Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Dīgha Nikāya 33Lange Lehrreden 33

SaṅgītisuttaIm Chor aufsagen

Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)
So habe ich es gehört:
ekaṁ samayaṁ bhagavā mallesu cārikaṁ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ pañcamattehi bhikkhusatehi yena pāvā nāma mallānaṁ nagaraṁ tadavasari.
bhikkhusaṅghena → bhikkhu saṅghena (bjt) | cārikaṁ caramāno → cārikañcaramāno (th) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005) | bhikkhusaṅghena → bhikkhu-saṁghena (pts) | pañcamattehi bhikkhusatehi → pañca-mattehi bhikkhu-satehi (pts) | tadavasari → tad avasari (pts)
Einmal wanderte der Buddha im Land der Maller mit einem großen Saṅgha von fünfhundert Mönchen und Nonnen. Da kam er zu einer mallischen Stadt namens Pāvā.
Tatra sudaṁ bhagavā pāvāyaṁ viharati cundassa kammāraputtassa ambavane.
ambavane → ambavane ubbhatakanavasandhāgāraṁ (cck) | Tatra → Cp. D. xvi. 4. 13, vol. ii. 126. (pts note) | kammāraputtassa ambavane → kammāra-puttassa amba-vane (pts)
Dort hielt er sich im Mangowäldchen Cundas des Schmieds auf.

Ubbhatakanavasandhāgāra

Tena kho pana samayena pāveyyakānaṁ mallānaṁ ubbhatakaṁ nāma navaṁ sandhāgāraṁ acirakāritaṁ hoti anajjhāvuṭṭhaṁ samaṇena vā brāhmaṇena vā kenaci vā manussabhūtena.
sandhāgāraṁ → santhāgāraṁ (bj); saṇṭhāgāraṁ (sya-all, km); santhagāraṁ (pts1ed) | anajjhāvuṭṭhaṁ → anajjhāvutthaṁ (bj, sya-all, pts1ed, mr) | nāma → (bj) | ubbhatakaṁ → ubbhaṭakaṁ (pts) | sandhāgāraṁ → santhāgāraṁ (pts) | anajjhāvuṭṭhaṁ → anajjhāvutthaṁ (pts) | ubbhatakaṁ → ubbhaṭakaṁ (bj: PTS) | santhāgāraṁ → sandhāgāraṁ (bj: machasaṁ); saṇaṭhāgāraṁ (bj: syā, kām) | anajjhāvutthaṁ → anajjhāvuṭṭhaṁ (bj: machasaṁ) | sandhāgāraṁ → santhāgāraṁ (cck: sī. pī.); saṇṭhāgāraṁ (cck: syā. kaṁ.) | anajjhāvuṭṭhaṁ → anajjhāvutthaṁ (cck: sī. syā. pī. ka.) | Ubbhaṭakaṁ → So SS Bm Sum-Scd; Br K Sum-Br Ubbhatakaṁ. (pts note) | nāma → Bmr omit. (pts note) | navaṁ → Sc mānavaṁ, and below. (pts note) | santhāgāraṁ → Bmr sandhāgāraṁ; K saṇṭhāgāraṁ. (pts note) | + → ubbhatakanavasandhāgāraṁ (my) | sandhāgāraṁ acirakāritaṁ → santhāgāraṁ acira-kāritaṁ (pts) | manussabhūtena → manussa-bhūtena (pts)
Nun war da gerade kürzlich für die Maller von Pāvā eine neue Ratshalle mit Namen Ubbhaṭaka erbaut worden. Bisher war sie noch von keinem Asketen oder Brahmanen oder von irgendeinem menschlichen Wesen benutzt worden.
Assosuṁ kho pāveyyakā mallā: “bhagavā kira mallesu cārikaṁ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ pañcamattehi bhikkhusatehi pāvaṁ anuppatto pāvāyaṁ viharati cundassa kammāraputtassa ambavane”ti.
bhikkhusaṅghena → bhikkhusaghena (pts) | cārikaṁ caramāno → cārikañcaramāno (th) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005) | pañcamattehi bhikkhusatehi → pañca-mattehi bhikkhu-satehi (pts) | kammāraputtassa ambavaneti → kammāra-puttassa amba-vane ti (pts)
Die Maller von Pāvā hörten nun, dass der Buddha angekommen war und sich in Cundas Mangowäldchen aufhielt.
Atha kho pāveyyakā mallā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho pāveyyakā mallā bhagavantaṁ etadavocuṁ:
atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā → ten upasaṁkamiṁsu upasaṁkamitvā (pts) | etadavocuṁ → etad avocuṁ (pts)
Da gingen sie zum Buddha, verbeugten sich, setzten sich zur Seite hin und sagten zu ihm:
“idha, bhante, pāveyyakānaṁ mallānaṁ ubbhatakaṁ nāma navaṁ sandhāgāraṁ acirakāritaṁ hoti anajjhāvuṭṭhaṁ samaṇena vā brāhmaṇena vā kenaci vā manussabhūtena.
nāma → (bj) | sandhāgāraṁ → santhāgāraṁ (bj, pts); saṇṭhāgāraṁ (sya-all) | anajjhāvuṭṭhaṁ → anajjhāvutthaṁ (bj, sya-all) | ubbhatakaṁ → ubbhaṭakaṁ (pts) | hoti anajjhāvuṭṭhaṁ → anajjhāvutthaṁ (pts) | acira-kāritaṁ → Bmr K add hoti. (pts note) | ubbhatakaṁ nāma → ubbhatakannāma (th) | sandhāgāraṁ acirakāritaṁ hoti anajjhāvuṭṭhaṁ → santhāgāraṁ acira-kāritaṁ anajjhāvutthaṁ (pts) | manussabhūtena → manussa-bhūtena (pts)
„Herr, kürzlich wurde für die Maller von Pāvā eine neue Ratshalle mit Namen Ubbhaṭaka erbaut. Sie ist noch von keinem Asketen oder Brahmanen oder von irgendeinem menschlichen Wesen benutzt worden.
Tañca kho, bhante, bhagavā paṭhamaṁ paribhuñjatu, bhagavatā paṭhamaṁ paribhuttaṁ pacchā pāveyyakā mallā paribhuñjissanti.
tañca kho → taṁ ca (bj); taṁ (pts) | pāveyyakā mallā paribhuñjissanti tadassa → (pts) | Taṁ → Bmr tañ ca; K tañ ca kho. (pts note) | pacchā → Bmr K add Pāveyyakā Mallā paribhuñjissanti, tad assa. (pts note)
Der Buddha möge der Erste sein, der sie benutzt, und erst danach wollen die Maller von Pāvā sie benutzen.
Tadassa pāveyyakānaṁ mallānaṁ dīgharattaṁ hitāya sukhāyā”ti.
dīgharattaṁ → dīgha-rattaṁ (pts)
Das wäre für die Maller von Pāvā zum langanhaltenden Nutzen und Glück.“
Adhivāsesi kho bhagavā tuṇhībhāvena.
kho → (bj, pts) | Adhivāsesi → K adds kho. (pts note) | tuṇhībhāvena → tuṇhī-bhāvena (pts)
Der Buddha schwieg zum Zeichen der Zustimmung.

Atha kho pāveyyakā mallā bhagavato adhivāsanaṁ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā yena sandhāgāraṁ tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā sabbasanthariṁ sandhāgāraṁ santharitvā bhagavato āsanāni paññāpetvā udakamaṇikaṁ patiṭṭhapetvā telapadīpaṁ āropetvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu;
sabbasanthariṁ → sabbasanthariṁ santhataṁ (mr) | sandhāgāraṁ → santhāgāraṁ (bj); saṇṭhāgāraṁ (sya-all) | bhagavato → (bj, sya-all) | paññāpetvā → paññapetvā (bj) | patiṭṭhapetvā telapadīpaṁ → patiṭṭhāpetvā telappadīpaṁ (sya-all, pts) | uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ → uṭṭhāy āsanā bhagavataṁ (pts) | sandhāgāraṁ tenupasaṅkamiṁsu → santhāgāraṁ ten upasaṁkamiṁsu (pts) | sandhāgāraṁ santharitvā bhagavato → santhāgāraṁ santharāpetvā (pts) | sabbasanthariṁ → sabbasanthariṁ santanaṁ (bj: PTS, kām) | sabbasanthariṁ → sabbasanthariṁ santhataṁ (cck: ka.) | santharāpetvā → -5 So Sc; Sd santhariṁsatva, tva erased and tta written below; St sabbasanthāgāraṁ saritvā; Bm sabba-santhariṁ sandhāgāraṁ santharitvā; Br sabba-santhari-sandhataṁ sandhāgāraṁ santharitvā; K sabba-santhariṁ saṇthāgāraṁ santharitvā. (pts note) | atha kho → athakho (th) | sandhāgāraṁ tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā sabbasanthariṁ sandhāgāraṁ santharitvā bhagavato → santhāgāraṁ ten upasaṁkamiṁsu upasaṁkamitvā sabba-santhariṁ santhāgāraṁ santharāpetvā (pts) | udakamaṇikaṁ patiṭṭhapetvā telapadīpaṁ → udaka-maṇikaṁ patiṭṭhāpetvā telappadīpaṁ (pts)
Da erhoben sich, als sie die Zustimmung des Buddha erkannt hatten, die Maller von ihren Sitzen, verbeugten sich und umrundeten den Buddha respektvoll, die rechte Seite ihm zugewandt. Dann gingen sie zu ihrer neuen Ratshalle, breiteten überall Teppiche aus, richteten Sitze her, brachten einen Krug mit Wasser und stellten eine Öllampe auf. Dann gingen sie zum Buddha zurück,
upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhaṁsu.
bhagavantaṁ → bhagavataṁ (pts) | upasaṅkamitvā bhagavantaṁ → upasaṁkamitvā bhagavataṁ (pts)
verbeugten sich, stellten sich zur Seite hin,
Ekamantaṁ ṭhitā kho te pāveyyakā mallā bhagavantaṁ etadavocuṁ:
ṭhitā → ṭhita (pts) | te → (pts) | etadavocuṁ sabbasantharisanthataṁ → etad avocuṁ sabbasanthāriṁ santhataṁ (pts) | kho → Bmr K add te. (pts note) | Sabba-santhāriṁ → Br K santhari-. (pts note) | etadavocuṁ → etad avocuṁ sabba-santhāriṁ (pts)
berichteten über ihre Vorbereitungen
“sabbasantharisanthataṁ, bhante, sandhāgāraṁ, bhagavato āsanāni paññattāni, udakamaṇiko patiṭṭhāpito, telapadīpo āropito.
sabbasantharisanthataṁ → sabbasanthariṁ santhataṁ (bj) | sandhāgāraṁ bhagavato → santhāgāraṁ (bj, pts); saṇṭhāgāraṁ (sya-all) | sabbasantharisanthataṁ → sabbasanthariṁ santhataṁ (cck: sī. pī. ka.) | telapadīpo → telappadīpo (bjt, th, pts) | udakamaṇiko → udaka-maṇiko (pts)
und sagten:
Yassadāni, bhante, bhagavā kālaṁ maññatī”ti.
maññatīti → So Bmr K; Scd maññatūti; St maññāti. (pts note) | yassadāni → yassa dāni (pts)
„Bitte, Herr, komm nach deinem Belieben.“

Atha kho bhagavā nivāsetvā pattacīvaramādāya saddhiṁ bhikkhusaṅghena yena sandhāgāraṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā pāde pakkhāletvā sandhāgāraṁ pavisitvā majjhimaṁ thambhaṁ nissāya puratthābhimukho nisīdi.
sandhāgāraṁ → santhāgāraṁ (bj, pts); saṇṭhāgāraṁ (sya-all) | sandhāgāraṁ tenupasaṅkami → santhāgāraṁ ten upasaṁkami (pts) | majjhimaṁ thambhaṁ → majjhimatthambhaṁ (pts) | majjhima-tthambhaṁ → So Sdt; Sc majjhimath-; Bmr K majjhimaṁ (so D. xvi. 1. 22, vol. ii. 85). (pts note) | puratthābhimukho → Br purattābhi-, and below. (pts note) | atha kho → athakho (th) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005) | pattacīvaramādāya → patta-cīvaram ādāya (pts) | bhikkhusaṅghena → bhikkhu-saṁghena (pts) | sandhāgāraṁ tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → santhāgāraṁ ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)
Da kleidete der Buddha sich an, nahm Schale und Robe und ging zusammen mit dem Saṅgha der Mönche und Nonnen zu der neuen Ratshalle. Er wusch seine Füße, betrat die Ratshalle und setzte sich gegen den Mittelpfeiler mit Blick nach Osten.
Bhikkhusaṅghopi kho pāde pakkhāletvā sandhāgāraṁ pavisitvā pacchimaṁ bhittiṁ nissāya puratthābhimukho nisīdi bhagavantaṁyeva purakkhatvā.
sandhāgāraṁ → santhāgāraṁ (bj, pts); saṇṭhāgāraṁ (sya-all) | bhikkhusaṅghopi kho → bhikkhusaṁgho pi (pts) | pi → Bmr K add kho. (pts note) | purakkhatvā → Bmr purakkhitvā (Br below purekkhitvā). (pts note) | bhikkhusaṅghopi → bhikkhusaṁghopi (ms2005) | bhikkhusaṅghopi kho → bhikkhu-saṁgho pi (pts) | bhagavantaṁyeva → bhagavantaṁ yeva (pts)
Auch der Saṅgha der Mönche und Nonnen wusch seine Füße, betrat die Ratshalle und setzte sich gegen die westliche Wand mit Blick nach Osten, sodass der Buddha vor ihnen saß.
Pāveyyakāpi kho mallā pāde pakkhāletvā sandhāgāraṁ pavisitvā puratthimaṁ bhittiṁ nissāya pacchimābhimukhā nisīdiṁsu bhagavantaṁyeva purakkhatvā.
sandhāgāraṁ → santhāgāraṁ (bj, pts); saṇṭhāgāraṁ (sya-all) | pacchimābhimukhā → pacchābhimukhā (pts) | bhagavantaṁyeva → bhagavataṁ yeva (pts) | puratthimaṁ → Scd puratthima-. (pts note) | pacchābhimukhā → So Sc (corrected to pacchāmukhā) Bmr K; Sd pacchāmukhā; St pacchāmukkhā; Br pacchimābhimukhā. (pts note) | purakkhatvā → Br purekkhitvā. (pts note) | pāveyyakāpi → pāveyyakā pi (bjt, pts)
Auch die Maller von Pāvā wuschen ihre Füße, betraten die Ratshalle und setzten sich gegen die östliche Wand mit Blick nach Westen, sodass der Buddha vor ihnen saß.

Atha kho bhagavā pāveyyake malle bahudeva rattiṁ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā uyyojesi:
bahudeva → bahudevā (bj) | samādapetvā → samādepetvā (pts) | atha kho → athakho (th) | bahudeva → bahud eva (pts)
Einen großen Teil der Nacht verbrachte der Buddha damit, die Maller mit einem Dhammavortrag anzuleiten, zu ermuntern, zu begeistern und zu erheben. Dann entließ er sie mit den Worten:
“abhikkantā kho, vāseṭṭhā, ratti.
Abhikkantā → K abhikkanto. (pts note)
„Die Nacht ist fortgeschritten, Vāseṭṭher.
Yassadāni tumhe kālaṁ maññathā”ti.
tumhe → (sya-all) | tumhe → Bmr K omit; cp. D. xvi. 1. 24, vol. ii. 86. (pts note) | maññathāti → maññathā ti (bjt) | yassadāni → yassa dāni (pts)
Bitte geht nach eurem Belieben.“

“Evaṁ, bhante”ti kho pāveyyakā mallā bhagavato paṭissutvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkamiṁsu.
evaṁ bhanteti → evam bhante ti (pts) | uṭṭhāyāsanā → uṭṭhāy āsanā (pts)
„Ja, Herr“, antworteten die Maller. Sie erhoben sich von ihren Sitzen, verbeugten sich, umrundeten den Buddha respektvoll, die rechte Seite ihm zugewandt, und gingen.

Atha kho bhagavā acirapakkantesu pāveyyakesu mallesu tuṇhībhūtaṁ tuṇhībhūtaṁ bhikkhusaṅghaṁ anuviloketvā āyasmantaṁ sāriputtaṁ āmantesi:
tuṇhībhūtaṁ → (sya-all) | sāriputtaṁ → sārīputtaṁ (sya-all) | pāveyyakesu → (pts) | tuṇhī-bhūtaṁ → So Scd Bm; St Br K omit the repetition. (pts note) | bhikkhusaṅghaṁ → bhikkhusaṁghaṁ (my, bjt, ms2005) | atha kho → athakho (th) | acirapakkantesu pāveyyakesu → acira-pakkantesu (pts) | tuṇhībhūtaṁ bhikkhusaṅghaṁ → tuṇhī-bhūtaṁ bhikkhu-saṁghaṁ (pts)
Als sie gegangen waren, blickte der Buddha über den völlig stillen Saṅgha der Mönche und Nonnen und wandte sich an den Ehrwürdigen Sāriputta:
“vigatathinamiddho kho, sāriputta, bhikkhusaṅgho.
vigatathinamiddho → vigatathīnamiddho (sya-all) | sāriputta → sārīputta (sya-all) | vigatathinamiddho → vigatathīnamiddho (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | bhikkhusaṅgho → bhikkhusaṁgho (ms2005) | vigatathinamiddho → vigata-thīna-middho (pts) | bhikkhusaṅgho → bhikkhu-saṁgho (pts)
„Sāriputta, da ist keine Dumpfheit oder Benommenheit im Saṅgha der Mönche und Nonnen.
Paṭibhātu taṁ, sāriputta, bhikkhūnaṁ dhammīkathā.
taṁ sāriputta → sārīputta (sya-all) | taṁ → So St Bmr; Scd naṁ; K omits. (pts note) | dhammi-kathā → So Scd Bmr; St dhammiyā kathā: K dhammiyā kathāya. (pts note) | dhammīkathā → dhammī kathā (bjt)
Halte einen Dhammavortrag für sie, wie es dir einfällt.
Piṭṭhi me āgilāyati.Mein Rücken schmerzt, Tamahaṁ āyamissāmī”ti.
āyamissāmī”ti → āyameyyāmīti (sya-all, km) | āyamissāmīti → āyameyyāmīti (sya-all) | āyamissāmī’’ti → āyameyyāmīti (cck: syā. kaṁ.) | āyamissāmīti → K āyameyyāmīti. (pts note) | tamahaṁ → tam ahaṁ (pts)
ich will ihn ausstrecken.“

“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā sāriputto bhagavato paccassosi.
sāriputto → sārīputto (sya-all) | evaṁ bhanteti → evam bhante ti (pts)
„Ja, Herr“, entgegnete Sāriputta.

Atha kho bhagavā catugguṇaṁ saṅghāṭiṁ paññāpetvā dakkhiṇena passena sīhaseyyaṁ kappesi pāde pādaṁ accādhāya, sato sampajāno uṭṭhānasaññaṁ manasi karitvā.
paññāpetvā → paññapetvā (bj, cck) | pāde → pādena (sya-all) | pāde → K pādena. (pts note) | atha kho → athakho (th) | manasi karitvā → manasikaritvā (th) | saṅghāṭiṁ → saṁghāṭiṁ (pts) | sīhaseyyaṁ → sīha-seyyaṁ (pts) | uṭṭhānasaññaṁ manasi karitvā → uṭṭhāna-saññaṁ manasi-karitvā (pts)
Da faltete der Buddha seine äußere Robe vierfach, breitete sie aus und legte sich in der Haltung des Löwen nieder – auf die rechte Seite, einen Fuß auf den anderen gelegt – achtsam und der Situation bewusst, den Geist auf die Zeit des Aufstehens gerichtet.

Tena kho pana samayena nigaṇṭho nāṭaputto pāvāyaṁ adhunākālaṅkato hoti.
nāṭaputto → nātaputto (bj); nāthaputto (pts) | adhunākālaṅkato → adhunā kālakato (bj, sya-all, pts) | Nātha-putto → So Scd; St Nāta-; Bmr K Nāṭa-; cp. D. xvi. 5. 26, vol. ii. 150; xxix.1 ante, p. 117. (pts note) | + → bhinnanigaṇṭhavatthu (my, bjt, ms2005)
Nun war da gerade kürzlich der Jaina-Asket aus dem Stamm Ñātika in Pāvā verstorben.
Tassa kālaṅkiriyāya bhinnā nigaṇṭhā dvedhikajātā bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṁ mukhasattīhi vitudantā viharanti:
viharanti → vicaranti (sya-all, km); virahanti (pts1ed) | dvedhikajātā → dveḷhakajātā (sya-all, km) | kālaṅkiriyāya → kālakiriyāya (bj, sya-all, pts) | viharanti → virahanti (pts) | dvedhikajātā → dvejajhakajātā (bj: syā, kām) | dvedhikajātā → ddheḷhakajātā (cck: syā. kaṁ.) | viharanti → vicaranti (cck: syā. kaṁ.) | dvedhika-jātā → So Sc Bmr; Sdt vedhika-; K dveḷhaka-. (pts note) | kālaṅkiriyāya → kālaṁkiriyāya (ms2005) | kālaṅkiriyāya → kāla-kiriyāya (pts) | dvedhikajātā bhaṇḍanajātā → dvedhika-jātā bhaṇḍana-jātā (pts) | mukhasattīhi → mukha-sattīhi (pts)
Nach seinem Tod gab es eine Spaltung unter den Jaina-Asketen, es bildeten sich zwei Splittergruppen, die uneins waren, zankten, stritten und einander fortwährend mit scharfen Worten verletzten:
“na tvaṁ imaṁ dhammavinayaṁ ājānāsi, ahaṁ imaṁ dhammavinayaṁ ājānāmi, kiṁ tvaṁ imaṁ dhammavinayaṁ ājānissasi. Micchāpaṭipanno tvamasi, ahamasmi sammāpaṭipanno. Sahitaṁ me, asahitaṁ te. Purevacanīyaṁ pacchā avaca, pacchāvacanīyaṁ pure avaca. Adhiciṇṇaṁ te viparāvattaṁ, āropito te vādo, niggahito tvamasi, cara vādappamokkhāya, nibbeṭhehi vā sace pahosī”ti.
adhiciṇṇaṁ te → āciṇṇante (bj) | vā → ca (bj) | cara vādappamokkhāya → paravādapamokkhāya (sya-all) | dhammavinayaṁ → dhammavinavinayaṁ (pts) | adhiciṇṇaṁ → aviciṇṇan (pts) | niggahito tvamasi → niggahīto si (pts) | saṁhitamme → sahitaṁ me (bj: machasaṁ) | ājānāsi → K ājānissasi. (pts note) | ājānāmi → -4 K omits. (pts note) | aviciṇṇan → So Scd; St āciṇṇan; Bmr K adhiciṇṇan. (pts note) | si → So Sct: Sd Bmr K niggahito: Bmr K tvam asi. (pts note) | vāda-ppamokkhāya → K paravādapamokkhāya. (pts note) | nibbeṭhehi → So Sct; Sd nibbeṭhe; Bmr K nibbedhehi. (pts note) | sahitaṁ me asahitaṁ te purevacanīyaṁ → saṁhitamme asahitante pure vacanīyaṁ (bjt) | pacchāvacanīyaṁ → pacchā vacanīyaṁ (bjt, th, pts) | asahitaṁ te purevacanīyaṁ → asahitante pure vacanīyaṁ (th) | adhiciṇṇaṁ te → adhiciṇṇante (th) | dhammavinayaṁ → dhamma-vinayaṁ (pts) | dhammavinayaṁ → dhamma-vina-vinayaṁ (pts) | micchāpaṭipanno tvamasi ahamasmi sammāpaṭipanno sahitaṁ → micchā-paṭipanno tvam asi aham asmi sammā-paṭipanno sahitam (pts) | asahitaṁ → asahitan (pts) | purevacanīyaṁ → pure vacanīyaṁ (pts)
„Du verstehst diese Lehre und Schulung nicht. Ich verstehe diese Lehre und Schulung. Was, du verstehst diese Lehre und Schulung? Du übst falsch. Ich übe richtig. Ich bleibe beim Thema, du nicht. Was zuerst gesagt werden soll, hast du zuletzt gesagt. Was zuletzt gesagt werden soll, hast du zuerst gesagt. Was du dir so gut ausgedacht hast, ist entkräftet. Deine Doktrin ist widerlegt. Auf, rette deine Doktrin! Du steckst in der Falle; befreie dich daraus – wenn du kannst!“

Vadhoyeva kho maññe nigaṇṭhesu nāṭaputtiyesu vattati.
nāṭaputtiyesu vattati → nātaputtiyesu anuvattati (bj) | vadhoyeva kho → vadhoyeveko (sya-all) | vattati → anuvattati (sya-all) | kho → So Sc (cp. ante, p. 117); Sd Bm K yev'; eko; St yevako; Br yevekoyeveko. (pts note) | vattati → So Sc Bmr; Sdt na vattati; K anuvattati. (pts note) | vadhoyeva → vadho yeva (bjt, pts) | nāṭaputtiyesu → nātha-puttiyesy (pts)
Man konnte glauben, unter den Jaina-Asketen gebe es nur Gemetzel.
Yepi nigaṇṭhassa nāṭaputtassa sāvakā gihī odātavasanā, tepi nigaṇṭhesu nāṭaputtiyesu nibbinnarūpā virattarūpā paṭivānarūpā, yathā taṁ durakkhāte dhammavinaye duppavedite aniyyānike anupasamasaṁvattanike asammāsambuddhappavedite bhinnathūpe appaṭisaraṇe.
Yepi → yepi te (bj, pts1ed) | yepi → yepi te (bj, pts) | nāṭaputtassa → nātaputtassa (bj); nāthaputtassa (pts) | tepi → tepi tesu (bj) | nāṭaputtiyesu → nātaputtiyesu (bj) | durakkhāte → durākkhāte (sya-all) | nāṭaputtiyesu nibbinnarūpā virattarūpā → nāthaputtiyesu nibbiṇṇarūpā (pts) | Yepi → yepi te (cck: sī. pī.) | pi → K hi. (pts note) | te → So SS; Bmr K omit. (pts note) | pi → So Br K, ante, p. 117. (pts note) | yepi → ye pi te (pts) | odātavasanā tepi → odāta-vasanā te pi (pts) | nāṭaputtiyesu nibbinnarūpā virattarūpā paṭivānarūpā → nātha-puttiyesu nibbiṇṇa-rūpā paṭivāna-rūpā (pts) | dhammavinaye → dhamma-vinaye (pts) | anupasamasaṁvattanike asammāsambuddhappavedite bhinnathūpe → anupasama-saṁvattanike asammāsambuddha-ppavedite bhinna-thūpe (pts)
Und die weiß gekleideten Laienschüler des Jaina Ñātika waren ernüchtert, schockiert und enttäuscht von den Jaina-Asketen. Und ebenso waren sie von einer Lehre und Schulung enttäuscht, die so schlecht erklärt und vorgelegt war, die nicht mündig machte, nicht zum Frieden führte, nicht von einem vollkommen erwachten Buddha verkündet war; ihr Denkmal war zerbrochen, und sie hatten keine Zuflucht.

Atha kho āyasmā sāriputto bhikkhū āmantesi:
sāriputto → sārīputto (sya-all) | atha kho → athakho (th)
Da berichtete Sāriputta den Mönchen und Nonnen über diese Vorgänge. Und er fuhr fort:
“nigaṇṭho, āvuso, nāṭaputto pāvāyaṁ adhunākālaṅkato,
nāṭaputto → nātaputto (bj); nāthaputto (pts) | adhunākālaṅkato → adhunā kālakato (bj, sya-all, pts) | nāṭaputto → nātha-putto (pts)
tassa kālaṅkiriyāya bhinnā nigaṇṭhā dvedhikajātā …pe… bhinnathūpe appaṭisaraṇe.
kālaṅkiriyāya → kālakiriyāya (bj, sya-all, pts) | dvedhikajātā → dveḷhakajātā (sya-all) | appaṭisaraṇe → So Bmr K; SS add ti. (pts note) | kālaṅkiriyāya → kālaṁkiriyāya (ms2005) | kālaṅkiriyāya → kāla-kiriyāya (pts) | dvedhikajātā → dvedhika-jātā (pts) | bhinnathūpe → bhinna-thūpe (pts)
Evañhetaṁ, āvuso, hoti durakkhāte dhammavinaye duppavedite aniyyānike anupasamasaṁvattanike asammāsambuddhappavedite.
durakkhāte → durākkhāte (sya-all) | hoti → (pts) | āvuso → Br K add hoti. (pts note) | evañhetaṁ → evaṁ hetaṁ (bjt) | evañhetaṁ → evaṁ h etaṁ (pts) | dhammavinaye → dhamma-vinaye (pts) | anupasamasaṁvattanike asammāsambuddhappavedite → anupasama-saṁvattanike asammāsambuddha-ppavedite (pts)
„Das, Geehrte, geschieht, wenn eine Lehre und Schulung schlecht erklärt und vorgelegt ist, wenn sie nicht mündig macht, nicht zum Frieden führt, nicht von einem vollkommen erwachten Buddha verkündet ist.
Ayaṁ kho panāvuso, amhākaṁ bhagavatā dhammo svākkhāto suppavedito niyyāniko upasamasaṁvattaniko sammāsambuddhappavedito.
amhākaṁ → asmākaṁ (pts1ed) | bhagavatā → bhagavato (si) | panāvuso → pana āvuso (bj) | panāvuso amhākaṁ → pan āvuso asmākaṁ (pts) | amhākaṁ → asmākaṁ (cck: pī.) | bhagavatā → bhagavato (cck: ka. sī.) | asmākaṁ → Bmr K amhākaṁ, and below. (pts note) | Bhagavatā → Sc Bhagavato, and below. (pts note) | upasamasaṁvattaniko sammāsambuddhappavedito → upasama-saṁvattaniko sammāsambuddha-ppavedito (pts)
Aber diese Lehre ist uns vom Gesegneten gut erklärt und vorgelegt worden, sie macht mündig, führt zum Frieden, ist von einem vollkommen erwachten Buddha verkündet.
Tattha sabbeheva saṅgāyitabbaṁ, na vivaditabbaṁ, yathayidaṁ brahmacariyaṁ addhaniyaṁ assa ciraṭṭhitikaṁ, tadassa bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ.
sabbeheva saṅgāyitabbaṁ → sabbeh eva saṁgāyitabbaṁ (pts) | ciraṭṭhitikaṁ tadassa bahujanahitāya bahujanasukhāya → cira-ṭṭhitikaṁ tad assa bahujana-hitāya bahujana-sukhāya (pts) | devamanussānaṁ → deva-manussānaṁ (pts)
Ihr sollt sie alle im Chor aufsagen, ohne zu streiten, sodass dieser geistliche Pfad lange Zeit bestehen bleibt – zum Nutzen und Glück vieler Menschen, aus Anteilnahme für die Welt, zum Segen, Nutzen und Glück von Göttern und Menschen.

Katamo cāvuso, amhākaṁ bhagavatā dhammo svākkhāto suppavedito niyyāniko upasamasaṁvattaniko sammāsambuddhappavedito;
bhagavatā → bhagavato (si) | bhagavatā → bhagavato (cck: ka. sī.) | cāvuso amhākaṁ → āvuso asmākaṁ (pts) | upasamasaṁvattaniko sammāsambuddhappavedito → upasama-saṁvattaniko sammāsambuddha-ppavedito (pts)
Und was ist diese Lehre?
yattha sabbeheva saṅgāyitabbaṁ, na vivaditabbaṁ, yathayidaṁ brahmacariyaṁ addhaniyaṁ assa ciraṭṭhitikaṁ, tadassa bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ?
yattha → tattha (bj, sya-all) | devamanussānaṁ → devamanussānaṁ ekakaṁ (bj) | yattha → So SS; Bmr K tattha. (pts note) | sabbeheva → sabbeh eva (pts) | ciraṭṭhitikaṁ tadassa bahujanahitāya → cira-ṭṭhitikaṁ tad assa bahujana-hitāya (pts)

1. Ekaka1. Einer

Atthi kho, āvuso, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena eko dhammo sammadakkhāto.
Bhagavatā → Sc omits. 5 St -ṭṭhitā. Cp. infra, xxxiv. 1. 2; A. X. 27. 6, vol. v. 50; 28, 4, vol. v. 55. (pts note) | sammāsambuddhena → sammā-sambuddhena (pts) | sammadakkhāto → sammad-akkhāto (pts)
Da sind einzeln angeordnete Lehren, die vom Gesegneten richtig erklärt wurden, ihm, der erkennt und sieht, dem Vollendeten, dem vollkommen erwachten Buddha.
Tattha sabbeheva saṅgāyitabbaṁ, na vivaditabbaṁ, yathayidaṁ brahmacariyaṁ addhaniyaṁ assa ciraṭṭhitikaṁ, tadassa bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ.
sabbeheva → sabbeh eva (pts) | ciraṭṭhitikaṁ tadassa bahujanahitāya bahujanasukhāya → cira-ṭṭhitikaṁ tad assa bahujana-hitāya bahujana-sukhāya (pts) | devamanussānaṁ → deva-manussānaṁ (pts)
Ihr sollt sie alle im Chor aufsagen, ohne zu streiten, sodass dieser geistliche Pfad lange Zeit bestehen bleibt – zum Nutzen und Glück vieler Menschen, aus Anteilnahme für die Welt, zum Segen, Nutzen und Glück von Göttern und Menschen.
Katamo eko dhammo?Welches sind die einzeln angeordneten Lehren?

Sabbe sattā āhāraṭṭhitikā.
āhāraṭṭhitikā → āhāra-ṭṭhitikā (pts)
Alle Lebewesen werden durch Nahrung erhalten.

Sabbe sattā saṅkhāraṭṭhitikā.
saṁkhāraṭṭhitikā → -6 So Bm K Sum-Scd; St Sum-Br omit; Sc . . . saṁkhāraṭṭhitā; Sd -ṭṭhiti; Br tiṭṭhikā. Cp. S. v. 64, 65. (pts note)
Alle Lebewesen werden durch Bedingungen erhalten.

Ayaṁ kho, āvuso, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena eko dhammo sammadakkhāto.
sammāsambuddhena → sammā-sambuddhena (pts)
Das sind die einzeln angeordneten Lehren, die vom Gesegneten richtig erklärt wurden, ihm, der erkennt und sieht, dem Vollendeten, dem vollkommen erwachten Buddha.
Tattha sabbeheva saṅgāyitabbaṁ, na vivaditabbaṁ, yathayidaṁ brahmacariyaṁ addhaniyaṁ assa ciraṭṭhitikaṁ, tadassa bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ.
devamanussānaṁ → devamanussānaṁ dukaṁ (bj) | Tattha → SS yattha; Bmr K tattha. In this recurring formula at the close of the numerical sections SS frequently (but not invariably) read yattha. In the corresponding formula at the beginning all agree in tattha; which has accordingly been retained. (pts note) | + → saṅgītiyaekakaṁ niṭṭhitaṁ (th) | sabbeheva → sabbeh eva (pts) | ciraṭṭhitikaṁ tadassa bahujanahitāya bahujanasukhāya → cira-ṭṭhitikaṁ tad assa bahujana-hitāya bahujana-sukhāya (pts) | devamanussānaṁ → deva-manussānaṁ (pts)
Ihr sollt sie alle im Chor aufsagen, ohne zu streiten, sodass dieser geistliche Pfad lange Zeit bestehen bleibt – zum Nutzen und Glück vieler Menschen, aus Anteilnahme für die Welt, zum Segen, Nutzen und Glück von Göttern und Menschen.

2. Duka2. Zweier

Atthi kho, āvuso, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena dve dhammā sammadakkhātā.
dve → dve dhammā (sya-all, km) | sammāsambuddhena → sammā-sambuddhena (pts)
Da sind zu Zweiergruppen zusammengestellte Lehren, die vom Buddha richtig erklärt wurden.
Tattha sabbeheva saṅgāyitabbaṁ, na vivaditabbaṁ, yathayidaṁ brahmacariyaṁ addhaniyaṁ assa ciraṭṭhitikaṁ, tadassa bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ.
pe → So Bmr K. (pts note)
Ihr sollt sie alle im Chor aufsagen.
Katame dve?
dve → dve dhammā (sya-all) | dve → dve dhammo (syā. kaṁ.) evamuparipi (cck note) | dve → K adds dhammā. (pts note)
Welches sind die Lehren, die zu Zweiergruppen zusammengestellt sind?

Nāmañca rūpañca.
ca → Cp. infra, xxxiv. 1.3 (iii). A. II. 9. 3, vol. i. 83. (pts note) | nāmañca rūpañca → nāmañ ca rūpañ ca (pts)
Name und Form.

Avijjā ca bhavataṇhā ca.
ca → Cp. infra, xxxiv. 1.3 (iv). A. IV. 251, vol. ii. 247. (pts note) | bhavataṇhā → bhava-taṇhā (pts)
Unwissenheit und Verlangen nach fortgesetztem Dasein.

Bhavadiṭṭhi ca vibhavadiṭṭhi ca.
ca → Cp. A. II. 9. 5, vol. i. 83. (pts note) | bhavadiṭṭhi → bhava-diṭṭhi (pts) | vibhavadiṭṭhi → vibhava-diṭṭhi (pts)
Ansichten, die ein Dasein behaupten, und Ansichten, die ein Nicht-Dasein behaupten.

Ahirikañca anottappañca.
Ahirikañca → ahirīkañca (katthaci) | Ahirikañca → ahirīkañca (cck: katthaci) | ca → Cp. A. II. 1. 7, vol. i. 51; II. 9. 6, vol. i. 83; and II. 16. 5, 15, 25, vol. i. 95, 96. (pts note) | ahirikañca anottappañca → ahirikañ ca anottappañ ca (pts)
Gewissenlosigkeit und Unbesonnenheit.

Hirī ca ottappañca.
hirī → hiri (sya-all) | Hiri → So Bmr K Sum-Sd; Scd hiriṁ; St omits this pair; Sum-Sc Br hirī. (pts note) | ca → Sc omits -ttappañ ca. Cp. A. II. 1. 8, 9, vol. i. 51; II. 9, 7, vol. i. 83; II. 16. 10, 20, 30, vol. i. 95, 96. (pts note) | hirī → hiri ca ottappañ (pts)
Gewissen und Besonnenheit.

Dovacassatā ca pāpamittatā ca.
ca → Cp. infra, xxxiv. 1.3 (v). A. II. 9. 8, vol. i. 83. (pts note) | pāpamittatā → pāpa-mittatā (pts)
Man ist schwer zu ermahnen und man hat schlechte Freunde.

Sovacassatā ca kalyāṇamittatā ca.
ca → ca viii (pts) | ca → Cp. infra, xxxiv. 1.3 (vi). A. II. 9. 9, vol. i. 83. (pts note) | kalyāṇamittatā → kalyāṇa-mittatā (pts)
Man ist leicht zu ermahnen und man hat gute Freunde.

Āpattikusalatā ca āpattivuṭṭhānakusalatā ca.
ca → Cp. A. II. 9. 11, vol. i. 84. (pts note) | āpattikusalatā → āpatti-kusalatā (pts) | āpattivuṭṭhānakusalatā → āpatti-vuṭṭhāna-kusalatā (pts)
Man ist bewandert in den Verstößen und im Beilegen von Verstößen.

Samāpattikusalatā ca samāpattivuṭṭhānakusalatā ca.
ca → Cp. A. II. 15. 1, vol. i. 94. (pts note) | samāpattikusalatā → samāpatti-kusalatā (pts) | samāpattivuṭṭhānakusalatā → samāpatti-vuṭṭhāna-kusalatā (pts)
Fertigkeit im Erreichen erhabener Meditationszustände und Fertigkeit im Heraustreten aus diesen Zuständen.

Dhātukusalatā ca manasikārakusalatā ca.
ca → Cp. A. II. 9 10, vol. i. 83. (pts note) | dhātukusalatā → dhātu-kusalatā (pts) | manasikārakusalatā → manasikāra-kusalatā (pts)
Man ist bewandert in den Elementen und bewandert im Gebrauch des Geistes.

Āyatanakusalatā ca paṭiccasamuppādakusalatā ca.
āyatanakusalatā → āyatana-kusalatā (pts) | paṭiccasamuppādakusalatā → paṭiccasamuppāda-kusalatā (pts)
Man ist bewandert in den Sinnesfeldern und bewandert im abhängigen Entstehen.

Ṭhānakusalatā ca aṭṭhānakusalatā ca.
ṭhānakusalatā → ṭhāna-kusalatā (pts) | aṭṭhānakusalatā → aṭṭhāna-kusalatā (pts)
Man ist bewandert darin, was möglich und was unmöglich ist.

Ajjavañca lajjavañca.
ajjavañca lajjavañca → ājjavañca maddavañca (sya-all) | lajjavañ → So Sc Bm; Sd majjavañ; St omits; Br K maddavañ. Cp. A. II. 15. 2, vol. i. 94. (pts note) | ajjavañca lajjavañca → ajjavañ ca lajjavañ ca (pts)
Aufrichtigkeit und Pflichtbewusstsein.

Khanti ca soraccañca.
ca → Cp. A. II. 15. 3, vol. i. 94. (pts note) | soraccañca → soraccañ ca (pts)
Geduld und Sanftmut.

Sākhalyañca paṭisanthāro ca.
Sākhalyañ → Sd sokalyañ. (pts note) | paṭisanthāro → Bmr paṭisanḍhāro. Cp. A. II. 15. 4, vol. i. 94. (pts note) | sākhalyañca → sākhalyañ ca (pts)
Kameradschaft und Gastfreundschaft.

Avihiṁsā ca soceyyañca.
Avihiṁsā → Sdt ahiṁsā. (pts note) | soceyyañ → Scd soveyyañ. Cp. A. II. 15. 5, vol. i. 94. (pts note) | Muṭṭhasaccañ → Sdt nuṭṭhassañ ca. Cp. A. II. 15. 16, vol. i. 95. (pts note) | soceyyañca → soceyyañ ca muṭṭhasaccañ (pts)
Mildherzigkeit und Reinheit.

Muṭṭhassaccañca asampajaññañca.
muṭṭhassaccañca → muṭṭhasaccañca (bjt, th) | muṭṭhassaccañca asampajaññañca → ca asampajaññañ ca (pts)
Mangel an Achtsamkeit und Situationsbewusstsein.

Sati ca sampajaññañca.
Sati → So Bmr K; Sc satiñ; Sd omits this pair; St omits sati ca; Bmr K sati. Cp. xxxiv. 1.2 (i). A. II. 15. 17, vol. i. 95. (pts note) | sampajaññañca → sampajaññañ ca (pts)
Achtsamkeit und Situationsbewusstsein.

Indriyesu aguttadvāratā ca bhojane amattaññutā ca.
agutta-dvāratā → Sc -tāya. Cp. A. II. 15. 6, vol. i. 94. (pts note)
Die Tore der Sinne nicht bewachen und ohne Maß essen.

Indriyesu guttadvāratā ca bhojane mattaññutā ca.
gutta-dvāratā → Cp. A. II. 15. 7, vol. i. 94. (pts note)
Die Tore der Sinne bewachen und beim Essen maßhalten.

Paṭisaṅkhānabalañca bhāvanābalañca.
paṭisaṅkhānabalañca → paṭisandhāna balaṁca (bj: syā) | Paṭisaṅkhānabalañca → paṭisandhānabalañca (cck: syā.) | Paṭisaṁkhāna-balañ → Cp. A. II. 2. 1. 3, vol. i. 52, 53; II. 15. 8, ibid. 94. (pts note) | paṭisaṅkhānabalañca bhāvanābalañca → paṭisaṁkhāna-balañ ca bhāvanā-balañ ca (pts)
Die Kraft des Nachdenkens und die Kraft des Entwickelns.

Satibalañca samādhibalañca.
Sati-balañ → Cp. A. II. 15. 9, vol. i. 94. (pts note) | satibalañca samādhibalañca → sati-balañ ca samādhi-balañ ca (pts)
Die Kraft der Achtsamkeit und die Kraft der Versenkung.

Samatho ca vipassanā ca.
Samatho → Cp. xxxiv. 1.3 (ii). A. II. 4. 10, vol. i. 61; II. 15. 10, ibid. 95; II. 17. 3, 5, ibid. 100. (pts note)
Sammlung und Klarsicht.

Samathanimittañca paggahanimittañca.
samathanimittañca paggahanimittañca → samatha-nimittañ ca paggaha-nimittañ ca (pts)
Die Basis der Sammlung und die Basis der Anstrengung.

Paggaho ca avikkhepo ca.
paggaho → paggāho (bj) | Paggaho → So Bm; Br paggāha. Cp. A. II. 9. 2, vol. i. 83. (pts note)
Sich anstrengen und nicht zerstreut sein.

Sīlavipatti ca diṭṭhivipatti ca.
Sīla-sampadā → Cp. A. II. 16. 12, vol. i. 95. (pts note) | diṭṭhivipatti → diṭṭhi-sampadā (pts)
Fehltritte in der Tugend und Fehltritte in der Ansicht.

Sīlasampadā ca diṭṭhisampadā ca.
sīlasampadā ca diṭṭhisampadā ca → xxviii (pts) | diṭṭhi-vipatti → Bm vippatti. Bmr K put this pair first in the sīla-diṭṭhi group. Cp. A. II. 15. 11, vol. i. 95. (pts note) | sīlasampadā → sīla-vipatti (pts)
Vervollkommnung der Tugend und Vervollkommnung der Ansicht.

Sīlavisuddhi ca diṭṭhivisuddhi ca.
Sīla-visuddhi → Cp. A. II. 15. 13, vol. i. 95. (pts note) | diṭṭhivisuddhi → diṭṭhi-visuddhi (pts)
Läuterung der Tugend und Läuterung der Ansicht.

Diṭṭhivisuddhi kho pana yathā diṭṭhissa ca padhānaṁ.
padhānaṁ → Cp. A. II. 15. 14, vol. i. 95. (pts note) | diṭṭhivisuddhi → diṭṭhi-visuddhi (pts)
Läuterung der Ansicht und Bemühen im Einklang mit dieser Ansicht.

Saṁvego ca saṁvejanīyesu ṭhānesu saṁviggassa ca yoniso padhānaṁ.
padhānaṁ → padhānaṁ xxxi (pts) | Saṁvego → Cp. A. IV. 113, 5 ff., vol. ii. 115. (pts note) | ca saṁvejanīyesu → casaṁvejanīyesu (bjt) | saṁvejanīyesu → saṁvejaniyesu (pts)
Von ergreifenden Orten ergriffen sein und sich wohlüberlegt bemühen, wenn man ergriffen ist.

Asantuṭṭhitā ca kusalesu dhammesu appaṭivānitā ca padhānasmiṁ.
padhānasmiṁ → padhānasmiṁ xxxii (pts) | Asantuṭṭhitā → Cp. A. II. 15. 15, vol. i. 95. (pts note)
Sich niemals mit den tauglichen Eigenschaften zufriedengeben und niemals aufgeben.

Vijjā ca vimutti ca.
Vijjā → Cp. infra, xxxiv. 1.3 (x). A. II. 9. 4, vol. i. 83; IV. 251, vol. ii. 247. (pts note)
Wissen und Freiheit.

Khayeñāṇaṁ anuppādeñāṇaṁ.
Khaye → Cp. infra, xxxiv. 1.3 (viii). (pts note) | khayeñāṇaṁ anuppādeñāṇaṁ → khaye ñāṇaṁ anuppāde ñāṇaṁ (bjt, th, pts)
Erkenntnis der Auflösung und Erkenntnis des Nicht-Entstehens.

Ime kho, āvuso, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena dve dhammā sammadakkhātā.
sammāsambuddhena → sammā-sambuddhena (pts) | sammadakkhātā → sammad-akkhātā (pts)
Das sind die Lehren, die zu Zweiergruppen zusammengestellt sind, die vom Buddha richtig erklärt wurden.
Tattha sabbeheva saṅgāyitabbaṁ, na vivaditabbaṁ, yathayidaṁ brahmacariyaṁ addhaniyaṁ assa ciraṭṭhitikaṁ, tadassa bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ.
devamanussānaṁ → devamanussānaṁ tikaṁ (bj) | pe → So Bmr K. (pts note)
Ihr sollt sie alle im Chor aufsagen.

3. Tika3. Dreier

Atthi kho, āvuso, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena tayo dhammā sammadakkhātā.
sammāsambuddhena → sammā-sambuddhena (pts)
Da sind zu Dreiergruppen zusammengestellte Lehren, die vom Buddha richtig erklärt wurden.
Tattha sabbeheva saṅgāyitabbaṁ …pe… atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ.
sabbeheva → sabbeh eva (pts) | devamanussānaṁ → deva-manussānaṁ (pts)
Ihr sollt sie alle im Chor aufsagen.
Katame tayo?
tayo → tayo dhammā (sya-all) | tayo → K adds dhammā. (pts note)
Welches sind die Lehren, die zu Dreiergruppen zusammengestellt sind?

Tīṇi akusalamūlāni—
akusala-mūlāni → Cp. infra, xxxiv. 1.4 (i). A. III. 69. 1, vol. i. 201. (pts note)
Drei Wurzeln des Untauglichen:
lobho akusalamūlaṁ, doso akusalamūlaṁ, moho akusalamūlaṁ.
akusalamūlaṁ → akusala-mūlaṁ (pts)
Gier, Hass und Täuschung.

Tīṇi kusalamūlāni—
kusala-mūlāni → Cp. infra, xxxiv. 1.4 (ii). A. III. 69. 6, vol. i. 203. (pts note)
Drei Wurzeln des Tauglichen:
alobho kusalamūlaṁ, adoso kusalamūlaṁ, amoho kusalamūlaṁ.
kusalamūlaṁ → kusala-mūlaṁ (pts)
Zufriedenheit, Liebe und richtiges Verstehen.

Tīṇi duccaritāni—Drei Arten von schlechtem Verhalten: kāyaduccaritaṁ, vacīduccaritaṁ, manoduccaritaṁ.
mano-duccaritaṁ → Cp. A. II. 1. 1, 3, vol. i. 49; 2. 1, ibid. 52; 2. 7, 8, ibid. 57; 2. 4, 3, ibid. 62; III. 2. ibid. 102; 17. ibid. 114; 35. 1, ibid. 138, and frequently onwards. Cp. M. i. 35, 279; S. v. 75. (pts note) | kāyaduccaritaṁ vacīduccaritaṁ manoduccaritaṁ → kāya-duccaritaṁ vacī-duccaritaṁ mano-duccaritaṁ (pts)
mit dem Körper, der Sprache und dem Geist.

Tīṇi sucaritāni—Drei Arten von gutem Verhalten: kāyasucaritaṁ, vacīsucaritaṁ, manosucaritaṁ.
mano-sucaritaṁ → Cp. A. II. 1. 1, 3, vol. i. 49; 2. 7, 8, ibid. 57, 58; 4. 3, ibid. 62; III. 2, ibid. 102, and onwards. (pts note) | kāyasucaritaṁ vacīsucaritaṁ manosucaritaṁ → kāya-sucaritaṁ vacī-sucaritaṁ mano-sucaritaṁ (pts)
mit dem Körper, der Sprache und dem Geist.

Tayo akusalavitakkā—
akusalavitakkā → akusala-vitakkā (pts)
Drei untaugliche Gedanken:
kāmavitakko, byāpādavitakko, vihiṁsāvitakko.
vihiṁsā-vitakko → Cp. D. xvii. 2. 2, vol. ii. 186. A. III. 40. 2, vol. i. 148; 122, ibid. 275 and onwards. S. vol. i. 203; ii. 151; iii. 93. (pts note) | kāmavitakko byāpādavitakko vihiṁsāvitakko → kāma-vitakko vyāpādavitakko vihiṁsā-vitakko (pts)
sinnliche, böswillige und grausame Gedanken.

Tayo kusalavitakkā—
kusalavitakkā → kusala-vitakkā (pts)
Drei taugliche Gedanken:
nekkhammavitakko, abyāpādavitakko, avihiṁsāvitakko.
avihiṁsā-vitakko → Cp. A. III. 122, vol. i. 275. (pts note) | nekkhammavitakko abyāpādavitakko avihiṁsāvitakko → nekkhamma-vitakko avyāpāda-vitakko avihiṁsā-vitakko (pts)
entsagende, wohlwollende und mildherzige Gedanken.

Tayo akusalasaṅkappā—
akusalasaṅkappā → akusalasaṁkappā (bjt) | akusalasaṅkappā → akusala-saṁkappā kāma (pts)
Drei untaugliche Bestrebungen:
kāmasaṅkappo, byāpādasaṅkappo, vihiṁsāsaṅkappo.
vihiṁsāsaṅkappo → vihiṁsāsaṁkappo viii (pts) | vihiṁsā-saṁkappo → Cp. A. X. 20. 10, vol. v. 31. (pts note) | kāmasaṅkappo byāpādasaṅkappo vihiṁsāsaṅkappo → kāmasaṁkappo byāpādasaṁkappo vihiṁsāsaṁkappo (bjt) | kāmasaṅkappo byāpādasaṅkappo vihiṁsāsaṅkappo → saṁkappo vyāpāda-saṁkappo vihiṁsā-saṁkappo (pts)
sinnliche, böswillige und grausame Bestrebungen.

Tayo kusalasaṅkappā—
kusalasaṅkappā → kusalasaṁkappā (bjt) | kusalasaṅkappā → kusala-saṁkappā nekkhamma (pts)
Drei taugliche Bestrebungen:
nekkhammasaṅkappo, abyāpādasaṅkappo, avihiṁsāsaṅkappo.
nekkhammasaṅkappo abyāpādasaṅkappo avihiṁsāsaṅkappo → nekkhammasaṁkappo abyāpādasaṁkappo avihiṁsāsaṁkappo (bjt) | nekkhammasaṅkappo abyāpādasaṅkappo avihiṁsāsaṅkappo → saṁkappo avyāpāda-saṁkappo avihiṁsā-saṁkappo (pts)
entsagende, wohlwollende und mildherzige Bestrebungen.

Tisso akusalasaññā—
akusalasaññā → akusala-saññā (pts)
Drei untaugliche Wahrnehmungen:
kāmasaññā, byāpādasaññā, vihiṁsāsaññā.
vihiṁsā-saññā → Cp. A. VI. 74. 2, vol. iii. 428; 110. 2, ibid. 446. (pts note) | kāmasaññā byāpādasaññā vihiṁsāsaññā → kāma-saññā vyāpāda-saññā vihiṁsā-saññā (pts)
sinnliche, böswillige und grausame Wahrnehmungen.

Tisso kusalasaññā—
kusalasaññā → kusala-saññā (pts)
Drei taugliche Wahrnehmungen:
nekkhammasaññā, abyāpādasaññā, avihiṁsāsaññā.
avihiṁsā-saññā → Cp. A. VI. 75. 4, vol. iii. 429; 110. 3, ibid. 447. (pts note) | nekkhammasaññā abyāpādasaññā avihiṁsāsaññā → nekkhamma-saññā avyāpādasaññā avihiṁsā-saññā (pts)
entsagende, wohlwollende und mildherzige Wahrnehmungen.

Tisso akusaladhātuyo—
akusaladhātuyo → akusala-dhātuyo (pts)
Drei untaugliche Elemente:
kāmadhātu, byāpādadhātu, vihiṁsādhātu.
vihiṁsā-dhātu → For xi. and xii. cp. A. VI. 111. 2, 3, vol. iii. 447. (pts note) | kāmadhātu byāpādadhātu vihiṁsādhātu → kāma-dhātu vyāpāda-dhātu vihiṁsā-dhātu (pts)
das Element der Sinnlichkeit, das Element der Böswilligkeit und das Element der Grausamkeit.

Tisso kusaladhātuyo—
kusaladhātuyo → kusala-dhātuyo (pts)
Drei taugliche Elemente:
nekkhammadhātu, abyāpādadhātu, avihiṁsādhātu.
nekkhammadhātu abyāpādadhātu avihiṁsādhātu → nekkhamma-dhātu avyāpāda-dhātu avihiṁsā-dhātu (pts)
das Element der Entsagung, das Element des Wohlwollens und das Element der Mildherzigkeit.

Aparāpi tisso dhātuyo—
aparāpi → xiii aparā pi (pts)
Weitere drei Elemente:
kāmadhātu, rūpadhātu, arūpadhātu.
arūpa-dhātu → Cp. infra, xxxiv. 1.4 (ix). A. III. 76. 1-3, vol. i. 223. (pts note) | xiv → Sc omits this triad. (pts note) | kāmadhātu rūpadhātu arūpadhātu → kāma-dhātu rūpa-dhātu arūpa-dhātu (pts)
das Element der Sinnlichkeit, das Element der Form und das Element der Formlosigkeit.

Aparāpi tisso dhātuyo—
aparāpi → xiv aparā pi (pts)
Weitere drei Elemente:
rūpadhātu, arūpadhātu, nirodhadhātu.
rūpadhātu arūpadhātu nirodhadhātu → rūpa-dhātu arūpa-dhātu nirodha-dhātu (pts)
das Element der Form, das Element der Formlosigkeit und das Element des Aufhörens.

Aparāpi tisso dhātuyo—
aparāpi → xv aparā pi (pts)
Weitere drei Elemente:
hīnadhātu, majjhimadhātu, paṇītadhātu.
Hīnā → SS -ā in all three cases (Sc hīna); Bmr K always -a. (pts note) | hīnadhātu majjhimadhātu paṇītadhātu → hīnā dhātu majjhimā dhātu paṇītā dhātu (pts)
das geringe, das mittlere und das hochstehende Element.

Tisso taṇhā—Drei Arten des Verlangens: kāmataṇhā, bhavataṇhā, vibhavataṇhā.
vibhavataṇhā → Cp. infra, xxxiv. 1.4 (iv). (pts note) | kāmataṇhā bhavataṇhā → kāma-taṇhā bhava-taṇhā (pts)
Verlangen nach Sinnenfreuden, Verlangen nach Dasein und Verlangen nach Nicht-Dasein.

Aparāpi tisso taṇhā—
aparāpi → xvii aparā pi (pts)
Weitere drei Arten des Verlangens:
kāmataṇhā, rūpataṇhā, arūpataṇhā.
kāmataṇhā rūpataṇhā arūpataṇhā → kāma-taṇhā rūpa-taṇhā arūpa-taṇhā (pts)
nach Sinnlichkeit, Form und Formlosigkeit.

Aparāpi tisso taṇhā—
aparāpi → xviii aparā pi (pts)
Weitere drei Arten des Verlangens:
rūpataṇhā, arūpataṇhā, nirodhataṇhā.
rūpataṇhā arūpataṇhā nirodhataṇhā → rūpa-taṇhā arūpa-taṇhā nirodha-taṇhā (pts)
nach Form, Formlosigkeit und Aufhören.

Tīṇi saṁyojanāni—
saṁyojanāni → saññojanāni (th)
Drei Fesseln:
sakkāyadiṭṭhi, vicikicchā, sīlabbataparāmāso.
sīlabbata-parāmāso → Cp. A. III. 92. 4, vol. i. 242. (pts note) | sakkāyadiṭṭhi → sakkāya-diṭṭhi (pts)
Substanzialistische Ansicht, Zweifel und falsches Verständnis von Regeln und Gelübden.

Tayo āsavā—Drei Befleckungen: kāmāsavo, bhavāsavo, avijjāsavo.
avijjāsavo → Cp. D. ii. 97, vol. i. 84. A. III. 58. 5, vol. i. 165, and onwards. M. i. 7, 23, 279. S. iv. 256; v. 56, 189. (pts note)
Sinnlichkeit, Wunsch nach fortgesetztem Dasein und Unwissenheit.

Tayo bhavā—Drei Bereiche des Daseins: kāmabhavo, rūpabhavo, arūpabhavo.
arūpabhavo → arūpabhavo xxii (pts) | arūpabhavo → Cp. D. xv. 5, vol. ii. 57. A. III. 76. 1-3, vol. ii. 223; VI. 105. 2, vol. iii. 444. S. ii. 3; iv. 258. (pts note) | kāmabhavo rūpabhavo → kāma-bhavo rūpa-bhavo (pts)
der Bereich der Sinne, der Bereich der leuchtenden Form und der formlose Bereich.

Tisso esanā—Drei Arten der Suche: kāmesanā, bhavesanā, brahmacariyesanā.
brahmacariyesanā → brahmacariyesanā xxiii (pts) | brahmacariyesanā → Cp. A. X. 20. 9, vol. v. 31. S. v. 54, 136, 246. (pts note)
Suche nach Sinnenfreuden, nach fortgesetztem Dasein und nach einem geistlichen Pfad.

Tisso vidhā—Drei Arten der Unterscheidung: seyyohamasmīti vidhā, sadisohamasmīti vidhā, hīnohamasmīti vidhā.
ham → So Scd K Sum; St seyyohasmīti, etc.; Br seyyohamasmiṁti; Br seyyohasmiti, etc. (pts note) | seyyohamasmīti → seyyohamasmī ti (bjt) | seyyohamasmīti → seyyo ham asmīti (pts) | sadisohamasmīti → sadiso ham asmīti (pts) | hīnohamasmīti → hīno ham asmīti (pts)
‚Ich bin besser‘, ‚ich bin gleich‘ und ‚ich bin schlechter‘.

Tayo addhā—Drei Zeiträume: atīto addhā, anāgato addhā, paccuppanno addhā.Vergangenheit, Zukunft und Gegenwart.

Tayo antā—Drei Extreme: sakkāyo anto, sakkāyasamudayo anto, sakkāyanirodho anto.
anto → anto xxvi (pts) | anto → Cp. A. VI. 61. 7, vol. iii. 401. (pts note) | sakkāyasamudayo → sakkāya-samudayo (pts) | sakkāyanirodho → sakkāya-nirodho (pts)
Substanzielle Wirklichkeit, der Ursprung substanzieller Wirklichkeit und das Aufhören substanzieller Wirklichkeit.

Tisso vedanā—Drei Gefühle: sukhā vedanā, dukkhā vedanā, adukkhamasukhā vedanā.
vedanā → vedanā xxvii (pts) | vedanā → Cp. infra, xxxiv. 1.4 (iii). A. VI. 61. 4, vol. iii. 400. S. ii. 53; iii. 86; iv. 204-235; v. 21, 57, 189. (pts note) | adukkhamasukhā → adukkha-m-asukhā (pts)
Glück, Schmerz, weder Schmerz noch Glück.

Tisso dukkhatā—Drei Arten des Leidens: dukkhadukkhatā, saṅkhāradukkhatā, vipariṇāmadukkhatā.
vipariṇāmadukkhatā → vipariṇāmadukkhatā xxviii (pts) | vipariṇāma-dukkhatā → Cp. S. iv. 259; v. 56. (pts note) | dukkhadukkhatā saṅkhāradukkhatā vipariṇāmadukkhatā → dukkha-dukkhatā saṁkhāradukkhatā vipariṇāma-dukkhatā (pts)
das Leiden, das im Schmerz liegt, das Leiden, das im Bedingtsein liegt, und das Leiden, das im Zugrundegehen liegt.

Tayo rāsī—Drei Haufen: micchattaniyato rāsi, sammattaniyato rāsi, aniyato rāsi.
micchattaniyato → micchatta-niyato (pts)
der Haufen, der auf den falschen Weg festgelegt ist, der Haufen, der auf den richtigen Weg festgelegt ist, und der Haufen, der nicht festgelegt ist.

Tayo tamā—
Tayo tamā → tisso kaṅkhā (bahūsu) | tayo tamā → tisso kaṅkhā (bj, sya-all) | kaṅkhā → tayo tamā (bj: machasaṁ) | tamā → tisso kaṅkhā (bahūsu) aṭṭhakathā oloketabbā (cck note) | Tisso → So Bmr K; SS tayo. (pts note) | kaṅkhā → St Sum tamā. (pts note)
Drei Dunkelheiten:
atītaṁ vā addhānaṁ ārabbha kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati, anāgataṁ vā addhānaṁ ārabbha kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati, etarahi vā paccuppannaṁ addhānaṁ ārabbha kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati.
na → ca (pts)
Man hat Zweifel, ist unsicher, unentschlossen und mutlos bezüglich Vergangenheit, Zukunft und Gegenwart.

Tīṇi tathāgatassa arakkheyyāni—
arakkheyyāni → ārakkheyyāni (pts) | ārakkheyyāni → K arakkheyyāni; and so A. VII. 55. 1, 2, vol. iv. 82, where four are enumerated. (pts note)
Drei Bereiche, in denen ein Klargewordener nichts zu verbergen hat:
parisuddhakāyasamācāro āvuso tathāgato, natthi tathāgatassa kāyaduccaritaṁ, yaṁ tathāgato rakkheyya:
parisuddhakāyasamācāro → parisuddhakāya-samācāro (pts) | natthi → n atthi (pts) | kāyaduccaritaṁ → kāya-duccaritaṁ (pts)
Das Verhalten des Klargewordenen mit dem Körper, der Sprache und dem Geist ist rein. Es gibt kein Fehlverhalten mit dem Körper, der Sprache oder dem Geist, das er zu verbergen hätte in dem Gedanken:
‘mā me idaṁ paro aññāsī’ti.‚Dass andere das nicht über mich herausfinden!‘ Parisuddhavacīsamācāro āvuso, tathāgato, natthi tathāgatassa vacīduccaritaṁ, yaṁ tathāgato rakkheyya:
parisuddhavacīsamācāro → parisuddha-vacī-samācāro (pts) | natthi → n atthi (pts) | vacīduccaritaṁ → vacī-duccaritaṁ (pts)
‘mā me idaṁ paro aññāsī’ti. Parisuddhamanosamācāro, āvuso, tathāgato, natthi tathāgatassa manoduccaritaṁ yaṁ tathāgato rakkheyya:
parisuddhamanosamācāro → parisuddhamano-samācāro (pts) | natthi → n atthi (pts) | manoduccaritaṁ → mano-duccaritaṁ (pts)
‘mā me idaṁ paro aññāsī’ti.
aññāsīti → aññāsīti xxxi (pts)

Tayo kiñcanā—Drei Besitztümer: rāgo kiñcanaṁ, doso kiñcanaṁ, moho kiñcanaṁ.
kiñcanaṁ → kiñcanaṁ xxxii (pts) | kiñcanaṁ → Cp. S. iv. 297. The group rāga, dosa, moha recurs constantly in A. from II. 2. 1, vol. i. 52, onwards. (pts note)
Gier, Hass und Täuschung.

Tayo aggī—
aggī → So Br K; SS Bm aggi. Cp. S., vol. iv. 19. A. VII. 43. 2, vol. iv. 41, enumerates seven, adding kaṭṭhaggi to those of (xxxii), (xxxiii). (pts note)
Drei Feuer:
rāgaggi, dosaggi, mohaggi.Das Feuer der Gier, des Hasses und der Täuschung.

Aparepi tayo aggī—
aparepi → xxxiii apare pi (pts)
Weitere drei Feuer:
āhuneyyaggi, gahapataggi, dakkhiṇeyyaggi.
gahapataggi → K puts this third. (pts note) | + → dakkhiṇeyyaggi (th)
Ein Feuer für die, die einer den Göttern gewidmeten Gabe würdig sind, ein Feuer für Hausbesitzer und ein Feuer für die, die einer religiösen Gabe würdig sind.

Tividhena rūpasaṅgaho—
rūpasaṅgaho → rūpa-saṅgaho (pts)
Eine dreifache Einteilung der Materie:
sanidassanasappaṭighaṁ rūpaṁ, anidassanasappaṭighaṁ rūpaṁ, anidassanaappaṭighaṁ rūpaṁ.
rūpaṁ → anidassanasappaṭigharūpaṁ (bj: syā, kām) | rūpaṁ → sanidassanasappaṭigharūpaṁ (syā. kaṁ.) evamitaradvayepi (cck note) | Sanidassana-sappaṭighaṁ → SS almost always -ghaṁ; Bmr always; K -gha. (pts note) | anidassanasappaṭighaṁ → anidassana-sappaṭighaṁ (pts)
sichtbar und Widerstand bietend, unsichtbar und Widerstand bietend und unsichtbar und keinen Widerstand bietend.

Tayo saṅkhārā—
saṅkhārā → saṁkhārā puññābhisaṁkhāro (pts)
Drei Willensbildungsprozesse:
puññābhisaṅkhāro, apuññābhisaṅkhāro, āneñjābhisaṅkhāro.
āneñjābhisaṅkhāro → āneñjābhisaṁkhāro xxxvi (pts) | āneñjābhisaṁkhāro → So Bmr K Sum-Br and Childers; SS Sum-Scd ānañjābhisaṁkhāro. (pts note) | puññābhisaṅkhāro apuññābhisaṅkhāro āneñjābhisaṅkhāro → apuññābhisaṁkhāro āneñjābhisaṁkhāro (pts)
gute Willensbildung, schlechte Willensbildung und unbewegte Willensbildung.

Tayo puggalā—Drei Personen: sekkho puggalo, asekkho puggalo, nevasekkho nāsekkho puggalo.
puggalo → puggalo xxxvii (pts) | Sekho → Bmr K sekkho, throughout. (pts note) | nevasekkho nāsekkho → nevasekkhonāsekkho (my, bjt)
ein in Schulung Befindlicher, ein der Schulung Entwachsener und jemand, der weder in Schulung noch der Schulung entwachsen ist.

Tayo therā—Drei Älteste: jātithero, dhammathero, sammutithero.
sammutithero → sammatithero (cck, km); sammatitthero (sya1ed, sya2ed) | sammutithero → sammatithero (bj); sammutithero xxxviii (pts) | jātithero dhammathero sammutithero → jātitthero dhammatthero sammatitthero (sya-all) | sammatithero → sammututhero (bj: machasaṁ) | sammutithero → sammatithero (cck: syā. kaṁ.) | jātithero dhammathero sammutithero → jāti-thero dhamma-thero sammuti-thero (pts)
der Älteste nach der Geburt, der Älteste nach der Lehre und der Älteste nach Sitte und Gebrauch.

Tīṇi puññakiriyavatthūni—
puññakiriyavatthūni → puññakiriyāvatthūni (sya-all) | puññakiriyavatthūni → puñña-kiriya-vatthūni (pts)
Drei Grundlagen für das Schaffen von Verdienst:
dānamayaṁ puññakiriyavatthu, sīlamayaṁ puññakiriyavatthu, bhāvanāmayaṁ puññakiriyavatthu.
puñña-kiriya-vatthu → St vatthuṁ. (pts note) | xxxix → St inserts uppādetvā. (pts note) | puññakiriyavatthu → puññakiriyāvatthu (th)
Geben, Tugend und Meditation sind Grundlagen für das Schaffen von Verdienst.

Tīṇi codanāvatthūni—
codanāvatthūni → codanā-vatthūni (pts)
Drei Grundlagen für Anklagen:
diṭṭhena, sutena, parisaṅkāya.
parisaṅkāya → parisaṁkāya (bjt, pts)
was man gesehen, gehört und vermutet hat.

Tisso kāmūpapattiyo—
kāmūpapattiyo → kāmuppattiyo (bj); kāmupavattiyo (cck); kāmupapattiyo (sya1ed, pts1ed, mr) | kāmūpapattiyo santāvuso → kāmupapattiyo sant āvuso (pts) | kāmūpapattiyo → kāmūpapattiyo (bj: PTS, syā, kām) | kāmūpapattiyo → kāmuppattiyo (cck: sī.); kāmupapattiyo (cck: syā. pī. ka.) | kāmupapattiyo → SS kāmuppattiyo; Bm Sum-Bm kamūpapattiyo; Br Sum-Scd kāmupapo; K kāmūpavattiyo, but afterwards ūpapo. (pts note)
Drei sinnliche Wiedergeburten:
santāvuso sattā paccupaṭṭhitakāmā, te paccupaṭṭhitesu kāmesu vasaṁ vattenti, seyyathāpi manussā ekacce ca devā ekacce ca vinipātikā.
santāvuso → sant āvuso (pts) | paccupaṭṭhitakāmā → paccupaṭṭhita-kāmā (pts) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)
Es gibt Lebewesen, die begehren, was da ist. Sie geraten in den Bann von gegenwärtig erschienenen Sinnenfreuden. Das sind Menschen, manche Götter und manche Wesen in der Unterwelt.
Ayaṁ paṭhamā kāmūpapatti.
kāmūpapatti santāvuso → kāmupapatti sant āvuso (pts)
Das ist die erste sinnliche Wiedergeburt.
Santāvuso, sattā nimmitakāmā, te nimminitvā nimminitvā kāmesu vasaṁ vattenti, seyyathāpi devā nimmānaratī.
nimminitvā nimminitvā → nimmetvā nimmetvā (pts) | nimmetvā → So SS Sum-Scd; Bm K Sum-Br nimminitva nimminitvā; Br nimminetvā nimminetvā. (pts note) | santāvuso → sant āvuso (pts) | nimmitakāmā → nimmita-kāmā (pts) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | nimmānaratī → nimmāna-ratī (pts)
Es gibt Lebewesen, die begehren, etwas zu erschaffen. Nachdem sie viel erschaffen haben, geraten sie in den Bann von Sinnenfreuden. Das sind die Götter, die das Erschaffen lieben.
Ayaṁ dutiyā kāmūpapatti.
kāmūpapatti santāvuso → kāmupapatti sant āvuso (pts)
Das ist die zweite sinnliche Wiedergeburt.
Santāvuso sattā paranimmitakāmā, te paranimmitesu kāmesu vasaṁ vattenti, seyyathāpi devā paranimmitavasavattī.
santāvuso → sant āvuso (pts) | paranimmitakāmā → para-nimmita-kāmā (pts) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | paranimmitavasavattī → paranimmita-vasavattī (pts)
Es gibt Lebewesen, die begehren, was andere erschaffen. Sie geraten in den Bann von Sinnenfreuden, die von anderen erschaffen werden. Das sind die Götter, die über das herrschen, was andere erschaffen.
Ayaṁ tatiyā kāmūpapatti.
kāmūpapatti → kāmupapatti xli (pts) | kāmupapatti → Br here kāmūpapatti. (pts note)
Das ist die dritte sinnliche Wiedergeburt.

Tisso sukhūpapattiyo—
sukhūpapattiyo → sukhupapattiyo (sya1ed, pts1ed, mr) | sukhūpapattiyo santāvuso → sukhupapattiyo sant āvuso (pts) | sukhūpapattiyo → sukhupapattiyo (bj: PTS, syā, kām) | sukhūpapattiyo → sukhupapattiyo (cck: syā. pī. ka.) | sukhupapattiyo → Sum-Br sukhūpapattiyo. (pts note)
Drei glückliche Wiedergeburten:
santāvuso sattā uppādetvā uppādetvā sukhaṁ viharanti, seyyathāpi devā brahmakāyikā.
sattā → sattā sukhaṁ (sya-all, km) | sukhaṁ → cittasukhaṁ (sya-all, mr) | sattā → sattā sukhaṁ (cck: syā. kaṁ.) | santāvuso → sant āvuso (pts) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | brahmakāyikā → brahma-kāyikā (pts)
Es gibt Lebewesen, die im Glück leben, nachdem sie wieder und wieder die Voraussetzungen dafür geschaffen haben. Das sind die Götter aus Brahmās Gefolge.
Ayaṁ paṭhamā sukhūpapatti.
sukhūpapatti santāvuso → sukhupapatti sant āvuso (pts)
Das ist die erste glückliche Wiedergeburt.
Santāvuso, sattā sukhena abhisannā parisannā paripūrā paripphuṭā.
abhisannā parisannā → abhissannā parissannā (bjt) | santāvuso → sant āvuso (pts)
Es gibt Lebewesen, die sind getränkt, durchdrungen, angefüllt und vollgesogen mit Glück.
Te kadāci karahaci udānaṁ udānenti:Dann und wann rufen sie innig aus: ‘aho sukhaṁ, aho sukhan’ti, seyyathāpi devā ābhassarā.
sukhanti seyyathāpi → sukhan ti seyyathā pi (pts)
‚Oh welche Seligkeit! Oh welche Seligkeit!‘ Das sind die Götter von strahlendem Glanz.
Ayaṁ dutiyā sukhūpapatti.
sukhūpapatti santāvuso → sukhupapatti sant āvuso (pts)
Das ist die zweite glückliche Wiedergeburt.
Santāvuso, sattā sukhena abhisannā parisannā paripūrā paripphuṭā.
abhisannā parisannā → abhissannā parissannā (bjt) | santāvuso → sant āvuso (pts)
Es gibt Lebewesen, die sind getränkt, durchdrungen, angefüllt und vollgesogen mit Glück.
Te santaṁyeva tusitā sukhaṁ paṭisaṁvedenti, seyyathāpi devā subhakiṇhā.
tusitā → saṁtusitā (sya-all, km) | tusitā sukhaṁ paṭisaṁvedenti → saṁtusitā cittasukhaṁ paṭivedenti (sya-all) | subhakiṇhā → subhakiṇṇā (pts) | tusitā → santusitā (cck: syā. kaṁ.) | sukhaṁ → cittasukhaṁ (cck: syā. ka.) | tesan → Sc yesan. (pts note) | tusitā → So SS Br Sum; Bm tussitā; K saṁtusitā. (pts note) | sukhaṁ → Bmr K cittasukhaṁ. (pts note) | paṭisaṁvedenti → K Sum paṭivedenti. (pts note) | Subha-kiṇṇā → Sct kiṇhā; Sd kinna. (pts note) | te santaṁyeva → tesan taṁ yeva (pts) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)
Da sie wahrhaft zufrieden sind, erfahren sie Glück. Das sind die Götter von allumfassender Schönheit.
Ayaṁ tatiyā sukhūpapatti.
sukhūpapatti → sukhupapatti (sya-all); sukhupapatti xlii (pts)
Das ist die dritte glückliche Wiedergeburt.

Tisso paññā—Drei Arten von Weisheit: sekkhā paññā, asekkhā paññā, nevasekkhānāsekkhā paññā.
Sekhā → Bmr K sekkhā, as before. (pts note) | nevasekkhānāsekkhā → nevasekkhā nāsekkhā (th) | asekkhā → asekhā (pts) | nevasekkhānāsekkhā → n eva sekhā nāsekhā (pts)
die Weisheit eines in Schulung Befindlichen, die Weisheit eines der Schulung Entwachsenen und die Weisheit von jemandem, der weder in Schulung noch der Schulung entwachsen ist.

Aparāpi tisso paññā—
aparāpi → xliii aparā pi (pts)
Weitere drei Arten von Weisheit:
cintāmayā paññā, sutamayā paññā, bhāvanāmayā paññā.
Cintā-mayā → Sct clearly cittā; Sd ciṁtā; Sd -mayi; St -mayī, and onwards. (pts note) | bhāvanāmayā → bhāvanā-mayā (pts)
Weisheit, die durch Denken, durch Lernen oder durch Meditation hervorgebracht wurde.

Tīṇāvudhāni—
tīṇāvudhāni → tīṇ āvudhāni (pts)
Drei Waffen:
sutāvudhaṁ, pavivekāvudhaṁ, paññāvudhaṁ.Lernen, Abgeschiedenheit und Weisheit.

Tīṇindriyāni—
tīṇindriyāni → tīṇ indriyāni anaññātaṁ (pts)
Drei Fähigkeiten:
anaññātaññassāmītindriyaṁ, aññindriyaṁ, aññātāvindriyaṁ.
anaññātaññassāmītindriyaṁ → anaññataññassāmītindriyaṁ (sya-all) | aññātāvindriyaṁ → aññātāvindriyaṁ xlvi (pts) | aññātāvindriyaṁ → Cp. S. v. 204. (pts note) | anaññātaññassāmītindriyaṁ → ñassāmitindriyaṁ (pts)
die Fähigkeit, zu erkennen, dass die eigene Erleuchtung bevorsteht, die Fähigkeit der Erleuchtung und die Fähigkeit eines erleuchteten Menschen.

Tīṇi cakkhūni—Drei Augen: maṁsacakkhu, dibbacakkhu, paññācakkhu.
paññācakkhu → paññācakkhu xlvii (pts) | maṁsacakkhu dibbacakkhu paññācakkhu → maṁsa-cakkhu dibba-cakkhu paññā-cakkhu (pts)
das fleischliche Auge, das hellsichtige Auge und das Auge der Weisheit.

Tisso sikkhā—Drei Schulungen: adhisīlasikkhā, adhicittasikkhā, adhipaññāsikkhā.
adhipaññāsikkhā → adhipaññāsikkhā xlviii (pts) | adhipaññā-sikkhā → Cp. A. III. 88, vol. i. 235; VI. 105. 3, vol. iii. 444. (pts note) | adhisīlasikkhā adhicittasikkhā adhipaññāsikkhā → adhisīla-sikkhā adhicitta-sikkhā adhipaññā-sikkhā (pts)
in höherer Tugend, höherem Geist und höherer Weisheit.

Tisso bhāvanā—Drei Arten von Entwicklung: kāyabhāvanā, cittabhāvanā, paññābhāvanā.
kāyabhāvanā cittabhāvanā paññābhāvanā → kāya-bhāvanā citta-bhāvanā paññā-bhāvanā (pts)
Entwicklung von körperlichem Durchhaltevermögen, Entwicklung des Geistes und Entwicklung von Weisheit.

Tīṇi anuttariyāni—
Tīṇānuttariyāni → So SS; Bmr K tīṇi an-. Cp. M. i. 235. (pts note)
Drei unübertreffliche Dinge:
dassanānuttariyaṁ, paṭipadānuttariyaṁ, vimuttānuttariyaṁ.unübertreffliches Sehen, unübertreffliches Üben und unübertreffliche Freiheit.

Tayo samādhī—Drei Arten der Versenkung: savitakkasavicāro samādhi, avitakkavicāramatto samādhi, avitakkaavicāro samādhi.
savitakkasavicāro → savitakkavicāro (sya-all); savitakko savicāro (pts) | avitakkaavicāro → avitakkavicāro (sya-all); avitakko avicāro (pts) | avitakkavicāramatto → avitakko vicāramatto (pts) | savicāro → So SS; Bmr Sum savitakka-sav-; K savitakka-vicāro. Cp. infra, xxxiv. 1.4 (ii). (pts note) | avitakko → Bmr K avitakka-. (pts note) | avicāro → Bmr avitakka-avicāro; K avitakka-vicāro. (pts note) | avitakkavicāramatto → avitakko vicāra-matto (pts)
Versenkung, in der man den Geist ausrichtet und hält; Versenkung, in der man den Geist nicht ausrichtet, sondern nur hält; Versenkung, ohne dass man den Geist ausrichtet oder hält.

Aparepi tayo samādhī—
aparepi → li apare pi (pts)
Weitere drei Arten der Versenkung:
suññato samādhi, animitto samādhi, appaṇihito samādhi.Versenkung in Leerheit, merkmalslose Versenkung und ungerichtete Versenkung.

Tīṇi soceyyāni—Drei Arten von Reinheit: kāyasoceyyaṁ, vacīsoceyyaṁ, manosoceyyaṁ.
manosoceyyaṁ → manosoceyyaṁ liii (pts) | mano-soceyyaṁ → Cp. A. III. 118, vol. i. 271. (pts note) | kāyasoceyyaṁ vacīsoceyyaṁ manosoceyyaṁ → kāya-soceyyaṁ vacī-soceyyaṁ mano-soceyyaṁ (pts)
Reinheit des Körpers, der Sprache und des Geistes.

Tīṇi moneyyāni—Drei Arten von Abgeklärtheit: kāyamoneyyaṁ, vacīmoneyyaṁ, manomoneyyaṁ.
mano-moneyyaṁ → Cp. A. III. 120, vol. i. 273. (pts note) | kāyamoneyyaṁ vacīmoneyyaṁ manomoneyyaṁ → kāya-moneyyaṁ vacī-moneyyaṁ mano-moneyyaṁ (pts)
Abgeklärtheit in Bezug auf den Körper, die Sprache und den Geist.

Tīṇi kosallāni—In drei Dingen bewandert sein: āyakosallaṁ, apāyakosallaṁ, upāyakosallaṁ.
āyakosallaṁ apāyakosallaṁ upāyakosallaṁ → āya-kosallaṁ apāya-kosallaṁ upāya-kosallaṁ (pts)
Im Fortschritt, im Rückschritt und in den richtigen Mitteln.

Tayo madā—Drei Eitelkeiten: ārogyamado, yobbanamado, jīvitamado.
jīvitamado tīṇi ādhipateyyāni → jātimado tīṇādhipateyyāni (sya-all) | ārogyamado yobbanamado → ārogya-mado yobbana-mado (pts)
die Eitelkeit der Jugend, die Eitelkeit der Gesundheit und die Eitelkeit des Lebens.

Tīṇi ādhipateyyāni—
tīṇi ādhipateyyāni → lvi tīṇādhipateyyāni (pts) | Tīṇādhipateyyāni → Bmr tīṇi adhipateyyāni. Cp. A. III. 40, vol. i. 147. (pts note)
Drei Dinge, denen gegenüber man sich in die Pflicht nehmen soll:
attādhipateyyaṁ, lokādhipateyyaṁ, dhammādhipateyyaṁ.
dhammādhipateyyaṁ → dhammādhipateyyaṁ lvii (pts)
Sich selbst, der Welt oder der Lehre gegenüber nimmt man sich in die Pflicht.

Tīṇi kathāvatthūni—
kathā-vatthūni → Cp. A. III. 67, vol. i. 197. (pts note)
Drei Diskussionsthemen:
atītaṁ vā addhānaṁ ārabbha kathaṁ katheyya:Man spricht über die Vergangenheit: ‘evaṁ ahosi atītamaddhānan’ti;
atītamaddhānanti → atītaṁ addhānan ti (pts)
‚So war es in der Vergangenheit.‘
anāgataṁ vā addhānaṁ ārabbha kathaṁ katheyya:
ārabbha → K omits. (pts note)
Man spricht über die Zukunft:
‘evaṁ bhavissati anāgatamaddhānan’ti;
anāgatamaddhānanti → anāgatam addhānan ti (pts)
‚So wird es in der Zukunft sein.‘
etarahi vā paccuppannaṁ addhānaṁ ārabbha kathaṁ katheyya:Oder man spricht über die Gegenwart: ‘evaṁ hoti etarahi paccuppannaṁ addhānan’ti.
hoti → (sya-all) | paccuppannaṁ addhānanti → paccuppannanti (sya-all); paccuppannan ti lviii (pts) | hoti → So Sc Bmr; Sdt K omit. (pts note) | ti → Bmr paccuppannaṁ addhānan ti. (pts note)
‚So ist es jetzt in der Gegenwart.‘

Tisso vijjā—
vijjā → Cp. infra, xxxiv. 1.4 (x); A. X. 102. 2, 3, vol. v. 211. (pts note)
Dreifaches Wissen:
pubbenivāsānussatiñāṇaṁ vijjā, sattānaṁ cutūpapāteñāṇaṁ vijjā, āsavānaṁ khayeñāṇaṁ vijjā.
sattānaṁ cutūpapāteñāṇaṁ → sattāraṁ cutūpapāte ñāṇaṁ (pts) | khayeñāṇaṁ → khaye ñāṇaṁ (bjt, th, pts) | pubbenivāsānussatiñāṇaṁ → pubbe-nivāsānussati-ñāṇaṁ (pts)
Wissen um Erinnerung an frühere Leben, um Erkennen von Tod und Wiedergeburt der Lebewesen und um Erkennen der Auflösung der Befleckungen.

Tayo vihārā—Drei Arten der Meditation: dibbo vihāro, brahmā vihāro, ariyo vihāro.
dibbo → dibyo (sya-all) | brahmā vihāro → brahmavihāro (sya-all, pts) | brahmā vihāro → brahma-vihāro (pts)
die himmlische Meditation, die göttliche Meditation und die edle Meditation.

Tīṇi pāṭihāriyāni—
pāṭihāriyāni → Cp. D. xi. 3, vol. i. 212; A. III. 60. 4, vol. i. 170; XI. 11. 5, vol. v. 327. (pts note)
Drei Demonstrationen:
iddhipāṭihāriyaṁ, ādesanāpāṭihāriyaṁ, anusāsanīpāṭihāriyaṁ.
anusāsanīpāṭihāriyaṁ → anusāsanipāṭihāriyaṁ (pts) | iddhipāṭihāriyaṁ → iddhi-pāṭihāriyaṁ (pts) | anusāsanīpāṭihāriyaṁ → anusāsani-pāṭihāriyaṁ (pts)
die Demonstration übersinnlicher Kraft, die Demonstration einer Enthüllung und die Lehrdemonstration.

Ime kho, āvuso, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena tayo dhammā sammadakkhātā.
sammāsambuddhena → sammā-sambuddhena (pts) | sammadakkhātā → sammad-akkhātā (pts)
Das sind die Lehren, die zu Dreiergruppen zusammengestellt sind, die vom Buddha richtig erklärt wurden.
Tattha sabbeheva saṅgāyitabbaṁ …pe… atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ.
devamanussānaṁ → devamanussānaṁ catukkaṁ (bj) | saṅgāyitabbaṁ → saṅgāyitabbaṁ na vivaditabbaṁ (sya-all, pts) | deva-manussānaṁ → K inserts Saṁgītiyatikaṁ niṭṭhitaṁ. (pts note) | + → saṅgītiyattikaṁ niṭṭhitaṁ (th) | sabbeheva → sabbeh eva (pts)
Ihr sollt sie alle im Chor aufsagen.

4. Catukka4. Vierer

Atthi kho, āvuso, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena cattāro dhammā sammadakkhātā.
sammāsambuddhena → sammā-sambuddhena (pts)
Da sind zu Vierergruppen zusammengestellte Lehren, die vom Buddha richtig erklärt wurden.
Tattha sabbeheva saṅgāyitabbaṁ, na vivaditabbaṁ …pe… atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ.
na vivaditabbaṁ → (sya-all) | vivaditabbaṁ → vivaditabbaṁ yathayidaṁ brahmacariyaṁ (pts) | atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ → (pts) | pe → spelled out in full (bjt) | sabbeheva → sabbeh eva (pts)
Ihr sollt sie alle im Chor aufsagen.
Katame cattāro?Welches sind die Lehren, die zu Vierergruppen zusammengestellt sind?

Cattāro satipaṭṭhānā.
satipaṭṭhānā → Cp. D. xxii. 1, vol. ii. 290; xxxiv. 1.5 (ii), infra. A. IX. 63. 4, vol. iv. 457. M. i. 56; ii. 11; iii. 85. S. v. 141. (pts note)
Vier Arten der Achtsamkeitsmeditation:
Idhāvuso, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.
idhāvuso → idh āvuso (pts) | abhijjhādomanassaṁ → abhijjhā-domanassaṁ (pts)
Da meditiert ein Mönch, indem er einen Aspekt des Körpers beobachtet – eifrig, bewusst und achtsam, frei von Begehrlichkeit und Verdrießlichkeit gegenüber der Welt.
Vedanāsu vedanānupassī …pe…
vedanānupassī → vedanā (th)
Er meditiert, indem er einen Aspekt der Gefühle beobachtet …
citte cittānupassī …pe…
citte → Sc cittesu. (pts note) | cittānupassī → cittā (th)
indem er einen Aspekt des Geistes beobachtet …
dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.
abhijjhā-domanassaṁ → Cp. S. v. 9. (pts note)
indem er einen Aspekt der natürlichen Gesetzmäßigkeiten beobachtet – eifrig, bewusst und achtsam, frei von Begehrlichkeit und Verdrießlichkeit gegenüber der Welt.

Cattāro sammappadhānā.
samma-ppadhānā → Cp. A. I. 20. 14, vol. i. 39; III. 152, vol. i. 296; IV. 13, vol. ii. 15; IV. 271. 2, ibid. 256; IX. 73. 4, vol. iv. 462. M. ii. 11. (pts note)
Vier Arten rechten Bemühens:
Idhāvuso, bhikkhu anuppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ anuppādāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati.
vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th, pts) | idhāvuso → idh āvuso (pts)
Da entwickelt ein Mönch Enthusiasmus, setzt sich ein, rüttelt seine Energie auf, gebraucht seinen Geist und bemüht sich, damit schlechte, untaugliche Eigenschaften nicht aufkommen.
Uppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati.
vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th, pts)
Er entwickelt Enthusiasmus, setzt sich ein, rüttelt seine Energie auf, gebraucht seinen Geist und bemüht sich, damit schlechte, untaugliche Eigenschaften, die aufgekommen sind, aufgegeben werden.
Anuppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ uppādāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati.
vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th, pts)
Er entwickelt Enthusiasmus, setzt sich ein, rüttelt seine Energie auf, gebraucht seinen Geist und bemüht sich, damit taugliche Eigenschaften aufkommen.
Uppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati.
bhāvanāya pāripūriyā → bhāvanāpāripūriyā (bj) | vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th, pts) | bhiyyobhāvāya → bhiyyo bhāvāya (pts)
Er entwickelt Enthusiasmus, setzt sich ein, rüttelt seine Energie auf, gebraucht seinen Geist und bemüht sich, damit taugliche Eigenschaften, die aufgekommen sind, bleiben, nicht verloren gehen, sondern anwachsen, reifen und sich vollständig entwickeln.

Cattāro iddhipādā.
iddhipādā → Cp. D. xviii. 22, vol. ii. 213. A. I. 20. 18, vol. i. 39; IV. 271. 3, vol. ii. 256; V. 67. 2, vol. iii. 82. M. ii. 11. S. v. 254. (pts note)
Vier Grundlagen übersinnlicher Kraft:
Idhāvuso, bhikkhu chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti.
idhāvuso → idh āvuso (pts) | chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ → chandasamādhi-padhāna-saṁkhāra-samannāgataṁ (pts)
Da entwickelt ein Mönch die Grundlage übersinnlicher Kraft, die mit Versenkung durch Enthusiasmus und mit aktivem Bemühen einhergeht.
Cittasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti.
cittasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ → viriyasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ (sya-all) | cittasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ → cittasamādhipadhānasaṁkhārasamannāgataṁ (bjt) | cittasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ → citta-samādhi-padhāna-saṁkhāra-samannāgataṁ (pts)
Er entwickelt die Grundlage übersinnlicher Kraft, die mit Versenkung durch Entwicklung des Geistes und mit aktivem Bemühen einhergeht.
Vīriyasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti.
vīriyasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ → cittasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ (sya-all) | vīriyasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ → vīriyasamādhipadhānasaṁkhārasamannāgataṁ (bjt) | vīriyasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ → viriya-samādhi-padhānasaṁkhāra-samannāgataṁ (pts)
Er entwickelt die Grundlage übersinnlicher Kraft, die mit Versenkung durch Energie und mit aktivem Bemühen einhergeht.
Vīmaṁsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti.
vīmaṁsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ → vīmaṁsāsamādhipadhānasaṁkhārasamannāgataṁ (bjt) | vīmaṁsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ → vīmaṁsā-samādhi-padhāna-saṁkhāra-samannāgataṁ (pts)
Er entwickelt die Grundlage übersinnlicher Kraft, die mit Versenkung durch Untersuchung und mit aktivem Bemühen einhergeht.

Cattāri jhānāni.
jhānāni → Cp. D. i. 3. 21, vol. i. 37; ii. 75, vol. i. 73; ix. 10, vol. i. 182; xvii. 2. 3, vol. ii. 186; and below 3.2 (v). (pts note)
Vier Vertiefungen:
Idhāvuso, bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
paṭhamaṁ jhānaṁ → paṭhamajjhānaṁ (sya-all, km, pts1ed) | paṭhamaṁ jhānaṁ → paṭhamajjhānaṁ (pts) | jhānaṁ → paṭhamajjhānaṁ (bj: syā, kām) | jhānaṁ → paṭhamajjhānaṁ (cck: syā. kaṁ.) | idhāvuso → idh āvuso (pts) | vivicceva → eva (pts) | pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ → pīti-sukhaṁ paṭhama-jjhānaṁ (pts)
Da tritt ein Mönch, ganz abgeschieden von den Sinnenfreuden, abgeschieden von untauglichen Eigenschaften, in die erste Vertiefung ein und verweilt darin; da gibt es aus Abgeschiedenheit geborene Ekstase und Seligkeit, während er den Geist ausrichtet und hält.
Vitakkavicārānaṁ vūpasamā ajjhattaṁ sampasādanaṁ cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
dutiyaṁ jhānaṁ → dutiyajjhānaṁ (sya-all, km, pts1ed) | dutiyaṁ jhānaṁ → dutiyajjhānaṁ (pts) | jhānaṁ → dutiyajjhānaṁ (bj: syā, kām) | jhānaṁ → dutiyajjhānaṁ (cck: syā. kaṁ.) | vitakkavicārānaṁ → vitakka vicārānaṁ (pts) | pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ → pīti-sukhaṁ dutiya-jjhānaṁ (pts)
Wenn das Ausrichten und Halten des Geistes sich beruhigt, tritt er in die zweite Vertiefung ein und verweilt darin; da gibt es aus Versenkung geborene Ekstase und Seligkeit, mit innerer Klarheit und geeintem Geist, ohne Ausrichten und Halten.
Pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati sato ca sampajāno, sukhañca kāyena paṭisaṁvedeti, yaṁ taṁ ariyā ācikkhanti: ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
tatiyaṁ jhānaṁ → tatiyajjhānaṁ (sya-all, km, pts1ed) | sukhavihārīti tatiyaṁ jhānaṁ → sukhavihārī ti tatiyajjhānaṁ (pts) | jhānaṁ → tatiyajjhānaṁ (bj: syā, kām) | jhānaṁ → tatiyajjhānaṁ (cck: syā. kaṁ.) | upekhako → (v). A. II. 2. 3, vol. i. 53, and frequently onwards. M. iii. 42. S. ii. 210; iv. 263; v. 10, 213, 807, 318. 2 So SS; Bmr K upekkhako. (pts note) | yaṁ taṁ → yantaṁ (bjt, th) | + → taṁ (bjt) | sukhañca → sukhañ ca (pts) | yaṁ → yan (pts) | sukhavihārīti tatiyaṁ jhānaṁ → sukha-vihārī ti tatiya-jjhānaṁ (pts)
Und mit dem Schwinden der Ekstase tritt er in die dritte Vertiefung ein und verweilt darin; da meditiert er mit Gleichmut, achtsam und bewusst, und erfährt persönlich die Seligkeit, von der die Edlen erklären: ‚Gleichmütig und achtsam meditiert man in Seligkeit.‘
Sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā, pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā, adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
catutthaṁ jhānaṁ → catutthajjhānaṁ (sya-all, km, pts1ed) | atthaṅgamā → atthagamā (bj) | upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ → upekhāsatipārisuddhiṁ catutthajjhānaṁ (pts) | jhānaṁ → catutthajjhānaṁ (bj: syā, kām) | jhānaṁ → catutthajjhānaṁ (cck: syā. kaṁ.) | pubbeva → pubbe va (th) | pubbeva somanassadomanassānaṁ → pubbe va somanassa-domanassānaṁ (pts) | adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ → adukkha-m-asukhaṁ upekhā-satipārisuddhiṁ catuttha-jjhānaṁ (pts)
Indem er Glück und Schmerz aufgibt, und mit dem Vergehen früherer Fröhlichkeit und Traurigkeit, tritt er in die vierte Vertiefung ein und verweilt darin, ohne Glück oder Schmerz, mit reinem Gleichmut und reiner Achtsamkeit.

Catasso samādhibhāvanā.
samādhi-bhāvanā → Cp. A. IV. 41, vol. ii. 44. (pts note)
Vier Arten, Versenkung zu entwickeln:
Atthāvuso, samādhibhāvanā bhāvitā bahulīkatā diṭṭhadhammasukhavihārāya saṁvattati.
atthāvuso → atth āvuso (pts) | bahulīkatā diṭṭhadhammasukhavihārāya → bahulī-katā diṭṭhadhamma-sukhavihārāya (pts)
Es gibt eine Art, Versenkung zu entwickeln und zu mehren, die zu seliger Meditation in diesem Leben führt.
Atthāvuso, samādhibhāvanā bhāvitā bahulīkatā ñāṇadassanapaṭilābhāya saṁvattati.
ñāṇadassanapaṭilābhāya → ñāṇadassanapaṭilābhāyā (pts) | atthāvuso samādhibhāvanā → atth āvuso samādhi-bhāvanā bhāvitā bahulī-katā ñāṇa-dassana-paṭilābhāyā saṁvattati atth āvuso samādhi-bhāvanā (pts) | ñāṇadassanapaṭilābhāya → sati-sampajaññāya (pts)
Es gibt eine Art, Versenkung zu entwickeln und zu mehren, die zum Erlangen des Erkennens und Sehens führt.
Atthāvuso samādhibhāvanā bhāvitā bahulīkatā satisampajaññāya saṁvattati.
atthāvuso samādhibhāvanā → atth āvuso samādhi-bhāvanā (pts)
Es gibt eine Art, Versenkung zu entwickeln und zu mehren, die zu Achtsamkeit und Situationsbewusstsein führt.
Atthāvuso samādhibhāvanā bhāvitā bahulīkatā āsavānaṁ khayāya saṁvattati.Es gibt eine Art, Versenkung zu entwickeln und zu mehren, die zum Auflösen der Befleckungen führt.

Katamā cāvuso, samādhibhāvanā bhāvitā bahulīkatā diṭṭhadhammasukhavihārāya saṁvattati?
katamā cāvuso → katam āvuso (pts) | āvuso → So SS; Bmr K katamā c'; āvuso. (pts note) | katamā cāvuso samādhibhāvanā → katam āvuso samādhi-bhāvanā (pts) | bahulīkatā diṭṭhadhammasukhavihārāya → bahulī-katā diṭṭhadhamma-sukha-vihārāya (pts)
Und wie entwickelt und mehrt man Versenkung, sodass sie zu seliger Meditation in diesem Leben führt?
Idhāvuso, bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ …
savitakkaṁ → savitakkaṁ savicāraṁ (sya-all); paṭhamajjhānaṁ (pts) | vivicceva → vivicce va (bjt) | + → paṭhamaṁ jhānaṁ (bjt) | idhāvuso → idh āvuso (pts) | vivicceva → eva (pts)
Da tritt ein Mönch, ganz abgeschieden von den Sinnenfreuden, abgeschieden von untauglichen Eigenschaften, in die erste Vertiefung ein und verweilt darin …
pe…Er tritt in die zweite Vertiefung ein … catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
catutthaṁ jhānaṁ → catutthajjhānaṁ (sya-all); dutiyajjhānaṁ tatiyajjhānaṁ catutthajjhānaṁ (pts)
in die dritte Vertiefung … in die vierte Vertiefung.
Ayaṁ, āvuso, samādhibhāvanā bhāvitā bahulīkatā diṭṭhadhammasukhavihārāya saṁvattati.
samādhibhāvanā → samādhi-bhāvanā (pts) | bahulīkatā diṭṭhadhammasukhavihārāya → bahulī-katā diṭṭhadhamma-sukha-vihārāya (pts)
So entwickelt und mehrt man Versenkung, sodass sie zu seliger Meditation in diesem Leben führt.

Katamā cāvuso, samādhibhāvanā bhāvitā bahulīkatā ñāṇadassanapaṭilābhāya saṁvattati?
cāvuso → ca āvuso (pts) | cāvuso samādhibhāvanā → ca āvuso samādhi-bhāvanā (pts) | bahulīkatā ñāṇadassanapaṭilābhāya → bahulī-katā ñāṇa-dassanapaṭilābhāya (pts)
Und wie entwickelt und mehrt man Versenkung, sodass sie zum Erlangen des Erkennens und Sehens führt?
Idhāvuso, bhikkhu ālokasaññaṁ manasi karoti, divāsaññaṁ adhiṭṭhāti yathā divā tathā rattiṁ, yathā rattiṁ tathā divā.
rattiṁ → K ratti. (pts note) | manasi karoti → manasikaroti (th) | idhāvuso → idh āvuso (pts) | manasi karoti divāsaññaṁ → manasi-karoti divā-saññaṁ (pts)
Da richtet ein Mönch den Geist auf die Wahrnehmung von Licht, konzentriert sich auf die Wahrnehmung des Tages, ob bei Tag oder bei Nacht.
Iti vivaṭena cetasā apariyonaddhena sappabhāsaṁ cittaṁ bhāveti.Und so entwickelt er mit offenem und unverhülltem Herzen einen Geist voller Glanz. Ayaṁ, āvuso, samādhibhāvanā bhāvitā bahulīkatā ñāṇadassanapaṭilābhāya saṁvattati.
samādhibhāvanā → samādhi-bhāvanā (pts) | bahulīkatā ñāṇadassanapaṭilābhāya → bahulī-katā ñāṇa-dassanapaṭilābhāya (pts)
So entwickelt und mehrt man Versenkung, sodass sie zum Erlangen des Erkennens und Sehens führt.

Katamā cāvuso, samādhibhāvanā bhāvitā bahulīkatā satisampajaññāya saṁvattati?
cāvuso → ca āvuso (pts) | bahulīkatā satisampajaññāya → bahulī-katā sati-sampajaññāya (pts)
Und wie entwickelt und mehrt man Versenkung, sodass sie zu Achtsamkeit und Situationsbewusstsein führt?
Idhāvuso, bhikkhuno viditā vedanā uppajjanti, viditā upaṭṭhahanti, viditā abbhatthaṁ gacchanti.
abbhatthaṁ → abbhatthuṁ (bj) | idhāvuso → idh āvuso (pts)
Da ist sich ein Mönch seiner Gefühle bewusst, während sie aufkommen, während sie bestehen und während sie weggehen.
Viditā saññā uppajjanti, viditā upaṭṭhahanti, viditā abbhatthaṁ gacchanti.
abbhatthaṁ → abbhatthuṁ (bj) | saññā → Sc omits this group. (pts note)
Er ist sich seiner Wahrnehmungen bewusst, während sie aufkommen, während sie bestehen und während sie weggehen.
Viditā vitakkā uppajjanti, viditā upaṭṭhahanti, viditā abbhatthaṁ gacchanti.
vitakkā → St omits this group. (pts note)
Er ist sich seiner Gedanken bewusst, während sie aufkommen, während sie bestehen und während sie weggehen.
Ayaṁ, āvuso, samādhibhāvanā bhāvitā bahulīkatā satisampajaññāya saṁvattati.
bahulīkatā satisampajaññāya → bahulī-katā sati-sampajaññāya (pts)
So entwickelt und mehrt man Versenkung, sodass sie zu Achtsamkeit und Situationsbewusstsein führt.

Katamā cāvuso, samādhibhāvanā bhāvitā bahulīkatā āsavānaṁ khayāya saṁvattati?
cāvuso → ca āvuso (pts) | cāvuso samādhibhāvanā → ca āvuso samādhi-bhāvanā (pts) | bahulīkatā → bahulī-katā (pts)
Und wie entwickelt und mehrt man Versenkung, sodass sie zum Auflösen der Befleckungen führt?
Idhāvuso, bhikkhu pañcasu upādānakkhandhesu udayabbayānupassī viharati.
pañcas → Br K pañcasu up-. (pts note) | udayabbayānupassī → Br udabbayānupassī. (pts note) | idhāvuso → idh āvuso (pts) | pañcasu upādānakkhandhesu → pañcas upādāna-kkhandhesu (pts)
Da meditiert ein Mönch, indem er Aufstieg und Untergang bei den fünf mit Ergreifen verbundenen Aggregaten beobachtet:
Iti rūpaṁ, iti rūpassa samudayo, iti rūpassa atthaṅgamo.
atthaṅgamo → atthuṁgamo (bj); atthagamo (pts)
‚So ist Form, so ist ihr Ursprung, so ihr Vergehen.
Iti vedanā …pe…So ist Gefühl … iti saññā …So ist Wahrnehmung … iti saṅkhārā …
saṅkhārā → saṁkhārā (bjt, pts)
So sind Willensbildungsprozesse …
iti viññāṇaṁ, iti viññāṇassa samudayo, iti viññāṇassa atthaṅgamo.
atthaṅgamo → atthugamo (bj); atthagamo ti (pts) | ti → So SS; Bmr K omit. (pts note)
So ist Bewusstsein, so ist sein Ursprung, so sein Vergehen.‘
Ayaṁ, āvuso, samādhibhāvanā bhāvitā bahulīkatā āsavānaṁ khayāya saṁvattati.
samādhibhāvanā → samādhi-bhāvanā (pts) | bahulīkatā → bahulī-katā (pts)
So entwickelt und mehrt man Versenkung, sodass sie zum Auflösen der Befleckungen führt.

Catasso appamaññā.
appamaññā idhāvuso → appamaññāyo idh āvuso (pts) | appamaññāyo → So SS; Bmr K appamaññā. (pts note)
Vier grenzenlose Zustände:
Idhāvuso, bhikkhu mettāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati. Tathā dutiyaṁ. Tathā tatiyaṁ. Tathā catutthaṁ. Iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati.
abyāpajjena → abyāpajjhena (sya-all, km); avyāpajjhena (pts1ed) | catutthaṁ → catutthuṁ (bj); catutthiṁ (pts) | abyāpajjena → avyāpajjhena (pts) | abyāpajjena → abyāpajjhena (bj: PTS, syā, kām) | abyāpajjena → abyāpajjhena (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | sahagatena → Cp. D. xiii. 76-78, vol. i. 250; xvii. 2. 4, vol. ii. 186; xix. 59, vol. ii. 250. A. III. 63. 6, vol. i. 183; IV. 125, vol. ii. 128; 190. 4, vol. ii. 184; V. 192. 3, vol. iii. 225; IX. 18. 10, vol. iv. 390; X. 208. 1, vol. v. 299; XI. 17. 5, ibid: 344. S. v. 117. (pts note) | catutthiṁ → So SS; Bmr K catutthaṁ. (pts note) | sabbattatāya → Scd sabbatthatāya. (pts note) | idhāvuso → idh āvuso (pts) | mettāsahagatena → mettā sahagatena (pts) | uddhamadho → uddham adho (pts) | mettāsahagatena → mettā-sahagatena (pts)
Da meditiert ein Mönch, indem er eine Himmelsrichtung mit einem Herzen voller Liebe durchdringt, und die zweite und die dritte und die vierte. Ebenso nach oben, nach unten, dazwischen, überall und ringsumher; die ganze Welt durchdringt er mit einem Herzen voller Liebe – weit, ausgedehnt, grenzenlos, frei von Feindschaft und Böswilligkeit.
Karuṇāsahagatena cetasā …pe…Er meditiert, indem er eine Himmelsrichtung mit einem Herzen voller Mitgefühl durchdringt … muditāsahagatena cetasā …pe…
muditāsahagatena → muditā-sahagatena (pts) | + → upekhā (pts)
indem er eine Himmelsrichtung mit einem Herzen voller freudiger Anteilnahme durchdringt …
upekkhāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati. Tathā dutiyaṁ. Tathā tatiyaṁ. Tathā catutthaṁ. Iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati.
catutthaṁ → catutthuṁ (bj); catutthiṁ (pts) | sabbāvantaṁ → sabbaṁvantaṁ (bj) | abyāpajjena → abyāpajjhena (sya-all, pts) | upekkhāsahagatena → sahagatena (pts) | uddhamadho → uddham adho (pts) | upekkhāsahagatena → upekhā sahagatena (pts) | abyāpajjena → avyāpajjhena (pts)
indem er eine Himmelsrichtung mit einem Herzen voller Gleichmut durchdringt, und die zweite und die dritte und die vierte. Ebenso nach oben, nach unten, dazwischen, überall und ringsumher; die ganze Welt durchdringt er mit einem Herzen voller Gleichmut – weit, ausgedehnt, grenzenlos, frei von Feindschaft und Böswilligkeit.

Cattāro āruppā.
āruppā → arūpā (sya-all, km, pts1ed) | āruppā → āruppaṁ (bj) | āruppā idhāvuso → arūpā idh āvuso (pts) | āruppaṁ → arūpā (bj: PTS, syā, kām) | āruppā → arūpā (cck: syā. kaṁ. pī.) | arūpā → So Sd K Sum; Sct Bmr āruppā. Cp. A. IV. 190. 5, vol. ii. 184. (pts note)
Vier formlose Zustände:
Idhāvuso, bhikkhu sabbaso rūpasaññānaṁ samatikkamā paṭighasaññānaṁ atthaṅgamā nānattasaññānaṁ amanasikārā ‘ananto ākāso’ti ākāsānañcāyatanaṁ upasampajja viharati.
atthaṅgamā → atthugamā (bj); atthagamā (pts) | idhāvuso → idh āvuso (pts) | rūpasaññānaṁ → rūpa-saññānaṁ (pts) | paṭighasaññānaṁ atthaṅgamā nānattasaññānaṁ → paṭigha-saññānaṁ atthagamā nānatta-saññānaṁ (pts) | ākāsoti → ākāso ti (pts)
Da übersteigt ein Mönch jegliche Formwahrnehmung, und mit dem Vergehen der Wahrnehmung von Eindrücken, und indem er den Geist nicht auf die Wahrnehmung von Vielfalt richtet, tritt er im Wissen: ‚Raum ist unendlich‘, in die Dimension des unendlichen Raumes ein und verweilt darin.
Sabbaso ākāsānañcāyatanaṁ samatikkamma ‘anantaṁ viññāṇan’ti viññāṇañcāyatanaṁ upasampajja viharati.
samatikkamma → St samatikkamā. (pts note) | viññāṇanti → viññāṇan ti (pts)
Er übersteigt vollständig die Dimension des unendlichen Raumes, tritt im Wissen: ‚Bewusstsein ist unendlich‘, in die Dimension des unendlichen Bewusstseins ein und verweilt darin.
Sabbaso viññāṇañcāyatanaṁ samatikkamma ‘natthi kiñcī’ti ākiñcaññāyatanaṁ upasampajja viharati.Er übersteigt vollständig die Dimension des unendlichen Bewusstseins, tritt im Wissen: ‚Da ist überhaupt nichts‘, in die Dimension des Nichts ein und verweilt darin. Sabbaso ākiñcaññāyatanaṁ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanaṁ upasampajja viharati.
viharati → viharati viii (pts) | nevasaññānāsaññāyatanaṁ → nevasaññā-nāsaññāyatanaṁ (pts)
Er übersteigt vollständig die Dimension des Nichts, tritt in die Dimension ein, die weder Wahrnehmung noch keine Wahrnehmung hat, und verweilt darin.

Cattāri apassenāni.Vier Arten von Rückhalt: Idhāvuso, bhikkhu saṅkhāyekaṁ paṭisevati, saṅkhāyekaṁ adhivāseti, saṅkhāyekaṁ parivajjeti, saṅkhāyekaṁ vinodeti.
idhāvuso → idh āvuso (pts) | saṅkhāyekaṁ → saṁkhāy ekaṁ (pts)
Nach Abschätzung gebraucht ein Mönch manche Dinge, nach Abschätzung erträgt er manche Dinge, nach Abschätzung geht er manchen Dingen aus dem Weg und manche Dinge beseitigt er nach Abschätzung.

Cattāro ariyavaṁsā.
ariya-vaṁsā → Cp. A. IV. 28, vol. ii. 27. (pts note)
Vier edle Bräuche:
Idhāvuso, bhikkhu santuṭṭho hoti itarītarena cīvarena, itarītaracīvarasantuṭṭhiyā ca vaṇṇavādī, na ca cīvarahetu anesanaṁ appatirūpaṁ āpajjati; aladdhā ca cīvaraṁ na paritassati, laddhā ca cīvaraṁ agadhito amucchito anajjhāpanno ādīnavadassāvī nissaraṇapañño paribhuñjati; tāya ca pana itarītaracīvarasantuṭṭhiyā nevattānukkaṁseti na paraṁ vambheti.
agadhito → agathito (bj, pts1ed) | appatirūpaṁ → appaṭirūpaṁ (bj, sya-all, pts) | agadhito → agathito (pts) | agathito → agamito (bj: machasaṁ) | agadhito → agathito (cck: sī. pī.) | agathito → So Sct always, and so A. IV. 28; Sd āgatito, agaṭhito, and āgathito; Bmr K agadhito. (pts note) | idhāvuso → idh āvuso (pts) | itarītaracīvarasantuṭṭhiyā → itarītara-cīvara-santuṭṭhiyā (pts) | vaṇṇavādī → vaṇṇa-vādī (pts) | cīvarahetu → cīvara-hetu (pts) | ādīnavadassāvī nissaraṇapañño → ādīnava-dassāvī nissaraṇa-pañño (pts) | itarītaracīvarasantuṭṭhiyā nevattānukkaṁseti → itarītara-cīvarasantuṭṭhiyā n ev attān-ukkaṁseti (pts)
Da ist ein Mönch mit jeder Robe zufrieden und preist diese Zufriedenheit. Er stellt kein unschickliches Ersuchen um einer Robe willen an. Er ist nicht aufgebracht, wenn er keine Robe bekommt. Und wenn er eine Robe bekommt, gebraucht er sie ungebunden, nicht betört, nicht anhänglich, er sieht die Nachteile und versteht das Entrinnen. Doch er verherrlicht sich deshalb nicht selbst, noch setzt er andere herab.
Yo hi tattha dakkho analaso sampajāno paṭissato, ayaṁ vuccatāvuso: ‘bhikkhu porāṇe aggaññe ariyavaṁse ṭhito’.
dakkho → dakkho hoti (bj) | paṭissato → patissato (bj) | ṭhito → ṭhitoti (bj) | paṭissato ayaṁ vuccatāvuso → patissato yaṁ vuccat āvuso (pts) | patissato → So SS and Childers; Bmr K paṭissato. (pts note) | ariyavaṁse → ariya-vaṁse (pts)
Von einem Mönch, der darin geschickt, unermüdlich, der Situation bewusst und achtsam ist, heißt es, er hält den alten, ursprünglichen edlen Brauch aufrecht.

Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu santuṭṭho hoti itarītarena piṇḍapātena, itarītarapiṇḍapātasantuṭṭhiyā ca vaṇṇavādī, na ca piṇḍapātahetu anesanaṁ appatirūpaṁ āpajjati; aladdhā ca piṇḍapātaṁ na paritassati, laddhā ca piṇḍapātaṁ agadhito amucchito anajjhāpanno ādīnavadassāvī nissaraṇapañño paribhuñjati; tāya ca pana itarītarapiṇḍapātasantuṭṭhiyā nevattānukkaṁseti na paraṁ vambheti.
appatirūpaṁ → appaṭirūpaṁ (bj, sya-all) | agadhito → agathito (bj) | santuṭṭho → santuṭṭo (pts) | piṇḍapātaṁ agadhito → piṇḍapātam agathito (pts) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | itarītarapiṇḍapātasantuṭṭhiyā → itarītara-piṇḍapāta-santuṭṭhiyā (pts) | vaṇṇavādī → vaṇṇa-vādī (pts) | piṇḍapātahetu → piṇḍapāta-hetu (pts) | nissaraṇapañño → nissaraṇa-pañño (pts) | itarītarapiṇḍapātasantuṭṭhiyā nevattānukkaṁseti → itarītara-piṇḍapāta-santuṭṭhiyā n eva attān-ukkaṁseti (pts)
Weiterhin ist ein Mönch mit jedem Almosen zufrieden …
Yo hi tattha dakkho analaso sampajāno paṭissato, ayaṁ vuccatāvuso: ‘bhikkhu porāṇe aggaññe ariyavaṁse ṭhito’.
yo → so (bj) | dakkho → dakkho hoti (bj, pts) | paṭissato → patissato (bj) | ṭhito → ṭhitoti (bj) | sampajāno paṭissato → samapajāno patissato (pts) | hoti → So SS Br; Bm K omit. (pts note) | vuccatāvuso → vuccat āvuso (pts) | ariyavaṁse → ariya-vaṁse (pts)

Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu santuṭṭho hoti itarītarena senāsanena, itarītarasenāsanasantuṭṭhiyā ca vaṇṇavādī, na ca senāsanahetu anesanaṁ appatirūpaṁ āpajjati; aladdhā ca senāsanaṁ na paritassati, laddhā ca senāsanaṁ agadhito amucchito anajjhāpanno ādīnavadassāvī nissaraṇapañño paribhuñjati; tāya ca pana itarītarasenāsanasantuṭṭhiyā nevattānukkaṁseti na paraṁ vambheti.
appatirūpaṁ → appaṭirūpaṁ (bj, sya-all) | agadhito → agathito (bj, pts) | santuṭṭho → santuṭṭo (pts) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | itarītarasenāsanasantuṭṭhiyā → itarītarasenāsana santuṭṭhiyā (pts) | vaṇṇavādī → vaṇṇa-vādī (pts) | senāsanahetu → senāsana-hetu (pts) | ādīnavadassāvī nissaraṇapañño → ādīnava-dassāvī nissaraṇa-pañño (pts) | itarītarasenāsanasantuṭṭhiyā nevattānukkaṁseti → itarītara-senāsana-santuṭṭhiyā n eva attān-ukkaṁseti (pts)
Weiterhin ist ein Mönch mit jeder Unterkunft zufrieden …
Yo hi tattha dakkho analaso sampajāno paṭissato, ayaṁ vuccatāvuso: ‘bhikkhu porāṇe aggaññe ariyavaṁse ṭhito’.
dakkho → dakkho hoti (bj, pts) | paṭissato → patissato (bj, pts) | ṭhito → ṭhitoti (bj) | ṭhito → So Bmr K; SS patiṭṭhito. (pts note) | vuccatāvuso → vuccat āvuso (pts) | ariyavaṁse → ariya-vaṁse (pts)

Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu pahānārāmo hoti pahānarato, bhāvanārāmo hoti bhāvanārato; tāya ca pana pahānārāmatāya pahānaratiyā bhāvanārāmatāya bhāvanāratiyā nevattānukkaṁseti na paraṁ vambheti.
nevattānukkaṁseti → neva attānukkaṁseti (bj) | pana → Sct omit pana; Sd tāyaṁ panābhāvanārāmatāsa. (pts note) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | pahānarato → pahāna-rato (pts) | bhāvanārato → bhāvanā-rato (pts) | pahānaratiyā → pahāna-ratiyā (pts) | bhāvanāratiyā nevattānukkaṁseti → bhāvanā-ratiyā n eva attān-ukkaṁseti (pts)
Weiterhin gibt ein Mönch gerne auf und liebt das Aufgeben. Er meditiert gerne und liebt das Meditieren. Doch er verherrlicht sich deshalb nicht selbst, noch setzt er andere herab.
Yo hi tattha dakkho analaso sampajāno paṭissato ayaṁ vuccatāvuso: ‘bhikkhu porāṇe aggaññe ariyavaṁse ṭhito’.
paṭissato → patissato (bj, pts) | ṭhito → ṭhitoti (bj) | ṭhito → SS patiṭṭhito. (pts note) | vuccatāvuso → vuccat āvuso (pts) | ariyavaṁse → ariya-vaṁse (pts)
Von einem Mönch, der darin geschickt, unermüdlich, der Situation bewusst und achtsam ist, heißt es, er hält den alten, ursprünglichen edlen Brauch aufrecht.

Cattāri padhānāni.
padhānāni → Cp. A. IV. 14, vol. ii. 16. (pts note)
Vier Arten des Bemühens:
Saṁvarapadhānaṁ pahānapadhānaṁ bhāvanāpadhānaṁ anurakkhaṇāpadhānaṁ.
saṁvarapadhānaṁ pahānapadhānaṁ bhāvanāpadhānaṁ anurakkhaṇāpadhānaṁ → saṁvarappadhānaṁ pahānappadhānaṁ bhāvanāppadhānaṁ anurakkhaṇappadhānaṁ (bj); saṁvarappadhānaṁ pahānappadhānaṁ bhāvanāppadhānaṁ anurakkhanāppadhānaṁ (sya-all) | bhāvanāppadhānaṁ → bhāvanāppadhānaṁ (bj: syā); bhāvanāpadhānaṁ (bj: machasaṁ) | anurakkhaṇappadhānaṁ → anurakkhanāppadhānaṁ (bj: syā); anurakkhanāpadhānaṁ (bj: machasaṁ) | bhāvanāpadhānaṁ → bhāvanāppadhānaṁ (cck: syā.) | anurakkhaṇāpadhānaṁ → anurakkhanāppadhānaṁ (cck: syā.) | Saṁvara-padhānaṁ → K prints ppadhānaṁ throughout; SS very rarely. (pts note) | bhāvanāpadhānaṁ anurakkhaṇāpadhānaṁ → bhāvanā-padhānaṁ anurakkhaṇā-padhānaṁ (pts)
Das Bemühen, zu zügeln, das Bemühen, aufzugeben, das Bemühen, zu entwickeln und das Bemühen, zu bewahren.
Katamañcāvuso, saṁvarapadhānaṁ?
c → So Bmr K, and finally Sc; Scd here katam'; St omits the question; Sd afterwards katamā c', and so once St. (pts note) | saṁvarapadhānaṁ → saṁvarappadhānaṁ (bjt, th) | katamañcāvuso saṁvarapadhānaṁ → katamañ āvuso saṁvara-padhānaṁ (pts)
Und was ist das Bemühen, zu zügeln?
Idhāvuso, bhikkhu cakkhunā rūpaṁ disvā na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī.
nānubyañjanaggāhī yatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ → nānuvyañjanaggāhī yatvādhikaraṇam etaṁ cakkhindriyaṁ (pts) | idhāvuso → idh āvuso (pts) | nimittaggāhī → nimitta-ggāhī (pts)
Wenn ein Mönch mit dem Auge ein Bild sieht, bleibt er nicht an den Merkmalen und Einzelheiten hängen.
Yatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya paṭipajjati, rakkhati cakkhundriyaṁ, cakkhundriye saṁvaraṁ āpajjati.
anvāssaveyyuṁ → anvāyassaveyyuṁ (pts) | cakkhundriyaṁ cakkhundriye → cakkhindriyaṁ cakkhindriye (pts) | yatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ → etaṁ cakkhindriyaṁ (pts) | abhijjhādomanassā → abhijjhā-domanassā (pts)
Wenn das Sehvermögen nicht gezügelt wäre, würden schlechte, untaugliche Eigenschaften von Begehrlichkeit und Verdrießlichkeit überhandnehmen. Aus diesem Grund übt er Zügelung, bewacht das Sehvermögen und hält es im Zaum.
Sotena saddaṁ sutvā …Wenn er mit dem Ohr einen Ton hört … ghānena gandhaṁ ghāyitvā …Wenn er mit der Nase einen Geruch riecht … jivhāya rasaṁ sāyitvā …Wenn er mit der Zunge einen Geschmack schmeckt … kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …Wenn er mit dem Körper eine Berührung empfindet … manasā dhammaṁ viññāya na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī.
nānubyañjanaggāhī yatvādhikaraṇamenaṁ → nānuvyañjanaggāhī yatvādhikaraṇaṁ etaṁ (pts)
Wenn er mit dem Geist eine Vorstellung erkennt, bleibt er nicht an den Merkmalen und Einzelheiten hängen.
Yatvādhikaraṇamenaṁ manindriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya paṭipajjati, rakkhati manindriyaṁ, manindriye saṁvaraṁ āpajjati.
anvāssaveyyuṁ → anvāyassaveyyuṁ (pts) | yatvādhikaraṇamenaṁ → etaṁ (pts) | abhijjhādomanassā → abhijjhā domanassā (pts) | anvāssaveyyuṁ → anvāya-ssaveyyuṁ (pts)
Wenn das Vorstellungsvermögen nicht gezügelt wäre, würden schlechte, untaugliche Eigenschaften von Begehrlichkeit und Verdrießlichkeit überhandnehmen. Aus diesem Grund übt er Zügelung, bewacht das Vorstellungsvermögen und hält es im Zaum.
Idaṁ vuccatāvuso, saṁvarapadhānaṁ.
saṁvarapadhānaṁ → saṁvarappadhānaṁ (bjt, th) | idaṁ vuccatāvuso saṁvarapadhānaṁ → idam vuccat āvuso saṁvara-padhānaṁ (pts)
Das nennt man das Bemühen, zu zügeln.

Katamañcāvuso, pahānapadhānaṁ?
pahānapadhānaṁ idha bhikkhave → pahānappadhānaṁ idhāvuso (bj, sya-all) | katamañcāvuso pahānapadhānaṁ → katamañ āvuso pahāna-padhānaṁ (pts)
Und was ist das Bemühen, aufzugeben?
Idhāvuso, bhikkhu uppannaṁ kāmavitakkaṁ nādhivāseti pajahati vinodeti byantiṁ karoti anabhāvaṁ gameti;
Idha, bhikkhave → Idhāvuso (SC error: MS 2005 and the other editions) | byantiṁ karoti → byantīkaroti (bj); byantikaroti (pts) | idha bhikkhave → idhāvuso (cck, ms2005, pts) | byantiṁ karoti anabhāvaṁ gameti → byantīkaroti anabhāvaṅgameti (sya-all) | nādhivāseti → nādhivaseti (pts) | karoti → byantī karoti (cck: syā. kaṁ.) | idhāvuso → idh āvuso (pts) | kāmavitakkaṁ nādhivāseti → kāma-vitakkaṁ nādhivaseti (pts)
Da duldet ein Mönch einen sinnlichen,
uppannaṁ byāpādavitakkaṁ …pe…
byāpādavitakkaṁ → vyāpāda-vitakkaṁ (pts)
böswilligen
uppannaṁ vihiṁsāvitakkaṁ …pe…
vihiṁsāvitakkaṁ → vihiṁsāvitakkaṁ nādhivāseti pajahati (sya-all) | vihiṁsāvitakkaṁ → vihiṁsā-vitakkaṁ (pts)
oder grausamen Gedanken, der aufgekommen ist, nicht.
uppannuppanne pāpake akusale dhamme nādhivāseti pajahati vinodeti byantiṁ karoti anabhāvaṁ gameti.
byantiṁ karoti → byantīkaroti (bj); byantikaroti (pts) | byantiṁ karoti anabhāvaṁ gameti → byantīkaroti anabhāvaṅgameti (sya-all) | nādhivāseti → nādhivaseti (pts)
Er duldet keine schlechten, untauglichen Eigenschaften, die aufgekommen sind. Er gibt sie auf, macht sich von ihnen los, beseitigt sie und merzt sie aus.
Idaṁ vuccatāvuso, pahānapadhānaṁ.
pahānapadhānaṁ → pahānappadhānaṁ (bjt, th) | vuccatāvuso pahānapadhānaṁ → vuccat āvuso pahāna-padhānaṁ (pts)
Das nennt man das Bemühen, aufzugeben.

Katamañcāvuso, bhāvanāpadhānaṁ?
bhāvanāpadhānaṁ idha bhikkhave → bhāvanāppadhānaṁ idhāvuso (bj, sya-all) | katamañcāvuso bhāvanāpadhānaṁ → katamañ āvuso bhāvanā-padhānaṁ (pts)
Und was ist das Bemühen, zu entwickeln?
Idhāvuso, bhikkhu satisambojjhaṅgaṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ,
Idha, bhikkhave → Idhāvuso (SC error: MS 2005 and the other editions) | idha bhikkhave → idhāvuso (cck, ms2005, pts) | idhāvuso → idh āvuso (pts) | satisambojjhaṅgaṁ → sati-sambojjhaṅgaṁ (pts) | vivekanissitaṁ virāganissitaṁ → viveka-nissitaṁ virāga-nissitaṁ (pts) | vossaggapariṇāmiṁ → vossagga-pariṇāmiṁ (pts)
Da entwickelt ein Mönch die Faktoren des Erwachens Achtsamkeit,
dhammavicayasambojjhaṅgaṁ bhāveti …
dhammavicayasambojjhaṅgaṁ → dhamma-vicaya-sambojjhaṅgaṁ (pts)
Erforschung der Gesetzmäßigkeiten,
vīriyasambojjhaṅgaṁ bhāveti …
vīriyasambojjhaṅgaṁ → viriyasambojjhaṅgaṁ (bjt, th) | vīriyasambojjhaṅgaṁ → viriya-sambojjhaṅgaṁ (pts)
Energie,
pītisambojjhaṅgaṁ bhāveti …
pītisambojjhaṅgaṁ → pīti-sambojjhaṅgaṁ (pts)
Ekstase,
passaddhisambojjhaṅgaṁ bhāveti …Stille, samādhisambojjhaṅgaṁ bhāveti …
bhāveti → Sc places this clause after upekhā-. (pts note) | samādhisambojjhaṅgaṁ → samādhi-sambojjhaṅgaṁ (pts)
Versenkung
upekkhāsambojjhaṅgaṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ.
upekkhāsambojjhaṅgaṁ → upekhā-sambojjhaṅgaṁ (pts) | virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ → virāga-nissitaṁ nirodha-nissitaṁ vossagga-pariṇāmiṁ (pts)
und Gleichmut, die sich auf Abgeschiedenheit, Schwinden und Aufhören stützen und zum Loslassen heranreifen.
Idaṁ vuccatāvuso, bhāvanāpadhānaṁ.
bhāvanāpadhānaṁ → bhāvanāppadhānaṁ (bjt, th) | vuccatāvuso bhāvanāpadhānaṁ → vuccat āvuso bhāvanā-padhānaṁ (pts)
Das nennt man das Bemühen, zu entwickeln.

Katamañcāvuso, anurakkhaṇāpadhānaṁ?
anurakkhaṇāpadhānaṁ → anurakkhanappadhānaṁ (bj); anurakkhanāppadhānaṁ (sya-all) | katamañcāvuso anurakkhaṇāpadhānaṁ → katamañ āvuso anurakkhaṇā-padhānaṁ (pts)
Und was ist das Bemühen, zu bewahren?
Idhāvuso, bhikkhu uppannaṁ bhadrakaṁ samādhinimittaṁ anurakkhati—aṭṭhikasaññaṁ, puḷuvakasaññaṁ, vinīlakasaññaṁ, vicchiddakasaññaṁ, uddhumātakasaññaṁ.
bhadrakaṁ → bhaddakaṁ (bj, sya-all, km, pts1ed) | puḷuvakasaññaṁ → puḷavakasaññaṁ (bj, pts1ed) | puḷuvakasaññaṁ → pulavakasaññaṁ (bj); puḷavakasaññaṁ (pts) | bhadrakaṁ → bhaddakaṁ (pts) | bhaddakaṁ → bhadrakaṁ (bj: machasaṁ) | pulavakasaññaṁ → puḷuvaka saññaṁ (bj: machasaṁ); puḷavaka saññaṁ (bj: PTS, syā, kām) | bhadrakaṁ → bhaddakaṁ (cck: syā. kaṁ. pī.) | puḷuvakasaññaṁ → puḷavakasaññaṁ (cck: sī. pī.)
Da bewahrt ein Mönch ein Meditationsthema, das eine erlesene Basis für die Versenkung ist: die Wahrnehmung eines Skeletts, einer von Maden durchsetzten Leiche, einer bläulich verfärbten Leiche, einer aufgebrochenen Leiche oder einer aufgedunsenen Leiche.
Idaṁ vuccatāvuso, anurakkhaṇāpadhānaṁ.
anurakkhaṇāpadhānaṁ → anurakkhanappadhānaṁ (bj); anurakkhanāppadhānaṁ (sya-all) | vuccatāvuso anurakkhaṇāpadhānaṁ → vuccat āvuso anurakkhaṇā-padhānaṁ (pts)
Das nennt man das Bemühen, zu bewahren.

Cattāri ñāṇāni—Vier Erkenntnisse: dhamme ñāṇaṁ, anvaye ñāṇaṁ, pariye ñāṇaṁ, sammutiyā ñāṇaṁ.
sammutiyā ñāṇaṁ → sammatiñāṇaṁ (sya-all, km); sammutiñāṇaṁ (pts1ed) | pariye ñāṇaṁ → pariyāye ñāṇaṁ (bj); paricchedañāṇaṁ (sya-all); paricchede ñānaṁ (pts1ed, mr); paricce ñānaṁ (mr) | pariye → pariyāye (bj); paricchede (pts) | ñāṇaṁ → ñānaṁ (sya-all) | pariye ñāṇaṁ sammutiyā ñāṇaṁ → paricchedañāṇaṁ sammatiñāṇaṁ (sya-all) | sammutiyā ñāṇaṁ aparānipi → sammutiñāṇaṁ xii aparāni pi (pts) | pariyāye → pariceva (bj: kām); paricchede (bj: PTS, syā, kām) | pariye → paricce (sī. ka.), paricchede (syā. pī. ka.) ṭīkā oloketabbā (cck note) | ñāṇaṁ → sammatiñāṇaṁ (cck: syā. kaṁ.) | paricchede → So Bmr; K pariccheda; SS paricce. (pts note) | sammutiyā ñāṇaṁ → sammuti-ñāṇaṁ (pts)
Erkenntnis des Grundsatzes der Lehre, Erkenntnis durch Schlussfolgerung, Erkenntnis durch Erfassen und herkömmliche Erkenntnis.

Aparānipi cattāri ñāṇāni—
aparānipi → aparāni pi (bjt, pts)
Weitere vier Erkenntnisse:
dukkhe ñāṇaṁ, dukkhasamudaye ñāṇaṁ, dukkhanirodhe ñāṇaṁ, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṁ.
dukkhasamudaye → samudaye (pts) | dukkhanirodhe → nirodhe (pts) | dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya → magge (pts) | ñāṇaṁ → ñāṇaṁ xiii (pts) | samudaye → So Sc and onwards; Sd omits samudaye ñāṇaṁ, but gives nirodha (sic) and magge; St dukkha-samudaye, then nirodhe and magge; Bmr K dukkha-samudaye; dukkhanirodhe; dukkha-nirodha-gāminiyā paṭipadāya. (pts note)
Erkenntnis des Leidens, des Ursprungs des Leidens, des Aufhörens des Leidens und der Übung, die zum Aufhören des Leidens führt.

Cattāri sotāpattiyaṅgāni—
sotāpattiyaṅgāni → Cp. S. v. 404. (pts note)
Vier Faktoren des Stromeintritts:
sappurisasaṁsevo, saddhammassavanaṁ, yonisomanasikāro, dhammānudhammappaṭipatti.
saddhammassavanaṁ yonisomanasikāro → saddhammasavanaṁ yoniso manasikāro (bjt) | dhammānudhammappaṭipatti → dhammānudhammapaṭipatti (th)
Umgang mit wahren Menschen, der wahren Lehre zuhören, wohlüberlegter Gebrauch des Geistes und im Einklang mit der Lehre üben.

Cattāri sotāpannassa aṅgāni.
aṅgāni → Cp. A. IX. 27. 4, vol. iv. 406; X. 92. 5, vol. v. 183. S. v. 364, 365, 387, 397, 407. (pts note)
Vier Faktoren eines Menschen, der in den Strom eingetreten ist:
Idhāvuso, ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti:
idhāvuso → idh āvuso (pts) | aveccappasādena → avecca-ppasādena (pts)
Ein edler Schüler hat auf Erfahrung gegründete Zuversicht zum Buddha:
‘itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho, bhagavā’ti.
devamanussānaṁ → devāmanussānaṁ (pts) | itipi → iti pi (bjt, pts) | sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno → sammā-sambuddho vijjā-caraṇasampanno (pts) | lokavidū → loka-vidū (pts) | purisadammasārathi → purisa-damma-sārathi (pts) | devamanussānaṁ → devā-manussānaṁ (pts) | bhagavāti → bhagavā ti (pts)
‚Dieser Gesegnete ist vollendet, ein vollkommen erwachter Buddha, von vollendetem Wissen und Verhalten, heilig, Kenner der Welt, unübertrefflicher Anleiter für alle, die schulungsfähig sind, Lehrer von Göttern und Menschen, erwacht, gesegnet.‘
Dhamme aveccappasādena samannāgato hoti:
aveccappasādena → avecca-ppasādena (pts)
Er hat auf Erfahrung gegründete Zuversicht zur Lehre:
‘svākkhāto bhagavatā dhammo sandiṭṭhiko akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṁ veditabbo viññūhī’ti.
opaneyyiko → opanayiko (bj, sya-all, km, pts1ed) | opaneyyiko → opanayiko (pts) | opanayiko → opaneyiyako (bj: machasaṁ) | opaneyyiko → opanayiko (cck: syā. kaṁ.) | ehipassiko opaneyyiko → ehi-passiko opanayiko (pts)
‚Die Lehre ist vom Buddha gut erklärt – in diesem Leben ersichtlich, unmittelbar wirksam, sie lädt zum Überprüfen ein, ist zielführend, sodass vernünftige Menschen sie selbst erkennen können.‘
Saṅghe aveccappasādena samannāgato hoti:
saṅghe → saṁghe (ms2005) | saṅghe aveccappasādena → saṁghe avecca-ppasādena (pts)
Er hat auf Erfahrung gegründete Zuversicht zum Saṅgha:
‘suppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho ujuppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho ñāyappaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho sāmīcippaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho yadidaṁ cattāri purisayugāni aṭṭha purisapuggalā, esa bhagavato sāvakasaṅgho āhuneyyo pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṁ puññakkhettaṁ lokassā’ti.
pāhuneyyo → pāhuṇeyyo (bj) | esa → eso (pts) | añjalikaraṇīyo → añjalikāraṇīyo (pts) | suppaṭipanno → supaṭipanno (bjt, th, pts) | ujuppaṭipanno → ujupaṭipanno (bjt, th) | ñāyappaṭipanno → ñāyapaṭipanno (bjt, th) | sāmīcippaṭipanno → sāmīcipaṭipanno (bjt, th) | sāvakasaṅgho → sāvakasaṁgho (ms2005) | sāvakasaṅgho ujuppaṭipanno → sāvakasaṁgho uju-paṭipanno (pts) | sāvakasaṅgho ñāyappaṭipanno → sāvaka-saṁgho ñāyapaṭipanno (pts) | sāvakasaṅgho sāmīcippaṭipanno → sāvaka-saṁgho sāmīci-paṭipanno (pts) | sāvakasaṅgho → sāvaka-saṁgho (pts) | purisayugāni → purisa-yugāni (pts) | purisapuggalā esa → purisa-puggalā eso (pts) | añjalikaraṇīyo → añjali-kāraṇīyo (pts) | puññakkhettaṁ → puñña-kkhettaṁ (pts)
‚Der Saṅgha der Schüler des Buddha übt nach dem guten Weg, dem geraden Weg, dem systematischen Weg, dem richtigen Weg. Er besteht aus den vier Paaren, den acht Individuen. Das ist der Saṅgha der Schüler des Buddha; er ist einer den Göttern gewidmeten Gabe würdig, der Gastfreundschaft würdig, einer religiösen Gabe würdig, des Grußes mit zusammengelegten Händen würdig, das unübertreffliche Feld für Verdienst für die Welt.‘
Ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti akhaṇḍehi acchiddehi asabalehi akammāsehi bhujissehi viññuppasatthehi aparāmaṭṭhehi samādhisaṁvattanikehi.
viññuppasatthehi aparāmaṭṭhehi → viññūpasatthehi aparamaṭṭhehi (sya-all) | viññuppasatthehi → So SS; Bmr viññūpasaṭṭhehi; K viññūpasatthehi. (pts note) | ariyakantehi → ariya-kantehi (pts) | samādhisaṁvattanikehi → samādhi-saṁvattanikehi (pts)
Und die Tugend eines edlen Schülers wird von den Edlen geliebt, ist unversehrt, makellos, ohne Flecken und unbeschädigt. Es ist befreiend und wird von vernünftigen Menschen gepriesen, ist richtig verstanden und führt in die Versenkung.

Cattāri sāmaññaphalāni—
sāmaññaphalāni → sāmañña-phalāni (pts)
Vier Früchte des Asketenlebens:
sotāpattiphalaṁ, sakadāgāmiphalaṁ, anāgāmiphalaṁ, arahattaphalaṁ.
arahatta-phalaṁ → Cp. A. vol. iii. 272, 273; VI. 98. 1, ibid. 441. S. vol. v. 25. (pts note)
die Frucht des Stromeintritts, die Frucht der Einmalwiederkehr, die Frucht der Nichtwiederkehr und die Frucht der Vollendung.

Catasso dhātuyo—Vier Elemente: pathavīdhātu, āpodhātu, tejodhātu, vāyodhātu.
pathavīdhātu → paṭhavīdhātu (bj, sya-all, pts) | vāyodhātu → vāyo dhātu xvii (pts)
die Elemente Erde, Wasser, Feuer und Wind.

Cattāro āhārā—Vier Arten von Nahrung: kabaḷīkāro āhāro oḷāriko vā sukhumo vā, phasso dutiyo, manosañcetanā tatiyā, viññāṇaṁ catutthaṁ.
kabaḷīkāro → kabaliṅkāro (pts) | catutthaṁ → catutthaṁ xviii (pts) | Kabaliṅkāro → So SS; Bmr K kabaḷīkāro. Cp. S. ii. 11, 13, 98. (pts note) | tatiyā → SS tatiyo, and in xxxiv. 1. 5. (pts note) | manosañcetanā → mano-sañcetanā (pts)
essbare Nahrung, grob oder feinstofflich; Kontakt ist die zweite, eine geistige Absicht die dritte und Bewusstsein die vierte.

Catasso viññāṇaṭṭhitiyo.
viññāṇa-ṭṭhitiyo → Cp. S. iii. 54, 55. (pts note)
Vier Grundlagen für Bewusstsein:
Rūpūpāyaṁ vā, āvuso, viññāṇaṁ tiṭṭhamānaṁ tiṭṭhati rūpārammaṇaṁ rūpappatiṭṭhaṁ nandūpasecanaṁ vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjati;
rūpārammaṇaṁ → rūpāramaṇaṁ (?) | rūpūpāyaṁ → rūpūpayaṁ (bj) | nandūpasecanaṁ vuddhiṁ virūḷhiṁ → nandūpasevanaṁ vuḍḍhiṁ viruḷhiṁ (sya-all) | nandūpasecanaṁ → nandūpavesanaṁ (pts) | rūpārammaṇaṁ → rūpāramaṇaṁ (cck: ?) | vā → K omits. (pts note) | vuddhiṁ → K vuḍḍhiṁ. (pts note)
Solange Bewusstsein besteht, verwickelt es sich in Form, stützt sich auf Form, verankert sich in Form. Und wenn es von Genießen befeuchtet wird, wächst es, wird größer und kommt zur Reife.
vedanūpāyaṁ vā āvuso …
vedanūpāyaṁ vā āvuso saññūpāyaṁ → vedanūpayaṁ (bj) | āvuso → āvuso viññāṇaṁ (pts)
Oder Bewusstsein verwickelt sich, solange es besteht, in Gefühl …
saññūpāyaṁ vā, āvuso …pe…
Saññūpāyaṁ → SS accidentally omit this clause. (pts note) | saññūpāyaṁ → saññūpayaṁ (bjt) | āvuso → saṁkhārūpāyaṁ (pts)
Oder Bewusstsein verwickelt sich, solange es besteht, in Wahrnehmung …
saṅkhārūpāyaṁ vā, āvuso, viññāṇaṁ tiṭṭhamānaṁ tiṭṭhati saṅkhārārammaṇaṁ saṅkhārappatiṭṭhaṁ nandūpasecanaṁ vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjati.
nandūpasecanaṁ vuddhiṁ virūḷhiṁ → nandūpasevanaṁ vuḍḍhiṁ viruḷhiṁ (sya-all) | nandūpasecanaṁ → nandūpavesanaṁ (pts) | saṅkhārūpāyaṁ → saṅkhārūpayaṁ (bjt) | saṅkhārārammaṇaṁ saṅkhārappatiṭṭhaṁ nandūpasecanaṁ → saṁkhārārammaṇaṁ saṁkhārappatiṭṭhaṁ nandūpavesanaṁ (pts)
Oder Bewusstsein verwickelt sich, solange es besteht, in Willensbildungsprozesse, stützt sich auf Willensbildungsprozesse, verankert sich in Willensbildungsprozessen. Und wenn es von Genießen befeuchtet wird, wächst es, wird größer und kommt zur Reife.

Cattāri agatigamanāni—
agati-gamanāni → Cp. A. II. 5. 5, vol. i. 72; IV. 17, vol. ii. 18; vol. iii. 274, 275. (pts note)
Vier Arten, voreingenommen zu handeln:
chandāgatiṁ gacchati, dosāgatiṁ gacchati, mohāgatiṁ gacchati, bhayāgatiṁ gacchati.
dosāgatiṁ → dosāgati (my)
Man ist in seinem Handeln voreingenommen durch Begünstigung, Feindseligkeit, Dummheit oder Feigheit.

Cattāro taṇhuppādā—
taṇhuppādā → Cp. A. IV. 9, vol. ii. 10; 254, ibid., 248. (pts note)
Vier Dinge, aus denen Verlangen entspringt:
cīvarahetu vā, āvuso, bhikkhuno taṇhā uppajjamānā uppajjati;
cīvarahetu → cīvara-hetu (pts)
Verlangen entsteht in einem Mönch um einer Robe willen,
piṇḍapātahetu vā, āvuso, bhikkhuno taṇhā uppajjamānā uppajjati;um des Almosens willen, senāsanahetu vā, āvuso, bhikkhuno taṇhā uppajjamānā uppajjati;
senāsanahetu → senāsana-hetu (pts)
um einer Unterkunft willen,
itibhavābhavahetu vā, āvuso, bhikkhuno taṇhā uppajjamānā uppajjati.
itibhavābhavahetu → abhibhavābhavahetu (sya-all) | itibhavābhavahetu → iti bhavābhava-hetu (pts)
um der Wiedergeburt in diesem oder jenem Zustand willen.

Catasso paṭipadā—
paṭipadā → Cp. A. IV. 161-163, 166, vol. ii. 149, 154; X. 29. 8, vol. v. 63. (pts note)
Vier Übungswege:
dukkhā paṭipadā dandhābhiññā, dukkhā paṭipadā khippābhiññā, sukhā paṭipadā dandhābhiññā, sukhā paṭipadā khippābhiññā.
dukkhā paṭipadā → dukkhāpaṭipadā (th) | sukhā paṭipadā → sukhāpaṭipadā (th)
schmerzhafte Übung mit langsamer Einsicht, schmerzhafte Übung mit rascher Einsicht, angenehme Übung mit langsamer Einsicht und angenehme Übung mit rascher Einsicht.

Aparāpi catasso paṭipadā—
aparāpi → xxii aparā pi (pts) | paṭipadā → Cp. A. IV. 164, 165, vol. ii. 152. (pts note)
Weitere vier Übungswege:
akkhamā paṭipadā, khamā paṭipadā, damā paṭipadā, samā paṭipadā.
paṭipadā → paṭipadā xxiii (pts)
ungeduldige Übung, geduldige Übung, Übung, die bändigt, und Übung, die beruhigt.

Cattāri dhammapadāni—
dhamma-padāni → Cp. A. IV. 29, 30, vol. ii. 29. (pts note)
Vier Dhamma-Fußspuren:
anabhijjhā dhammapadaṁ, abyāpādo dhammapadaṁ, sammāsati dhammapadaṁ, sammāsamādhi dhammapadaṁ.Zufriedenheit, Wohlwollen, rechte Achtsamkeit und rechte Versenkung.

Cattāri dhammasamādānāni—
dhammasamādānāni → dhamma-samādānāni (pts)
Vier Arten, Übungen aufzunehmen:
atthāvuso, dhammasamādānaṁ paccuppannadukkhañceva āyatiñca dukkhavipākaṁ.
paccuppannadukkhañceva → paccuppannaṁ dukkhañceva (sya-all)
Es gibt eine Art, Übungen aufzunehmen, die jetzt schmerzhaft ist und zu künftigem Schmerz führt.
Atthāvuso, dhammasamādānaṁ paccuppannadukkhaṁ āyatiṁ sukhavipākaṁ.
paccuppannadukkhaṁ āyatiṁ → paccuppannaṁ dukkhañceva āyatiñca (sya-all) | dukkhaṁ → SS Bmr omit c'; eva, and sometimes ca in the second and third clauses. (pts note)
Es gibt eine Art, Übungen aufzunehmen, die jetzt schmerzhaft ist und zu künftigem Glück führt.
Atthāvuso, dhammasamādānaṁ paccuppannasukhaṁ āyatiṁ dukkhavipākaṁ.
paccuppannasukhaṁ āyatiṁ → paccuppannaṁ sukhañceva āyatiñca (sya-all)
Es gibt eine Art, Übungen aufzunehmen, die jetzt angenehm ist und zu künftigem Schmerz führt.
Atthāvuso, dhammasamādānaṁ paccuppannasukhañceva āyatiñca sukhavipākaṁ.
paccuppannasukhañceva → paccuppannaṁ sukhañceva (sya-all) | āyatiñca → āyatiṁ ca (bjt)
Es gibt eine Art, Übungen aufzunehmen, die jetzt angenehm ist und zu künftigem Glück führt.

Cattāro dhammakkhandhā—
dhammakkhandhā → dhamma-kkhandhā (pts)
Vierfacher Umfang der Lehre:
sīlakkhandho, samādhikkhandho, paññākkhandho, vimuttikkhandho.
vimuttikkhandho → vimuttikkhandho xxvi (pts) | vimutti-kkhandho → These four terms frequently recur in A., cp. III. 26, vol. i. 125, and onwards; sometimes as in III. 57. 1, ibid. 162, with the addition of vimutti-ñāṇadassana-kkhandho. (pts note)
der Umfang von Tugend, Versenkung, Weisheit und Freiheit.

Cattāri balāni—
balāni → Cp. A. IV. 152-154, vol. ii. 141. To these four M. ii. 12 adds saddhā-balaṁ, and they are usually cited as pañca balāni, D. xvi. 3. 50, vol. ii. 120; M. iii. 296; S. iii. 96, 153; v. 49. For another list of five cp. A. IV. 163, vol. ii. 150. Seven are enumerated below, 2.3 (ix). (pts note)
Vier Kräfte:
vīriyabalaṁ, satibalaṁ, samādhibalaṁ, paññābalaṁ.
paññābalaṁ → paññābalaṁ xxvii (pts) | vīriyabalaṁ → viriyabalaṁ (bjt, th)
Energie, Achtsamkeit, Versenkung und Weisheit.

Cattāri adhiṭṭhānāni—Vier Grundlagen: paññādhiṭṭhānaṁ, saccādhiṭṭhānaṁ, cāgādhiṭṭhānaṁ, upasamādhiṭṭhānaṁ.
paññādhiṭṭhānaṁ → paññāadhiṭṭhānaṁ (pts) | Paññā-adhiṭṭhānaṁ → So Scd; St Bmr K paññādhiṭṭhānaṁ. (pts note)
die Grundlage Weisheit, die Grundlage Wahrheit, die Grundlage Großzügigkeit und die Grundlage Frieden.

Cattāri pañhabyākaraṇāni—
cattāri pañhabyākaraṇāni → cattāro pañhābyākaraṇā (sya-all) | cattāri pañhabyākaraṇāni ekaṁsabyākaraṇīyo → xxviii cattāro pañhavyākaraṇā ekaṁsavyākaraṇīyo (pts) | pañhabyākaraṇāni → cattāro pañhābyākaraṇā (bj: PTS, syā, kām) | → cattāro pañhābyākaraṇā (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | pañha-vyākaraṇā → Cp. A. III. 67. 2, vol. i. 197; IV. 42, vol. ii. 46. (pts note) | cattāri pañhabyākaraṇāni → cattāro pañha-vyākaraṇā (pts)
Vier Arten, Fragen zu beantworten:
ekaṁsabyākaraṇīyo pañho, paṭipucchābyākaraṇīyo pañho, vibhajjabyākaraṇīyo pañho, ṭhapanīyo pañho.
paṭipucchābyākaraṇīyo → vibhajjavyākaraṇīyo (pts) | vibhajjabyākaraṇīyo → paṭipucchāvyākaraṇīyo (pts) | ṭhapanīyo → So Sc Bmr K; Sdt and Childers add vyākaraṇīyo. (pts note) | ekaṁsabyākaraṇīyo → ekaṁsa-vyākaraṇīyo (pts) | paṭipucchābyākaraṇīyo → vibhajja-vyākaraṇīyo (pts) | vibhajjabyākaraṇīyo → paṭipucchā-vyākaraṇīyo (pts)
Es gibt eine Frage, die kategorisch zu beantworten ist. Es gibt eine Frage, die mit einer Gegenfrage zu beantworten ist. Es gibt eine Frage, die durch Aufgliederung zu beantworten ist. Es gibt eine Frage, die auszulassen ist.

Cattāri kammāni—
kammāni → Cp. A. IV. 231, vol. ii. 230. (pts note)
Vier Taten:
atthāvuso, kammaṁ kaṇhaṁ kaṇhavipākaṁ.
atthāvuso → atth āvuso (pts) | kaṇhavipākaṁ → kaṇha-vipākaṁ (pts)
Es gibt dunkle Taten mit dunklem Ergebnis,
Atthāvuso, kammaṁ sukkaṁ sukkavipākaṁ.
atthāvuso → atth āvuso (pts)
helle Taten mit hellem Ergebnis,
Atthāvuso, kammaṁ kaṇhasukkaṁ kaṇhasukkavipākaṁ.
atthāvuso → atth āvuso (pts) | kaṇhasukkaṁ kaṇhasukkavipākaṁ → kaṇha-sukkaṁ kaṇhasukka-vipākaṁ (pts)
dunkle und helle Taten mit dunklem und hellem Ergebnis
Atthāvuso, kammaṁ akaṇhaasukkaṁ akaṇhaasukkavipākaṁ kammakkhayāya saṁvattati.
akaṇhaasukkaṁ → akaṇhaṁ asukkaṁ (bj, pts) | atthāvuso → atth āvuso (pts) | akaṇhaasukkaṁ akaṇhaasukkavipākaṁ → akaṇhaṁ asukkaṁ akaṇha-asukka-vipākaṁ (pts)
und weder dunkle noch helle Taten mit weder dunklem noch hellem Ergebnis, die zur Auflösung der Taten führen.

Cattāro sacchikaraṇīyā dhammā—
dhammā → Cp. A. IV. 189, vol. ii. 182. (pts note)
Vier Dinge, die verwirklicht werden müssen:
pubbenivāso satiyā sacchikaraṇīyo;
sacchikaraṇīyo → Bmr K insert sattānaṁ. (pts note)
Frühere Leben müssen durch Erinnerung verwirklicht werden.
sattānaṁ cutūpapāto cakkhunā sacchikaraṇīyo;
cutūpapāto → cutupapāto (sya-all) | sattānaṁ → (pts)
Tod und Wiedergeburt der Lebewesen müssen durch Sehen verwirklicht werden.
aṭṭha vimokkhā kāyena sacchikaraṇīyā;
vimokhā → Bm vimokkho (and -karaṇīyo); K vimokkhā. (pts note) | aṭṭha vimokkhā → aṭṭhavimokkhā (th)
Die acht Befreiungen müssen durch unmittelbare Erfahrung in der Meditation verwirklicht werden.
āsavānaṁ khayo paññāya sacchikaraṇīyo.
sacchikaraṇīyo → sacchikaraṇīyo xxxi (pts)
Die Auflösung der Befleckungen muss durch Weisheit verwirklicht werden.

Cattāro oghā—
oghā → Cp. xxxiv. 1.5 (iv), infra. S. iv. 175, 257; v. 59, 136, 292, 309. (pts note)
Vier Fluten:
kāmogho, bhavogho, diṭṭhogho, avijjogho.
avijjogho → avijjogho xxxii (pts)
Die Flut der Sinnlichkeit, die Flut der Fortsetzung des Daseins, die Flut der Ansichten und die Flut der Unwissenheit.

Cattāro yogā—
yogā → Cp. xxxiv. 1.5 (v), infra. A. IV. 10, vol. ii. 10. S. v. 59. (pts note)
Vier Joche:
kāmayogo, bhavayogo, diṭṭhiyogo, avijjāyogo.
avijjāyogo → avijjāyogo xxxiii (pts) | kāmayogo bhavayogo → kāma-yogo bhava-yogo (pts) | avijjāyogo → avijjā-yogo (pts)
das Joch der Sinnlichkeit, das Joch künftiger Leben, das Joch der Ansichten und das Joch der Unwissenheit.

Cattāro visaññogā—
visaṁyogā → So Sd K and SS afterwards; Scd (first time) and Bmr throughout visaññogā. Cp. xxxiv. 1.5 (vi), infra. A. IV. 10. 2, vol. ii. 11. (pts note) | visaññogā → visaṁyogā kāmayoga (pts)
Vierfache Lösung vom Joch:
kāmayogavisaññogo, bhavayogavisaññogo, diṭṭhiyogavisaññogo, avijjāyogavisaññogo.die Lösung vom Joch der Sinnlichkeit, vom Joch künftiger Leben, vom Joch der Ansichten und vom Joch der Unwissenheit.

Cattāro ganthā—
ganthā → Br gandhā, and gandho throughout. Cp. S. v. 59. (pts note)
Vier Knoten:
abhijjhā kāyagantho, byāpādo kāyagantho, sīlabbataparāmāso kāyagantho, idaṁsaccābhiniveso kāyagantho.was einen persönlich an Begehrlichkeit knotet, an Böswilligkeit, an ein falsches Verständnis von Regeln und Gelübden und an das Bestehen auf: ‚Das allein ist die Wahrheit‘.

Cattāri upādānāni—
upādānāni → Cp. D. xv. 6, vol. ii. 58. M. i. 66. S. ii. 3; v. 59. (pts note)
Vier Arten des Ergreifens:
kāmupādānaṁ, diṭṭhupādānaṁ, sīlabbatupādānaṁ, attavādupādānaṁ.
kāmupādānaṁ → kāmūpādānaṁ (bj, pts1ed) | sīlabbatupādānaṁ attavādupādānaṁ → sīlabbatūpādānaṁ attavādūpādānaṁ (bj) | kāmupādānaṁ → kāmūpādānaṁ (sī. pī.) evamitaresupi (cck note)
Ergreifen von Sinnenfreuden, von Ansichten, von Regeln und Gelübden und von Selbsttheorien.

Catasso yoniyo—
yoniyo → Cp. M. i. 73. (pts note)
Vier Arten der Fortpflanzung:
aṇḍajayoni, jalābujayoni, saṁsedajayoni, opapātikayoni.
opapātikayoni → opapātikayoni xxxvii (pts)
Fortpflanzung durch Geburt aus einem Ei, aus einer Gebärmutter, aus Feuchtigkeit oder durch unmittelbares Erscheinen.

Catasso gabbhāvakkantiyo.
gabbhāvakkantiyo → Cp. D. xxviii. 5, ante, p. 103. (pts note)
Vier Arten der Empfängnis:
Idhāvuso, ekacco asampajāno mātukucchiṁ okkamati, asampajāno mātukucchismiṁ ṭhāti, asampajāno mātukucchimhā nikkhamati, ayaṁ paṭhamā gabbhāvakkanti.
mātukucchimhā → mātukucchismā (bj, sya-all) | eva → Bmr K omit. (pts note) | kucchiyam → So SS; Bmr K kucchiṁ. (pts note) | kucchismā → Bmr kucchimhā. (pts note) | mātukucchiṁ → mātu kucchiṁ (th) | mātukucchismiṁ → mātu kucchismiṁ (th, pts) | mātukucchimhā → mātu kucchismā (th, pts) | idhāvuso → idh āvuso (pts) | mātukucchiṁ → eva mātu kucchiyam (pts)
Man ist nicht gewahr, wenn man im Schoß seiner Mutter empfangen wird, während man dort ist und wenn man hervorkommt. Das ist die erste Art der Empfängnis.
Puna caparaṁ, āvuso, idhekacco sampajāno mātukucchiṁ okkamati, asampajāno mātukucchismiṁ ṭhāti, asampajāno mātukucchimhā nikkhamati, ayaṁ dutiyā gabbhāvakkanti.
mātukucchimhā → mātukucchismā (bj, sya-all) | kho → -5 So Sct; Sd bhikkhā; Bmr K omit. (pts note) | kucchismim → Bmr K kucchiṁ, and below. (pts note) | kucchismā → Bmr kucchimhā, and below. (pts note) | mātukucchiṁ → mātu kucchiṁ (th) | mātukucchismiṁ → mātu kucchismiṁ (th) | mātukucchimhā → mātu kucchismā (th, pts) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | idhekacco → idh ekacco (pts) | mātukucchiṁ → hi kho mātu kucchismim (pts) | mātukucchismiṁ → mātu-kucchismiṁ (pts)
Weiterhin ist man gewahr, wenn man im Schoß seiner Mutter empfangen wird, aber nicht, während man dort ist und wenn man hervorkommt. Das ist die zweite Art der Empfängnis.
Puna caparaṁ, āvuso, idhekacco sampajāno mātukucchiṁ okkamati, sampajāno mātukucchismiṁ ṭhāti, asampajāno mātukucchimhā nikkhamati, ayaṁ tatiyā gabbhāvakkanti.
mātukucchimhā → mātukucchismā (bj, sya-all, pts) | mātukucchiṁ → mātu kucchismim (pts) | sampajāno → Sc asampajāno. (pts note) | mātukucchiṁ → mātu kucchiṁ (th) | mātukucchismiṁ → mātu kucchismiṁ (th, pts) | mātukucchimhā → mātu kucchismā (th, pts) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | idhekacco → idh ekacco (pts)
Weiterhin ist man gewahr, wenn man im Schoß seiner Mutter empfangen wird und während man dort ist, aber nicht, wenn man hervorkommt. Das ist die dritte Art der Empfängnis.
Puna caparaṁ, āvuso, idhekacco sampajāno mātukucchiṁ okkamati, sampajāno mātukucchismiṁ ṭhāti, sampajāno mātukucchimhā nikkhamati, ayaṁ catutthā gabbhāvakkanti.
sampajāno → sampajāno ceva (bj) | mātukucchimhā → mātukucchismā (bj, sya-all, pts) | gabbhāvakkanti → gabbhāvakkanti xxxviii (pts) | eva → So SS; Bmr K omit. (pts note) | mātukucchiṁ → mātu kucchiṁ (th) | mātukucchismiṁ → mātu kucchismiṁ (th, pts) | mātukucchimhā → mātu kucchismā (th, pts) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | idhekacco → idh ekacco (pts) | mātukucchiṁ → eva mātu kucchismim (pts)
Weiterhin ist man gewahr, wenn man im Schoß seiner Mutter empfangen wird, während man dort ist und wenn man hervorkommt. Das ist die vierte Art der Empfängnis.

Cattāro attabhāvapaṭilābhā.
attabhāva-paṭilābhā → Cp. A. IV. 172, vol. ii. 159. (pts note)
Vier Arten der Verkörperung:
Atthāvuso, attabhāvapaṭilābho, yasmiṁ attabhāvapaṭilābhe attasañcetanāyeva kamati, no parasañcetanā.
yeva → So Bmr K; SS omit. (pts note) | attasañcetanāyeva → attasañcetanā yeva (bjt) | atthāvuso attabhāvapaṭilābho → atth āvuso attabhāva-paṭilābho (pts) | attabhāvapaṭilābhe attasañcetanāyeva → attabhāva-paṭilābhe attasaṁcetanā yeva (pts) | parasañcetanā → para-saṁcetanā (pts)
Es gibt eine Verkörperung, bei der sich die eigene Absicht auswirkt, nicht die Absicht anderer.
Atthāvuso, attabhāvapaṭilābho, yasmiṁ attabhāvapaṭilābhe parasañcetanāyeva kamati, no attasañcetanā.
yeva → So Bmr K; SS omit. (pts note) | parasañcetanāyeva → parasañcetanā yeva (bjt) | atthāvuso attabhāvapaṭilābho → atth āvuso attabhāva-paṭilābho (pts) | attabhāvapaṭilābhe parasañcetanāyeva → attabhāva-paṭilābhe para-saṁcetanā yeva (pts) | attasañcetanā → atta-saṁcetanā (pts)
Es gibt eine Verkörperung, bei der sich die Absicht anderer auswirkt, nicht die eigene Absicht.
Atthāvuso, attabhāvapaṭilābho, yasmiṁ attabhāvapaṭilābhe attasañcetanā ceva kamati parasañcetanā ca.
ceva → cevaso (sya-all) | atthāvuso attabhāvapaṭilābho → atth āvuso attabhāva-paṭilābho (pts) | attabhāvapaṭilābhe attasañcetanā ceva → attabhāva-paṭilābhe atta-saṁcetanā eva (pts) | parasañcetanā → para-saṁcetanā (pts)
Es gibt eine Verkörperung, bei der sich sowohl die eigene Absicht als auch die Absicht anderer auswirkt.
Atthāvuso, attabhāvapaṭilābho, yasmiṁ attabhāvapaṭilābhe neva attasañcetanā kamati, no parasañcetanā.
atthāvuso attabhāvapaṭilābho → atth āvuso attabhāva-paṭilābho (pts) | attabhāvapaṭilābhe neva attasañcetanā → attabhāva-paṭilābhe n eva atta saṁcetanā (pts) | parasañcetanā → para-saṁcetanā (pts)
Es gibt eine Verkörperung, bei der sich weder die eigene Absicht noch die Absicht anderer auswirkt.

Catasso dakkhiṇāvisuddhiyo.
dakkhiṇā-visuddhiyo → Cp. A. IV. 78, vol. ii. 80. M. iii. 256. (pts note)
Vier Arten, wie eine religiöse Gabe geläutert wird:
Atthāvuso, dakkhiṇā dāyakato visujjhati no paṭiggāhakato.
atthāvuso → atth āvuso (pts)
Eine religiöse Gabe wird durch den Spender geläutert, nicht durch den Empfänger.
Atthāvuso, dakkhiṇā paṭiggāhakato visujjhati no dāyakato.
atthāvuso → atth āvuso (pts)
Eine religiöse Gabe wird durch den Empfänger geläutert, nicht durch den Spender.
Atthāvuso, dakkhiṇā neva dāyakato visujjhati no paṭiggāhakato.
atthāvuso → atth āvuso (pts) | neva → n eva (pts)
Eine religiöse Gabe wird weder durch den Spender noch durch den Empfänger geläutert.
Atthāvuso, dakkhiṇā dāyakato ceva visujjhati paṭiggāhakato ca.
atthāvuso → atth āvuso (pts) | ceva → eva (pts)
Eine religiöse Gabe wird sowohl durch den Spender als auch durch den Empfänger geläutert.

Cattāri saṅgahavatthūni—
saṅgaha-vatthūni → Cp. A. IV. 32, vol. ii. 32. (pts note)
Vier Arten der Gemeinschaftsbildung:
dānaṁ, peyyavajjaṁ, atthacariyā, samānattatā.
peyyavajjaṁ → piyavajjaṁ (sya-all, km, mr) | peyyavajjaṁ → piyavajjaṁ (bj: syā, kām) | peyyavajjaṁ → piyavajjaṁ (cck: syā. kaṁ. ka.) | atthacariyā → attha-cariyā (pts)
Geben, freundliche Worte, Fürsorglichkeit und Gleichbehandlung.

Cattāro anariyavohārā—
anariyavohārā → anariya-vohārā (pts)
Vier unedle Redeweisen:
musāvādo, pisuṇāvācā, pharusāvācā, samphappalāpo.
samphappalāpo → samphappalāpo xlii (pts) | samphappalāpo → Bmr transpose the last two; Bm pharusa-. For xli.-xlii. cp. D. i. 1. 9, vol. i. 4. (pts note) | pisuṇāvācā pharusāvācā → pisuṇā vācā pharusā vācā (bjt, th) | musāvādo pisuṇāvācā pharusāvācā → musā-vādo pisuṇā vācā pharusā vācā (pts)
unwahre, entzweiende, harte oder unsinnige Rede.

Cattāro ariyavohārā—
ariyavohārā → ariya-vohārā (pts)
Vier edle Redeweisen:
musāvādā veramaṇī, pisuṇāya vācāya veramaṇī, pharusāya vācāya veramaṇī, samphappalāpā veramaṇī.
veramaṇī → veramaṇi (mr) | veramaṇī → vemaṇī (sya-all) | veramaṇī → veramaṇī (bj: kesuci) | veramaṇī → veramaṇi (cck: ka.) | musāvādā → musā-vādā (pts)
das Unterlassen von unwahrer, entzweiender, harter oder unsinnige Rede.

Aparepi cattāro anariyavohārā—
aparepi → xliii apare pi (pts) | anariya-vohārā → For xliii.-xlvi. cp. A. IV. 247-250, vol. ii. 246; VIII. 67, 68, vol. iv. 307. (pts note)
Weitere vier unedle Redeweisen:
adiṭṭhe diṭṭhavāditā, assute sutavāditā, amute mutavāditā, aviññāte viññātavāditā.
sutavāditā → suta-vāditā (pts) | mutavāditā → muta-vāditā (pts) | viññātavāditā → viññāta-vāditā (pts)
Man spricht von nicht Gesehenem als gesehen, von nicht Gehörtem als gehört, von nicht Gedachtem als gedacht und von nicht Erkanntem als erkannt.

Aparepi cattāro ariyavohārā—
aparepi → xliv apare pi (pts) | ariyavohārā → ariya-vohārā (pts)
Weitere vier edle Redeweisen:
adiṭṭhe adiṭṭhavāditā, assute assutavāditā, amute amutavāditā, aviññāte aviññātavāditā.
assutavāditā → assuta-vāditā (pts) | amutavāditā → amuta-vāditā (pts) | aviññātavāditā → aviññāta-vāditā (pts)
Man spricht von nicht Gesehenem als nicht gesehen, von nicht Gehörtem als nicht gehört, von nicht Gedachtem als nicht gedacht und von nicht Erkanntem als nicht erkannt.

Aparepi cattāro anariyavohārā—
aparepi → xlv apare pi (pts) | anariyavohārā → anariya-vohārā (pts)
Weitere vier unedle Redeweisen:
diṭṭhe adiṭṭhavāditā, sute assutavāditā, mute amutavāditā, viññāte aviññātavāditā.
assutavāditā → assuta-vāditā (pts) | amutavāditā → amuta-vāditā (pts) | aviññātavāditā → aviññāta-vāditā (pts)
Man spricht von Gesehenem als nicht gesehen, von Gehörtem als nicht gehört, von Gedachtem als nicht gedacht und von Erkanntem als nicht erkannt.

Aparepi cattāro ariyavohārā—
aparepi → xlvi apare pi (pts) | ariyavohārā → ariya-vohārā (pts)
Weitere vier edle Redeweisen:
diṭṭhe diṭṭhavāditā, sute sutavāditā, mute mutavāditā, viññāte viññātavāditā.
viññātavāditā → viññātavāditā xlvii (pts) | viññātavāditā → Cp. M. i. 29. (pts note) | sutavāditā → suta-vāditā (pts) | mutavāditā → muta-vāditā (pts)
Man spricht von Gesehenem als gesehen, von Gehörtem als gehört, von Gedachtem als gedacht und von Erkanntem als erkannt.

Cattāro puggalā.
puggalā → Cp. A. IV. 198, vol. ii. 205. (pts note)
Vier Personen:
Idhāvuso, ekacco puggalo attantapo hoti attaparitāpanānuyogamanuyutto.
idhāvuso → idh āvuso (pts) | attantapo → attan-tapo (pts) | attaparitāpanānuyogamanuyutto → atta-paritāpanānuyogam anuyutto (pts)
Eine Person kasteit sich selbst, verschreibt sich der Übung der Selbstkasteiung.
Idhāvuso, ekacco puggalo parantapo hoti paraparitāpanānuyogamanuyutto.
idhāvuso → idh āvuso (pts) | parantapo → paran-tapo (pts) | paraparitāpanānuyogamanuyutto → para-paritāpanānuyogam anuyutto (pts)
Eine Person kasteit andere, verschreibt sich der Übung, andere zu kasteien.
Idhāvuso, ekacco puggalo attantapo ca hoti attaparitāpanānuyogamanuyutto, parantapo ca paraparitāpanānuyogamanuyutto.
idhāvuso → idh āvuso (pts) | attaparitāpanānuyogamanuyutto → atta-paritāpanānuyogam anuyutto (pts) | paraparitāpanānuyogamanuyutto → para-paritāpanānuyogam anuyutto (pts)
Eine Person kasteit sich selbst und andere, verschreibt sich der Übung, sich und andere zu kasteien.
Idhāvuso, ekacco puggalo neva attantapo hoti na attaparitāpanānuyogamanuyutto na parantapo na paraparitāpanānuyogamanuyutto.
idhāvuso → idha panāvuso (bj) | idhāvuso ekacco → idh āvuso ekacca (pts) | neva attantapo → n eva attan-tapo (pts) | attaparitāpanānuyogamanuyutto → attaparitāpanānuyogam anuyutto (pts) | parantapo → paran-tapo (pts) | paraparitāpanānuyogamanuyutto → paraparitāpanānuyogam anuyutto (pts)
Eine Person kasteit weder sich selbst noch andere, verschreibt sich der Übung, weder sich noch andere zu kasteien,
So anattantapo aparantapo diṭṭheva dhamme nicchāto nibbuto sītībhūto sukhappaṭisaṁvedī brahmabhūtena attanā viharati.
sītībhūto → sītibhūto (pts1ed, mr) | sītībhūto sukhappaṭisaṁvedī → sītibhūto sukhapaṭisaṁvedī (pts) | sītībhūto → sītibhūto (cck: ka.) | diṭṭheva → diṭṭhe va (th, pts) | anattantapo → anattan-tapo (pts) | sītībhūto sukhappaṭisaṁvedī brahmabhūtena → sīti-bhūto sukhapaṭisaṁvedī brahma-bhūtena (pts)
und lebt in eben diesem Leben ohne Wünsche, verloschen, kühl geworden, voller Seligkeit, mit göttlich gewordenem Selbst.

Aparepi cattāro puggalā.
aparepi → xlviii apare pi (pts)
Weitere vier Personen:
Idhāvuso, ekacco puggalo attahitāya paṭipanno hoti no parahitāya.
pan → Sd pana; Bmr K omit. (pts note) | idhāvuso → idh āvuso (pts) | attahitāya → atta-hitāya (pts) | parahitāya → para-hitāya idha pan (pts)
Eine Person übt zum eigenen Nutzen, aber nicht zum Nutzen anderer.
Idhāvuso, ekacco puggalo parahitāya paṭipanno hoti no attahitāya.
idhāvuso → idha pan āvuso (pts) | no → Sc adds ca. (pts note) | parahitāya → para-hitāya (pts) | attahitāya → atta-hitāya (pts)
Eine Person übt zum Nutzen anderer, aber nicht zum eigenen Nutzen.
Idhāvuso, ekacco puggalo neva attahitāya paṭipanno hoti no parahitāya.
pan → Bmr K omit. (pts note) | idhāvuso → idh āvuso (pts) | neva attahitāya → n eva atta-hitāya (pts) | parahitāya → para-hitāya idha pan (pts)
Eine Person übt weder zum eigenen Nutzen noch zum Nutzen anderer.
Idhāvuso, ekacco puggalo attahitāya ceva paṭipanno hoti parahitāya ca.
idhāvuso → idha pan āvuso (pts) | attahitāya ceva → atta-hitāya eva (pts) | parahitāya → para-hitāya (pts)
Eine Person übt sowohl zum eigenen Nutzen als auch zum Nutzen anderer.

Aparepi cattāro puggalā—
aparepi → xlix apare pi (pts)
Weitere vier Personen:
tamo tamaparāyano, tamo jotiparāyano, joti tamaparāyano, joti jotiparāyano.
tama-parāyano → Sum: Tamam eva paraṁ ayanaṁ gati assāti tamaparāyano. Cp. A. IV. 85, vol. ii. 85. S. i. 93. (pts note) | tamo tamaparāyano tamo jotiparāyano joti tamaparāyano joti jotiparāyano → tamotamaparāyano tamojotiparāyano jotitamaparāyano jotijotiparāyano (bjt) | jotiparāyano → joti-parāyano (pts)
die Dunkle, die für das Dunkle bestimmt ist, die Dunkle, die für das Helle bestimmt ist, die Helle, die für das Dunkle bestimmt ist, und die Helle, die für das Helle bestimmt ist.

Aparepi cattāro puggalā—
aparepi → apare pi (pts)
Weitere vier Personen:
samaṇamacalo, samaṇapadumo, samaṇapuṇḍarīko, samaṇesu samaṇasukhumālo.
samaṇesu → (pts) | Samaṇa-m-acalo → Sum: Ma-kāro pada-sandhi-mattaṁ. Cp. A. IV. 87.1, vol. ii. 86. (pts note)
der unbeirrbare Asket, der Asket des rosafarbenen Lotus, der Asket des weißen Lotus und der subtile Asket unter den Asketen.

Ime kho, āvuso, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena cattāro dhammā sammadakkhātā;
sammāsambuddhena → sammā-sambuddhena (pts) | sammadakkhātā → sammad-akkhātā (pts)
Das sind die Lehren, die zu Vierergruppen zusammengestellt sind, die vom Buddha richtig erklärt wurden.
tattha sabbeheva saṅgāyitabbaṁ …pe… atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ.
saṅgāyitabbaṁ → saṅgāyitabbaṁ na vivaditabbaṁ (pts) | sabbeheva → sabbeh eva (pts) | devamanussānaṁ → deva-manussānaṁ paṭhamaka bhāṇavāraṁ niṭṭhitaṁ (pts)
Ihr sollt sie alle im Chor aufsagen.

Paṭhamabhāṇavāro niṭṭhito.
paṭhamabhāṇavāro niṭṭhito → pañcataṁ (bjt) | paṭhamabhāṇavāro niṭṭhito → saṅgītiyacatukkaṁ niṭṭhitaṁ (th)
Der erste Abschnitt zum Aufsagen ist zu Ende.

5. Pañcaka5. Fünfer

Atthi kho, āvuso, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena pañca dhammā sammadakkhātā.
sammāsambuddhena → sammā-sambuddhena (pts)
Da sind zu Fünfergruppen zusammengestellte Lehren, die vom Buddha richtig erklärt wurden.
Tattha sabbeheva saṅgāyitabbaṁ …pe… atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ.
saṅgāyitabbaṁ → saṅgāyitabbaṁ na vivaditabbaṁ (pts) | pe → spelled out in full (bjt) | sabbeheva → sabbeh eva (pts) | devamanussānaṁ → deva-manussānaṁ (pts)
Ihr sollt sie alle im Chor aufsagen.
Katame pañca?Welches sind die Lehren, die zu Fünfergruppen zusammengestellt sind?

Pañcakkhandhā.
kkhandhā → Cp. A. IV. 200. 9, vol. ii. 214; vol. iv. 147. (pts note) | pañcakkhandhā → pañca kkhandhā (pts)
Fünf Aggregate:
Rūpakkhandho vedanākkhandho saññākkhandho saṅkhārakkhandho viññāṇakkhandho.
rūpakkhandho → rūpa-kkhandho (pts) | saññākkhandho saṅkhārakkhandho → saññā-kkhandho saṁkhāra-kkhandho (pts)
Form, Gefühl, Wahrnehmung, Willensbildungsprozesse und Bewusstsein.

Pañcupādānakkhandhā.
Pañcūpādāna-kkhandhā → Cp. infra., xxxiv. 1. 6, iii. A. IV. 41. 5, vol. ii. 45; 90.3, vol. ii. 90; IX. 66, vol. iv. 458; X. 60. 4, vol. v. 109. M. i. 144. (pts note)
Fünf mit Ergreifen verbundene Aggregate:
Rūpupādānakkhandho vedanupādānakkhandho saññupādānakkhandho saṅkhārupādānakkhandho viññāṇupādānakkhandho.
rūpupādānakkhandho → rūpūpādānakkhandhe (bj: machasaṁ) | Rūpupādānakkhandho → rūpūpādānakkhandho (sī. syā. kaṁ. pī.) evamitaresupi (cck note) | saṅkhārupādānakkhandho → saṁkhārupādānakkhandho (bjt)
Form, Gefühl, Wahrnehmung, Willensbildungsprozesse und Bewusstsein.

Pañca kāmaguṇā.
kāma-guṇā → Cp. A. VI. 63. 3, vol. iii. 411; IX. 34. 3, vol. iv. 415; 38. 6, ibid. 430; 42. 2, ibid. 449; 65, ibid. 458. M. i. 85, 92, 144, 173, 454, 504; ii. 42; iii. 114. (pts note)
Fünf Sinnesreize:
Cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasañhitā rajanīyā,
rajanīyā → So Sdt Bm; Sc rajanīyyā; Br K rajaniyā. (pts note) | kāmūpasañhitā → kāmūpasaṁhitā (bjt) | cakkhuviññeyyā → cakkhu-viññeyyā (pts) | piyarūpā kāmūpasañhitā → piya-rūpā kāmūpasaṁhitā (pts)
Bilder, die das Auge erkennt, erwünscht, willkommen, angenehm, erfreulich, sinnlich und erregend.
sotaviññeyyā saddā …Töne, die das Ohr erkennt … ghānaviññeyyā gandhā …
ghānaviññeyyā → ghāna-viññeyyā (pts)
Gerüche, die die Nase erkennt …
jivhāviññeyyā rasā …
jivhāviññeyyā → jivhā-viññeyyā (pts)
Geschmäcke, die die Zunge erkennt …
kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasañhitā rajanīyā.
kāmūpasañhitā → kāmūpasaṁhitā (bjt) | rajanīyā → rajaniyā (th) | kāyaviññeyyā → kāya-viññeyyā (pts) | piyarūpā kāmūpasañhitā → piya-rūpā kāmūpasaṁhitā (pts)
Berührungen, die der Körper erkennt, erwünscht, willkommen, angenehm, erfreulich, sinnlich und erregend.

Pañca gatiyo—
gatiyo → Cp. A. IX. 67, vol. iv. 459. M. i. 73. S. v. 474-477. (pts note)
Fünf Bestimmungsorte:
nirayo, tiracchānayoni, pettivisayo, manussā, devā.
pettivisayo → Sd visayā. (pts note) | manussā → Sc manusso. (pts note) | tiracchānayoni → tiracchāna-yoni (pts)
die Hölle, das Tierreich, das Gespensterreich, die Menschen und die Götter.

Pañca macchariyāni—
macchariyāni → Cp. A. IX. 69, vol. iv. 459. (pts note)
Fünf Arten von Geiz:
āvāsamacchariyaṁ, kulamacchariyaṁ, lābhamacchariyaṁ, vaṇṇamacchariyaṁ, dhammamacchariyaṁ.Geiz in Bezug auf Wohnraum, Familien, materiellen Besitz, Lob und die Lehre.

Pañca nīvaraṇāni—
nīvaraṇāni → Cp. D. ii. 68, vol. i. 71; xiii. 30, vol. i. 246; xxii. 13, vol. ii. 300; xxv. 16, ante, p. 49; xxxiv. 1. 6, (iv) infra. Cp. A. I. 2, vol. i. 3; III. 57, ibid. 161, and onwards. S. v. 60, 64, 84, 85, and onwards. (pts note)
Fünf Hindernisse:
kāmacchandanīvaraṇaṁ, byāpādanīvaraṇaṁ, thinamiddhanīvaraṇaṁ, uddhaccakukkuccanīvaraṇaṁ, vicikicchānīvaraṇaṁ.
byāpādanīvaraṇaṁ thinamiddhanīvaraṇaṁ → vyāpādanīvaraṇaṁ thīnamiddhanīvaraṇaṁ (pts)
sinnliches Begehren, Böswilligkeit, Dumpfheit und Benommenheit, Rastlosigkeit und Reue sowie Zweifel.

Pañca orambhāgiyāni saṁyojanāni—
pañca orambhāgiyāni → pañcorambhāgiyāni (bj) | saṁyojanāni → Cp. D. xvi. 7, vol. ii. 92, 93; xix. 62, vol. ii. 252. A. IX. 67, vol. iv. 459; X. 13, vol. v. 17. S. iii. 56, 130; v. 69, 177, 178, and onwards. (pts note) | saṁyojanāni → saññojanāni (my, th) | pañca orambhāgiyāni → pañc oram-bhāgiyāni (pts)
Fünf niedere Fesseln:
sakkāyadiṭṭhi, vicikicchā, sīlabbataparāmāso, kāmacchando, byāpādo.
sīlabbataparāmāso → sīlabbata-parāmāso (pts) | byāpādo → vyāpādo (pts)
Substanzialistische Ansicht, Zweifel, falsches Verständnis von Regeln und Gelübden, sinnliches Begehren und Böswilligkeit.

Pañca uddhambhāgiyāni saṁyojanāni—
pañca uddhambhāgiyāni → pañcuddhambhāgiyāni (bj) | pañca uddhambhāgiyāni saṁyojanāni → pañcuddhambhāgiyāni saññojanāni (sya-all) | saṁyojanāni → Cp. A. IX. 70, vol. iv. 460; X. 13, vol. v. 17. S. v. 191, 192, 241-243, and onwards. (pts note) | pañca uddhambhāgiyāni → pañc uddham-bhāgiyāni (pts)
Fünf höhere Fesseln:
rūparāgo, arūparāgo, māno, uddhaccaṁ, avijjā.
arūparāgo → arūpa-rāgo (pts)
Verlangen nach Wiedergeburt im Bereich der leuchtenden Form, Verlangen nach Wiedergeburt im formlosen Bereich, Einbildung, Rastlosigkeit und Unwissenheit.

Pañca sikkhāpadāni—
sikkhāpadāni → Cp. A. V. 179. 3, vol. iii. 212. S. ii. 167. (pts note)
Fünf Schulungsregeln:
pāṇātipātā veramaṇī, adinnādānā veramaṇī, kāmesumicchācārā veramaṇī, musāvādā veramaṇī, surāmerayamajjappamādaṭṭhānā veramaṇī.
kāmesumicchācārā → kāmesu micchācārā (bjt, th, pts) | surāmerayamajjappamādaṭṭhānā → surāmerayamajjapamādaṭṭhānā (bjt, th) | musāvādā → musā-vādā (pts) | surāmerayamajjappamādaṭṭhānā → surā-meraya-majja-pamādaṭṭhānā (pts)
Man unterlässt es, lebende Geschöpfe zu töten, zu stehlen, sexuelle Verfehlungen zu begehen, zu lügen und Rauschmittel wie Bier, Wein und Branntwein zu trinken.

Pañca abhabbaṭṭhānāni.
abhabba-ṭṭhānāni → Cp. D. xxix. 26, ante, p. 133. (pts note)
Fünf Dinge, die nicht geschehen können:
Abhabbo, āvuso, khīṇāsavo bhikkhu sañcicca pāṇaṁ jīvitā voropetuṁ. Abhabbo khīṇāsavo bhikkhu adinnaṁ theyyasaṅkhātaṁ ādiyituṁ. Abhabbo khīṇāsavo bhikkhu methunaṁ dhammaṁ paṭisevituṁ. Abhabbo khīṇāsavo bhikkhu sampajānamusā bhāsituṁ. Abhabbo khīṇāsavo bhikkhu sannidhikārakaṁ kāme paribhuñjituṁ, seyyathāpi pubbe āgārikabhūto.
ādiyituṁ → ādātuṁ (sya-all, km, pts1ed) | āgārikabhūto → āgāriyakabhūto (bj); agāriyabhūto xi (pts) | theyyasaṅkhātaṁ ādiyituṁ → theyyasaṁkhātaṁādātuṁ (pts) | ādiyituṁ → ādātuṁ (cck: syā. kaṁ. pī.) | sañcicca → saṁcicca (bjt) | theyyasaṅkhātaṁ ādiyituṁ → theyya-saṁkhātaṁādātuṁ (pts) | sampajānamusā → sampajāna-musā (pts) | sannidhikārakaṁ → sannidhi-kārakaṁ (pts) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | āgārikabhūto → agāriya-bhūto (pts)
Ein Mönch, dessen Befleckungen aufgelöst sind, kann nicht absichtlich einem lebenden Geschöpf das Leben nehmen, etwas wegnehmen in der Absicht, zu stehlen, Geschlechtsverkehr haben, eine bewusste Lüge sprechen oder zum eigenen Vergnügen Vorräte anlegen, wie er es getan hatte, als er im Haus lebte.

Pañca byasanāni—
vyasanāni → Bmr K byasanāni. Cp. A. V. 130, vol. iii. 147. (pts note) | byasanāni → vyasanāni ñāti-vyasanaṁ bhoga-vyasanaṁ roga (pts)
Fünf Verluste:
ñātibyasanaṁ, bhogabyasanaṁ, rogabyasanaṁ, sīlabyasanaṁ, diṭṭhibyasanaṁ.Verlust von Angehörigen, Vermögen, Gesundheit, Tugend und Ansicht. Nāvuso, sattā ñātibyasanahetu vā bhogabyasanahetu vā rogabyasanahetu vā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjanti.
upapajjanti sīlabyasanahetu → uppajjanti sīlavyasana hetu (pts) | āvuso → So Bmr K; SS tenāvuso. Sum points to a reading ten'; eva; Sum Scd ten'; eva pan'; āvuso; Sum Br ten'; eva n'; āvuso. (pts note) | uppajjanti → So SS; Bmr K upapajjanti. (pts note) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | ñātibyasanahetu → ñāti-vyasana-hetu (pts) | bhogabyasanahetu → bhoga-vyasana-hetu (pts) | rogabyasanahetu → roga-vyasana-hetu (pts) | paraṁ → param (pts)
Nicht weil sie Angehörige, Vermögen oder Gesundheit verlieren, werden Lebewesen, wenn ihr Körper auseinanderbricht, nach dem Tod, an einem verlorenen Ort wiedergeboren, einem schlechten Ort, in der Unterwelt, der Hölle.
Sīlabyasanahetu vā, āvuso, sattā diṭṭhibyasanahetu vā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjanti.
paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | sīlabyasanahetu → hetu (pts) | diṭṭhibyasanahetu → diṭṭhi-vyasana-hetu (pts) | paraṁ → param (pts)
Sondern weil sie ihre Tugend oder ihre Ansicht verlieren, werden Lebewesen, wenn ihr Körper auseinanderbricht, nach dem Tod, an einem verlorenen Ort wiedergeboren, einem schlechten Ort, in der Unterwelt, der Hölle.

Pañca sampadā—
sampadā → Cp. A. V. 130, vol. iii. 147. (pts note)
Fünffache Ausstattung:
ñātisampadā, bhogasampadā, ārogyasampadā, sīlasampadā, diṭṭhisampadā.
āvuso → As above. Sum reads ten'; eva n'; āvuso. (pts note)
Man ist mit Angehörigen, Vermögen, Gesundheit, Tugend und Ansicht ausgestattet.
Nāvuso, sattā ñātisampadāhetu vā bhogasampadāhetu vā ārogyasampadāhetu vā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjanti.
upapajjanti → uppajjanti (pts) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | paraṁ → param (pts)
Nicht weil sie mit Angehörigen, Vermögen oder Gesundheit ausgestattet sind, werden Lebewesen, wenn ihr Körper auseinanderbricht, nach dem Tod, an einem guten Ort wiedergeboren, in einer himmlischen Welt.
Sīlasampadāhetu vā, āvuso, sattā diṭṭhisampadāhetu vā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjanti.
upapajjanti → upapajjanti xiii (pts) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | sīlasampadāhetu → sīla-sampadā-hetu (pts) | diṭṭhisampadāhetu → diṭṭhi-sampadā-hetu (pts) | paraṁ → param (pts)
Sondern weil sie mit Tugend und Ansicht ausgestattet sind, werden Lebewesen, wenn ihr Körper auseinanderbricht, nach dem Tod, an einem guten Ort wiedergeboren, in einer himmlischen Welt.

Pañca ādīnavā dussīlassa sīlavipattiyā.
ādīnavā → Bmr ādinavā. For xiii. and xiv. cp. D. xvi. 1. 23, 24, vol. ii. 85, 86. A. V. 213, vol. iii. 252, 253. (pts note) | sīlavipattiyā → sīla-vipattiyā (pts)
Fünf Nachteile, die seine Tugendlosigkeit für einen tugendlosen Menschen hat:
Idhāvuso, dussīlo sīlavipanno pamādādhikaraṇaṁ mahatiṁ bhogajāniṁ nigacchati,
idhāvuso → idh āvuso (pts) | sīlavipanno → sīla-vipanno (pts) | bhogajāniṁ → bhoga-jāniṁ (pts)
Zunächst verliert da ein tugendloser Mensch durch seine Nachlässigkeit viel Vermögen.
ayaṁ paṭhamo ādīnavo dussīlassa sīlavipattiyā.
sīlavipattiyā → sīla-vipattiyā (pts)
Das ist der erste Nachteil.
Puna caparaṁ, āvuso, dussīlassa sīlavipannassa pāpako kittisaddo abbhuggacchati,
sīlavipannassa → vipannassa (pts) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | kittisaddo → kitti-saddo (pts)
Dann hat da ein tugendloser Mensch einen schlechten Ruf.
ayaṁ dutiyo ādīnavo dussīlassa sīlavipattiyā.
sīlavipattiyā → sīla-vipattiyā (pts)
Das ist der zweite Nachteil.
Puna caparaṁ, āvuso, dussīlo sīlavipanno yaññadeva parisaṁ upasaṅkamati yadi khattiyaparisaṁ yadi brāhmaṇaparisaṁ yadi gahapatiparisaṁ yadi samaṇaparisaṁ, avisārado upasaṅkamati maṅkubhūto,
maṅkubhūto → maṅkobhūto (pts) | yaññadeva → yaṁ yadeva (th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | sīlavipanno yaññadeva → sīla-vipanno yaṁ yad eva (pts) | upasaṅkamati → upasaṁkamati (pts) | khattiyaparisaṁ → khattiya-parisaṁ (pts) | brāhmaṇaparisaṁ → brāhmaṇa-parisaṁ (pts) | gahapatiparisaṁ → gahapati-parisaṁ (pts) | samaṇaparisaṁ → samaṇa-parisaṁ (pts) | upasaṅkamati maṅkubhūto → upasaṁkamati maṅko-bhūto (pts)
Dann ist da ein tugendloser Mensch furchtsam und befangen, wenn er sich zu irgendeiner Versammlung begibt, sei es eine Versammlung von Adligen, Brahmanen, Hausbesitzern oder Asketen.
ayaṁ tatiyo ādīnavo dussīlassa sīlavipattiyā.Das ist der dritte Nachteil. Puna caparaṁ, āvuso, dussīlo sīlavipanno sammūḷho kālaṁ karoti,
karoti → kāroti (pts) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | sīlavipanno → sīla-vipanno (pts)
Dann fühlt sich da ein tugendloser Mensch verloren, wenn er stirbt.
ayaṁ catuttho ādīnavo dussīlassa sīlavipattiyā.
sīlavipattiyā → sīla-vipattiyā (pts)
Das ist der vierte Nachteil.
Puna caparaṁ, āvuso, dussīlo sīlavipanno kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjati,
upapajjati → uppajjati (pts) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | paraṁ → param (pts)
Dann wird da ein tugendloser Mensch, wenn der Körper auseinanderbricht, nach dem Tod, an einem verlorenen Ort wiedergeboren, einem schlechten Ort, in der Unterwelt, der Hölle.
ayaṁ pañcamo ādīnavo dussīlassa sīlavipattiyā.
sīlavipattiyā → sīla-vipattiyā (pts)
Das ist der fünfte Nachteil.

Pañca ānisaṁsā sīlavato sīlasampadāya.
sīlasampadāya → sīla-sampadāya (pts)
Fünf Vorteile, die die Vervollkommnung der Tugend für einen tugendhaften Menschen hat:
Idhāvuso, sīlavā sīlasampanno appamādādhikaraṇaṁ mahantaṁ bhogakkhandhaṁ adhigacchati,
mahantaṁ → mahatiṁ (pts) | idhāvuso → idh āvuso (pts) | sīlasampanno → sīla-sampanno (pts) | mahantaṁ bhogakkhandhaṁ → mahatiṁ bhoga-kkhandhaṁ (pts)
Zunächst gewinnt da ein tugendhafter Mensch durch seine Beflissenheit viel Vermögen.
ayaṁ paṭhamo ānisaṁso sīlavato sīlasampadāya.
sīlasampadāya → sīla-sampadāya (pts)
Das ist der erste Vorteil.
Puna caparaṁ, āvuso, sīlavato sīlasampannassa kalyāṇo kittisaddo abbhuggacchati,
caparaṁ → ca paraṁ (pts) | sīlasampannassa → sīla-sampannassa (pts) | kittisaddo → kitti-saddo (pts)
Dann hat da ein tugendhafter Mensch einen guten Ruf.
ayaṁ dutiyo ānisaṁso sīlavato sīlasampadāya.
sīlasampadāya → sīla-sampadāya (pts)
Das ist der zweite Vorteil.
Puna caparaṁ, āvuso, sīlavā sīlasampanno yaññadeva parisaṁ upasaṅkamati yadi khattiyaparisaṁ yadi brāhmaṇaparisaṁ yadi gahapatiparisaṁ yadi samaṇaparisaṁ, visārado upasaṅkamati amaṅkubhūto,
yaññadeva → yaṁ yadeva (th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | sīlasampanno yaññadeva → sīla-sampanno yaṁ yad eva (pts) | upasaṅkamati → upasaṁkamati (pts) | khattiyaparisaṁ → khattiya-parisaṁ (pts) | brāhmaṇaparisaṁ → brāhmaṇa parisaṁ (pts) | gahapatiparisaṁ → gahapati-parisaṁ (pts) | samaṇaparisaṁ → samaṇa-parisaṁ (pts) | upasaṅkamati amaṅkubhūto → upasaṁkamati amaṅku-bhūto (pts)
Dann ist da ein tugendhafter Mensch sicher und selbstbewusst, wenn er sich zu irgendeiner Versammlung begibt, sei es eine Versammlung von Adligen, Brahmanen, Hausbesitzern oder Asketen.
ayaṁ tatiyo ānisaṁso sīlavato sīlasampadāya.
sīlasampadāya → sīla-sampadāya (pts)
Das ist der dritte Vorteil.
Puna caparaṁ, āvuso, sīlavā sīlasampanno asammūḷho kālaṁ karoti,
caparaṁ → ca paraṁ (pts) | sīlasampanno → sīla-sampanno (pts)
Dann fühlt sich da ein tugendhafter Mensch nicht verloren, wenn er stirbt.
ayaṁ catuttho ānisaṁso sīlavato sīlasampadāya.
sīlasampadāya → sīla-sampadāya (pts)
Das ist der vierte Vorteil.
Puna caparaṁ, āvuso, sīlavā sīlasampanno kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjati,
upapajjati → uppajjati (pts) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | sīlasampanno → sīla-sampanno (pts) | paraṁ → param (pts)
Dann wird da ein tugendhafter Mensch, wenn der Körper auseinanderbricht, nach dem Tod, an einem guten Ort wiedergeboren, in einer himmlischen Welt.
ayaṁ pañcamo ānisaṁso sīlavato sīlasampadāya.
sīlasampadāya → sīla-sampadāya (pts)
Das ist der fünfte Vorteil.

Codakena, āvuso, bhikkhunā paraṁ codetukāmena pañca dhamme ajjhattaṁ upaṭṭhapetvā paro codetabbo.
Codakena → Cp. A. V. 167. 1, 2, vol. iii. 196. (pts note) | codetukāmena → codetu-kāmena (pts)
Ein Mönch, der einen anderen anklagen will, soll zuerst fünf Dinge bei sich selbst sicherstellen:
Kālena vakkhāmi no akālena,Ich werde zur rechten Zeit sprechen, nicht zur falschen Zeit. bhūtena vakkhāmi no abhūtena,Ich werde zutreffend sprechen, nicht unzutreffend. saṇhena vakkhāmi no pharusena,Ich werde sanft sprechen, nicht hart. atthasaṁhitena vakkhāmi no anatthasaṁhitena,
atthasaṁhitena → atthasañhitena (th) | anatthasaṁhitena → anatthasañhitena (th) | atthasaṁhitena → attha-saṁhitena (pts) | anatthasaṁhitena → anattha-saṁhitena (pts)
Ich werde zum Nutzen sprechen, nicht zum Schaden.
mettacittena vakkhāmi no dosantarenāti.
mettacittena → mettācittena (katthaci) | mettacittena → mettācittena (bj: kesuci) | mettacittena → mettācittena (cck: katthaci) | dosantarenāti → dosantarenā ti (bjt) | mettacittena → metta-cittena (pts)
Ich werde mit liebevollem Herzen sprechen, nicht mit verstecktem Hass.
Codakena, āvuso, bhikkhunā paraṁ codetukāmena ime pañca dhamme ajjhattaṁ upaṭṭhapetvā paro codetabbo.
codetukāmena → codetu-kāmena (pts)
Ein Mönch, der einen anderen anklagen will, soll zuerst diese fünf Dinge bei sich selbst sicherstellen.

Pañca padhāniyaṅgāni.
padhāniyaṅgāni → Cp. A. V. 53, vol. iii. 65. M. ii. 95, 128. (pts note)
Fünf Faktoren, die die Meditation unterstützen:
Idhāvuso, bhikkhu saddho hoti, saddahati tathāgatassa bodhiṁ:
bodhiṁ itipi → bhodhiṁ iti pi (pts) | idhāvuso → idh āvuso (pts)
Da hat ein Mönch Vertrauen zum Erwachen des Klargewordenen:
‘itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato, lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā’ti.
itipi → iti pi (pts) | sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno → sammā-sambuddho vijjā-caraṇa-sampanno (pts) | lokavidū → loka-vidū (pts) | purisadammasārathi → purisa-damma-sārathi (pts) | bhagavāti → bhagavā ti (pts)
‚Dieser Gesegnete ist vollendet, ein vollkommen erwachter Buddha, von vollendetem Wissen und Verhalten, heilig, Kenner der Welt, unübertrefflicher Anleiter für alle, die schulungsfähig sind, Lehrer von Göttern und Menschen, erwacht, gesegnet.‘
Appābādho hoti appātaṅko, samavepākiniyā gahaṇiyā samannāgato nātisītāya nāccuṇhāya majjhimāya padhānakkhamāya.
Appābādho → Cp. D. xxx. 2. 8, ante, p. 166. (pts note) | samavepākiniyā → sama-vepākiniyā (pts) | padhānakkhamāya → padhāna-kkhamāya (pts)
Er ist selten krank oder unwohl. Sein Magen verdaut gut, ist weder zu heiß noch zu kalt, sondern genau richtig und passend für die Meditation.
Asaṭho hoti amāyāvī, yathābhūtaṁ attānaṁ āvikattā satthari vā viññūsu vā sabrahmacārīsu.
asaṭho → asatho (pts) | āvikattā → K āvikatā. (pts note) | viññūsu → So SS Bmr; K viññū (but viññūsu in D. xxxiv. 1. 6). (pts note) | sabrahmacārīsu → So Bmr K; Sc brahmacarisu; Sdt sabrahmacārisu. (pts note)
Er ist nicht verschlagen oder hinterhältig. Er vertraut sich ehrlich dem Lehrer oder vernünftigen geistlichen Gefährten an.
Āraddhavīriyo viharati akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya kusalānaṁ dhammānaṁ upasampadāya thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu.
pahānāya → K pahānāyasu. (pts note) | āraddhavīriyo → āraddhaviriyo (bjt, th) | āraddhavīriyo → āraddha-viriyo (pts) | daḷhaparakkamo anikkhittadhuro → daḷha-parakkamo anikkhitta-dhuro (pts)
Er lebt so, dass er seine Energie aufrüttelt, um untaugliche Eigenschaften aufzugeben und sich taugliche Eigenschaften zu eigen zu machen. Er ist stark, beharrlich fest, und lässt nicht nach beim Entwickeln tauglicher Eigenschaften.
Paññavā hoti udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammādukkhakkhayagāminiyā.
udayatthagāminiyā → uḍayatthagāminiyā (pts) | sammādukkhakkhayagāminiyā → sammādukkhakkhayagāminiyā xvii (pts) | udayatthagāminiyā → uḍayattha-gāminiyā (pts) | sammādukkhakkhayagāminiyā → sammā-dukkha-kkhaya-gāminiyā (pts)
Er ist weise. Er besitzt die Weisheit des Entstehens und Vergehens, die edel und durchdringend ist und zur völligen Auflösung des Leidens führt.

Pañca suddhāvāsā—Fünf reine Aufenthalte: avihā, atappā, sudassā, sudassī, akaniṭṭhā.
akaniṭṭhā → akaniṭṭhā xviii (pts) | Akaniṭṭhā → Cp. D. xiv. 3. 31, vol. ii. 52. M. iii. 103. (pts note)
Aviha, Atappa, die Götter von schönem Anblick, die Götter mit schönem Blick und Akaniṭṭha.

Pañca anāgāmino—Fünf Nichtwiederkehrer: antarāparinibbāyī, upahaccaparinibbāyī, asaṅkhāraparinibbāyī, sasaṅkhāraparinibbāyī, uddhaṁsotoakaniṭṭhagāmī.
Antarā-parinibbāyī → Cp. A. III. 86. 3, vol. ii. 233; VII. 16. 4, 17. 4, vol. iv. 14, 15, cp. 146, 380; X. 63. 3, vol. v. 120. S. v. 70. 201, 204, 237, 285, 314, 378. (pts note) | asaṅkhāraparinibbāyī sasaṅkhāraparinibbāyī uddhaṁsotoakaniṭṭhagāmī → asaṁkhāraparinibbāyī sasaṁkhāraparinibbāyī uddhaṁsoto akaniṭṭhagāmī (bjt) | uddhaṁsotoakaniṭṭhagāmī → uddhaṁsoto akaniṭṭhagāmī (th)
einer, der zwischen zwei Leben erlischt; einer, der beim Auftreffen erlischt; einer, der ohne zusätzliche Anstrengung erlischt; einer, der mit zusätzlicher Anstrengung erlischt; und einer, der stromaufwärts geht zum Akaniṭṭha-Bereich.

Pañca cetokhilā.
cetokhilā → cetokhīlā (sya-all) | ceto-khilā → K -khīlā, and onwards. In xxxiv. 1.6 (v) infra Bm has khīlā also, but not Br. A. V. 205, vol. iii. 248; IX. 71, vol. iv. 460; X. 14, vol. v. 17. M. i. 101. (pts note)
Fünf Arten seelischer Öde:
Idhāvuso, bhikkhu satthari kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati.
idhāvuso → idh āvuso (pts)
Zunächst hat da ein Mönch Zweifel am Lehrer. Er ist unsicher, unentschlossen und mutlos.
Yo so, āvuso, bhikkhu satthari kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati, tassa cittaṁ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, yassa cittaṁ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, ayaṁ paṭhamo cetokhilo.
cetokhilo → cetokhīlo (sya-all)
Wenn das so ist, neigt sein Geist nicht zu Eifer, Hingabe, Ausdauer und Mühe. Das ist die erste Art seelischer Öde.
Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu dhamme kaṅkhati vicikicchati …pe…
caparaṁ → ca paraṁ (pts)
Dann hat da ein Mönch Zweifel an der Lehre …
saṅghe kaṅkhati vicikicchati …
vicikicchati → (sya-all) | saṅghe → saṁghe (ms2005, pts)
am Saṅgha …
sikkhāya kaṅkhati vicikicchati …
vicikicchati → -1 Sc omits; Sd sikkhativicikicchati. (pts note)
und an der Schulung …
sabrahmacārīsu kupito hoti anattamano āhatacitto khilajāto.
khilajāto → khīlajāto (bj, sya-all) | āhatacitto khilajāto → āhata-citto khila-jāto (pts)
Ein Mönch ist zornig und aufgebracht über seine geistlichen Gefährten, verbittert und verschlossen.
Yo so, āvuso, bhikkhu sabrahmacārīsu kupito hoti anattamano āhatacitto khilajāto, tassa cittaṁ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, yassa cittaṁ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, ayaṁ pañcamo cetokhilo.
khilajāto → khīlajāto (bj, sya-all) | cetokhilo → cetokhīlo (sya-all) | padhānāya → So SS; Bmr K insert yassa cittam . . . padhānāya. (pts note) | āhatacitto khilajāto → āhata-citto khila-jāto (pts) | cetokhilo → ceto-khilo (pts)
Wenn das so ist, neigt sein Geist nicht zu Eifer, Hingabe, Ausdauer und Mühe. Das ist die fünfte Art seelischer Öde.

Pañca cetasovinibandhā.
vinibandhā → So Sc Br K Sum; Sd vinikaṇḍā; St Bm vinibaddhā. Cp. A. IX. 72, vol. iv. 461. M. i. 101. (pts note) | cetasovinibandhā → cetaso vinibandhā (bjt, th, pts)
Fünf seelische Ketten:
Idhāvuso, bhikkhu kāmesu avītarāgo hoti avigatacchando avigatapemo avigatapipāso avigatapariḷāho avigatataṇho.
avītarāgo → avigatarāgo (sya-all) | kāmesu avītarāgo → kāme avigatarāgo (pts) | kāme → So SS Sum; Bmr K kāmesu; and below. (pts note) | avigatacchando → avigatachando (bjt)
Zunächst ist da ein Mönch nicht frei von Begehren, Sehnen, Zuneigung, Durst, Leidenschaft und Verlangen nach Sinnenfreuden.
Yo so, āvuso, bhikkhu kāmesu avītarāgo hoti avigatacchando avigatapemo avigatapipāso avigatapariḷāho avigatataṇho, tassa cittaṁ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya.
avītarāgo → avigatarāgo (sya-all) | kāmesu avītarāgo → kāme avigatarāgo (pts) | avigatacchando → avigatachando (bjt) | kāmesu avītarāgo → kāme avigata-rāgo (pts) | avigatacchando avigatapemo avigatapipāso avigatapariḷāho avigatataṇho → avigata-chando avigata-pemo avigata-pipāso avigata-pariḷāho avigata-taṇho (pts)
Yassa cittaṁ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya.Wenn das so ist, neigt sein Geist nicht zu Eifer, Hingabe, Ausdauer und Mühe. Ayaṁ paṭhamo cetaso vinibandho.Das ist die erste seelische Kette. Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu kāye avītarāgo hoti …pe…
avītarāgo → avigatarāgo (bj, pts) | + → saṅkhittaṁ (th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | avītarāgo → avigata-rāgo (pts) | + → ayaṁ dutiyo cetaso vinibandho (pts)
Dann ist da ein Mönch nicht frei von Begehren nach dem Körper …
rūpe avītarāgo hoti …pe…
avītarāgo → avigatarāgo (bj, pts) | + → saṅkhittaṁ (th) | avītarāgo → avigata-rāgo (pts)
Er ist nicht frei von Begehren nach Form …
puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu yāvadatthaṁ udarāvadehakaṁ bhuñjitvā seyyasukhaṁ passasukhaṁ middhasukhaṁ anuyutto viharati …pe…
udarāvadehakaṁ → udarāvabhedakaṁ (bj) | puna caparaṁ āvuso bhikkhu → ayaṁ tatiyo cetaso vinibandho (pts) | passasukhaṁ → phassasukhaṁ (pts) | viharati → The sequel to this clause is understood. The formula of enumeration seems accidentally omitted: ayaṁ catuttho cetaso vinibandho. (pts note) | seyyasukhaṁ passasukhaṁ → seyya-sukhaṁ phassa-sukhaṁ (pts)
Er isst sich ordentlich satt, bis sein Bauch voll ist, und schwelgt dann in den Freuden des Schlafens, Liegens und Dösens …
puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu aññataraṁ devanikāyaṁ paṇidhāya brahmacariyaṁ carati: ‘imināhaṁ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā devo vā bhavissāmi devaññataro vā’ti.
paṇidhāya → panidhāya (pts) | vā → (pts) | deva-nikāyaṁ → Sdt omit puna . . . āvuso; Sd aññatarā devanikāya; St devanikāya. (pts note) | vā → So SS; Bmr K sīlena vā vatena vā. (pts note) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | devanikāyaṁ paṇidhāya → deva-nikāyaṁ panidhāya (pts) | imināhaṁ → iminā haṁ vatena vā (pts) | vāti → vā ti (pts)
Er führt das geistliche Leben in der Hoffnung, in einer Klasse von Göttern wiedergeboren zu werden: ‚Dass ich doch durch diese Tugendregel, dieses Gelübde, diese inbrünstige Bußübung oder dieses geistliche Leben einer der Götter werde!‘
Yo so, āvuso, bhikkhu aññataraṁ devanikāyaṁ paṇidhāya brahmacariyaṁ carati: ‘imināhaṁ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā devo vā bhavissāmi devaññataro vā’ti, tassa cittaṁ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṁ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya.
vāti → vā ti (bjt, pts) | devanikāyaṁ paṇidhāya → deva-nikāyaṁ panidhāya (pts) | imināhaṁ → iminā haṁ (pts)
Wenn das so ist, neigt sein Geist nicht zu Eifer, Hingabe, Ausdauer und Mühe.
Ayaṁ pañcamo cetaso vinibandho.Das ist die fünfte seelische Kette.

Pañcindriyāni—
pañcindriyāni → xxi pañc indriyāni (pts)
Fünf Fähigkeiten:
cakkhundriyaṁ, sotindriyaṁ, ghānindriyaṁ, jivhindriyaṁ, kāyindriyaṁ.
Cakkhundriyaṁ → Cp. M. i. 295 (cp. 9). S. iv. 168-9. (pts note)
die Fähigkeit des Auges, des Ohrs, der Nase, der Zunge und des Körpers.

Aparānipi pañcindriyāni—
pi → SS omit. (pts note) | aparānipi pañcindriyāni → aparāni pi pañc indriyāni (pts)
Weitere fünf Fähigkeiten:
sukhindriyaṁ, dukkhindriyaṁ, somanassindriyaṁ, domanassindriyaṁ, upekkhindriyaṁ.
Sukhindriyaṁ → Cp. S. v. 207 ff. (pts note) | upekhindriyaṁ → So Sc; Sd Bmr K upekkh-; St upekh- corrected to upekkh-. (pts note)
Die Fähigkeit des Wohlgefühls, des Schmerzes, der Fröhlichkeit, der Traurigkeit und des Gleichmuts.

Aparānipi pañcindriyāni—
aparānipi pañcindriyāni → aparāni pi pañc indriyāni (pts)
Weitere fünf Fähigkeiten:
saddhindriyaṁ, vīriyindriyaṁ, satindriyaṁ, samādhindriyaṁ, paññindriyaṁ.
Saddhindriyaṁ → Cp. A. I. 20. 22, vol. i. 39; III. 152, ibid. 297; IV. 162. 2, vol. ii. 149; vol. iii. 277, 282. (pts note) | vīriyindriyaṁ → viriyindriyaṁ (bjt, th, pts)
Die Fähigkeit des Vertrauens, der Energie, der Achtsamkeit, der Versenkung und der Weisheit.

Pañca nissaraṇiyā dhātuyo.
nissaraṇiyā → nissāraṇīyā (sya-all, pts) | nissaraṇiyā → nissāraṇiyā (bj: PTS, syā, kām) | nissaraṇiyā → nissāraṇīyā (sī. syā. kaṁ. pī.) ṭīkā oloketabbā (cck note) | nissāraṇīyā → Bm nissaraṇīyā; Br nissaraṇiyā; Sum nissāraṇiyā. Cp. below, 2.2 (xiv) and xxxiv. 1.4 (vii). A. V. 200, vol. iii. 4 (vii). A. V. 200, vol. iii. 245. (pts note)
Fünf Elemente des Entrinnens:
Idhāvuso, bhikkhuno kāme manasikaroto kāmesu cittaṁ na pakkhandati na pasīdati na santiṭṭhati na vimuccati.
na pasīdati na → nappasīdati (bj) | kāmesu → Bmr kāme. (pts note) | nappasīdati → So Scd Sum-Sd; St na sampasīdati; Bmr K Sum-Sc-Br na pasīdati. (pts note) | idhāvuso → idh āvuso (pts)
Da richtet Mönch den Geist auf Sinnenfreuden, aber sein Geist springt dabei nicht vorwärts, wird nicht zuversichtlich, ruhig und entschlossen.
Nekkhammaṁ kho panassa manasikaroto nekkhamme cittaṁ pakkhandati pasīdati santiṭṭhati vimuccati.
panassa → pan assa (pts)
Aber wenn er den Geist auf Entsagung richtet, springt sein Geist vorwärts und wird zuversichtlich, ruhig und entschlossen.
Tassa taṁ cittaṁ sugataṁ subhāvitaṁ suvuṭṭhitaṁ suvimuttaṁ visaṁyuttaṁ kāmehi.Sein Geist ist in gutem Zustand, gut entwickelt, gut entfaltet, gut befreit und von Sinnenfreuden abgelöst. Ye ca kāmapaccayā uppajjanti āsavā vighātā pariḷāhā, mutto so tehi, na so taṁ vedanaṁ vedeti.
vighātā pariḷāhā → vighātapariḷāhā (sya-all, km) | pariḷāhā → vighāta pariḷāhā (bj: syā, kām) | pariḷāhā → vighātapariḷāhā (cck: syā. kaṁ.) | kāmapaccayā → kāma-paccayā (pts)
Er ist frei von den bedrängenden, fiebrigen Befleckungen, die aufgrund von Sinnenfreuden entstehen, sodass er diese Gefühle nicht fühlt.
Idamakkhātaṁ kāmānaṁ nissaraṇaṁ.
idamakkhātaṁ → idam akkhātaṁ (pts)
So wird das Entrinnen von Sinnenfreuden erklärt.

Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhuno byāpādaṁ manasikaroto byāpāde cittaṁ na pakkhandati na pasīdati na santiṭṭhati na vimuccati.
+ → nappasīdati (bjt, pts) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | byāpādaṁ → vyāpādaṁ (pts) | byāpāde → vyāpāde (pts)
Dann richtet da ein Mönch den Geist auf Böswilligkeit, aber sein Geist springt dabei nicht vorwärts …
Abyāpādaṁ kho panassa manasikaroto abyāpāde cittaṁ pakkhandati pasīdati santiṭṭhati vimuccati.
abyāpādaṁ → avyāpādaṁ (pts) | panassa → pan assa (pts) | abyāpāde → avyāpāde (pts)
Aber wenn er den Geist auf Wohlwollen richtet, springt sein Geist vorwärts …
Tassa taṁ cittaṁ sugataṁ subhāvitaṁ suvuṭṭhitaṁ suvimuttaṁ visaṁyuttaṁ byāpādena.
byāpādena → vyāpādena (pts)
Sein Geist ist in gutem Zustand … und von Böswilligkeit abgelöst.
Ye ca byāpādapaccayā uppajjanti āsavā vighātā pariḷāhā, mutto so tehi, na so taṁ vedanaṁ vedeti.
vighātā pariḷāhā → vighātapariḷāhā (sya-all) | byāpādapaccayā → vyāpāda-paccayā (pts)
Er ist frei von den bedrängenden, fiebrigen Befleckungen, die aufgrund von Böswilligkeit entstehen, sodass er diese Gefühle nicht fühlt.
Idamakkhātaṁ byāpādassa nissaraṇaṁ.
idamakkhātaṁ byāpādassa → idam akkhātaṁ vyāpādassa (pts)
So wird das Entrinnen von Böswilligkeit erklärt.

Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhuno vihesaṁ manasikaroto vihesāya cittaṁ na pakkhandati na pasīdati na santiṭṭhati na vimuccati.
+ → nappasīdati (bjt, pts) | caparaṁ → ca paraṁ (pts)
Dann richtet da ein Mönch den Geist auf Grausamkeit, aber sein Geist springt dabei nicht vorwärts …
Avihesaṁ kho panassa manasikaroto avihesāya cittaṁ pakkhandati pasīdati santiṭṭhati vimuccati.
panassa → pan assa (pts)
Aber wenn er den Geist auf Mildherzigkeit richtet, springt sein Geist vorwärts …
Tassa taṁ cittaṁ sugataṁ subhāvitaṁ suvuṭṭhitaṁ suvimuttaṁ visaṁyuttaṁ vihesāya.Sein Geist ist in gutem Zustand … und von Grausamkeit abgelöst. Ye ca vihesāpaccayā uppajjanti āsavā vighātā pariḷāhā, mutto so tehi, na so taṁ vedanaṁ vedeti.
vihesāpaccayā → vihesapaccayā (sya-all) | vighātā pariḷāhā → vighātapariḷāhā (sya-all) | vihesāpaccayā → vihesāppaccayā (bjt) | vihesāpaccayā → vihesā-paccayā (pts)
Er ist frei von den bedrängenden, fiebrigen Befleckungen, die aufgrund von Grausamkeit entstehen, sodass er diese Gefühle nicht fühlt.
Idamakkhātaṁ vihesāya nissaraṇaṁ.
idamakkhātaṁ → idam akkhātaṁ (pts)
So wird das Entrinnen von der Grausamkeit erklärt.

Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhuno rūpe manasikaroto rūpesu cittaṁ na pakkhandati na pasīdati na santiṭṭhati na vimuccati.
rūpe → rūpaṁ (pts) | rūpaṁ → So Sct; Sd rūpa; Bmr K rūpe. (pts note) | + → nappasīdati (bjt, pts) | caparaṁ → ca paraṁ (pts)
Dann richtet da ein Mönch den Geist auf Form, aber sein Geist springt dabei nicht vorwärts …
Arūpaṁ kho panassa manasikaroto arūpe cittaṁ pakkhandati pasīdati santiṭṭhati vimuccati.
arūpe → arūpesu (pts) | arūpesu → So Scd; St arūposu; Bmr K arūpe. (pts note) | santiṭṭhati → saṁtiṭṭhati (bjt) | panassa → pan assa (pts)
Aber wenn er den Geist auf Formlosigkeit richtet, springt sein Geist vorwärts …
Tassa taṁ cittaṁ sugataṁ subhāvitaṁ suvuṭṭhitaṁ suvimuttaṁ visaṁyuttaṁ rūpehi.
taṁ → tam (pts) | suvuṭṭhitaṁ → suvuṭṭhitam (pts)
Sein Geist ist in gutem Zustand … und von Formen abgelöst.
Ye ca rūpapaccayā uppajjanti āsavā vighātā pariḷāhā, mutto so tehi, na so taṁ vedanaṁ vedeti.
vighātā pariḷāhā → vighātapariḷāhā (sya-all) | rūpapaccayā → rūpappaccayā (bjt)
Er ist frei von den bedrängenden, fiebrigen Befleckungen, die aufgrund von Formen entstehen, sodass er diese Gefühle nicht fühlt.
Idamakkhātaṁ rūpānaṁ nissaraṇaṁ.
idamakkhātaṁ → idam akkhātaṁ (pts)
So wird das Entrinnen von Formen erklärt.

Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhuno sakkāyaṁ manasikaroto sakkāye cittaṁ na pakkhandati na pasīdati na santiṭṭhati na vimuccati.
+ → nappasīdati (bjt, pts) | caparaṁ → ca paraṁ (pts)
Dann richtet da ein Mönch den Geist auf substanzielle Wirklichkeit, aber sein Geist springt dabei nicht vorwärts, wird nicht zuversichtlich, ruhig und entschlossen.
Sakkāyanirodhaṁ kho panassa manasikaroto sakkāyanirodhe cittaṁ pakkhandati pasīdati santiṭṭhati vimuccati.
sakkāyanirodhe → sakkāyanirodhaṁ (sya-all) | sakkāyanirodhaṁ → sakkāya-nirodhaṁ (pts) | panassa → pan assa (pts) | sakkāyanirodhe → sakkāya-nirodhe (pts)
Aber wenn er den Geist auf das Aufhören substanzieller Wirklichkeit richtet, springt sein Geist vorwärts und wird zuversichtlich, ruhig und entschlossen.
Tassa taṁ cittaṁ sugataṁ subhāvitaṁ suvuṭṭhitaṁ suvimuttaṁ visaṁyuttaṁ sakkāyena.Sein Geist ist in gutem Zustand, gut entwickelt, gut entfaltet, gut befreit und von substanzieller Wirklichkeit abgelöst. Ye ca sakkāyapaccayā uppajjanti āsavā vighātā pariḷāhā, mutto so tehi, na so taṁ vedanaṁ vedeti.
vighātā pariḷāhā → vighātapariḷāhā (sya-all) | sakkāyapaccayā → sakkāya-paccayā (pts)
Er ist frei von den bedrängenden, fiebrigen Befleckungen, die aufgrund von substanzieller Wirklichkeit entstehen, sodass er diese Gefühle nicht fühlt.
Idamakkhātaṁ sakkāyassa nissaraṇaṁ.
idamakkhātaṁ sakkāyassa nissaraṇaṁ → idam akkhātaṁ sakkāyanissaraṇaṁ (pts)
So wird das Entrinnen von substanzieller Wirklichkeit erklärt.

Pañca vimuttāyatanāni.
vimuttāyatanāni → Cp. infra, xxxiv. 1.6 (ix). A. V. 26, vol. iii. 21. (pts note)
Fünf günstige Gelegenheiten für Freiheit:
Idhāvuso, bhikkhuno satthā dhammaṁ deseti aññataro vā garuṭṭhāniyo sabrahmacārī.
garuṭṭhāniyo → garuṭṭhāniko (bj, pts) | garuṭṭhāniko → K garuṭṭhāniyo, and below. (pts note) | idhāvuso → idh āvuso (pts)
Da lehrt der Lehrer oder ein geachteter geistlicher Gefährte einen Mönch den Dhamma.
Yathā yathā, āvuso, bhikkhuno satthā dhammaṁ deseti aññataro vā garuṭṭhāniyo sabrahmacārī tathā tathā so tasmiṁ dhamme atthapaṭisaṁvedī ca hoti dhammapaṭisaṁvedī ca.
garuṭṭhāniyo → garuṭṭhāniko (bj, pts) | tathā → (pts) | atthapaṭisaṁvedī → atthappaṭisaṁvedī (bjt) | dhammapaṭisaṁvedī → dhammappaṭisaṁvedī (bjt) | atthapaṭisaṁvedī → attha-paṭisaṁvedī (pts)
Dieser Mönch ist ergriffen von der Bedeutung und der Lehre in diesem Dhamma, ganz gleich, wie der Lehrer oder der geachtete geistliche Gefährte ihn lehrt.
Tassa atthapaṭisaṁvedino dhammapaṭisaṁvedino pāmojjaṁ jāyati, pamuditassa pīti jāyati, pītimanassa kāyo passambhati, passaddhakāyo sukhaṁ vedeti, sukhino cittaṁ samādhiyati.
atthapaṭisaṁvedino dhammapaṭisaṁvedino pāmojjaṁ → atthappaṭisaṁvedino dhammappaṭisaṁvedino pāmujjaṁ (bj) | atthapaṭisaṁvedino → attha-paṭisaṁvedino (pts) | pītimanassa → pīti-manassa (pts) | passaddhakāyo → passaddha-kāyo (pts)
Wenn er ergriffen ist, lodert Freude auf. Wenn er voller Freude ist, lodert Ekstase auf. Wenn der Geist in Ekstase ist, wird der Körper still. Wenn der Körper still ist, empfindet er Seligkeit. Und wenn er voller Seligkeit ist, versenkt sich der Geist im Samādhi.
Idaṁ paṭhamaṁ vimuttāyatanaṁ.Das ist die erste günstige Gelegenheit für Freiheit.

Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhuno na heva kho satthā dhammaṁ deseti aññataro vā garuṭṭhāniyo sabrahmacārī, api ca kho yathāsutaṁ yathāpariyattaṁ dhammaṁ vitthārena paresaṁ deseti …pe…
garuṭṭhāniyo → garuṭṭhāniko (bj, pts) | deseti → Bmr K omit down to next api ca kho, and insert saṁkhittaṁ. (pts note) | pe → spelled out in full (bjt) | api ca → apica (th) | + → saṅkhittaṁ (th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | heva → h eva (pts) | yathāsutaṁ yathāpariyattaṁ → yathā-sutaṁ yathā-pariyattaṁ (pts)
Weiterhin kann es sein, dass weder der Lehrer noch ein geachteter geistlicher Gefährte einen Mönch den Dhamma lehrt. Aber der Mönch lehrt andere ausführlich den Dhamma, wie er ihn gehört und sich eingeprägt hat. …
api ca kho yathāsutaṁ yathāpariyattaṁ dhammaṁ vitthārena sajjhāyaṁ karoti …pe…
vitthārena → vitthārenaṁ (sya-all) | pe → spelled out in full (bjt) | api ca → apica (th)
Oder der Mönch sagt die Lehre ausführlich auf, so wie er sie gehört und sich eingeprägt hat. …
api ca kho yathāsutaṁ yathāpariyattaṁ dhammaṁ cetasā anuvitakketi anuvicāreti manasānupekkhati …pe…
pe → spelled out in full (bjt) | api ca → apica (th)
Oder der Mönch denkt im Herzen über die Lehre nach und erwägt sie, untersucht sie mit dem Geist, wie er sie gehört und sich eingeprägt hat. …
api ca khvassa aññataraṁ samādhinimittaṁ suggahitaṁ hoti sumanasikataṁ sūpadhāritaṁ suppaṭividdhaṁ paññāya.
api ca khvassa → apica khvāssa (sya-all) | khvassa → kho assa (pts) | suggahitaṁ → suggahītaṁ (pts) | sūpadhāritaṁ → supadhāritaṁ (pts)
Oder ein Meditationsthema als Basis für die Versenkung ergreift er richtig, richtet den Geist richtig darauf, behält es richtig im Sinn und durchdringt es richtig mit Weisheit.
Yathā yathā, āvuso, bhikkhuno aññataraṁ samādhinimittaṁ suggahitaṁ hoti sumanasikataṁ sūpadhāritaṁ suppaṭividdhaṁ paññāya tathā tathā so tasmiṁ dhamme atthapaṭisaṁvedī ca hoti dhammapaṭisaṁvedī ca.
suggahitaṁ → suggahītaṁ (pts) | sūpadhāritaṁ → supadhāritaṁ (pts) | ca → Sc inserts na. (pts note) | vā → So St; Scd ca. (pts note) | yathāsutaṁ → So St; Scd omit. (pts note) | karoti → Bmr K go on to next api ca kho. (pts note) | vā → So St; Scd omit. (pts note) | nupekkhati → Bmr go on to next api ca khvāssa; K pa. (pts note) | assa → Bmr khvassa; K khvāssa. (pts note) | suggahītaṁ → SS vary between suggahitaṁ and suggahītaṁ; Sum-Scd suggahītaṁ; Bmr sugahitaṁ; K Sum-Br suggahitaṁ. (pts note) | ca → SS add hoti. (pts note)
Dieser Mönch ist ergriffen von der Bedeutung und der Lehre in diesem Dhamma, ganz gleich, wie er ein Meditationsthema als Basis für die Versenkung richtig ergreift, den Geist richtig darauf richtet, es richtig im Sinn behält und es richtig mit Weisheit durchdringt.
Tassa atthapaṭisaṁvedino dhammapaṭisaṁvedino pāmojjaṁ jāyati, pamuditassa pīti jāyati, pītimanassa kāyo passambhati, passaddhakāyo sukhaṁ vedeti, sukhino cittaṁ samādhiyati.
atthapaṭisaṁvedino → attha-paṭisaṁvedino (pts) | pītimanassa → pīti-manassa (pts) | passaddhakāyo → passaddha-kāyo (pts)
Wenn er ergriffen ist, lodert Freude auf. Wenn er voller Freude ist, lodert Ekstase auf. Wenn der Geist in Ekstase ist, wird der Körper still. Wenn der Körper still ist, empfindet er Seligkeit. Und wenn er voller Seligkeit ist, versenkt sich der Geist im Samādhi.
Idaṁ pañcamaṁ vimuttāyatanaṁ.
vimuttāyatanaṁ → vimuttāyatanaṁ xxvi (pts)
Das ist die fünfte günstige Gelegenheit für Freiheit.

Pañca vimuttiparipācanīyā saññā—
vimuttiparipācanīyā → vimuttiparipācaniyā (th) | vimuttiparipācanīyā → vimutti-paripācaniyā (pts)
Fünf Wahrnehmungen, die zu Freiheit heranreifen:
aniccasaññā, anicce dukkhasaññā, dukkhe anattasaññā, pahānasaññā, virāgasaññā.
Anicca-saññā → Cp. infra 2.2 (xxii), 3 (viii). A. VII. 46. 11-15, vol. iv. 51. S. iii. 155; v. 132, 345. (pts note) | dukkhasaññā → dukkha-saññā (pts) | anattasaññā pahānasaññā virāgasaññā → anatta-saññā pahāna-saññā virāga-saññā (pts)
die Wahrnehmung der Unbeständigkeit, die Wahrnehmung des Leidens in der Unbeständigkeit, die Wahrnehmung des Fehlens eines Selbst im Leiden, die Wahrnehmung des Aufgebens und die Wahrnehmung des Schwindens.

Ime kho, āvuso, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena pañca dhammā sammadakkhātā;
sammāsambuddhena → sammā-sambuddhena (pts) | sammadakkhātā → sammad-akkhātā (pts)
Das sind die Lehren, die zu Fünfergruppen zusammengestellt sind, die vom Buddha richtig erklärt wurden.
tattha sabbeheva saṅgāyitabbaṁ …pe… atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ.
sukhāya devamanussānaṁ → saṅgitiyapañcakaṁ niṭṭhitaṁ (sya-all, km) | devamanussānaṁ → devamanussānaṁ chakkaṁ (bj) | saṅgāyitabbaṁ → saṅgāyitabbaṁ na vivaditabbaṁ (pts) | devamanussānaṁ → saṅgitiyapañcakaṁ niṭṭhitaṁ (cck: syā. kaṁ.) | + → po (bjt) | + → saṅgītiyapañcakaṁ niṭṭhitaṁ (th) | sabbeheva → sabbeh eva (pts) | devamanussānaṁ → deva-manussānaṁ (pts)
Ihr sollt sie alle im Chor aufsagen.

6. Chakka6. Sechser

Atthi kho, āvuso, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena cha dhammā sammadakkhātā;
sammāsambuddhena → sammā-sambuddhena (pts) | sammadakkhātā → sammad-akkhātā (pts)
Da sind zu Sechsergruppen zusammengestellte Lehren, die vom Buddha richtig erklärt wurden.
tattha sabbeheva saṅgāyitabbaṁ …pe… atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ.
sabbeheva → sabbeh eva (pts) | devamanussānaṁ → deva-manussānaṁ (pts)
Ihr sollt sie alle im Chor aufsagen.
Katame cha?Welches sind die Lehren, die zu Sechsergruppen zusammengestellt sind?

Cha ajjhattikāni āyatanāni—
āyatanāni → Cp. D. xxii. 15, vol. ii. 302; infra, xxxiv. 1.7 (iii). A. X. 60. 5, vol. v. 109. S. iv. 2, 7, 9, 11; v. 426. (pts note)
Sechs innere Sinnesfelder:
cakkhāyatanaṁ, sotāyatanaṁ, ghānāyatanaṁ, jivhāyatanaṁ, kāyāyatanaṁ, manāyatanaṁ.
cakkhāyatanaṁ → cakkhvāyatanaṁ (sya-all)
Auge, Ohr, Nase, Zunge, Körper und Geist.

Cha bāhirāni āyatanāni—
āyatanāni → Cp. S. iv. 2 ff., 8, 10, 12; v. 202. For (i) and (ii) cp. M. i. 61; iii. 32, 216, 272-3, 280-1. (pts note)
Sechs äußere Sinnesfelder:
rūpāyatanaṁ, saddāyatanaṁ, gandhāyatanaṁ, rasāyatanaṁ, phoṭṭhabbāyatanaṁ, dhammāyatanaṁ.Bilder, Töne, Gerüche, Geschmäcke, Berührungen und Vorstellungen.

Cha viññāṇakāyā—
viññāṇa-kāyā → For the following groups see D. xxii. 19, vol. ii. 308. M. iii. 281. (pts note)
Sechs Klassen von Bewusstsein:
cakkhuviññāṇaṁ, sotaviññāṇaṁ, ghānaviññāṇaṁ, jivhāviññāṇaṁ, kāyaviññāṇaṁ, manoviññāṇaṁ.
Cakkhu-viññāṇaṁ → Cp. S. ii. 4, 251; iii. 61. For (iii-viii) cp. A. vol. iv. 147; v. 359. (pts note)
Augenbewusstsein, Ohrbewusstsein, Nasenbewusstsein, Zungenbewusstsein, Körperbewusstsein und Geistbewusstsein.

Cha phassakāyā—
phassakāyā → phassa-kāyā (pts)
Sechs Klassen von Kontakt:
cakkhusamphasso, sotasamphasso, ghānasamphasso, jivhāsamphasso, kāyasamphasso, manosamphasso.
Cakkhu-samphasso → Cp. S. ii. 3, 251. (pts note)
Kontakt mit dem Auge, dem Ohr, der Nase, der Zunge, dem Körper und dem Geist.

Cha vedanākāyā—Sechs Klassen von Gefühl: cakkhusamphassajā vedanā, sotasamphassajā vedanā, ghānasamphassajā vedanā, jivhāsamphassajā vedanā, kāyasamphassajā vedanā, manosamphassajā vedanā.
vedanā → Cp. M. i. 51. S. ii. 3, 247, 251. (pts note) | cakkhusamphassajā → vedanā-kāyā cakkhu samphassajā (pts) | sotasamphassajā → sota-samphassajā (pts) | ghānasamphassajā → ghāna-samphassajā (pts) | kāyasamphassajā → kāya-samphassajā (pts)
Gefühl entsprungen aus Kontakt mit dem Auge, dem Ohr, der Nase, der Zunge, dem Körper und dem Geist.

Cha saññākāyā—
saññākāyā → saññā-kāyā (pts)
Sechs Klassen der Wahrnehmung:
rūpasaññā, saddasaññā, gandhasaññā, rasasaññā, phoṭṭhabbasaññā, dhammasaññā.
Rūpa-saññā → Cp. S. ii. 247, 251; iii. 60. (pts note)
Wahrnehmung von Bildern, Tönen, Gerüchen, Geschmäcken, Berührungen und Vorstellungen.

Cha sañcetanākāyā—
sañcetanākāyā → sañcetanā-kāyā (pts)
Sechs Klassen von Absicht:
rūpasañcetanā, saddasañcetanā, gandhasañcetanā, rasasañcetanā, phoṭṭhabbasañcetanā, dhammasañcetanā.
dhammasañcetanā → dhammasañcetanā viii (pts) | Rūpa-sañcetanā → Cp. S. ii. 247, 251; iii. 60, 227, 230, 233. (pts note) | rūpasañcetanā saddasañcetanā gandhasañcetanā rasasañcetanā → rūpa-sañcetanā sadda-sañcetanā gandha-sañcetanā rasa-sañcetanā (pts) | dhammasañcetanā → dhamma-sañcetanā (pts)
Absicht in Bezug auf Bilder, Töne, Gerüche, Geschmäcke, Berührungen und Vorstellungen.

Cha taṇhākāyā—
taṇhākāyā → taṇhā-kāyā (pts)
Sechs Klassen von Verlangen:
rūpataṇhā, saddataṇhā, gandhataṇhā, rasataṇhā, phoṭṭhabbataṇhā, dhammataṇhā.
Rūpa-taṇhā → Cp. D. xv. 7, vol. ii. 58; infra xxxiv. 1. (pts note) | rūpataṇhā saddataṇhā gandhataṇhā rasataṇhā phoṭṭhabbataṇhā → rūpa-taṇhā sadda-taṇhā gandha-taṇhā rasa-taṇhā phoṭṭhabba-taṇhā (pts)
Verlangen nach Bildern, Tönen, Gerüchen, Geschmäcken, Berührungen und Vorstellungen.

Cha agāravā.
agāravā → Cp. infra xxxiv. 1. 7 (v). For these six cp. A. VI. 40. 5, vol. iii. 340, with addition of samādhismiṁ, VII. 56. 1, vol. iv. 84. (pts note)
Sechs Arten von fehlender Achtung:
Idhāvuso, bhikkhu satthari agāravo viharati appatisso; dhamme agāravo viharati appatisso; saṅghe agāravo viharati appatisso; sikkhāya agāravo viharati appatisso; appamāde agāravo viharati appatisso; paṭisanthāre agāravo viharati appatisso.
paṭisanthāre → paṭisandhāre (mr) | appatisso → appatissavo (bj) | paṭisanthāre → paṭisandhāre (cck: ka.) | saṅghe → saṁghe (ms2005, pts) | idhāvuso → idh āvuso (pts)
Da hat ein Mönch keine Achtung und keine Ehrfurcht vor dem Lehrer, vor der Lehre und vor dem Saṅgha, vor der Schulung, vor Beflissenheit und vor Gastfreundschaft.

Cha gāravā.
gāravā → sagāravā (sya-all) | gāravā → So SS Bmr; K sagāravā. Cp. infra, xxxiv. 1. 7 (vi). (pts note)
Sechs Arten von Achtung:
Idhāvuso, bhikkhu satthari sagāravo viharati sappatisso; dhamme sagāravo viharati sappatisso; saṅghe sagāravo viharati sappatisso; sikkhāya sagāravo viharati sappatisso; appamāde sagāravo viharati sappatisso; paṭisanthāre sagāravo viharati sappatisso.
sappatisso → sappatissavo (bj) | sagāravo → So Sdt Bmr K; Sc gāravo. 7 On (xi-xiii) cp. M. iii. 240. S. iv. 232. (pts note) | saṅghe → saṁghe (ms2005, pts) | idhāvuso → idh āvuso (pts)
Da hat ein Mönch Achtung und Ehrfurcht vor dem Lehrer, vor der Lehre und vor dem Saṅgha, vor der Schulung, vor Beflissenheit und vor Gastfreundschaft.

Cha somanassūpavicārā.
somanassūpavicārā → (lv). M. iii. 282. S. ii. 3, 234, 251. (pts note)
Sechs Arten, wie die Gedanken um Fröhlichkeit kreisen:
Cakkhunā rūpaṁ disvā somanassaṭṭhāniyaṁ rūpaṁ upavicarati;
somanassaṭṭhāniyaṁ → somanassa-ṭṭhāniyaṁ (pts)
Wenn man mit dem Auge ein Bild sieht, kreisen die Gedanken um ein Bild, das eine Grundlage für Fröhlichkeit darstellt.
sotena saddaṁ sutvā …Wenn man mit dem Ohr einen Ton hört … ghānena gandhaṁ ghāyitvā …Wenn man mit der Nase einen Geruch riecht … jivhāya rasaṁ sāyitvā …Wenn man mit der Zunge einen Geschmack schmeckt …

kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā.Wenn man mit dem Körper eine Berührung empfindet … Manasā dhammaṁ viññāya somanassaṭṭhāniyaṁ dhammaṁ upavicarati.
somanassaṭṭhāniyaṁ → somanassa-ṭṭhāniyaṁ (pts)
Wenn man mit dem Geist eine Vorstellung erkennt, kreisen die Gedanken um eine Vorstellung, die eine Grundlage für Fröhlichkeit darstellt.

Cha domanassūpavicārā.Sechs Arten, wie die Gedanken um Traurigkeit kreisen: Cakkhunā rūpaṁ disvā domanassaṭṭhāniyaṁ rūpaṁ upavicarati …pe…
pe → spelled out in full (th) | domanassaṭṭhāniyaṁ → domanassa-ṭṭhāniyaṁ (pts)
Wenn man mit dem Auge ein Bild sieht, kreisen die Gedanken um ein Bild, das eine Grundlage für Traurigkeit darstellt. …
manasā dhammaṁ viññāya domanassaṭṭhāniyaṁ dhammaṁ upavicarati.
upavicarati → upavicarati xiii (pts) | domanassaṭṭhāniyaṁ → domanassa-ṭṭhāniyaṁ (pts)
Wenn man mit dem Geist eine Vorstellung erkennt, kreisen die Gedanken um eine Vorstellung, die eine Grundlage für Traurigkeit darstellt.

Cha upekkhūpavicārā.Sechs Arten, wie die Gedanken um Gleichmut kreisen: Cakkhunā rūpaṁ disvā upekkhāṭṭhāniyaṁ rūpaṁ upavicarati …pe…
upekkhāṭṭhāniyaṁ → upekkhaṭṭhāniyaṁ (sya-all, pts) | upekkhāṭṭhāniyaṁ → upekkhāṭhāniyaṁ (cck: ka.) | pe → spelled out in full (th)
Wenn man mit dem Auge ein Bild sieht, kreisen die Gedanken um ein Bild, das eine Grundlage für Gleichmut darstellt. …
manasā dhammaṁ viññāya upekkhāṭṭhāniyaṁ dhammaṁ upavicarati.
upekkhāṭṭhāniyaṁ → upekhaṭṭhāniyaṁ (pts) | upekkhāṭṭhāniyaṁ → upekkhāṭaṭhānīyaṁ (bj: machasaṁ) | upekkhāṭṭhāniyaṁ → upekkhaṭṭhāniyaṁ (th) | upekkhāṭṭhāniyaṁ → upekha-ṭṭhāniyaṁ (pts)
Wenn man mit dem Geist eine Vorstellung erkennt, kreisen die Gedanken um eine Vorstellung, die eine Grundlage für Gleichmut darstellt.

Cha sāraṇīyā dhammā.
sāraṇīyā → sārāṇīyā (bj, pts) | sārāṇīyā → So Sdt K; Sc sārāṇiyā; Bm sāraṇīyā; Br sāraṇiyā; Sum-Sc-Br sāraṇīya; Sum-Sd sārānīya. Cp. infra, xxxiv. 1.7 (i). A. VI. 11, vol. iii. 288. M. i. 322; ii. 250. (pts note)
Sechs warmherzige Eigenschaften:
Idhāvuso, bhikkhuno mettaṁ kāyakammaṁ paccupaṭṭhitaṁ hoti sabrahmacārīsu āvi ceva raho ca.
āvi → āvī (bj, pts1ed, mr) | āvī → āvi (bj: machasaṁ) | āvi → āvī (cck: ka. sī. pī. ka.) | kāya-kammaṁ → Cp. D. xvi. 1. 11, vol. ii. 80. A. XI. 18. 15, 30; vol. v. 350, 353. (pts note) | āvī → So St Bm; Sc Br K āvi; Sd avi. (pts note) | idhāvuso → idh āvuso (pts) | āvi ceva → āvī eva (pts)
Da behandelt ein Mönch seine geistlichen Gefährten stets liebevoll mit dem Körper, sowohl öffentlich als insgeheim.
Ayampi dhammo sāraṇīyo piyakaraṇo garukaraṇo saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṁvattati.
sāraṇīyo → sārāṇīyo (bj, sya-all, pts) | avivādāya → avivādāya avihesāya (bj) | ayampi → ayaṁ (sya-all) | pi → K omits. (pts note) | piyakaraṇo → Sc karuṇo. (pts note) | garukaraṇo → Sd karuṇo. (pts note) | saṅgahāya → saṁgahāya (bjt) | ayampi → ayam pi (pts)
Diese warmherzige Eigenschaft sorgt für Zuneigung und Achtung, führt zu Gemeinschaftsbildung, Nicht-Streiten, Eintracht und Einigkeit.

Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhuno mettaṁ vacīkammaṁ paccupaṭṭhitaṁ hoti sabrahmacārīsu āvi ceva raho ca.
āvi → āvī (bj) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | vacīkammaṁ → vacī-kammaṁ mettaṁ mano-kammaṁ (pts) | āvi ceva → āvī eva (pts)
Dann behandelt da ein Mönch seine geistlichen Gefährten stets liebevoll mit der Sprache, sowohl öffentlich als insgeheim.
Ayampi dhammo sāraṇīyo …pe… ekībhāvāya saṁvattati.
sāraṇīyo → sārāṇīyo (bj) | garukaraṇo → Scd omit. (pts note) | ayampi → ayam pi (pts) | sāraṇīyo ekībhāvāya → sārāṇīyo piya-karaṇo garukaraṇo saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekī-bhāvāya (pts)
Auch diese warmherzige Eigenschaft … führt zu Eintracht und Einigkeit.

Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhuno mettaṁ manokammaṁ paccupaṭṭhitaṁ hoti sabrahmacārīsu āvi ceva raho ca.
āvi → āvī (bjt)
Dann behandelt da ein Mönch seine geistlichen Gefährten stets liebevoll mit dem Geist, sowohl öffentlich als insgeheim.
Ayampi dhammo sāraṇīyo …pe… ekībhāvāya saṁvattati.
sāraṇīyo → sārāṇīyo (sya-all) | ayampi → ayaṁpi (th)
Auch diese warmherzige Eigenschaft … führt zu Eintracht und Einigkeit.

Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu ye te lābhā dhammikā dhammaladdhā antamaso pattapariyāpannamattampi, tathārūpehi lābhehi appaṭivibhattabhogī hoti sīlavantehi sabrahmacārīhi sādhāraṇabhogī.
bhikkhu → Sc bhikkhuno; Sd bhikkhunā. (pts note) | pattapariyāpannamattampi → pattapariyāpannamattaṁpi (th) | pattapariyāpannamattampi → patta-pariyāpanna-mattam pi (pts) | appaṭivibhattabhogī → appaṭivibhatta-bhogī (pts) | sādhāraṇabhogī → sādhāraṇa-bhogī (pts)
Dann teilt da ein Mönch vorbehaltlos, was er an materiellem Besitz auf rechtmäßige Weise erhalten hat, selbst das Essen in seiner Almosenschale, und benutzt es gemeinsam mit seinen tugendhaften geistlichen Gefährten.
Ayampi dhammo sāraṇīyo …pe… ekībhāvāya saṁvattati.
sāraṇīyo → sārāṇīyo (sya-all) | sāraṇīyo → sārāṇīyo piyakaraṇo garukaraṇo saṅgahāya vivādāya avihesāya sāmaggiyā (bjt) | ayampi → ayaṁpi (th)
Auch diese warmherzige Eigenschaft … führt zu Eintracht und Einigkeit.

Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu yāni tāni sīlāni akhaṇḍāni acchiddāni asabalāni akammāsāni bhujissāni viññuppasatthāni aparāmaṭṭhāni samādhisaṁvattanikāni, tathārūpesu sīlesu sīlasāmaññagato viharati sabrahmacārīhi āvi ceva raho ca.
bhikkhu → Sc bhikkhuṇo; Sd adds diṭṭhi ayāni (tāni, etc.). (pts note) | akhaṇḍāni → Sc abaddhāni; K akkhaṇḍāni. (pts note) | viññuppasatthāni → viññupasatthāni (th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | sīlasāmaññagato → sīla-sāmañña-gato (pts) | āvi ceva → āvī eva (pts)
Dann lebt da ein Mönch gemäß den Tugendregeln, die er mit seinen geistlichen Gefährten teilt, sowohl öffentlich als insgeheim. Die Regeln sind unversehrt, tadellos, makellos und unbeschädigt; sie sind befreiend, werden von vernünftigen Menschen gepriesen, sind richtig aufgefasst und führen in die Versenkung.
Ayampi dhammo sāraṇīyo …pe… ekībhāvāya saṁvattati.
sāraṇīyo → sārāṇīyo (bj, sya-all) | ayampi → ayaṁpi (th) | ayampi → ayam pi (pts) | sāraṇīyo ekībhāvāya → sārāṇīyo piya-karaṇo garu-karaṇo saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekī-bhāvāya (pts)
Auch diese warmherzige Eigenschaft … führt zu Eintracht und Einigkeit.

Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu yāyaṁ diṭṭhi ariyā niyyānikā niyyāti takkarassa sammā dukkhakkhayāya, tathārūpāya diṭṭhiyā diṭṭhisāmaññagato viharati sabrahmacārīhi āvi ceva raho ca.
niyyānikā → niyyāṇikā (bj) | niyyāti → Sc niyyati. (pts note) | tathārūpāya → tathā rūpāya (bjt) | diṭṭhisāmaññagato → disāṭṭhimaññagato (bjt) | sammā dukkhakkhayāya → sammādukkhakkhayāya (th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | yāyaṁ → yā yaṁ (pts) | sammā dukkhakkhayāya tathārūpāya → sammā-dukkhakkhayāya tathā-rūpāya (pts) | diṭṭhisāmaññagato → diṭṭhi-sāmañña-gato (pts) | āvi ceva → āvī eva (pts)
Dann lebt da ein Mönch gemäß der Ansicht, die er mit seinen geistlichen Gefährten teilt, sowohl öffentlich als insgeheim. Diese Ansicht ist edel, macht mündig und macht den, der sie zur völligen Auflösung des Leidens anwendet, frei.
Ayampi dhammo sāraṇīyo piyakaraṇo garukaraṇo saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṁvattati.
sāraṇīyo → sārāṇīyo (bj, sya-all) | avivādāya → avivādāya avihesāya (bj) | ayampi → ayaṁpi (th) | ayampi → ayam pi (pts) | sāraṇīyo piyakaraṇo garukaraṇo → sārāṇīyo piya-karaṇo garu-karaṇo (pts) | ekībhāvāya → ekī-bhāvāya (pts)
Auch diese warmherzige Eigenschaft sorgt für Zuneigung und Achtung, führt zu Gemeinschaftsbildung, Nicht-Streiten, Eintracht und Einigkeit.

Cha vivādamūlāni.
vivāda-mūlāni → Cp. A. VI. 36, vol. iii. 334. M. ii. 245. (pts note)
Sechs Wurzeln des Streits:
Idhāvuso, bhikkhu kodhano hoti upanāhī.
idhāvuso → idh āvuso (pts)
Da ist ein Mönch zornig und verbittert.
Yo so, āvuso, bhikkhu kodhano hoti upanāhī, so sattharipi agāravo viharati appatisso, dhammepi agāravo viharati appatisso, saṅghepi agāravo viharati appatisso, sikkhāyapi na paripūrakārī hoti.
paripūrakārī → paripūrīkārī (sya-all, km) | appatisso dhammepi → appatissavo dhamme pi (bj); appaṭisso dhamme pi (pts) | appatisso saṅghepi → appatissavo saṅghe pi (bj); appaṭisso saṁghe pi (pts) | appatisso sikkhāyapi → appatissavo sikkhāya pi (bj); appaṭisso sikkhāya pi (pts) | paripūrakārī → paripūrikārī (bj: syā, kām) | paripūrakārī → paripūrīkārī (cck: syā. kaṁ.) | pi → Sc sattharīpi: Sd omits pi. (pts note) | pi → Sd omits pi. (pts note) | pi → So Scd Bm; St Br K omit. (pts note) | sattharipi → satthari pi (bjt, pts) | saṅghepi → saṁghepi (ms2005) | paripūrakārī → paripūra-kārī (pts)
Ein solcher Mönch hat keine Achtung und keine Ehrfurcht vor dem Lehrer, vor der Lehre und vor dem Saṅgha, und er erfüllt die Schulung nicht.
Yo so, āvuso, bhikkhu satthari agāravo viharati appatisso, dhamme agāravo viharati appatisso, saṅghe agāravo viharati appatisso, sikkhāya na paripūrakārī, so saṅghe vivādaṁ janeti. Yo hoti vivādo bahujanāhitāya bahujanāsukhāya anatthāya ahitāya dukkhāya devamanussānaṁ.
appatisso → appatissavo (bj); appaṭisso (pts) | bahujanāhitāya bahujanāsukhāya → bahujanaahitāya bahujanaasukhāya bahuno janassa (bj); bahujanaahitāya bahujanaasukhāya (cck); bahujanaahitāya bahujanaasukhāya bahujanassa (sya-all, pts) | paripūrakārī → paripūrīkārī hoti (sya-all) | yo → yo so (sya-all, pts) | paripūra-kārī → So SS Bmr; K adds hoti. (pts note) | so → So K; SS Bmr omit so. A. omits yo. (pts note) | bahu-janassa → Br omits. (pts note) | saṅghe → saṁghe (ms2005, pts) | appatisso saṅghe → appaṭisso saṁghe (pts) | bahujanāhitāya bahujanāsukhāya → bahujana-ahitāya bahujana-asukhāya bahu-janassa (pts) | devamanussānaṁ → deva-manussānaṁ (pts)
Er stiftet Streit im Saṅgha; das ist zum Schaden und Unglück vieler Menschen, zum Unheil, Schaden und Leiden von Göttern und Menschen.
Evarūpañce tumhe, āvuso, vivādamūlaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā samanupasseyyātha. Tatra tumhe, āvuso, tasseva pāpakassa vivādamūlassa pahānāya vāyameyyātha.
evarūpañce → evarūpaṁ ce (my) | evarūpañce → evarūpañ ce (pts) | vivādamūlaṁ → vivāda-mūlaṁ (pts) | tasseva → tass eva (pts) | vivādamūlassa → vivāda-mūlassa (pts)
Wenn ihr eine solche Wurzel des Streits in euch oder anderen seht, dann versucht, dieses schlechte Ding aufzugeben.
Evarūpañce tumhe, āvuso, vivādamūlaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā na samanupasseyyātha. Tatra tumhe, āvuso, tasseva pāpakassa vivādamūlassa āyatiṁ anavassavāya paṭipajjeyyātha.
evarūpañce → evarūpaṁ ce (my) | evarūpañce → evarūpañ ce (pts) | vivādamūlaṁ → vivāda-mūlaṁ (pts) | tasseva → tass eva (pts) | vivādamūlassa → vivāda-mūlassa (pts)
Wenn ihr sie nicht seht, dann übt so, dass sie in Zukunft nicht entsteht.
Evametassa pāpakassa vivādamūlassa pahānaṁ hoti. Evametassa pāpakassa vivādamūlassa āyatiṁ anavassavo hoti.
evametassa → evam etassa (pts) | vivādamūlassa → vivāda-mūlassa (pts)
So gebt ihr diese schlechte Wurzel des Streits auf, sodass sie in Zukunft nicht entsteht.

Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu makkhī hoti paḷāsī …pe…
paḷāsī → palāsī (bj) | paḷāsī → So St Bmr Sum-Sd-Br; Sc pālāsi; Sd palāsi; K palāsī. (pts note) | caparaṁ → ca paraṁ (pts)
Dann ist da ein Mönch beleidigend und verächtlich …
issukī hoti maccharī …pe…Er ist eifersüchtig und geizig … saṭho hoti māyāvī …Er ist verschlagen und hinterhältig … pāpiccho hoti micchādiṭṭhī …
micchādiṭṭhī → micchādiṭṭhi (sya-all, pts) | micchādiṭṭhī → micchā-diṭṭhi (pts)
Er hat unlautere Wünsche und falsche Ansicht …
sandiṭṭhiparāmāsī hoti ādhānaggāhī duppaṭinissaggī …pe…
ādhānaggāhī → ādānagāhī (sya-all) | sandiṭṭhi-parāmāsī → Scd parāmāsi. (pts note) | ādhāna-gāhī → So Br K Sum; Sc adhānagāhī; Sd ādhānagahi; St ādhānagāhi; Bm ādhānāgāhī. (pts note) | duppaṭinissaggi → Br K -nissaggī. (pts note) | ādhānaggāhī duppaṭinissaggī → ādhānagāhī dussaṭinissaggī (bjt)
Er hängt an seinen Ansichten, hält sie fest und weigert sich, sie loszulassen.
yo so, āvuso, bhikkhu sandiṭṭhiparāmāsī hoti ādhānaggāhī duppaṭinissaggī, so sattharipi agāravo viharati appatisso, dhammepi agāravo viharati appatisso, saṅghepi agāravo viharati appatisso, sikkhāyapi na paripūrakārī hoti.
appatisso → appatissavo (bj) | appatisso saṅghepi → appatissavo saṅghe pi (bj) | appatisso sikkhāyapi → appatissavo sikkhāya pi (bj) | ādhānaggāhī → ādānagāhī (sya-all) | paripūrakārī → paripūrīkārī (sya-all) | ādhānaggāhī duppaṭinissaggī → ādhānagāhī duppaṭinissaggi (pts) | appatisso dhammepi → appaṭisso dhamme pi (pts) | sikkhāya → Bmr K add pi. (pts note) | sattharipi → satthari pi (bjt) | saṅghepi → saṁghepi (ms2005)
Yo so, āvuso, bhikkhu satthari agāravo viharati appatisso, dhamme agāravo viharati appatisso, saṅghe agāravo viharati appatisso, sikkhāya na paripūrakārī, so saṅghe vivādaṁ janeti. Yo hoti vivādo bahujanāhitāya bahujanāsukhāya anatthāya ahitāya dukkhāya devamanussānaṁ.
appatisso → appatissavo (bj); appaṭisso (pts) | bahujanāhitāya bahujanāsukhāya → bahujanaahitāya bahujanaasukhāya bahuno janassa (bj); bahujanaahitāya bahujanaasukhāya (cck); bahujanaahitāya bahujanaasukhāya bahujanassa (sya-all, pts) | satthari → sattharipi (sya-all) | paripūrakārī → paripūrīkārī (sya-all); paripūrākārī (pts) | yo → yo so (sya-all, pts) | agāravo viharati appatisso → (pts) | Satthari → K adds pi, and after Dhamme, etc. (pts note) | bahujanassa → Sc bahuno janassa; Sdt bahujanojanassa; Bmr omit. (pts note) | dhamme agāravo viharati appatisso saṅghe agāravo viharati appatisso sikkhāya → dhammepi saṅghepi sikkhāyapi (th) | saṅghe → saṁghe (ms2005, pts) | paripūrakārī → paripūrā-kārī (pts) | bahujanāhitāya bahujanāsukhāya → bahujana-ahitāya bahujanaasukhāya bahujanassa (pts)
Evarūpañce tumhe, āvuso, vivādamūlaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā samanupasseyyātha. Tatra tumhe, āvuso, tasseva pāpakassa vivādamūlassa pahānāya vāyameyyātha.
evarūpañce → evarūpaṁ ce (my, bjt) | evarūpañce → evarūpañ ce (pts) | vivādamūlaṁ → vivāda-mūlaṁ (pts) | tasseva → tass eva (pts) | vivādamūlassa → vivāda-mūlassa (pts)
Wenn ihr eine solche Wurzel des Streits in euch oder anderen seht, dann versucht, dieses schlechte Ding aufzugeben.
Evarūpañce tumhe, āvuso, vivādamūlaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā na samanupasseyyātha. Tatra tumhe, āvuso, tasseva pāpakassa vivādamūlassa āyatiṁ anavassavāya paṭipajjeyyātha.
anavassavāya → Scd anvāssavāya. (pts note) | evarūpañce → evarūpaṁ ce (my, bjt) | evarūpañce → evarūpañ ce (pts) | vivādamūlaṁ → vivāda-mūlaṁ (pts) | tasseva → tass eva (pts) | vivādamūlassa → vivāda-mūlassa (pts)
Wenn ihr sie nicht seht, dann übt so, dass sie in Zukunft nicht entsteht.
Evametassa pāpakassa vivādamūlassa pahānaṁ hoti. Evametassa pāpakassa vivādamūlassa āyatiṁ anavassavo hoti.
evametassa → evam etassa (pts) | vivādamūlassa → vivāda-mūlassa (pts)
So gebt ihr diese schlechte Wurzel des Streits auf, sodass sie in Zukunft nicht entsteht.

Cha dhātuyo—
dhātuyo → Cp. A. III. 61. 6; vol. i. 176. M. iii. 31, 62, 240. S. ii. 248, 231, 234. (pts note)
Sechs Elemente:
pathavīdhātu, āpodhātu, tejodhātu, vāyodhātu, ākāsadhātu, viññāṇadhātu.
pathavīdhātu → paṭhavīdhātu (bj, sya-all, pts) | viññāṇadhātu → viññāṇadhātu xvii (pts)
die Elemente Erde, Wasser, Feuer, Wind, Raum und Bewusstsein.

Cha nissaraṇiyā dhātuyo.
nissaraṇiyā → nissāraṇīyā (sya-all, pts) | nissāraṇīyā → Sc nissāraṇīyo; Sd nissāraniyo; St nissāraṇissāraṇiyā; Bm K nissaraṇīyā; Br Sum-Sd nissaraṇiyā; Sum-Sc nissāraṇiyā; Sum-Br nissaranīya. Cp. ante 2.1 (xxiv). Cp. A. VI. 13, vol. iii. 290. (pts note)
Sechs Elemente des Entrinnens:
Idhāvuso, bhikkhu evaṁ vadeyya:
idhāvuso → idh āvuso (pts)
Da sagt ein Mönch:
‘mettā hi kho me cetovimutti bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā,
me → me āvuso (bj) | yānīkatā → yānikatā (pts) | yāni-katā → Cp. D. xvi. 3. 3, vol. ii. 103. So SS (Sd corrected to -kathā); Bmr K yānī. (pts note) | vatthu-katā → Scd kathā. (pts note) | cetovimutti → ceto-vimutti (pts) | bahulīkatā yānīkatā vatthukatā → bahulī-katā yāni-katā vatthu-katā (pts)
‚Ich habe die Erlösung des Herzens durch Liebe entwickelt und gemehrt, habe sie zu meinem Fahrzeug und meiner Grundlage gemacht, habe sie hochgehalten, gefestigt und richtig umgesetzt.
atha ca pana me byāpādo cittaṁ pariyādāya tiṭṭhatī’ti.
tiṭṭhatīti → tiṭṭhatī ti (bjt) | byāpādo → vyāpādo (pts)
Und doch hält Böswilligkeit meinen Geist immer noch gefangen.‘
So ‘mā hevan’tissa vacanīyo, ‘māyasmā evaṁ avaca, mā bhagavantaṁ abbhācikkhi, na hi sādhu bhagavato abbhakkhānaṁ, na hi bhagavā evaṁ vadeyya.
hevantissa → hevaṁ tissa (cck) | māyasmā → mā āyasmā (sya-all) | abbhācikkhi → K abbhācikkha. (pts note) | hevantissa → h evan ti ssa (pts) | māyasmā → mā yasmā (pts)
Man soll ihm sagen: ‚So nicht, Ehrwürdiger! Sag das nicht. Stell den Buddha nicht falsch dar, denn es ist nicht gut, den Buddha falsch darzustellen. Und der Buddha würde das nicht sagen.
Aṭṭhānametaṁ, āvuso, anavakāso, yaṁ mettāya cetovimuttiyā bhāvitāya bahulīkatāya yānīkatāya vatthukatāya anuṭṭhitāya paricitāya susamāraddhāya.
yānīkatāya → yānikatāya (pts) | āvuso → So Bmr K; SS omit here and often afterwards. (pts note) | aṭṭhānametaṁ → aṭṭhānam etaṁ (pts) | cetovimuttiyā → ceto-vimuttiyā (pts) | bahulīkatāya yānīkatāya → bahulī-katāya yāni-katāya (pts)
Es ist ganz unmöglich, Geehrter, es kann nicht sein, dass die Erlösung des Herzens durch Liebe entwickelt und gemehrt und richtig umgesetzt wurde,
Atha ca panassa byāpādo cittaṁ pariyādāya ṭhassati, netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
ṭhassati → ṭhassatī ti (bj) | ṭhassati → ṭhassatīti (th) | panassa byāpādo → pan assa vyāpādo (pts) | ṭhassati netaṁ → ṭhassatīti n etam (pts)
und dass doch Böswilligkeit immer noch den Geist gefangen hält.
Nissaraṇaṁ hetaṁ, āvuso, byāpādassa, yadidaṁ mettā cetovimuttī’ti.
cetovimuttīti → cetovimutti (pts) | hetaṁ → h etaṁ (pts) | byāpādassa → vyāpādassa (pts) | cetovimuttīti → ceto-vimutti (pts)
Denn durch die Erlösung des Herzens durch Liebe entrinnt man der Böswilligkeit.‘

Idha panāvuso, bhikkhu evaṁ vadeyya:
panāvuso → pana āvuso (bj, pts)
Dann sagt da ein anderer Mönch:
‘karuṇā hi kho me cetovimutti bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā.
me → me āvuso (bj) | yānīkatā → yānikatā (pts) | cetovimutti → ceto-vimutti (pts) | bahulīkatā yānīkatā vatthukatā → bahulī-katā yāni-katā vatthu-katā (pts)
‚Ich habe die Erlösung des Herzens durch Mitgefühl entwickelt und gemehrt, habe sie zu meinem Fahrzeug und meiner Grundlage gemacht, habe sie hochgehalten, gefestigt und richtig umgesetzt.
Atha ca pana me vihesā cittaṁ pariyādāya tiṭṭhatī’ti,
tiṭṭhatīti → tiṭṭhatī ti (bjt)
Und doch hält der Gedanke an Grausamkeit meinen Geist immer noch gefangen.‘
so ‘mā hevan’tissa vacanīyo ‘māyasmā evaṁ avaca, mā bhagavantaṁ abbhācikkhi, na hi sādhu bhagavato abbhakkhānaṁ, na hi bhagavā evaṁ vadeyya.
hevantissa → hevaṁ tissa (cck) | māyasmā → mā āyasmā (sya-all) | abbhācikkhi → So K here. (pts note) | hevantissa → h evan ti ssa (pts) | māyasmā → mā yasmā (pts)
Man soll ihm sagen: ‚So nicht, Ehrwürdiger! …
Aṭṭhānametaṁ, āvuso, anavakāso, yaṁ karuṇāya cetovimuttiyā bhāvitāya bahulīkatāya yānīkatāya vatthukatāya anuṭṭhitāya paricitāya susamāraddhāya,
yānīkatāya → yānikatāya (pts) | aṭṭhānametaṁ → aṭṭhānam etaṁ (pts) | bahulīkatāya yānīkatāya → bahulī-katāya yāni-katāya (pts)
atha ca panassa vihesā cittaṁ pariyādāya ṭhassati, netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
ṭhassati → ṭhassatīti (bj) | panassa → pan assa (pts) | ṭhassati netaṁ → ṭhassatīti n etaṁ (pts)
Nissaraṇaṁ hetaṁ, āvuso, vihesāya, yadidaṁ karuṇā cetovimuttī’ti.
cetovimuttīti idha panāvuso → cetovimutti idhāvuso (bj) | cetovimuttīti → cetovimutti (pts) | hetaṁ → h etaṁ (pts) | cetovimuttīti → ceto-vimutti (pts)
Denn durch die Erlösung des Herzens durch Mitgefühl entrinnt man Gedanken an Grausamkeit.‘

Idha panāvuso, bhikkhu evaṁ vadeyya:
idha panāvuso → idhāvuso (bjt) | panāvuso → pan āvuso (pts)
Dann sagt da ein anderer Mönch:
‘muditā hi kho me cetovimutti bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā.
me → me āvuso (bj) | yānīkatā → yānikatā (pts) | cetovimutti → ceto-vimutti (pts) | bahulīkatā yānīkatā vatthukatā → bahulī-katā yāni-katā vatthu-katā (pts)
‚Ich habe die Erlösung des Herzens durch freudige Anteilnahme entwickelt und gemehrt, habe sie zu meinem Fahrzeug und meiner Grundlage gemacht, habe sie hochgehalten, gefestigt und richtig umgesetzt.
Atha ca pana me arati cittaṁ pariyādāya tiṭṭhatī’ti,Und doch hält Widerwille meinen Geist immer noch gefangen.‘ so ‘mā hevan’tissa vacanīyo ‘māyasmā evaṁ avaca, mā bhagavantaṁ abbhācikkhi, na hi sādhu bhagavato abbhakkhānaṁ, na hi bhagavā evaṁ vadeyya.
hevantissa → hevaṁ tissa (cck) | māyasmā → mā āyasmā (sya-all) | hevantissa → h evan ti ssa (pts) | māyasmā → mā yasmā (pts)
Man soll ihm sagen: ‚So nicht, Ehrwürdiger! …
Aṭṭhānametaṁ, āvuso, anavakāso, yaṁ muditāya cetovimuttiyā bhāvitāya bahulīkatāya yānīkatāya vatthukatāya anuṭṭhitāya paricitāya susamāraddhāya,
yānīkatāya → yānikatāya (pts) | aṭṭhānametaṁ → aṭṭhānam etaṁ (pts) | bahulīkatāya yānīkatāya → bahulī-katāya yāni-katāya (pts)
atha ca panassa arati cittaṁ pariyādāya ṭhassati, netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
ṭhassati → ṭhassatīti (bjt, th) | panassa → pan assa (pts) | ṭhassati netaṁ → ṭhassatīti n etaṁ (pts)
Nissaraṇaṁ hetaṁ, āvuso, aratiyā, yadidaṁ muditā cetovimuttī’ti.
cetovimuttīti → cetovimutti (pts) | hetaṁ → h etaṁ (pts) | cetovimuttīti → ceto-vimutti (pts)
Denn durch die Erlösung des Herzens durch freudige Anteilnahme entrinnt man dem Widerwillen.‘

Idha panāvuso, bhikkhu evaṁ vadeyya:
panāvuso → pan āvuso (pts)
Dann sagt da ein anderer Mönch:
‘upekkhā hi kho me cetovimutti bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā.
me → me āvuso (bj) | yānīkatā → yānikatā (pts) | upekkhā → upekhā (pts) | cetovimutti → ceto-vimutti (pts) | bahulīkatā yānīkatā vatthukatā → bahulī-katā yāni-katā vatthu-katā (pts)
‚Ich habe die Erlösung des Herzens durch Gleichmut entwickelt und gemehrt, habe sie zu meinem Fahrzeug und meiner Grundlage gemacht, habe sie hochgehalten, gefestigt und richtig umgesetzt.
Atha ca pana me rāgo cittaṁ pariyādāya tiṭṭhatī’ti.
tiṭṭhatīti → tiṭṭhatī ti (bjt)
Und doch hält Begehren meinen Geist immer noch gefangen.‘
So ‘mā hevan’tissa vacanīyo ‘māyasmā evaṁ avaca, mā bhagavantaṁ abbhācikkhi, na hi sādhu bhagavato abbhakkhānaṁ, na hi bhagavā evaṁ vadeyya.
hevantissa → hevaṁ tissa (cck) | māyasmā → mā āyasmā (sya-all) | hevantissa → h evan ti ssa (pts) | māyasmā → mā yasmā (pts)
Man soll ihm sagen: ‚So nicht, Ehrwürdiger! …
Aṭṭhānametaṁ, āvuso, anavakāso, yaṁ upekkhāya cetovimuttiyā bhāvitāya bahulīkatāya yānīkatāya vatthukatāya anuṭṭhitāya paricitāya susamāraddhāya,
yānīkatāya → yānikatāya (pts) | aṭṭhānametaṁ → aṭṭhānam etaṁ (pts) | upekkhāya cetovimuttiyā → upekhāya ceto-vimuttiyā (pts) | bahulīkatāya yānīkatāya vatthukatāya → bahulī-katāya yāni-katāya vatthu-katāya (pts)
atha ca panassa rāgo cittaṁ pariyādāya ṭhassati netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
ṭhassati → ṭhassatī ti (bj) | ṭhassati → ṭhassatīti (th) | panassa → pan assa (pts) | ṭhassati netaṁ → ṭhassatīti n etaṁ (pts)
Nissaraṇaṁ hetaṁ, āvuso, rāgassa, yadidaṁ upekkhā cetovimuttī’ti.
cetovimuttīti idha panāvuso → cetovimutti idhāvuso (bj) | upekkhā cetovimuttīti → upekhā cetovimutti (pts) | hetaṁ → h etaṁ (pts) | upekkhā cetovimuttīti → upekhā ceto-vimutti (pts)
Denn durch die Erlösung des Herzens durch Gleichmut entrinnt man dem Begehren.‘

Idha panāvuso, bhikkhu evaṁ vadeyya:
idha panāvuso → idhāvuso (bjt) | panāvuso → pan āvuso (pts)
Dann sagt da ein anderer Mönch:
‘animittā hi kho me cetovimutti bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā.
me → me āvuso (bj) | yānīkatā → yānikatā (pts) | cetovimutti → ceto-vimutti (pts) | bahulīkatā yānīkatā vatthukatā → bahulī-katā yāni-katā vatthu-katā (pts)
‚Ich habe die merkmalslose Erlösung des Herzens entwickelt und gemehrt, habe sie zu meinem Fahrzeug und meiner Grundlage gemacht, habe sie hochgehalten, gefestigt und richtig umgesetzt.
Atha ca pana me nimittānusāri viññāṇaṁ hotī’ti.
me → Bmr K add taṁ. (pts note)
Und doch folgt mein Bewusstsein immer noch Merkmalen nach.‘
So ‘mā hevan’tissa vacanīyo ‘māyasmā evaṁ avaca, mā bhagavantaṁ abbhācikkhi, na hi sādhu bhagavato abbhakkhānaṁ, na hi bhagavā evaṁ vadeyya.
hevantissa → hevaṁ tissa (cck) | māyasmā → mā āyasmā (sya-all) | hevantissa → h evan ti ssa (pts) | māyasmā → mā yasmā (pts)
Man soll ihm sagen: ‚So nicht, Ehrwürdiger! …
Aṭṭhānametaṁ, āvuso, anavakāso, yaṁ animittāya cetovimuttiyā bhāvitāya bahulīkatāya yānīkatāya vatthukatāya anuṭṭhitāya paricitāya susamāraddhāya,
yānīkatāya → yānikatāya (pts) | aṭṭhānametaṁ → aṭṭhānam etaṁ (pts) | animittāya cetovimuttiyā → animmitāya ceto-vimuttiyā (pts) | bahulīkatāya yānīkatāya vatthukatāya → bahulī-katāya yāni-katāya vatthu-katāya (pts)
atha ca panassa nimittānusāri viññāṇaṁ bhavissati, netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
bhavissati → bhavissatī ti (bjt) | bhavissati → bhavissatīti (th) | panassa → pan assa (pts) | bhavissati netaṁ → bhavissatīti n etaṁ (pts)
Nissaraṇaṁ hetaṁ, āvuso, sabbanimittānaṁ, yadidaṁ animittā cetovimuttī’ti.
cetovimuttīti → cetovimutti (pts) | hetaṁ → h etaṁ (pts) | sabbanimittānaṁ → sabba-nimittānaṁ (pts) | cetovimuttīti → ceto-vimutti (pts)
Denn durch die merkmalslose Erlösung des Herzens entrinnt man allen Merkmalen.‘

Idha panāvuso, bhikkhu evaṁ vadeyya:
panāvuso → pan āvuso (pts)
Dann sagt da ein anderer Mönch:
‘asmīti kho me vigataṁ, ayamahamasmīti na samanupassāmi,
vigataṁ → vigate (sya-all, mr); vighātaṁ (pts1ed) | vigataṁ ayamahamasmīti → vighātaṁ ayam aham asmīti (pts) | vigataṁ → vighātaṁ (bj: PTS); vighāte (bj: syā) | vigataṁ → vighātaṁ (cck: sī. pī.); vigate (cck: syā. ka.) | vighātaṁ → So SS; Bmr K vigataṁ. (pts note) | asmīti → Sc ayaṁhamasmītiṁ; Sd āyamhamasmīti; St ayamāhamasmīte; Bm ayamahamasmīti, Br ayamahamasmiṁti; K ayahamasmīti. (pts note)
‚Ich habe die Einbildung „ich bin“ ausgeräumt. Und ich betrachte nichts mehr als „ich bin das“.
atha ca pana me vicikicchākathaṅkathāsallaṁ cittaṁ pariyādāya tiṭṭhatī’ti.
vicikicchā-kathaṅkathā-sallaṁ → Sc sallāpaṁ, and below. (pts note) | cittaṁ → St cittasaṁ. (pts note) | vicikicchākathaṅkathāsallaṁ → vicikicchā kathaṁkathāsallaṁ (bjt) | vicikicchākathaṅkathāsallaṁ → vicikicchākathaṁkathāsallaṁ (ms2005)
Und doch hält der Pfeil des Zweifels und der Unschlüssigkeit meinen Geist immer noch gefangen.‘
So ‘mā hevan’tissa vacanīyo ‘māyasmā evaṁ avaca, mā bhagavantaṁ abbhācikkhi, na hi sādhu bhagavato abbhakkhānaṁ, na hi bhagavā evaṁ vadeyya.
hevantissa → hevaṁ tissa (cck) | māyasmā → mā āyasmā (sya-all) | hevantissa → h evan ti ssa (pts) | māyasmā → mā yasmā (pts)
Man soll ihm sagen: ‚So nicht, Ehrwürdiger! Sag das nicht. Stell den Buddha nicht falsch dar, denn es ist nicht gut, den Buddha falsch darzustellen. Und der Buddha würde das nicht sagen.
Aṭṭhānametaṁ, āvuso, anavakāso, yaṁ asmīti vigate ayamahamasmīti asamanupassato,
vigate → vighāte (pts1ed) | anavakāso → (bj) | ayamahamasmīti → ayamahamasmīti ca (sya-all) | vigate ayamahamasmīti → vighāte ayam aham asmīti (pts) | vigate → vighātaṁ (bj: PTS); vighāte (bj: syā) | vigate → vighāte (cck: sī. pī.) | asmīti → K asmiṁti, and below. (pts note) | vighāte → SS vighāto. Bmr K vigate read vighāte. (pts note) | asmīti → So Sct K; Sd ayamhamasmīti; Bmr ayamahamasmītiṁ; K adds ca. (pts note) | asamanupassato → Sc assamanupassato. (pts note) | aṭṭhānametaṁ → aṭṭhānam etaṁ (pts)
Es ist ganz unmöglich, Geehrter, es kann nicht sein, dass die Einbildung „ich bin“ ausgeräumt wurde und man nichts mehr als „ich bin das“ betrachtet,
atha ca panassa vicikicchākathaṅkathāsallaṁ cittaṁ pariyādāya ṭhassati, netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
ṭhassati → ṭhassatīti (bj, sya-all) | vicikicchākathaṅkathāsallaṁ → vicikicchākathaṁkathāsallaṁ (bjt, ms2005) | panassa vicikicchākathaṅkathāsallaṁ → pan assa vicikicchā-kathaṅkathā-sallaṁ (pts) | ṭhassati netaṁ → ṭhassatīti n etaṁ (pts)
und dass doch der Pfeil des Zweifels und der Unschlüssigkeit immer noch den Geist gefangen hält.
Nissaraṇaṁ hetaṁ, āvuso, vicikicchākathaṅkathāsallassa, yadidaṁ asmimānasamugghāto’ti.
asmimānasamugghātoti → asmīti mānassa samugghāto (bj); asmīti mānasamugghāto (sya-all) | yadidaṁ asmimānasamugghātoti → yadidam asmīti mānasamugghāto xviii (pts) | vicikicchā-kathaṅkathā-sallassa → So Sc. (pts note) | asmīti → K asmiṁti. (pts note) | vicikicchākathaṅkathāsallassa → vicikicchākathaṁkathāsallassa (bjt, ms2005) | hetaṁ → h etaṁ (pts) | vicikicchākathaṅkathāsallassa yadidaṁ asmimānasamugghātoti → vicikicchā-kathaṅkathā-sallassa yadidam asmīti māna-samugghāto (pts)
Denn indem man die Einbildung „ich bin“ ausrottet, entrinnt man dem Pfeil des Zweifels und der Unschlüssigkeit.‘

Cha anuttariyāni—
anuttariyāni → Sd chanutt-; St chānutt-. Cp. A. VI. 8. 30; vol. iii. 284, 325. (pts note)
Sechs unübertreffliche Dinge:
dassanānuttariyaṁ, savanānuttariyaṁ, lābhānuttariyaṁ, sikkhānuttariyaṁ, pāricariyānuttariyaṁ, anussatānuttariyaṁ.
anussatānuttariyaṁ → anussutānuttariyaṁ (pts)
unübertreffliches Sehen, unübertreffliches Hören, unübertrefflicher Gewinn, unübertreffliche Schulung, unübertrefflicher Dienst und unübertreffliche Besinnung.

Cha anussatiṭṭhānāni—
anussati-ṭṭhānāni → Sc anussatiyānāni. Cp. infra, xxxiv. 1.7 (ii). A. VI. 9. 25; vol. iii. 284, 288, 312-317. (pts note)
Sechs Gegenstände zur Besinnung:
buddhānussati, dhammānussati, saṅghānussati, sīlānussati, cāgānussati, devatānussati.
saṅghānussati → saṁghānussati (ms2005, pts)
die Besinnung auf den Buddha, auf die Lehre, auf den Saṅgha, auf Tugend, auf Großzügigkeit und auf die Gottheiten.

Cha satatavihārā.
satatavihārā → satata-vihārā (pts)
Sechs gleichbleibende Reaktionen:
Idhāvuso, bhikkhu cakkhunā rūpaṁ disvā neva sumano hoti na dummano, upekkhako viharati sato sampajāno.
upekkhako → upekkhako ca (bj, sya-all, mr); upekhako (pts1ed) | upekkhako → upekkhako ca (cck: syā. ka.) | dummano → Cp. A. VI. 1. 3, vol. iii. 279. (pts note) | upekhako → Bmr K add ca, and below. (pts note) | idhāvuso → idh āvuso (pts) | neva → n eva (pts)
Wenn ein Mönch mit dem Auge ein Bild sieht, ist er weder froh noch traurig. Er bleibt gleichmütig, achtsam und der Situation bewusst.
Sotena saddaṁ sutvā …pe…
pe → spelled out in full (bjt)
Wenn er mit dem Ohr einen Ton hört … Wenn er mit der Nase einen Geruch riecht … Wenn er mit der Zunge einen Geschmack schmeckt … Wenn er mit dem Körper eine Berührung empfindet …
manasā dhammaṁ viññāya neva sumano hoti na dummano, upekkhako viharati sato sampajāno.
upekkhako → upekkhako ca (bj, sya-all) | neva → n eva (pts) | upekkhako → upekhako (pts)
Wenn er mit dem Geist eine Vorstellung erkennt, ist er weder froh noch traurig. Er bleibt gleichmütig, achtsam und der Situation bewusst.

Chaḷābhijātiyo.
ābhijātiyo → So SS Bmr K. Cp. A. VI. 57. 4; vol. iii. 384. (pts note) | chaḷābhijātiyo → chaḷ ābhijātiyo (pts)
Sechs Wiedergeburtsklassen:
Idhāvuso, ekacco kaṇhābhijātiko samāno kaṇhaṁ dhammaṁ abhijāyati.
kaṇhābhijātiko → kaṇha bhijātiko (bj) | idhāvuso → idh āvuso (pts)
Jemand, der in eine dunkle Klasse hineingeboren wurde, bewirkt ein dunkles Ergebnis.
Idha panāvuso, ekacco kaṇhābhijātiko samāno sukkaṁ dhammaṁ abhijāyati.
idha panāvuso → idhāvuso (bj, sya-all, pts) | abhijāyati → St omits this second clause, and in the third omits akaṇhaṁ, and reads dhammaṁ for nibbānaṁ. (pts note) | idha panāvuso → idh āvuso (pts)
Jemand, der in eine dunkle Klasse hineingeboren wurde, bewirkt ein helles Ergebnis.
Idha panāvuso, ekacco kaṇhābhijātiko samāno akaṇhaṁ asukkaṁ nibbānaṁ abhijāyati.
idha panāvuso → idhāvuso (bj, sya-all, pts) | idha panāvuso → idh āvuso (pts)
Jemand, der in eine dunkle Klasse hineingeboren wurde, bewirkt das Erlöschen, das weder dunkel noch hell ist.
Idha panāvuso, ekacco sukkābhijātiko samāno sukkaṁ dhammaṁ abhijāyati.
idha panāvuso → idhāvuso (bj, sya-all) | pan → So SS; Bmr K omit, and below. (pts note) | panāvuso → pan āvuso (pts)
Jemand, der in eine helle Klasse hineingeboren wurde, bewirkt ein helles Ergebnis.
Idha panāvuso, ekacco sukkābhijātiko samāno kaṇhaṁ dhammaṁ abhijāyati.
idha panāvuso → idhāvuso (bj, sya-all, pts) | idha panāvuso → idh āvuso (pts)
Jemand, der in eine helle Klasse hineingeboren wurde, bewirkt ein dunkles Ergebnis.
Idha panāvuso, ekacco sukkābhijātiko samāno akaṇhaṁ asukkaṁ nibbānaṁ abhijāyati.
idha panāvuso → idhāvuso (bj, sya-all) | abhijāyati → abhijāyati xxii (pts) | panāvuso → pan āvuso (pts)
Jemand, der in eine helle Klasse hineingeboren wurde, bewirkt das Erlöschen, das weder dunkel noch hell ist.

Cha nibbedhabhāgiyā saññā—
nibbedhabhāgiyā saññā → nibbedhabhāgiyasaññā (sya-all, pts) | saññā → nibbedhabhāgiyasaññā (cck: syā. kaṁ.) | nibbedhabhāgiyā saññā → nibbedha-bhāgiya-saññā (pts)
Sechs Wahrnehmungen, die zum Durchbruch verhelfen:
aniccasaññā, anicce dukkhasaññā, dukkhe anattasaññā, pahānasaññā, virāgasaññā, nirodhasaññā.
Anicca-saññā → Cp. ante 2.1 (xxvi), 243, and 3 (viii) infra. (pts note) | dukkhasaññā → dukkha-saññā (pts) | anattasaññā pahānasaññā virāgasaññā nirodhasaññā → anatta saññā pahāna-saññā virāga-saññā nirodha-saññā (pts)
die Wahrnehmung der Unbeständigkeit, die Wahrnehmung des Leidens in der Unbeständigkeit, die Wahrnehmung des Fehlens eines Selbst im Leiden, die Wahrnehmung des Aufgebens, die Wahrnehmung des Schwindens und die Wahrnehmung des Aufhörens.

Ime kho, āvuso, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena cha dhammā sammadakkhātā;
sammāsambuddhena → sammā-sambuddhena (pts) | sammadakkhātā → sammad-akkhātā (pts)
Das sind die Lehren, die zu Sechsergruppen zusammengestellt sind, die vom Buddha richtig erklärt wurden.
tattha sabbeheva saṅgāyitabbaṁ …pe… atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ.
devamanussānaṁ → devamanussānaṁ sattakaṁ (bj) | Tattha → SS yattha. (pts note) | deva-manussānaṁ → Bmr K add chakkānaṁ pañca-vīsati samattaṁ. Sum only reckons twenty-two. (pts note) | + → saṅgītiyacchakkaṁ niṭṭhitaṁ (th) | sabbeheva → sabbeh eva (pts)
Ihr sollt sie alle im Chor aufsagen.

7. Sattaka7. Siebener

Atthi kho, āvuso, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena satta dhammā sammadakkhātā;
sammāsambuddhena → sammā-sambuddhena (pts) | sammadakkhātā → sammad-akkhātā (pts)
Da sind zu Siebenergruppen zusammengestellte Lehren, die vom Buddha richtig erklärt wurden.
tattha sabbeheva saṅgāyitabbaṁ …pe… atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ.
eva → St sabbe (omitting eva). (pts note) | sabbeheva → sabbeh eva (pts) | devamanussānaṁ → deva-manussānaṁ (pts)
Ihr sollt sie alle im Chor aufsagen.
Katame satta?Welches sind die Lehren, die zu Siebenergruppen zusammengestellt sind?

Satta ariyadhanāni—
ariyadhanāni → dhanāni (pts) | dhanāni → So SS; Bmr K ariyadhanāni. Cp. infra, xxiv. 1.8 (i). A. VII. 5-6; vol. iv. 4. (pts note)
Sieben Reichtümer der Edlen:
saddhādhanaṁ, sīladhanaṁ, hiridhanaṁ, ottappadhanaṁ, sutadhanaṁ, cāgadhanaṁ, paññādhanaṁ.
paññādhanaṁ → paññā dhanaṁ ii (pts)
Reichtum an Vertrauen, Tugend, Gewissen, Besonnenheit, Gelehrsamkeit, Großzügigkeit und Weisheit.

Satta bojjhaṅgā—
bojjhaṅgā → sambojjhaṅgā (bj, pts) | sambojjhaṅgā → Cp. D. xvi. 1. 9; xxii. 16; vol. ii. 79, 303; infra xxxiv. 1.8 (ii). A. I. 20. 32, vol. i. 39, cp. 53, 297; IV. 14, vol. ii. 16; IV. 236, 5, ibid. 237, and onwards. S. v. 63 ff., 77. (pts note)
Sieben Faktoren des Erwachens:
satisambojjhaṅgo, dhammavicayasambojjhaṅgo, vīriyasambojjhaṅgo, pītisambojjhaṅgo, passaddhisambojjhaṅgo, samādhisambojjhaṅgo, upekkhāsambojjhaṅgo.
upekkhāsambojjhaṅgo → upekhāsambojjhaṅgo iii (pts) | vīriyasambojjhaṅgo → viriyasambojjhaṅgo (bjt, th)
Achtsamkeit, Erforschung der Gesetzmäßigkeiten, Energie, Ekstase, Stille, Versenkung und Gleichmut.

Satta samādhiparikkhārā—
samādhi-parikkhārā → Cp. D. xviii. 27, vol. ii. 216. A. VII. 42, vol. iv. 40; cp. I. 20. 33, vol. i. 40, cp. 297. (pts note)
Sieben Voraussetzungen für die Versenkung:
sammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvācā, sammākammanto, sammāājīvo, sammāvāyāmo, sammāsati.rechte Ansicht, rechtes Bestreben, rechte Rede, rechtes Handeln, rechter Lebenserwerb, rechter Einsatz und rechte Achtsamkeit.

Satta asaddhammā—Sieben schlechte Eigenschaften: idhāvuso, bhikkhu assaddho hoti, ahiriko hoti, anottappī hoti, appassuto hoti, kusīto hoti, muṭṭhassati hoti, duppañño hoti.
asaddho → Cp. infra, xxxiv. 1.8 (v). A. IV. 202. 1, vol. ii. 218; vol. iv. 145. S. ii. 159 ff., 206. (pts note) | idhāvuso → idh āvuso (pts) | muṭṭhassati → muṭṭha-ssati (pts)
Da ist ein Mönch ohne Vertrauen, gewissenlos, unbesonnen, ungebildet, träge, unachtsam und geistlos.

Satta saddhammā—Sieben gute Eigenschaften: idhāvuso, bhikkhu saddho hoti, hirimā hoti, ottappī hoti, bahussuto hoti, āraddhavīriyo hoti, upaṭṭhitassati hoti, paññavā hoti.
saddho → Cp. infra, xxxiv. 1.8 (vi). A. VII. 40. 4, vol. iv. 38, cp. 145. S. ii. 207. (pts note) | āraddhavīriyo → āraddhaviriyo (bjt, th, pts) | idhāvuso → idh āvuso (pts) | upaṭṭhitassati → upaṭṭhita-sati (pts)
Da ist ein Mönch vertrauensvoll, hat ein Gewissen, ist besonnen, gebildet, energisch, achtsam und weise.

Satta sappurisadhammā—
sappurisa-dhammā → Cp. infra, xxxiv. 1.8 (vii). Cp. A. VII. 64. 2, vol. iv. 113. (pts note)
Sieben Aspekte der Lehren der wahren Menschen:
idhāvuso, bhikkhu dhammaññū ca hoti atthaññū ca attaññū ca mattaññū ca kālaññū ca parisaññū ca puggalaññū ca.
ca → Scd puggalaparovaraññū ca; St puggalaññū ca parovaraññū ca. (pts note) | idhāvuso → idh āvuso (pts)
Da kennt ein Mönch die Lehren, kennt die Bedeutung, kennt sich selbst, kennt das rechte Maß, kennt die rechte Zeit, kennt Versammlungen und kennt Personen.

Satta niddasavatthūni.
niddasavatthūni idhāvuso → niddesavatthūni idh āvuso (pts) | niddesa-vatthūni → Bmr niddasa-. Cp. infra, xxxiv. 1.8 (ix). A. VII. 18, vol. iv. 15; 39. 4, ibid. 36 (niddasa-vatthūni). (pts note)
Sieben Grundlagen für einen Abschluss:
Idhāvuso, bhikkhu sikkhāsamādāne tibbacchando hoti, āyatiñca sikkhāsamādāne avigatapemo.
idhāvuso → idh āvuso (pts) | sikkhāsamādāne → sikkhā-samādāne (pts) | āyatiñca sikkhāsamādāne avigatapemo → āyatiñ ca sikkhā-samādāne avigata-pemo (pts)
Da hat ein Mönch glühenden Enthusiasmus dafür, die Schulung aufzunehmen …
Dhammanisantiyā tibbacchando hoti, āyatiñca dhammanisantiyā avigatapemo.
dhammanisantiyā → dhamma-nisantiyā (pts) | āyatiñca dhammanisantiyā avigatapemo → āyatiñ ca dhamma-nisantiyā avigata-pemo (pts)
die Lehren zu untersuchen …
Icchāvinaye tibbacchando hoti, āyatiñca icchāvinaye avigatapemo.
āyatiñca icchāvinaye → āyatiñ ca icchā-vinaye (pts)
sich von Wünschen loszumachen …
Paṭisallāne tibbacchando hoti, āyatiñca paṭisallāne avigatapemo.
āyatiñca → āyatiñ ca (pts) | avigatapemo → avigata-pemo (pts)
sich zurückzuziehen …
Vīriyārambhe tibbacchando hoti, āyatiñca vīriyārambhe avigatapemo.
vīriyārambhe → viriyārambhe (bjt, th)
Energie aufzurütteln …
Satinepakke tibbacchando hoti, āyatiñca satinepakke avigatapemo.
satinepakke → sati-nepakke (pts) | āyatiñca satinepakke → āyatiñ ca sati-nepakke (pts)
achtsam und wach zu sein …
Diṭṭhipaṭivedhe tibbacchando hoti, āyatiñca diṭṭhipaṭivedhe avigatapemo.
avigatapemo → avigatapemo viii (pts) | diṭṭhipaṭivedhe → diṭṭhi-paṭivedhe (pts) | āyatiñca diṭṭhipaṭivedhe avigatapemo → āyatiñ ca diṭṭhi-paṭivedhe avigata-pemo (pts)
gedanklich zu durchdringen. Und dieser Wunsch lässt auch später nicht nach.

Satta saññā—Sieben Wahrnehmungen: aniccasaññā, anattasaññā, asubhasaññā, ādīnavasaññā, pahānasaññā, virāgasaññā, nirodhasaññā.
Anicca-saññā → Cp. 2.1 (xxvi), ante, 243, 2 (xxii), 251. For a similar list cp. A. VII. 45, vol. iv. 46. (pts note) | aniccasaññā anattasaññā → anicca-saññā anatta-saññā (pts) | ādīnavasaññā pahānasaññā virāgasaññā → ādīnava-saññā pahāna-saññā virāga-saññā (pts)
die Wahrnehmung der Unbeständigkeit, die Wahrnehmung des Fehlens eines Selbst, die Wahrnehmung des Abstoßenden, die Wahrnehmung der Nachteile, die Wahrnehmung des Aufgebens, die Wahrnehmung des Schwindens und die Wahrnehmung des Aufhörens.

Satta balāni—
balāni → Cp. A. VII. 3-4, vol. iv. 3. Ante, 1.11 (xxvi), 229. (pts note)
Sieben Kräfte:
saddhābalaṁ, vīriyabalaṁ, hiribalaṁ, ottappabalaṁ, satibalaṁ, samādhibalaṁ, paññābalaṁ.
paññābalaṁ → So SS K; Bmr place sati-balaṁ third (cp. Childers, s. v., balaṁ). (pts note) | vīriyabalaṁ → viriyabalaṁ (bjt, th) | saddhābalaṁ vīriyabalaṁ → saddhā-balaṁ viriya-balaṁ (pts) | ottappabalaṁ satibalaṁ samādhibalaṁ → ottappa-balaṁ sati-balaṁ samādhi-balaṁ (pts)
Vertrauen, Energie, Gewissen, Besonnenheit, Achtsamkeit, Versenkung und Weisheit.

Satta viññāṇaṭṭhitiyo.
viññāṇa-ṭṭhitiyo → Cp. D. xv. 33, vol. ii. 68, and below, 3. 2, (iii). A. VII. 41, vol. iv. 39. (pts note)
Sieben Bewusstseinsebenen:
Santāvuso, sattā nānattakāyā nānattasaññino, seyyathāpi manussā ekacce ca devā ekacce ca vinipātikā.
ca → So Sdt Bmr; Sc K omit ca . . . ca. (pts note) | santāvuso → sant āvuso (pts) | nānattasaññino seyyathāpi → nānatta-saññino seyyathā pi (pts)
Es gibt Lebewesen, deren Körper und Wahrnehmung vielfältig sind – wie Menschen, manche Götter und manche Wesen in der Unterwelt.
Ayaṁ paṭhamā viññāṇaṭṭhiti.Das ist die erste Bewusstseinsebene.

Santāvuso, sattā nānattakāyā ekattasaññino seyyathāpi devā brahmakāyikā paṭhamābhinibbattā.
paṭhamābhinibbattā → pathamābhinibbattā (pts) | santāvuso → sant āvuso (pts) | nānattakāyā ekattasaññino seyyathāpi → nānatta-kāyā ekatta-saññino seyyathā pi (pts) | brahmakāyikā paṭhamābhinibbattā → brahma-kāyikā pathamābhinibbattā (pts)
Es gibt Lebewesen, deren Körper vielfältig sind und deren Wahrnehmung einheitlich ist – wie die Götter, die durch die erste Vertiefung in Brahmās Gefolge wiedergeboren wurden.
Ayaṁ dutiyā viññāṇaṭṭhiti.
viññāṇaṭṭhiti → viññāṇa-ṭṭhiti (pts)
Das ist die zweite Bewusstseinsebene.

Santāvuso, sattā ekattakāyā nānattasaññino seyyathāpi devā ābhassarā.
santāvuso → sant āvuso (pts) | nānattasaññino seyyathāpi → nānatta-saññino seyyathā pi (pts)
Es gibt Lebewesen, deren Körper einheitlich sind und deren Wahrnehmung vielfältig ist – wie die Götter von strahlendem Glanz.
Ayaṁ tatiyā viññāṇaṭṭhiti.
viññāṇaṭṭhiti → viññāṇa-ṭṭhiti (pts)
Das ist die dritte Bewusstseinsebene.

Santāvuso, sattā ekattakāyā ekattasaññino seyyathāpi devā subhakiṇhā.
Subhakiṇhā → So Sdt Bmr K; Sc subhakinnā. (pts note) | santāvuso → sant āvuso (pts) | ekattakāyā ekattasaññino seyyathāpi → ekatta-kāyā ekatta-saññino seyyathā pi (pts)
Es gibt Lebewesen, deren Körper und Wahrnehmung einheitlich sind – wie die Götter von allumfassender Schönheit.
Ayaṁ catutthī viññāṇaṭṭhiti.
catutthī → catutthi (bj); catutthā (sya-all, pts) | catutthī viññāṇaṭṭhiti → catutthā viññāṇa-ṭṭhiti (pts)
Das ist die vierte Bewusstseinsebene.

Santāvuso, sattā sabbaso rūpasaññānaṁ samatikkamā paṭighasaññānaṁ atthaṅgamā nānattasaññānaṁ amanasikārā ‘ananto ākāso’ti ākāsānañcāyatanūpagā.
atthaṅgamā → atthagamā (bj, pts) | rūpasaññānaṁ → rūpasaññāṇaṁ (sya-all) | santāvuso → sant āvuso (pts) | rūpasaññānaṁ → rūpa-saññānaṁ (pts) | paṭighasaññānaṁ atthaṅgamā nānattasaññānaṁ → paṭigha-saññānaṁ atthagamā nānatta-saññānaṁ (pts) | ākāsoti → ākāso ti (pts)
Es gibt Lebewesen, die jegliche Formwahrnehmung überstiegen haben. Mit dem Vergehen der Wahrnehmung von Eindrücken, und indem sie den Geist nicht auf die Wahrnehmung von Vielfalt richteten, wurden sie im Wissen: ‚Raum ist unendlich‘, in der Dimension des unendlichen Raumes wiedergeboren.
Ayaṁ pañcamī viññāṇaṭṭhiti.
viññāṇaṭṭhiti → viññāṇa-ṭṭhiti (pts)
Das ist die fünfte Bewusstseinsebene.

Santāvuso, sattā sabbaso ākāsānañcāyatanaṁ samatikkamma ‘anantaṁ viññāṇan’ti viññāṇañcāyatanūpagā.
samatikkamma → samaṭikkamma (pts) | santāvuso → sant āvuso (pts) | viññāṇanti → viññāṇan ti (pts)
Es gibt Lebewesen, die die Dimension des unendlichen Raumes vollständig überstiegen haben. Im Wissen: ‚Bewusstsein ist unendlich‘, wurden sie in der Dimension des unendlichen Bewusstseins wiedergeboren.
Ayaṁ chaṭṭhī viññāṇaṭṭhiti.
chaṭṭhī → Scd chaṭṭhi; St chaṭṭha; Bmr chaṭṭhā; K chaṭṭhī. (pts note) | viññāṇaṭṭhiti → viññāṇa-ṭṭhiti (pts)
Das ist die sechste Bewusstseinsebene.

Santāvuso, sattā sabbaso viññāṇañcāyatanaṁ samatikkamma ‘natthi kiñcī’ti ākiñcaññāyatanūpagā.
santāvuso → sant āvuso (pts) | natthi → n atthi (pts)
Es gibt Lebewesen, die die Dimension des unendlichen Bewusstseins vollständig überstiegen haben. Im Wissen: ‚Da ist überhaupt nichts‘, wurden sie in der Dimension des Nichts wiedergeboren.
Ayaṁ sattamī viññāṇaṭṭhiti.
viññāṇaṭṭhiti → viññāṇa-ṭṭhiti (pts)
Das ist die siebte Bewusstseinsebene.

Satta puggalā dakkhiṇeyyā—
dakkhiṇeyyā → dakkhiṇeyyo (bj) | dakkhiṇeyyā → Cp. A. VII. 14, vol. iv. 10. Cp. eight, 3.1 (iii), 255. (pts note)
Sieben Personen, die einer religiösen Gabe würdig sind:
ubhatobhāgavimutto, paññāvimutto, kāyasakkhi, diṭṭhippatto, saddhāvimutto, dhammānusārī, saddhānusārī.
kāyasakkhi → kāyasakkhī (pts)
Eine, die auf beide Arten befreit ist, eine, die durch Weisheit befreit ist, einen unmittelbaren Zeugen, eine, die zur Ansicht gelangt ist, eine, die durch Vertrauen befreit ist, einen Nachfolger der Lehren und einen Nachfolger durch Vertrauen.

Satta anusayā—Sieben zugrunde liegende Neigungen: kāmarāgānusayo, paṭighānusayo, diṭṭhānusayo, vicikicchānusayo, mānānusayo, bhavarāgānusayo, avijjānusayo.
avijjānusayo → avijjānusayo xiii (pts)
Die zugrunde liegende Neigung zu sinnlicher Begierde, Abwehr, Ansichten, Zweifel, Einbildung, dem Wunsch nach Wiedergeburt und Unwissenheit.

Satta saṁyojanāni—
saṁyojanāni → saññojanāni (my, th)
Sieben Fesseln:
anunayasaṁyojanaṁ, paṭighasaṁyojanaṁ, diṭṭhisaṁyojanaṁ, vicikicchāsaṁyojanaṁ, mānasaṁyojanaṁ, bhavarāgasaṁyojanaṁ, avijjāsaṁyojanaṁ.
anunayasaṁyojanaṁ → kāmasaññojanaṁ (bj: syā) | anunayasaññojanaṁ → kāmasaññojanaṁ (cck: syā. kaṁ.) | Anunaya-saṁyojanaṁ → So Sc Bmr; Sd anusaya-; St anusayaṁyojanaṁ; K kāma-samyojanaṁ. Cp. A. VII. 8, vol. iv. 7. (pts note)
Anziehung, Abwehr, Ansichten, Zweifel, Einbildung, der Wunsch nach Wiedergeburt und Unwissenheit.

Satta adhikaraṇasamathā uppannuppannānaṁ adhikaraṇānaṁ samathāya vūpasamāya—
adhikaraṇasamathā → adhikaranasamathā (pts) | adhikarana-samathā → Cp. A. VII. 80, vol. iv. 144. (pts note) | vūpasamāya → So St Bmr K; Scd upasamāya. (pts note)
Sieben Grundsätze, um jede disziplinarische Angelegenheit beizulegen, die aufkommen könnte:
sammukhāvinayo dātabbo, sativinayo dātabbo, amūḷhavinayo dātabbo, paṭiññāya kāretabbaṁ, yebhuyyasikā, tassapāpiyasikā, tiṇavatthārako.
paṭiññāya → patiññāya (pts) | tassa-pāpiyyasikā → So Bm; Sc pāpīyasikā; Sd tāpīyyāsikā; St thāpiyyasikaṁ; Br pāpiyasikā; K pāpīyyasikā. (pts note) | tassapāpiyasikā → tassapāpiyyasikā (bjt) | sativinayo → sati-vinayo (pts) | amūḷhavinayo → amūḷha-vinayo (pts)
Bereinigung Auge in Auge ist abzuwenden. Bereinigung durch Erinnern ist zu gewähren. Bereinigung wegen zurückliegender Geisteskrankheit ist zu gewähren. Handeln nach dem, was zugegeben wurde. Mehrheitsentscheidung. Weitere Bestrafung. Bedecken wie mit Gras.

Ime kho, āvuso, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena satta dhammā sammadakkhātā;
sammāsambuddhena → sammā-sambuddhena (pts) | sammadakkhātā → sammad-akkhātā (pts)
Das sind die Lehren, die zu Siebenergruppen zusammengestellt sind, die vom Buddha richtig erklärt wurden.
tattha sabbeheva saṅgāyitabbaṁ …pe… atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ.
sabbeheva → sabbeh eva (pts) | devamanussānaṁ → deva-manussānaṁ (pts)
Ihr sollt sie alle im Chor aufsagen.

Dutiyabhāṇavāro niṭṭhito.
dutiyabhāṇavāro niṭṭhito → aṭṭhakaṁ (bjt) | dutiyabhāṇavāro niṭṭhito → saṅgītiyasattakaṁ niṭṭhitaṁ (th)
Der zweite Abschnitt zum Aufsagen ist zu Ende.

8. Aṭṭhaka8. Achter

Atthi kho, āvuso, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena aṭṭha dhammā sammadakkhātā;
āvuso → (pts) | sammāsambuddhena → sammā-sambuddhena (pts) | sammadakkhātā → sammad-akkhātā (pts)
Da sind zu Achtergruppen zusammengestellte Lehren, die vom Buddha richtig erklärt wurden.
tattha sabbeheva saṅgāyitabbaṁ …pe… atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ.
sabbeheva → sabbeh eva (pts) | devamanussānaṁ → deva-manussānaṁ (pts)
Ihr sollt sie alle im Chor aufsagen.
Katame aṭṭha?Welches sind die Lehren, die zu Achtergruppen zusammengestellt sind?

Aṭṭha micchattā—Acht falsche Wege: micchādiṭṭhi, micchāsaṅkappo, micchāvācā, micchākammanto, micchāājīvo, micchāvāyāmo micchāsati, micchāsamādhi.
Micchā-diṭṭhi → Cp. D. xxiii. 31, vol. ii. 353. A. IV. 205. 3, vol. ii. 221; VIII. 34. 3, vol. iv. 237. (pts note) | micchāsaṅkappo → micchāsaṁkappo (bjt) | micchādiṭṭhi micchāsaṅkappo micchāvācā micchākammanto micchāājīvo → micchā-diṭṭhi micchā-saṁkappo micchā-vācā micchā-kammanto micchā-ājīvo (pts) | micchāsati micchāsamādhi → micchā-sati micchā-samādhi (pts)
falsche Ansicht, falsches Bestreben, falsche Rede, falsches Handeln, falscher Lebenserwerb, falscher Einsatz, falsche Achtsamkeit und falsche Versenkung.

Aṭṭha sammattā—
sammattā → Cp. D. xviii. 27; xix. 61; xxii. 21; xxiii. 31; vol. ii. 216, 251, 312, 353. A. IV. 205. 5, vol. ii. 221; VIII. 34. 6, vol. iv. 238. S. v. 8-10. (pts note)
Acht richtige Wege:
sammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvācā, sammākammanto, sammāājīvo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi.
sammāsaṅkappo → sammāsaṁkappo (bjt)
rechte Ansicht, rechtes Bestreben, rechte Rede, rechtes Handeln, rechter Lebenserwerb, rechter Einsatz, rechte Achtsamkeit und rechte Versenkung.

Aṭṭha puggalā dakkhiṇeyyā—
puggalā → puggala (pts)
Acht Personen, die einer religiösen Gabe würdig sind:
sotāpanno, sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipanno; sakadāgāmī, sakadāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipanno; anāgāmī, anāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipanno; arahā, arahattaphalasacchikiriyāya paṭipanno.
arahattaphalasacchikiriyāya → arahattasacchikiriyāya (sya-all); arahattāya (pts) | arahattāya → So SS; Bmr arahattaphalasacchikiriyāya; K arahattasacchikiriyāya. (pts note) | sotāpattiphalasacchikiriyāya → sotāpattiphala-sacchikiriyāya (pts) | sakadāgāmiphalasacchikiriyāya → sakadāgāmiphala-sacchikiriyāya (pts) | anāgāmiphalasacchikiriyāya → anāgāmi-phalasacchikiriyāya (pts)
der in den Strom Eingetretene und der, der übt, um die Frucht des Stromeintritts zu verwirklichen; der Einmalwiederkehrer und der, der übt, um die Frucht der Einmalwiederkehr zu verwirklichen; der Nichtwiederkehrer und der, der übt, um die Frucht der Nichtwiederkehr zu verwirklichen; der Vollendete und der, der für die Vollendung übt.

Aṭṭha kusītavatthūni.
kusīta-vatthūni → Cp. A. VIII. 80, vol. iv. 332. (pts note)
Acht Grundlagen für Trägheit:
Idhāvuso, bhikkhunā kammaṁ kātabbaṁ hoti.
kātabbaṁ → kattabbaṁ (pts) | idhāvuso → idh āvuso (pts)
Da hat ein Mönch etwas zu arbeiten.
Tassa evaṁ hoti:Er denkt: ‘kammaṁ kho me kātabbaṁ bhavissati, kammaṁ kho pana me karontassa kāyo kilamissati, handāhaṁ nipajjāmī’ti.
kātabbaṁ → kattabbaṁ (pts)
‚Ich habe etwas zu arbeiten. Aber bei dieser Arbeit wird mein Körper müde werden. Ich lege mich lieber ein bisschen hin.‘
So nipajjati na vīriyaṁ ārabhati appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya.
vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th, pts)
Er legt sich hin und rüttelt seine Energie nicht auf, um zu erreichen, was noch nicht erreicht ist, zu erringen, was noch nicht errungen ist, und zu erkennen, was noch nicht erkannt ist.
Idaṁ paṭhamaṁ kusītavatthu.
kusīta-vatthuṁ → So SS; Bmr K vatthu. (pts note)
Das ist die erste Grundlage für Trägheit.

Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhunā kammaṁ kataṁ hoti.
caparaṁ → ca paraṁ (pts)
Dann hat da ein Mönch etwas gearbeitet.
Tassa evaṁ hoti:Er denkt: ‘ahaṁ kho kammaṁ akāsiṁ, kammaṁ kho pana me karontassa kāyo kilanto, handāhaṁ nipajjāmī’ti.‚Ich habe etwas gearbeitet. Aber während der Arbeit wurde mein Körper müde. Ich lege mich lieber ein bisschen hin.‘ So nipajjati na vīriyaṁ ārabhati …pe…
vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th, pts)
Er legt sich hin und rüttelt seine Energie nicht auf …
idaṁ dutiyaṁ kusītavatthu.
kusītavatthu → kusīta-vatthuṁ (pts)
Das ist die zweite Grundlage für Trägheit.

Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhunā maggo gantabbo hoti.
caparaṁ → ca paraṁ (pts)
Dann muss da ein Mönch eine Reise unternehmen.
Tassa evaṁ hoti:Er denkt: ‘maggo kho me gantabbo bhavissati, maggaṁ kho pana me gacchantassa kāyo kilamissati, handāhaṁ nipajjāmī’ti.
gacchantassa → gacchintassa (bj)
‚Ich muss eine Reise unternehmen. Aber beim Gehen wird mein Körper müde werden. Ich lege mich lieber ein bisschen hin.‘
So nipajjati na vīriyaṁ ārabhati …
vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th, pts) | + → appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya (bjt)
Er legt sich hin und rüttelt seine Energie nicht auf …
idaṁ tatiyaṁ kusītavatthu.
kusītavatthu → kusīta-vatthuṁ (pts)
Das ist die dritte Grundlage für Trägheit.

Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhunā maggo gato hoti.
caparaṁ → ca paraṁ (pts)
Dann hat da ein Mönch eine Reise unternommen.
Tassa evaṁ hoti:Er denkt: ‘ahaṁ kho maggaṁ agamāsiṁ, maggaṁ kho pana me gacchantassa kāyo kilanto, handāhaṁ nipajjāmī’ti.
gacchantassa → gacchintassa (bj)
‚Ich habe eine Reise unternommen. Aber beim Gehen wurde mein Körper müde. Ich lege mich lieber ein bisschen hin.‘
So nipajjati na vīriyaṁ ārabhati …
vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th, pts) | + → appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya (bjt)
Er legt sich hin und rüttelt seine Energie nicht auf …
idaṁ catutthaṁ kusītavatthu.
kusītavatthu → kusīta-vatthuṁ (pts)
Das ist die vierte Grundlage für Trägheit.

Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu gāmaṁ vā nigamaṁ vā piṇḍāya caranto na labhati lūkhassa vā paṇītassa vā bhojanassa yāvadatthaṁ pāripūriṁ.
caparaṁ → ca paraṁ (pts)
Dann ist da ein Mönch um Almosen umhergezogen, aber er hat nicht genug grobe oder erlesene Speise erhalten, um sich ordentlich satt zu essen.
Tassa evaṁ hoti:Er denkt: ‘ahaṁ kho gāmaṁ vā nigamaṁ vā piṇḍāya caranto nālatthaṁ lūkhassa vā paṇītassa vā bhojanassa yāvadatthaṁ pāripūriṁ, tassa me kāyo kilanto akammañño, handāhaṁ nipajjāmī’ti.
vā → va (pts) | kilanto → Bm kilamanto. (pts note) | akammañño → Sc akkammañño; St āk-. (pts note)
‚Ich bin um Almosen umhergezogen, aber ich habe nicht genug grobe oder erlesene Speise erhalten, um mich ordentlich satt zu essen. Mein Körper ist müde und taugt nicht zur Arbeit. Ich lege mich lieber ein bisschen hin.‘
So nipajjati na vīriyaṁ ārabhati …
vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th, pts) | + → appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya (bjt)
Er legt sich hin und rüttelt seine Energie nicht auf …
idaṁ pañcamaṁ kusītavatthu.
kusītavatthu → kusīta-vatthuṁ (pts)
Das ist die fünfte Grundlage für Trägheit.

Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu gāmaṁ vā nigamaṁ vā piṇḍāya caranto labhati lūkhassa vā paṇītassa vā bhojanassa yāvadatthaṁ pāripūriṁ.
lūkhassa → ḷūkhassa (bj) | vā → va (pts) | gāmaṁ vā → gāmaṁvā (bjt) | caparaṁ → ca paraṁ (pts)
Dann ist da ein Mönch um Almosen umhergezogen, und er hat genug grobe oder erlesene Speise erhalten, um sich ordentlich satt zu essen.
Tassa evaṁ hoti:Er denkt: ‘ahaṁ kho gāmaṁ vā nigamaṁ vā piṇḍāya caranto alatthaṁ lūkhassa vā paṇītassa vā bhojanassa yāvadatthaṁ pāripūriṁ, tassa me kāyo garuko akammañño, māsācitaṁ maññe, handāhaṁ nipajjāmī’ti.
lūkhassa → ḷūkhassa (bj)
‚Ich bin um Almosen umhergezogen, und ich habe genug grobe oder erlesene Speise erhalten, um mich ordentlich satt zu essen. Mein Körper ist schwer, als hätte ich gerade eine große Portion Bohnen gegessen, und taugt nicht zur Arbeit. Ich lege mich lieber ein bisschen hin.‘
So nipajjati na vīriyaṁ ārabhati …
vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th, pts) | + → appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya (bjt)
Er legt sich hin und rüttelt seine Energie nicht auf …
idaṁ chaṭṭhaṁ kusītavatthu.
kusītavatthu → kusīta-vatthuṁ (pts)
Das ist die sechste Grundlage für Trägheit.

Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhuno uppanno hoti appamattako ābādho.
caparaṁ → ca paraṁ (pts)
Dann fühlt sich da ein Mönch ein wenig krank.
Tassa evaṁ hoti:Er denkt: ‘uppanno kho me ayaṁ appamattako ābādho;
ayaṁ → (bj, pts) | me → Bmr K add ayaṁ. (pts note)
‚Ich fühle mich ein wenig krank. Hinlegen wäre gut für mich. Ich lege mich lieber ein bisschen hin.‘
atthi kappo nipajjituṁ, handāhaṁ nipajjāmī’ti.
nipajjituṁ → nipajjitum (pts)
So nipajjati na vīriyaṁ ārabhati …
vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th, pts) | + → appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya (bjt)
Er legt sich hin und rüttelt seine Energie nicht auf …
idaṁ sattamaṁ kusītavatthu.
idaṁ → idam (pts) | kusītavatthu → kusīta-vatthuṁ (pts)
Das ist die siebte Grundlage für Trägheit.

Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu gilānā vuṭṭhito hoti aciravuṭṭhito gelaññā.
gilānā vuṭṭhito → gilānavuṭṭhito (saddanīti) | vuṭṭhito → gilānavuddhito (bj: machasaṁ) | vuṭṭhito → gilānavuṭṭhito (saddanīti) a. ni. 6.16 nakulapitusuttaṭīkā passitabbā (cck note) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | aciravuṭṭhito → acira-vuṭṭhito (pts)
Dann ist da ein Mönch kürzlich von einer Krankheit genesen.
Tassa evaṁ hoti:Er denkt: ‘ahaṁ kho gilānā vuṭṭhito aciravuṭṭhito gelaññā, tassa me kāyo dubbalo akammañño, handāhaṁ nipajjāmī’ti.
aciravuṭṭhito → acitavuṭṭhito (bj) | akammañño → akammañño atthi kappo nipajjituṁ (bj) | aciravuṭṭhito → acira-vuṭṭhito (pts)
‚Ich bin kürzlich von einer Krankheit genesen. Mein Körper ist schwach und taugt nicht zur Arbeit. Ich lege mich lieber ein bisschen hin.‘
So nipajjati na vīriyaṁ ārabhati appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya.
vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th, pts)
Er legt sich hin und rüttelt seine Energie nicht auf, um zu erreichen, was noch nicht erreicht ist, zu erringen, was noch nicht errungen ist, und zu erkennen, was noch nicht erkannt ist.
Idaṁ aṭṭhamaṁ kusītavatthu.
kusītavatthu → kusīta-vatthuṁ (pts)
Das ist die achte Grundlage für Trägheit.

Aṭṭha ārambhavatthūni.
ārambhavatthūni → ārabbhavatthūni (sya-all) | ārambhavatthūni idhāvuso → ārabbhavatthūni idh āvuso (pts) | ārabbha-vatthūni → Cp. infra, xxxiv. 2. 1. (vi). A. VIII. 70. 10-18, vol. iv. 334. (pts note)
Acht Grundlagen, um die Energie aufzurütteln:
Idhāvuso, bhikkhunā kammaṁ kātabbaṁ hoti.
kātabbaṁ → kattabbaṁ (pts) | bhikkhunā → K bhikkhu. (pts note) | idhāvuso → idh āvuso (pts)
Da hat ein Mönch etwas zu arbeiten.
Tassa evaṁ hoti:Er denkt: ‘kammaṁ kho me kātabbaṁ bhavissati, kammaṁ kho pana me karontena na sukaraṁ buddhānaṁ sāsanaṁ manasi kātuṁ, handāhaṁ vīriyaṁ ārabhāmi appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya, asacchikatassa sacchikiriyāyā’ti.
me → (sya-all) | kātabbaṁ → kattabbaṁ (pts) | me → K omits. (pts note) | vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th, pts) | manasi kātuṁ → manasikātuṁ (th, pts)
‚Ich habe etwas zu arbeiten. Während der Arbeit ist es nicht leicht, den Geist auf die Anleitung der Buddhas zu richten. Ich will lieber vorsorglich meine Energie aufrütteln, um zu erreichen, was noch nicht erreicht ist, zu erringen, was noch nicht errungen ist, und zu erkennen, was noch nicht erkannt ist.‘
So vīriyaṁ ārabhati appattassa pattiyā, anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya.
vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th, pts)
Er rüttelt seine Energie auf, um zu erreichen, was noch nicht erreicht ist, zu erringen, was noch nicht errungen ist, und zu erkennen, was noch nicht erkannt ist.
Idaṁ paṭhamaṁ ārambhavatthu.
ārambhavatthu → ārabbhavatthu (th) | ārambhavatthu → ārabbha-vatthuṁ (pts)
Das ist die erste Grundlage, um die Energie aufzurütteln.

Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhunā kammaṁ kataṁ hoti.
caparaṁ → ca paraṁ (pts)
Dann hat da ein Mönch etwas gearbeitet.
Tassa evaṁ hoti:Er denkt: ‘ahaṁ kho kammaṁ akāsiṁ, kammaṁ kho panāhaṁ karonto nāsakkhiṁ buddhānaṁ sāsanaṁ manasi kātuṁ, handāhaṁ vīriyaṁ ārabhāmi …pe…
vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th, pts) | + → appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāyāti (bjt) | manasi kātuṁ → manasikātuṁ (th, pts)
‚Ich habe etwas gearbeitet. Während der Arbeit konnte ich den Geist nicht auf die Anleitung der Buddhas richten. Ich will lieber vorsorglich meine Energie aufrütteln.‘
so vīriyaṁ ārabhati …
vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th, pts) | + → appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya (bjt)
Er rüttelt seine Energie auf …
idaṁ dutiyaṁ ārambhavatthu.
ārambhavatthu → ārabbhavatthu (th) | ārambhavatthu → ārabbha-vatthuṁ (pts)
Das ist die zweite Grundlage, um die Energie aufzurütteln.

Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhunā maggo gantabbo hoti.
caparaṁ → ca paraṁ (pts)
Dann muss da ein Mönch eine Reise unternehmen.
Tassa evaṁ hoti:Er denkt: ‘maggo kho me gantabbo bhavissati, maggaṁ kho pana me gacchantena na sukaraṁ buddhānaṁ sāsanaṁ manasi kātuṁ.
me → (sya-all) | manasi kātuṁ → manasikātuṁ (bjt, th, pts)
‚Ich muss eine Reise unternehmen. Beim Gehen ist es nicht leicht, den Geist auf die Anleitung der Buddhas zu richten. Ich will lieber vorsorglich meine Energie aufrütteln.‘
Handāhaṁ vīriyaṁ ārabhāmi …pe…
vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th, pts) | + → appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāyāti (bjt)
so vīriyaṁ ārabhati …
vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th, pts) | + → appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya (bjt)
Er rüttelt seine Energie auf …
idaṁ tatiyaṁ ārambhavatthu.
ārambhavatthu → ārabbhavatthu (th) | ārambhavatthu → ārabbha-vatthuṁ (pts)
Das ist die dritte Grundlage, um die Energie aufzurütteln.

Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhunā maggo gato hoti.
caparaṁ → ca paraṁ (pts)
Dann hat da ein Mönch eine Reise unternommen.
Tassa evaṁ hoti:Er denkt: ‘ahaṁ kho maggaṁ agamāsiṁ, maggaṁ kho panāhaṁ gacchanto nāsakkhiṁ buddhānaṁ sāsanaṁ manasi kātuṁ, handāhaṁ vīriyaṁ ārabhāmi …pe…
manasi kātuṁ → manasikātuṁ (bjt, th, pts) | vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th, pts) | + → appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāyāti (bjt)
‚Ich habe eine Reise unternommen. Beim Gehen konnte ich den Geist nicht auf die Anleitung der Buddhas richten. Ich will lieber vorsorglich meine Energie aufrütteln.‘
so vīriyaṁ ārabhati …
vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th, pts) | + → appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya (bjt)
Er rüttelt seine Energie auf …
idaṁ catutthaṁ ārambhavatthu.
ārambhavatthu → ārabbhavatthu (th) | ārambhavatthu → ārabbha-vatthuṁ (pts)
Das ist die vierte Grundlage, um die Energie aufzurütteln.

Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu gāmaṁ vā nigamaṁ vā piṇḍāya caranto na labhati lūkhassa vā paṇītassa vā bhojanassa yāvadatthaṁ pāripūriṁ.
lūkhassa → ḷūkhassa (bj) | caparaṁ → ca paraṁ (pts)
Dann ist da ein Mönch um Almosen umhergezogen, aber er hat nicht genug grobe oder erlesene Speise erhalten, um sich ordentlich satt zu essen.
Tassa evaṁ hoti:Er denkt: ‘ahaṁ kho gāmaṁ vā nigamaṁ vā piṇḍāya caranto nālatthaṁ lūkhassa vā paṇītassa vā bhojanassa yāvadatthaṁ pāripūriṁ, tassa me kāyo lahuko kammañño, handāhaṁ vīriyaṁ ārabhāmi …pe…
lūkhassa → ḷūkhassa (bj) | yāvadatthaṁ → yāvadatthuṁ (bj) | vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th, pts) | + → appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāyāti (bjt)
‚Ich bin um Almosen umhergezogen, aber ich habe nicht genug grobe oder erlesene Speise erhalten, um mich ordentlich satt zu essen. Mein Körper ist leicht und taugt zur Arbeit. Ich will lieber vorsorglich meine Energie aufrütteln.‘
so vīriyaṁ ārabhati …
vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th, pts) | + → appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya (bjt)
Er rüttelt seine Energie auf …
idaṁ pañcamaṁ ārambhavatthu.
ārambhavatthu → ārabbhavatthu (th) | ārambhavatthu → ārabbha-vatthuṁ (pts)
Das ist die fünfte Grundlage, um die Energie aufzurütteln.

Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu gāmaṁ vā nigamaṁ vā piṇḍāya caranto labhati lūkhassa vā paṇītassa vā bhojanassa yāvadatthaṁ pāripūriṁ.
lūkhassa → ḷūkhassa (bj) | caparaṁ → ca paraṁ (pts)
Dann ist da ein Mönch um Almosen umhergezogen, und er hat genug grobe oder erlesene Speise erhalten, um sich ordentlich satt zu essen.
Tassa evaṁ hoti:Er denkt: ‘ahaṁ kho gāmaṁ vā nigamaṁ vā piṇḍāya caranto alatthaṁ lūkhassa vā paṇītassa vā bhojanassa yāvadatthaṁ pāripūriṁ, tassa me kāyo balavā kammañño, handāhaṁ vīriyaṁ ārabhāmi …pe…
lūkhassa → ḷūkhassa (bj) | vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th, pts) | + → appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāyāti (bjt)
‚Ich bin um Almosen umhergezogen, und ich habe genug grobe oder erlesene Speise erhalten, um mich ordentlich satt zu essen. Mein Körper ist kräftig und taugt zur Arbeit. Ich will lieber vorsorglich meine Energie aufrütteln.‘
so vīriyaṁ ārabhati …
vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th, pts) | + → appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya (bjt)
Er rüttelt seine Energie auf …
idaṁ chaṭṭhaṁ ārambhavatthu.
ārambhavatthu → ārabbhavatthu (th) | ārambhavatthu → ārabbha-vatthuṁ (pts)
Das ist die sechste Grundlage, um die Energie aufzurütteln.

Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhuno uppanno hoti appamattako ābādho.
caparaṁ → ca paraṁ (pts)
Dann fühlt sich da ein Mönch ein wenig krank.
Tassa evaṁ hoti:Er denkt: ‘uppanno kho me ayaṁ appamattako ābādho, ṭhānaṁ kho panetaṁ vijjati yaṁ me ābādho pavaḍḍheyya, handāhaṁ vīriyaṁ ārabhāmi …pe…
pavaḍḍheyya → vaḍḍheyya (pts) | vaḍḍheyya → So SS; Bmr K A pavaḍḍheyya. (pts note) | vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th, pts) | + → appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāyāti (bjt) | panetaṁ → pan etaṁ (pts)
‚Ich fühle mich ein wenig krank. Es ist möglich, dass diese Krankheit schlimmer wird. Ich will lieber vorsorglich meine Energie aufrütteln.‘
so vīriyaṁ ārabhati …
vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th, pts) | + → appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya (bjt)
Er rüttelt seine Energie auf …
idaṁ sattamaṁ ārambhavatthu.
ārambhavatthu → ārabbhavatthu (th) | ārambhavatthu → ārabbha-vatthuṁ (pts)
Das ist die siebte Grundlage, um die Energie aufzurütteln.

Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu gilānā vuṭṭhito hoti aciravuṭṭhito gelaññā.
caparaṁ → ca paraṁ (pts) | aciravuṭṭhito → acira-vuṭṭhito (pts)
Dann ist da ein Mönch kürzlich von einer Krankheit genesen.
Tassa evaṁ hoti:Er denkt: ‘ahaṁ kho gilānā vuṭṭhito aciravuṭṭhito gelaññā, ṭhānaṁ kho panetaṁ vijjati yaṁ me ābādho paccudāvatteyya, handāhaṁ vīriyaṁ ārabhāmi appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāyā’ti.
vuṭṭhito → gilānavuṭṭhito (bj: machasaṁ) | vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th, pts) | aciravuṭṭhito → acira-vuṭṭhito (pts) | ṭhānaṁ → ṭhānam (pts) | panetaṁ → pan etaṁ (pts)
‚Ich bin kürzlich von einer Krankheit genesen. Es ist möglich, dass die Krankheit wiederkommt. Ich will lieber vorsorglich meine Energie aufrütteln, um zu erreichen, was noch nicht erreicht ist, zu erringen, was noch nicht errungen ist, und zu erkennen, was noch nicht erkannt ist.‘
So vīriyaṁ ārabhati appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya.
vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th, pts)
Er rüttelt seine Energie auf, um zu erreichen, was noch nicht erreicht ist, zu erringen, was noch nicht errungen ist, und zu erkennen, was noch nicht erkannt ist.
Idaṁ aṭṭhamaṁ ārambhavatthu.
ārambhavatthu → ārabbhavatthu (th) | ārambhavatthu → ārabbha-vatthuṁ (pts)
Das ist die achte Grundlage, um die Energie aufzurütteln.

Aṭṭha dānavatthūni.
dāna-vatthūni → Cp. A. VIII. 31, vol. iv. 236. (pts note)
Acht Beweggründe für das Geben:
Āsajja dānaṁ deti, bhayā dānaṁ deti, ‘adāsi me’ti dānaṁ deti, ‘dassati me’ti dānaṁ deti, ‘sāhu dānan’ti dānaṁ deti, ‘ahaṁ pacāmi, ime na pacanti, nārahāmi pacanto apacantānaṁ dānaṁ na dātun’ti dānaṁ deti, ‘idaṁ me dānaṁ dadato kalyāṇo kittisaddo abbhuggacchatī’ti dānaṁ deti.
sāhu → sādhu (sya-all) | nārahāmi → narahāmi (pts) | na dātunti → adātun ti (pts) | deti → Sc arranges the clauses differently: Dassati . . . Bhayā . . . Adāsi me . . . (pts note) | adātun → So SS; Bmr K na dātun. (pts note) | meti → me ti (pts) | dānanti → dānan ti (pts) | kittisaddo → kitti-saddo (pts)
Jemand beleidigt jemanden und gibt dann eine Spende. Jemand gibt aus Furcht. Jemand gibt in dem Gedanken: ‚Er hat mir gegeben.‘ Jemand gibt in dem Gedanken: ‚Er wird mir geben.‘ Jemand gibt in dem Gedanken: ‚Geben ist gut.‘ Jemand gibt in dem Gedanken: ‚Ich koche, sie kochen nicht. Es wäre nicht recht von mir, ihnen nichts zu geben.‘ Jemand gibt in dem Gedanken: ‚Wenn ich diese Spende gebe, werde ich einen guten Ruf haben.‘ Jemand gibt in dem Gedanken: ‚Diese Spende veredelt und nährt den Geist.‘
Cittālaṅkāracittaparikkhāratthaṁ dānaṁ deti.
cittālaṅkāracittaparikkhāratthaṁ → cittālaṅkāra-cittaparikkhāratthaṁ (my) | cittālaṅkāracittaparikkhāratthaṁ → cittālaṁkāracittaparikkhāratthaṁ (pts)

Aṭṭha dānūpapattiyo.
dānūpapattiyo idhāvuso → dānuppattiyo idh āvuso (pts) | dānuppattiyo → So SS Bm; Br K -ūpapattiyo. Cp. A. VIII. 35, vol. iv. 239. (pts note)
Acht Wiedergeburten durch Geben:
Idhāvuso, ekacco dānaṁ deti samaṇassa vā brāhmaṇassa vā annaṁ pānaṁ vatthaṁ yānaṁ mālāgandhavilepanaṁ seyyāvasathapadīpeyyaṁ.
idhāvuso → idh āvuso (pts) | mālāgandhavilepanaṁ seyyāvasathapadīpeyyaṁ → mālā-gandha-vilepanaṁ seyyāvasatha-padīpeyyaṁ (pts)
Da gibt jemand als Erstes Asketen oder Brahmanen Spenden wie Essen, Trinken, Kleidung und Transportmittel, Kränze, Düfte und Make-up, ein Bett, ein Haus und Licht.
So yaṁ deti taṁ paccāsīsati.
paccāsīsati → paccāsiṁsati (bj, sya-all, km, pts1ed) | paccāsīsati → paccāsiṁsati (pts) | paccāsīsati → paccāsiṁsati (cck: sī. syā. kaṁ. pī.)
Was er auch gibt, das erwartet er zurück.
So passati khattiyamahāsālaṁ vā brāhmaṇamahāsālaṁ vā gahapatimahāsālaṁ vā pañcahi kāmaguṇehi samappitaṁ samaṅgībhūtaṁ paricārayamānaṁ.
samaṅgībhūtaṁ → samaṅgibhūtaṁ (sya-all, pts) | paricārayamānaṁ → St parivār-. (pts note) | brāhmaṇamahāsālaṁ → brāhmaṇa-mahāsālaṁ (pts) | gahapatimahāsālaṁ → gahapati-mahāsālaṁ (pts) | kāmaguṇehi → kāma-guṇehi (pts) | samaṅgībhūtaṁ → samaṅgi-bhūtaṁ (pts)
Er sieht einen vermögenden Adligen, Brahmanen oder Hausbesitzer sich vergnügen, versorgt und ausgestattet mit den fünf Sinnesreizen.
Tassa evaṁ hoti:Er denkt: ‘aho vatāhaṁ kāyassa bhedā paraṁ maraṇā khattiyamahāsālānaṁ vā brāhmaṇamahāsālānaṁ vā gahapatimahāsālānaṁ vā sahabyataṁ upapajjeyyan’ti.
sahabyataṁ upapajjeyyanti → sahavyataṁ uppajjeyyan ti (pts) | vatāhaṁ → Sc vatāyaṁ. (pts note) | ti → Bmr K upapajjeyyanti. (pts note) | aho vatāhaṁ → ahovatāhaṁ (bjt) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | paraṁ → param (pts) | khattiyamahāsālānaṁ → khattiya-mahāsālānaṁ (pts) | brāhmaṇamahāsālānaṁ → brāhmaṇa-mahāsālānaṁ (pts) | gahapatimahāsālānaṁ → gahapati-mahāsālānaṁ (pts)
‚Ach könnte ich doch, wenn mein Körper auseinanderbricht, nach dem Tod, unter gutsituierten Adligen, Brahmanen oder Hausbesitzern wiedergeboren werden!‘
So taṁ cittaṁ dahati, taṁ cittaṁ adhiṭṭhāti, taṁ cittaṁ bhāveti, tassa taṁ cittaṁ hīne vimuttaṁ uttari abhāvitaṁ tatrūpapattiyā saṁvattati.
hīne vimuttaṁ uttari → hīnedhimuttaṁ uttariṁ (bj) | tatrūpapattiyā → tatrupapattiyā (bj); tatr uppattiyā (pts) | uttari → uttariṁ (pts) | vimuttaṁ → So SS K Sum-Scd Br; Bmr 'dhimuttaṁ. (pts note) | uttariṁ → So SS; Bmr K uttari-. (pts note) | uppattiyā → So SS; Bmr K tatrūpapattiyā. (pts note) | uttari abhāvitaṁ → uttariabhāvitaṁ (th)
Er lässt sich bei diesem Gedanken nieder, festigt ihn und entwickelt ihn. Da er sich bei Geringerem niederlässt und es nicht weiterentwickelt, führt sein Gedanke dazu, dass er dort wiedergeboren wird.
Tañca kho sīlavato vadāmi no dussīlassa.
tañca → tañ ca (pts)
Aber ich sage, das gilt nur für einen Tugendhaften, nicht für einen Tugendlosen.
Ijjhatāvuso, sīlavato cetopaṇidhi visuddhattā.
visuddhattā → suddhattā (pts) | suddhattā → So SS; Bmr K visuddhattā, and onwards. (pts note) | ijjhatāvuso → ijjhat āvuso (pts) | cetopaṇidhi visuddhattā → ceto-paṇidhi suddhattā (pts)
Der Herzenswunsch eines tugendhaften Menschen wird aufgrund seiner Reinheit erfüllt.

Puna caparaṁ, āvuso, idhekacco dānaṁ deti samaṇassa vā brāhmaṇassa vā annaṁ pānaṁ …pe… seyyāvasathapadīpeyyaṁ.
+ → vatthaṁ yānaṁ mālāgandhavilepanaṁ (th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | idhekacco → idh ekacco (pts) | seyyāvasathapadīpeyyaṁ → vatthaṁ yānaṁ mālāgandha-vilepanaṁ seyyāvasatha-padīpeyyaṁ (pts)
Dann gibt da jemand Asketen oder Brahmanen Spenden.
So yaṁ deti taṁ paccāsīsati.
paccāsīsati → paccāsiṁsati (bj, sya-all) | paccāsiṁsati → paccāsīsati (bj: machasaṁ)
Was er auch gibt, das erwartet er zurück.
Tassa sutaṁ hoti:Und er hat gehört: ‘cātumahārājikā devā dīghāyukā vaṇṇavanto sukhabahulā’ti.
cātumahārājikā → cātummahārājikā (bj, sya-all, pts1ed) | cātumahārājikā → cātummahārājikā (cck: sī. syā. pī.) | sukhabahulāti → sukha-bahulā ti (pts)
‚Die Götter der vier großen Könige haben ein langes Leben, sind schön und sehr glücklich.‘
Tassa evaṁ hoti:Er denkt: ‘aho vatāhaṁ kāyassa bhedā paraṁ maraṇā cātumahārājikānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjeyyan’ti.
cātummahārājikānaṁ → cātumahārājikānaṁ (bj: machasaṁ) | paraṁ maraṇā cātumahārājikānaṁ → parammaraṇā cātummahārājikānaṁ (bjt) | paraṁ → param (pts) | sahabyataṁ upapajjeyyanti → sahavyataṁ uppajjeyyan ti (pts)
‚Ach könnte ich doch, wenn mein Körper auseinanderbricht, nach dem Tod, unter den Göttern der vier großen Könige wiedergeboren werden!‘
So taṁ cittaṁ dahati, taṁ cittaṁ adhiṭṭhāti, taṁ cittaṁ bhāveti, tassa taṁ cittaṁ hīne vimuttaṁ uttari abhāvitaṁ tatrūpapattiyā saṁvattati.
hīne vimuttaṁ uttari → hīnedhimuttaṁ uttariṁ (bj) | tatrūpapattiyā → tatrupapattiyā (bj) | uttari abhāvitaṁ → uttariabhāvitaṁ (th) | tatrūpapattiyā → tatr uppattiyā (pts)
Er lässt sich bei diesem Gedanken nieder, festigt ihn und entwickelt ihn. Da er sich bei Geringerem niederlässt und es nicht weiterentwickelt, führt sein Gedanke dazu, dass er dort wiedergeboren wird.
Tañca kho sīlavato vadāmi no dussīlassa.
tañca → tañ ca (pts)
Aber ich sage, das gilt nur für einen Tugendhaften, nicht für einen Tugendlosen.
Ijjhatāvuso, sīlavato cetopaṇidhi visuddhattā.Der Herzenswunsch eines tugendhaften Menschen wird aufgrund seiner Reinheit erfüllt.

Puna caparaṁ, āvuso, idhekacco dānaṁ deti samaṇassa vā brāhmaṇassa vā annaṁ pānaṁ …pe… seyyāvasathapadīpeyyaṁ.
+ → vatthaṁ yānaṁ mālāgandhavilepanaṁ (th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | idhekacco → idh ekacco (pts) | seyyāvasathapadīpeyyaṁ → vatthaṁ yānaṁ mālā-gandha-vilepanaṁ seyyāvasatha-padīpeyyaṁ (pts)
Dann gibt da jemand Asketen oder Brahmanen Spenden.
So yaṁ deti taṁ paccāsīsati.
paccāsīsati → paccāsiṁsati (bj, sya-all)
Was er auch gibt, das erwartet er zurück.
Tassa sutaṁ hoti:Und er hat gehört: ‘tāvatiṁsā devā …pe…‚Die Götter der Dreiunddreißig …‘ yāmā devā …pe…‚Die Yama-Götter …‘ tusitā devā …pe…‚Die freudvollen Götter …‘ nimmānaratī devā …pe…
nimmānaratī → nimmāna-ratī (pts)
‚Die Götter, die das Erschaffen lieben …‘
paranimmitavasavattī devā dīghāyukā vaṇṇavanto sukhabahulā’ti.
paranimmitavasavattī → paranimmita-vasavattī (pts) | sukhabahulāti → sukha-bahulā ti (pts)
‚Die Götter, die über das herrschen, was andere erschaffen, haben ein langes Leben, sind schön und sehr glücklich.‘
Tassa evaṁ hoti:Er denkt: ‘aho vatāhaṁ kāyassa bhedā paraṁ maraṇā paranimmitavasavattīnaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjeyyan’ti.
aho vatāhaṁ → ahovatāhaṁ (bjt) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | vatāhaṁ → vatāyaṁ (pts) | paraṁ → param (pts) | paranimmitavasavattīnaṁ → paranimmita-vasavattīnaṁ (pts) | sahabyataṁ upapajjeyyanti → sahavyataṁ uppajjeyyan ti (pts)
‚Ach könnte ich doch, wenn mein Körper auseinanderbricht, nach dem Tod, unter den Göttern wiedergeboren werden, die über das herrschen, was andere erschaffen!‘
So taṁ cittaṁ dahati, taṁ cittaṁ adhiṭṭhāti, taṁ cittaṁ bhāveti, tassa taṁ cittaṁ hīne vimuttaṁ uttari abhāvitaṁ tatrūpapattiyā saṁvattati.
taṁ → (bj) | hīne vimuttaṁ uttari → hīnedhimuttaṁ uttariṁ (bj) | tatrūpapattiyā → tatrupapattiyā (bj) | uttari abhāvitaṁ tatrūpapattiyā → uttariabhāvitaṁ tatrupapattiyā (sya-all) | tatrūpapattiyā → tatr uppattiyā (pts)
Er lässt sich bei diesem Gedanken nieder, festigt ihn und entwickelt ihn. Da er sich bei Geringerem niederlässt und es nicht weiterentwickelt, führt sein Gedanke dazu, dass er dort wiedergeboren wird.
Tañca kho sīlavato vadāmi no dussīlassa.
tañca → tañ ca (pts)
Aber ich sage, das gilt nur für einen Tugendhaften, nicht für einen Tugendlosen.
Ijjhatāvuso, sīlavato cetopaṇidhi visuddhattā.
ijjhatāvuso → ijjhat āvuso (pts) | cetopaṇidhi visuddhattā → ceto-panidhi suddhattā (pts)
Der Herzenswunsch eines tugendhaften Menschen wird aufgrund seiner Reinheit erfüllt.

Puna caparaṁ, āvuso, idhekacco dānaṁ deti samaṇassa vā brāhmaṇassa vā annaṁ pānaṁ vatthaṁ yānaṁ mālāgandhavilepanaṁ seyyāvasathapadīpeyyaṁ.
caparaṁ → ca paraṁ (pts) | idhekacco → idh ekacco (pts) | mālāgandhavilepanaṁ seyyāvasathapadīpeyyaṁ → mālā-gandha-vilepanaṁ seyyāvasatha-padīpeyyaṁ (pts)
Dann gibt da jemand Asketen oder Brahmanen Spenden wie Essen, Trinken, Kleidung und Transportmittel, Kränze, Düfte und Make-up, ein Bett, ein Haus und Licht.
So yaṁ deti taṁ paccāsīsati.
paccāsīsati → paccāsiṁsati (bj, sya-all, pts)
Was er auch gibt, das erwartet er zurück.
Tassa sutaṁ hoti:Und er hat gehört: ‘brahmakāyikā devā dīghāyukā vaṇṇavanto sukhabahulā’ti.
brahmakāyikā → cātummahārājikā (pts) | sukhabahulāti → sukha-bahulā ti (pts)
‚Die Götter aus Brahmās Gefolge haben ein langes Leben, sind schön und sehr glücklich.‘
Tassa evaṁ hoti:Er denkt: ‘aho vatāhaṁ kāyassa bhedā paraṁ maraṇā brahmakāyikānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjeyyan’ti.
brahmakāyikānaṁ → cātummahārājikānaṁ (pts) | sahabyataṁ upapajjeyyanti → sahavyataṁ uppajjeyyan ti (pts) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | paraṁ → param (pts)
‚Ach könnte ich doch, wenn mein Körper auseinanderbricht, nach dem Tod, unter den Göttern aus Brahmās Gefolge wiedergeboren werden!‘
So taṁ cittaṁ dahati, taṁ cittaṁ adhiṭṭhāti, taṁ cittaṁ bhāveti, tassa taṁ cittaṁ hīne vimuttaṁ uttari abhāvitaṁ tatrūpapattiyā saṁvattati.
hīne vimuttaṁ uttari → hīnedhimuttaṁ uttariṁ (bj) | tatrūpapattiyā → tatrupapattiyā (bj); tatr uppattiyā (pts) | uttari abhāvitaṁ tatrūpapattiyā → uttariabhāvitaṁ tatrupapattiyā (sya-all) | uttari → uttariṁ (pts)
Er lässt sich bei diesem Gedanken nieder, festigt ihn und entwickelt ihn. Da er sich bei Geringerem niederlässt und es nicht weiterentwickelt, führt sein Gedanke dazu, dass er dort wiedergeboren wird.
Tañca kho sīlavato vadāmi no dussīlassa;
tañca → tañ ca (pts)
Aber ich sage, das gilt nur für einen Tugendhaften, nicht für einen Tugendlosen.
vītarāgassa no sarāgassa.Und für einen, der frei von Gier ist, nicht für einen Gierigen. Ijjhatāvuso, sīlavato cetopaṇidhi vītarāgattā.
cetopaṇidhi → cetopanidhi (pts) | vītarāgattā → vītarāgattā viii (pts) | vītarāgattā → So St Bmr K; Sc vītarāgassa suddhattā. (pts note) | ijjhatāvuso → ijjhat āvuso (pts) | cetopaṇidhi → ceto-panidhi (pts)
Der Herzenswunsch eines tugendhaften Menschen wird erfüllt, weil er frei von Gier ist.

Aṭṭha parisā—
parisā → K transposes groups (vii). and (viii). Cp. D. xvi.3.21, vol. ii.109. A. VIII.69, vol. iv. 307. (pts note) | + → lokadhammā lābho ca alābho ca yaso ca ayaso ca nindā ca pasaṁsā ca sukhañca dukkhañca aṭṭha (th)
Acht Versammlungen:
khattiyaparisā, brāhmaṇaparisā, gahapatiparisā, samaṇaparisā, cātumahārājikaparisā, tāvatiṁsaparisā, māraparisā, brahmaparisā.
cātumahārājikaparisā → cātummahārājikaparisā (bjt, th) | māraparisā → nimmānaratiparisā (th)
eine Versammlung von Adligen, von Brahmanen, von Hausbesitzern, von Asketen; eine Versammlung der Götter unter den vier großen Königen; eine Versammlung der Götter unter den Dreiunddreißig; eine Versammlung von Māras; eine Versammlung von Brahmās.

Aṭṭha lokadhammā—
loka-dhammā → Cp. infra, xxxiv.2.1 (iii). A. VIII .5, vol. iv. 156. (pts note)
Acht weltliche Gegebenheiten:
lābho ca, alābho ca, yaso ca, ayaso ca, nindā ca, pasaṁsā ca, sukhañca, dukkhañca.Gewinn und Verlust, Ruhm und Schande, Tadel und Lob, Glück und Schmerz.

Aṭṭha abhibhāyatanāni.
abhibhāyatanāni → Cp. D.xvi.3.24, vol. ii. 110. A. I.20.47, vol. i. 40; VIII.65, vol. iv. 305, cp. 348; X.29.6,vol.v.61. (pts note)
Acht Dimensionen der Meisterschaft:
Ajjhattaṁ rūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati parittāni suvaṇṇadubbaṇṇāni, ‘tāni abhibhuyya jānāmi passāmī’ti evaṁsaññī hoti.
evaṁsaññī → evaṁ saññī (bjt) | ajjhattaṁ rūpasaññī eko bahiddhā rūpāni → ajjhattaṁrūpasaññī ekoṭa bahiddhārūpāni (th) | rūpasaññī → rūpa-saññī (pts) | suvaṇṇadubbaṇṇāni → suvaṇṇa-dubbaṇṇāni (pts) | evaṁsaññī → evaṁ-saññī (pts)
Während jemand Form innerlich wahrnimmt, sieht er Formen äußerlich, unbegrenzt, sowohl schön als auch hässlich. Wenn er sie meistert, nimmt er wahr: ‚Ich erkenne und sehe.‘
Idaṁ paṭhamaṁ abhibhāyatanaṁ.Das ist die erste Dimension der Meisterschaft.

Ajjhattaṁ rūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati appamāṇāni suvaṇṇadubbaṇṇāni, ‘tāni abhibhuyya jānāmi passāmī’ti—
rūpasaññī → arūpasaññī (bj) | ajjhattaṁ rūpasaññī → ajjhattaṁrūpasaññī (th) | bahiddhā rūpāni → bahiddhārūpāni (th)
Während jemand Form innerlich wahrnimmt, sieht er Formen äußerlich, unbegrenzt, sowohl schön als auch hässlich. Wenn er sie meistert, nimmt er wahr: ‚Ich erkenne und sehe.‘
evaṁsaññī hoti.
evaṁsaññī → evaṁ saññī (bjt)
Idaṁ dutiyaṁ abhibhāyatanaṁ.Das ist die zweite Dimension der Meisterschaft.

Ajjhattaṁ arūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati parittāni suvaṇṇadubbaṇṇāni, ‘tāni abhibhuyya jānāmi passāmī’ti evaṁsaññī hoti.
evaṁsaññī → evaṁ saññī (bjt) | ajjhattaṁ arūpasaññī → ajjhattaṁarūpasaññī (th) | bahiddhā rūpāni → bahiddhārūpāni (th) | arūpasaññī → arūpa-saññī (pts) | suvaṇṇadubbaṇṇāni → suvaṇṇa-dubbaṇṇāni (pts) | evaṁsaññī → evaṁ-saññī (pts)
Während jemand keine Form innerlich wahrnimmt, sieht er Formen äußerlich, begrenzt, sowohl schön als auch hässlich. Wenn er sie meistert, nimmt er wahr: ‚Ich erkenne und sehe.‘
Idaṁ tatiyaṁ abhibhāyatanaṁ.Das ist die dritte Dimension der Meisterschaft.

Ajjhattaṁ arūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati appamāṇāni suvaṇṇadubbaṇṇāni, ‘tāni abhibhuyya jānāmi passāmī’ti evaṁsaññī hoti.
evaṁsaññī → evaṁ saññī (bjt) | ajjhattaṁ arūpasaññī → ajjhattaṁarūpasaññī (th) | bahiddhā rūpāni → bahiddhārūpāni (th) | arūpasaññī → arūpa-saññī (pts) | suvaṇṇadubbaṇṇāni → suvaṇṇa-dubbaṇṇāni (pts) | evaṁsaññī → evaṁ-saññī (pts)
Während jemand keine Form innerlich wahrnimmt, sieht er Formen äußerlich, unbegrenzt, sowohl schön als auch hässlich. Wenn er sie meistert, nimmt er wahr: ‚Ich erkenne und sehe.‘
Idaṁ catutthaṁ abhibhāyatanaṁ.Das ist die vierte Dimension der Meisterschaft.

Ajjhattaṁ arūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati nīlāni nīlavaṇṇāni nīlanidassanāni nīlanibhāsāni.
ajjhattaṁ arūpasaññī → ajjhattaṁarūpasaññī (th) | bahiddhā rūpāni → bahiddhārūpāni (th) | arūpasaññī → arūpa-saññī (pts) | nīlavaṇṇāni nīlanidassanāni → nīla-vaṇṇāni nīla-nidassanāni (pts)
Während jemand keine Form innerlich wahrnimmt, sieht er Formen äußerlich, blau, von blauer Farbe, blauer Erscheinung, blauem Glanz.
Seyyathāpi nāma umāpupphaṁ nīlaṁ nīlavaṇṇaṁ nīlanidassanaṁ nīlanibhāsaṁ, seyyathā vā pana taṁ vatthaṁ bārāṇaseyyakaṁ ubhatobhāgavimaṭṭhaṁ nīlaṁ nīlavaṇṇaṁ nīlanidassanaṁ nīlanibhāsaṁ;
umāpupphaṁ → ummārapupphaṁ (sya-all) | seyyathā → seyyathāpi (sya-all) | seyyathā → Sc in each case adds pi; Sd pi in first two, omitted in third, text in confusion in fourth. (pts note) | bhāga-vimaṭṭhaṁ → Sc always vimattaṁ. (pts note) | umāpupphaṁ → ummāpupphaṁ (bjt) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | umāpupphaṁ → ummā-pupphaṁ (pts) | nīlanidassanaṁ nīlanibhāsaṁ → nīla-nidassanaṁ nīla-nibhāsaṁ (pts) | ubhatobhāgavimaṭṭhaṁ → ubhato bhāga-vimaṭṭhaṁ (pts) | nīlavaṇṇaṁ nīlanidassanaṁ nīlanibhāsaṁ → nīla-vaṇṇaṁ nīla-nidassanaṁ nīla-nibhāsaṁ (pts)
Wie eine Flachsblüte, blau, von blauer Farbe, blauer Erscheinung, blauem Glanz. Oder wie Stoff aus Varanasi, auf beiden Seiten satiniert, blau, von blauer Farbe, blauer Erscheinung, blauem Glanz.
evameva ajjhattaṁ arūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati nīlāni nīlavaṇṇāni nīlanidassanāni nīlanibhāsāni, ‘tāni abhibhuyya jānāmi passāmī’ti evaṁsaññī hoti.
evameva → evamevaṁ (bj, mr) | Evameva → evamevaṁ (cck: ka.) | eva → SS Bmr evam evaṁ; K evameva; cp. xvi.3.29. (pts note) | passāmīti evaṁsaññī → passāmī ti evaṁ saññī (bjt) | ajjhattaṁ arūpasaññī → ajjhattaṁarūpasaññī (th) | bahiddhā rūpāni → bahiddhārūpāni (th) | evameva → evam eva (pts) | arūpasaññī → arūpa-saññī (pts) | nīlavaṇṇāni nīlanidassanāni nīlanibhāsāni → nīla-vaṇṇāni nīla-nidassanāni nīla-nibhāsāni (pts) | evaṁsaññī → evaṁ-saññī (pts)
Ebenso sieht jemand, während er keine Form innerlich wahrnimmt, Formen äußerlich, blau, von blauer Farbe, blauer Erscheinung, blauem Glanz. Wenn er sie meistert, nimmt er wahr: ‚Ich erkenne und sehe.‘
Idaṁ pañcamaṁ abhibhāyatanaṁ.Das ist die fünfte Dimension der Meisterschaft.

Ajjhattaṁ arūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati pītāni pītavaṇṇāni pītanidassanāni pītanibhāsāni.
ajjhattaṁ arūpasaññī → ajjhattaṁarūpasaññī (th) | bahiddhā rūpāni → bahiddhārūpāni (th) | arūpasaññī → arūpa-saññī (pts) | pītavaṇṇāni → pīta-vaṇṇāni (pts) | pītanibhāsāni → pīta-nibhāsāni (pts)
Während jemand keine Form innerlich wahrnimmt, sieht er Formen äußerlich, gelb, von gelber Farbe, gelber Erscheinung, gelbem Glanz.
Seyyathāpi nāma kaṇikārapupphaṁ pītaṁ pītavaṇṇaṁ pītanidassanaṁ pītanibhāsaṁ, seyyathā vā pana taṁ vatthaṁ bārāṇaseyyakaṁ ubhatobhāgavimaṭṭhaṁ pītaṁ pītavaṇṇaṁ pītanidassanaṁ pītanibhāsaṁ;
kaṇikārapupphaṁ → kaṇṇikārapupphaṁ (sya-all) | seyyathā → seyyathāpi (sya-all) | kaṇikārapupphaṁ → kaṇṇikārapupphaṁ (cck: syā. kaṁ.) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | pītavaṇṇaṁ pītanidassanaṁ pītanibhāsaṁ → pīta-vaṇṇaṁ pīta-nidassanaṁ pīta-nibhāsaṁ (pts) | ubhatobhāgavimaṭṭhaṁ → ubhato-bhāga-vimaṭṭhaṁ (pts)
Wie eine Kaṇikārablüte, gelb, von gelber Farbe, gelber Erscheinung, gelbem Glanz. Oder wie Stoff aus Varanasi, auf beiden Seiten satiniert, gelb, von gelber Farbe, gelber Erscheinung, gelbem Glanz.
evameva ajjhattaṁ arūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati pītāni pītavaṇṇāni pītanidassanāni pītanibhāsāni, ‘tāni abhibhuyya jānāmi passāmī’ti evaṁsaññī hoti.
evaṁsaññī → evaṁ saññī (bjt) | ajjhattaṁ arūpasaññī → ajjhattaṁarūpasaññī (th) | bahiddhā rūpāni → bahiddhārūpāni (th) | evameva → evam eva (pts) | arūpasaññī → arūpa-saññī (pts) | pītavaṇṇāni → pīta-vaṇṇāni (pts) | pītanibhāsāni → pīta-nibhāsāni (pts) | evaṁsaññī → evaṁ-saññī (pts)
Ebenso sieht jemand, während er keine Form innerlich wahrnimmt, Formen äußerlich, gelb, von gelber Farbe, gelber Erscheinung, gelbem Glanz. Wenn er sie meistert, nimmt er wahr: ‚Ich erkenne und sehe.‘
Idaṁ chaṭṭhaṁ abhibhāyatanaṁ.Das ist die sechste Dimension der Meisterschaft.

Ajjhattaṁ arūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati lohitakāni lohitakavaṇṇāni lohitakanidassanāni lohitakanibhāsāni.
ajjhattaṁ arūpasaññī → ajjhattaṁarūpasaññī (th) | bahiddhā rūpāni → bahiddhārūpāni (th) | arūpasaññī → arūpa-saññī (pts) | lohitakavaṇṇāni lohitakanidassanāni lohitakanibhāsāni → lohitaka-vaṇṇāni lohitaka-nidassanāni lohitaka-nibhāsāni (pts)
Während jemand keine Form innerlich wahrnimmt, sieht er Formen äußerlich, rot, von roter Farbe, roter Erscheinung, rotem Glanz.
Seyyathāpi nāma bandhujīvakapupphaṁ lohitakaṁ lohitakavaṇṇaṁ lohitakanidassanaṁ lohitakanibhāsaṁ, seyyathā vā pana taṁ vatthaṁ bārāṇaseyyakaṁ ubhatobhāgavimaṭṭhaṁ lohitakaṁ lohitakavaṇṇaṁ lohitakanidassanaṁ lohitakanibhāsaṁ;
seyyathā → seyyathāpi (sya-all) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | lohitakavaṇṇaṁ lohitakanidassanaṁ lohitakanibhāsaṁ → lohitaka-vaṇṇaṁ lohitaka-nidassanaṁ lohitaka-nibhāsaṁ (pts) | ubhatobhāgavimaṭṭhaṁ → ubhato-bhāga-vimaṭṭhaṁ (pts) | lohitakanidassanaṁ lohitakanibhāsaṁ → lohitaka-nidassanaṁ lohitaka-nibhāsaṁ (pts)
Wie eine scharlachrote Malvenblüte, rot, von roter Farbe, roter Erscheinung, rotem Glanz. Oder wie Stoff aus Varanasi, auf beiden Seiten satiniert, rot, von roter Farbe, roter Erscheinung, rotem Glanz.
evameva ajjhattaṁ arūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati lohitakāni lohitakavaṇṇāni lohitakanidassanāni lohitakanibhāsāni, ‘tāni abhibhuyya jānāmi passāmī’ti evaṁsaññī hoti.
evameva → evamevaṁ (bjt) | passāmīti → passāmī ti (bjt) | ajjhattaṁ arūpasaññī → ajjhattaṁarūpasaññī (th) | bahiddhā rūpāni → bahiddhārūpāni (th) | evameva → evam eva (pts) | arūpasaññī → arūpa-saññī (pts) | lohitakavaṇṇāni lohitakanidassanāni → lohitaka-vaṇṇāni lohitaka-nidassanāni (pts) | evaṁsaññī → evaṁ-saññī (pts)
Ebenso sieht jemand, während er keine Form innerlich wahrnimmt, Formen äußerlich, rot, von roter Farbe, roter Erscheinung, rotem Glanz. Wenn er sie meistert, nimmt er wahr: ‚Ich erkenne und sehe.‘
Idaṁ sattamaṁ abhibhāyatanaṁ.
abhibhāyatanaṁ → abhibhayatanaṁ (pts)
Das ist die siebte Dimension der Meisterschaft.

Ajjhattaṁ arūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati odātāni odātavaṇṇāni odātanidassanāni odātanibhāsāni.
ajjhattaṁ arūpasaññī → ajjhattaṁarūpasaññī (th) | bahiddhā rūpāni → bahiddhārūpāni (th) | arūpasaññī → arūpa-saññī (pts) | odātanidassanāni odātanibhāsāni → odāta-nidassanāni odāta-nibhāsāni (pts)
Während jemand keine Form innerlich wahrnimmt, sieht er Formen äußerlich, weiß, von weißer Farbe, weißer Erscheinung, weißem Glanz.
Seyyathāpi nāma osadhitārakā odātā odātavaṇṇā odātanidassanā odātanibhāsā, seyyathā vā pana taṁ vatthaṁ bārāṇaseyyakaṁ ubhatobhāgavimaṭṭhaṁ odātaṁ odātavaṇṇaṁ odātanidassanaṁ odātanibhāsaṁ;
osadhitārakā → osadhītārakā (bj) | seyyathā → seyyathāpi (sya-all) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | osadhitārakā → osadhi-tārakā (pts) | odātavaṇṇā odātanidassanā odātanibhāsā → odāta-vaṇṇā odāta-nidassanā odāta-nibhāsā (pts) | ubhatobhāgavimaṭṭhaṁ → ubhato bhāga-vimaṭṭhaṁ (pts) | odātavaṇṇaṁ odātanidassanaṁ odātanibhāsaṁ → odāta-vaṇṇaṁ odāta-nidassanaṁ odāta-nibhāsaṁ (pts)
Wie der Morgenstern, weiß, von weißer Farbe, weißer Erscheinung, weißem Glanz. Oder wie Stoff aus Varanasi, auf beiden Seiten satiniert, weiß, von weißer Farbe, weißer Erscheinung, weißem Glanz.
evameva ajjhattaṁ arūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati odātāni odātavaṇṇāni odātanidassanāni odātanibhāsāni, ‘tāni abhibhuyya jānāmi passāmī’ti evaṁsaññī hoti.
evameva → evamevaṁ (bjt) | passāmīti → passāmī ti (bjt) | ajjhattaṁ arūpasaññī → ajjhattaṁarūpasaññī (th) | bahiddhā rūpāni → bahiddhārūpāni (th) | evameva → evam eva (pts) | arūpasaññī → arūpa-saññī (pts) | odātanidassanāni odātanibhāsāni → odāta-nidassanāni odāta-nibhāsāni (pts) | evaṁsaññī → evaṁ-saññī (pts)
Ebenso sieht jemand, während er keine Form innerlich wahrnimmt, Formen äußerlich, weiß, von weißer Farbe, weißer Erscheinung, weißem Glanz. Wenn er sie meistert, nimmt er wahr: ‚Ich erkenne und sehe.‘
Idaṁ aṭṭhamaṁ abhibhāyatanaṁ.Das ist die achte Dimension der Meisterschaft.

Aṭṭha vimokkhā.
vimokhā → Cp. D. xv.35, vol. ii.70; xvi.3.33, vol. ii. 111. A. I.20.55, vol. i.40; VIII.66, vol. iv. 306, cp. 349. (pts note)
Acht Befreiungen:
Rūpī rūpāni passati.
rūpī → (sya-all)
Man besitzt körperliche Form und sieht Formen.
Ayaṁ paṭhamo vimokkho.
ayaṁ → yaṁ (sya-all) | vimokkho → vimokho (pts)
Das ist die erste Befreiung.

Ajjhattaṁ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati.
ajjhattaṁ arūpasaññī bahiddhā rūpāni → ajjhattaṁarūpasaññī eko bahiddhārūpāni (sya-all) | arūpasaññī → arūpa-saññī eko (pts)
Während man keine Form innerlich wahrnimmt, sieht man Formen äußerlich.
Ayaṁ dutiyo vimokkho.
vimokkho → vimokho (pts)
Das ist die zweite Befreiung.

Subhanteva adhimutto hoti.
adhimutto → adhimokkho (sya-all) | subhanteva → subhan t eva (pts)
Man ist einzig auf Schönheit ausgerichtet.
Ayaṁ tatiyo vimokkho.
vimokkho → vimokho (pts)
Das ist die dritte Befreiung.

Sabbaso rūpasaññānaṁ samatikkamā paṭighasaññānaṁ atthaṅgamā nānattasaññānaṁ amanasikārā ‘ananto ākāso’ti ākāsānañcāyatanaṁ upasampajja viharati.
atthaṅgamā → atthagamā (bj, pts) | rūpasaññānaṁ → rūpa-saññānaṁ (pts) | atthaṅgamā nānattasaññānaṁ → atthagamā nānatta-saññānaṁ (pts) | ākāsoti → ākāso ti (pts)
Man übersteigt jegliche Formwahrnehmung, und mit dem Vergehen der Wahrnehmung von Eindrücken, und indem man den Geist nicht auf die Wahrnehmung von Vielfalt richtet, tritt man im Wissen: ‚Raum ist unendlich‘, in die Dimension des unendlichen Raumes ein und verweilt darin.
Ayaṁ catuttho vimokkho.
vimokkho → vimokho (pts)
Das ist die vierte Befreiung.

Sabbaso ākāsānañcāyatanaṁ samatikkamma ‘anantaṁ viññāṇan’ti viññāṇañcāyatanaṁ upasampajja viharati.
viññāṇanti → viññāṇan ti (pts)
Man übersteigt vollständig die Dimension des unendlichen Raumes, tritt im Wissen: ‚Bewusstsein ist unendlich‘, in die Dimension des unendlichen Bewusstseins ein und verweilt darin.
Ayaṁ pañcamo vimokkho.
vimokkho → vimokho (pts)
Das ist die fünfte Befreiung.

Sabbaso viññāṇañcāyatanaṁ samatikkamma ‘natthi kiñcī’ti ākiñcaññāyatanaṁ upasampajja viharati.
natthi → n atthi (pts)
Man übersteigt vollständig die Dimension des unendlichen Bewusstseins, tritt im Wissen: ‚Da ist überhaupt nichts‘, in die Dimension des Nichts ein und verweilt darin.
Ayaṁ chaṭṭho vimokkho.
vimokkho → vimokho (pts)
Das ist die sechste Befreiung.

Sabbaso ākiñcaññāyatanaṁ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanaṁ upasampajja viharati.
nevasaññānāsaññāyatanaṁ → nevasaññā-nāsaññāyatanaṁ (pts)
Man übersteigt vollständig die Dimension des Nichts, tritt in die Dimension ein, die weder Wahrnehmung noch keine Wahrnehmung hat, und verweilt darin.
Ayaṁ sattamo vimokkho.
vimokkho → vimokho (pts)
Das ist die siebte Befreiung.

Sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṁ samatikkamma saññāvedayitanirodhaṁ upasampajja viharati.
nevasaññānāsaññāyatanaṁ → nevasaññā nasaññāyatanaṁ (pts) | saññāvedayitanirodhaṁ → saññāvedayita nirodhaṁ (my, bjt) | saññāvedayitanirodhaṁ → saññā-vedayitanirodhaṁ (pts)
Man übersteigt vollständig die Dimension, die weder Wahrnehmung noch keine Wahrnehmung hat, tritt in das Aufhören von Wahrnehmung und Gefühl ein und verweilt darin.
Ayaṁ aṭṭhamo vimokkho.
vimokkho → vimokho (pts)
Das ist die achte Befreiung.

Ime kho, āvuso, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena aṭṭha dhammā sammadakkhātā;
sammāsambuddhena → sammā-sambuddhena (pts) | sammadakkhātā → sammad-akkhātā (pts)
Das sind die Lehren, die zu Achtergruppen zusammengestellt sind, die vom Buddha richtig erklärt wurden.
tattha sabbeheva saṅgāyitabbaṁ …pe… atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ.
devamanussānaṁ → devamanussānaṁ navakaṁ (bj) | + → saṅgītiyaaṭṭhakaṁ niṭṭhitaṁ (th) | sabbeheva saṅgāyitabbaṁ → sabbeh eva saṁgāyitabbaṁ na vivaditabbaṁ yathayidaṁ brahmacariyaṁ (pts)
Ihr sollt sie alle im Chor aufsagen.

9. Navaka9. Neuner

Atthi kho, āvuso, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena nava dhammā sammadakkhātā;
sammāsambuddhena → sammā-sambuddhena (pts) | sammadakkhātā → sammad-akkhātā (pts)
Da sind zu Neunergruppen zusammengestellte Lehren, die vom Buddha richtig erklärt wurden.
tattha sabbeheva saṅgāyitabbaṁ …pe… atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ.
sabbeheva saṅgāyitabbaṁ → sabbeh eva saṁgāyitabbaṁ (pts) | devamanussānaṁ → deva-manussānaṁ (pts)
Ihr sollt sie alle im Chor aufsagen.
Katame nava?Welches sind die Lehren, die zu Neunergruppen zusammengestellt sind?

Nava āghātavatthūni.
āghāta-vatthūni → Cp. A. IX. 29, vol. iv. 408. (pts note)
Neun Grundlagen für Groll:
‘Anatthaṁ me acarī’ti āghātaṁ bandhati;
anatthaṁ → anattham (pts)
Beim Gedanken: ‚Dieser Mensch hat mir Unrecht getan‘ hegt man Groll.
‘anatthaṁ me caratī’ti āghātaṁ bandhati;
anatthaṁ → anattham (pts)
Beim Gedanken: ‚Er tut mir Unrecht‘ …
‘anatthaṁ me carissatī’ti āghātaṁ bandhati;‚Er wird mir Unrecht tun‘ … ‘piyassa me manāpassa anatthaṁ acarī’ti āghātaṁ bandhati …pe…
acarīti āghātaṁ bandhati → acari (bj)
‚Er hat jemandem Unrecht getan, der mir lieb und teuer ist‘ …
anatthaṁ caratīti āghātaṁ bandhati …pe…
caratīti āghātaṁ bandhati → carati (bj)
‚Er tut jemandem Unrecht, der mir lieb und teuer ist‘ …
anatthaṁ carissatīti āghātaṁ bandhati;‚Er wird jemandem Unrecht tun, der mir lieb und teuer ist‘ … ‘appiyassa me amanāpassa atthaṁ acarī’ti āghātaṁ bandhati …pe…
acarīti āghātaṁ bandhati → acari (bj)
‚Er hat jemandem geholfen, der mir unlieb und verhasst ist‘ …
atthaṁ caratīti āghātaṁ bandhati …pe…
caratīti āghātaṁ bandhati → carati (bj)
‚Er hilft jemandem, der mir unlieb und verhasst ist‘ …
atthaṁ carissatīti āghātaṁ bandhati.Beim Gedanken: ‚Dieser Mensch wird jemandem helfen, der mir unlieb und verhasst ist‘ hegt man Groll.

Nava āghātapaṭivinayā.
āghāta-paṭivinayā → Cp. infra, xxxiv. 2. 2 (vi). A. IX. 30, vol. iv. 408. (pts note)
Neun Mittel, um sich von Groll loszumachen:
‘Anatthaṁ me acari, taṁ kutettha labbhā’ti āghātaṁ paṭivineti;
acari → acarīti (bj, sya-all, mr) | acari → acarī ti (bj) | acari → acarīti (syā. ka.) evaṁ ‘‘carati carissati’’ padesupi (cck note) | acari → SS acari . . . carati, but carissatīti (Sd omits this clause); Bmr K acarīti . . . caratīti. (pts note) | anatthaṁ → anattham (pts) | kutettha labbhāti → kut ettha labbhā ti (pts)
Beim Gedanken: ‚Dieser Mensch hat mir Unrecht getan, doch was kann ich da machen?‘ macht man sich von Groll los.
‘anatthaṁ me carati, taṁ kutettha labbhā’ti āghātaṁ paṭivineti;
carati → carissatī ti (bj); caratīti (sya-all) | anatthaṁ → anattham (pts) | kutettha labbhāti → kut ettha labbhā ti (pts)
Beim Gedanken: ‚Er tut mir Unrecht …‘ …
‘anatthaṁ me carissati, taṁ kutettha labbhā’ti āghātaṁ paṭivineti;
anatthaṁ → anātthaṁ (bj) | carissati → carissatī ti (bj, sya-all, pts) | carissati → carissatī ti taṁ kutettha labbhā ti āghātaṁ paṭivineti anātthaṁ me carissatī ti (bjt) | labbhāti → labbhā ti (bjt) | carissati → carissatīti (th, pts) | anatthaṁ → anattham (pts) | kutettha labbhāti → kut ettha labbhā ti (pts)
‚Er wird mir Unrecht tun …‘ …
‘piyassa me manāpassa anatthaṁ acari …pe…‚Er hat jemandem Unrecht getan, der mir lieb und teuer ist …‘ … anatthaṁ carati …pe…‚Er tut jemandem Unrecht, der mir lieb und teuer ist …‘ … anatthaṁ carissati, taṁ kutettha labbhā’ti āghātaṁ paṭivineti;
carissati → carissatīti (bj, sya-all, pts) | labbhāti → labbhā ti (bjt) | kutettha labbhāti → kut ettha labbhā ti (pts)
‚Er wird jemandem Unrecht tun, der mir lieb und teuer ist …‘ …
‘appiyassa me amanāpassa atthaṁ acari …pe…‚Er hat jemandem geholfen, der mir unlieb und verhasst ist …‘ … atthaṁ carati …pe…‚Er hilft jemandem, der mir unlieb und verhasst ist …‘ … atthaṁ carissati, taṁ kutettha labbhā’ti āghātaṁ paṭivineti.
carissati → carissatī ti (bj, sya-all, pts) | labbhāti → labbhā ti (bjt) | carissati → carissatīti (th, pts) | kutettha labbhāti → kut ettha labbhā ti (pts)
Beim Gedanken: ‚Dieser Mensch wird jemandem helfen, der mir unlieb und verhasst ist, doch was kann ich da machen?‘ macht man sich von Groll los.

Nava sattāvāsā.
sattāvāsā → Cp. infra, xxxiv.2.2 (iii). A. IX.24, vol. iv.401. (pts note)
Neun Aufenthalte der Lebewesen:
Santāvuso, sattā nānattakāyā nānattasaññino, seyyathāpi manussā ekacce ca devā ekacce ca vinipātikā.
nānattasaññino → nānatta saññino (bjt) | santāvuso → sant āvuso (pts) | nānattakāyā nānattasaññino seyyathāpi → nānatta-kāyā nānatta-saññino seyyathā pi (pts)
Es gibt Lebewesen, deren Körper und Wahrnehmung vielfältig sind – wie Menschen, manche Götter und manche Wesen in der Unterwelt.
Ayaṁ paṭhamo sattāvāso.Das ist der erste Aufenthalt der Lebewesen.

Santāvuso, sattā nānattakāyā ekattasaññino, seyyathāpi devā brahmakāyikā paṭhamābhinibbattā.
santāvuso → sant āvuso (pts) | nānattakāyā ekattasaññino seyyathāpi → nānatta-kāyā ekatta-saññino seyyathā pi (pts)
Es gibt Lebewesen, deren Körper vielfältig sind und deren Wahrnehmung einheitlich ist – wie die Götter, die durch die erste Vertiefung in Brahmās Gefolge wiedergeboren wurden.
Ayaṁ dutiyo sattāvāso.Das ist der zweite Aufenthalt der Lebewesen.

Santāvuso, sattā ekattakāyā nānattasaññino, seyyathāpi devā ābhassarā.
santāvuso → sant āvuso (pts) | ekattakāyā nānattasaññino seyyathāpi → ekatta-kāyā nānatta-saññino seyyathā pi (pts)
Es gibt Lebewesen, deren Körper einheitlich sind und deren Wahrnehmung vielfältig ist – wie die Götter von strahlendem Glanz.
Ayaṁ tatiyo sattāvāso.Das ist der dritte Aufenthalt der Lebewesen.

Santāvuso, sattā ekattakāyā ekattasaññino, seyyathāpi devā subhakiṇhā.
santāvuso → sant āvuso (pts) | ekattakāyā ekattasaññino seyyathāpi → ekatta-kāyā ekatta-saññino seyyathā pi (pts) | subhakiṇhā → subha-kiṇhā (pts)
Es gibt Lebewesen, deren Körper und Wahrnehmung einheitlich sind – wie die Götter von allumfassender Schönheit.
Ayaṁ catuttho sattāvāso.Das ist der vierte Aufenthalt der Lebewesen.

Santāvuso, sattā asaññino appaṭisaṁvedino, seyyathāpi devā asaññasattā.
asaññasattā → asaññisattā (sya-all, km) | asaññasattā → asaññīsattā (bj: syā, kām) | asaññasattā → asaññisattā (cck: syā. kaṁ.) | santāvuso → sant āvuso (pts) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | asaññasattā → asañña-sattā (pts)
Es gibt Lebewesen, die sind ohne Wahrnehmung und erleben nichts – wie die Götterwesen ohne Wahrnehmung.
Ayaṁ pañcamo sattāvāso.Das ist der fünfte Aufenthalt der Lebewesen.

Santāvuso, sattā sabbaso rūpasaññānaṁ samatikkamā paṭighasaññānaṁ atthaṅgamā nānattasaññānaṁ amanasikārā ‘ananto ākāso’ti ākāsānañcāyatanūpagā.
atthaṅgamā → atthagamā (bj, pts) | ākāsoti → ākāso ti (bjt, pts) | santāvuso → sant āvuso (pts) | rūpasaññānaṁ → rūpa-saññānaṁ (pts) | paṭighasaññānaṁ atthaṅgamā → paṭigha-saññānaṁ atthagamā (pts)
Es gibt Lebewesen, die jegliche Formwahrnehmung überstiegen haben. Mit dem Vergehen der Wahrnehmung von Eindrücken, und indem sie den Geist nicht auf die Wahrnehmung von Vielfalt richteten, wurden sie im Wissen: ‚Raum ist unendlich‘, in der Dimension des unendlichen Raumes wiedergeboren.
Ayaṁ chaṭṭho sattāvāso.Das ist der sechste Aufenthalt der Lebewesen.

Santāvuso, sattā sabbaso ākāsānañcāyatanaṁ samatikkamma ‘anantaṁ viññāṇan’ti viññāṇañcāyatanūpagā.
viññāṇanti → viññānaṇanti (bj) | santāvuso → sant āvuso (pts) | viññāṇanti → viññāṇan ti (pts)
Es gibt Lebewesen, die die Dimension des unendlichen Raumes vollständig überstiegen haben. Im Wissen: ‚Bewusstsein ist unendlich‘, wurden sie in der Dimension des unendlichen Bewusstseins wiedergeboren.
Ayaṁ sattamo sattāvāso.Das ist der siebte Aufenthalt der Lebewesen.

Santāvuso, sattā sabbaso viññāṇañcāyatanaṁ samatikkamma ‘natthi kiñcī’ti ākiñcaññāyatanūpagā.
ākiñcaññāyatanūpagā → ākiñcāññāyatanūpagā (cck) | santāvuso → sant āvuso (pts) | natthi → n atthi (pts)
Es gibt Lebewesen, die die Dimension des unendlichen Bewusstseins vollständig überstiegen haben. Im Wissen: ‚Da ist überhaupt nichts‘, wurden sie in der Dimension des Nichts wiedergeboren.
Ayaṁ aṭṭhamo sattāvāso.Das ist der achte Aufenthalt der Lebewesen.

Santāvuso, sattā sabbaso ākiñcaññāyatanaṁ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanūpagā.
samatikkamma → samatikkamma santametaṁ paṇītametanti (sya-all) | samatikkamma → samatikkamma santametaṁ paṇītametanti (cck: syā. kaṁ.) | santāvuso → sant āvuso (pts)
Es gibt Lebewesen, die die Dimension des Nichts vollständig überstiegen haben. Sie wurden in der Dimension wiedergeboren, die weder Wahrnehmung noch keine Wahrnehmung hat.
Ayaṁ navamo sattāvāso.Das ist der neunte Aufenthalt der Lebewesen.

Nava akkhaṇā asamayā brahmacariyavāsāya.
Nava → Sd Nava akkhvaṭṭa-kappe. Amutrāsiṁ evaṁ nāmo evaṁ gotto evaṁ vaṇṇo evam āhāro, etc. A long story is here inserted, which ends: ‘So Bhagavā parinibbānāṇa (sic) asamayā,'; and continues as in text. (pts note) | brahmacariya-vāsāya → Cp. infra, xxxiv.2.1 (vii). Eight in A. VIII.29. vol. iv.225. (pts note)
Neun verpasste Gelegenheiten für das geistliche Leben:
Idhāvuso, tathāgato ca loke uppanno hoti arahaṁ sammāsambuddho, dhammo ca desiyati opasamiko parinibbāniko sambodhagāmī sugatappavedito.
desiyati → desīyati (bj) | opasamiko → upasamiko (sya-all) | uppanno → So Sct Bmr K (Bmr in next clause upapanno), and so below; Sd uppannā. (pts note) | desiyati → So Sd Bmr K; Sct desīyati. (pts note) | idhāvuso → idh āvuso (pts) | sammāsambuddho → sammā-sambuddho (pts) | sambodhagāmī sugatappavedito → sambodha-gāmī sugata-ppavedito (pts)
Zunächst ist da ein Klargewordener in der Welt erschienen. Er lehrt den Dhamma, der zum Frieden, zum Erlöschen, zum Erwachen führt, wie er vom Heiligen verkündet wurde.
Ayañca puggalo nirayaṁ upapanno hoti.
uppanno → So Scdt; Bmr K upapanno. (pts note) | ayañca → ayaṁ ca (bjt) | ayañca → ayañ ca (pts)
Aber die Person wurde in der Hölle wiedergeboren.
Ayaṁ paṭhamo akkhaṇo asamayo brahmacariyavāsāya.
brahmacariyavāsāya → brahmacariya-vāsāya (pts)
Das ist die erste verpasste Gelegenheit für das geistliche Leben.

Puna caparaṁ, āvuso, tathāgato ca loke uppanno hoti arahaṁ sammāsambuddho, dhammo ca desiyati opasamiko parinibbāniko sambodhagāmī sugatappavedito.
desiyati → desīyati (bj) | opasamiko → upasamiko (sya-all) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | sammāsambuddho → sammā-sambuddho (pts) | sambodhagāmī sugatappavedito → sambodha-gāmī sugata-ppavedito (pts)
Dann ist da ein Klargewordener in der Welt erschienen.
Ayañca puggalo tiracchānayoniṁ upapanno hoti.
upapanno → uppanno (pts) | ayañca → ayaṁ ca (bjt) | ayañca → ayañ ca (pts) | tiracchānayoniṁ upapanno → tiracchāna-yoniṁ uppanno (pts)
Aber die Person wurde im Tierreich wiedergeboren.
Ayaṁ dutiyo akkhaṇo asamayo brahmacariyavāsāya.
brahmacariyavāsāya → brahmacariya-vāsāya (pts)
Das ist die zweite verpasste Gelegenheit für das geistliche Leben.

Puna caparaṁ …pe…
puna caparaṁ → (bj, pts)
Dann ist da ein Klargewordener in der Welt erschienen.
pettivisayaṁ upapanno hoti.
pettivisayaṁ → pittivisayaṁ (sya-all) | upapanno → uppanno (pts) | pettivisayaṁ upapanno → petti-visayaṁ uppanno (pts)
Aber die Person wurde im Gespensterreich wiedergeboren.
Ayaṁ tatiyo akkhaṇo asamayo brahmacariyavāsāya.Das ist die dritte verpasste Gelegenheit für das geistliche Leben.

Puna caparaṁ …pe…Dann ist da ein Klargewordener in der Welt erschienen. asurakāyaṁ upapanno hoti.
asurakāyaṁ upapanno → asura-kāyaṁ uppanno (pts)
Aber die Person wurde unter den Titanen wiedergeboren.
Ayaṁ catuttho akkhaṇo asamayo brahmacariyavāsāya.Das ist die vierte verpasste Gelegenheit für das geistliche Leben.

Puna caparaṁ …pe…Dann ist da ein Klargewordener in der Welt erschienen. aññataraṁ dīghāyukaṁ devanikāyaṁ upapanno hoti.
upapanno → uppanno (pts)
Aber die Person wurde in einer der Klassen langlebiger Götter wiedergeboren.
Ayaṁ pañcamo akkhaṇo asamayo brahmacariyavāsāya.Das ist die fünfte verpasste Gelegenheit für das geistliche Leben.

Puna caparaṁ …pe…Dann ist da ein Klargewordener in der Welt erschienen. paccantimesu janapadesu paccājāto hoti milakkhesu aviññātāresu, yattha natthi gati bhikkhūnaṁ bhikkhunīnaṁ upāsakānaṁ upāsikānaṁ.
milakkhesu → milakkhakesu (sya-all, km); milakkhusu (pts1ed); milakkhūsu (mr) | milakkhesu → milakkhusu (pts) | milakkhesu → milakkhakesu (bj: syā, kām); mulakkhusu (bj: katthaci) | milakkhesu → milakkhakesu (cck: syā. kaṁ.); milakkhūsu (cck: ka.) | paccājāto → So Sd Bmr K; Sc pacchā-; St paccājāyato. (pts note) | milakkhusu → So St; Scd milakkhasu; Bmr milakkhūsu; K milakkhakesu. (pts note) | upāsikānaṁ → Bmr K omit the repetition, and go on at majjhimesu janapadesu. (pts note) | natthi → n atthi (pts)
Aber die Person wurde in den Grenzgebieten unter ungebildeten Fremden wiedergeboren, da, wo Mönche, Nonnen, Laienanhänger und Laienanhängerinnen nicht hingehen.
Ayaṁ chaṭṭho akkhaṇo asamayo brahmacariyavāsāya.
brahmacariyavāsāya → brahmacariya-vāsāya (pts)
Das ist die sechste verpasste Gelegenheit für das geistliche Leben.

Puna caparaṁ …pe…
pe → spelled out in full (bjt)
Dann ist da ein Klargewordener in der Welt erschienen.
majjhimesu janapadesu paccājāto hoti. So ca hoti micchādiṭṭhiko viparītadassano:
paccājāto → K pacchā here; St paccājāyato; Sd pacca. (pts note) | micchādiṭṭhiko viparītadassano → micchā-diṭṭhiko viparīta-dassano (pts)
Und die Person wurde in einem zentralen Land wiedergeboren. Aber sie hat eine falsche Ansicht und einen verzerrten Blickwinkel:
‘natthi dinnaṁ, natthi yiṭṭhaṁ, natthi hutaṁ, natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko, natthi ayaṁ loko, natthi paro loko, natthi mātā, natthi pitā, natthi sattā opapātikā, natthi loke samaṇabrāhmaṇā sammaggatā sammāpaṭipannā ye imañca lokaṁ parañca lokaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedentī’ti.
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj) | phalaṁ vipāko → phalavipāko (sya-all) | ye → (sya-all) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa brāhmaṇa (pts) | sukaṭadukkaṭānaṁ → sukatadukkatānaṁ (bj: machasaṁ) | sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭa dukkaṭānaṁ (cck: sī. pī.) | dinnaṁ → Cp. D. ii. 23. (pts note) | imañca → imaṁ ca (bjt) | parañca → paraṁ ca (bjt) | natthi → n atthi (pts) | natthi sukatadukkaṭānaṁ → n atthi sukaṭa-dukkaṭānaṁ (pts) | natthi paro loko natthi → n atthi para-loko n atthi (pts) | sammāpaṭipannā → sammā-paṭipannā (pts) | imañca → imañ ca (pts) | parañca → parañ ca (pts)
‚Geben, Opfer oder Spenden haben keinen Sinn. Es gibt keine Frucht und kein Ergebnis von guten und schlechten Taten. Es gibt nicht diese und jene Welt. So etwas wie Mutter und Vater oder Wesen, die durch unmittelbares Erscheinen wiedergeboren werden, gibt es nicht. Und es gibt keinen Asketen oder Brahmanen, der sich richtig benimmt, richtig übt, und der diese und jene Welt erklärt, nachdem er sie durch eigene Einsicht erkannt hat.‘
Ayaṁ sattamo akkhaṇo asamayo brahmacariyavāsāya.
brahmacariyavāsāya → brahmacariya-vāsāya (pts)
Das ist die siebte verpasste Gelegenheit für das geistliche Leben.

Puna caparaṁ …pe…
pe → spelled out in full (bjt)
Dann ist da ein Klargewordener in der Welt erschienen.
majjhimesu janapadesu paccājāto hoti. So ca hoti duppañño jaḷo eḷamūgo, nappaṭibalo subhāsitadubbhāsitānamatthamaññātuṁ.
so ca hoti → (sya-all) | eḷamūgo → elamūgo (sya-all) | hoti → K omits so ca hoti. (pts note) | janapadesu paccājāto → janapadesupaccājāto (bjt) | nappaṭibalo → na paṭibalo (bjt) | subhāsitadubbhāsitānamatthamaññātuṁ → subhāsitadubbhāsitānaṁ atthamaññātuṁ (th) | nappaṭibalo subhāsitadubbhāsitānamatthamaññātuṁ → na paṭibalo subhāsita-dubbhāsitānaṁ attham aññātuṁ (pts)
Und die Person wurde in einem zentralen Land wiedergeboren. Aber sie ist ein geistloser, stumpfer Trottel, nicht in der Lage, zu unterscheiden, was gut gesagt und was schlecht gesagt ist.
Ayaṁ aṭṭhamo akkhaṇo asamayo brahmacariyavāsāya.
brahmacariyavāsāya → brahmacariya-vāsāya (pts)
Das ist die achte verpasste Gelegenheit für das geistliche Leben.

Puna caparaṁ, āvuso, tathāgato ca loke na uppanno hoti arahaṁ sammāsambuddho,
na → katthaci nakāro na | na → katthaci nakāro na dissati (cck note) | anuppanno → So Scdt; Bmr K na uppanno. (pts note) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | sammāsambuddho → sammā-sambuddho (pts)
Dann ist da kein Klargewordener in der Welt erschienen,
dhammo ca na desiyati opasamiko parinibbāniko sambodhagāmī sugatappavedito. Ayañca puggalo majjhimesu janapadesu paccājāto hoti, so ca hoti paññavā ajaḷo aneḷamūgo, paṭibalo subhāsitadubbhāsitānamatthamaññātuṁ.
desiyati → desīyati (bj) | opasamiko → upasamiko (sya-all) | so ca hoti → (sya-all) | aneḷamūgo → anelamūgo (sya-all) | hoti → So Sdt Bmr; Sc K omit so ca hoti. (pts note) | ajaḷo → K omits. (pts note) | subhāsitadubbhāsitānamatthamaññātuṁ → subhāsita-dubbhāsitānamatthamaññātuṁ (my) | ayañca → ayaṁ ca (bjt) | sambodhagāmī sugatappavedito ayañca → sambodha-gāmī sugata-ppavedito ayañ ca (pts) | subhāsitadubbhāsitānamatthamaññātuṁ → subhāsitadubbhāsitānaṁ attham aññātuṁ (pts)
und der Dhamma, der zum Frieden, zum Erlöschen, zum Erwachen führt, wie er vom Heiligen verkündet wurde, wird nicht gelehrt. Und die Person wurde in einem zentralen Land wiedergeboren. Und sie ist weise, gewitzt, gescheit und in der Lage, zu unterscheiden, was gut gesagt und was schlecht gesagt ist.
Ayaṁ navamo akkhaṇo asamayo brahmacariyavāsāya.
brahmacariyavāsāya → brahmacariya-vāsāya (pts)
Das ist die neunte verpasste Gelegenheit für das geistliche Leben.

Nava anupubbavihārā.
anupubbavihārā → anupubba-vihārā (pts)
Neun fortschreitende Meditationen:
Idhāvuso, bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
paṭhamaṁ jhānaṁ → paṭhamajjhānaṁ (sya-all, pts) | Idh → Cp. above, 1.11 (iv), 222. Infra, xxxiv. 2.2 (ix). A. IX. 32, vol. iv. 410. (pts note) | idhāvuso → idh āvuso (pts) | vivicceva → eva (pts) | pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ → pīti-sukhaṁ paṭhamajjhānaṁ (pts)
Da tritt ein Mönch, ganz abgeschieden von den Sinnenfreuden, abgeschieden von untauglichen Eigenschaften, in die erste Vertiefung ein und verweilt darin; da gibt es aus Abgeschiedenheit geborene Ekstase und Seligkeit, während er den Geist ausrichtet und hält.
Vitakkavicārānaṁ vūpasamā …pe… dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
vūpasamā → vupasamā (pts) | pe → So SS; Bmr abbreviate; K has full text. (pts note) | pe → spelled out in full (th)
Wenn das Ausrichten und Halten des Geistes sich beruhigt, tritt er in die zweite Vertiefung ein und verweilt darin; da gibt es aus Versenkung geborene Ekstase und Seligkeit, mit innerer Klarheit und geeintem Geist, ohne Ausrichten und Halten.
Pītiyā ca virāgā …pe… tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
pe → spelled out in full (th)
Und mit dem Schwinden der Ekstase tritt er in die dritte Vertiefung ein und verweilt darin; da meditiert er mit Gleichmut, achtsam und bewusst, und erfährt persönlich die Seligkeit, von der die Edlen erklären: ‚Gleichmütig und achtsam meditiert man in Seligkeit.‘
Sukhassa ca pahānā …pe… catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
pe → spelled out in full (th)
Indem er Glück und Schmerz aufgibt, und mit dem Vergehen früherer Fröhlichkeit und Traurigkeit, tritt er in die vierte Vertiefung ein und verweilt darin, ohne Glück oder Schmerz, mit reinem Gleichmut und reiner Achtsamkeit.
Sabbaso rūpasaññānaṁ samatikkamā …pe… ākāsānañcāyatanaṁ upasampajja viharati.
Sabbaso → Cp. above, 3.2 (iii), 263. (pts note) | + → paṭighasaññānaṁ atthagamā nānattasaññānaṁ amanasikārā ananto ākāsoti (bjt)
Er übersteigt jegliche Formwahrnehmung, und mit dem Vergehen der Wahrnehmung von Eindrücken, indem er den Geist nicht auf die Wahrnehmung von Vielfalt richtet, tritt er im Wissen: ‚Raum ist unendlich‘, in die Dimension des unendlichen Raumes ein und verweilt darin.
Sabbaso ākāsānañcāyatanaṁ samatikkamma ‘anantaṁ viññāṇan’ti viññāṇañcāyatanaṁ upasampajja viharati.
viññāṇanti → viññāṇan ti (pts)
Er übersteigt vollständig die Dimension des unendlichen Raumes, tritt im Wissen: ‚Bewusstsein ist unendlich‘, in die Dimension des unendlichen Bewusstseins ein und verweilt darin.
Sabbaso viññāṇañcāyatanaṁ samatikkamma ‘natthi kiñcī’ti ākiñcaññāyatanaṁ upasampajja viharati.
natthi → n atthi (pts)
Er übersteigt vollständig die Dimension des unendlichen Bewusstseins, tritt im Wissen: ‚Da ist überhaupt nichts‘, in die Dimension des Nichts ein und verweilt darin.
Sabbaso ākiñcaññāyatanaṁ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanaṁ upasampajja viharati.
nevasaññānāsaññāyatanaṁ → nevasaññā-nāsaññāyatanaṁ (pts)
Er übersteigt vollständig die Dimension des Nichts, tritt in die Dimension ein, die weder Wahrnehmung noch keine Wahrnehmung hat, und verweilt darin.
Sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṁ samatikkamma saññāvedayitanirodhaṁ upasampajja viharati.
saññā-vedayitanirodhaṁ → Sc nirodha; St nirodhaṁgāmī. (pts note) | nevasaññānāsaññāyatanaṁ → nevasaññā-nāsaññāyatanaṁ (pts)
Er übersteigt vollständig die Dimension, die weder Wahrnehmung noch keine Wahrnehmung hat, tritt in das Aufhören von Wahrnehmung und Gefühl ein und verweilt darin.

Nava anupubbanirodhā.
anupubba-nirodhā → Cp. infra,xxxiv. 2.2 (x). A. IX. 31, vol. iv. 409. (pts note)
Neun fortschreitende Stufen des Aufhörens:
Paṭhamaṁ jhānaṁ samāpannassa kāmasaññā niruddhā hoti.
paṭhamaṁ jhānaṁ → paṭhamajjhānaṁ (sya-all, pts) | kāmasaññā → kāma-saññā (pts)
Wenn man die erste Vertiefung erreicht hat, hat sinnliche Wahrnehmung aufgehört.
Dutiyaṁ jhānaṁ samāpannassa vitakkavicārā niruddhā honti.
dutiyaṁ jhānaṁ → dutiyajjhānaṁ (sya-all, pts) | vitakkavicārā → vitakka-vicārā (pts)
Wenn man die zweite Vertiefung erreicht hat, hat das Ausrichten und Halten des Geistes aufgehört.
Tatiyaṁ jhānaṁ samāpannassa pīti niruddhā hoti.
tatiyaṁ jhānaṁ → tatiyajjhānaṁ (sya-all, pts)
Wenn man die dritte Vertiefung erreicht hat, hat Ekstase aufgehört.
Catutthaṁ jhānaṁ samāpannassa assāsapassāssā niruddhā honti.
catutthaṁ jhānaṁ → catutthajjhānaṁ (sya-all, pts) | assāsapassāssā → assāsapassāsa (pts) | assāsapassāssā → assāsapassāsā (bjt, th) | assāsapassāssā → assāsa-passāsa (pts)
Wenn man die vierte Vertiefung erreicht hat, hat das Atmen aufgehört.
Ākāsānañcāyatanaṁ samāpannassa rūpasaññā niruddhā hoti.
rūpasaññā → rūpa-saññā (pts)
Wenn man die Dimension des unendlichen Raumes erreicht hat, hat die Formwahrnehmung aufgehört.
Viññāṇañcāyatanaṁ samāpannassa ākāsānañcāyatanasaññā niruddhā hoti.
ākāsānañcāyatanasaññā → ākāsānañcāyatana-saññā (pts)
Wenn man die Dimension des unendlichen Bewusstseins erreicht hat, hat die Wahrnehmung der Dimension des unendlichen Raumes aufgehört.
Ākiñcaññāyatanaṁ samāpannassa viññāṇañcāyatanasaññā niruddhā hoti.
viññāṇañcāyatanasaññā → viññāṇañcāyatana-saññā (pts)
Wenn man die Dimension des Nichts erreicht hat, hat die Wahrnehmung der Dimension des unendlichen Bewusstseins aufgehört.
Nevasaññānāsaññāyatanaṁ samāpannassa ākiñcaññāyatanasaññā niruddhā hoti.
nevasaññānāsaññāyatanaṁ → nevasaññā-nāsaññāyatanaṁ (pts) | ākiñcaññāyatanasaññā → ākiñcaññāyatana-saññā (pts)
Wenn man die Dimension erreicht hat, die weder Wahrnehmung noch keine Wahrnehmung hat, hat die Wahrnehmung der Dimension des Nichts aufgehört.
Saññāvedayitanirodhaṁ samāpannassa saññā ca vedanā ca niruddhā honti.
saññāvedayitanirodhaṁ → saññā-vedayita-nirodhaṁ (pts)
Wenn man das Aufhören von Wahrnehmung und Gefühl erreicht hat, haben Wahrnehmung und Gefühl aufgehört.

Ime kho, āvuso, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena nava dhammā sammadakkhātā.
sammāsambuddhena → sammā-sambuddhena (pts) | sammadakkhātā → sammad-akkhātā (pts)
Das sind die Lehren, die zu Neunergruppen zusammengestellt sind, die vom Buddha richtig erklärt wurden.
Tattha sabbeheva saṅgāyitabbaṁ …pe… atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ.
devamanussānaṁ → devamanussānaṁ dasakaṁ (bj) | deva-manussānaṁ → Bmr add navakānaṁ peyyālo; K navakānaṁ peyyālo ca. (pts note) | + → navakānaṁ peyyālo ca saṅgītiyanavakaṁ niṭṭhitaṁ (th) | sabbeheva → sabbeh eva (pts)
Ihr sollt sie alle im Chor aufsagen.

10. Dasaka10. Zehner

Atthi kho, āvuso, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena dasa dhammā sammadakkhātā.
sammāsambuddhena → sammā-sambuddhena (pts)
Da sind zu Zehnergruppen zusammengestellte Lehren, die vom Buddha richtig erklärt wurden.
Tattha sabbeheva saṅgāyitabbaṁ …pe… atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ.
sabbeheva → sabbeh eva (pts) | devamanussānaṁ → deva-manussānaṁ (pts)
Ihr sollt sie alle im Chor aufsagen.
Katame dasa?Welches sind die Lehren, die zu Zehnergruppen zusammengestellt sind?

Dasa nāthakaraṇā dhammā.
nātha-karaṇā → Sd karaṇa. Cp. infra,xxxiv. 2.3 (i), 290. (pts note)
Zehn Eigenschaften, die als Beschützer dienen:
Idhāvuso, bhikkhu sīlavā hoti. Pātimokkhasaṁvarasaṁvuto viharati ācāragocarasampanno, aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī samādāya sikkhati sikkhāpadesu.
aṇumattesu → anumattesu (sya-all, pts) | sikkhati → sikkhatiḍa (sya-all) | idhāvuso → idh āvuso (pts) | pātimokkhasaṁvarasaṁvuto → pātimokkha-saṁvara-saṁvuto (pts) | ācāragocarasampanno aṇumattesu → ācāragocara-sampanno anumattesu (pts) | bhayadassāvī → bhaya-dassāvī (pts)
Da ist ein Mönch tugendhaft, gezügelt in der Ordenssatzung, verhält sich angemessen und sucht an angemessenen Orten um Almosen nach. Er sieht die Gefahr im kleinsten Fehler und hält die Schulungsregeln ein, die er aufgenommen hat.
Yaṁpāvuso, bhikkhu sīlavā hoti, pātimokkhasaṁvarasaṁvuto viharati, ācāragocarasampanno, aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī samādāya sikkhati sikkhāpadesu.
yaṁpāvuso → yaṁ āvuso (bj) | aṇumattesu → anumattesu (sya-all) | yaṁpāvuso → yaṁ p āvuso (pts) | pātimokkhasaṁvarasaṁvuto → pātimokkha-saṁvara-saṁvuto (pts) | ācāragocarasampanno aṇumattesu → ācāragocara-sampanno anumattesu (pts) | bhayadassāvī → bhaya-dassāvī (pts)
Ayampi dhammo nāthakaraṇo.
ayampi → ayaṁ (sya-all) | pi → So SS; Bmr (ayaṁ); K omits pi. (pts note) | ayampi → ayam pi (pts)
Das ist eine Eigenschaft, die als Beschützer dient.

Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo. Ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthā sabyañjanā kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ abhivadanti, tathārūpāssa dhammā bahussutā honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā.
sātthā sabyañjanā → sātthaṁ sabyañjanaṁ (sya-all); sātthaṁ savyañjanaṁ (pts1ed) | dhātā → dhatā (bj, sya-all, km, pts1ed) | sātthā sabyañjanā kevalaparipuṇṇaṁ → sātthaṁ savyañjanaṁ kevala paripuṇṇaṁ (pts) | tathārūpāssa → tathārūpassa (pts) | dhātā → dhatā (pts) | sabyañjanā → sātthaṁ sabyañjanaṁ (bj: PTS, syā) | dhatā → dhātā (bj: machasaṁ) | sabyañjanā → sātthaṁ sabyañjanaṁ (cck: sī. syā. pī.) | honti → dhatā (cck: ka. sī. syā. kaṁ.) | ādikalyāṇā → Sd kalyāṇaṁ, and onwards. (pts note) | sātthaṁ → Bmr sātthā savyañjanā. (pts note) | brahmacariyaṁ → Sd inserts pakāseti. (pts note) | bahussutā → Sd bahussutassa; St bahutāssa. (pts note) | dhatā → Sct Bmr dhātā. (pts note) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | sutadharo sutasannicayo → suta-dharo suta-sannicayo (pts) | majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthā sabyañjanā kevalaparipuṇṇaṁ → majjhe-kalyāṇā pariyosāna-kalyāṇā sātthaṁ savyañjanaṁ kevala paripuṇṇaṁ (pts) | tathārūpāssa → tathā-rūpassa (pts)
Dann ist da ein Mönch sehr gelehrt, erinnert und behält, was er gehört hat: diese Lehren, die am Anfang gut, in der Mitte gut und am Ende gut sind, bedeutsam und gut ausgedrückt; die ein geistliches Leben beschreiben, das ganz vollständig und rein ist. Er ist sehr gelehrt in diesen Lehren, erinnert sie, übt sie ein, prüft sie mit dem Geist und durchdringt sie gedanklich.
Yaṁpāvuso, bhikkhu bahussuto hoti …pe… diṭṭhiyā suppaṭividdhā.
yaṁpāvuso → yampāvuso (bjt) | yaṁpāvuso → yam p āvuso (pts)
Ayampi dhammo nāthakaraṇo.
ayampi → ayaṁpi (th) | ayampi → ayam pi (pts) | nāthakaraṇo → nātha-karaṇo (pts)
Auch das ist eine Eigenschaft, die als Beschützer dient.

Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu kalyāṇamitto hoti kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko.
kalyāṇasampavaṅko yaṁpāvuso → kalyāṇasampavaṅke yampāvuso (bj) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko → kalyāṇa-sahāyo kalyāṇa-sampavaṅko (pts)
Dann hat da ein Mönch gute Freunde, Genossen und Gefährten.
Yaṁpāvuso, bhikkhu kalyāṇamitto hoti kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko.
yaṁpāvuso → yampāvuso (bjt) | yaṁpāvuso → yam p āvuso (pts) | kalyāṇamitto → kalyāṇa-mitto (pts) | kalyāṇasahāyo → kalyāṇa-sahāyo (pts)
Ayampi dhammo nāthakaraṇo.
ayampi → ayaṁpi (th) | ayampi → ayam pi (pts) | nāthakaraṇo → nātha-karaṇo (pts)
Auch das ist eine Eigenschaft, die als Beschützer dient.

Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu suvaco hoti sovacassakaraṇehi dhammehi samannāgato khamo padakkhiṇaggāhī anusāsaniṁ.
suvaco → subbaco (pts) | subbaco → Br K suvaco. (pts note) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | sovacassakaraṇehi → sovacassa-karaṇehi (pts) | padakkhiṇaggāhī → padakkhiṇa-ggāhī (pts)
Dann ist da ein Mönch leicht zu ermahnen, er hat Eigenschaften, durch die er leicht zu ermahnen ist. Er ist geduldig und nimmt die Anleitung respektvoll an.
Yaṁpāvuso, bhikkhu suvaco hoti …pe… padakkhiṇaggāhī anusāsaniṁ.
suvaco → subbaco (pts) | yaṁpāvuso → yampāvuso (bjt) | + → sovacassakaraṇehi dhammehi samannāgato khamo (th) | yaṁpāvuso → yam p āvuso (pts) | padakkhiṇaggāhī → padakkhiṇa-ggāhī (pts)
Ayampi dhammo nāthakaraṇo.
ayampi → ayaṁpi (th) | ayampi → ayam pi (pts)
Auch das ist eine Eigenschaft, die als Beschützer dient.

Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu yāni tāni sabrahmacārīnaṁ uccāvacāni kiṅkaraṇīyāni, tattha dakkho hoti analaso tatrupāyāya vīmaṁsāya samannāgato, alaṁ kātuṁ alaṁ saṁvidhātuṁ.
tatrupāyāya → tatrūpāyāya (bj, pts) | kiṅkaraṇīyāni → kiṁkaraṇīyāni (my, bjt, th, ms2005) | caparaṁ → ca paraṁ (pts)
Dann ist da ein Mönch geschickt und unermüdlich bei vielen verschiedenen Pflichten für seine geistlichen Gefährten. Er versteht, wie die Dinge anzupacken sind, um die Arbeit zu erledigen oder zu veranlassen.
Yaṁpāvuso, bhikkhu yāni tāni sabrahmacārīnaṁ …pe… alaṁ saṁvidhātuṁ.
yaṁpāvuso → yampāvuso (bjt) | yaṁpāvuso → yam p āvuso (pts)
Ayampi dhammo nāthakaraṇo.
ayampi → ayaṁpi (th) | ayampi → ayam pi (pts) | nāthakaraṇo → nātha-karaṇo (pts)
Auch das ist eine Eigenschaft, die als Beschützer dient.

Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu dhammakāmo hoti piyasamudāhāro, abhidhamme abhivinaye uḷārapāmojjo.
uḷārapāmojjo → oḷārapāmojjo (sya-all, km); uḷārapāmujjo (pts1ed) | uḷārapāmojjo → uḷārapāmujjo (cck: sī. pī.); oḷārapāmojjo (cck: syā. kaṁ.) | uḷāra-pāmujjo → So SS; Bmr pāmojjo; K oḷāra-pāmojj-. (pts note) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | dhammakāmo → dhamma-kāmo (pts) | piyasamudāhāro → piya-samudāhāro (pts)
Dann liebt da ein Mönch die Lehren, es ist eine Lust, sich mit ihm zu unterhalten, er ist voller Freude über die Lehre und Schulung.
Yaṁpāvuso, bhikkhu dhammakāmo hoti …pe… uḷārapāmojjo.
uḷārapāmojjo ayampi → uḷārapāmujjo ayam pi (pts) | uḷārapāmojjo → uḷārapāmujjo (cck: sī. pī.); oḷārapāmojjo (cck: syā. kaṁ.) | yaṁpāvuso → yampāvuso (bjt) | + → abhidhamme abhivinaye (bjt) | uḷārapāmojjo → piyasamudāhāro abhidhamme abhivinaye oḷārapāmojjo (th) | yaṁpāvuso → yam p āvuso (pts) | dhammakāmo → dhamma-kāmo (pts) | uḷārapāmojjo → uḷāra-pāmujjo (pts)
Ayampi dhammo nāthakaraṇo.
ayampi → ayaṁpi (th) | ayampi → ayam pi (pts) | nāthakaraṇo → nātha-karaṇo (pts)
Auch das ist eine Eigenschaft, die als Beschützer dient.

Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu santuṭṭho hoti itarītarehi cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārehi.
cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārehi → cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārehi (th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | itarītarehi cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārehi → itarītara-cīvara-piṇḍapātasenāsana-gilāna-paccaya-bhesajja-parikkhārehi (pts)
Dann ist da ein Mönch mit jeder Art von Roben, Almosen, Unterkunft sowie Arznei und Krankenversorgung zufrieden.
Yaṁpāvuso, bhikkhu santuṭṭho hoti …pe… parikkhārehi.
yaṁpāvuso → yampāvuso (bjt) | parikkhārehi → itarītarehi cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārehi (bjt) | parikkhārehi → itarītarehi cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārehi (th) | yaṁpāvuso → yam p āvuso (pts)
Ayampi dhammo nāthakaraṇo.
ayampi → ayaṁpi (th) | ayampi → ayam pi (pts) | nāthakaraṇo → nātha-karaṇo (pts)
Auch das ist eine Eigenschaft, die als Beschützer dient.

Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu āraddhavīriyo viharati akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya kusalānaṁ dhammānaṁ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu.
viharati → Cp. ante, 2. 1 (xvi) 237. (pts note) | daḷha-parakkamo → Sc parakamo. (pts note) | āraddhavīriyo → āraddhaviriyo (bjt, th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | āraddhavīriyo → āraddha-viriyo (pts) | daḷhaparakkamo anikkhittadhuro → daḷha-parakkamo anikkhitta-dhuro (pts)
Dann lebt da ein Mönch so, dass er seine Energie aufrüttelt, um untaugliche Eigenschaften aufzugeben und sich taugliche Eigenschaften zu eigen zu machen. Er ist stark, beharrlich fest, und lässt nicht nach beim Entwickeln tauglicher Eigenschaften.
Yaṁpāvuso, bhikkhu āraddhavīriyo viharati …pe… anikkhittadhuro kusalesu dhammesu.
yaṁpāvuso → yampāvuso (bjt) | āraddhavīriyo → āraddhaviriyo (bjt, th, pts) | pe → spelled out in full (th) | yaṁpāvuso → yam p āvuso (pts) | anikkhittadhuro → anikkhitta-dhuro (pts)
Ayampi dhammo nāthakaraṇo.
ayampi → ayaṁpi (th) | ayampi → ayam pi (pts) | nāthakaraṇo → nātha-karaṇo (pts)
Auch das ist eine Eigenschaft, die als Beschützer dient.

Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu satimā hoti paramena satinepakkena samannāgato cirakatampi cirabhāsitampi saritā anussaritā.
cirakatampi cirabhāsitampi → cirakataṁpi cirabhāsitaṁpi (th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | satinepakkena → sati-nepakkena (pts) | cirakatampi cirabhāsitampi → cira-katam pi cira-bhāsitam pi (pts)
Dann ist da ein Mönch achtsam. Er besitzt äußerste Achtsamkeit und Wachheit, und an Dinge, die vor langer Zeit getan oder gesagt wurden, kann er sich erinnern und sie sich ins Gedächtnis rufen.
Yaṁpāvuso, bhikkhu satimā hoti …pe… saritā anussaritā.
satimā → SS saritā. (pts note) | yaṁpāvuso → yampāvuso (bjt) | + → paramena satinepakkena samannāgato cirakataṁpi cirabhāsitaṁpi (th) | yaṁpāvuso → yam p āvuso (pts)
Ayampi dhammo nāthakaraṇo.
ayampi → ayaṁpi (th) | ayampi → ayam pi (pts) | nāthakaraṇo → nātha-karaṇo (pts)
Auch das ist eine Eigenschaft, die als Beschützer dient.

Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu paññavā hoti, udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammādukkhakkhayagāminiyā.
caparaṁ → ca paraṁ (pts) | udayatthagāminiyā → udayattha-gāminiyā (pts) | sammādukkhakkhayagāminiyā → sammādukkhakkhaya-gāminiyā (pts)
Dann ist da ein Mönch weise. Er besitzt die Weisheit des Entstehens und Vergehens, die edel und durchdringend ist und zur völligen Auflösung des Leidens führt.
Yaṁpāvuso, bhikkhu paññavā hoti …pe… sammādukkhakkhayagāminiyā.
yaṁpāvuso → yampāvuso (bjt) | + → udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya (bjt) | yaṁpāvuso → yam p āvuso (pts) | sammādukkhakkhayagāminiyā → sammā-dukkhakkhaya-gāminiyā (pts)
Ayampi dhammo nāthakaraṇo.
ayampi → ayaṁpi (th) | ayampi → ayam pi (pts) | nāthakaraṇo → nātha-karaṇo (pts)
Auch das ist eine Eigenschaft, die als Beschützer dient.

Dasa kasiṇāyatanāni.
kasiṇāyatanāni → Cp. infra, xxxiv. 2. 3 (ii). A. X. 25, vol. v. 46; 29. 4, ibid. 60. (pts note)
Zehn allumfassende Dimensionen der Meditation:
Pathavīkasiṇameko sañjānāti, uddhaṁ adho tiriyaṁ advayaṁ appamāṇaṁ.
pathavīkasiṇameko → paṭhavīkasiṇameko (bj, sya-all, pts) | advayaṁ → anvayaṁ (sya-all) | paṭhavīkasiṇameko → pathavikasiṇameko (bj: machasaṁ) | advayaṁ → So Sc Bmr Sum-Scd-Br; Sd addhayaṁ; St ayañcayaṁ; K anvayaṁ. (pts note) | pathavīkasiṇameko → paṭhavī-kasiṇam eko (pts)
Jemand nimmt die Meditation über allumfassende Erde wahr, nach oben, nach unten, dazwischen, ungeteilt und grenzenlos.
Āpokasiṇameko sañjānāti …pe…
āpokasiṇameko → āpokasiṇam eko (pts)
Jemand nimmt die Meditation über allumfassendes Wasser wahr …
tejokasiṇameko sañjānāti …
tejokasiṇameko → tejo-kasiṇam eko (pts)
die Meditation über allumfassendes Feuer …
vāyokasiṇameko sañjānāti …
vāyokasiṇameko → vāyo-kasiṇam eko (pts)
die Meditation über allumfassenden Wind …
nīlakasiṇameko sañjānāti …
nīlakasiṇameko → nīla-kasiṇam eko (pts)
die Meditation über allumfassendes Blau …
pītakasiṇameko sañjānāti …
pītakasiṇameko → pīta-kasiṇam eko (pts)
die Meditation über allumfassendes Gelb …
lohitakasiṇameko sañjānāti …
lohitakasiṇameko → lohitakasiṇam eko (pts)
die Meditation über allumfassendes Rot …
odātakasiṇameko sañjānāti …
odātakasiṇameko → odāta-kasiṇam eko (pts)
die Meditation über allumfassendes Weiß …
ākāsakasiṇameko sañjānāti …
ākāsakasiṇameko → ākāsa-kasiṇam eko (pts)
die Meditation über allumfassenden Raum …
viññāṇakasiṇameko sañjānāti, uddhaṁ adho tiriyaṁ advayaṁ appamāṇaṁ.
advayaṁ → anvayaṁ (sya-all) | advayaṁ → As above; St ayaṁñcayaṁ. (pts note) | viññāṇakasiṇameko → viññāṇa-kasiṇam eko (pts)
Jemand nimmt die Meditation über allumfassendes Bewusstsein wahr, nach oben, nach unten, dazwischen, ungeteilt und grenzenlos.

Dasa akusalakammapathā—
akusala-kammapathā → Cp. infra, xxxiv.2.3 (v).2 Cp. infra, xxxiv.2.3 (vi). (pts note)
Zehn Arten, untaugliche Dinge zu tun:
pāṇātipāto, adinnādānaṁ, kāmesumicchācāro, musāvādo, pisuṇā vācā, pharusā vācā, samphappalāpo, abhijjhā, byāpādo, micchādiṭṭhi.
kāmesumicchācāro → kāmesu micchācāro (th) | kāmesumicchācāro musāvādo → kāmesu micchācāro musā-vādo (pts) | byāpādo → vyāpādo (pts)
lebende Geschöpfe töten, stehlen, sexuelle Verfehlungen begehen; unwahre, entzweiende, harte oder unsinnige Rede gebrauchen; Begehrlichkeit, Böswilligkeit und falsche Ansicht hegen.

Dasa kusalakammapathā—
kusalakammapathā → kusala-kammapathā (pts)
Zehn Arten, taugliche Dinge zu tun:
pāṇātipātā veramaṇī, adinnādānā veramaṇī, kāmesumicchācārā veramaṇī, musāvādā veramaṇī, pisuṇāya vācāya veramaṇī, pharusāya vācāya veramaṇī, samphappalāpā veramaṇī, anabhijjhā, abyāpādo, sammādiṭṭhi.
veramaṇī → veramanī (pts) | vācāya → Sct pisuṇāvācāya; Sd pisuṇāvacā. (pts note) | vācāya → So Sct; Sd pharusāvācā. (pts note) | kāmesumicchācārā → kāmesu micchācārā (bjt, th, pts) | abyāpādo sammādiṭṭhi → avyāpādo sammā-diṭṭhi (pts)
Man unterlässt es, lebende Geschöpfe zu töten, zu stehlen und sexuelle Verfehlungen zu begehen; man unterlässt den Gebrauch unwahrer, entzweiender, harter oder unsinniger Rede; Zufriedenheit, Wohlwollen und rechte Ansicht.

Dasa ariyavāsā.
ariya-vāsā → Cp. infra, xxxiv.2.3 (vii). A. X.19, vol. v.29. (pts note)
Zehn Aufenthalte der Edlen:
Idhāvuso, bhikkhu pañcaṅgavippahīno hoti, chaḷaṅgasamannāgato, ekārakkho, caturāpasseno, paṇunnapaccekasacco, samavayasaṭṭhesano, anāvilasaṅkappo, passaddhakāyasaṅkhāro, suvimuttacitto, suvimuttapañño.
paṇunnapaccekasacco → panunnapaccekasacco (bj, pts); panuṇṇapaccekasacco (sya-all) | samavaya-saṭṭhesano → St-saṭhesano; Sd sañcavayasaṭhesano. (pts note) | anāvilasaṅkappo passaddhakāyasaṅkhāro → anāvilasaṁkappo passaddhakāyasaṁkhāro (bjt) | idhāvuso → idh āvuso (pts) | chaḷaṅgasamannāgato → chaḷaṅga-samannāgato (pts) | paṇunnapaccekasacco samavayasaṭṭhesano anāvilasaṅkappo passaddhakāyasaṅkhāro → panunna-pacceka-sacco samavaya-saṭṭhesano anāvila-saṁkappo passaddha-kāya-saṁkhāro (pts) | suvimuttapañño → suvimutta-pañño (pts)
Da hat ein Mönch fünf Faktoren aufgegeben, besitzt sechs Faktoren, hat einen einzigen Wächter, hat vier Arten von Rückhalt, hat eigenwillige Deutung der Wahrheit beseitigt, hat das Suchen vollständig hinter sich gelassen, hat reines Bestreben, hat den körperlichen Ablauf gestillt und ist im Herzen gut befreit und durch Weisheit gut befreit.

Kathañcāvuso, bhikkhu pañcaṅgavippahīno hoti?
kathañcāvuso → kathañca āvuso (bj) | kathañcāvuso → kathañ āvuso (pts)
Und wie hat ein Mönch fünf Faktoren aufgegeben?
Idhāvuso, bhikkhuno kāmacchando pahīno hoti, byāpādo pahīno hoti, thinamiddhaṁ pahīnaṁ hoti, uddhaccakukkuccaṁ pahīnaṁ hoti, vicikicchā pahīnā hoti.
thinamiddhaṁ → thīnamiddhaṁ (sya-all, pts) | kāmacchando → For this succession cp. D. xxii.13, vol. ii.300. (pts note) | uddhaccakukkuccaṁ → uddhaccakukuccaṁ (my, bjt) | idhāvuso → idh āvuso (pts) | byāpādo → vyāpādo (pts) | thinamiddhaṁ → thīna-middhaṁ (pts) | uddhaccakukkuccaṁ → uddhacca-kukkuccaṁ (pts)
Da hat ein Mönch sinnliches Begehren, Böswilligkeit, Dumpfheit und Benommenheit, Rastlosigkeit und Reue sowie Zweifel aufgegeben.
Evaṁ kho, āvuso, bhikkhu pañcaṅgavippahīno hoti.
pañcaṅgavippahīno → pañcaṅga-vippahīno (pts)
So hat ein Mönch fünf Faktoren aufgegeben.

Kathañcāvuso, bhikkhu chaḷaṅgasamannāgato hoti?
kathañcāvuso → kathañca āvuso (bj) | chaḷaṅgasamannāgato → chaḷāṅgasamannāgato (pts) | kathañcāvuso → kathañ āvuso (pts) | chaḷaṅgasamannāgato → chaḷāṅga-samannāgato (pts)
Und wie besitzt ein Mönch sechs Faktoren?
Idhāvuso, bhikkhu cakkhunā rūpaṁ disvā neva sumano hoti na dummano, upekkhako viharati sato sampajāno.
upekkhako → upekkhako ca (sya-all, pts) | idhāvuso → idh āvuso (pts) | neva → n eva (pts)
Wenn ein Mönch mit dem Auge ein Bild sieht, ist er weder froh noch traurig. Er bleibt gleichmütig, achtsam und der Situation bewusst.
Sotena saddaṁ sutvā …pe…
pe → spelled out in full (bjt)
Wenn er mit dem Ohr einen Ton hört … Wenn er mit der Nase einen Geruch riecht … Wenn er mit der Zunge einen Geschmack schmeckt … Wenn er mit dem Körper eine Berührung empfindet …
manasā dhammaṁ viññāya neva sumano hoti na dummano, upekkhako viharati sato sampajāno.
upekkhako → upekkhako ca (bj, sya-all, pts) | neva → n eva (pts)
Wenn er mit dem Geist eine Vorstellung erkennt, ist er weder froh noch traurig. Er bleibt gleichmütig, achtsam und der Situation bewusst.
Evaṁ kho, āvuso, bhikkhu chaḷaṅgasamannāgato hoti.So besitzt ein Mönch sechs Faktoren.

Kathañcāvuso, bhikkhu ekārakkho hoti?
kathañcāvuso → kathañca āvuso (bj) | kathañcāvuso → kathañ āvuso (pts)
Und wie hat ein Mönch einen einzigen Wächter?
Idhāvuso, bhikkhu satārakkhena cetasā samannāgato hoti.
idhāvuso → idh āvuso (pts)
Da wird das Herz eines Mönchs von Achtsamkeit bewacht.
Evaṁ kho, āvuso, bhikkhu ekārakkho hoti.So hat ein Mönch einen einzigen Wächter.

Kathañcāvuso, bhikkhu caturāpasseno hoti?
kathañcāvuso → kathañca āvuso (bj) | kathañcāvuso → kathañ āvuso (pts) | caturāpasseno → catur-āpasseno (pts)
Und wie hat ein Mönch vier Arten von Rückhalt?
Idhāvuso, bhikkhu saṅkhāyekaṁ paṭisevati, saṅkhāyekaṁ adhivāseti, saṅkhāyekaṁ parivajjeti, saṅkhāyekaṁ vinodeti.
paṭisevati → parisevati (bj) | vinodeti → Sdt omit this clause; K puts it last. (pts note) | parivajjeti → Sc paṭivajjeti. (pts note) | + → vinodeti saṅkhāyekaṁ (bjt) | idhāvuso → idh āvuso (pts) | saṅkhāyekaṁ → saṁkhāy ekaṁ (pts) | saṅkhāyekaṁ → saṁkhāy ekaṁ vinodeti saṁkhāy ekaṁ (pts)
Da gebraucht ein Mönch nach Abschätzung manche Dinge, nach Abschätzung erträgt er manche Dinge, nach Abschätzung geht er manchen Dingen aus dem Weg und nach Abschätzung beseitigt er manche Dinge.
Evaṁ kho, āvuso, bhikkhu caturāpasseno hoti.
caturāpasseno → catur-āpasseno (pts)
So hat ein Mönch vier Arten von Rückhalt.

Kathañcāvuso, bhikkhu paṇunnapaccekasacco hoti?
kathañcāvuso → kathañca āvuso (bj) | paṇunnapaccekasacco → panunnapaccekasacco (bj, pts); panuṇṇapaccekasacco (sya-all) | kathañcāvuso → kathañ āvuso (pts) | paṇunnapaccekasacco → panunna-paccekasacco (pts)
Und wie hat ein Mönch eigenwillige Deutung der Wahrheit beseitigt?
Idhāvuso, bhikkhuno yāni tāni puthusamaṇabrāhmaṇānaṁ puthupaccekasaccāni, sabbāni tāni nunnāni honti paṇunnāni cattāni vantāni muttāni pahīnāni paṭinissaṭṭhāni.
paṇunnāni → panunnāni (bj, pts); panuṇṇāni (sya-all) | paṭinissaṭṭhāni → paṭippassaddhāni (bj) | nunnāni → nuṇṇāni (sya-all) | tāni → Sd sabbānissaraṇāni. (pts note) | nunnāni → St nuṇṇāni. (pts note) | vantāni → SS (apparently) vattāni. (pts note) | paṭinissaṭṭhāni → So Scdt K; Bmr paṭipassaddhāni. (pts note) | idhāvuso → idh āvuso (pts) | puthusamaṇabrāhmaṇānaṁ puthupaccekasaccāni → puthusamaṇa-brāhmaṇānaṁ puthu-pacceka-saccāni (pts) | + → ssa (pts)
Verschiedene Asketen und Brahmanen deuten die Wahrheit unterschiedlich auf eigenwillige Weise. Ein Mönch hat all diese zerstreut, beseitigt, verworfen, ausgeräumt, freigemacht, aufgegeben und davon abgelassen.
Evaṁ kho, āvuso, bhikkhu paṇunnapaccekasacco hoti.
paṇunnapaccekasacco → panunnapaccekasacco (bj, pts); panuṇṇapaccekasacco (sya-all) | paṇunnapaccekasacco → panunna-pacceka-sacco (pts)
So hat ein Mönch eigenwillige Deutung der Wahrheit beseitigt.

Kathañcāvuso, bhikkhu samavayasaṭṭhesano hoti?
samavaya-saṭṭhesano → Sd samacayasaṭhesano. (pts note) | kathañcāvuso → kathañ āvuso (pts)
Und wie hat ein Mönch das Suchen vollständig hinter sich gelassen?
Idhāvuso, bhikkhuno kāmesanā pahīnā hoti, bhavesanā pahīnā hoti, brahmacariyesanā paṭippassaddhā.
paṭippassaddhā → paṭippassaddhā hoti (bj); paṭinissaṭṭhā (sya-all) | idhāvuso → idh āvuso (pts)
Da sucht ein Mönch nicht mehr nach Sinnenfreuden, nach fortgesetztem Dasein oder nach einem geistlichen Pfad.
Evaṁ kho, āvuso, bhikkhu samavayasaṭṭhesano hoti.So hat ein Mönch das Suchen vollständig hinter sich gelassen.

Kathañcāvuso, bhikkhu anāvilasaṅkappo hoti?
kathañcāvuso → kathañ āvuso (pts) | anāvilasaṅkappo → anāvilasaṁkappo (pts)
Und wie hat ein Mönch reines Bestreben?
Idhāvuso, bhikkhuno kāmasaṅkappo pahīno hoti, byāpādasaṅkappo pahīno hoti, vihiṁsāsaṅkappo pahīno hoti.
vihiṁsāsaṅkappo → vihiṁsāsaṁkappo (bjt, pts) | idhāvuso → idh āvuso (pts) | kāmasaṅkappo → kāma-saṁkappo (pts) | byāpādasaṅkappo → vyāpāda-saṁkappo (pts)
Da hat ein Mönch sinnliche, böswillige und grausame Bestrebungen aufgegeben.
Evaṁ kho, āvuso, bhikkhu anāvilasaṅkappo hoti.
anāvilasaṅkappo → anāvilasaṁkappo (pts)
So hat ein Mönch reines Bestreben.

Kathañcāvuso, bhikkhu passaddhakāyasaṅkhāro hoti?
kathañcāvuso → kathañ āvuso (pts) | passaddhakāyasaṅkhāro → passaddhakāya-saṁkhāro (pts)
Und wie hat ein Mönch den körperlichen Ablauf gestillt?
Idhāvuso, bhikkhu sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
atthaṅgamā → atthagamā (bj, pts) | catutthaṁ jhānaṁ → catutthajjhānaṁ (sya-all) | upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ → upekhāsatipārisuddhiṁ catutthajjhānaṁ (pts) | pubbeva → pubbe va (th, pts) | idhāvuso → idh āvuso (pts) | atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ → atthagamā adukkha-m-asukhaṁ upekhāsati-pārisuddhiṁ catutthajjhānaṁ (pts)
Da tritt ein Mönch, indem er Glück und Schmerz aufgibt, und mit dem Vergehen früherer Fröhlichkeit und Traurigkeit, in die vierte Vertiefung ein und verweilt darin, ohne Glück oder Schmerz, mit reinem Gleichmut und reiner Achtsamkeit.
Evaṁ kho, āvuso, bhikkhu passaddhakāyasaṅkhāro hoti.
passaddhakāyasaṅkhāro → passaddha-kāya-saṁkhāro (pts)
So hat ein Mönch den körperlichen Ablauf gestillt.

Kathañcāvuso, bhikkhu suvimuttacitto hoti?
kathañcāvuso → kathañ āvuso (pts) | suvimuttacitto → suvimutta-citto (pts)
Und wie ist ein Mönch im Herzen gut befreit?
Idhāvuso, bhikkhuno rāgā cittaṁ vimuttaṁ hoti, dosā cittaṁ vimuttaṁ hoti, mohā cittaṁ vimuttaṁ hoti.
idhāvuso → idh āvuso (pts)
Da ist der Geist eines Mönchs von Gier, Hass und Täuschung befreit.
Evaṁ kho, āvuso, bhikkhu suvimuttacitto hoti.
suvimuttacitto → suvimutta-citto (pts)
So ist ein Mönch im Herzen gut befreit.

Kathañcāvuso, bhikkhu suvimuttapañño hoti?
kathañcāvuso → kathañ āvuso (pts) | suvimuttapañño → suvimutta-pañño (pts)
Und wie ist ein Mönch durch Weisheit gut befreit?
Idhāvuso, bhikkhu ‘rāgo me pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṁ anuppādadhammo’ti pajānāti.
anabhāvaṅkato → anabhāvaṁ gato (bj, sya-all, pts) | anabhāvaṅkato → anabhāvaṁkato (my, ms2005) | anabhāvaṅkato → anabhāvaṅgato (th) | idhāvuso → idh āvuso (pts) | ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato → ucchinna-mūlo tālā-vatthukato anabhāvaṁ gato (pts) | anuppādadhammoti → anuppāda-dhammo ti (pts)
Da versteht ein Mönch: ‚Ich habe Gier, Hass und Täuschung aufgegeben, habe sie an der Wurzel abgeschnitten, sodass sie wie der Stumpf einer Palme sind, dass sie ausgelöscht sind und sich in Zukunft nicht mehr erheben können.‘
‘Doso me pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṁ anuppādadhammo’ti pajānāti.
anabhāvaṅkato → anabhāvaṅgato (sya-all, pts) | anabhāvaṅkato → anabhāvaṁkato (my, ms2005) | ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato → ucchinna-mūlo tālā-vatthukato anabhāvaṁ gato (pts) | anuppādadhammoti → anuppāda-dhammo ti (pts)
‘Moho me pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṁ anuppādadhammo’ti pajānāti.
anabhāvaṅkato → anabhāvaṁ gato (bj, sya-all) | tālāvatthukato anabhāvaṅkato → tālavatthukato anabhāvaṁ gato (pts) | anabhāvaṅkato → anabhāvaṁkato (my, ms2005) | anabhāvaṅkato → anabhāvaṅgato (th) | ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato → ucchinna-mūlo tāla-vatthukato anabhāvaṁ gato (pts) | anuppādadhammoti → anuppāda-dhammo ti (pts)
Evaṁ kho, āvuso, bhikkhu suvimuttapañño hoti.
suvimuttapañño → suvimutta-pañño (pts)
So ist ein Mönch durch Weisheit gut befreit.

Dasa asekkhā dhammā—
asekhā → K asekkhā. In xxxiv. 2.3 (x), Bmr also asekkhā. Cp. A. X. 112 (asekhiyā), vol. v. 222. (pts note)
Zehn Eigenschaften eines der Schulung Entwachsenen:
asekkhā sammādiṭṭhi, asekkho sammāsaṅkappo, asekkhā sammāvācā, asekkho sammākammanto, asekkho sammāājīvo, asekkho sammāvāyāmo, asekkhā sammāsati, asekkho sammāsamādhi, asekkhaṁ sammāñāṇaṁ, asekkhā sammāvimutti.
asekkho → asekhā (pts)
rechte Ansicht, rechtes Bestreben, rechte Rede, rechtes Handeln, rechter Lebenserwerb, rechter Einsatz, rechte Achtsamkeit, rechte Versenkung, rechte Erkenntnis und rechte Freiheit eines der Schulung Entwachsenen.

Ime kho, āvuso, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena dasa dhammā sammadakkhātā.
sammāsambuddhena → sammā-sambuddhena (pts) | sammadakkhātā → sammad-akkhātā (pts)
Geehrte, das sind die Lehren, die zu Zehnergruppen zusammengestellt sind, die vom Buddha richtig erklärt wurden.
Tattha sabbeheva saṅgāyitabbaṁ na vivaditabbaṁ, yathayidaṁ brahmacariyaṁ addhaniyaṁ assa ciraṭṭhitikaṁ, tadassa bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānan”ti.
sabbeheva saṅgāyitabbaṁ → sabbeh eva saṁgāyitabbaṁ (pts) | ciraṭṭhitikaṁ tadassa bahujanahitāya bahujanasukhāya → cira-ṭṭhitikaṁ tad assa bahujana-hitāya bahujana-sukhāya (pts) | devamanussānanti → deva-manussānan ti (pts)
Ihr sollt sie alle im Chor aufsagen, ohne zu streiten, sodass dieser geistliche Pfad lange Zeit bestehen bleibt – zum Nutzen und Glück vieler Menschen, aus Anteilnahme für die Welt, zum Segen, Nutzen und Glück von Göttern und Menschen.“

Atha kho bhagavā uṭṭhahitvā āyasmantaṁ sāriputtaṁ āmantesi:
uṭṭhahitvā → vuṭṭhahitvā (bj, pts) | sāriputtaṁ → sārīputtaṁ (sya-all) | āmantesi → Sc āyāmantesi; Sd omits; St amantesi. (pts note) | atha kho → saṅgītiyadasakaṁ niṭṭhitaṁ athakho (th)
Da erhob sich der Buddha und sagte zum Ehrwürdigen Sāriputta:
“sādhu sādhu, sāriputta,
sāriputta → sārīputta (sya-all)
„Gut, gut, Sāriputta!
sādhu kho tvaṁ, sāriputta, bhikkhūnaṁ saṅgītipariyāyaṁ abhāsī”ti.
sāriputta → sārīputta (sya-all) | kho → Sc sādhuko. (pts note) | saṅgītipariyāyaṁ → saṁgīti-pariyāyaṁ (pts)
Es ist gut, dass du diese Lehrdarlegung über das Aufsagen im Chor gegeben hast.“

Idamavocāyasmā sāriputto, samanuñño satthā ahosi.
idamavocāyasmā → idamavoca āyasmā (bj, pts) | idamavocāyasmā sāriputto → idamavoca āyasmā sārīputto (sya-all) | ahosi → SS ahosīti. (pts note) | idamavocāyasmā → idam avoca āyasmā (pts)
Das sagte der Ehrwürdige Sāriputta, und der Lehrer begrüßte es.
Attamanā te bhikkhū āyasmato sāriputtassa bhāsitaṁ abhinandunti.
attamanā → attamanā ca (bj, sya-all, pts) | sāriputtassa → sārīputtassa (sya-all) | samattaṁ → So SS; Bmr Saṅgīti-pariyāyaṁ nāma Suttantaṁ dasamaṁ; K Saṅgīti-pariyāyaṁ nāma dasamaṁ Suttantaṁ samattaṁ. (pts note) | abhinandunti → abhinandun ti saṅgīti-suttantaṁ samattaṁ (pts)
Zufrieden begrüßten die Mönche und Nonnen die Worte des Ehrwürdigen Sāriputta.

Saṅgītisuttaṁ niṭṭhitaṁ dasamaṁ.

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · Српски · ไทย