ, disvā taṁ akkhadhuttaṁ etadavoca:
taṁ → (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
Der zweite sah das und sagte:
‘tvaṁ kho, samma, ekantikena jināsi, dehi me, samma, akkhe pajohissāmī’ti.
pajohissāmīti → pajoharissāmīti (sya-all) | me → (pts) | pajjohissāmī’ti → pajahissāmī ti (bj: PTS) | pajoharissāmīti → a. evaṁ pajohissāmītīti pana pāṭhena bhavitabbaṁ (sya-all note)
‚Nun, lieber Freund, du gewinnst jedes Mal! Gib mir die Samenwürfel, ich will sie werfen.‘

‘Evaṁ, sammā’ti kho so akkhadhutto tassa akkhadhuttassa akkhe pādāsi.‚Ja, mein Freund‘, erwiderte der erste Spieler und gab sie ihm.

Atha kho so akkhadhutto akkhe visena paribhāvetvā taṁ akkhadhuttaṁ etadavoca:
atha kho → athakho (th) | etadavoca → etad avoca (pts)
Da tränkte der Spieler die Samenwürfel mit Gift und sagte zu dem anderen:
‘ehi kho, samma, akkhehi dibbissāmā’ti.‚Komm, mein Freund, lass uns Samenwürfel spielen.‘

‘Evaṁ, sammā’ti kho so akkhadhutto tassa akkhadhuttassa paccassosi.‚Ja, mein Freund‘, erwiderte der andere.

Dutiyampi kho te akkhadhuttā akkhehi dibbiṁsu.
dutiyampi → dutiyaṁ pi (pts)
Und zum zweiten Mal spielten die Würfelspieler mit den Samenwürfeln.
Dutiyampi kho so akkhadhutto āgatāgataṁ kaliṁ gilati.
dutiyampi → dutiyam pi (pts)
Zum zweiten Mal verschluckte einer von ihnen jedes Mal, wenn er einen schlechten Griff tat, den Verlierersamen.

Addasā kho dutiyo akkhadhutto taṁ akkhadhuttaṁ dutiyampi āgatāgataṁ kaliṁ gilantaṁ, disvā taṁ akkhadhuttaṁ etadavoca:
dutiyampi → dutiyam pi (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
Der zweite sah das und sagte:

‘Littaṁ paramena tejasā, gilamakkhaṁ puriso na bujjhati;
gilamakkhaṁ → gilam akkhaṁ (pts)
‚Der Mann steckt den Würfel in den Mund und merkt doch nicht, dass er mit feurigstem Gift bestrichen ist.
Gila re gila pāpadhuttaka, pacchā te kaṭukaṁ bhavissatī’ti.
gila pāpadhuttaka → gilare pāpadhuttā (sya-all, km); gili re pāpadhuttaka (mr) | pāpadhuttaka → gili re pāpadhuttaka (cck: ka.) | pāpadhuttaka → pāpa-dhuttaka (pts) pacchā → kapaṇā (sya-all, km)
Schlucke nur, du verdammter Falschspieler, schlucke! bald wirst du die bittere Frucht kennen!‘

Evameva kho tvaṁ, rājañña, akkhadhuttakūpamo maññe paṭibhāsi.
akkhadhuttakūpamo → akkhadhuttopamo (bj); akkhadhuttūpamo (pts) | evameva → evam eva (pts)
Ebenso scheinst du, Stammesfürst, wie der Würfelspieler in dem Gleichnis zu sein.
Paṭinissajjetaṁ, rājañña, pāpakaṁ diṭṭhigataṁ; paṭinissajjetaṁ, rājañña, pāpakaṁ diṭṭhigataṁ.
paṭinissajjetaṁ → paṭinissajj etaṁ (pts) | diṭṭhigataṁ paṭinissajjetaṁ → diṭṭhi-gataṁ paṭinissajj etaṁ (pts)
Lass von deinem schädlichen Irrglauben ab, Stammesfürst, lass ihn los!
Mā te ahosi dīgharattaṁ ahitāya dukkhāyā”ti.
dīgharattaṁ → dīgha-rattaṁ (pts)
Schaff dir nicht selbst für lange Zeit Schaden und Leiden!“

“Kiñcāpi bhavaṁ kassapo evamāha, atha kho nevāhaṁ sakkomi idaṁ pāpakaṁ diṭṭhigataṁ paṭinissajjituṁ.
atha kho → athakho (th) | evamāha → evam āha (pts) | nevāhaṁ sakkomi → n evāhaṁ sayhāmi (pts) | diṭṭhigataṁ → diṭṭhi gataṁ (pts)
„Auch wenn der werte Kassapa das sagt, so kann ich doch von diesem schädlichen Irrglauben nicht ablassen.
Rājāpi maṁ pasenadi kosalo jānāti tirorājānopi:
pasenadi kosalo → passenadikosalo (bjt) | rājāpi → rājā pi (pts) | pasenadi kosalo → pasenadi-kosalo (pts) | tirorājānopi → tiro-rājāno pi (pts)
Der König Pasenadi von Kosala kennt meine Ansichten, und auswärtige Könige ebenfalls.
‘pāyāsi rājañño evaṁvādī evaṁdiṭṭhī:
pāyāsi rājañño → pāyāsirājañño (bjt) | evaṁvādī evaṁdiṭṭhī → evaṁ-vādī evaṁ-diṭṭhī (pts)
“itipi natthi paro loko …pe… vipāko”’ti.
+ → natthi sattā opapātikā natthi sukaṭadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ (bjt) | vipākoti → vipāko ti (ms2005)
Sacāhaṁ, bho kassapa, idaṁ pāpakaṁ diṭṭhigataṁ paṭinissajjissāmi, bhavissanti me vattāro:
diṭṭhigataṁ → diṭṭhi-gataṁ (pts)
‘yāva bālo pāyāsi rājañño abyatto duggahitagāhī’ti.
duggahitagāhīti → duggahitaggāhīti (bjt) | abyatto duggahitagāhīti → avyatto duggahīta-gāhī ti (pts)
Kopenapi naṁ harissāmi, makkhenapi naṁ harissāmi, palāsenapi naṁ harissāmī”ti.
palāsenapi → paḷāsenapi (sya-all, pts) | kopenapi → kopena pi (bjt, pts) | makkhenapi → makkhena pi (pts) | palāsenapi → paḷāsena pi (pts)
Aus Zorn, Verachtung und Gehässigkeit werde ich diese Ansicht beibehalten!“

2.14. Sāṇabhārikaupamā2.14. Das Gleichnis vom Hanfträger

“Tena hi, rājañña, upamaṁ te karissāmi,
upamaṁ te → upamante (bjt, th) | tena hi → tenahi (th) | upamaṁ → upaman (pts)
„Nun, Stammesfürst, ich will dir ein Gleichnis geben.
upamāya m’idhekacce viññū purisā bhāsitassa atthaṁ ājānanti.
upamāya midhekacce → upamāyapi idhekacce (bj); upamāyapīdhekacce (sya-all) | midhekacce → pi idh ekacce (pts)
Denn mithilfe eines Gleichnisses verstehen manche vernünftigen Menschen die Bedeutung des Gesagten.

Bhūtapubbaṁ, rājañña, aññataro janapado vuṭṭhāsi.
janapado → janapade (sya-all)
Es war einmal ein Land, dessen Bewohner wanderten aus.
Atha kho sahāyako sahāyakaṁ āmantesi:
atha kho → athakho (th)
Da sagte ein Freund zu seinem Freund:
‘āyāma, samma, yena so janapado tenupasaṅkamissāma, appeva nāmettha kiñci dhanaṁ adhigaccheyyāmā’ti.
appeva nāmettha → appevanāmettha (bjt, th) | tenupasaṅkamissāma appeva nāmettha → ten upasaṁkamissāma app eva nām ettha (pts)
‚Komm, mein Freund, lass uns zu diesem Land gehen. Hoffentlich finden wir dort Reichtümer!‘

‘Evaṁ, sammā’ti kho sahāyako sahāyakassa paccassosi.‚Ja, mein Freund‘, erwiderte der andere.

Te yena so janapado, yena aññataraṁ gāmapaṭṭaṁ tenupasaṅkamiṁsu, tattha addasaṁsu pahūtaṁ sāṇaṁ chaḍḍitaṁ, disvā sahāyako sahāyakaṁ āmantesi:
gāmapaṭṭaṁ → gāmapatthaṁ (bj); gāmapajjaṁ (sya-all); gāmapaddhanaṁ (pts1ed) | yena aññataraṁ gāmapaṭṭaṁ → yenaññataraṁ gāmapatthaṁ (bj) | gāmapaṭṭaṁ → gāmapajjaṁ (cck: syā.); gāmapattaṁ (cck: sī.) | yena → yen (pts) | gāmapaṭṭaṁ tenupasaṅkamiṁsu tattha → gāma-paddhanaṁ ten upasaṁkamiṁsu tatth (pts)
Sie gingen zu diesem Land und zu einem gewissen verlassenen Dorf. Da sahen sie einen Haufen Hanf, der zurückgelassen war. Und der eine Freund sagte zum anderen:
‘idaṁ kho, samma, pahūtaṁ sāṇaṁ chaḍḍitaṁ, tena hi, samma, tvañca sāṇabhāraṁ bandha, ahañca sāṇabhāraṁ bandhissāmi, ubho sāṇabhāraṁ ādāya gamissāmā’ti.
tena hi → tenahi (th) | tvañca sāṇabhāraṁ → tvañ ca sāṇa-bhāraṁ (pts) | ahañca → ahañ ca (pts) | sāṇabhāraṁ → sāṇa-bhāraṁ (pts)
‚Das ist ein Haufen Hanf, der zurückgelassen wurde. Nun, mein Freund, du bindest ein Bündel davon und ich auch. Lass uns jeder ein Bündel Hanf nehmen und weitergehen.‘

‘Evaṁ, sammā’ti kho sahāyako sahāyakassa paṭissutvā sāṇabhāraṁ bandhitvā te ubho sāṇabhāraṁ ādāya yena aññataraṁ gāmapaṭṭaṁ tenupasaṅkamiṁsu.
ubho → ubho pi (bj) | yena aññataraṁ gāmapaṭṭaṁ → yenaññataraṁ gāmapatthaṁ (bj) | gāmapaṭṭaṁ → gāmapajjaṁ (sya-all) | bandhitvā → bandhi (th) | sāṇabhāraṁ bandhitvā → sāṇa-bhāraṁ bandhi (pts) | sāṇabhāraṁ → sāṇa-bhāraṁ (pts) | yena → yen (pts) | gāmapaṭṭaṁ tenupasaṅkamiṁsu → gāmapaddhanaṁ ten upasaṁkamiṁsu (pts)
‚Ja, mein Freund‘, sagte der andere. Sie trugen ihre Hanfbündel und gingen zu einem anderen verlassenen Dorf.

Tattha addasaṁsu pahūtaṁ sāṇasuttaṁ chaḍḍitaṁ, disvā sahāyako sahāyakaṁ āmantesi:
āmantesi → āmantesī (pts) | tattha → tatth (pts) | sāṇasuttaṁ → sāṇa-suttaṁ (pts)
Da sahen sie viel Hanfgarn, das zurückgelassen war. Und der eine Freund sagte zum anderen:
‘yassa kho, samma, atthāya iccheyyāma sāṇaṁ, idaṁ pahūtaṁ sāṇasuttaṁ chaḍḍitaṁ.
sāṇasuttaṁ → sāṇa-suttaṁ (pts)
‚Dieser Haufen zurückgelassenen Hanfgarns ist genau das, wofür wir den Hanf wollten!
Tena hi, samma, tvañca sāṇabhāraṁ chaḍḍehi, ahañca sāṇabhāraṁ chaḍḍessāmi, ubho sāṇasuttabhāraṁ ādāya gamissāmā’ti.
tena hi → tenahi (th) | tvañca sāṇabhāraṁ → tvañ ca sāṇa-bhāraṁ (pts) | ahañca → ahañ ca (pts) | sāṇasuttabhāraṁ → sāṇa-sutta-bhāraṁ (pts)
Nun, mein Freund, lass uns unsere Hanfbündel zurücklassen und jeder ein Bündel Hanfgarn nehmen und weitergehen.‘

‘Ayaṁ kho me, samma, sāṇabhāro dūrābhato ca susannaddho ca, alaṁ me, tvaṁ pajānāhī’ti.
dūrābhato → durāgato (sya-all); durābhato (pts) | sāṇabhāro dūrābhato → sāṇa-bhāro durābhato (pts) | alaṁ → alam (pts)
‚Ich habe dieses Hanfbündel bereits einen weiten Weg getragen, und es ist gut befestigt. Es ist gut genug für mich, du musst es selbst wissen.‘
Atha kho so sahāyako sāṇabhāraṁ chaḍḍetvā sāṇasuttabhāraṁ ādiyi.
atha kho → athakho (th) | sāṇabhāraṁ → sāṇa-bhāraṁ (pts) | sāṇasuttabhāraṁ → sāṇa-suttabhāraṁ (pts)
Und der andere ließ sein Hanfbündel zurück und nahm ein Bündel Hanfgarn.

Te yena aññataraṁ gāmapaṭṭaṁ tenupasaṅkamiṁsu.
yena aññataraṁ gāmapaṭṭaṁ → yenaññataraṁ gāmapatthaṁ (bj) | gāmapaṭṭaṁ → gāmapajjaṁ (sya-all)
Sie gingen zu einem weiteren verlassenen Dorf.
Tattha addasaṁsu pahūtā sāṇiyo chaḍḍitā, disvā sahāyako sahāyakaṁ āmantesi:
tattha → tatth (pts)
Da sahen sie viel Hanftuch, das zurückgelassen war. Und der eine Freund sagte zum anderen:
‘yassa kho, samma, atthāya iccheyyāma sāṇaṁ vā sāṇasuttaṁ vā, imā pahūtā sāṇiyo chaḍḍitā.
sāṇasuttaṁ → sāṇa-suttaṁ (pts)
‚Dieser Haufen zurückgelassenen Hanftuchs ist genau das, wofür wir den Hanf und das Hanfgarn wollten!
Tena hi, samma, tvañca sāṇabhāraṁ chaḍḍehi, ahañca sāṇasuttabhāraṁ chaḍḍessāmi, ubho sāṇibhāraṁ ādāya gamissāmā’ti.
sāṇibhāraṁ → sāṇabhāraṁ (bj) | tena hi → tenahi (th) | tvañca sāṇabhāraṁ → tvañ ca sāṇa-bhāraṁ (pts) | ahañca sāṇasuttabhāraṁ → ahañ ca sāṇa-sutta-bhāraṁ (pts) | sāṇibhāraṁ → sāṇi-bhāraṁ (pts)
Nun, mein Freund, lass uns unsere Bündel zurücklassen und jeder ein Bündel Hanftuch nehmen und weitergehen.‘

‘Ayaṁ kho me, samma, sāṇabhāro dūrābhato ca susannaddho ca, alaṁ me, tvaṁ pajānāhī’ti.
dūrābhato → durāgato (sya-all); durābhato (pts) | sāṇabhāro dūrābhato → sāṇa-bhāro durābhato (pts) | alaṁ → alam (pts)
‚Ich habe dieses Hanfbündel bereits einen weiten Weg getragen, und es ist gut befestigt. Es ist gut genug für mich, du musst es selbst wissen.‘
Atha kho so sahāyako sāṇasuttabhāraṁ chaḍḍetvā sāṇibhāraṁ ādiyi.
sāṇibhāraṁ → sāṇabhāraṁ (bj) | atha kho → athakho (th) | sāṇasuttabhāraṁ → sāṇa-suttabhāraṁ (pts) | sāṇibhāraṁ → sāṇi-bhāraṁ (pts)
Und der andere ließ sein Bündel Hanfgarn zurück und nahm ein Bündel Hanftuch.

Te yena aññataraṁ gāmapaṭṭaṁ tenupasaṅkamiṁsu.
yena aññataraṁ gāmapaṭṭaṁ → yenaññataraṁ gāmapatthaṁ (bj) | gāmapaṭṭaṁ → gāmapajjaṁ (sya-all)
Sie gingen zu einem weiteren verlassenen Dorf.
Tattha addasaṁsu pahūtaṁ khomaṁ chaḍḍitaṁ, disvā …pe…
disvā → (bj) | tattha → tatth (pts)
Da sahen sie einen Haufen Leinen, und nacheinander noch
pahūtaṁ khomasuttaṁ chaḍḍitaṁ, disvā …
khomasuttaṁ → khoma-suttaṁ (pts)
Leinengarn,
pahūtaṁ khomadussaṁ chaḍḍitaṁ, disvā …
khomadussaṁ → khoma-dussaṁ (pts)
Leinentuch,
pahūtaṁ kappāsaṁ chaḍḍitaṁ, disvā …Baumwolle, pahūtaṁ kappāsikasuttaṁ chaḍḍitaṁ, disvā …
kappāsikasuttaṁ chaḍḍitaṁ → kappāsika-suttaṁ chaḍḍitam (pts)
Baumwollgarn,
pahūtaṁ kappāsikadussaṁ chaḍḍitaṁ, disvā …
kappāsikadussaṁ → kappāsika-dussaṁ (pts)
Baumwolltuch,
pahūtaṁ ayaṁ chaḍḍitaṁ, disvā …
ayaṁ → ayasaṁ (sya-all, km) | ayaṁ → ayasaṁ (cck: syā.)
Eisen,
pahūtaṁ lohaṁ chaḍḍitaṁ, disvā …Kupfer, pahūtaṁ tipuṁ chaḍḍitaṁ, disvā …
disvā → (bj) | tipuṁ → tipapa (sya-all)
Zinn,
pahūtaṁ sīsaṁ chaḍḍitaṁ, disvā …
sīsaṁ → sisaṁ (sya-all)
Blei,
pahūtaṁ sajjhaṁ chaḍḍitaṁ, disvā …
sajjhaṁ → sajjhuṁ (bj, sya-all, km, pts1ed) | sajjhaṁ → sajjhuṁ (pts) | sajjhaṁ → sajjhuṁ (cck: sī. syā. pī.)
Silber
pahūtaṁ suvaṇṇaṁ chaḍḍitaṁ, disvā sahāyako sahāyakaṁ āmantesi:und Gold, das zurückgelassen war. Und der eine Freund sagte zum anderen: ‘yassa kho, samma, atthāya iccheyyāma sāṇaṁ vā sāṇasuttaṁ vā sāṇiyo vā khomaṁ vā khomasuttaṁ vā khomadussaṁ vā kappāsaṁ vā kappāsikasuttaṁ vā kappāsikadussaṁ vā ayaṁ vā lohaṁ vā tipuṁ vā sīsaṁ vā sajjhaṁ vā, idaṁ pahūtaṁ suvaṇṇaṁ chaḍḍitaṁ.
sajjhaṁ → sajjhuṁ (bj, sya-all, pts) | ayaṁ → ayasaṁ (sya-all) | sīsaṁ → sisaṁ (sya-all) | khomasuttaṁ → khoma-suttaṁ (pts) | khomadussaṁ → khoma-dussaṁ (pts) | kappāsikasuttaṁ → kappāsika-suttaṁ (pts) | kappāsikadussaṁ → kappāsika-dussaṁ (pts)
‚Dieser Haufen zurückgelassenen Goldes ist genau das, wofür wir all die anderen Dinge wollten!
Tena hi, samma, tvañca sāṇabhāraṁ chaḍḍehi, ahañca sajjhabhāraṁ chaḍḍessāmi, ubho suvaṇṇabhāraṁ ādāya gamissāmā’ti.
sajjhabhāraṁ → sajjhuṁ (bj); sajjhubhāraṁ (sya-all, km, pts1ed) | sajjhabhāraṁ → sajjhubhāraṁ (bj) | sajjhabhāraṁ → sajjhubhāraṁ (cck: sī. syā. pī.) | tena hi → tenahi (th) | tvañca sāṇabhāraṁ → tvañ ca sāṇa-bhāraṁ (pts) | ahañca sajjhabhāraṁ → ahañ ca sajjhu-bhāraṁ (pts) | suvaṇṇabhāraṁ → suvaṇṇa-bhāraṁ (pts)
Nun, mein Freund, lass uns unsere Bündel zurücklassen und jeder ein Bündel Gold nehmen und weitergehen.‘

‘Ayaṁ kho me, samma, sāṇabhāro dūrābhato ca susannaddho ca, alaṁ me tvaṁ pajānāhī’ti.
dūrābhato → durāgato (sya-all); durābhato (pts) | sāṇabhāro dūrābhato → sāṇa-bhāro durābhato (pts)
‚Ich habe dieses Hanfbündel bereits einen weiten Weg getragen, und es ist gut befestigt. Es ist gut genug für mich, du musst es selbst wissen.‘
Atha kho so sahāyako sajjhabhāraṁ chaḍḍetvā suvaṇṇabhāraṁ ādiyi.
sajjhabhāraṁ → sajjhubhāraṁ (bj, sya-all, pts) | so → (pts) | atha kho → athakho (th) | sajjhabhāraṁ → sajjhu-bhāraṁ (pts)
Und der andere ließ sein Bündel Silber zurück und nahm ein Bündel Gold.

Te yena sako gāmo tenupasaṅkamiṁsu.
tenupasaṅkamiṁsu → ten upasaṁkamiṁsu (pts)
Dann kehrten sie zu ihrem eigenen Dorf zurück.
Tattha yo so sahāyako sāṇabhāraṁ ādāya agamāsi, tassa neva mātāpitaro abhinandiṁsu, na puttadārā abhinandiṁsu, na mittāmaccā abhinandiṁsu, na ca tatonidānaṁ sukhaṁ somanassaṁ adhigacchi.
sāṇabhāraṁ → sāṇabharaṁ (pts) | sāṇabhāraṁ → sāṇa-bharaṁ (pts) | neva mātāpitaro → n eva mātā-pitaro (pts) | puttadārā → putta-dārā (pts) | tatonidānaṁ → tato-nidānaṁ (pts)
Als der eine Freund mit einem Bündel Hanf zurückkam, freuten sich seine Eltern nicht, noch seine Frauen, Kinder, Freunde und Kollegen. Und das machte ihn nicht froh und glücklich.
Yo pana so sahāyako suvaṇṇabhāraṁ ādāya agamāsi, tassa mātāpitaropi abhinandiṁsu, puttadārāpi abhinandiṁsu, mittāmaccāpi abhinandiṁsu, tatonidānañca sukhaṁ somanassaṁ adhigacchi.
adhigacchi evameva → adhigacchati evam eva (pts) | tatonidānañca → tato nidānañca (bjt) | mātāpitaropi → mātāpitaro (th) | mātāpitaropi → mātā-pitaro (pts) | puttadārāpi → putta-dārā pi (pts) | mittāmaccāpi → mittāmaccā pi (pts) | tatonidānañca → tato-nidānañ ca (pts)
Als aber der andere Freund mit einem Bündel Gold zurückkam, freuten sich seine Eltern, und auch seine Frauen, Kinder, Freunde und Kollegen. Und das machte ihn sehr froh und glücklich.

Evameva kho tvaṁ, rājañña, sāṇabhārikūpamo maññe paṭibhāsi.
tvaṁ → (sya-all) | sāṇabhārikūpamo → sāṇabhārakūpamo (pts) | evameva → evam eva (pts) | sāṇabhārikūpamo → sāṇa-bhārakūpamo (pts)
Ebenso scheinst du, Stammesfürst, wie der Hanfträger in dem Gleichnis zu sein.
Paṭinissajjetaṁ, rājañña, pāpakaṁ diṭṭhigataṁ; paṭinissajjetaṁ, rājañña, pāpakaṁ diṭṭhigataṁ.
paṭinissajjetaṁ → paṭinissajj etaṁ (pts) | diṭṭhigataṁ → diṭṭhi-gataṁ (pts)
Lass von deinem schädlichen Irrglauben ab, Stammesfürst, lass ihn los!
Mā te ahosi dīgharattaṁ ahitāya dukkhāyā”ti.
+ → purimenevāhaṁ (bjt) | + → purimena (th) | dīgharattaṁ → dīgha-rattaṁ (pts) | + → purimen (pts)
Schaff dir nicht selbst für lange Zeit Schaden und Leiden!“

3. Saraṇagamana3. Zuflucht nehmen

“Purimeneva ahaṁ opammena bhoto kassapassa attamano abhiraddho.
purimeneva ahaṁ → purimenevāhaṁ (bj, pts); purimena cāhaṁ (sya-all) | purimeneva ahaṁ → evāhaṁ (pts)
„Ich war bereits von deinem ersten Gleichnis erfreut und befriedigt, werter Kassapa!
Api cāhaṁ imāni vicitrāni pañhāpaṭibhānāni sotukāmo evāhaṁ bhavantaṁ kassapaṁ paccanīkaṁ kātabbaṁ amaññissaṁ.
pañhāpaṭibhānāni → pañhapaṭibhānāni (bj, pts); pañhāpaṭibhāṇāni (sya-all) | paccanīkaṁ → paccanikaṁ (sya-all) | amaññissaṁ → avamaññissaṁ (sya-all) | paccanīkaṁ kātabbaṁ → paccanīkātabbaṁ (pts) | api cāhaṁ → apicāhaṁ (bjt, th) | pañhāpaṭibhānāni sotukāmo → pañhapaṭibhānāni sotu-kāmo (pts)
Dennoch wollte ich deine verschiedenen Antworten auf das Problem hören, daher dachte ich, ich widerspreche dir auf diese Weise.
Abhikkantaṁ, bho kassapa, abhikkantaṁ, bho kassapa.Vortrefflich, werter Kassapa! Vortrefflich! Seyyathāpi, bho kassapa, nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṁ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṁ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya: ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti; evamevaṁ bhotā kassapena anekapariyāyena dhammo pakāsito.
dakkhantīti evamevaṁ → dakkhanti evameva (sya-all); dakkhintīti evam eva (pts) | telapajjotaṁ → telappajjotaṁ (th) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | telapajjotaṁ → tela-pajjotaṁ (pts) | anekapariyāyena → aneka-pariyāyena (pts)
Als würde er das Umgestürzte aufrichten oder das Verborgene enthüllen oder den Verirrten den Weg weisen oder im Dunkeln ein Licht anzünden, sodass Menschen mit klaren Augen sehen könnten, was da ist, so hat der werte Kassapa die Lehre auf vielerlei Weise klargemacht.
Esāhaṁ, bho kassapa, taṁ bhavantaṁ gotamaṁ saraṇaṁ gacchāmi, dhammañca, bhikkhusaṅghañca.
bhavantaṁ → bhagavantaṁ (bj, pts) | taṁ bhavantaṁ → bhagavantaṁ (sya-all) | bhikkhusaṅghañca → bhikkhusaṁghañca (ms2005) | dhammañca bhikkhusaṅghañca → dhammañ ca bhikkhu-saṁghañ ca (pts)
Ich nehme Zuflucht zum werten Gotama, zur Lehre und zum Saṅgha der Mönche und Nonnen.
Upāsakaṁ maṁ bhavaṁ kassapo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gataṁ.
saraṇaṁ gataṁ → saraṇaṅgataṁ (th) | upāsakaṁ → upāsakam (pts)
Von diesem Tag an soll der werte Kassapa mich als Laienanhänger in Erinnerung behalten, der für sein ganzes Leben Zuflucht genommen hat.

Icchāmi cāhaṁ, bho kassapa, mahāyaññaṁ yajituṁ, anusāsatu maṁ bhavaṁ kassapo, yaṁ mamassa dīgharattaṁ hitāya sukhāyā”ti.
mamassa → mama assa (sya-all); mamaṁ assa (pts) | mahāyaññaṁ yajituṁ → mahā-yaññaṁ yajitum (pts) | mamassa dīgharattaṁ → mamaṁ assa dīgha-rattaṁ (pts)
Werter Kassapa, ich wünsche ein großes Opfer darzubringen. Bitte leite mich an, sodass es zu meinem langanhaltenden Nutzen und Glück ist.“

4. Yaññakathā4. Über das Opfern

“Yathārūpe kho, rājañña, yaññe gāvo vā haññanti ajeḷakā vā haññanti, kukkuṭasūkarā vā haññanti, vividhā vā pāṇā saṅghātaṁ āpajjanti, paṭiggāhakā ca honti micchādiṭṭhī micchāsaṅkappā micchāvācā micchākammantā micchāājīvā micchāvāyāmā micchāsatī micchāsamādhī, evarūpo kho, rājañña, yañño na mahapphalo hoti na mahānisaṁso na mahājutiko na mahāvipphāro.
micchāsamādhī → micchāsamādhi (bj) | yañño → yañño nāma (pts) | saṅghātaṁ → saṁghātaṁ (my, bjt, pts) | kukkuṭasūkarā → kukkuṭa-sūkarā (pts) | micchādiṭṭhī micchāsaṅkappā micchāvācā micchākammantā micchāājīvā micchāvāyāmā micchāsatī → micchā-diṭṭhī micchā-saṁkappā micchā-vācā micchā-kammantā micchā-ājīvā micchā-vāyāmā micchā-satī (pts) | mahājutiko → mahā-jutiko (pts)
„Stammesfürst, nehmen wir die Art von Opfer, bei der Rinder, Ziegen und Schafe, Hühner und Schweine und andere Geschöpfe geschlachtet werden, und bei der die Empfänger falsche Ansicht, falsches Bestreben, falsche Rede, falsches Handeln, falschen Lebenserwerb, falschen Einsatz, falsche Achtsamkeit und falsche Versenkung haben. Diese Art von Opfer bringt keine reiche Frucht oder großen Vorteil, reichen Glanz oder reichen Lohn.

Seyyathāpi, rājañña, kassako bījanaṅgalaṁ ādāya vanaṁ paviseyya.
bījanaṅgalaṁ ādāya → bījanaṅgalamādāya (bjt) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | bījanaṅgalaṁ → bīja naṅgalaṁ (pts)
Wie wenn ein Bauer mit Samen und Pflug in den Wald ginge.
So tattha dukkhette dubbhūme avihatakhāṇukaṇṭake bījāni patiṭṭhāpeyya khaṇḍāni pūtīni vātātapahatāni asāradāni asukhasayitāni.
asāradāni → asārādāni (bj) | dubbhūme → dubbhumme (sya-all) | dukkhette → dukkhatte (pts) | avihatakhāṇukaṇṭake → avihatakhānuke (pts) | dubbhumme → dubbhūmeti vā pāṭho (sya-all note) | avihatakhāṇukaṇṭake → avihata-khānuke (pts) | vātātapahatāni → vātātapa-hatāni (pts) | asukhasayitāni → asukha-sayitāni (pts)
Und auf dieses unfruchtbare Feld, in diesen unfruchtbaren Boden, wo die Baumstümpfe nicht gerodet sind, würde er Samen säen, die fehlerhaft und beschädigt sind, von Wind und Sonne verdorben, unfruchtbar und schlecht verwahrt.
Devo ca na kālena kālaṁ sammādhāraṁ anuppaveccheyya.
sammādhāraṁ → sammā dhāraṁ (bjt) | sammādhāraṁ → sammā-dhāraṁ (pts)
Und der Himmel ließe nicht zur rechten Zeit genug Regen fallen.
Api nu tāni bījāni vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjeyyuṁ, kassako vā vipulaṁ phalaṁ adhigaccheyyā”ti?
virūḷhiṁ → verūḷhiṁ (bj); viruḷhiṁ (sya-all, km moggalāne) | āpajjeyyuṁ → āpajjeyya (bj) | vuddhiṁ virūḷhiṁ → vuḍḍhiṁ viruḷhiṁ (sya-all) | vipulaṁ phalaṁ → vipulaphalaṁ (pts) | virūḷhiṁ → viruḷhiṁ (cck: moggalāne) | vipulaṁ phalaṁ → vipula-phalaṁ (pts)
Würden diese Samen wachsen, größer werden und zur Reife kommen, und würde der Bauer überreiche Frucht erhalten?“

“No hidaṁ, bho kassapa”.
hidaṁ → na evaṁ (sya-all, km, mr) | no hidaṁ → na evaṁ (sya-all) | hidaṁ → na evaṁ (cck: syā. ka.) | no hidaṁ → nohidaṁ (bjt) | hidaṁ → h idaṁ (pts)
„Nein, werter Kassapa.“

“Evameva kho, rājañña, yathārūpe yaññe gāvo vā haññanti, ajeḷakā vā haññanti, kukkuṭasūkarā vā haññanti, vividhā vā pāṇā saṅghātaṁ āpajjanti, paṭiggāhakā ca honti micchādiṭṭhī micchāsaṅkappā micchāvācā micchākammantā micchāājīvā micchāvāyāmā micchāsatī micchāsamādhī, evarūpo kho, rājañña, yañño na mahapphalo hoti na mahānisaṁso na mahājutiko na mahāvipphāro.
micchāsamādhī → micchāsamādhi (bj) | saṅghātaṁ → saṁghātaṁ (my, bjt, pts) | evameva → evam eva (pts) | kukkuṭasūkarā → kukkuṭa-sūkarā (pts) | micchādiṭṭhī micchāsaṅkappā micchāvācā → micchā-diṭṭhī micchā-saṁkappā micchā-vācā (pts) | micchāājīvā micchāvāyāmā micchāsatī micchāsamādhī → micchā-ājīvā micchā-vāyāmā micchā-satī micchā-samādhī (pts) | mahājutiko → mahā-jutiko (pts) | mahāvipphāro → mahā-vipphāro (pts)
„Ebenso, Stammesfürst, ist es mit der Art von Opfer, bei der Rinder, Ziegen und Schafe, Hühner und Schweine und andere Geschöpfe geschlachtet werden, und bei der die Empfänger falsche Ansicht, falsches Bestreben, falsche Rede, falsches Handeln, falschen Lebenserwerb, falschen Einsatz, falsche Achtsamkeit und falsche Versenkung haben. Diese Art von Opfer bringt keine reiche Frucht oder großen Vorteil, reichen Glanz oder reichen Lohn.

Yathārūpe ca kho, rājañña, yaññe neva gāvo haññanti, na ajeḷakā haññanti, na kukkuṭasūkarā haññanti, na vividhā vā pāṇā saṅghātaṁ āpajjanti, paṭiggāhakā ca honti sammādiṭṭhī sammāsaṅkappā sammāvācā sammākammantā sammāājīvā sammāvāyāmā sammāsatī sammāsamādhī, evarūpo kho, rājañña, yañño mahapphalo hoti mahānisaṁso mahājutiko mahāvipphāro.
sammādiṭṭhī → sammādiṭṭhi (bj) | vā → (sya-all, pts) | saṅghātaṁ → saṁghātaṁ (my) | neva → n eva (pts) | kukkuṭasūkarā → kukkuṭa-sūkarā (pts) | saṅghātaṁ → saṁghātam (pts) | sammādiṭṭhī sammāsaṅkappā sammāvācā sammākammantā sammāājīvā sammāvāyāmā sammāsatī → sammā-diṭṭhī sammā-saṁkappā sammā-vācā sammā-kammantā sammā-ājīvā sammā-vāyāmā sammā-satī (pts) | mahājutiko mahāvipphāro → mahā-jutiko mahā-vipphāro (pts)
Doch nehmen wir die Art von Opfer, bei der keine Rinder, Ziegen und Schafe, Hühner und Schweine und andere Geschöpfe geschlachtet werden, und bei der die Empfänger rechte Ansicht, rechtes Bestreben, rechte Rede, rechtes Handeln, rechten Lebenserwerb, rechten Einsatz, rechte Achtsamkeit und rechte Versenkung haben. Diese Art von Opfer bringt reiche Frucht und großen Vorteil, reichen Glanz und reichen Lohn.

Seyyathāpi, rājañña, kassako bījanaṅgalaṁ ādāya vanaṁ paviseyya.
seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | bījanaṅgalaṁ → bīja-naṅgalaṁ (pts)
Wie wenn ein Bauer mit Samen und Pflug in den Wald ginge.
So tattha sukhette subhūme suvihatakhāṇukaṇṭake bījāni patiṭṭhapeyya akhaṇḍāni apūtīni avātātapahatāni sāradāni sukhasayitāni.
patiṭṭhapeyya → patiṭṭhāpeyya (bj, sya-all) | sāradāni → sārādāni (bj) | sukhette subhūme suvihatakhāṇukaṇṭake → sukkhette subhumme sivihatakhāṇukaṇṭake (sya-all) | sukhette → sukhatte (pts) | suvihatakhāṇukaṇṭake → suvihatakhānuke (pts) | patiṭṭhapeyya akhaṇḍāni → patiṭṭhāpeyya akkhaṇḍāni (pts) | suvihatakhāṇukaṇṭake → suvihata-khānuke (pts) | avātātapahatāni → avātātapa-hatāni (pts) | sukhasayitāni → sukha-sayitāni (pts)
Und auf dieses fruchtbare Feld, in diesen fruchtbaren Boden, wo die Baumstümpfe gut gerodet sind, würde er Samen säen, die unversehrt und unbeschädigt sind, nicht von Wind und Sonne verdorben, fruchtbar und wohl verwahrt.
Devo ca kālena kālaṁ sammādhāraṁ anuppaveccheyya.
sammādhāraṁ → sammā dhāraṁ (bjt)
Und der Himmel ließe zur rechten Zeit reichlich Regen fallen.
Api nu tāni bījāni vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjeyyuṁ, kassako vā vipulaṁ phalaṁ adhigaccheyyā”ti?
virūḷhiṁ → verūḷhiṁ (bj) | vuddhiṁ virūḷhiṁ → vuḍḍhiṁ viruḷhiṁ (sya-all) | vipulaṁ phalaṁ → vipulaphalaṁ (pts)
Würden diese Samen wachsen, größer werden und zur Reife kommen, und würde der Bauer überreiche Frucht erhalten?“

“Evaṁ, bho kassapa”.„Ja, werter Kassapa.“

“Evameva kho, rājañña, yathārūpe yaññe neva gāvo haññanti, na ajeḷakā haññanti, na kukkuṭasūkarā haññanti, na vividhā vā pāṇā saṅghātaṁ āpajjanti, paṭiggāhakā ca honti sammādiṭṭhī sammāsaṅkappā sammāvācā sammākammantā sammāājīvā sammāvāyāmā sammāsatī sammāsamādhī, evarūpo kho, rājañña, yañño mahapphalo hoti mahānisaṁso mahājutiko mahāvipphāro”ti.
sammādiṭṭhī → sammādiṭṭhi (bj) | vā → (sya-all, pts) | saṅghātaṁ → saṁghātaṁ (my, bjt, pts) | evameva → evam eva (pts) | neva → n eva (pts) | kukkuṭasūkarā → kukkuṭa-sūkarā (pts) | sammādiṭṭhī sammāsaṅkappā sammāvācā sammākammantā sammāājīvā sammāvāyāmā → sammā-diṭṭhī sammā saṁkappā sammā-vācā sammā-kammantā sammā-ājīvā sammā-vāyāmā (pts) | sammāsamādhī → sammā-samādhī (pts) | mahājutiko mahāvipphāroti → mahā-jutiko mahā-vipphāro ti (pts)
„Ebenso, Stammesfürst, ist es mit der Art von Opfer, bei der keine Rinder, Ziegen und Schafe, Hühner und Schweine und andere Geschöpfe geschlachtet werden, und bei der die Empfänger rechte Ansicht, rechtes Bestreben, rechte Rede, rechtes Handeln, rechten Lebenserwerb, rechten Einsatz, rechte Achtsamkeit und rechte Versenkung haben. Diese Art von Opfer bringt reiche Frucht und großen Vorteil, reichen Glanz und reichen Lohn.“

5. Uttaramāṇavavatthu5. Über den Vedenstudenten Uttara

Atha kho pāyāsi rājañño dānaṁ paṭṭhapesi samaṇabrāhmaṇakapaṇaddhikavaṇibbakayācakānaṁ.
samaṇabrāhmaṇakapaṇaddhikavaṇibbakayācakānaṁ → samaṇabrāhmaṇakapaṇaḍikavaṇibbakayācakānaṁ (bj); samaṇabrāhmaṇakapaṇiddhikavaṇibbakayācakānaṁ (pts) | atha kho → athakho (th) | samaṇabrāhmaṇakapaṇaddhikavaṇibbakayācakānaṁ → samaṇabrāhmaṇa-kapaṇiddhika-vaṇibbaka-yācakānaṁ (pts)
Da richtete der Stammesfürst Pāyāsi ein Opfer für Asketen und Brahmanen aus, für Bedürftige, Landstreicher, Bittsteller und Bettler.
Tasmiṁ kho pana dāne evarūpaṁ bhojanaṁ dīyati kaṇājakaṁ bilaṅgadutiyaṁ, dhorakāni ca vatthāni guḷavālakāni.
dhorakāni → corakāni (sya-all, km); therakāni (pts1ed) | guḷavālakāni → guḷagāḷakāni (bj, mr) | dīyati → diyyati (bj, pts) | kaṇājakaṁ → kāṇājikaṁ (sya-all) | dhorakāni → therakāni (pts) | ca → therakāni (bj: PTS) | guḷagāḷakāni → śuḷa vālakāni (bj: PTS) | dhorakāni → thorakāni (cck: sī. pī.); corakāni (cck: syā.) | guḷavālakāni → guḷagāḷakāni (cck: ka.) | kāṇājikaṁ → kajhājakanti vā pāṭho (sya-all note) | bilaṅgadutiyaṁ dhorakāni → bilaṅga-dutiyaṁ therakāni (pts) | guḷavālakāni → guḷa-vālakāni (pts)
Bei diesem Opfer wurden Speisen gespendet wie grober Getreideschleim mit falschem schwarzem Pfeffer, auch raue Kleider mit verknoteten Fransen.
Tasmiṁ kho pana dāne uttaro nāma māṇavo vāvaṭo ahosi.
vāvaṭo → byāvaṭo (bj); vyāvaṭo (pts1ed) | vāvaṭo → vyāvaṭo (pts) | vāvaṭo → byāvaṭo (cck: sī. pī.) | vāvaṭo → vyāvaṭo (sya-all: sī.)
Nun war es ein Vedenstudent mit Namen Uttara, der dieses Opfer organisierte.

So dānaṁ datvā evaṁ anuddisati:
evaṁ anuddisati imināhaṁ → evamanuddisati iminā (sya-all) | evaṁ → evam (pts)
Als das Opfer vorüber war, äußerte er sich folgendermaßen darüber:
“imināhaṁ dānena pāyāsiṁ rājaññameva imasmiṁ loke samāgacchiṁ, mā parasmin”ti.
samāgacchiṁ → samāgañchiṁ (bj, pts) | pāyāsiṁ rājaññameva → pāyāsirājaññam eva (pts) | imināhaṁ → iminā (th, pts) | pāyāsiṁ rājaññameva → pāyāsi-rājaññam eva (pts) | parasminti → parasmin ti (pts)
„Dass ich doch durch dieses Opfer mit dem Stammesfürsten Pāyāsi in dieser Welt verbunden sein soll, aber nicht in jener.“

Assosi kho pāyāsi rājañño:Pāyāsi hörte davon. “uttaro kira māṇavo dānaṁ datvā evaṁ anuddisati:
evaṁ anuddisati imināhaṁ → evamanuddisati iminā (sya-all) | evaṁ → evam (pts)
‘imināhaṁ dānena pāyāsiṁ rājaññameva imasmiṁ loke samāgacchiṁ, mā parasmin’”ti.
samāgacchiṁ → samāgañchiṁ (bj, pts) | pāyāsiṁ rājaññameva → pāyāsirājaññam eva (pts) | imināhaṁ → iminā (th, pts) | pāyāsiṁ rājaññameva → pāyāsi-rājaññam eva (pts) | parasminti → parasmin ti (pts)
Atha kho pāyāsi rājañño uttaraṁ māṇavaṁ āmantāpetvā etadavoca:
atha kho → athakho (th) | pāyāsi rājañño → pāyāsi-rājañño (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
Er befahl Uttara zu sich und sagte:
“saccaṁ kira tvaṁ, tāta uttara, dānaṁ datvā evaṁ anuddisasi:
saccaṁ → sabbaṁ (sya-all) | evaṁ anuddisasi imināhaṁ → evamanuddisasi iminā (sya-all) | evaṁ → evam (pts)
„Ist es wirklich wahr, Uttara, dass du dich in dieser Weise über das Opfer geäußert hast?“
‘imināhaṁ dānena pāyāsiṁ rājaññameva imasmiṁ loke samāgacchiṁ, mā parasmin’”ti?
samāgacchiṁ → samāgañchiṁ (bj, pts) | pāyāsiṁ rājaññameva → pāyāsirājaññaṁ eva (pts) | imināhaṁ → iminā (th, pts) | pāyāsiṁ rājaññameva → pāyāsi-rājaññaṁ eva (pts) | parasminti → parasmin ti (pts)

“Evaṁ, bho”.
bho → bhoti (bj) | + → ti (pts)
„Ja, werter Herr.“

“Kissa pana tvaṁ, tāta uttara, dānaṁ datvā evaṁ anuddisasi:
kissa → kasmā (sya-all) | evaṁ anuddisasi imināhaṁ → evamanuddisasi iminā (sya-all) | evaṁ → evam (pts)
„Aber warum?
‘imināhaṁ dānena pāyāsiṁ rājaññameva imasmiṁ loke samāgacchiṁ, mā parasmin’ti?
samāgacchiṁ → samāgañchiṁ (bj, pts) | pāyāsiṁ rājaññameva → pāyāsi rājaññam eva (pts) | imināhaṁ → iminā (pts) | parasminti → parasmin ti (pts)
Nanu mayaṁ, tāta uttara, puññatthikā dānasseva phalaṁ pāṭikaṅkhino”ti?
pāṭikaṅkhinoti → pāṭikaṅkhino ti (bjt, pts) | nanu → na nu (th, pts) | dānasseva → dānass eva (pts)
Erwarten wir, die wir nach Verdienst streben, nicht ein Ergebnis von diesem Opfer?“

“Bhoto kho dāne evarūpaṁ bhojanaṁ dīyati kaṇājakaṁ bilaṅgadutiyaṁ, yaṁ bhavaṁ pādāpi na iccheyya samphusituṁ, kuto bhuñjituṁ, dhorakāni ca vatthāni guḷavālakāni, yāni bhavaṁ pādāpi na iccheyya samphusituṁ, kuto paridahituṁ.
pādāpi → pādāsi (mr) , samphusituṁ → phusituṁ (bj); chupituṁ (pts1ed, mr) | kho → kho pana (bj, pts) | dīyati → diyyati (bj, pts) | yaṁ → (bj, sya-all) | guḷavālakāni → guḷagāḷakāni (bj) | kaṇājakaṁ → kāṇājikaṁ (sya-all) | dhorakāni → corakāni (sya-all); therakāni (pts) | yāni → (sya-all) | samphusituṁ → chupituṁ (pts) | pādāpi → pādāsi (cck: ka.) | samphusituṁ → chupituṁ (cck: pī. ka.) | pādāpi → acittikataṁ (cck: ka.) | bilaṅgadutiyaṁ yaṁ → bilaṅga-dutiyaṁ yam (pts) | pādāpi → pādā pi (pts) | guḷavālakāni → guḷa-vālakāni (pts)
„Bei deinem Opfer wurden Speisen gespendet wie grober Getreideschleim mit falschem schwarzem Pfeffer, die du nicht einmal mit deinem Fuß berühren wolltest, geschweige denn essen, und raue Kleider mit verknoteten Fransen, die du nicht einmal mit deinem Fuß berühren wolltest, geschweige denn tragen.
Bhavaṁ kho panamhākaṁ piyo manāpo, kathaṁ mayaṁ manāpaṁ amanāpena saṁyojemā”ti?
mayaṁ → mayaṁ piyaṁ (sya-all, pts) | panamhākaṁ → pan asmākaṁ (pts) | saṁyojemāti → saṁyojemā ti (bjt)
Werter Herr, du bist mir lieb und teuer. Aber wie kann ich jemanden, der mir so teuer ist, mit etwas so Unangenehmem zusammenbringen?“

“Tena hi tvaṁ, tāta uttara, yādisāhaṁ bhojanaṁ bhuñjāmi, tādisaṁ bhojanaṁ paṭṭhapehi.
tena hi → tenahi (th)
„Nun, lieber Uttara, dann richte ein Opfer aus mit der gleichen Art von Speisen, wie ich sie esse,
Yādisāni cāhaṁ vatthāni paridahāmi, tādisāni ca vatthāni paṭṭhapehī”ti.und der gleichen Art von Kleidern, wie ich sie trage.“

“Evaṁ, bho”ti kho uttaro māṇavo pāyāsissa rājaññassa paṭissutvā yādisaṁ bhojanaṁ pāyāsi rājañño bhuñjati, tādisaṁ bhojanaṁ paṭṭhapesi.
pāyāsissa rājaññassa → pāyāsirājaññassa (bj, sya-all, pts) | pāyāsirājaññassa → pāyāsissa rājaññassāti pāṭhena bhavitabbaṁ (sya-all note) | bhoti → bho ti (pts) | pāyāsissa rājaññassa → pāyāsi-rājaññassa (pts) | pāyāsi rājañño → pāyāsi-rājañño (pts)
„Ja, werter Herr“, antwortete Uttara und tat wie geheißen.
Yādisāni ca vatthāni pāyāsi rājañño paridahati, tādisāni ca vatthāni paṭṭhapesi.

Atha kho pāyāsi rājañño asakkaccaṁ dānaṁ datvā asahatthā dānaṁ datvā acittīkataṁ dānaṁ datvā apaviddhaṁ dānaṁ datvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā cātumahārājikānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajji suññaṁ serīsakaṁ vimānaṁ.
acittīkataṁ → apaviddhaṁ (bj); acittikataṁ (sya-all, km, pts1ed, mr) | serīsakaṁ → serissakaṁ (bj) | apaviddhaṁ → apaviṭṭhaṁ (sya-all) | acittīkataṁ → acittikataṁ (pts) | sahabyataṁ upapajji → sahavyataṁ uppajji (pts) | apaviṭṭhaṁ → apaviddhaṁ (sya-all: sī.) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | atha kho → athakho (th) | paraṁ maraṇā cātumahārājikānaṁ → parammaraṇā cātummahārājikānaṁ (th) | serīsakaṁ vimānaṁ → serīsakavimānaṁ (th) | paraṁ → param (pts) | cātumahārājikānaṁ → cātummahārājikānaṁ (pts)
Und so gab der Stammesfürst Pāyāsi seine Gaben ohne Sorgfalt, gedankenlos, nicht mit eigener Hand, und er gab die Reste. Als sein Körper auseinanderbrach, nach dem Tod, wurde er unter den Göttern der vier großen Könige wiedergeboren, in einem leeren Palast aus Sirisa-Holz.
Yo pana tassa dāne vāvaṭo ahosi uttaro nāma māṇavo. So sakkaccaṁ dānaṁ datvā sahatthā dānaṁ datvā cittīkataṁ dānaṁ datvā anapaviddhaṁ dānaṁ datvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajji devānaṁ tāvatiṁsānaṁ sahabyataṁ.
vāvaṭo → byāvaṭo (bj, pts) | pana tassa → panetassa (sya-all) | cittīkataṁ → cittikataṁ (sya-all); cittikatvā (pts) | anapaviddhaṁ → anapaviṭṭhaṁ (sya-all) | upapajji → uppajji (pts) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | vāvaṭo → vyāvaṭo (pts) | cittīkataṁ → citti-katvā (pts) | paraṁ → param (pts) | sahabyataṁ → sahavyataṁ (pts)
Doch der Vedenstudent Uttara, der das Opfer organisierte, gab die Gaben sorgfältig, wohlbedacht, mit eigener Hand, und er gab keine Reste. Als sein Körper auseinanderbrach, nach dem Tod, wurde er unter den Göttern der Dreiunddreißig wiedergeboren.

6. Pāyāsidevaputta6. Der Ortsgott Pāyāsi

Tena kho pana samayena āyasmā gavampati abhikkhaṇaṁ suññaṁ serīsakaṁ vimānaṁ divāvihāraṁ gacchati.
serīsakaṁ → serissakaṁ (bj) | serīsakaṁ vimānaṁ → serīsakavimānaṁ (th) | divāvihāraṁ → divā-vihāraṁ (pts)
Zu dieser Zeit nun ging der Ehrwürdige Gavampati oft für die Meditation des Tages zu diesem leeren Sirisa-Palast.
Atha kho pāyāsi devaputto yenāyasmā gavampati tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ gavampatiṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhitaṁ kho pāyāsiṁ devaputtaṁ āyasmā gavampati etadavoca:
pāyāsiṁ devaputtaṁ → pāyāsidevaputtaṁ (sya-all, pts) | atha kho pāyāsi devaputto → athakho pāyāsidevaputto (th) | pāyāsi devaputto yenāyasmā → pāyāsi-devaputto yen āyasmā (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | pāyāsiṁ devaputtaṁ → pāyāsi-devaputtaṁ (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
Da ging der Ortsgott Pāyāsi zu ihm, verbeugte sich und stellte sich zur Seite hin. Gavampati sagte zu ihm:
“kosi tvaṁ, āvuso”ti?
āvusoti → āvuso ti (bjt, pts) | kosi → ko si (pts)
„Wer bist du, Geehrter?“

“Ahaṁ, bhante, pāyāsi rājañño”ti.
pāyāsi rājaññoti → pāyāsi-rājañño ti (pts)
„Herr, ich bin der Stammesfürst Pāyāsi.“

“Nanu tvaṁ, āvuso, evaṁdiṭṭhiko ahosi:
nanu → na nu (th, pts) | evaṁdiṭṭhiko → evaṁ-diṭṭhiko (pts)
„Hattest du nicht die Ansicht,
‘itipi natthi paro loko, natthi sattā opapātikā, natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko’”ti?
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj) | vipākoti saccāhaṁ → vipāko ti svāhaṁ (pts)
dass es kein Jenseits gebe, dass es keine Wesen gebe, die durch unmittelbares Erscheinen wiedergeboren werden, und dass es keine Frucht und kein Ergebnis von guten und schlechten Taten gebe?“

“Saccāhaṁ, bhante, evaṁdiṭṭhiko ahosiṁ:
saccāhaṁ → svāhaṁ (bj) | evaṁdiṭṭhiko → evaṁ diṭṭhiko (bjt) | evaṁdiṭṭhiko → evaṁ-diṭṭhiko (pts)
„Das ist wahr, Herr, ich hatte eine solche Ansicht.
‘itipi natthi paro loko, natthi sattā opapātikā, natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko’ti.
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj)
Api cāhaṁ ayyena kumārakassapena etasmā pāpakā diṭṭhigatā vivecito”ti.
api cāhaṁ → apicāhaṁ (th) | kumārakassapena → kumāra-kassapena (pts) | diṭṭhigatā vivecitoti → diṭṭhi-gatā vivecito ti (pts)
Aber Meister Kassapa der Prinz brachte mich von diesem schädlichen Irrglauben ab.“

“Yo pana te, āvuso, dāne vāvaṭo ahosi uttaro nāma māṇavo, so kuhiṁ upapanno”ti?
vāvaṭo → byāvaṭo (bj, pts) | upapannoti → uppanno ti (pts) | upapannoti → upapanno ti (bjt) | vāvaṭo → vyāvaṭo (pts)
„Aber der Vedenstudent mit Namen Uttara, der dieses Opfer für dich organisierte hat – wo wurde der wiedergeboren?“

“Yo me, bhante, dāne vāvaṭo ahosi uttaro nāma māṇavo, so sakkaccaṁ dānaṁ datvā sahatthā dānaṁ datvā cittīkataṁ dānaṁ datvā anapaviddhaṁ dānaṁ datvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapanno devānaṁ tāvatiṁsānaṁ sahabyataṁ.
vāvaṭo → byāvaṭo (bj, pts) | cittīkataṁ → cittikataṁ (sya-all, pts) | anapaviddhaṁ → anapaviṭṭhaṁ (sya-all) | upapanno → uppanno (pts) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | vāvaṭo → vyāvaṭo (pts) | cittīkataṁ → citti-kataṁ (pts) | paraṁ → param (pts) | sahabyataṁ → sahavyataṁ (pts)
„Herr, Uttara gab die Gaben sorgfältig, wohlbedacht, mit eigener Hand, und er gab keine Reste. Als sein Körper auseinanderbrach, nach dem Tod, wurde er unter den Göttern der Dreiunddreißig wiedergeboren.
Ahaṁ pana, bhante, asakkaccaṁ dānaṁ datvā asahatthā dānaṁ datvā acittīkataṁ dānaṁ datvā apaviddhaṁ dānaṁ datvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā cātumahārājikānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapanno suññaṁ serīsakaṁ vimānaṁ.
serīsakaṁ → serissakaṁ (bj) | acittīkataṁ → acittikataṁ (sya-all, pts) | apaviddhaṁ → apaviṭṭhaṁ (sya-all) | bhante → (pts) | sahabyataṁ upapanno → sahavyataṁ uppanno (pts) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | paraṁ maraṇā cātumahārājikānaṁ → parammaraṇā cātummahārājikānaṁ (th) | serīsakaṁ vimānaṁ → serīsakavimānaṁ (th) | paraṁ → param (pts) | cātumahārājikānaṁ → cātummahārājikānaṁ (pts)
Aber ich gab meine Gaben ohne Sorgfalt, gedankenlos, nicht mit eigener Hand, und ich gab die Reste. Als mein Körper auseinanderbrach, nach dem Tod, wurde ich unter den Göttern der vier großen Könige wiedergeboren, in einem leeren Sirisa-Palast.

Tena hi, bhante gavampati, manussalokaṁ gantvā evamārocehi:
tena hi → tenahi (th) | manussalokaṁ → manussa-lokaṁ (pts) | evamārocehi → evam ārocehi (pts)
Wenn du daher in die Menschenwelt zurückkehrst, Herr Gavampati, so gib bitte bekannt:
‘sakkaccaṁ dānaṁ detha, sahatthā dānaṁ detha, cittīkataṁ dānaṁ detha, anapaviddhaṁ dānaṁ detha.
cittīkataṁ → cittikataṁ (sya-all, pts) | anapaviddhaṁ → anapaviṭṭhaṁ (sya-all) | cittīkataṁ → citti-kataṁ (pts)
‚Gebt eure Gaben sorgfältig, wohlbedacht, mit eigener Hand, und gebt keine Reste.
Pāyāsi rājañño asakkaccaṁ dānaṁ datvā asahatthā dānaṁ datvā acittīkataṁ dānaṁ datvā apaviddhaṁ dānaṁ datvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā cātumahārājikānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapanno suññaṁ serīsakaṁ vimānaṁ.
serīsakaṁ → serissakaṁ (bj) | acittīkataṁ → acittikataṁ (sya-all, pts) | apaviddhaṁ → apaviṭṭhaṁ (sya-all) | sahabyataṁ upapanno → sahavyataṁ uppanno (pts) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | paraṁ maraṇā cātumahārājikānaṁ → parammaraṇā cātummahārājikānaṁ (th) | serīsakaṁ vimānaṁ → serīsakavimānaṁ (th) | paraṁ → param (pts) | cātumahārājikānaṁ → cātummahārājikānaṁ (pts)
Der Stammesfürst Pāyāsi gab seine Gaben ohne Sorgfalt, gedankenlos, nicht mit eigener Hand, und er gab die Reste. Als sein Körper auseinanderbrach, nach dem Tod, wurde er unter den Göttern der vier großen Könige wiedergeboren, in einem leeren Sirisa-Palast.
Yo pana tassa dāne vāvaṭo ahosi uttaro nāma māṇavo, so sakkaccaṁ dānaṁ datvā sahatthā dānaṁ datvā cittīkataṁ dānaṁ datvā anapaviddhaṁ dānaṁ datvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapanno devānaṁ tāvatiṁsānaṁ sahabyatan’”ti.
vāvaṭo → byāvaṭo (bj, pts) | cittīkataṁ → cittikataṁ (sya-all, pts) | anapaviddhaṁ → anapaviṭṭhaṁ (sya-all) | upapanno → uppanno (pts) | ti → Comp. Vimāna Vatthu Com. 82. (pts note) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | vāvaṭo → vyāvaṭo (pts) | cittīkataṁ → citti-kataṁ (pts) | paraṁ → param (pts) | sahabyatanti → sahavyatan ti (pts)
Doch der Vedenstudent Uttara, der das Opfer organisierte, gab die Gaben sorgfältig, wohlbedacht, mit eigener Hand, und er gab keine Reste. Als sein Körper auseinanderbrach, nach dem Tod, wurde er unter den Göttern der Dreiunddreißig wiedergeboren.‘“

Atha kho āyasmā gavampati manussalokaṁ āgantvā evamārocesi:
atha kho → athakho (th) | manussalokaṁ → manussa-lokaṁ (pts) | evamārocesi → evam ārocesi (pts)
Und als der Ehrwürdige Gavampati in die Menschenwelt zurückkehrte, gab er das bekannt.
“sakkaccaṁ dānaṁ detha, sahatthā dānaṁ detha, cittīkataṁ dānaṁ detha, anapaviddhaṁ dānaṁ detha.
cittīkataṁ → cittikataṁ (sya-all, pts) | anapaviddhaṁ → anapaviṭṭhaṁ (sya-all) | cittīkataṁ → citti-kataṁ (pts)
Pāyāsi rājañño asakkaccaṁ dānaṁ datvā asahatthā dānaṁ datvā acittīkataṁ dānaṁ datvā apaviddhaṁ dānaṁ datvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā cātumahārājikānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapanno suññaṁ serīsakaṁ vimānaṁ.
serīsakaṁ → serissakaṁ (bj) | acittīkataṁ → acittikataṁ (sya-all) | apaviddhaṁ → apaviṭṭhaṁ (sya-all) | acittīkataṁ dānaṁ → acittidānaṁ (pts) | sahabyataṁ upapanno → sahavyataṁ uppanno (pts) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | paraṁ maraṇā cātumahārājikānaṁ → parammaraṇā cātummahārājikānaṁ (th) | serīsakaṁ vimānaṁ → serīsakavimānaṁ (th) | acittīkataṁ dānaṁ → acitti-dānaṁ (pts) | paraṁ → param (pts) | cātumahārājikānaṁ → cātummahārājikānaṁ (pts)
Yo pana tassa dāne vāvaṭo ahosi uttaro nāma māṇavo, so sakkaccaṁ dānaṁ datvā sahatthā dānaṁ datvā cittīkataṁ dānaṁ datvā anapaviddhaṁ dānaṁ datvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapanno devānaṁ tāvatiṁsānaṁ sahabyatan”ti.
vāvaṭo → byāvaṭo (bj, pts) | cittīkataṁ → cittikataṁ (sya-all, pts) | anapaviddhaṁ → anapaviṭṭhaṁ (sya-all) | upapanno → uppanno (pts) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | vāvaṭo → vyāvaṭo (pts) | cittīkataṁ → citti-kataṁ (pts) | paraṁ → param (pts) | sugatiṁ → sugatim (pts) | sahabyatanti → sahavyatan ti (pts)

Pāyāsisuttaṁ niṭṭhitaṁ dasamaṁ.
NIṬṬHITAṂ → Bm dasamaṁ; K Pāyāsi-Rājañña-Suttaṁ dasamaṁ. (See V. V. A. 297.) (pts note) | pāyāsisuttaṁ → pāyāsirājaññasuttaṁ (bjt, th) | pāyāsisuttaṁ → pāyāsi-suttantaṁ (pts) | dasamaṁ → apadānaṁ (pts)

Mahāvaggo niṭṭhito.
mahāvaggo niṭṭhito → apadānañca nidāñca (bjt)

Tassuddānaṁ

Mahāpadāna nidānaṁ, nibbānañca sudassanaṁ;
mahāpadāna nidānaṁ → apadānaṁ nidānañca (th) | mahāpadāna nidānaṁ → nidānañ ca (pts) sudassanaṁ → Bm Mahāpadāna-Nidānaṁ Nibbānañ ca Sudassanaṁ. (pts note)
Janavasabha govindaṁ, samayaṁ sakkapañhakaṁ;
janavasabha → janavasabhañca (bjt) | janavasabha govindaṁ → janavasabhagovindaṁ (th) | janavasabha govindaṁ → janavasabha-govindaṁ (pts) sakkapañhakaṁ mahāsatipaṭṭhānañca → sakkam eva ca satipaṭṭhāna (pts) | sakkapañhakaṁ → sakkameva ca (sya-all: sī.) | sakkapañhakaṁ → sakkamevaca (bjt)
Mahāsatipaṭṭhānañca, pāyāsi dasamaṁ bhave.
ca → Bm K Sakkapañhakaṁ; K (Sī) Sakkameva ca. (pts note) | mahāsatipaṭṭhānañca → satipaṭṭhānapāyāsi (bjt, th) | mahāsatipaṭṭhānañca → ca satipaṭṭhāna (pts) pāyāsi dasamaṁ bhave → mahāvaggassa saṅgaho (bj, pts1ed); mahāvaggoti vuccatīti (sya-all, km) | saṅgaho → mahāpadānaṁ nidānaṁ nibbānañca sudassanaṁ, janavasabhañca govindaṁ samayaṁ sakkapañhakaṁ mahāsatipaṭṭhānañca pāyāsi dasamaṁ bhave. – katthaci (bj note) | bhave → satipaṭṭhānapāyāsi, mahāvaggassa saṅgaho (cck: sī. pī.); satipaṭṭhānapāyāsi, mahāvaggoti vuccatīti (cck: syā.) | pāyāsi dasamaṁ bhave → mahāvaggassa saṅgaho mahāvaggo (bjt)

Mahāvaggapāḷi niṭṭhitā.
vuccatīti → mahāvaggassa saṅgaho (sya-all: sī.) | mahāvaggapāḷi niṭṭhitā → niṭṭhito dutiyo (bjt)

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · Српски · ไทย