PañcattayasuttaIl discorso sui cinque e i tre
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)Così ho sentito.
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
ārāme → ārame (pts)Una volta il Buddha dimorava vicino a Sāvatthī, nel bosco di Jeta, il monastero di Anāthapiṇḍika.
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:Lì il Buddha si rivolse ai monaci:
“bhikkhavo”ti.
bhikkhavoti bhadanteti → bhikkhave ti bhadante ti (pts)“Monaci!”
“Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
Bhadante → Bm bhaddante. (pts note) | bhadanteti → bhadante ti (pts)“Venerabile Signore”, risposero i monaci.
Bhagavā etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)Il Buddha disse:
“santi, bhikkhave, eke samaṇabrāhmaṇā aparantakappikā aparantānudiṭṭhino aparantaṁ ārabbha anekavihitāni adhivuttipadāni abhivadanti.
adhivuttipadāni → adhimuttipadāni (sya-all) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇabrāhmaṇa (pts) | adhivuttipadāni → adhimuttipadāni (bj: syā) | adhivuttipadāni → adhimuttipadāni (cck: syā. kaṁ. ka.) | adhivuttipadāni → So Bu; Sk Bm Si adhimuttipadāui; cf. 1 Digha 12 & 30. (pts note)“Monaci, ci sono asceti e bramini che speculano e teorizzano sul futuro, e postulano varie ipotesi riguardo al futuro.
‘Saññī attā hoti arogo paraṁ maraṇā’ti—
paraṁ maraṇāti ittheke → parammaraṇāti itethake (bj) | arogo → Sk ārogo throughout. (pts note) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)Alcuni propongono questo: ‘Il Sé è percipiente e sano dopo la morte’.
ittheke abhivadanti;
ittheke → itethake (bjt) | ittheke → itth eke (pts)
‘asaññī attā hoti arogo paraṁ maraṇā’ti—
paraṁ maraṇāti ittheke → parammaraṇāti itethake (bj) | maraṇāti → maraṇā ti (pts)Alcuni propongono questo: ‘Il Sé è non-percipiente e sano dopo la morte’.
ittheke abhivadanti;
ittheke → itethake (bjt) | ittheke → itth eke (pts)
‘nevasaññīnāsaññī attā hoti arogo paraṁ maraṇā’ti—
paraṁ maraṇāti ittheke → parammaraṇāti itethake (bj) | nevasaññīnāsaññī → nevasaññī nāsaññī (th) | nevasaññīnāsaññī → n eva saññī nāsaññī (pts) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)Alcuni propongono questo: ‘Il Sé non è né percipiente né non-percipiente e sano dopo la morte’.
ittheke abhivadanti;
ittheke → itethake (bjt) | ittheke → itth eke (pts)
sato vā pana sattassa ucchedaṁ vināsaṁ vibhavaṁ paññapenti, diṭṭhadhammanibbānaṁ vā paneke abhivadanti.
paññapenti → paññāpenti (bj, sya-all, km, pts1ed) | paññapenti → paññāpenti (pts) | paññapenti → paññāpenti (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | paneke → pan eke (pts)Ma alcuni propongono l’annientamento, l’eradicazione, e l’obliterazione di un essere esistente, mentre altri propongono l’estinzione nella vita presente.
Iti santaṁ vā attānaṁ paññapenti arogaṁ paraṁ maraṇā, sato vā pana sattassa ucchedaṁ vināsaṁ vibhavaṁ paññapenti, diṭṭhadhammanibbānaṁ vā paneke abhivadanti.
paññapenti → paññāpenti (bj, sya-all, pts) | arogaṁ → paraṁ maraṇā. iti imāni (cck: ka.) | maraṇā → Sk adds ti. 8Bm omits this sentence, -sato- . . . abhivadanti, (pts note) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | paraṁ → param (pts) | paneke → pan eke (pts)Quindi postulano un Sé sano dopo la morte, o postulano l’annientamento di un essere esistente, mentre alcuni propongono l’estinzione nella vita presente.
Iti imāni pañca hutvā tīṇi honti, tīṇi hutvā pañca honti—
pañca → paraṁ maraṇā. iti imāni (cck: ka.)In questo modo cinque diventano tre, e tre diventano cinque.
ayamuddeso pañcattayassa.
pañcattayassa → So Si; Bm paccattayassa; Sk pavattassa. (pts note) | ayamuddeso → ayam uddeso (pts)Questo è il passaggio da recitare dei cinque e i tre.
Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā saññiṁ attānaṁ paññapenti arogaṁ paraṁ maraṇā, rūpiṁ vā te bhonto samaṇabrāhmaṇā saññiṁ attānaṁ paññapenti arogaṁ paraṁ maraṇā, arūpiṁ vā te bhonto samaṇabrāhmaṇā saññiṁ attānaṁ paññapenti arogaṁ paraṁ maraṇā, rūpiñca arūpiñca vā te bhonto samaṇabrāhmaṇā saññiṁ attānaṁ paññapenti arogaṁ paraṁ maraṇā, nevarūpiṁ nārūpiṁ vā te bhonto samaṇabrāhmaṇā saññiṁ attānaṁ paññapenti arogaṁ paraṁ maraṇā, ekattasaññiṁ vā te bhonto samaṇabrāhmaṇā saññiṁ attānaṁ paññapenti arogaṁ paraṁ maraṇā, nānattasaññiṁ vā te bhonto samaṇabrāhmaṇā saññiṁ attānaṁ paññapenti arogaṁ paraṁ maraṇā, parittasaññiṁ vā te bhonto samaṇabrāhmaṇā saññiṁ attānaṁ paññapenti arogaṁ paraṁ maraṇā, appamāṇasaññiṁ vā te bhonto samaṇabrāhmaṇā saññiṁ attānaṁ paññapenti arogaṁ paraṁ maraṇā, etaṁ vā panekesaṁ upātivattataṁ viññāṇakasiṇameke abhivadanti appamāṇaṁ āneñjaṁ.
etaṁ → evaṁ (mr) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (sya-all); maraṇāti (mr) | panekesaṁ → panetesaṁ (sya-all, km) | paññapenti → paññāpenti (bj, sya-all, pts) | āneñjaṁ → aneñjaṁ (sya-all) | attānaṁ → saññīmattānaṁ (bj: sīmu) | paññāpenti → paññapenti (bj: machasaṁ) | etaṁ → evaṁ (cck: ka.) | panekesaṁ → panetesaṁ (cck: syā. kaṁ.) | attānaṁ → Sk saññimattānaṁ; Bm saññīattānaṁ; Si saññiṁ attānaṁ. (pts note) | arogaṁ → Sk arogo here only. (pts note) | rūpiṁ → So Si; Sk Bm rūpī. Similarly arūpiṁ &c. (pts note) | vā → Sk omits vā. (pts note) | saṁ → Si pana tesaṁ. (pts note) | āṇañjaṁ → Sk aṇaṅja; Bm āneñjaṁ. Si aneñjaṁ. Cf. page 253. (pts note) | paraṁ maraṇā rūpiṁ vā → parammaraṇā rūpiṁvā (bjt) | viññāṇakasiṇameke → viññāṇakasiṇaṁ eke (bjt) | saññiṁ → saññim (pts) | paraṁ → param (pts) | rūpiñca arūpiñca → rūpiñ ca arūpiñ ca (pts) | nevarūpiṁ → n eva rūpiṁ (pts) | te → ti (pts) | vā panekesaṁ → va pan eke saṁ (pts) | viññāṇakasiṇameke → viññāṇakasiṇam eke (pts)Ora, gli asceti e i bramini che postulano un Sé percipiente e sano dopo la morte lo descrivono come materiale, o immateriale, o sia materiale che immateriale, o né materiale né immateriale. Oppure lo descrivono con percezione unificata, o con percezione diversificata, o con percezione limitata o con percezione illimitata. O alcuni tra coloro che vanno oltre a questo propongono una coscienza universale, illimitata e imperturbabile.
Tayidaṁ, bhikkhave, tathāgato abhijānāti.
abhijānāti → pajānāti (bj, sya-all, km, pts1ed) | abhijānāti → pajānāti (sī. syā. kaṁ. pī.) aṭṭhakathā oloketabbā (cck note)Il Realizzato comprende questo così:
Ye kho te bhonto samaṇabrāhmaṇā saññiṁ attānaṁ paññapenti arogaṁ paraṁ maraṇā, rūpiṁ vā te bhonto samaṇabrāhmaṇā saññiṁ attānaṁ paññapenti arogaṁ paraṁ maraṇā, arūpiṁ vā te bhonto samaṇabrāhmaṇā saññiṁ attānaṁ paññapenti arogaṁ paraṁ maraṇā, rūpiñca arūpiñca vā te bhonto samaṇabrāhmaṇā saññiṁ attānaṁ paññapenti arogaṁ paraṁ maraṇā, nevarūpiṁ nārūpiṁ vā te bhonto samaṇabrāhmaṇā saññiṁ attānaṁ paññapenti arogaṁ paraṁ maraṇā, ekattasaññiṁ vā te bhonto samaṇabrāhmaṇā saññiṁ attānaṁ paññapenti arogaṁ paraṁ maraṇā, nānattasaññiṁ vā te bhonto samaṇabrāhmaṇā saññiṁ attānaṁ paññapenti arogaṁ paraṁ maraṇā, parittasaññiṁ vā te bhonto samaṇabrāhmaṇā saññiṁ attānaṁ paññapenti arogaṁ paraṁ maraṇā, appamāṇasaññiṁ vā te bhonto samaṇabrāhmaṇā saññiṁ attānaṁ paññapenti arogaṁ paraṁ maraṇā, yā vā panetāsaṁ saññānaṁ parisuddhā paramā aggā anuttariyā akkhāyati—
paññapenti → paññāpenti (bj, sya-all) | panetāsaṁ → pan esaṁ (pts) | maraṇā → maraṇāti (cck: ka.) | nārūpiṁ → Sk omits vā nārūpiṁ. (pts note) | esaṁ → So Sk Si; Bm pan'; etāsaṁ. (pts note) | saññānaṁ → So Si Bm; Sk Bu saññāṇaṁ throughout. (pts note) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | saññiṁ → saññim (pts) | paraṁ → param (pts) | rūpiñca arūpiñca → rūpiñ ca arūpiñ ca (pts) | nevarūpiṁ → n eva rūpiṁ vā (pts) | nānattasaññiṁ → nānattasaññim (pts)Ci sono asceti e i bramini che postulano un Sé percipiente e sano dopo la morte e lo descrivono come materiale, o immateriale, o sia materiale che immateriale, o né materiale né immateriale. Oppure lo descrivono con percezione unificata, o con percezione diversificata, o con percezione limitata o con percezione illimitata.
yadi rūpasaññānaṁ yadi arūpasaññānaṁ yadi ekattasaññānaṁ yadi nānattasaññānaṁ.
‘Natthi kiñcī’ti ākiñcaññāyatanameke abhivadanti appamāṇaṁ āneñjaṁ.
kiñcīti ākiñcaññāyatanameke → kiñciti ākiñcaññāyatanaṁ eke (bj) | āneñjaṁ → āṇañjaṁ (pts) | kiñtīti → Bm iti kiṅcīti. (pts note) | āneñjaṁ → aneñjaṁ (th)Oppure alcuni, percependo che ‘non c’è nulla in assoluto’, propongono la dimensione del nulla, illimitata e imperturbabile. Dichiarano che questa sia la percezione più pura, più alta, migliore, e suprema di tutte, che siano percezioni materiali, immateriali, di unità, o di diversità.
‘Tayidaṁ saṅkhataṁ oḷārikaṁ atthi kho pana saṅkhārānaṁ nirodho atthetan’ti—
saṅkhataṁ → saṁkhataṁ (pts) | saṅkhārānaṁ → saṁkhārānaṁ (pts) | atthetanti → atth etan ti (pts)‘Tutto questo è formato da attività ed è grossolano. Ma esiste la cessazione delle attività: quello è reale’.
iti viditvā tassa nissaraṇadassāvī tathāgato tadupātivatto.
tadupātivatto → tad upātivatto (pts)Comprendendo questo e vedendo la fuga da esso, il Realizzato è andato oltre tutto ciò.
Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā asaññiṁ attānaṁ paññapenti arogaṁ paraṁ maraṇā, rūpiṁ vā te bhonto samaṇabrāhmaṇā asaññiṁ attānaṁ paññapenti arogaṁ paraṁ maraṇā, arūpiṁ vā te bhonto samaṇabrāhmaṇā asaññiṁ attānaṁ paññapenti arogaṁ paraṁ maraṇā, rūpiñca arūpiñca vā te bhonto samaṇabrāhmaṇā asaññiṁ attānaṁ paññapenti arogaṁ paraṁ maraṇā, nevarūpiṁ nārūpiṁ vā te bhonto samaṇabrāhmaṇā asaññiṁ attānaṁ paññapenti arogaṁ paraṁ maraṇā.
paññapenti → paññāpenti (bj, sya-all, pts) | vā → Sk here & infra reads n'; eva rūpiṁ nārūpiṁ vā. (pts note) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | asaññiṁ → asaññim (pts) | paraṁ → param (pts) | rūpiñca arūpiñca → rūpiñ ca arūpiñ ca (pts) | nevarūpiṁ → n eva rupiṁ (pts)Ora, gli asceti e i bramini che postulano un Sé non-percipiente e sano dopo la morte lo descrivono come materiale, o immateriale, o sia materiale che immateriale, o né materiale né immateriale.
Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā saññiṁ attānaṁ paññapenti arogaṁ paraṁ maraṇā tesamete paṭikkosanti.
paññapenti → paññāpenti (bj, sya-all, pts) | paraṁ maraṇā tesamete → parammaraṇā tesaṁ eke (bj) | tesamete → tesam eke (pts) | eke → Si ete. (pts note) | saññiṁ → saññim (pts) | paraṁ → param (pts)Quindi respingono coloro che postulano un Sé percipiente e sano dopo la morte.
Taṁ kissa hetu?Perché questo?
Saññā rogo saññā gaṇḍo saññā sallaṁ, etaṁ santaṁ etaṁ paṇītaṁ yadidaṁ: ‘asaññan’ti.
etaṁ → (pts) | santaṁ → Si adds etaṁ. (pts note) | saññā rogo saññā gaṇḍo saññā sallaṁ → saññārogo saññāgaṇḍo saññāsallaṁ (bjt) | asaññanti → asaññan ti (pts)Perché credono che la percezione sia una malattia, un bubbone, un dardo, e che lo stato di non-percezione sia pacifico e sublime.
Tayidaṁ, bhikkhave, tathāgato abhijānāti
abhijānāti → pajānāti (sya-all) | tathāgato abhijānāti → tāthāgato pajānāti (pts) | pajānāti → Bm abhijānāti. (pts note)Il Realizzato comprende questo così:
ye kho te bhonto samaṇabrāhmaṇā asaññiṁ attānaṁ paññapenti arogaṁ paraṁ maraṇā, rūpiṁ vā te bhonto samaṇabrāhmaṇā asaññiṁ attānaṁ paññapenti arogaṁ paraṁ maraṇā, arūpiṁ vā te bhonto samaṇabrāhmaṇā asaññiṁ attānaṁ paññapenti arogaṁ paraṁ maraṇā, rūpiñca arūpiñca vā te bhonto samaṇabrāhmaṇā asaññiṁ attānaṁ paññapenti arogaṁ paraṁ maraṇā, nevarūpiṁ nārūpiṁ vā te bhonto samaṇabrāhmaṇā asaññiṁ attānaṁ paññapenti arogaṁ paraṁ maraṇā.
paññapenti → paññāpenti (bj, sya-all, pts) | asaññiṁ → saññim (pts) | samaṇabrāhmaṇā asaññiṁ → samaṇabrāhmaña asaññim (pts) | asaññiṁ attānaṁ paññapenti → asaññim attanaṁ paññāpenti (pts) | vā → Sk here reads arūpiṁ vā. (pts note) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | paraṁ → param (pts) | rūpiñca arūpiñca → rūpiñ ca arūpiñ ca (pts) | nevarūpiṁ → n eva rūpiṁ (pts)Ci sono asceti e i bramini che postulano un Sé non-percipiente e sano dopo la morte e lo descrivono come materiale, o immateriale, o sia materiale che immateriale, o né materiale né immateriale.
Yo hi koci, bhikkhave, samaṇo vā brāhmaṇo vā evaṁ vadeyya:Ma se qualche asceta o bramino dovesse dire questo:
‘ahamaññatra rūpā, aññatra vedanāya, aññatra saññāya, aññatra saṅkhārehi, viññāṇassa āgatiṁ vā gatiṁ vā cutiṁ vā upapattiṁ vā vuddhiṁ vā virūḷhiṁ vā vepullaṁ vā paññapessāmī’ti—
saṅkhārehi, viññāṇassa → aññatra viññāṇā (sya-all, km); aññatra viññāṇassa (pts1ed); aññatra viññāṇena (mr) | paññapessāmīti → paññāpessāmīti (bj, sya-all) | saṅkhārehi → saṁkhārehi aññatra (pts) | upapattiṁ → uppattiṁ (pts) | viññāṇassa → aññatra viññāṇā (bj: syā); aññatra viññāṇassa (bj: PTS) | upapattiṁ → uppattiṁ (bj: sīmu, PTS) | viññāṇassa → aññatra viññāṇā (cck: syā. kaṁ.); aññatra viññāṇena (cck: ka.) | rūpā → Sk rūpiṁ. (pts note) | aññatra → Sk omits. (pts note) | viññāṇassa → So Sk; Si viṅṅānenā. Bm viññānena. (pts note) | virūḷhiṁ → Bm viruḷhiṁ. (pts note) | ahamaññatra → ahamaññattra (bjt) | aññatra → aññattra (bjt) | ahamaññatra → aham aññatra (pts)‘Indipendentemente da forma, sensazione, percezione, e attività, descriverò il viavai della coscienza, la sua sparizione e riapparizione, la sua crescita, aumento, e maturità’.
netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
netaṁ → n etaṁ (pts)È impossibile.
‘Tayidaṁ saṅkhataṁ oḷārikaṁ atthi kho pana saṅkhārānaṁ nirodho atthetan’ti—
saṅkhataṁ → saṁkhataṁ (pts) | saṅkhārānaṁ → saṁkhārānaṁ (pts) | atthetanti → atth etan ti (pts)‘Tutto questo è formato da attività ed è grossolano. Ma esiste la cessazione delle attività: quello è reale’.
iti viditvā tassa nissaraṇadassāvī tathāgato tadupātivatto.
nissaraṇadassāvī → Sk nissaraṇād-. (pts note) | tadupātivatto → tad upātivatto (pts)Comprendendo questo e vedendo la fuga da esso, il Realizzato è andato oltre tutto ciò.
Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā nevasaññīnāsaññiṁ attānaṁ paññapenti arogaṁ paraṁ maraṇā, rūpiṁ vā te bhonto samaṇabrāhmaṇā nevasaññīnāsaññiṁ attānaṁ paññapenti arogaṁ paraṁ maraṇā, arūpiṁ vā te bhonto samaṇabrāhmaṇā nevasaññīnāsaññiṁ attānaṁ paññapenti arogaṁ paraṁ maraṇā, rūpiñca arūpiñca vā te bhonto samaṇabrāhmaṇā nevasaññīnāsaññiṁ attānaṁ paññapenti arogaṁ paraṁ maraṇā, nevarūpiṁ nārūpiṁ vā te bhonto samaṇabrāhmaṇā nevasaññīnāsaññiṁ attānaṁ paññapenti arogaṁ paraṁ maraṇā.
nevasaññīnāsaññiṁ → nevasaññiṁ nāsaññiṁ (bj, sya-all, pts) | paññapenti → paññāpenti (bj, sya-all, pts) | bhonto → (pts) | nāsaññiṁ → nevasaññīnāsaññiṁ (bj: machasaṁ) | te → Sk omits te. (pts note) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | nevasaññīnāsaññiṁ → nevasaññiṁ nāsaññim (pts) | paraṁ → param (pts) | rūpiñca arūpiñca → rūpiñ ca arūpiñ ca (pts)Ora, gli asceti e i bramini che postulano un Sé né percipiente né non-percipiente e sano dopo la morte lo descrivono come materiale, o immateriale, o sia materiale che immateriale, o né materiale né immateriale.
Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā saññiṁ attānaṁ paññapenti arogaṁ paraṁ maraṇā tesamete paṭikkosanti, yepi te bhonto samaṇabrāhmaṇā asaññiṁ attānaṁ paññapenti arogaṁ paraṁ maraṇā tesamete paṭikkosanti.
paññapenti → paññāpenti (bj, sya-all, pts) | paraṁ maraṇā tesamete → parammaraṇā tesaṁ eke (bj) | asaññiṁ → asaññī (bj) | tesamete → tesam eke (pts) | saññiṁ → saññim (pts) | paraṁ → param (pts) | tesamete paṭikkosanti yepi → tesam eke patikkosanti ye pi (pts) | asaññiṁ → asaññim (pts)Quindi respingono coloro che postulano un Sé percipiente e sano dopo la morte, e anche coloro che postulano un Sé non-percipiente e sano dopo la morte.
Taṁ kissa hetu?Perché questo?
Saññā rogo saññā gaṇḍo saññā sallaṁ, asaññā sammoho, etaṁ santaṁ etaṁ paṇītaṁ yadidaṁ:
santaṁ → Bm adds etaṁ uttamaṁ. (pts note)Perché credono che la percezione sia una malattia, un bubbone, e un dardo, che la non-percezione sia stordimento, e che lo stato di né percezione né non-percezione sia pacifico e sublime.
‘nevasaññānāsaññan’ti.
nevasaññānāsaññanti → nevasaññānāsaññāti (sya-all, pts) | nevasaññānāsañña’nti → nevasaññānāsaññāti (syā. kaṁ. pī. ka.) etantipadaṁ manasikātabbaṁ (cck note) | nevasaññānāsaññā → So Si Bm Bu; Sk Nevasaññānāsaññan, & (supra) asaññaṁ. (pts note) | nevasaññānāsaññanti → nevasaññānāsaññā ti (pts)
Tayidaṁ, bhikkhave, tathāgato abhijānāti.
abhijānāti → pajānāti (pts) | pajānāti → Bm abhijānāti as usual. (pts note)Il Realizzato comprende questo così:
Ye kho te bhonto samaṇabrāhmaṇā nevasaññīnāsaññiṁ attānaṁ paññapenti arogaṁ paraṁ maraṇā, rūpiṁ vā te bhonto samaṇabrāhmaṇā nevasaññīnāsaññiṁ attānaṁ paññapenti arogaṁ paraṁ maraṇā, arūpiṁ vā te bhonto samaṇabrāhmaṇā nevasaññīnāsaññiṁ attānaṁ paññapenti arogaṁ paraṁ maraṇā, rūpiñca arūpiñca vā te bhonto samaṇabrāhmaṇā nevasaññīnāsaññiṁ attānaṁ paññapenti arogaṁ paraṁ maraṇā, nevarūpiṁ nārūpiṁ vā te bhonto samaṇabrāhmaṇā nevasaññīnāsaññiṁ attānaṁ paññapenti arogaṁ paraṁ maraṇā.
nevasaññīnāsaññiṁ → nevasaññī nāsaññī (bj); nevasaññiṁ nāsaññiṁ (bj, sya-all, pts) | paññapenti → paññāpenti (bj, sya-all, pts) | rūpiñca arūpiñca → nevarūpiṁ nārupiṁ (pts) | nāsaññiṁ → Sk omits nāsaññiṁ. (pts note) | nevasaññim → Sk adds attānaṁ. (pts note) | maraṇā → Sk adds rūpī ca arūpī ca vā te bhonto. (pts note) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | nevasaññīnāsaññiṁ → nevasaññiṁ nāsaññim (pts) | paraṁ → param (pts) | nevasaññīnāsaññiṁ → nevasaññim nāsaññim (pts) | rūpiñca arūpiñca → rūpiñ ca arūpiñ ca (pts)Ci sono asceti e bramini che postulano un Sé né percipiente né non-percipiente e sano dopo la morte e lo descrivono come materiale, o immateriale, o sia materiale che immateriale, o né materiale né immateriale.
Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā diṭṭhasutamutaviññātabbasaṅkhāramattena etassa āyatanassa upasampadaṁ paññapenti, byasanañhetaṁ, bhikkhave, akkhāyati etassa āyatanassa upasampadāya.
bhikkhave, akkhāyati → āyatanamakkhāyati (mr) | diṭṭhasutamutaviññātabbasaṅkhāramattena → diṭṭhasutamutaviññātabbassa saṅkhāramattena (bj) | paññapenti byasanañhetaṁ → paññāpenti byasanaṁ hetaṁ (bj, sya-all) | saṅkhāramattena → diṭṭhasutamuta viññātabbasaṅkhāramattena (bj: sīmu, machasaṁ) | vā → samaṇabrāhmaṇā (cck: sī. pī.) | akkhāyati → āyatanamakkhāyati (cck: ka.) | samaṇabrāhmaṇā → Si samaṇā vā brāhmaṇā vā. (pts note) | saṁkhāramattena → So Bu; Bm Si d-tabbasaṁkh-. Sk d-viññāṇasaṁkh-. (pts note) | āyatanassa → So Si Bu; Bm āyatanamattena; Sk āyatanamattenassa. (pts note) | akkhāyati → Bm āyatanam akkhāyati. (pts note) | samaṇā vā brāhmaṇā vā diṭṭhasutamutaviññātabbasaṅkhāramattena → samaṇabrāhmaṇā diṭṭhasutamutaviññātabbassa saṁkhāramattena (pts) | paññapenti byasanañhetaṁ → paññāpenti byasanaṁ h etaṁ (pts)Alcuni asceti e bramini propongono di sposare quella dimensione solamente attraverso i fenomeni sostenuti da attività di ciò che si è in grado di vedere, sentire, pensare, e conoscere. Ma questo è un approccio disastroso.
Na hetaṁ, bhikkhave, āyatanaṁ saṅkhārasamāpattipattabbamakkhāyati;
saṅkhārasamāpattipattabbamakkhāyati saṅkhārāvasesasamāpattipattabbametaṁ → sasaṅkhārasamāpatti pattabbamakkhāyati saṅkhārāvasesa samāpattipattabbametaṁ (bj); sasaṁkhārasamāpattipattabbam akkhāyati sasaṁkhārāvasesāsamāpattipattabbam etaṁ (pts) | sasaṅkhārasamāpatti → saṅkhārasamāpatti (bj: machasaṁ) | sasaṁkhārasamāpattipattabbam → So Bu; Sk sasaṁ-avyaṁ; Bm Si saṁkh- omitting sā-. (pts note) | saṅkhārasamāpattipattabbamakkhāyati → saṅkhārasamāpatti pattabbamakkhāyati (th) | hetaṁ → h etaṁ (pts)Poiché quella dimensione non è raggiungibile attraverso i fenomeni sostenuti da attività,
saṅkhārāvasesasamāpattipattabbametaṁ, bhikkhave, āyatanamakkhāyati.
saṅkhārāvasesa → saṁkhārāvesasa (bj: sīmu) | sasaṁkhārāvasesāsamāpattipattabbam → So Sk; Bu saṁkhārāvāsesamāpattipattabyan ti; Bm Si saṁkhārāvasesasamāpattipattabbaṁ. (pts note) | saṅkhārāvasesasamāpattipattabbametaṁ → saṅkhārāvasesa samāpattipattabbametaṁ (bjt) | āyatanamakkhāyati → āyatanaṁ akkhāyati (bjt) | saṅkhārāvasesasamāpattipattabbametaṁ → sasaṁkhārāvasesāsamāpattipattabbam etaṁ (pts) | āyatanamakkhāyati → āyatanam akkhāyati (pts)ma solo con un residuo di fenomeni sostenuti da attività.
‘Tayidaṁ saṅkhataṁ oḷārikaṁ atthi kho pana saṅkhārānaṁ nirodho atthetan’ti—
tayidaṁ saṅkhataṁ → tayidam saṁkhataṁ (pts) | saṅkhārānaṁ → saṁkhārānaṁ (pts) | atthetanti → atth etan ti (pts)‘Tutto questo è formato da attività ed è grossolano. Ma esiste la cessazione delle attività: quello è reale’.
iti viditvā tassa nissaraṇadassāvī tathāgato tadupātivatto.
tadupātivatto → tad upātivatto (pts)Comprendendo questo e vedendo la fuga da esso, il Realizzato è andato oltre tutto ciò.
Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā sato sattassa ucchedaṁ vināsaṁ vibhavaṁ paññapenti, tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā saññiṁ attānaṁ paññapenti arogaṁ paraṁ maraṇā tesamete paṭikkosanti, yepi te bhonto samaṇabrāhmaṇā asaññiṁ attānaṁ paññapenti arogaṁ paraṁ maraṇā tesamete paṭikkosanti, yepi te bhonto samaṇabrāhmaṇā nevasaññīnāsaññiṁ attānaṁ paññapenti arogaṁ paraṁ maraṇā tesamete paṭikkosanti.
paññapenti → paññāpenti (bj, sya-all, pts) | paraṁ maraṇā tesamete → parammaraṇā tesameke (bj) | nevasaññīnāsaññiṁ → nevasaññiṁ nāsaññiṁ (bj, sya-all, pts) | tesamete → tesam eke (pts) | attānaṁ → nevasaññīṁ nasaññiṁ attānaṁ (bj: machasaṁ) | paññāpenti → Sk omits words after first paññāpenti & inserts after second parammaraṇā the words tesam p'; ete tatra bhikkhave ye te samaṇabrāhmaṇā saññim attānam paññāpenti parammaraṇā. (pts note) | maraṇā → Sk omits this clause ye pi . . . parammaraṇā, (pts note) | paraṁ → param (pts) | asaññiṁ → asaññim (pts) | nevasaññīnāsaññiṁ → nevasaññiṁ nāsaññim (pts)Ora, gli asceti e i bramini che postulano l’annientamento, l’eradicazione, e l’obliterazione di un essere esistente respingono coloro che postulano un Sè sano dopo la morte, che sia percipiente, o non-percipiente, o né percipiente né non-percipiente.
Taṁ kissa hetu?Perché questo?
Sabbepime bhonto samaṇabrāhmaṇā uddhaṁ saraṁ āsattiṁyeva abhivadanti:
uddhaṁ saraṁ → uddhaṁsarā (bj, pts1ed); uddhaṁ parāmasanti (sya-all, km) | uddhaṁ saraṁ āsattiṁyeva → uddhaṁsarā āsattiṁ yeva (bj, pts) | uddhaṁsarā → uddhaṁ saraṁ (bj: sīmu, machasaṁ uddhaṁ parāmasanti – syā) | saraṁ → uddhaṁsarā (cck: sī. pī.); uddhaṁ parāmasanti (cck: syā. kaṁ.) | uddhaṁsarā → So Sk Bu; Bm uddhaṁ paraṁ; Si addhaṁ parāmasanti. (pts note) | āsattiṁ → So Si Bu; Bm āsatti; Sk āsattī; Bu adds āpattin ti pi pāṭho. (pts note) | sabbepime → sabbe p ime (pts)Perché pensano: ‘Tutti quegli asceti e bramini postulano semplicemente il loro attaccamento a una vita migliore dopo la morte:
‘iti pecca bhavissāma, iti pecca bhavissāmā’ti.“Dopo la morte saremo così! Dopo la morte saremo cosà!”
Seyyathāpi nāma vāṇijassa vāṇijjāya gacchato evaṁ hoti:
vāṇijassa vāṇijjāya → vānijassa vānijjāya (sya-all) | vāṇijjāya → vānijjāya (pts) | vānijjāya → Bm Si Vānijāya. (pts note)Immagina un commerciante che va al mercato, pensando:
‘ito me idaṁ bhavissati, iminā idaṁ lacchāmī’ti;“Con questo, quello sarà mio! In questo modo, avrò quello!”
evamevime bhonto samaṇabrāhmaṇā vāṇijūpamā maññe paṭibhanti:
evamevime → evameva ime (bj); evameva khome (sya-all) | vāṇijūpamā → vānijūpamaṁ (sya-all) | ime → evamevime (bj: machasaṁ); evameva khome (bj: syā) | ime → So Sk; Bm eva te; Si eva kho 'me, (pts note) | vāṇijūpamā → So Si Bu; Bm vānijupamā; Sk vānijjupamā. (pts note) | evamevime → evam ev ime (pts)Allo stesso modo ci sono asceti e bramini che sembrano essere commercianti quando dicono:
‘iti pecca bhavissāma, iti pecca bhavissāmā’ti.
bhavissāmāti → Sk repeats the above passage from seyyathāpi to bhavissāmāti. (pts note)“Dopo la morte saremo così! Dopo la morte saremo cosà!”’
Tayidaṁ, bhikkhave, tathāgato abhijānāti.
abhijānāti → pajānāti (pts) | pajānāti → Si here abhijānāti. (pts note)Il Realizzato comprende questo così:
Ye kho te bhonto samaṇabrāhmaṇā sato sattassa ucchedaṁ vināsaṁ vibhavaṁ paññapenti te sakkāyabhayā sakkāyaparijegucchā sakkāyaññeva anuparidhāvanti anuparivattanti.
paññapenti → paññāpenti (bj, sya-all, pts) | bhonto → bhonte (pts) | kho → Si omits kho. (pts note) | vibhavaṁ → Sk omits. (pts note) | sakkāyaparijegucchā → So Sk Si; Bm Bu s-jegucchā. (pts note) | ñeva → So Bm Si; Sk sakkāsaṁñeva. (pts note) | sakkāyaññeva → sakkāyañ ñeva (pts)Per quanto riguarda gli asceti e i bramini che postulano l’annientamento, l’eradicazione, e l’obliterazione di un essere esistente, a causa della paura e del disgusto nei confronti della realtà sostanziale, continuano a correre e girare intorno alla realtà sostanziale.
Seyyathāpi nāma sā gaddulabaddho daḷhe thambhe vā khile vā upanibaddho, tameva thambhaṁ vā khilaṁ vā anuparidhāvati anuparivattati;
khile → khīle (bj, sya-all, km, pts1ed) | khilaṁ → khīlaṁ (bj, sya-all, pts) | gaddulabaddho → gaddalabandho (sya-all) | upanibaddho → upanibandho (sya-all) | sā gaddulabaddho → sāgaddūlabaddho (pts) | khile → khīle (pts) | tameva thambhaṁ → tam eva thambaṁ (pts) | gaddulabaddho → gaddulabendhā (bj: syā) | upanibaddho → upanibandho (bj: syā) | khile → khīle (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | sāgaddūlabaddho → So Bu; Sk sāgaddalacayo; Bm sāgaddulabandho; Si sāgaddalabandho. (pts note) | khīle → So Si; Bm khile; Sk dīluṁ. (pts note) | upanibaddho → So Bu; Bm Si upanibandho; Sk upanivaddho. (pts note)Immaginate un cane al guinzaglio che viene legato a un forte palo o a una colonna. Continuerebbe a correre e girare intorno a quel palo o a quella colonna.
evamevime bhonto samaṇabrāhmaṇā sakkāyabhayā sakkāyaparijegucchā sakkāyaññeva anuparidhāvanti anuparivattanti.
ime → So Si Bu; Bm evam eva kho 'me; Sk ev'; ime. (pts note) | evamevime → evam ev ime (pts) | sakkāyaññeva → sakkāyañ ñeva (pts)Allo stesso modo, quegli asceti e bramini, a causa della paura e del disgusto nei confronti della realtà sostanziale, continuano a correre e girare intorno alla realtà sostanziale.
‘Tayidaṁ saṅkhataṁ oḷārikaṁ atthi kho pana saṅkhārānaṁ nirodho atthetan’ti—
saṅkhataṁ → saṁkhataṁ (pts) | saṅkhārānaṁ → saṁkhārānaṁ (pts) | atthetanti → atth etan ti (pts)‘Tutto questo è formato da attività ed è grossolano. Ma esiste la cessazione delle attività: quello è reale’.
iti viditvā tassa nissaraṇadassāvī tathāgato tadupātivatto.
upātivatto → Sk adds hoti. (pts note) | tadupātivatto → tad upātivatto (pts)Comprendendo questo e vedendo la fuga da esso, il Realizzato è andato oltre tutto ciò.
Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā aparantakappikā aparantānudiṭṭhino aparantaṁ ārabbha anekavihitāni adhivuttipadāni abhivadanti, sabbe te imāneva pañcāyatanāni abhivadanti etesaṁ vā aññataraṁ.
adhivuttipadāni → adhimuttipadāni (sya-all) | aparantakappikā → Sk aparantakapāpikā. (pts note) | imāneva pañcāyatanāni → imān eva pañc āyatanāni (pts)Qualsiasi asceta o bramino che specula e teorizza sul futuro, e propone varie ipotesi riguardo al futuro, propone una o l’altra di queste cinque tesi.
Santi, bhikkhave, eke samaṇabrāhmaṇā pubbantakappikā pubbantānudiṭṭhino pubbantaṁ ārabbha anekavihitāni adhivuttipadāni abhivadanti.
adhivuttipadāni → adhimuttipadāni (sya-all)Ci sono asceti e bramini che teorizzano sul passato, e postulano varie ipotesi riguardo al passato. Propongono questo, ognuno di loro insistendo che la loro è l’unica verità e che qualsiasi altra cosa è sbagliata:
‘Sassato attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan’ti—
idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)‘Il Sé e il cosmo sono eterni’.
ittheke abhivadanti, ‘asassato attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan’ti—
ittheke → itethake (bj) | asassato → assassato (th) | ittheke → itth eke (pts) | idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)‘Il Sé e il cosmo non sono eterni’.
ittheke abhivadanti, ‘sassato ca asassato ca attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan’ti—
ittheke → itethake (bj) | ca → (bj) | asassato → So Bm Bu; Sk assato; Si asassato. (pts note) | loko → Sk āloko, omitting attā ca. (pts note) | asassato → assassato (th) | ittheke → itth eke (pts) | idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)‘Il Sé e il cosmo sono sia eterni che non eterni’.
ittheke abhivadanti, ‘nevasassato nāsassato attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan’ti—
ittheke → itethake (bj) | nevasassato → neva sassato (bjt) | nāsassato → nāssassato (th) | ittheke → itth eke (pts) | nevasassato → n eva sassato (pts) | idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)‘Il Sé e il cosmo non sono né eterni né non eterni’.
ittheke abhivadanti, ‘antavā attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan’ti—
ittheke → itethake (bj) | ittheke → itth eke (pts) | idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)‘Il Sé e il cosmo sono limitati’.
ittheke abhivadanti, ‘anantavā attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan’ti—
ittheke → itethake (bj) | ittheke → itth eke (pts) | idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)‘Il Sé e il cosmo sono illimitati’.
ittheke abhivadanti, ‘antavā ca anantavā ca attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan’ti—
ittheke → itethake (bj) | ittheke → itth eke (pts) | idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)‘Il Sé e il cosmo sono sia limitati che illimitati’.
ittheke abhivadanti, ‘nevantavā nānantavā attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan’ti—
ittheke → itethake (bj) | ittheke → itth eke (pts) | nevantavā → n ev antavā (pts) | idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)‘Il Sé e il cosmo non sono né limitati né illimitati’.
ittheke abhivadanti, ‘ekattasaññī attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan’ti—
ittheke → itethake (bj) | ittheke → itth eke (pts) | idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)‘Il Sè e il cosmo hanno percezione raccolta’.
ittheke abhivadanti, ‘nānattasaññī attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan’ti—
ittheke → itethake (bj) | ittheke → itth eke (pts) | idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)‘Il Sè e il cosmo hanno percezione diversificata’.
ittheke abhivadanti, ‘parittasaññī attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan’ti—
ittheke → itethake (bj) | ittheke → itth eke (pts) | idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)‘Il Sè e il cosmo hanno percezione limitata’.
ittheke abhivadanti, ‘appamāṇasaññī attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan’ti—
ittheke → itethake (bj) | ittheke → itth eke (pts) | idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)‘Il Sè e il cosmo hanno percezione illimitata’.
ittheke abhivadanti, ‘ekantasukhī attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan’ti—
ittheke → itethake (bj) | ittheke → itth eke (pts) | ekantasukhī → ekantasukkhī (pts) | idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)‘Il Sè e il cosmo non provano altro che felicità’.
ittheke abhivadanti, ‘ekantadukkhī attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan’ti—
ittheke → itethake (bj) | ittheke → itth eke (pts) | idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)‘Il Sè e il cosmo non provano altro che sofferenza’.
ittheke abhivadanti, ‘sukhadukkhī attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan’ti—
ittheke → itethake (bj) | ittheke → itth eke (pts) | idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)‘Il Sè e il cosmo provano sia felicità che sofferenza’.
ittheke abhivadanti, ‘adukkhamasukhī attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan’ti—
ittheke → itethake (bj) | ittheke → itth eke (pts) | idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)‘Il Sè e il cosmo non provano né felicità né sofferenza’.
ittheke abhivadanti.
ittheke → itth eke (pts)
Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:Ora, considerate gli asceti e i bramini la cui opinione è la seguente:
‘sassato attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan’ti, tesaṁ vata aññatreva saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā paccattaṁyeva ñāṇaṁ bhavissati parisuddhaṁ pariyodātanti—netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
ruciyā → Sk aññatr'; eva rūpiyā. (pts note) | anussavā → Sk aññatr'; anussavā. (pts note) | diṭṭhinijjhānakkhantiyā → Si d-akaotiyā. (pts note) | paccattaṁyeva → paccattaṁ yeva (bjt, pts) | paccattaṁyeva → paccattaññeva (th) | idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts) | pariyodātanti netaṁ → pariyodātan ti n etaṁ (pts)‘Il Sé e il cosmo sono eterni. Questa è l’unica verità, qualsiasi altra idea è sciocca’. È semplicemente impossibile che abbiano conoscenza personale di questo in maniera pura e luminosa, e lo dicono solo per fede, preferenza, trasmissione orale, linea di ragionamento, o accettazione di un’opinione dopo deliberazione.
Paccattaṁ kho pana, bhikkhave, ñāṇe asati parisuddhe pariyodāte yadapi te bhonto samaṇabrāhmaṇā tattha ñāṇabhāgamattameva pariyodapenti tadapi tesaṁ bhavataṁ samaṇabrāhmaṇānaṁ upādānamakkhāyati.
yadapi → yadipi (mr) | yadapi → yadipi (cck: ka.) | api → So Si; Sk yadāpi; Bm yadipi. (pts note) | pariyodapenti → So Bm Si; Sk pariyodāteropenti. (pts note) | yadapi → yad api (pts) | ñāṇabhāgamattameva → ñāṇabhāgamattam eva (pts) | tadapi → tad api (pts) | upādānamakkhāyati → upādānam akkhāyati (pts)Ma in assenza di conoscenza personale pura e luminosa, persino la porzione di conoscenza da cui sono illuminati è attaccamento da parte loro.
‘Tayidaṁ saṅkhataṁ oḷārikaṁ atthi kho pana saṅkhārānaṁ nirodho atthetan’ti—
saṅkhataṁ → saṁkhataṁ (pts) | saṅkhārānaṁ → saṁkhārānaṁ (pts) | atthetanti → atth etan ti (pts)‘Tutto questo è formato da attività ed è grossolano. Ma esiste la cessazione delle attività: quello è reale’.
iti viditvā tassa nissaraṇadassāvī tathāgato tadupātivatto.
tadupātivatto → tad upātivatto (pts)Comprendendo questo e vedendo la fuga da esso, il Realizzato è andato oltre tutto ciò.
Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:Ora, considerate gli asceti e i bramini la cui opinione è che
‘asassato attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan’ti …pe…
idameva saccaṁ moghamaññanti → (pts) | pe → yathā sassatavāre, tathā vitthāretabbaṁ (cck note) | pe → Bm omits pe & (with Si) inserts idam eva saccaṁ, mogham aññan ti after which Si inserts pe & Bm inserts yathā heṭṭhimaṁ tathā vitthāretabbaṁ. (pts note) | asassato → assassato (th)il Sé e il cosmo non sono eterni,
sassato ca asassato ca attā ca loko ca …
pe → Si omits; Bm la. (pts note) | asassato → assassato (th)o sia eterni che non eterni,
nevasassato nāsassato attā ca loko ca …
nāsassato → ca nāssassato ca (sya-all) | pe → Bm Si omit pe here & henceforth. (pts note)o né eterni né non eterni,
antavā attā ca loko ca …o limitati,
anantavā attā ca loko ca …
anantavā → peantavā (pts) | anantavā → pe-antavā (pts)o illimitati,
antavā ca anantavā ca attā ca loko ca …o sia limitati che illimitati,
nevantavā nānantavā attā ca loko ca …o né limitati né illimitati,
ekattasaññī attā ca loko ca …o di percezione unificata,
nānattasaññī attā ca loko ca …o di percezione diversificata,
parittasaññī attā ca loko ca …o di percezione limitata,
appamāṇasaññī attā ca loko ca …o di percezione illimitata,
ekantasukhī attā ca loko ca …o che non provano altro che felicità,
ekantadukkhī attā ca loko ca …o che non provano altro che sofferenza,
sukhadukkhī attā ca loko ca …o che provano sia felicità che sofferenza,
adukkhamasukhī attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññanti, tesaṁ vata aññatreva saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā paccattaṁyeva ñāṇaṁ bhavissati parisuddhaṁ pariyodātanti—netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
aññatra → aññatara (sya-all) | bhavissati → hessati (pts) | yeva → Si pacattañ ñeva, as usual. (pts note) | hessati → Bm Si bhavissati. (pts note) | paccattaṁyeva → paccattaññeva (th) | idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts) | aññatreva → aññatr eva (pts) | paccattaṁyeva → paccattaṁ yeva (pts) | pariyodātanti netaṁ → pariyodātan ti n etaṁ (pts)o che non provano né felicità né sofferenza. È semplicemente impossibile che abbiano conoscenza personale di questo in maniera pura e luminosa, e lo dicono solo per fede, preferenza, trasmissione orale, linea di ragionamento, o accettazione di un’opinione dopo deliberazione.
Paccattaṁ kho pana, bhikkhave, ñāṇe asati parisuddhe pariyodāte yadapi te bhonto samaṇabrāhmaṇā tattha ñāṇabhāgamattameva pariyodapenti tadapi tesaṁ bhavataṁ samaṇabrāhmaṇānaṁ upādānamakkhāyati.
yadapi → yad api (pts) | ñāṇabhāgamattameva → ñāṇabhāgamattam eva (pts) | tadapi → tad api (pts) | upādānamakkhāyati → upādānam akkhāyati (pts)Ma in assenza di conoscenza personale pura e luminosa, persino la porzione di conoscenza da cui sono illuminati è attaccamento da parte loro.
‘Tayidaṁ saṅkhataṁ oḷārikaṁ atthi kho pana saṅkhārānaṁ nirodho atthetan’ti—
atthetanti → atthenti (bj) | saṅkhataṁ → saṁkhataṁ (pts) | saṅkhārānaṁ → saṁkhārānaṁ (pts) | atthetanti → atth etan ti (pts)‘Tutto questo è formato da attività ed è grossolano. Ma esiste la cessazione delle attività: quello è reale’.
iti viditvā tassa nissaraṇadassāvī tathāgato tadupātivatto.
tadupātivatto → tad upātivatto (pts)Comprendendo questo e vedendo la fuga da esso, il Realizzato è andato oltre tutto ciò.
Idha, bhikkhave, ekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā pubbantānudiṭṭhīnañca paṭinissaggā, aparantānudiṭṭhīnañca paṭinissaggā, sabbaso kāmasaṁyojanānaṁ anadhiṭṭhānā, pavivekaṁ pītiṁ upasampajja viharati:
kāmasaṁyojanānaṁ → kāmasaññojanānaṁ (th) | pubbantānudiṭṭhīnañca → pubbantānudiṭṭhīnañ ca (pts) | aparantānudiṭṭhīnañca → aparantānudiṭṭhīnañ ca (pts)Ora, alcuni asceti e bramini, lasciando andare le teorie sul passato e sul futuro, non fissandosi sulle catene della sensualità, raggiungono e dimorano nell’euforia dell’isolamento:
‘etaṁ santaṁ etaṁ paṇītaṁ yadidaṁ pavivekaṁ pītiṁ upasampajja viharāmī’ti.‘Questo è pace, questo è sublime, vale a dire, raggiungere e dimorare nell’euforia dell’isolamento’.
Tassa sā pavivekā pīti nirujjhati.Ma poi quell’euforia dell’isolamento cessa.
Pavivekāya pītiyā nirodhā uppajjati domanassaṁ, domanassassa nirodhā uppajjati pavivekā pīti.Una volta che l’euforia dell’isolamento cessa, si manifesta tristezza; e quando la tristezza cessa, l’euforia dell’isolamento si manifesta.
Seyyathāpi, bhikkhave, yaṁ chāyā jahati taṁ ātapo pharati, yaṁ ātapo jahati taṁ chāyā pharati;
+ → evam (pts)È come quando la luce del sole riempie lo spazio che l’ombra lascia, o quando l’ombra riempie lo spazio che la luce del sole lascia.
evameva kho, bhikkhave, pavivekāya pītiyā nirodhā uppajjati domanassaṁ, domanassassa nirodhā uppajjati pavivekā pīti.
evameva → eva (pts)Allo stesso modo, una volta che l’euforia dell’isolamento cessa, si manifesta tristezza; e quando la tristezza cessa, l’euforia dell’isolamento si manifesta.
Tayidaṁ, bhikkhave, tathāgato abhijānāti.
abhijānāti → pajānāti (sya-all, pts)Il Realizzato comprende questo così:
Ayaṁ kho bhavaṁ samaṇo vā brāhmaṇo vā pubbantānudiṭṭhīnañca paṭinissaggā, aparantānudiṭṭhīnañca paṭinissaggā, sabbaso kāmasaṁyojanānaṁ anadhiṭṭhānā, pavivekaṁ pītiṁ upasampajja viharati:
kāmasaṁyojanānaṁ → kāmasaññojanānaṁ (bjt, th) | pubbantānudiṭṭhīnañca → pubbantānudiṭṭhīnañ ca (pts) | aparantānudiṭṭhīnañca → aparantānudiṭṭhīnañ ca (pts)Questo buon asceta o bramino, lasciando andare le teorie sul passato e sul futuro, non fissandosi sulle catene della sensualità, raggiunge e dimora nell’euforia dell’isolamento:
‘etaṁ santaṁ etaṁ paṇītaṁ yadidaṁ pavivekaṁ pītiṁ upasampajja viharāmī’ti.‘Questo è pace, questo è sublime, vale a dire, raggiungere e dimorare nell’euforia dell’isolamento’.
Tassa sā pavivekā pīti nirujjhati.Ma poi quell’euforia dell’isolamento cessa.
Pavivekāya pītiyā nirodhā uppajjati domanassaṁ, domanassassa nirodhā uppajjati pavivekā pīti.Una volta che l’euforia dell’isolamento cessa, si manifesta tristezza; e quando la tristezza cessa, l’euforia dell’isolamento si manifesta.
‘Tayidaṁ saṅkhataṁ oḷārikaṁ atthi kho pana saṅkhārānaṁ nirodho atthetan’ti—
saṅkhataṁ → saṁkhataṁ (pts) | saṅkhārānaṁ → saṁkhārānaṁ (pts) | atthetanti → atth etan ti (pts)‘Tutto questo è formato da attività ed è grossolano. Ma esiste la cessazione delle attività: quello è reale’.
iti viditvā tassa nissaraṇadassāvī tathāgato tadupātivatto.
tadupātivatto → tad upātivatto (pts)Comprendendo questo e vedendo la fuga da esso, il Realizzato è andato oltre tutto ciò.
Idha pana, bhikkhave, ekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā pubbantānudiṭṭhīnañca paṭinissaggā, aparantānudiṭṭhīnañca paṭinissaggā, sabbaso kāmasaṁyojanānaṁ anadhiṭṭhānā, pavivekāya pītiyā samatikkamā nirāmisaṁ sukhaṁ upasampajja viharati:
kāmasaṁyojanānaṁ → kāmasaññojanānaṁ (bjt, th) | pubbantānudiṭṭhīnañca → pubbantānudiṭṭhīnañ ca (pts) | aparantānudiṭṭhīnañca → aparantānudiṭṭhīnañ ca (pts)Ora, alcuni asceti e bramini, lasciando andare le teorie sul passato e sul futuro, non fissandosi sulle catene della sensualità, e trascendendo l’euforia dell’isolamento, raggiungono e dimorano nella felicità spirituale.
‘etaṁ santaṁ etaṁ paṇītaṁ yadidaṁ nirāmisaṁ sukhaṁ upasampajja viharāmī’ti.‘Questo è pace, questo è sublime, vale a dire, raggiungere e dimorare nella felicità spirituale’.
Tassa taṁ nirāmisaṁ sukhaṁ nirujjhati.Ma poi quella felicità spirituale cessa.
Nirāmisassa sukhassa nirodhā uppajjati pavivekā pīti, pavivekāya pītiyā nirodhā uppajjati nirāmisaṁ sukhaṁ.Una volta che la felicità spirituale cessa, l’euforia dell’isolamento si manifesta; e quando l’euforia dell’isolamento cessa, la felicità spirituale si manifesta.
Seyyathāpi, bhikkhave, yaṁ chāyā jahati taṁ ātapo pharati, yaṁ ātapo jahati taṁ chāyā pharati;
yaṁ → yañ (pts)È come quando la luce del sole riempie lo spazio che l’ombra lascia, o quando l’ombra riempie lo spazio che la luce del sole lascia. …
evameva kho, bhikkhave, nirāmisassa sukhassa nirodhā uppajjati pavivekā pīti, pavivekāya pītiyā nirodhā uppajjati nirāmisaṁ sukhaṁ.
evameva → evam eva (pts)
Tayidaṁ, bhikkhave, tathāgato abhijānāti.
abhijānāti → pajānāti (sya-all, pts)Il Realizzato comprende questo così:
Ayaṁ kho bhavaṁ samaṇo vā brāhmaṇo vā pubbantānudiṭṭhīnañca paṭinissaggā, aparantānudiṭṭhīnañca paṭinissaggā, sabbaso kāmasaṁyojanānaṁ anadhiṭṭhānā, pavivekāya pītiyā samatikkamā, nirāmisaṁ sukhaṁ upasampajja viharati:
kāmasaṁyojanānaṁ → kāmasaññojanānaṁ (bjt, th) | pubbantānudiṭṭhīnañca → pubbantānudiṭṭhīnañ ca (pts) | aparantānudiṭṭhīnañca → aparantānudiṭṭhīnañ ca (pts)Questo buon asceta o bramino, lasciando andare le teorie sul passato e sul futuro, non fissandosi sulle catene della sensualità, e trascendendo l’euforia dell’isolamento, raggiunge e dimora nella felicità spirituale.
‘etaṁ santaṁ etaṁ paṇītaṁ yadidaṁ nirāmisaṁ sukhaṁ upasampajja viharāmī’ti.‘Questo è pace, questo è sublime, vale a dire, entrare e rimanere nella felicità spirituale’.
Tassa taṁ nirāmisaṁ sukhaṁ nirujjhati.Ma poi quella felicità spirituale cessa.
Nirāmisassa sukhassa nirodhā uppajjati pavivekā pīti, pavivekāya pītiyā nirodhā uppajjati nirāmisaṁ sukhaṁ.Una volta che la felicità spirituale cessa, l’euforia dell’isolamento si manifesta; e quando l’euforia dell’isolamento cessa, la felicità spirituale si manifesta.
‘Tayidaṁ saṅkhataṁ oḷārikaṁ atthi kho pana saṅkhārānaṁ nirodho atthetan’ti—
saṅkhataṁ → saṁkhataṁ (pts) | saṅkhārānaṁ → saṁkhārānaṁ (pts) | atthetanti → atth etan ti (pts)‘Tutto questo è formato da attività ed è grossolano. Ma esiste la cessazione delle attività: quello è reale’.
iti viditvā tassa nissaraṇadassāvī tathāgato tadupātivatto.
tadupātivatto → tad upātivatto (pts)Comprendendo questo e vedendo la fuga da esso, il Realizzato è andato oltre tutto ciò.
Idha pana, bhikkhave, ekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā pubbantānudiṭṭhīnañca paṭinissaggā, aparantānudiṭṭhīnañca paṭinissaggā, sabbaso kāmasaṁyojanānaṁ anadhiṭṭhānā, pavivekāya pītiyā samatikkamā, nirāmisassa sukhassa samatikkamā, adukkhamasukhaṁ vedanaṁ upasampajja viharati:
pana → (bj, sya-all, pts) | kāmasaṁyojanānaṁ → kāmasaññojanānaṁ (bjt, th) | pubbantānudiṭṭhīnañca → pubbantānudiṭṭhīnāñ ca (pts) | aparantānudiṭṭhīnañca → aparantānudiṭṭhīnañ ca (pts)Ora, alcuni asceti e bramini, lasciando andare le teorie sul passato e sul futuro, non fissandosi sulle catene della sensualità, trascendendo l’euforia dell’isolamento e la felicità spirituale, raggiunge e dimora nella sensazione neutra.
‘etaṁ santaṁ etaṁ paṇītaṁ yadidaṁ adukkhamasukhaṁ vedanaṁ upasampajja viharāmī’ti.‘Questo è pace, questo è sublime, vale a dire, raggiungere e dimorare nella sensazione neutra’.
Tassa sā adukkhamasukhā vedanā nirujjhati.Ma poi quella sensazione neutra cessa.
Adukkhamasukhāya vedanāya nirodhā uppajjati nirāmisaṁ sukhaṁ, nirāmisassa sukhassa nirodhā uppajjati adukkhamasukhā vedanā.Una volta che la sensazione neutra cessa, la felicità spirituale si manifesta; e quando la felicità spirituale cessa, la sensazione neutra si manifesta.
Seyyathāpi, bhikkhave, yaṁ chāyā jahati taṁ ātapo pharati, yaṁ ātapo jahati taṁ chāyā pharati;È come quando la luce del sole riempie lo spazio che l’ombra lascia, o quando l’ombra riempie lo spazio che la luce del sole lascia. …
evameva kho, bhikkhave, adukkhamasukhāya vedanāya nirodhā uppajjati nirāmisaṁ sukhaṁ, nirāmisassa sukhassa nirodhā uppajjati adukkhamasukhā vedanā.
evameva → evam eva (pts)
Tayidaṁ, bhikkhave, tathāgato abhijānāti.
abhijānāti → pajānāti (bj, sya-all, pts)Il Realizzato comprende questo così:
Ayaṁ kho bhavaṁ samaṇo vā brāhmaṇo vā pubbantānudiṭṭhīnañca paṭinissaggā, aparantānudiṭṭhīnañca paṭinissaggā, sabbaso kāmasaṁyojanānaṁ anadhiṭṭhānā, pavivekāya pītiyā samatikkamā, nirāmisassa sukhassa samatikkamā, adukkhamasukhaṁ vedanaṁ upasampajja viharati:
kāmasaṁyojanānaṁ → kāmasaññojanānaṁ (bjt, th) | pubbantānudiṭṭhīnañca → pubbantānudiṭṭhīnañ ca (pts) | aparantānudiṭṭhīnañca → aparantānudiṭṭhīnañ ca (pts)Questo buon asceta o bramino, lasciando andare le teorie sul passato e sul futuro, non fissandosi sulle catene della sensualità, trascendendo l’euforia dell’isolamento e la felicità spirituale, raggiunge e dimora nella sensazione neutra.
‘etaṁ santaṁ etaṁ paṇītaṁ yadidaṁ adukkhamasukhaṁ vedanaṁ upasampajja viharāmī’ti.‘Questo è pace, questo è sublime, vale a dire, entrare e rimanere nella sensazione neutra’.
Tassa sā adukkhamasukhā vedanā nirujjhati.
sā → Sk omits. (pts note)Ma poi quella sensazione neutra cessa.
Adukkhamasukhāya vedanāya nirodhā uppajjati nirāmisaṁ sukhaṁ, nirāmisassa sukhassa nirodhā uppajjati adukkhamasukhā vedanā.
adukkhamasukhāya → Sk omits vedanā n. ad. (pts note) | sukhaṁ → sukha (bjt)Una volta che la sensazione neutra cessa, la felicità spirituale si manifesta; e quando la felicità spirituale cessa, la sensazione neutra si manifesta.
‘Tayidaṁ saṅkhataṁ oḷārikaṁ atthi kho pana saṅkhārānaṁ nirodho atthetan’ti—
saṅkhataṁ → saṁkhataṁ (pts) | saṅkhārānaṁ → saṁkhārānaṁ (pts) | atthetanti → atth etan ti (pts)‘Tutto questo è formato da attività ed è grossolano. Ma esiste la cessazione delle attività: quello è reale’.
iti viditvā tassa nissaraṇadassāvī tathāgato tadupātivatto.
tadupātivatto → tad upātivatto (pts)Comprendendo questo e vedendo la fuga da esso, il Realizzato è andato oltre tutto ciò.
Idha pana, bhikkhave, ekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā pubbantānudiṭṭhīnañca paṭinissaggā, aparantānudiṭṭhīnañca paṭinissaggā, sabbaso kāmasaṁyojanānaṁ anadhiṭṭhānā, pavivekāya pītiyā samatikkamā, nirāmisassa sukhassa samatikkamā, adukkhamasukhāya vedanāya samatikkamā:
kāmasaṁyojanānaṁ → kāmasaññojanānaṁ (bjt, th) | pubbantānudiṭṭhīnañca → pubbantānudiṭṭhīnañ ca (pts) | aparantānudiṭṭhīnañca → aparantānudiṭṭhīnañ ca (pts)Ora, alcuni asceti e bramini, lasciando andare le teorie sul passato e sul futuro, non fissandosi sulle catene della sensualità, trascendono l’euforia dell’isolamento, la felicità spirituale, e la sensazione neutra.
‘santohamasmi, nibbutohamasmi, anupādānohamasmī’ti samanupassati.
santohamasmi nibbutohamasmi anupādānohamasmīti → santo ham asmi nibbuto ham asmi anupādāno ham asmīti (pts)Si ritengono così: ‘Sono in pace; sono estinto; sono libero dall’attaccamento’.
Tayidaṁ, bhikkhave, tathāgato abhijānāti.
abhijānāti → pajānāti (bj, sya-all); pajānati (pts)Il Realizzato comprende questo così:
Ayaṁ kho bhavaṁ samaṇo vā brāhmaṇo vā pubbantānudiṭṭhīnañca paṭinissaggā, aparantānudiṭṭhīnañca paṭinissaggā, sabbaso kāmasaṁyojanānaṁ anadhiṭṭhānā, pavivekāya pītiyā samatikkamā, nirāmisassa sukhassa samatikkamā, adukkhamasukhāya vedanāya samatikkamā:
kāmasaṁyojanānaṁ → kāmasaññojanānaṁ (bjt, th) | aparantānudiṭṭhīnañca → aparantānu diṭṭhīnañca (th)Questo buon asceta o bramino, lasciando andare le teorie sul passato e sul futuro, non fissandosi sulle catene della sensualità, trascende l’euforia dell’isolamento, la felicità spirituale, e la sensazione neutra.
‘santohamasmi, nibbutohamasmi, anupādānohamasmī’ti samanupassati;Si ritiene così: ‘Sono in pace; sono estinto; sono libero dall’attaccamento’.
addhā ayamāyasmā nibbānasappāyaṁyeva paṭipadaṁ abhivadati.
nibbānasappāyaṁyeva → nibbānasappāyameva (sya-all) | eva → Sk sappayañ ñeva. (pts note) | nibbānasappāyaṁyeva → nibbānasappāyaññeva (bjt) | ayamāyasmā nibbānasappāyaṁyeva → ayam āyasmā nibbānaṁ sappāyam eva (pts)Chiaramente questo venerabile parla di una pratica che conduce all’estinzione.
Atha ca panāyaṁ bhavaṁ samaṇo vā brāhmaṇo vā pubbantānudiṭṭhiṁ vā upādiyamāno upādiyati, aparantānudiṭṭhiṁ vā upādiyamāno upādiyati, kāmasaṁyojanaṁ vā upādiyamāno upādiyati, pavivekaṁ vā pītiṁ upādiyamāno upādiyati, nirāmisaṁ vā sukhaṁ upādiyamāno upādiyati, adukkhamasukhaṁ vā vedanaṁ upādiyamāno upādiyati.
ca → (sya-all) | kāmasaṁyojanaṁ → kāmasaññojanaṁ (bjt, th)Ma comunque, si attacca lo stesso a teorie sul passato o sul futuro, o alle catene della sensualità, o all’euforia dell’isolamento, o alla felicità spirituale, o alla sensazione neutra.
Yañca kho ayamāyasmā:
yañca → yañ ca (pts) | ayamāyasmā → ayam āyasmā (pts)E quando si ritiene così:
‘santohamasmi, nibbutohamasmi, anupādānohamasmī’ti samanupassati tadapi imassa bhoto samaṇassa brāhmaṇassa upādānamakkhāyati.
samaṇassa brāhmaṇassa → samaṇabrāhmaṇassa (sya-all) | samaṇassa brāhmaṇassa upādānamakkhāyati → samaṇabrāhmaṇassa upādānam akkhāyati (pts) | ap → Bm Si api. (pts note) | santohamasmi nibbutohamasmi anupādānohamasmīti → santo ham asmi nibbuto ham asmi anupādāno ham asmīti (pts) | tadapi → tad ap (pts)‘Sono in pace; sono estinto; sono libero dall’attaccamento’, anche questo è attaccamento da parte sua.
‘Tayidaṁ saṅkhataṁ oḷārikaṁ atthi kho pana saṅkhārānaṁ nirodho atthetan’ti—
saṅkhataṁ → saṁkhataṁ (pts) | saṅkhārānaṁ → saṁkhārānaṁ (pts) | atthetanti → atth etan ti (pts)‘Tutto questo è formato da attività ed è grossolano. Ma esiste la cessazione delle attività: quello è reale’.
iti viditvā tassa nissaraṇadassāvī tathāgato tadupātivatto.
tadupātivatto → tad upātivatto (pts)Comprendendo questo e vedendo la fuga da esso, il Realizzato è andato oltre tutto ciò.
Idaṁ kho pana, bhikkhave, tathāgatena anuttaraṁ santivarapadaṁ abhisambuddhaṁ yadidaṁ—
santivarapadaṁ → santaṁ varapadaṁ (bj: syā) | santivarapadaṁ → Si santaṁ varaṁ padaṁ. (pts note)Ma il Realizzato si è risvegliato allo stato supremo di pace sublime, vale a dire
channaṁ phassāyatanānaṁ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṁ viditvā anupādāvimokkho”ti.
viditvā → anupādāvimokkho. tayidaṁ bhikkhave tathāgatena anuttaraṁ santivarapadaṁ abhisambuddhaṁ, yadidaṁ channaṁ phassāyatanānaṁ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṁ viditvā anupādāvimokkhoti (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | anupādāvimokkho’’ti → anupādāvimokkho. tayidaṁ bhikkhave tathāgatena anuttaraṁ santivarapadaṁ abhisambuddhaṁ, yadidaṁ channaṁ phassāyatanaṁ samudayañca atthaṅgamañca assādañca adīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṁ viditvā anupādāvimokkhoti (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | vimokkho → Bm adds ti & omits following down to idam avoca. (pts note) | santivarapadaṁ → Si santaṁ varaṁ padaṁ. (pts note)la liberazione attraverso il distacco dopo aver compreso secondo realtà l’origine, la fine, la gratifica, lo svantaggio, e la fuga dai sei campi di contatto”.
Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)Questo è ciò che il Buddha disse.
Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.
abhinandunti → abhinandun ti (pts)Contenti, i monaci trassero piacere da ciò che il Buddha disse.