Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Majjhima Nikāya 106มัชฌิมนิกาย

Āneñjasappāyasutta๑๐๖ อาเนญชสัปปายสูตร

Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)
ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้
ekaṁ samayaṁ bhagavā kurūsu viharati kammāsadhammaṁ nāma kurūnaṁ nigamo.
kammāsadhammaṁ → kammāsadammaṁ (bj); kammassadhamman (pts) | Kammassadhamman → Bm Si Kammāsadhammaṁ. (pts note)
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ นิคมของชาวกุรุชื่อกัมมาสธัมมะ แคว้นกุรุ
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:สมัยนั้นแล พระผู้มีพระภาคได้รับสั่งเรียกภิกษุทั้งหลายมาตรัสว่า “bhikkhavo”ti.
bhikkhavoti → bhikkhavo ti (pts)
“ภิกษุทั้งหลาย”

“Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
bhadanteti → bhadante ti (pts)
ภิกษุเหล่านั้นทูลรับสนองพระดำรัสแล้ว
Bhagavā etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
พระผู้มีพระภาคจึงได้ ตรัสเรื่องนี้ว่า

“Aniccā, bhikkhave, kāmā tucchā musā mosadhammā.
musā → (bj) | mosadhammā māyākatametaṁ → moghadhammā māyākatam etaṁ (pts) | moghadhammā → So Sk Bu; Bm Si mosadhammā. (pts note)
“ภิกษุทั้งหลาย กาม ไม่เที่ยง เป็นของว่างเปล่า เท็จ มีความเลือนหายไป เป็นธรรมดา
Māyākatametaṁ, bhikkhave, bālalāpanaṁ.
māyākatametaṁ → māyākatame taṁ (my) | māyākatametaṁ → māyākatam etaṁ (pts)
ลักษณะของกามนี้ เป็นความล่อลวง เป็นที่บ่นถึงของคนพาล
Ye ca diṭṭhadhammikā kāmā, ye ca samparāyikā kāmā;กาม ที่มีในภพนี้ และกามที่มีในภพหน้า yā ca diṭṭhadhammikā kāmasaññā, yā ca samparāyikā kāmasaññā—กามสัญญา(ความกำหนดหมายในกาม) ที่มี ในภพนี้ และกามสัญญาที่มีในภพหน้า ubhayametaṁ māradheyyaṁ, mārassesa visayo, mārassesa nivāpo, mārassesa gocaro.
mārassesa → mārasseva (mr) | mārassesa → mārasseva (cck: ka.) | mārassesa visayo mārassesa nivāpo mārassesa gocaro → mārassesavisayo mārassesanivāpo mārassesagocaro (bjt) | ubhayametaṁ → ubhayam etaṁ (pts) | mārassesa → mārass esa (pts)
ทั้ง ๒ ประการนั้น เป็นบ่วงแห่งมาร เป็นวิสัยแห่งมาร เป็นเหยื่อแห่งมาร เป็นโคจรแห่งมาร
Etthete pāpakā akusalā mānasā abhijjhāpi byāpādāpi sārambhāpi saṁvattanti.
etthete → etth ete (pts) | abhijjhāpi byāpādāpi sārambhāpi → abhijjhā pi vyāpādā pi sārambhā pi (pts)
ในกามนี้มีบาปอกุศล ทางใจเหล่านี้ คือ อภิชฌาบ้าง พยาบาทบ้าง สารัมภะ(ความแข่งดี)บ้าง
Teva ariyasāvakassa idhamanusikkhato antarāyāya sambhavanti.
teva → te ca (pts) | ca → So Sk Si Bu; Bm va. (pts note) | sambhavanti → Sk bhavanti. 3Bm pahānaṁ. (pts note)
กาม เหล่านั้นนั่นเอง ย่อมก่ออันตรายให้แก่อริยสาวกผู้ตามศึกษาอยู่ในธรรมวินัยนี้

Tatra, bhikkhave, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati:อริยสาวกย่อมพิจารณาเห็นในเรื่องกามนั้นดังนี้ว่า ‘ye ca diṭṭhadhammikā kāmā, ye ca samparāyikā kāmā;‘กามที่มีในภพนี้ และ กามที่มีในภพหน้า yā ca diṭṭhadhammikā kāmasaññā, yā ca samparāyikā kāmasaññā—กามสัญญาที่มีในภพนี้ และกามสัญญาที่มีในภพหน้า ubhayametaṁ māradheyyaṁ, mārassesa visayo, mārassesa nivāpo, mārassesa gocaro.
mārassesa visayo mārassesa nivāpo mārassesa gocaro → mārassesavisayo mārassesanivāpo mārassesagocaro (bjt)
ทั้ง ๒ ประการนั้น เป็นบ่วงแห่งมาร เป็นวิสัยแห่งมาร เป็นเหยื่อแห่งมาร เป็นโคจรแห่ง มาร
Etthete pāpakā akusalā mānasā abhijjhāpi byāpādāpi sārambhāpi saṁvattanti,ในกามนี้มีบาปอกุศลทางใจเหล่านี้ คือ อภิชฌาบ้าง พยาบาทบ้าง สารัมภะ บ้าง teva ariyasāvakassa idhamanusikkhato antarāyāya sambhavanti.กามเหล่านั้นนั่นเอง ย่อมก่ออันตรายให้แก่อริยสาวกผู้ตามศึกษาอยู่ในธรรม วินัยนี้ Yannūnāhaṁ vipulena mahaggatena cetasā vihareyyaṁ abhibhuyya lokaṁ adhiṭṭhāya manasā.
yannūnāhaṁ → yannunāhaṁ (pts) | yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my)
ทางที่ดี เราพึงอยู่ด้วยจิตอันไพบูลย์เป็นมหัคคตะ อธิษฐานใจครอบงำโลก
Vipulena hi me mahaggatena cetasā viharato abhibhuyya lokaṁ adhiṭṭhāya manasā ye pāpakā akusalā mānasā abhijjhāpi byāpādāpi sārambhāpi te na bhavissanti.
abhijjhāpi byāpādāpi sārambhāpi → abhijjhā pi vyāpādā pi sārambhā pi (pts)
เพราะเมื่อเราอยู่ด้วยมหัคคตจิตอันไพบูลย์เป็นมหัคคตะ อธิษฐานใจครอบงำโลกอยู่ บาปอกุศลที่เกิดทางใจ คือ อภิชฌาบ้าง พยาบาทบ้าง สารัมภะบ้าง เหล่านั้น จักไม่มี
Tesaṁ pahānā aparittañca me cittaṁ bhavissati appamāṇaṁ subhāvitan’ti.
aparittañca → aparittañ ca (pts) | subhāvitanti → subhāvitan ti (pts)
เพราะละอกุศลเหล่านั้นได้แล้ว จิตของเราก็จักเป็นจิตไม่เล็กน้อย หา ประมาณมิได้ และเป็นจิตที่อบรมดีแล้ว’

Tassa evaṁpaṭipannassa tabbahulavihārino āyatane cittaṁ pasīdati.
tabbahulavihārino → So Sk Bm Si & Bu omit; Bm infra & Bu (once) tabbuhūlav. (pts note) | evaṁpaṭipannassa → evaṁ paṭipannassa (bjt, th, pts)
เมื่ออริยสาวกนั้นปฏิบัติอย่างนี้แล้ว เป็นผู้มากด้วยปฏิปทานั้นอยู่ จิตย่อม ผ่องใสในอายตนะ
Sampasāde sati etarahi vā āneñjaṁ samāpajjati paññāya vā adhimuccati.
āneñjaṁ → ānejjaṁ (si); āṇañjaṁ (pts1ed) | āneñjaṁ → āṇañjaṁ (pts) | āneñjaṁ → ānejjaṁ (bj: sīmu) | sati → So Bm Si; Sk Bu sampasādessati, (pts note) | āṇañjaṁ → So Sk Bu; Bm Si āneñjaṁ, as uaually. (pts note)
เมื่อมีความผ่องใส อริยสาวกนั้นย่อมเข้าถึงอาเนญชสมาบัติ หรือน้อมใจไปในปัญญาในปัจจุบันได้
Kāyassa bhedā paraṁ maraṇā, ṭhānametaṁ vijjati yaṁ taṁsaṁvattanikaṁ viññāṇaṁ assa āneñjūpagaṁ.
āneñjūpagaṁ → āṇañjūpagaṁ (pts) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | taṁsaṁvattanikaṁ → taṁ saṁvattanikaṁ (bjt, pts) | yaṁ taṁsaṁvattanikaṁ → yantaṁ saṁvattanikaṁ (th) | paraṁ → param (pts) | ṭhānametaṁ → ṭhānam etaṁ (pts)
เป็นไปได้ที่หลังจากตายแล้ว วิญญาณที่เป็น ไปในภพนั้น ๆ พึงเป็นวิญญาณเข้าถึงสภาพหาความหวั่นไหวมิได้
Ayaṁ, bhikkhave, paṭhamā āneñjasappāyā paṭipadā akkhāyati.
āneñjasappāyā → āṇañjasappāya (pts) | āṇañjasappāya → So Si always; Sk here; Bm always, & Sk usually, -sappāya-. (pts note) | paṭipadā → So Bm Si always; & Sk paṭipadāmakkhāyati. (pts note)
ภิกษุทั้งหลาย นี้เราเรียกว่า ปฏิปทาที่เป็นสัปปายะแก่อาเนญชสมาบัติ ประการที่ ๑

Puna caparaṁ, bhikkhave, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati:
paṭisañcikkhati → patisañcikkhati (pts) | caparaṁ → ca paraṁ (pts)
อีกประการหนึ่ง อริยสาวกพิจารณาเห็นดังนี้ว่า
‘ye ca diṭṭhadhammikā kāmā, ye ca samparāyikā kāmā;‘กามที่มีในภพนี้ และกามที่มีในภพหน้า yā ca diṭṭhadhammikā kāmasaññā, yā ca samparāyikā kāmasaññā;
kāmasaññā → Sk omits ye ca diṭṭhadhammikā . . . kāmasaññā. (pts note)
กามสัญญาที่มีในภพนี้ และกามสัญญาที่มีในภพหน้า
yaṁ kiñci rūpaṁ sabbaṁ rūpaṁ cattāri ca mahābhūtāni, catunnañca mahābhūtānaṁ upādāyarūpan’ti.
rūpaṁ sabbaṁ rūpaṁ cattāri → yaṁ kiñci rūpaṁ cattāri (bj, pts1ed) | sabbaṁ rūpaṁ → (bj, pts) | upādāyarūpanti → rūpanti (bj); upādāya sabbaṁ rūpan ti (pts) | ca → (sya-all) | rūpaṁ → yaṁ kiñci rūpaṁ sabbaṁ rūpaṁ (bj: machasaṁ, syā) | rūpaṁ → ( ) natthi sī. pī. potthakesu (cck note) | yaṅkiñci → yaṅkiñci rūpaṁ cattāri ca mahābhūtānīti dissati (sya-all: yu.) | rūpaṁ → Si adds sabbaṁ rūpaṁ. (pts note) | ca → omits ca. (pts note) | upādāyarūpanti → upādāya rūpanti (th) | catunnañca → catunnañ ca (pts)
รูป บางชนิด และรูปทั้งหมด คือ มหาภูตรูป ๔ และรูปที่อาศัยมหาภูตรูป ๔ ก็มีอยู่
Tassa evaṁpaṭipannassa tabbahulavihārino āyatane cittaṁ pasīdati.
paṭipannassa → Sk sup-. (pts note) | evaṁpaṭipannassa → evaṁ paṭipannassa (bjt, th, pts)
เมื่ออริยสาวกนั้นปฏิบัติอย่างนี้แล้ว เป็นผู้มากด้วยปฏิปทานั้นอยู่ จิตย่อมผ่องใส ในอายตนะ
Sampasāde sati etarahi vā āneñjaṁ samāpajjati paññāya vā adhimuccati.
āneñjaṁ → āṇañjaṁ (pts)
เมื่อมีความผ่องใส อริยสาวกนั้นย่อมเข้าถึงอาเนญชสมาบัติ หรือ น้อมใจไปในปัญญาในปัจจุบันได้
Kāyassa bhedā paraṁ maraṇā, ṭhānametaṁ vijjati yaṁ taṁsaṁvattanikaṁ viññāṇaṁ assa āneñjūpagaṁ.
āneñjūpagaṁ → āṇañjūpagaṁ (pts) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | taṁsaṁvattanikaṁ → taṁ saṁvattanikaṁ (bjt, pts) | yaṁ taṁsaṁvattanikaṁ → yantaṁ saṁvattanikaṁ (th) | paraṁ → param (pts) | ṭhānametaṁ → ṭhānam etaṁ (pts)
เป็นไปได้ที่หลังจากตายแล้ว วิญญาณที่เป็นไป ในภพนั้น ๆ พึงเป็นวิญญาณเข้าถึงสภาพหาความหวั่นไหวมิได้
Ayaṁ, bhikkhave, dutiyā āneñjasappāyā paṭipadā akkhāyati.
āneñjasappāyā → āṇañjasappāyā (pts)
ภิกษุทั้งหลาย นี้เราเรียกว่า ปฏิปทาที่เป็นสัปปายะแก่อาเนญชสมาบัติ ประการที่ ๒

Puna caparaṁ, bhikkhave, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati:
caparaṁ → ca paraṁ (pts)
อีกประการหนึ่ง อริยสาวกพิจารณาเห็นดังนี้ว่า
‘ye ca diṭṭhadhammikā kāmā, ye ca samparāyikā kāmā;‘กามที่มีในภพนี้ และกามที่ มีในภพหน้า yā ca diṭṭhadhammikā kāmasaññā, yā ca samparāyikā kāmasaññā;กามสัญญาที่มีในภพนี้ และกามสัญญาที่มีในภพหน้า ye ca diṭṭhadhammikā rūpā, ye ca samparāyikā rūpā;รูปที่มีในภพนี้ และรูปที่มีในภพหน้า yā ca diṭṭhadhammikā rūpasaññā, yā ca samparāyikā rūpasaññā—
+ → yā ca diṭṭhadhammikā (pts)
รูปสัญญาที่มีในภพนี้ และรูปสัญญาที่มีในภพหน้า
ubhayametaṁ aniccaṁ.
ubhayametaṁ → yā ca samparāyikā rūpasaññā ubhayam etaṁ (pts)
ทั้ง ๒ ประการ เป็นของไม่เที่ยง
Yadaniccaṁ taṁ nālaṁ abhinandituṁ, nālaṁ abhivadituṁ, nālaṁ ajjhositun’ti.
aniccaṁ → So Si only; Bm also omits taṁ. (pts note) | yadaniccaṁ → yad aniccaṁ (pts) | ajjhositunti → ajjhositun ti (pts)
สิ่งใดไม่เที่ยง สิ่งนั้นไม่ควรยินดี ไม่ควรพูดชม ไม่ควร ติดใจ’
Tassa evaṁpaṭipannassa tabbahulavihārino āyatane cittaṁ pasīdati.
evaṁpaṭipannassa → evaṁ paṭipannassa (bjt, th, pts)
เมื่ออริยสาวกนั้นปฏิบัติอย่างนี้แล้ว เป็นผู้มากด้วยปฏิปทานั้นอยู่ จิตย่อม ผ่องใสในอายตนะ
Sampasāde sati etarahi vā āneñjaṁ samāpajjati paññāya vā adhimuccati.
āneñjaṁ → āṇañjaṁ (pts)
เมื่อมีความผ่องใส อริยสาวกนั้นย่อมเข้าถึงอาเนญชสมาบัติ หรือน้อมใจไปในปัญญาในปัจจุบันได้
Kāyassa bhedā paraṁ maraṇā, ṭhānametaṁ vijjati yaṁ taṁsaṁvattanikaṁ viññāṇaṁ assa āneñjūpagaṁ.
paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | taṁsaṁvattanikaṁ → taṁ saṁvattanikaṁ (bjt, pts) | yaṁ taṁsaṁvattanikaṁ → yantaṁ saṁvattanikaṁ (th) | paraṁ maraṇā ṭhānametaṁ → parammaraṇā ṭhānam etaṁ (pts) | āneñjūpagaṁ → āṇañjūpagaṁ (pts)
เป็นไปได้ที่หลังจากตายแล้ว วิญญาณที่เป็น ไปในภพนั้น ๆ พึงเป็นวิญญาณเข้าถึงสภาพหาความหวั่นไหวมิได้
Ayaṁ, bhikkhave, tatiyā āneñjasappāyā paṭipadā akkhāyati.
āneñjasappāyā → āṇañjasappāyā (pts)
ภิกษุทั้งหลาย นี้เราเรียกว่า ปฏิปทาที่เป็นสัปปายะแก่อาเนญชสมาบัติ ประการที่ ๓

Puna caparaṁ, bhikkhave, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati:
caparaṁ → ca paraṁ (pts) | iti → ti (pts)
อีกประการหนึ่ง อริยสาวกพิจารณาเห็นดังนี้ว่า
‘ye ca diṭṭhadhammikā kāmā, ye ca samparāyikā kāmā;‘กามที่มีในภพนี้ และกามที่มีในภพหน้า yā ca diṭṭhadhammikā kāmasaññā, yā ca samparāyikā kāmasaññā;กามสัญญาที่มีในภพนี้ และกามสัญญาที่มีในภพหน้า ye ca diṭṭhadhammikā rūpā, ye ca samparāyikā rūpā;รูปที่มีในภพนี้ และรูปที่มีในภพหน้า yā ca diṭṭhadhammikā rūpasaññā, yā ca samparāyikā rūpasaññā;รูปสัญญาที่มีในภพนี้ และรูปสัญญาที่มีใน ภพหน้า yā ca āneñjasaññā—และอาเนญชสัญญา sabbā saññā.สัญญาทั้งหมดนี้ Yatthetā aparisesā nirujjhanti etaṁ santaṁ etaṁ paṇītaṁ—
yatthetā → yatth etā (pts)
ย่อมดับไม่เหลือในฌานใด ฌาน นั้น
yadidaṁ ākiñcaññāyatanan’ti.
ākiñcaññāyatananti → ākiñcaññāyatanan ti (pts)
คืออากิญจัญญายตนฌาน เป็นฌานอันสงบ ประณีต’
Tassa evaṁpaṭipannassa tabbahulavihārino āyatane cittaṁ pasīdati.
evaṁpaṭipannassa → evaṁ paṭipaṇṇassa (pts) | evaṁpaṭipannassa → evaṁ paṭipannassa (bjt, th)
เมื่ออริยสาวกนั้นปฏิบัติ อย่างนี้แล้ว เป็นผู้มากด้วยปฏิปทานั้นอยู่ จิตย่อมผ่องใสในอายตนะ
Sampasāde sati etarahi vā ākiñcaññāyatanaṁ samāpajjati paññāya vā adhimuccati.เมื่อมีความ ผ่องใส อริยสาวกนั้นย่อมเข้าถึงอากิญจัญญายตนสมาบัติ หรือน้อมใจไปในปัญญาใน ปัจจุบันได้ Kāyassa bhedā paraṁ maraṇā, ṭhānametaṁ vijjati yaṁ taṁsaṁvattanikaṁ viññāṇaṁ assa ākiñcaññāyatanūpagaṁ.
paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | taṁsaṁvattanikaṁ → taṁ saṁvattanikaṁ (bjt, pts) | yaṁ taṁsaṁvattanikaṁ → yantaṁ saṁvattanikaṁ (th) | paraṁ → param (pts) | ṭhānametaṁ → ṭhānam etaṁ (pts)
เป็นไปได้ที่หลังจากตายไปแล้ว วิญญาณที่เป็นไปในภพนั้น ๆ พึงเป็นวิญญาณเข้าถึงอากิญจัญญายตนภูมิ
Ayaṁ, bhikkhave, paṭhamā ākiñcaññāyatanasappāyā paṭipadā akkhāyati.ภิกษุทั้งหลาย นี้เราเรียกว่า ปฏิปทาที่เป็นสัปปายะแก่อากิญจัญญายตน สมาบัติ ประการที่ ๑

Puna caparaṁ, bhikkhave, ariyasāvako araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā iti paṭisañcikkhati:
suññāgāragato vā → (pts) | caparaṁ → ca paraṁ (pts)
อีกประการหนึ่ง อริยสาวกไปสู่ป่าก็ดี ไปสู่โคนไม้ก็ดี ไปสู่เรือนว่าง ก็ดี ย่อมพิจารณาเห็นดังนี้ว่า
‘suññamidaṁ attena vā attaniyena vā’ti.
suññamidaṁ → suññam idaṁ (pts) | vāti → vā ti (pts)
‘สิ่งนี้ว่างจากอัตตา หรือสิ่งที่เนื่องด้วยอัตตา’
Tassa evaṁpaṭipannassa tabbahulavihārino āyatane cittaṁ pasīdati.
evaṁpaṭipannassa → evaṁ paṭipaṇṇassa (pts) | evaṁpaṭipannassa → evaṁ paṭipannassa (bjt, th)
เมื่อ อริยสาวกนั้นปฏิบัติอย่างนี้แล้ว เป็นผู้มากด้วยปฏิปทานั้นอยู่ จิตย่อมผ่องใสใน อายตนะ
Sampasāde sati etarahi vā ākiñcaññāyatanaṁ samāpajjati paññāya vā adhimuccati.เมื่อมีความผ่องใส อริยสาวกนั้นย่อมเข้าถึงอากิญจัญญายตนสมาบัติ หรือน้อมใจไปในปัญญาในปัจจุบันได้ Kāyassa bhedā paraṁ maraṇā, ṭhānametaṁ vijjati yaṁ taṁsaṁvattanikaṁ viññāṇaṁ assa ākiñcaññāyatanūpagaṁ.
paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | taṁsaṁvattanikaṁ → taṁ saṁvattanikaṁ (bjt, pts) | yaṁ taṁsaṁvattanikaṁ → yantaṁ saṁvattanikaṁ (th) | paraṁ → param (pts) | ṭhānametaṁ → ṭhānaṁ etaṁ (pts)
เป็นไปได้ที่หลังจากตายแล้ว วิญญาณที่เป็น ไปในภพนั้น ๆ พึงเป็นวิญญาณเข้าถึงอากิญจัญญายตนภูมิ
Ayaṁ, bhikkhave, dutiyā ākiñcaññāyatanasappāyā paṭipadā akkhāyati.
Ayaṁ → Sk adds pi. (pts note)
ภิกษุทั้งหลาย นี้เราเรียกว่า ปฏิปทาที่เป็นสัปปายะแก่อากิญจัญญายตน สมาบัติ ประการที่ ๒

Puna caparaṁ, bhikkhave, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati:
caparaṁ → ca paraṁ (pts)
อีกประการหนึ่ง อริยสาวกพิจารณาเห็นดังนี้ว่า
‘nāhaṁ kvacani kassaci kiñcanatasmiṁ, na ca mama kvacani kismiñci kiñcanaṁ natthī’ti.
kvacani → kvacini (bj-a, sya-all, km) | kiñcanatasmiṁ → kiñcanattasmiṁ (bj); kiñcanatasmi (?) | kismiñci kiñcanaṁ natthīti → kismici kiñcanatatthīti (bj) | kvacani → kvacini na (sya-all) | kiñcanatatthī’ti → kiñcanaṁ natthiti (bj: sīmu, machasaṁ, PTS) | kvacani → kvacini (cck: syā. kaṁ. sī. aṭṭha.) | kiñcanatasmiṁ → kiñcanatasmi (cck: ?) | kvacani → So Bm Bu; Si kvacini; Sk kucana kassaci. Si inserts na before kassaci. (pts note) | kismiñci → Sk kucani kismici. (pts note) | natthīti → na tthīti (pts)
‘เราไม่มีในที่ไหน ๆ สิ่งน้อยหนึ่งของใคร ๆ ก็ไม่มีในเรานั้น และสิ่งน้อยหนึ่งของเราก็ไม่มีในที่ไหน ๆ ในใคร ๆ ก็ไม่มีสิ่งน้อยหนึ่งเลย’
Tassa evaṁpaṭipannassa tabbahulavihārino āyatane cittaṁ pasīdati.
evaṁpaṭipannassa → evaṁ paṭipannassa (bjt, th, pts)
เมื่ออริยสาวกนั้นปฏิบัติอย่างนี้แล้ว เป็นผู้มาก ด้วยปฏิปทานั้นอยู่ จิตย่อมผ่องใสในอายตนะ
Sampasāde sati etarahi vā ākiñcaññāyatanaṁ samāpajjati paññāya vā adhimuccati.เมื่อมีความผ่องใส อริยสาวกนั้น ย่อมเข้าถึงอากิญจัญญายตนสมาบัติ หรือน้อมใจไปในปัญญาในปัจจุบันได้ Kāyassa bhedā paraṁ maraṇā, ṭhānametaṁ vijjati yaṁ taṁsaṁvattanikaṁ viññāṇaṁ assa ākiñcaññāyatanūpagaṁ.
paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | taṁsaṁvattanikaṁ → taṁ saṁvattanikaṁ (bjt, pts) | yaṁ taṁsaṁvattanikaṁ → yantaṁ saṁvattanikaṁ (th) | paraṁ → param (pts) | ṭhānametaṁ → ṭhānaṁ etaṁ (pts)
เป็นไป ได้ที่หลังจากตายแล้ว วิญญาณที่เป็นไปในภพนั้น ๆ พึงเป็นวิญญาณเข้าถึง อากิญจัญญายตนภูมิ
Ayaṁ, bhikkhave, tatiyā ākiñcaññāyatanasappāyā paṭipadā akkhāyati.
Ayaṁ → Sk adds pi. (pts note)
ภิกษุทั้งหลาย นี้เราเรียกว่า ปฏิปทาที่เป็นสัปปายะแก่อากิญจัญญายตน สมาบัติ ประการที่ ๓

Puna caparaṁ, bhikkhave, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati:
caparaṁ → ca paraṁ (pts)
อีกประการหนึ่ง อริยสาวกพิจารณาเห็นดังนี้ว่า
‘ye ca diṭṭhadhammikā kāmā, ye ca samparāyikā kāmā;‘กามที่มีในภพนี้ และ กามที่มีในภพหน้า yā ca diṭṭhadhammikā kāmasaññā, yā ca samparāyikā kāmasaññā;กามสัญญาที่มีในภพนี้ และกามสัญญาที่มีในภพหน้า ye ca diṭṭhadhammikā rūpā, ye ca samparāyikā rūpā;รูปที่มี ในภพนี้ และรูปที่มีในภพหน้า yā ca diṭṭhadhammikā rūpasaññā, yā ca samparāyikā rūpasaññā;รูปสัญญาที่มีในภพนี้ และรูปสัญญาที่มีในภพหน้า yā ca āneñjasaññā, yā ca ākiñcaññāyatanasaññā—อาเนญชสัญญา และอากิญจัญญายตนสัญญา sabbā saññā.สัญญาทั้งหมดนี้ Yatthetā aparisesā nirujjhanti etaṁ santaṁ etaṁ paṇītaṁ—
yatthetā → yatth etā (pts)
ย่อมดับไม่เหลือใน ฌานใด ฌานนั้น
yadidaṁ nevasaññānāsaññāyatanan’ti.
nevasaññānāsaññāyatananti → nevasaññānāsaññāyatanan ti (pts)
คือเนวสัญญานาสัญญายตนสมาบัติ เป็นสมาบัติอันสงบ ประณีต’
Tassa evaṁpaṭipannassa tabbahulavihārino āyatane cittaṁ pasīdati.
evaṁpaṭipannassa → evaṁ paṭipannassa (bjt, th, pts)
เมื่ออริยสาวกนั้นปฏิบัติอย่างนี้แล้ว เป็นผู้มากด้วยปฏิปทานั้นอยู่ จิตย่อมผ่องใส ในอายตนะ
Sampasāde sati etarahi vā nevasaññānāsaññāyatanaṁ samāpajjati paññāya vā adhimuccati.เมื่อมีความผ่องใส อริยสาวกนั้นย่อมเข้าถึงเนวสัญญานาสัญญายตน สมาบัติ หรือน้อมใจไปในปัญญาในปัจจุบันได้ Kāyassa bhedā paraṁ maraṇā, ṭhānametaṁ vijjati yaṁ taṁsaṁvattanikaṁ viññāṇaṁ assa nevasaññānāsaññāyatanūpagaṁ.
paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | taṁsaṁvattanikaṁ → taṁ saṁvattanikaṁ (bjt, pts) | yaṁ taṁsaṁvattanikaṁ → yantaṁ saṁvattanikaṁ (th) | paraṁ → param (pts) | ṭhānametaṁ → ṭhānaṁ etaṁ (pts)
เป็นไปได้ที่หลังจากตายแล้ว วิญญาณที่เป็นไปในภพนั้น ๆ พึงเป็นวิญญาณเข้าถึงเนวสัญญานาสัญญายตนภูมิ
Ayaṁ, bhikkhave, nevasaññānāsaññāyatanasappāyā paṭipadā akkhāyatī”ti.ภิกษุทั้งหลาย นี้เราเรียกว่า ปฏิปทาที่เป็นสัปปายะแก่เนวสัญนาสัญญายตน สมาบัติ”

Evaṁ vutte, āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
เมื่อพระผู้มีพระภาคตรัสอย่างนี้แล้ว ท่านพระอานนท์ได้กราบทูล พระผู้มีพระภาคว่า
“idha, bhante, bhikkhu evaṁ paṭipanno hoti:“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ภิกษุในพระธรรมวินัยนี้ปฏิบัติอย่างนี้ แล้ว ‘no cassa, no ca me siyā; na bhavissati, na me bhavissati; yadatthi yaṁ, bhūtaṁ—taṁ pajahāmī’ti.
bhavissati na → (sya-all) | bhavissati → Si omits na bhavissati. (pts note) | + → nocassa (th) | yaṁ bhūtaṁ → yambhūtaṁ (th) | cassa → assa (pts) | yadatthi → yad atthi (pts)
ย่อมได้อุเบกขาอย่างนี้ว่า ‘สิ่งที่ไม่มีก็ไม่พึงมีแก่เรา หากจักไม่มีก็จักไม่มี แก่เรา เพราะเราจะละสิ่งที่กำลังมีอยู่และมีมาแล้วนั้นไป’
Evaṁ upekkhaṁ paṭilabhati.
evaṁ → (sya-all) | evaṁ → So Bm Bu; Sk Si omit evaṁ here. (pts note) | upekhaṁ → So Sk Bu; Bm Si as always, upekkhaṁ. (pts note)
Parinibbāyeyya nu kho so, bhante, bhikkhu na vā parinibbāyeyyā”ti?
parinibbāyeyya → parinibbāyi (pts) | so → eso (pts) | Parinibbāyi → So Sk Bu; Bm Si parinibbāyeyya. (pts note) | eso → So Bu; Sk Bm Si so. (pts note) | bhikkhūti → Bm Si bhikkhu na vā parinibbāyeyyāti. (pts note)
ภิกษุนั้นพึงปรินิพพาน หรือไม่พึงปรินิพพาน พระพุทธเจ้าข้า”

“Apetthekacco, ānanda, bhikkhu parinibbāyeyya, apetthekacco bhikkhu na parinibbāyeyyā”ti.
apetthekacco → ap etth ekacco (pts)
พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “อานนท์ ภิกษุบางรูปพึงปรินิพพานในอัตภาพนี้ บางรูปไม่พึงปรินิพพานในอัตภาพนี้”

“Ko nu kho, bhante, hetu ko paccayo yenapetthekacco bhikkhu parinibbāyeyya, apetthekacco bhikkhu na parinibbāyeyyā”ti?
yenapetthekacco → yenāpetthekacco (sya-all); yena ap etth ekacco (pts) | ap → Bm yen'; ap'; Si yenāp'. (pts note)
“อะไรหนอเป็นเหตุเป็นปัจจัยให้ภิกษุบางรูปปรินิพพานในอัตภาพนี้ บางรูป ไม่ปรินิพพานในอัตภาพนี้ พระพุทธเจ้าข้า”

“Idhānanda, bhikkhu evaṁ paṭipanno hoti:
idhānanda → idh ānanda (pts) | evaṁ → evam (pts)
“ภิกษุในธรรมวินัยนี้ปฏิบัติอย่างนี้แล้ว
‘no cassa, no ca me siyā; na bhavissati, na me bhavissati; yadatthi, yaṁ bhūtaṁ—taṁ pajahāmī’ti.
bhavissati na → (sya-all) | + → nocassa (th) | yaṁ bhūtaṁ → yambhūtaṁ (th) | cassa → assa (pts) | yadatthi → yad atthi (pts)
ย่อมได้อุเบกขาอย่างนี้ว่า ‘สิ่งที่ไม่มีก็ ไม่พึงมีแก่เรา หากจักไม่มีก็จักไม่มีแก่เรา เพราะเราจะละสิ่งที่กำลังมีอยู่และมีมา แล้วนั้นไป’
Evaṁ upekkhaṁ paṭilabhati.
evaṁ → (sya-all) | upekkhaṁ → upekhaṁ (pts)
So taṁ upekkhaṁ abhinandati, abhivadati, ajjhosāya tiṭṭhati.
upekkhaṁ → upekhaṁ (pts)
ภิกษุนั้นย่อมเพลิดเพลิน ชื่นชม ยึดติดอุเบกขานั้น
Tassa taṁ upekkhaṁ abhinandato abhivadato ajjhosāya tiṭṭhato tannissitaṁ hoti viññāṇaṁ tadupādānaṁ.
tannissitaṁ → taṁ nissitaṁ (bjt) | tannissitaṁ → tan-nissitaṁ (pts) | tadupādānaṁ → tad-upādānaṁ (pts)
เมื่อเธอเพลิดเพลิน ชื่นชม ยึดติดอุเบกขานั้นอยู่ วิญญาณย่อมเป็นอันอาศัยอุเบกขานั้น ยึดมั่น อุเบกขานั้น
Saupādāno, ānanda, bhikkhu na parinibbāyatī”ti.
saupādāno → sa-upādāno (pts)
อานนท์ ภิกษุผู้มีความยึดมั่นย่อมปรินิพพานไม่ได้”

“Kahaṁ pana so, bhante, bhikkhu upādiyamāno upādiyatī”ti?
kahaṁ pana → kahampana (bjt)
“ก็ภิกษุนั้นเมื่อยึดมั่น จะยึดมั่นในธรรมข้อไหน พระพุทธเจ้าข้า”

“Nevasaññānāsaññāyatanaṁ, ānandā”ti.“ย่อมยึดมั่นเนวสัญญานาสัญญายตนภูมิ”

“Upādānaseṭṭhaṁ kira so, bhante, bhikkhu upādiyamāno upādiyatī”ti?“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ได้ยินว่า ภิกษุนั้นเมื่อยึดมั่น ย่อมยึดมั่นอุปาทาน ส่วนที่สำคัญที่สุดหรือ พระพุทธเจ้าข้า”

“Upādānaseṭṭhañhi so, ānanda, bhikkhu upādiyamāno upādiyati.
upādānaseṭṭhañhi → upādānaseṭṭhaṁ (sya-all, pts) | upādānaseṭṭhañhi → upādānaseṭṭhaṁ hi (bjt)
“อานนท์ ภิกษุนั้นเมื่อยึดมั่น ย่อมยึดมั่นอุปาทานส่วนที่สำคัญที่สุด
Upādānaseṭṭhañhetaṁ, ānanda, yadidaṁ—
upādānaseṭṭhañhetaṁ → upādānaseṭṭhaṁ hetaṁ (bjt, th) | upādānaseṭṭhañhetaṁ → upādānaseṭṭhaṁ h etaṁ (pts)
ก็ อุปาทานส่วนที่สำคัญที่สุดนี้
nevasaññānāsaññāyatanaṁ.
nevasaññānāsaññāyatanaṁ idhānanda → nevasaññanāsaññāyatanaṁ idh ānanda (pts)
คือเนวสัญญานาสัญญายตนภูมิ

Idhānanda, bhikkhu evaṁ paṭipanno hoti:
idhānanda → idh ānanda (pts)
อานนท์ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ปฏิบัติอย่างนี้แล้ว
‘no cassa, no ca me siyā; na bhavissati, na me bhavissati; yadatthi, yaṁ bhūtaṁ—taṁ pajahāmī’ti.
bhavissati na → (sya-all) | + → nocassa (th) | yaṁ bhūtaṁ → yambhūtaṁ (th) | cassa → assa (pts) | yadatthi → yad atthi (pts)
ย่อมได้อุเบกขา อย่างนี้ว่า ‘สิ่งที่ไม่มีก็ไม่พึงมีแก่เรา หากจักไม่มีก็จักไม่มีแก่เรา เพราะเราจะละ สิ่งที่กำลังมีอยู่และมีมาแล้วนั้นไป’
Evaṁ upekkhaṁ paṭilabhati.
evaṁ → (sya-all) | upekkhaṁ → upekhaṁ (pts)
So taṁ upekkhaṁ nābhinandati, nābhivadati, na ajjhosāya tiṭṭhati.
na ajjhosāya → nājjhosāya (bj) | upekkhaṁ → upekhaṁ (pts)
ภิกษุนั้นไม่เพลิดเพลิน ไม่ชื่นชม ไม่ยึดติด อุเบกขานั้นอยู่
Tassa taṁ upekkhaṁ anabhinandato anabhivadato anajjhosāya tiṭṭhato na tannissitaṁ hoti viññāṇaṁ na tadupādānaṁ.
na tadupādānaṁ → tadanupādānaṁ (sya-all) | tannissitaṁ → taṁ nissitaṁ (bjt) | upekkhaṁ → upekhaṁ (pts) | tannissitaṁ → tan-nissitaṁ (pts) | tadupādānaṁ → tad-upādānaṁ (pts)
เมื่อเธอไม่เพลิดเพลิน ไม่ชื่นชม ไม่ยึดติดอุเบกขานั้นอยู่ วิญญาณก็อาศัยอุเบกขานั้น และยึดมั่นอุเบกขานั้นไม่ได้
Anupādāno, ānanda, bhikkhu parinibbāyatī”ti.อานนท์ ภิกษุผู้ไม่มี ความยึดมั่นย่อมปรินิพพานได้”

“Acchariyaṁ, bhante, abbhutaṁ, bhante.
abbhutaṁ → abbhūtaṁ (sya-all)
ท่านพระอานนท์ได้กราบทูลว่า “น่าอัศจรรย์จริง ไม่เคยปรากฏ พระพุทธเจ้าข้า
Nissāya nissāya kira no, bhante, bhagavatā oghassa nittharaṇā akkhātā.
oghassa nittharaṇā → oghanittharaṇā (sya-all)
ได้ยินว่า พระผู้มีพระภาคทรงอาศัยเหตุนี้จึงตรัสบอกปฏิปทา เครื่องข้ามพ้นโอฆะแก่ข้าพระองค์ทั้งหลาย
Katamo pana, bhante, ariyo vimokkho”ti?
vimokkhoti idhānanda bhikkhu → vimokho ti idh ānanda (pts)
วิโมกข์อันเป็นของพระอริยะ เป็นอย่างไร

“Idhānanda, bhikkhu ariyasāvako iti paṭisañcikkhati:
bhikkhu → (sya-all) | + → ariyasāvako (bjt) | idhānanda bhikkhu → idh ānanda (pts)
คือ ภิกษุผู้เป็นอริยสาวกในธรรมวินัยนี้ พิจารณาเห็นดังนี้ว่า
‘ye ca diṭṭhadhammikā kāmā, ye ca samparāyikā kāmā;‘กามที่มีในภพนี้ และกามที่มีในภพหน้า yā ca diṭṭhadhammikā kāmasaññā, yā ca samparāyikā kāmasaññā;กามสัญญาที่มีในภพนี้ และกามสัญญาที่มีในภพหน้า ye ca diṭṭhadhammikā rūpā, ye ca samparāyikā rūpā;รูป ที่มีในภพนี้ และรูปที่มีในภพหน้า yā ca diṭṭhadhammikā rūpasaññā, yā ca samparāyikā rūpasaññā;
diṭṭhadhammikā → diṭṭha dhammikā (pts)
รูปสัญญาที่มีในภพนี้ และรูปสัญญาที่มีในภพหน้า
yā ca āneñjasaññā, yā ca ākiñcaññāyatanasaññā, yā ca nevasaññānāsaññāyatanasaññā—
āneñjasaññā → āṇañjasaññā (pts)
อาเนญชสัญญา อากิญจัญญายตนสัญญา และเนวสัญญานาสัญญายตนสัญญา
esa sakkāyo yāvatā sakkāyo.สักกายะ มีอยู่เท่าใด นี้เป็นสักกายะ Etaṁ amataṁ yadidaṁ anupādā cittassa vimokkho.
vimokkho → vimokho (pts)
วิโมกข์(ความหลุดพ้น) แห่งจิตเพราะไม่ยึดมั่น นั่น คืออมตะ’

Iti, kho, ānanda, desitā mayā āneñjasappāyā paṭipadā, desitā ākiñcaññāyatanasappāyā paṭipadā, desitā nevasaññānāsaññāyatanasappāyā paṭipadā, desitā nissāya nissāya oghassa nittharaṇā, desito ariyo vimokkho.
oghassa nittharaṇā desito → oghanittharaṇā (sya-all) | āneñjasappāyā → āṇañjasappāyā (pts) | vimokkho → vimokho (pts)
อานนท์ เราแสดงปฏิปทาที่เป็นสัปปายะแก่อาเนญชสมาบัติไว้แล้ว แสดงปฏิปทาที่เป็นสัปปายะแก่อากิญจัญญายตนสมาบัติไว้แล้ว แสดงปฏิปทาที่ เป็นสัปปายะแก่เนวสัญญานาสัญญายตนสมาบัติไว้แล้ว เราอาศัยเหตุนี้แสดง ปฏิปทาเครื่องข้ามโอฆะไว้แล้ว แสดงวิโมกข์อันเป็นของพระอริยะไว้แล้ว ด้วยประการ อย่างนี้

Yaṁ kho, ānanda, satthārā karaṇīyaṁ sāvakānaṁ hitesinā anukampakena anukampaṁ upādāya, kataṁ vo taṁ mayā.
taṁ → tam (pts)
กิจที่ศาสดาผู้แสวงหาประโยชน์เกื้อกูล ผู้อนุเคราะห์ อาศัยความ อนุเคราะห์แล้วพึงทำแก่สาวกทั้งหลาย เราก็ได้ทำแล้วแก่เธอทั้งหลาย
Etāni, ānanda, rukkhamūlāni, etāni suññāgārāni. Jhāyathānanda, mā pamādattha, mā pacchā vippaṭisārino ahuvattha. Ayaṁ vo amhākaṁ anusāsanī’”ti.
jhāyathānanda → jhāyatha ānanda (bj) | jhāyathānanda → jhāyath ānanda (pts)
อานนท์ นั่นโคนไม้ นั่นเรือนว่าง เธอทั้งหลายจงเพ่งฌาน อย่าประมาท อย่าได้เป็นผู้เดือดร้อนในภายหลัง นี้เป็นคำสอนของเราสำหรับเธอทั้งหลาย”

Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)
พระผู้มีพระภาคได้ตรัสภาษิตนี้แล้ว
Attamano āyasmā ānando bhagavato bhāsitaṁ abhinandīti.ท่านพระอานนท์มีใจยินดีชื่นชมพระ ภาษิตของพระผู้มีพระภาค ดังนี้แล

Āneñjasappāyasuttaṁ niṭṭhitaṁ chaṭṭhaṁ.อาเนญชสัปปายสูตรที่ ๖ จบ

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · Italiano · ไทย