Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Majjhima Nikāya 10Mittlere Lehrreden 10

SatipaṭṭhānasuttaAchtsamkeitsmeditation

Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ me → evam-me (pts)
So habe ich es gehört:
ekaṁ samayaṁ bhagavā kurūsu viharati kammāsadhammaṁ nāma kurūnaṁ nigamo.
kammāsadhammaṁ → kammāssadammaṁ (bj) | kammāsadhammaṁ nāma → kammāssadhamman-nāma (pts)
Einmal hielt sich der Buddha im Land der Kurus auf, bei dem Marktflecken der Kurus mit Namen Kammāsadamma.
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:
āmantesi → amantesi (pts)
Da wandte sich der Buddha an die Mönche und Nonnen:
“bhikkhavo”ti.
bhikkhavoti → bhikkhavo ti (pts)
„Mönche und Nonnen!“

“Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
bhadanteti → bhadandeti (sya-all) | bhadanteti → bhadante ti (pts)
„Ehrwürdiger Herr“, antworteten sie.
Bhagavā etadavoca:
etadavoca → etad-avoca (pts)
Der Buddha sagte:

“Ekāyano ayaṁ, bhikkhave, maggo sattānaṁ visuddhiyā, sokaparidevānaṁ samatikkamāya, dukkhadomanassānaṁ atthaṅgamāya, ñāyassa adhigamāya, nibbānassa sacchikiriyāya, yadidaṁ cattāro satipaṭṭhānā.
sokaparidevānaṁ → sokapariddavānaṁ (bj, pts) | atthaṅgamāya → atthagamāya (bj, pts) | sokaparidevānaṁ → pariddavānaṁ (cck: sī. pī.) | + → uddeso (my) | + → uddesa (ms2005)
„Das ist der Pfad zur Vereinigung, Mönche und Nonnen, um die Wesen zu läutern, Kummer und Weinen zu überwinden, Schmerz und Traurigkeit vergehen zu lassen, das System zu entdecken und das Erlöschen zu verwirklichen: nämlich die vier Arten der Achtsamkeitsmeditation.

Katame cattāro?Welche vier? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ;Da meditiert ein Mönch, indem er einen Aspekt des Körpers beobachtet – eifrig, bewusst und achtsam, frei von Begehrlichkeit und Verdrießlichkeit gegenüber der Welt. vedanāsu vedanānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ;Er meditiert, indem er einen Aspekt der Gefühle beobachtet – eifrig, bewusst und achtsam, frei von Begehrlichkeit und Verdrießlichkeit gegenüber der Welt. citte cittānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ;Er meditiert, indem er einen Aspekt des Geistes beobachtet – eifrig, bewusst und achtsam, frei von Begehrlichkeit und Verdrießlichkeit gegenüber der Welt. dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.
abhijjhādomanassaṁ → pāṭhantare puna uddesoti dissati (sya-all note)
Er meditiert, indem er einen Aspekt der natürlichen Gesetzmäßigkeiten beobachtet – eifrig, bewusst und achtsam, frei von Begehrlichkeit und Verdrießlichkeit gegenüber der Welt.

Uddeso niṭṭhito.
uddeso niṭṭhito → uddesavāro kāyānupassanāsatipaṭṭhānaṁ (bjt)

1. Kāyānupassanā1. Beobachtung des Körpers

1.1. Kāyānupassanāānāpānapabba1.1. Achtsamkeit auf den Atem

Kathañca, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati?
kathañca → kathañ-ca (pts)
Und wie meditiert ein Mönch, indem er einen Aspekt des Körpers beobachtet?

Idha, bhikkhave, bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā nisīdati, pallaṅkaṁ ābhujitvā, ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya, parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā.
satiṁ → satim (pts)
Da geht ein Mönch in die Wildnis, zur Wurzel eines Baumes oder in eine leere Hütte, setzt sich dort mit gekreuzten Beinen hin, richtet den Körper gerade auf und verankert die Achtsamkeit bei sich.
So satova assasati, satova passasati.
satova → sato (bj, sya-all, pts1ed) | satova → sato (cck: sī. syā.) | satova → sato va (pts)
Ganz achtsam atmet er ein. Achtsam atmet er aus.

Dīghaṁ vā assasanto ‘dīghaṁ assasāmī’ti pajānāti, dīghaṁ vā passasanto ‘dīghaṁ passasāmī’ti pajānāti,Wenn er schwer einatmet, weiß er: ‚Ich atme schwer ein.‘ Wenn er schwer ausatmet, weiß er: ‚Ich atme schwer aus.‘

rassaṁ vā assasanto ‘rassaṁ assasāmī’ti pajānāti, rassaṁ vā passasanto ‘rassaṁ passasāmī’ti pajānāti.Wenn er leicht einatmet, weiß er: ‚Ich atme leicht ein.‘ Wenn er leicht ausatmet, weiß er: ‚Ich atme leicht aus.‘

‘Sabbakāyapaṭisaṁvedī assasissāmī’ti sikkhati, ‘sabbakāyapaṭisaṁvedī passasissāmī’ti sikkhati.Er schult sich: ‚Ich werde beim Einatmen den ganzen Körper spüren.‘ Er schult sich: ‚Ich werde beim Ausatmen den ganzen Körper spüren.‘

‘Passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ assasissāmī’ti sikkhati, ‘passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ passasissāmī’ti sikkhati.Er schult sich: ‚Ich werde beim Einatmen den körperlichen Vorgang stillen.‘ Er schult sich: ‚Ich werde beim Ausatmen den körperlichen Vorgang stillen.‘

Seyyathāpi, bhikkhave, dakkho bhamakāro vā bhamakārantevāsī vā dīghaṁ vā añchanto ‘dīghaṁ añchāmī’ti pajānāti, rassaṁ vā añchanto ‘rassaṁ añchāmī’ti pajānāti;
seyyathāpi → seyyathā pi (pts)
Wie ein geschickter Drechsler oder Drechslerlehrling: Wenn er einen tiefen Schnitt macht, weiß er: ‚Ich mache einen tiefen Schnitt‘, und wenn er einen flachen Schnitt macht, weiß er: ‚Ich mache einen flachen Schnitt.‘
evameva kho, bhikkhave, bhikkhu dīghaṁ vā assasanto ‘dīghaṁ assasāmī’ti pajānāti, dīghaṁ vā passasanto ‘dīghaṁ passasāmī’ti pajānāti, rassaṁ vā assasanto ‘rassaṁ assasāmī’ti pajānāti, rassaṁ vā passasanto ‘rassaṁ passasāmī’ti pajānāti;Ebenso weiß ein Mönch, wenn er schwer einatmet: ‚Ich atme schwer ein.‘ Wenn er schwer ausatmet, weiß er: ‚Ich atme schwer aus.‘ Wenn er leicht einatmet, weiß er: ‚Ich atme leicht ein.‘ Wenn er leicht ausatmet, weiß er: ‚Ich atme leicht aus.‘ ‘sabbakāyapaṭisaṁvedī assasissāmī’ti sikkhati, ‘sabbakāyapaṭisaṁvedī passasissāmī’ti sikkhati;Er schult sich: ‚Ich werde beim Einatmen den ganzen Körper spüren.‘ Er schult sich: ‚Ich werde beim Ausatmen den ganzen Körper spüren.‘ ‘passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ assasissāmī’ti sikkhati, ‘passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ passasissāmī’ti sikkhati.Er schult sich: ‚Ich werde beim Einatmen den körperlichen Vorgang stillen.‘ Er schult sich: ‚Ich werde beim Ausatmen den körperlichen Vorgang stillen.‘

Iti ajjhattaṁ vā kāye kāyānupassī viharati, bahiddhā vā kāye kāyānupassī viharati, ajjhattabahiddhā vā kāye kāyānupassī viharati;Und so meditiert er, indem er einen Aspekt des Körpers innerlich beobachtet, indem er ihn äußerlich beobachtet, indem er ihn sowohl innerlich als auch äußerlich beobachtet. samudayadhammānupassī vā kāyasmiṁ viharati, vayadhammānupassī vā kāyasmiṁ viharati, samudayavayadhammānupassī vā kāyasmiṁ viharati.Er meditiert, indem er den Körper beobachtet, wie er entstehen muss, wie er verschwinden muss, wie er sowohl entstehen als auch verschwinden muss. ‘Atthi kāyo’ti vā panassa sati paccupaṭṭhitā hoti. Yāvadeva ñāṇamattāya paṭissatimattāya anissito ca viharati, na ca kiñci loke upādiyati.
paṭissatimattāya → patissatimattāya (bj, sya-all, pts) | kāyoti → kāyo ti (pts) | panassa → pan assa (pts) | yāvadeva → yāvad-eva (pts)
Oder die Achtsamkeit, dass der Körper da ist, ist verankert, soweit das für das Erkennen und die Achtsamkeit nötig ist. Er meditiert unabhängig und ergreift nichts in der Welt.

Evampi kho, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati.
Evampi kho → evampi (bj, sya-all, pts1ed) | kho → (pts) | kho → evampi (cck: sī. syā. pī.) | evampi kho → evam-pi (pts)
So meditiert ein Mönch, indem er einen Aspekt des Körpers beobachtet.

Ānāpānapabbaṁ niṭṭhitaṁ.

1.2. Kāyānupassanāiriyāpathapabba1.2. Die Stellungen

Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu gacchanto vā ‘gacchāmī’ti pajānāti, ṭhito vā ‘ṭhitomhī’ti pajānāti, nisinno vā ‘nisinnomhī’ti pajānāti, sayāno vā ‘sayānomhī’ti pajānāti.
caparaṁ → ca paraṁ (pts) | ṭhitomhīti → ṭhito mhīti (pts) | nisinnomhīti → nisinno mhīti (pts) | sayānomhīti → sayāno mhīti (pts)
Dann weiß da ein Mönch, wenn er geht: ‚Ich gehe.‘ Wenn er steht, weiß er: ‚Ich stehe.‘ Wenn er sitzt, weiß er: ‚Ich sitze.‘ Und wenn er liegt, weiß er: ‚Ich liege.‘
Yathā yathā vā panassa kāyo paṇihito hoti tathā tathā naṁ pajānāti.
panassa → pan assa (pts)
Ganz gleich, in welcher Stellung sich sein Körper befindet, er weiß es.

Iti ajjhattaṁ vā kāye kāyānupassī viharati, bahiddhā vā kāye kāyānupassī viharati, ajjhattabahiddhā vā kāye kāyānupassī viharati;Und so meditiert er, indem er einen Aspekt des Körpers innerlich beobachtet, indem er ihn äußerlich beobachtet, indem er ihn sowohl innerlich als auch äußerlich beobachtet. samudayadhammānupassī vā kāyasmiṁ viharati, vayadhammānupassī vā kāyasmiṁ viharati, samudayavayadhammānupassī vā kāyasmiṁ viharati.Er meditiert, indem er den Körper beobachtet, wie er entstehen muss, wie er verschwinden muss, wie er sowohl entstehen als auch verschwinden muss. ‘Atthi kāyo’ti vā panassa sati paccupaṭṭhitā hoti. Yāvadeva ñāṇamattāya paṭissatimattāya anissito ca viharati, na ca kiñci loke upādiyati.
paṭissatimattāya → patissatimattāya (bj)
Oder die Achtsamkeit, dass der Körper da ist, ist verankert, soweit das für das Erkennen und die Achtsamkeit nötig ist. Er meditiert unabhängig und ergreift nichts in der Welt.

Evampi kho, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati.
kho → (bj, sya-all, pts)
Auch so meditiert ein Mönch, indem er einen Aspekt des Körpers beobachtet.

Iriyāpathapabbaṁ niṭṭhitaṁ.

1.3. Kāyānupassanāsampajānapabba1.3. Situationsbewusstsein

Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu abhikkante paṭikkante sampajānakārī hoti, ālokite vilokite sampajānakārī hoti, samiñjite pasārite sampajānakārī hoti, saṅghāṭipattacīvaradhāraṇe sampajānakārī hoti, asite pīte khāyite sāyite sampajānakārī hoti, uccārapassāvakamme sampajānakārī hoti, gate ṭhite nisinne sutte jāgarite bhāsite tuṇhībhāve sampajānakārī hoti.
samiñjite → sammiñjite (bjt, th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | sampajānakārī hoti → s h (pts)
Dann handelt da ein Mönch mit Situationsbewusstsein beim Ausgehen und Zurückkommen, beim Hin- und Wegschauen, beim Beugen und Strecken der Glieder, beim Tragen von äußerer Robe, Schale und Roben, beim Essen, Trinken, Kauen, Schmecken, beim Ausscheiden von Urin und Kot, beim Gehen, Stehen, Sitzen, Schlafen und Wachen, Reden und Schweigen.

Iti ajjhattaṁ vā kāye kāyānupassī viharati …pe…
viharati → (bj) | + → upādiyati (pts)
Und so meditiert er, indem er einen Aspekt des Körpers innerlich beobachtet …

evampi kho, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati.
kho → (bj, sya-all, pts) | evampi kho → evam-pi (pts)
Auch so meditiert ein Mönch, indem er einen Aspekt des Körpers beobachtet.

Sampajānapabbaṁ niṭṭhitaṁ.
sampajānapabbaṁ niṭṭhitaṁ → sampajaññapabbaṁ (bjt, th)

1.4. Kāyānupassanāpaṭikūlamanasikārapabba1.4. Den Geist auf das Widerwärtige richten

Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu imameva kāyaṁ uddhaṁ pādatalā, adho kesamatthakā, tacapariyantaṁ pūraṁ nānappakārassa asucino paccavekkhati:
pūraṁ nānappakārassa → pūrannānappakārassa (th, pts) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | imameva → imam-eva (pts)
Dann betrachtet da ein Mönch seinen eigenen Körper, von den Fußsohlen aufwärts und von den Haarspitzen abwärts, der von Haut umhüllt und mit zahlreichen widerlichen Dingen angefüllt ist:
‘atthi imasmiṁ kāye kesā lomā nakhā dantā taco maṁsaṁ nhāru aṭṭhi aṭṭhimiñjaṁ vakkaṁ hadayaṁ yakanaṁ kilomakaṁ pihakaṁ papphāsaṁ antaṁ antaguṇaṁ udariyaṁ karīsaṁ pittaṁ semhaṁ pubbo lohitaṁ sedo medo assu vasā kheḷo siṅghāṇikā lasikā muttan’ti.
nhāru → nahāru (bj, pts1ed); nahārū (sya-all) | siṅghāṇikā lasikā muttan’ti → muttaṁ matthaluṅganti (mr) | nhāru aṭṭhi → nahārū aṭṭhī (sya-all) | nhāru aṭṭhi aṭṭhimiñjaṁ → nahāru aṭṭhī aṭṭhimiñjā (pts) | aṭṭhimiñjaṁ → aṭṭhimiñjā (bj: bahūsu) | nhāru → nahāru (cck: sī. syā. pī.) | mutta’nti → muttaṁ matthaluṅganti (cck: ka.) | muttanti → muttan-ti (pts)
‚In diesem Körper gibt es Kopfhaare, Körperhaare, Nägel, Zähne, Haut, Fleisch, Sehnen, Knochen, Knochenmark, Nieren, Herz, Leber, Zwerchfell, Milz, Lungen, Därme, Gekröse, Speisebrei, Kot, Galle, Schleim, Eiter, Blut, Schweiß, Fett, Tränen, Talg, Speichel, Nasenschleim, Gelenkschmiere, Urin.‘

Seyyathāpi, bhikkhave, ubhatomukhā putoḷi pūrā nānāvihitassa dhaññassa, seyyathidaṁ—sālīnaṁ vīhīnaṁ muggānaṁ māsānaṁ tilānaṁ taṇḍulānaṁ. Tamenaṁ cakkhumā puriso muñcitvā paccavekkheyya: ‘ime sālī ime vīhī ime muggā ime māsā ime tilā ime taṇḍulā’ti.
putoḷi → mūtoḷī (bj, sya-all); mutoḷī (pts1ed) | putoḷi → mutoḷī (pts) | mūtoḷī → mutoli (bj: katthaci); mutoḷī (bj: PTS) | putoḷi → mūtoḷī (cck: sī. syā. pī.) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th, pts) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | tamenaṁ → tam-enaṁ (pts) | taṇḍulāti → taṇḍulā ti (pts)
Wie ein Sack mit Öffnungen an beiden Seiten, der mit vielerlei Körnern gefüllt ist, wie feinem Reis, Weizen, Mungobohnen, Erbsen, Sesam und gewöhnlichem Reis. Und ein Mensch mit klaren Augen würde ihn öffnen und seinen Inhalt untersuchen: ‚Diese Körner sind feiner Reis, diese sind Weizen, diese sind Mungobohnen, diese sind Erbsen, diese sind Sesam und diese sind gewöhnlicher Reis.‘

Evameva kho, bhikkhave, bhikkhu imameva kāyaṁ uddhaṁ pādatalā, adho kesamatthakā, tacapariyantaṁ pūraṁ nānappakārassa asucino paccavekkhati:
pūraṁ nānappakārassa → pūrannānappakārassa (th, pts) | evameva → evam-eva (pts) | imameva → imam-eva (pts)
Ebenso betrachtet da ein Mönch seinen eigenen Körper, von den Fußsohlen aufwärts und von den Haarspitzen abwärts, der von Haut umhüllt und mit zahlreichen widerlichen Dingen angefüllt ist.
‘atthi imasmiṁ kāye kesā lomā …pe… muttan’ti.
pe → spelled out in full (bjt) | + → lasikā (th)

Iti ajjhattaṁ vā kāye kāyānupassī viharati …pe…
+ → upādiyati (pts)
Und so meditiert er, indem er einen Aspekt des Körpers innerlich beobachtet …

evampi kho, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati.
kho → (bj, sya-all, pts) | evampi kho → evam-pi (pts)
Auch so meditiert ein Mönch, indem er einen Aspekt des Körpers beobachtet.

Paṭikūlamanasikārapabbaṁ niṭṭhitaṁ.
paṭikūlamanasikārapabbaṁ niṭṭhitaṁ → paṭikakūlamanasikārapabbaṁ (bjt) | paṭikūlamanasikārapabbaṁ niṭṭhitaṁ → paṭikkūlapabbaṁ (th)

1.5. Kāyānupassanādhātumanasikārapabba1.5. Den Geist auf die Elemente richten

Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu imameva kāyaṁ yathāṭhitaṁ yathāpaṇihitaṁ dhātuso paccavekkhati:
caparaṁ → ca paraṁ (pts) | imameva → imam-eva (pts)
Dann betrachtet da ein Mönch seinen eigenen Körper, ganz gleich, wo und in welcher Stellung er sich befindet, entsprechend der Elemente:
‘atthi imasmiṁ kāye pathavīdhātu āpodhātu tejodhātu vāyodhātū’ti.
pathavīdhātu → paṭhavīdhātu (bj, sya-all, pts)
‚In diesem Körper gibt es das Erdelement, das Wasserelement, das Feuerelement und das Windelement.‘

Seyyathāpi, bhikkhave, dakkho goghātako vā goghātakantevāsī vā gāviṁ vadhitvā catumahāpathe bilaso vibhajitvā nisinno assa.
catumahāpathe → cātummahāpathe (bj, sya-all, pts1ed) | vibhajitvā → paṭivibhajitvā (bj, pts) | catumahāpathe bilaso vibhajitvā → cātummahāpathe vilaso paṭivibhajitvā (sya-all) | catumahāpathe → cātummahāpathe (pts) | catumahāpathe → cātummahāpathe (cck: sī. syā. pī.) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)
Wie wenn da ein geschickter Metzger oder Metzgerlehrling eine Kuh schlachten würde und sich mit dem in Portionen geschnittenen Fleisch an eine Straßenkreuzung setzte.

Evameva kho, bhikkhave, bhikkhu imameva kāyaṁ yathāṭhitaṁ yathāpaṇihitaṁ dhātuso paccavekkhati:
evameva → evam-eva (pts) | imameva → imam-eva (pts)
Ebenso betrachtet da ein Mönch seinen eigenen Körper, ganz gleich, wo und in welcher Stellung er sich befindet, entsprechend der Elemente.
‘atthi imasmiṁ kāye pathavīdhātu āpodhātu tejodhātu vāyodhātū’ti.
pathavīdhātu → paṭhavīdhātu (bj, sya-all, pts)

Iti ajjhattaṁ vā kāye kāyānupassī viharati …pe…
+ → upādiyati (pts)
Und so meditiert er, indem er einen Aspekt des Körpers innerlich beobachtet …

evampi kho, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati.
kho → (bj, sya-all, pts) | evampi kho → evam-pi (pts)
Auch so meditiert ein Mönch, indem er einen Aspekt des Körpers beobachtet.

Dhātumanasikārapabbaṁ niṭṭhitaṁ.
niṭṭhitaṁ → navasīvathikāpabbaṁ (bjt) | dhātumanasikārapabbaṁ niṭṭhitaṁ → dhātupabbaṁ (th)

1.6. Kāyānupassanānavasivathikapabba1.6. Die Leichenfeldbetrachtungen

Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu seyyathāpi passeyya sarīraṁ sivathikāya chaḍḍitaṁ ekāhamataṁ vā dvīhamataṁ vā tīhamataṁ vā uddhumātakaṁ vinīlakaṁ vipubbakajātaṁ.
sivathikāya → sīvathikāya (bj, sya-all, pts) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)
Nehmen wir dann an, ein Mönch sähe eine Leiche, weggeworfen auf ein Leichenfeld, einen, zwei oder drei Tage tot, aufgedunsen, blau verfärbt und verwesend.
So imameva kāyaṁ upasaṁharati:
imameva → imam-eva (pts)
Er würde sie mit seinem eigenen Körper vergleichen:
‘ayampi kho kāyo evaṁdhammo evaṁbhāvī evaṁanatīto’ti.
evaṁanatītoti → etaṁ anatīto ti (pts) | evaṁanatīto’ti → etaṁ anatītoti (cck: sī. pī.) | anatītoti → etaṁ anatītotipi pāṭho (sya-all: sī.) | evaṁdhammo evaṁbhāvī evaṁanatītoti → evaṁ dhammo evambhāvī evaṁ anatītoti (bjt) | evaṁanatītoti → evaṁ anatītoti (th) | ayampi → ayam-pi (pts)
‚Dieser Körper hat dieselbe Natur, ist von derselben Art und kann nicht darüber hinausgehen.‘
Iti ajjhattaṁ vā kāye kāyānupassī viharati …pe…
pe → spelled out in full (bjt) | + → upādiyati (pts)
Und so meditiert er, indem er einen Aspekt des Körpers innerlich beobachtet …

evampi kho, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati.
kho → (sya-all, pts) | evampi kho → evam-pi (pts)
Auch so meditiert ein Mönch, indem er einen Aspekt des Körpers beobachtet.

Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu seyyathāpi passeyya sarīraṁ sivathikāya chaḍḍitaṁ kākehi vā khajjamānaṁ kulalehi vā khajjamānaṁ gijjhehi vā khajjamānaṁ kaṅkehi vā khajjamānaṁ sunakhehi vā khajjamānaṁ byagghehi vā khajjamānaṁ dīpīhi vā khajjamānaṁ siṅgālehi vā khajjamānaṁ vividhehi vā pāṇakajātehi khajjamānaṁ.
kulalehi vā khajjamānaṁ gijjhehi vā khajjamānaṁ kaṅkehi vā khajjamānaṁ sunakhehi vā khajjamānaṁ byagghehi vā khajjamānaṁ dīpīhi vā khajjamānaṁ siṅgālehi vā → kulalehi vā khajjamānaṁ gijjhehi vā khajjamānaṁ supāṇehi vā khajjamānaṁ sigālehi vā (si, pts1ed), gijjhehi vā khajjamānaṁ kulalalehi vā khajjamānaṁ suvāṇehi vā khajjamānaṁ siṇigālehi vā (sya-all) | sivathikāya → sīvathikāya (sya-all, pts) | kākehi → kākehi vā khajjamānaṁ gijjhehi (sya-all) | kaṅkehi → supāṇehi (pts) | vā → gijjhehi vā khajjamānaṁ, suvānehi vā khajjamānaṁ, sigālehi vā (cck: syā. pī.) | suvāṇehi → supāṇehi (sya-all: sī. yu.) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)
Nehmen wir dann an, er sähe eine Leiche, weggeworfen auf ein Leichenfeld, die von Krähen, Habichten, Geiern, Reihern, Hunden, Tigern, Leoparden, Schakalen und vielen Arten von Kleintieren gefressen würde.
So imameva kāyaṁ upasaṁharati:
imameva → imam-eva (pts)
Er würde sie mit seinem eigenen Körper vergleichen:
‘ayampi kho kāyo evaṁdhammo evaṁbhāvī evaṁanatīto’ti.
evaṁanatītoti → etaṁ anatīto ti (pts) | evaṁdhammo evaṁbhāvī evaṁanatītoti → evaṁ dhammo evambhāvī etaṁ anatītoti (bjt) | evaṁanatītoti → evaṁ anatītoti (th) | ayampi → ayam-pi (pts)
‚Dieser Körper hat dieselbe Natur, ist von derselben Art und kann nicht darüber hinausgehen.‘
Iti ajjhattaṁ vā kāye kāyānupassī viharati …pe…
kāye kāyānupassī → k k (pts) | + → upādiyati (pts)
Und so meditiert er, indem er einen Aspekt des Körpers innerlich beobachtet …

evampi kho, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati.
kho → (sya-all, pts)
Auch so meditiert ein Mönch, indem er einen Aspekt des Körpers beobachtet.

Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu seyyathāpi passeyya sarīraṁ sivathikāya chaḍḍitaṁ aṭṭhikasaṅkhalikaṁ samaṁsalohitaṁ nhārusambandhaṁ …pe…
sivathikāya → sīvathikāya (sya-all, pts) | aṭṭhikasaṅkhalikaṁ → aṭṭhisaṅkhalikaṁ (sya-all) | pe → spelled out in full (bjt) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | nhārusambandhaṁ → nahārusambandhaṁ (pts)
Nehmen wir dann an, er sähe eine Leiche, weggeworfen auf ein Leichenfeld, ein Skelett mit Fleisch- und Blutresten, das von Sehnen zusammengehalten wird …

Aṭṭhikasaṅkhalikaṁ nimaṁsalohitamakkhitaṁ nhārusambandhaṁ …pe…
aṭṭhikasaṅkhalikaṁ nimaṁsalohitamakkhitaṁ → aṭṭhisaṅkhalikaṁ nimmaṁsalohitamakkhitaṁ (sya-all) | nimaṁsalohitamakkhitaṁ nhārusambandhaṁ → nimmaṁsa-lohitamakkhitaṁ nahārusambandhaṁ (pts)
ein Skelett ohne Fleisch, doch blutverschmiert und von Sehnen zusammengehalten …

Aṭṭhikasaṅkhalikaṁ apagatamaṁsalohitaṁ nhārusambandhaṁ …pe…
aṭṭhikasaṅkhalikaṁ → aṭṭhisaṅkhalikaṁ (sya-all) | pe → spelled out in full (bjt) | nhārusambandhaṁ → nahārusambandhaṁ (pts)
ein Skelett ohne Fleisch und Blut, von Sehnen zusammengehalten …

Aṭṭhikāni apagatasambandhāni disā vidisā vikkhittāni, aññena hatthaṭṭhikaṁ aññena pādaṭṭhikaṁ aññena gopphakaṭṭhikaṁ aññena jaṅghaṭṭhikaṁ aññena ūruṭṭhikaṁ aññena kaṭiṭṭhikaṁ aññena phāsukaṭṭhikaṁ aññena piṭṭhiṭṭhikaṁ aññena khandhaṭṭhikaṁ aññena gīvaṭṭhikaṁ aññena hanukaṭṭhikaṁ aññena dantaṭṭhikaṁ aññena sīsakaṭāhaṁ.
aññena phāsukaṭṭhikaṁ aññena piṭṭhiṭṭhikaṁ aññena khandhaṭṭhikaṁ → aññena piṭṭhikaṇṭakaṁ aññena piṭṭhikaṇṭakaṭṭhikaṁ aññena phāsukaṭṭhikaṁ aññena uraṭṭhikaṁ aññena bāhuṭṭhikaṁ aññena aṁsaṭṭhikaṁ (sya-all) | aññena kaṭaṭṭhikaṁ aññena piṭṭhikaṇṭakaṁ (pts1ed) | aññena gīvaṭṭhikaṁ aññena hanukaṭṭhikaṁ aññena dantaṭṭhikaṁ aññena sīsakaṭāhaṁ → aññena sīsakaṭāhaṁ (si) | apagatasambandhāni → apagatanhārusambandhāni (sya-all) | gopphakaṭṭhikaṁ aññena → (sya-all, pts) | aññena → aññena piṭṭhikaṇṭakaṭṭhikaṁ aññena (sya-all) | piṭṭhiṭṭhikaṁ → uraṭṭhikaṁ (sya-all) | hanukaṭṭhikaṁ → hanuṭṭhikaṁ (sya-all) | ūruṭṭhikaṁ → ūraṭṭhikaṁ (pts) | kaṭiṭṭhikaṁ → kaṭaṭṭhikaṁ (pts) | apagatasambandhāni → apagatanhārusambandhāni (cck: syā.) | gopphakaṭṭhikaṁ → ‘‘aññena gopphakaṭṭhika’’nti idaṁ sī. syā. pī. potthakesu natthi (cck note) | kaṭiṭṭhikaṁ → aññena kaṭaṭṭhikaṁ aññena piṭṭhaṭṭhikaṁ aññena kaṇṭakaṭṭhikaṁ aññena phāsukaṭṭhikaṁ aññena uraṭṭhikaṁ aññena aṁsaṭṭhikaṁ aññena bāhuṭṭhikaṁ (cck: syā.) | khandhaṭṭhikaṁ → aññena kaṭaṭṭhikaṁ aññena piṭṭhaṭṭhikaṁ aññena kaṇṭakaṭṭhikaṁ aññena phāsukaṭṭhikaṁ aññena uraṭṭhikaṁ aññena aṁsaṭṭhikaṁ aññena bāhuṭṭhikaṁ (cck: syā.) | apagatanhārusambandhāni → apagatasambandhanāni. * yu. aṭṭhikasaṅkhalikanti dissati (sya-all: sī. yu.) | disā vidisā → disāvidisā (pts)
Knochen ohne Sehnen, in alle Himmelsrichtungen verstreut: hier ein Handknochen, da ein Fußknochen, hier ein Knöchel, da ein Schienbein, hier ein Oberschenkel, da ein Hüftknochen, hier eine Rippe, da ein Wirbelknochen, hier ein Armknochen, da ein Halswirbel, hier ein Kieferknochen, da ein Zahn, hier der Schädel …
So imameva kāyaṁ upasaṁharati:
imameva → imam-eva (pts)
‘ayampi kho kāyo evaṁdhammo evaṁbhāvī evaṁanatīto’ti.
evaṁanatītoti → etaṁ anatīto ti (pts) | evaṁdhammo evaṁbhāvī evaṁanatītoti → evaṁ dhammo evambhāvī etaṁ anatītoti (bjt) | evaṁanatītoti → evaṁ anatītoti (th) | ayampi → ayam-pi (pts)
Iti ajjhattaṁ vā kāye kāyānupassī viharati …pe…
kāye kāyānupassī → k k (pts) | + → upādiyati (pts)
evampi kho, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati.
kho → (sya-all, pts)

Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu seyyathāpi passeyya sarīraṁ sivathikāya chaḍḍitaṁ, aṭṭhikāni setāni saṅkhavaṇṇapaṭibhāgāni …pe…
sivathikāya → sīvathikāya (sya-all, pts) | saṅkhavaṇṇapaṭibhāgāni → saṅkhavaṇṇūpanibhāni (cck: sī. syā. pī.) | pe → spelled out in full (bjt) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)
weiße Knochen, muschelfarben …

Aṭṭhikāni puñjakitāni terovassikāni …pe…
pe → spelled out in full (bjt)
zerfallende Knochen, auf einen Haufen getürmt, drei oder vier Jahre alt …

Aṭṭhikāni pūtīni cuṇṇakajātāni.vermoderte Knochen, zu Staub zerfallen. So imameva kāyaṁ upasaṁharati:
imameva → imam-eva (pts)
Er würde das mit seinem eigenen Körper vergleichen:
‘ayampi kho kāyo evaṁdhammo evaṁbhāvī evaṁanatīto’ti.
evaṁanatītoti → etaṁ anatīto ti (pts) | evaṁdhammo evaṁbhāvī evaṁanatītoti → evaṁ dhammo evambhāvī etaṁ anatītoti (bjt) | evaṁanatītoti → evaṁ anatītoti (th) | ayampi → ayam-pi (pts)
‚Dieser Körper hat dieselbe Natur, ist von derselben Art und kann nicht darüber hinausgehen.‘

Iti ajjhattaṁ vā kāye kāyānupassī viharati, bahiddhā vā kāye kāyānupassī viharati, ajjhattabahiddhā vā kāye kāyānupassī viharati;
kāye kāyānupassī → k k (pts)
Und so meditiert er, indem er einen Aspekt des Körpers innerlich beobachtet, indem er ihn äußerlich beobachtet, indem er ihn sowohl innerlich als auch äußerlich beobachtet.
samudayadhammānupassī vā kāyasmiṁ viharati, vayadhammānupassī vā kāyasmiṁ viharati, samudayavayadhammānupassī vā kāyasmiṁ viharati.Er meditiert, indem er den Körper beobachtet, wie er entstehen muss, wie er verschwinden muss, wie er sowohl entstehen als auch verschwinden muss. ‘Atthi kāyo’ti vā panassa sati paccupaṭṭhitā hoti. Yāvadeva ñāṇamattāya paṭissatimattāya anissito ca viharati, na ca kiñci loke upādiyati.
paṭissatimattāya → patissatimattāya (bj, sya-all, pts) | kāyoti → kāyo ti (pts) | panassa → pan assa (pts) | yāvadeva → yāvad-eva (pts)
Oder die Achtsamkeit, dass der Körper da ist, ist verankert, soweit das für das Erkennen und die Achtsamkeit nötig ist. Er meditiert unabhängig und ergreift nichts in der Welt.

Evampi kho, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati.
evampi → evaṁ (sya-all, pts) | + → bhikkhave bhikkhu kāye kāyānupassī viharati evaṁ (bjt)
Auch so meditiert ein Mönch, indem er einen Aspekt des Körpers beobachtet.

Navasivathikapabbaṁ niṭṭhitaṁ.
navasivathikapabbaṁ niṭṭhitaṁ → kāyānupassanā satipaṭṭhānaṁ (bjt) | navasivathikapabbaṁ niṭṭhitaṁ → navasīvathikāpabbaṁ kāyānupassanāsatipaṭṭhānaṁ (th)

Cuddasakāyānupassanā niṭṭhitā.
cuddasakāyānupassanā niṭṭhitā → vedanānupassanāsatipaṭṭhānaṁ (bjt)

2. Vedanānupassanā2. Beobachtung der Gefühle

Kathañca, bhikkhave, bhikkhu vedanāsu vedanānupassī viharati?
kathañca → kathañca pana (cck) | kathañca → kathañ-ca (pts)
Und wie meditiert ein Mönch, indem er einen Aspekt der Gefühle beobachtet?

Idha, bhikkhave, bhikkhu sukhaṁ vā vedanaṁ vedayamāno ‘sukhaṁ vedanaṁ vedayāmī’ti pajānāti.
sukhaṁ vā → sukhaṁ (bj, sya-all, pts1ed, mr) | vedayamāno → vediyamāno (bj, sya-all, pts) | vedayāmīti → vediyāmīti (bj, sya-all, pts) | vā → (pts) | vā → sukhaṁ, dukkhaṁ, adukkhamasukhaṁ (cck: sī. syā. pī. ka.)
Da weiß ein Mönch, wenn er ein angenehmes Gefühl fühlt: ‚Ich fühle ein angenehmes Gefühl.‘

Dukkhaṁ vā vedanaṁ vedayamāno ‘dukkhaṁ vedanaṁ vedayāmī’ti pajānāti.
Dukkhaṁ vā → dukkhaṁ (bj, sya-all, pts1ed, mr) | vedayamāno → vediyamāno (bj, sya-all, pts) | vedayāmīti → vediyāmīti (bj, sya-all) | vā → (pts) | vā → sukhaṁ, dukkhaṁ adukkhamasukhaṁ (cck: sī. syā. pī. ka.)
Wenn er ein schmerzhaftes Gefühl fühlt, weiß er: ‚Ich fühle ein schmerzhaftes Gefühl.‘

Adukkhamasukhaṁ vā vedanaṁ vedayamāno ‘adukkhamasukhaṁ vedanaṁ vedayāmī’ti pajānāti.
vā → (bj, sya-all, pts) | vedayamāno → vediyamāno (bj, sya-all, pts) | vedayāmīti → vediyāmīti (bj, sya-all)
Wenn er ein neutrales Gefühl fühlt, weiß er: ‚Ich fühle ein neutrales Gefühl.‘

Sāmisaṁ vā sukhaṁ vedanaṁ vedayamāno ‘sāmisaṁ sukhaṁ vedanaṁ vedayāmī’ti pajānāti.
vedayamāno → vediyamāno (bj, sya-all, pts) | vedayāmīti → vediyāmīti (bj, sya-all, pts)
Wenn er ein fleischliches angenehmes Gefühl fühlt, weiß er: ‚Ich fühle ein fleischliches angenehmes Gefühl.‘

Nirāmisaṁ vā sukhaṁ vedanaṁ vedayamāno ‘nirāmisaṁ sukhaṁ vedanaṁ vedayāmī’ti pajānāti.
vedayamāno → vediyamāno (bj, sya-all) | vedayāmīti → vediyāmīti (bj, sya-all)
Wenn er ein nicht-fleischliches angenehmes Gefühl fühlt, weiß er: ‚Ich fühle ein nicht-fleischliches angenehmes Gefühl.‘

Sāmisaṁ vā dukkhaṁ vedanaṁ vedayamāno ‘sāmisaṁ dukkhaṁ vedanaṁ vedayāmī’ti pajānāti.
vedayamāno → vediyamāno (bj, sya-all) | vedayāmīti → vediyāmīti (bj, sya-all)
Wenn er ein fleischliches schmerzhaftes Gefühl fühlt, weiß er: ‚Ich fühle ein fleischliches schmerzhaftes Gefühl.‘

Nirāmisaṁ vā dukkhaṁ vedanaṁ vedayamāno ‘nirāmisaṁ dukkhaṁ vedanaṁ vedayāmī’ti pajānāti.
vedayamāno → vediyamāno (bj, sya-all) | vedayāmīti → vediyāmīti (bj, sya-all)
Wenn er ein nicht-fleischliches schmerzhaftes Gefühl fühlt, weiß er: ‚Ich fühle ein nicht-fleischliches schmerzhaftes Gefühl.‘

Sāmisaṁ vā adukkhamasukhaṁ vedanaṁ vedayamāno ‘sāmisaṁ adukkhamasukhaṁ vedanaṁ vedayāmī’ti pajānāti.
vedayamāno → vediyamāno (bj, sya-all) | vedayāmīti → vediyāmīti (bj, sya-all)
Wenn er ein fleischliches neutrales Gefühl fühlt, weiß er: ‚Ich fühle ein fleischliches neutrales Gefühl.‘

Nirāmisaṁ vā adukkhamasukhaṁ vedanaṁ vedayamāno ‘nirāmisaṁ adukkhamasukhaṁ vedanaṁ vedayāmī’ti pajānāti.
vedayamāno → vediyamāno (bj, sya-all, pts) | vedayāmīti → vediyāmīti (bj, sya-all, pts) | adukkhamasukhaṁ → adukkham-asukhaṁ (pts)
Wenn er ein nicht-fleischliches neutrales Gefühl fühlt, weiß er: ‚Ich fühle ein nicht-fleischliches neutrales Gefühl.‘

Iti ajjhattaṁ vā vedanāsu vedanānupassī viharati, bahiddhā vā vedanāsu vedanānupassī viharati, ajjhattabahiddhā vā vedanāsu vedanānupassī viharati;Und so meditiert er, indem er einen Aspekt der Gefühle innerlich beobachtet, indem er ihn äußerlich beobachtet, indem er ihn sowohl innerlich als auch äußerlich beobachtet. samudayadhammānupassī vā vedanāsu viharati, vayadhammānupassī vā vedanāsu viharati, samudayavayadhammānupassī vā vedanāsu viharati.Er meditiert, indem er die Gefühle beobachtet, wie sie entstehen müssen, wie sie verschwinden müssen, wie sie sowohl entstehen als auch verschwinden müssen. ‘Atthi vedanā’ti vā panassa sati paccupaṭṭhitā hoti. Yāvadeva ñāṇamattāya paṭissatimattāya anissito ca viharati, na ca kiñci loke upādiyati.
paṭissatimattāya → patissatimattāya (bj, sya-all, pts) | vedanāti → vedanā ti (pts) | panassa → pan assa (pts) | yāvadeva → yāvad-eva (pts)
Oder die Achtsamkeit, dass die Gefühle da sind, ist verankert, soweit das für das Erkennen und die Achtsamkeit nötig ist. Er meditiert unabhängig und ergreift nichts in der Welt.

Evampi kho, bhikkhave, bhikkhu vedanāsu vedanānupassī viharati.
evampi → evaṁ (bj, sya-all, pts)
So meditiert ein Mönch, indem er einen Aspekt der Gefühle beobachtet.

Vedanānupassanā niṭṭhitā.
vedanānupassanā niṭṭhitā → vedanānupassanāsatipaṭṭhānaṁ cittānupassanāsatipaṭṭhānaṁ (bjt) | vedanānupassanā niṭṭhitā → vedanānupassanāsatipaṭṭhānaṁ (th)

3. Cittānupassanā3. Beobachtung des Geistes

Kathañca, bhikkhave, bhikkhu citte cittānupassī viharati?
kathañca → kathañca pana (cck) | kathañca → kathañ-ca (pts)
Und wie meditiert ein Mönch, indem er einen Aspekt des Geistes beobachtet?

Idha, bhikkhave, bhikkhu sarāgaṁ vā cittaṁ ‘sarāgaṁ cittan’ti pajānāti.
cittanti → cittan-ti (pts)
Da erkennt ein Mönch einen gierigen Geist als ‚gierigen Geist‘
Vītarāgaṁ vā cittaṁ ‘vītarāgaṁ cittan’ti pajānāti.
cittanti → cittan-ti (pts)
und einen von Gier freien Geist als ‚von Gier freien Geist‘.
Sadosaṁ vā cittaṁ ‘sadosaṁ cittan’ti pajānāti.Er erkennt einen hasserfüllten Geist als ‚hasserfüllten Geist‘ Vītadosaṁ vā cittaṁ ‘vītadosaṁ cittan’ti pajānāti.und einen von Hass freien Geist als ‚von Hass freien Geist‘. Samohaṁ vā cittaṁ ‘samohaṁ cittan’ti pajānāti.Er erkennt einen Geist, der sich täuscht, als ‚Geist, der sich täuscht,‘ Vītamohaṁ vā cittaṁ ‘vītamohaṁ cittan’ti pajānāti.und einen von Täuschung freien Geist als ‚von Täuschung freien Geist‘. Saṅkhittaṁ vā cittaṁ ‘saṅkhittaṁ cittan’ti pajānāti.
saṅkhittaṁ → saṁkhittaṁ (my, ms2005)
Er erkennt einen eingeengten Geist als ‚eingeengten Geist‘
Vikkhittaṁ vā cittaṁ ‘vikkhittaṁ cittan’ti pajānāti.und einen zerstreuten Geist als ‚zerstreuten Geist‘. Mahaggataṁ vā cittaṁ ‘mahaggataṁ cittan’ti pajānāti.Er erkennt einen ausgedehnten Geist als ‚ausgedehnten Geist‘ Amahaggataṁ vā cittaṁ ‘amahaggataṁ cittan’ti pajānāti.und einen nicht ausgedehnten Geist als ‚nicht ausgedehnten Geist‘. Sauttaraṁ vā cittaṁ ‘sauttaraṁ cittan’ti pajānāti.Er erkennt einen Geist, der nicht unübertrefflich ist, als ‚Geist, der nicht unübertrefflich ist,‘ Anuttaraṁ vā cittaṁ ‘anuttaraṁ cittan’ti pajānāti.und einen unübertrefflichen Geist als ‚unübertrefflichen Geist‘. Samāhitaṁ vā cittaṁ ‘samāhitaṁ cittan’ti pajānāti.Er erkennt einen im Samādhi versunkenen Geist als ‚im Samādhi versunkenen Geist‘ Asamāhitaṁ vā cittaṁ ‘asamāhitaṁ cittan’ti pajānāti.und einen nicht im Samādhi versunkenen Geist als ‚nicht im Samādhi versunkenen Geist‘. Vimuttaṁ vā cittaṁ ‘vimuttaṁ cittan’ti pajānāti.Er erkennt einen befreiten Geist als ‚befreiten Geist‘ Avimuttaṁ vā cittaṁ ‘avimuttaṁ cittan’ti pajānāti.
cittanti → cittan-ti (pts)
und einen nicht befreiten Geist als ‚nicht befreiten Geist‘.

Iti ajjhattaṁ vā citte cittānupassī viharati, bahiddhā vā citte cittānupassī viharati, ajjhattabahiddhā vā citte cittānupassī viharati;Und so meditiert er, indem er einen Aspekt des Geistes innerlich beobachtet, indem er ihn äußerlich beobachtet, indem er ihn sowohl innerlich als auch äußerlich beobachtet. samudayadhammānupassī vā cittasmiṁ viharati, vayadhammānupassī vā cittasmiṁ viharati, samudayavayadhammānupassī vā cittasmiṁ viharati.Er meditiert, indem er den Geist beobachtet, wie er entstehen muss, wie er verschwinden muss, wie er sowohl entstehen als auch verschwinden muss. ‘Atthi cittan’ti vā panassa sati paccupaṭṭhitā hoti. Yāvadeva ñāṇamattāya paṭissatimattāya anissito ca viharati, na ca kiñci loke upādiyati.
paṭissatimattāya → patissatimattāya (bj, sya-all, pts) | cittanti → cittan-ti (pts) | panassa → pan assa (pts) | yāvadeva → yāvad-eva (pts)
Oder die Achtsamkeit, dass der Geist da ist, ist verankert, soweit das für das Erkennen und die Achtsamkeit nötig ist. Er meditiert unabhängig und ergreift nichts in der Welt.

Evampi kho, bhikkhave, bhikkhu citte cittānupassī viharati.
evampi → evaṁ (bj, sya-all, pts)
So meditiert ein Mönch, indem er einen Aspekt des Geistes beobachtet.

Cittānupassanā niṭṭhitā.
cittānupassanā niṭṭhitā → cittānupassanāsatipaṭṭhānaṁ dhammānupassanāsatipaṭṭhānaṁ (bjt) | cittānupassanā niṭṭhitā → cittānupassanāsatipaṭṭhānaṁ (th)

4. Dhammānupassanā4. Beobachtung von natürlichen Gesetzmäßigkeiten

4.1. Dhammānupassanānīvaraṇapabba4.1. Die Hindernisse

Kathañca, bhikkhave, bhikkhu dhammesu dhammānupassī viharati?
kathañca → kathañ-ca (pts)
Und wie meditiert ein Mönch, indem er einen Aspekt der natürlichen Gesetzmäßigkeiten beobachtet?

Idha, bhikkhave, bhikkhu dhammesu dhammānupassī viharati pañcasu nīvaraṇesu.Da meditiert ein Mönch, indem er einen Aspekt der natürlichen Gesetzmäßigkeiten in Bezug auf die fünf Hindernisse beobachtet. Kathañca pana, bhikkhave, bhikkhu dhammesu dhammānupassī viharati pañcasu nīvaraṇesu?
pana → (bj, sya-all, pts) | kathañca pana → kathañ-ca (pts)
Und wie meditiert ein Mönch, indem er einen Aspekt der natürlichen Gesetzmäßigkeiten in Bezug auf die fünf Hindernisse beobachtet?

Idha, bhikkhave, bhikkhu santaṁ vā ajjhattaṁ kāmacchandaṁ ‘atthi me ajjhattaṁ kāmacchando’ti pajānāti, asantaṁ vā ajjhattaṁ kāmacchandaṁ ‘natthi me ajjhattaṁ kāmacchando’ti pajānāti; yathā ca anuppannassa kāmacchandassa uppādo hoti tañca pajānāti, yathā ca uppannassa kāmacchandassa pahānaṁ hoti tañca pajānāti, yathā ca pahīnassa kāmacchandassa āyatiṁ anuppādo hoti tañca pajānāti.
kāmacchandaṁ → kāmachandaṁ (th) | kāmacchandoti → kāmachandoti (th) | kāmacchandassa → kāmachandassa (th) | kāmacchandoti → kāmacchando ti (pts) | natthi → na-tthi (pts) | tañca → tañ-ca (pts)
Da versteht ein Mönch, wenn sinnliches Begehren in ihm ist: ‚In mir ist sinnliches Begehren‘. Wenn kein sinnliches Begehren in ihm ist, versteht er: ‚In mir ist kein sinnliches Begehren‘. Er versteht, wie sinnliches Begehren aufkommt; wie es, wenn es aufgekommen ist, aufgegeben wird; und wie es, wenn es aufgegeben wurde, in Zukunft nicht mehr aufkommt.

Santaṁ vā ajjhattaṁ byāpādaṁ ‘atthi me ajjhattaṁ byāpādo’ti pajānāti, asantaṁ vā ajjhattaṁ byāpādaṁ ‘natthi me ajjhattaṁ byāpādo’ti pajānāti; yathā ca anuppannassa byāpādassa uppādo hoti tañca pajānāti, yathā ca uppannassa byāpādassa pahānaṁ hoti tañca pajānāti, yathā ca pahīnassa byāpādassa āyatiṁ anuppādo hoti tañca pajānāti.Wenn Böswilligkeit in ihm ist, versteht er: ‚In mir ist Böswilligkeit‘. Wenn keine Böswilligkeit in ihm ist, versteht er: ‚In mir ist keine Böswilligkeit‘. Er versteht, wie Böswilligkeit aufkommt; wie sie, wenn sie aufgekommen ist, aufgegeben wird; und wie sie, wenn sie aufgegeben wurde, in Zukunft nicht mehr aufkommt.

Santaṁ vā ajjhattaṁ thinamiddhaṁ ‘atthi me ajjhattaṁ thinamiddhan’ti pajānāti, asantaṁ vā ajjhattaṁ thinamiddhaṁ ‘natthi me ajjhattaṁ thinamiddhan’ti pajānāti, yathā ca anuppannassa thinamiddhassa uppādo hoti tañca pajānāti, yathā ca uppannassa thinamiddhassa pahānaṁ hoti tañca pajānāti, yathā ca pahīnassa thinamiddhassa āyatiṁ anuppādo hoti tañca pajānāti.
thinamiddhaṁ → thīnamiddhaṁ (bj, cck, sya-all, pts) | thinamiddhanti → thīnamiddhanti (bj, cck, sya-all) | thinamiddhassa → thīnamiddhassa (bj, cck, sya-all)
Wenn Dumpfheit und Benommenheit in ihm sind, versteht er: ‚In mir sind Dumpfheit und Benommenheit‘. Wenn keine Dumpfheit und keine Benommenheit in ihm ist, versteht er: ‚In mir ist keine Dumpfheit und keine Benommenheit‘. Er versteht, wie Dumpfheit und Benommenheit aufkommen; wie sie, wenn sie aufgekommen sind, aufgegeben werden; und wie sie, wenn sie aufgegeben wurden, in Zukunft nicht mehr aufkommen.

Santaṁ vā ajjhattaṁ uddhaccakukkuccaṁ ‘atthi me ajjhattaṁ uddhaccakukkuccan’ti pajānāti, asantaṁ vā ajjhattaṁ uddhaccakukkuccaṁ ‘natthi me ajjhattaṁ uddhaccakukkuccan’ti pajānāti; yathā ca anuppannassa uddhaccakukkuccassa uppādo hoti tañca pajānāti, yathā ca uppannassa uddhaccakukkuccassa pahānaṁ hoti tañca pajānāti, yathā ca pahīnassa uddhaccakukkuccassa āyatiṁ anuppādo hoti tañca pajānāti.Wenn Rastlosigkeit und Reue in ihm sind, versteht er: ‚In mir sind Rastlosigkeit und Reue‘. Wenn keine Rastlosigkeit und keine Reue in ihm ist, versteht er: ‚In mir ist keine Rastlosigkeit und keine Reue‘. Er versteht, wie Rastlosigkeit und Reue aufkommen; wie sie, wenn sie aufgekommen sind, aufgegeben werden; und wie sie, wenn sie aufgegeben wurden, in Zukunft nicht mehr aufkommen.

Santaṁ vā ajjhattaṁ vicikicchaṁ ‘atthi me ajjhattaṁ vicikicchā’ti pajānāti, asantaṁ vā ajjhattaṁ vicikicchaṁ ‘natthi me ajjhattaṁ vicikicchā’ti pajānāti; yathā ca anuppannāya vicikicchāya uppādo hoti tañca pajānāti, yathā ca uppannāya vicikicchāya pahānaṁ hoti tañca pajānāti, yathā ca pahīnāya vicikicchāya āyatiṁ anuppādo hoti tañca pajānāti.
vicikicchāti → vicikicchā ti (pts) | natthi → na-tthi (pts) | tañca → tañ-ca (pts)
Wenn Zweifel in ihm ist, versteht er: ‚In mir ist Zweifel‘. Wenn kein Zweifel in ihm ist, versteht er: ‚In mir ist kein Zweifel‘. Er versteht, wie Zweifel aufkommt; wie er, wenn er aufgekommen ist, aufgegeben wird; und wie er, wenn er aufgegeben wurde, in Zukunft nicht mehr aufkommt.

Iti ajjhattaṁ vā dhammesu dhammānupassī viharati, bahiddhā vā dhammesu dhammānupassī viharati, ajjhattabahiddhā vā dhammesu dhammānupassī viharati;
dhammesu dhammānupassī → dh dh (pts)
Und so meditiert er, indem er einen Aspekt der natürlichen Gesetzmäßigkeiten innerlich beobachtet, indem er ihn äußerlich beobachtet, indem er ihn sowohl innerlich als auch äußerlich beobachtet.
samudayadhammānupassī vā dhammesu viharati, vayadhammānupassī vā dhammesu viharati, samudayavayadhammānupassī vā dhammesu viharati.
dhammesu viharati → dh (pts)
Er meditiert, indem er die natürlichen Gesetzmäßigkeiten beobachtet, wie sie entstehen müssen, wie sie verschwinden müssen, wie sie sowohl entstehen als auch verschwinden müssen.
‘Atthi dhammā’ti vā panassa sati paccupaṭṭhitā hoti. Yāvadeva ñāṇamattāya paṭissatimattāya anissito ca viharati, na ca kiñci loke upādiyati.
paṭissatimattāya → patissatimattāya (bj, sya-all, pts) | dhammāti → dhammā ti (pts) | panassa → pan assa (pts) | yāvadeva → yāvad-eva (pts)
Oder die Achtsamkeit, dass die natürlichen Gesetzmäßigkeiten da sind, ist verankert, soweit das für das Erkennen und die Achtsamkeit nötig ist. Er meditiert unabhängig und ergreift nichts in der Welt.

Evampi kho, bhikkhave, bhikkhu dhammesu dhammānupassī viharati pañcasu nīvaraṇesu.
evampi → evaṁ (pts) | evampi kho → evampikho (th)
So meditiert ein Mönch, indem er einen Aspekt der natürlichen Gesetzmäßigkeiten in Bezug auf die fünf Hindernisse beobachtet.

Nīvaraṇapabbaṁ niṭṭhitaṁ.

4.2. Dhammānupassanākhandhapabba4.2. Die Aggregate

Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu dhammesu dhammānupassī viharati pañcasu upādānakkhandhesu.
pañcasu upādānakkhandhesu → pañcasupādānakkhandhesu (bj) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | pañcasu → pañcas (pts)
Dann meditiert da ein Mönch, indem er einen Aspekt der natürlichen Gesetzmäßigkeiten in Bezug auf die fünf mit Ergreifen verbundenen Aggregate beobachtet.
Kathañca pana, bhikkhave, bhikkhu dhammesu dhammānupassī viharati pañcasu upādānakkhandhesu?
pana → (bj, sya-all, pts) | pañcasu upādānakkhandhesu → pañcasupādānakkhandhesu (bj); pañcas upādānakkhandesu (pts)
Und wie meditiert ein Mönch, indem er einen Aspekt der natürlichen Gesetzmäßigkeiten in Bezug auf die fünf mit Ergreifen verbundenen Aggregate beobachtet?
Idha, bhikkhave, bhikkhu:Da stellt ein Mönch die Betrachtung an: ‘iti rūpaṁ, iti rūpassa samudayo, iti rūpassa atthaṅgamo;
atthaṅgamo → atthagamo (bj, pts)
‚So ist Form, so ist ihr Ursprung, so ihr Vergehen.
iti vedanā, iti vedanāya samudayo, iti vedanāya atthaṅgamo;
atthaṅgamo → atthagamo (bj) | samudayo → s (pts) | atthaṅgamo → a (pts)
So ist Gefühl, so ist sein Ursprung, so sein Vergehen.
iti saññā, iti saññāya samudayo, iti saññāya atthaṅgamo;
atthaṅgamo → atthagamo (bj) | samudayo → s (pts) | atthaṅgamo → a (pts)
So ist Wahrnehmung, so ist ihr Ursprung, so ihr Vergehen.
iti saṅkhārā, iti saṅkhārānaṁ samudayo, iti saṅkhārānaṁ atthaṅgamo;
atthaṅgamo → atthagamo (bj) | samudayo → s (pts) | atthaṅgamo → a (pts)
So sind Willensbildungsprozesse, so ist ihr Ursprung, so ihr Vergehen.
iti viññāṇaṁ, iti viññāṇassa samudayo, iti viññāṇassa atthaṅgamo’ti;
atthaṅgamoti → atthagamoti (bj, pts) | atthaṅgamoti → atthagamo ti (pts)
So ist Bewusstsein, so ist sein Ursprung, so sein Vergehen.‘

iti ajjhattaṁ vā dhammesu dhammānupassī viharati, bahiddhā vā dhammesu dhammānupassī viharati, ajjhattabahiddhā vā dhammesu dhammānupassī viharati;Und so meditiert er, indem er einen Aspekt der natürlichen Gesetzmäßigkeiten innerlich beobachtet … samudayadhammānupassī vā dhammesu viharati, vayadhammānupassī vā dhammesu viharati, samudayavayadhammānupassī vā dhammesu viharati. ‘Atthi dhammā’ti vā panassa sati paccupaṭṭhitā hoti. Yāvadeva ñāṇamattāya paṭissatimattāya anissito ca viharati, na ca kiñci loke upādiyati.
paṭissatimattāya → patissatimattāya (bj, sya-all)

Evampi kho, bhikkhave, bhikkhu dhammesu dhammānupassī viharati pañcasu upādānakkhandhesu.
evampi → evaṁ (bj, pts) | pañcasu upādānakkhandhesu → pañcasupādānakkhandhesu (bj) | pañcasu → pañcas (pts)
So meditiert ein Mönch, indem er einen Aspekt der natürlichen Gesetzmäßigkeiten in Bezug auf die fünf mit Ergreifen verbundenen Aggregate beobachtet.

Khandhapabbaṁ niṭṭhitaṁ.

4.3. Dhammānupassanāāyatanapabba4.3. Die Sinnesfelder

Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu dhammesu dhammānupassī viharati chasu ajjhattikabāhiresu āyatanesu.
caparaṁ → ca paraṁ (pts)
Dann meditiert da ein Mönch, indem er einen Aspekt der natürlichen Gesetzmäßigkeiten in Bezug auf die sechs inneren und äußeren Sinnesfelder beobachtet.
Kathañca pana, bhikkhave, bhikkhu dhammesu dhammānupassī viharati chasu ajjhattikabāhiresu āyatanesu?
pana → (bj, sya-all, pts) | kathañca pana → kathañ-ca (pts)
Und wie meditiert ein Mönch, indem er einen Aspekt der natürlichen Gesetzmäßigkeiten in Bezug auf die sechs inneren und äußeren Sinnesfelder beobachtet?

Idha, bhikkhave, bhikkhu cakkhuñca pajānāti, rūpe ca pajānāti, yañca tadubhayaṁ paṭicca uppajjati saṁyojanaṁ tañca pajānāti, yathā ca anuppannassa saṁyojanassa uppādo hoti tañca pajānāti, yathā ca uppannassa saṁyojanassa pahānaṁ hoti tañca pajānāti, yathā ca pahīnassa saṁyojanassa āyatiṁ anuppādo hoti tañca pajānāti.
saṁyojanaṁ → saññojanaṁ (th) | saṁyojanassa → saññojanassa (th) | cakkhuñca → cakkhuñ-ca (pts) | yañca → yañ-ca (pts) | tañca → tañ-ca (pts)
Da versteht ein Mönch das Auge, die Bilder und die Fessel, die in Abhängigkeit von beiden entsteht. Er versteht, wie die Fessel, wenn sie noch nicht entstanden ist, entsteht; wie die Fessel, wenn sie entstanden ist, aufgegeben wird; und wie die Fessel, wenn sie aufgegeben wurde, in Zukunft nicht mehr entsteht.

Sotañca pajānāti, sadde ca pajānāti, yañca tadubhayaṁ paṭicca uppajjati saṁyojanaṁ tañca pajānāti, yathā ca anuppannassa saṁyojanassa uppādo hoti tañca pajānāti, yathā ca uppannassa saṁyojanassa pahānaṁ hoti tañca pajānāti, yathā ca pahīnassa saṁyojanassa āyatiṁ anuppādo hoti tañca pajānāti.Er versteht das Ohr, die Töne und die Fessel, die in Abhängigkeit von beiden entsteht …

Ghānañca pajānāti, gandhe ca pajānāti, yañca tadubhayaṁ paṭicca uppajjati saṁyojanaṁ tañca pajānāti, yathā ca anuppannassa saṁyojanassa uppādo hoti tañca pajānāti, yathā ca uppannassa saṁyojanassa pahānaṁ hoti tañca pajānāti, yathā ca pahīnassa saṁyojanassa āyatiṁ anuppādo hoti tañca pajānāti.Er versteht die Nase, die Gerüche und die Fessel, die in Abhängigkeit von beiden entsteht …

Jivhañca pajānāti, rase ca pajānāti, yañca tadubhayaṁ paṭicca uppajjati saṁyojanaṁ tañca pajānāti, yathā ca anuppannassa saṁyojanassa uppādo hoti tañca pajānāti, yathā ca uppannassa saṁyojanassa pahānaṁ hoti tañca pajānāti, yathā ca pahīnassa saṁyojanassa āyatiṁ anuppādo hoti tañca pajānāti.Er versteht die Zunge, die Geschmäcke und die Fessel, die in Abhängigkeit von beiden entsteht …

Kāyañca pajānāti, phoṭṭhabbe ca pajānāti, yañca tadubhayaṁ paṭicca uppajjati saṁyojanaṁ tañca pajānāti, yathā ca anuppannassa saṁyojanassa uppādo hoti tañca pajānāti, yathā ca uppannassa saṁyojanassa pahānaṁ hoti tañca pajānāti, yathā ca pahīnassa saṁyojanassa āyatiṁ anuppādo hoti tañca pajānāti.Er versteht den Körper, die Berührungen und die Fessel, die in Abhängigkeit von beiden entsteht …

Manañca pajānāti, dhamme ca pajānāti, yañca tadubhayaṁ paṭicca uppajjati saṁyojanaṁ tañca pajānāti, yathā ca anuppannassa saṁyojanassa uppādo hoti tañca pajānāti, yathā ca uppannassa saṁyojanassa pahānaṁ hoti tañca pajānāti, yathā ca pahīnassa saṁyojanassa āyatiṁ anuppādo hoti tañca pajānāti.
saṁyojanaṁ → saññojanaṁ (th) | saṁyojanassa → saññojanassa (th) | yañca tadubhayaṁ → yañ-ca tad-ubhayaṁ (pts) | tañca → tañ-ca (pts)
Er versteht den Geist, die Vorstellungen und die Fessel, die in Abhängigkeit von beiden entsteht. Er versteht, wie die Fessel, wenn sie noch nicht entstanden ist, entsteht; wie die Fessel, wenn sie entstanden ist, aufgegeben wird; und wie die Fessel, wenn sie aufgegeben wurde, in Zukunft nicht mehr entsteht.

Iti ajjhattaṁ vā dhammesu dhammānupassī viharati, bahiddhā vā dhammesu dhammānupassī viharati, ajjhattabahiddhā vā dhammesu dhammānupassī viharati;Und so meditiert er, indem er einen Aspekt der natürlichen Gesetzmäßigkeiten innerlich beobachtet … samudayadhammānupassī vā dhammesu viharati, vayadhammānupassī vā dhammesu viharati, samudayavayadhammānupassī vā dhammesu viharati. ‘Atthi dhammā’ti vā panassa sati paccupaṭṭhitā hoti. Yāvadeva ñāṇamattāya paṭissatimattāya anissito ca viharati na ca kiñci loke upādiyati.
paṭissatimattāya → patissatimattāya (bj, sya-all)

Evampi kho, bhikkhave, bhikkhu dhammesu dhammānupassī viharati chasu ajjhattikabāhiresu āyatanesu.
evampi → evaṁ (bj, pts)
So meditiert ein Mönch, indem er einen Aspekt der natürlichen Gesetzmäßigkeiten in Bezug auf die sechs inneren und äußeren Sinnesfelder beobachtet.

Āyatanapabbaṁ niṭṭhitaṁ.

4.4. Dhammānupassanābojjhaṅgapabba4.4. Die Faktoren des Erwachens

Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu dhammesu dhammānupassī viharati sattasu bojjhaṅgesu.
caparaṁ → ca paraṁ (pts)
Dann meditiert da ein Mönch, indem er einen Aspekt der natürlichen Gesetzmäßigkeiten in Bezug auf die sieben Faktoren des Erwachens beobachtet.
Kathañca pana, bhikkhave, bhikkhu dhammesu dhammānupassī viharati sattasu bojjhaṅgesu?
pana → (bj, sya-all, pts) | kathañca pana → kathañ-ca (pts)
Und wie meditiert ein Mönch, indem er einen Aspekt der natürlichen Gesetzmäßigkeiten in Bezug auf die sieben Faktoren des Erwachens beobachtet?

Idha, bhikkhave, bhikkhu santaṁ vā ajjhattaṁ satisambojjhaṅgaṁ ‘atthi me ajjhattaṁ satisambojjhaṅgo’ti pajānāti, asantaṁ vā ajjhattaṁ satisambojjhaṅgaṁ ‘natthi me ajjhattaṁ satisambojjhaṅgo’ti pajānāti, yathā ca anuppannassa satisambojjhaṅgassa uppādo hoti tañca pajānāti, yathā ca uppannassa satisambojjhaṅgassa bhāvanāya pāripūrī hoti tañca pajānāti.
bhāvanāya pāripūrī → bhāvanāpāripūrī (bj, pts); bhāvanāpāripūri (sya-all) | satisambojjhaṅgoti → satisambojjhaṅgo ti (pts) | natthi → na-tthi (pts) | tañca → tañ-ca (pts)
Da versteht ein Mönch, wenn der Faktor des Erwachens Achtsamkeit in ihm ist: ‚In mir ist der Faktor des Erwachens Achtsamkeit.‘ Wenn der Faktor des Erwachens Achtsamkeit nicht in ihm ist, versteht er: ‚In mir ist nicht der Faktor des Erwachens Achtsamkeit.‘ Er versteht, wie der Faktor des Erwachens Achtsamkeit, wenn er nicht entstanden ist, entsteht; und wie der Faktor des Erwachens Achtsamkeit, wenn er entstanden ist, vollständig entwickelt wird.

Santaṁ vā ajjhattaṁ dhammavicayasambojjhaṅgaṁ ‘atthi me ajjhattaṁ dhammavicayasambojjhaṅgo’ti pajānāti, asantaṁ vā ajjhattaṁ dhammavicayasambojjhaṅgaṁ ‘natthi me ajjhattaṁ dhammavicayasambojjhaṅgo’ti pajānāti, yathā ca anuppannassa dhammavicayasambojjhaṅgassa uppādo hoti tañca pajānāti, yathā ca uppannassa dhammavicayasambojjhaṅgassa bhāvanāya pāripūrī hoti tañca pajānāti.
bhāvanāya pāripūrī → bhāvanāpāripūrī (bj) | dhammavicayasambojjhaṅgoti → upekhāsambojjhaṅgo ti (pts) | dhammavicayasambojjhaṅgaṁ → upekhāsambojjhaṅgaṁ (pts) | dhammavicayasambojjhaṅgassa → upekhāsambojjhaṅgassa (pts) | dhammavicayasambojjhaṅgassa bhāvanāya pāripūrī → upekhāsambojjhaṅgassa bhāvanāpāripūrī (pts)
Wenn der Faktor des Erwachens Erforschung der Gesetzmäßigkeiten in ihm ist …
Santaṁ vā ajjhattaṁ vīriyasambojjhaṅgaṁ ‘atthi me ajjhattaṁ vīriyasambojjhaṅgo’ti pajānāti, asantaṁ vā ajjhattaṁ vīriyasambojjhaṅgaṁ ‘natthi me ajjhattaṁ vīriyasambojjhaṅgo’ti pajānāti, yathā ca anuppannassa vīriyasambojjhaṅgassa uppādo hoti tañca pajānāti, yathā ca uppannassa vīriyasambojjhaṅgassa bhāvanāya pāripūrī hoti tañca pajānāti.
vīriyasambojjhaṅgassa bhāvanāya pāripūrī → viriyasambojjhaṅgassa bhāvanāpāripūrī (bj) | santaṁ → iti ajjhattaṁ (pts) | vīriyasambojjhaṅgaṁ → viriyasambojjhaṅgaṁ (bjt) | vīriyasambojjhaṅgoti → viriyasambojjhaṅgoti (bjt)
Wenn der Faktor des Erwachens Energie in ihm ist …
Santaṁ vā ajjhattaṁ pītisambojjhaṅgaṁ ‘atthi me ajjhattaṁ pītisambojjhaṅgo’ti pajānāti, asantaṁ vā ajjhattaṁ pītisambojjhaṅgaṁ ‘natthi me ajjhattaṁ pītisambojjhaṅgo’ti pajānāti, yathā ca anuppannassa pītisambojjhaṅgassa uppādo hoti tañca pajānāti, yathā ca uppannassa pītisambojjhaṅgassa bhāvanāya pāripūrī hoti tañca pajānāti.
bhāvanāya pāripūrī → bhāvanāpāripūrī (bj)
Wenn der Faktor des Erwachens Ekstase in ihm ist …
Santaṁ vā ajjhattaṁ passaddhisambojjhaṅgaṁ ‘atthi me ajjhattaṁ passaddhisambojjhaṅgo’ti pajānāti, asantaṁ vā ajjhattaṁ passaddhisambojjhaṅgaṁ ‘natthi me ajjhattaṁ passaddhisambojjhaṅgo’ti pajānāti, yathā ca anuppannassa passaddhisambojjhaṅgassa uppādo hoti tañca pajānāti, yathā ca uppannassa passaddhisambojjhaṅgassa bhāvanāya pāripūrī hoti tañca pajānāti.
bhāvanāya pāripūrī → bhāvanāpāripūrī (bj)
Wenn der Faktor des Erwachens Stille in ihm ist …
Santaṁ vā ajjhattaṁ samādhisambojjhaṅgaṁ ‘atthi me ajjhattaṁ samādhisambojjhaṅgo’ti pajānāti, asantaṁ vā ajjhattaṁ samādhisambojjhaṅgaṁ ‘natthi me ajjhattaṁ samādhisambojjhaṅgo’ti pajānāti, yathā ca anuppannassa samādhisambojjhaṅgassa uppādo hoti tañca pajānāti, yathā ca uppannassa samādhisambojjhaṅgassa bhāvanāya pāripūrī hoti tañca pajānāti.
bhāvanāya pāripūrī → bhāvanāpāripūrī (bj) | + → santaṁ vā ajjhattaṁ upekhāsambojjhaṅgaṁ (pts) | samādhisambojjhaṅgoti → upekhāsambojjhaṅgo ti (pts) | samādhisambojjhaṅgaṁ natthi → upekhāsambojjhaṅgaṁ na-tthi (pts) | samādhisambojjhaṅgassa → upekhāsambojjhaṅgassa (pts) | tañca → tañ-ca (pts) | samādhisambojjhaṅgassa bhāvanāya pāripūrī → upekhāsambojjhaṅgassa bhāvanāpāripūrī (pts) | tañca pajānāti → tañ (pts)
Wenn der Faktor des Erwachens Versenkung in ihm ist …
Santaṁ vā ajjhattaṁ upekkhāsambojjhaṅgaṁ ‘atthi me ajjhattaṁ upekkhāsambojjhaṅgo’ti pajānāti, asantaṁ vā ajjhattaṁ upekkhāsambojjhaṅgaṁ ‘natthi me ajjhattaṁ upekkhāsambojjhaṅgo’ti pajānāti, yathā ca anuppannassa upekkhāsambojjhaṅgassa uppādo hoti tañca pajānāti, yathā ca uppannassa upekkhāsambojjhaṅgassa bhāvanāya pāripūrī hoti tañca pajānāti.
bhāvanāya pāripūrī → bhāvanāpāripūrī (bj); bhāvanāpāripūri (sya-all)
Wenn der Faktor des Erwachens Gleichmut in ihm ist, versteht er: ‚In mir ist der Faktor des Erwachens Gleichmut.‘ Wenn der Faktor des Erwachens Gleichmut nicht in ihm ist, versteht er: ‚In mir ist nicht der Faktor des Erwachens Gleichmut.‘ Er versteht, wie der Faktor des Erwachens Gleichmut, wenn er nicht entstanden ist, entsteht; und wie der Faktor des Erwachens Gleichmut, wenn er entstanden ist, vollständig entwickelt wird.

Iti ajjhattaṁ vā dhammesu dhammānupassī viharati, bahiddhā vā dhammesu dhammānupassī viharati, ajjhattabahiddhā vā dhammesu dhammānupassī viharati;Und so meditiert er, indem er einen Aspekt der natürlichen Gesetzmäßigkeiten innerlich beobachtet, indem er ihn äußerlich beobachtet, indem er ihn sowohl innerlich als auch äußerlich beobachtet. samudayadhammānupassī vā dhammesu viharati, vayadhammānupassī vā dhammesu viharati, samudayavayadhammānupassī vā dhammesu viharati.Er meditiert, indem er die natürlichen Gesetzmäßigkeiten beobachtet, wie sie entstehen müssen, wie sie verschwinden müssen, wie sie sowohl entstehen als auch verschwinden müssen. ‘Atthi dhammā’ti vā panassa sati paccupaṭṭhitā hoti. Yāvadeva ñāṇamattāya paṭissatimattāya anissito ca viharati, na ca kiñci loke upādiyati.
paṭissatimattāya → patissatimattāya (bj, sya-all, pts)
Oder die Achtsamkeit, dass die natürlichen Gesetzmäßigkeiten da sind, ist verankert, soweit das für das Erkennen und die Achtsamkeit nötig ist. Er meditiert unabhängig und ergreift nichts in der Welt.

Evampi kho, bhikkhave, bhikkhu dhammesu dhammānupassī viharati sattasu bojjhaṅgesu.
evampi → evaṁ (pts)
So meditiert ein Mönch, indem er einen Aspekt der natürlichen Gesetzmäßigkeiten in Bezug auf die sieben Faktoren des Erwachens beobachtet.

Bojjhaṅgapabbaṁ niṭṭhitaṁ.
niṭṭhitaṁ → bojjhaṅgapabbaṁ niṭṭhitaṁ. paṭhamabhāṇavāraṁ (cck: syā.) | bojjhaṅgapabbaṁ → pāṭhantare puna paṭhamabhāṇavāroti dissaṁti (sya-all note)

4.5. Dhammānupassanāsaccapabba4.5. Die Wahrheiten

Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu dhammesu dhammānupassī viharati catūsu ariyasaccesu.
caparaṁ → ca paraṁ (pts) | catūsu → catusu (pts)
Dann meditiert da ein Mönch, indem er einen Aspekt der natürlichen Gesetzmäßigkeiten in Bezug auf die vier edlen Wahrheiten beobachtet.

Kathañca pana, bhikkhave, bhikkhu dhammesu dhammānupassī viharati catūsu ariyasaccesu?
pana → (bj, sya-all) | kathañca pana → kathañ-ca (pts) | catūsu → catusu (pts)
Und wie meditiert ein Mönch, indem er einen Aspekt der natürlichen Gesetzmäßigkeiten in Bezug auf die vier edlen Wahrheiten beobachtet?
Idha, bhikkhave, bhikkhu ‘idaṁ dukkhan’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṁ pajānāti.
pajānāti → pajānāti Paṭhamabhāṇavāro niṭṭhito. Dukkhasaccaniddesa Katamañca, bhikkhave, dukkhaṃ ariyasaccaṃ? Jātipi dukkhā, jarāpi dukkhā, maraṇampi dukkhaṃ, sokaparidevadukkhadomanassupāyāsāpi dukkhā, appiyehi sampayogopi dukkho, piyehi vippayogopi dukkho, yampicchaṃ na labhati tampi dukkhaṃ, saṃkhittena pañcupādānakkhandhā dukkhā. Katamā ca, bhikkhave, jāti? Yā tesaṃ tesaṃ sattānaṃ tamhi tamhi sattanikāye jāti sañjāti okkanti abhinibbatti khandhānaṃ pātubhāvo āyatanānaṃ paṭilābho, ayaṃ vuccati, bhikkhave, jāti. Katamā ca, bhikkhave, jarā? Yā tesaṃ tesaṃ sattānaṃ tamhi tamhi sattanikāye jarā jīraṇatā khaṇḍiccaṃ pāliccaṃ valittacatā āyuno saṃhāni indriyānaṃ paripāko, ayaṃ vuccati, bhikkhave, jarā. Katamañca, bhikkhave, maraṇaṃ? Yaṃ tesaṃ tesaṃ sattānaṃ tamhā tamhā sattanikāyā cuti cavanatā bhedo antaradhānaṃ maccu maraṇaṃ kālaṃkiriyā khandhānaṃ bhedo kaḷevarassa nikkhepo jīvitindriyassupacchedo, idaṃ vuccati, bhikkhave, maraṇaṃ. Katamo ca, bhikkhave, soko? Yo kho, bhikkhave, aññataraññatarena byasanena samannāgatassa aññataraññatarena dukkhadhammena phuṭṭhassa soko socanā socitattaṃ antosoko antoparisoko, ayaṃ vuccati, bhikkhave, soko. Katamo ca, bhikkhave, paridevo? Yo kho, bhikkhave, aññataraññatarena byasanena samannāgatassa aññataraññatarena dukkhadhammena phuṭṭhassa ādevo paridevo ādevanā paridevanā ādevitattaṃ paridevitattaṃ, ayaṃ vuccati, bhikkhave, paridevo. Katamañca, bhikkhave, dukkhaṃ? Yaṃ kho, bhikkhave, kāyikaṃ dukkhaṃ kāyikaṃ asātaṃ kāyasamphassajaṃ dukkhaṃ asātaṃ vedayitaṃ, idaṃ vuccati, bhikkhave, dukkhaṃ. Katamañca, bhikkhave, domanassaṃ? Yaṃ kho, bhikkhave, cetasikaṃ dukkhaṃ cetasikaṃ asātaṃ manosamphassajaṃ dukkhaṃ asātaṃ vedayitaṃ, idaṃ vuccati, bhikkhave, domanassaṃ. Katamo ca, bhikkhave, upāyāso? Yo kho, bhikkhave, aññataraññatarena byasanena samannāgatassa aññataraññatarena dukkhadhammena phuṭṭhassa āyāso upāyāso āyāsitattaṃ upāyāsitattaṃ, ayaṃ vuccati, bhikkhave, upāyāso. Katamo ca, bhikkhave, appiyehi sampayogo dukkho? Idha yassa te honti aniṭṭhā akantā amanāpā rūpā saddā gandhā rasā phoṭṭhabbā dhammā, ye vā panassa te honti anatthakāmā ahitakāmā aphāsukakāmā ayogakkhemakāmā, yā tehi saddhiṃ saṅgati samāgamo samodhānaṃ missībhāvo, ayaṃ vuccati, bhikkhave, appiyehi sampayogo dukkho. Katamo ca, bhikkhave, piyehi vippayogo dukkho? Idha yassa te honti iṭṭhā kantā manāpā rūpā saddā gandhā rasā phoṭṭhabbā dhammā, ye vā panassa te honti atthakāmā hitakāmā phāsukakāmā yogakkhemakāmā mātā vā pitā vā bhātā vā bhaginī vā mittā vā amaccā vā ñātisālohitā vā, yā tehi saddhiṃ asaṅgati asamāgamo asamodhānaṃ amissībhāvo, ayaṃ vuccati, bhikkhave, piyehi vippayogo dukkho. Katamañca, bhikkhave, yampicchaṃ na labhati tampi dukkhaṃ? Jātidhammānaṃ, bhikkhave, sattānaṃ evaṃ icchā uppajjati ‘aho vata mayaṃ na jātidhammā assāma, na ca vata no jāti āgaccheyyā’ti. Na kho panetaṃ icchāya pattabbaṃ, idampi yampicchaṃ na labhati tampi dukkhaṃ. Jarādhammānaṃ, bhikkhave, sattānaṃ evaṃ icchā uppajjati ‘aho vata mayaṃ na jarādhammā assāma, na ca vata no jarā āgaccheyyā’ti. Na kho panetaṃ icchāya pattabbaṃ, idampi yampicchaṃ na labhati tampi dukkhaṃ. Byādhidhammānaṃ, bhikkhave, sattānaṃ evaṃ icchā uppajjati ‘aho vata mayaṃ na byādhidhammā assāma, na ca vata no byādhi āgaccheyyā’ti. Na kho panetaṃ icchāya pattabbaṃ, idampi yampicchaṃ na labhati tampi dukkhaṃ. Maraṇadhammānaṃ, bhikkhave, sattānaṃ evaṃ icchā uppajjati ‘aho vata mayaṃ na maraṇadhammā assāma, na ca vata no maraṇaṃ āgaccheyyā’ti. Na kho panetaṃ icchāya pattabbaṃ, idampi yampicchaṃ na labhati tampi dukkhaṃ. Sokaparidevadukkhadomanassupāyāsadhammānaṃ, bhikkhave, sattānaṃ evaṃ icchā uppajjati ‘aho vata mayaṃ na sokaparidevadukkhadomanassupāyāsadhammā assāma, na ca vata no sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā āgaccheyyun’ti. Na kho panetaṃ icchāya pattabbaṃ, idampi yampicchaṃ na labhati tampi dukkhaṃ. Katame ca, bhikkhave, saṃkhittena pañcupādānakkhandhā dukkhā? Seyyathidaṃ rūpupādānakkhandho, vedanupādānakkhandho, saññupādānakkhandho, saṅkhārupādānakkhandho, viññāṇupādānakkhandho. Ime vuccanti, bhikkhave, saṃkhittena pañcupādānakkhandhā dukkhā. Idaṃ vuccati, bhikkhave, dukkhaṃ ariyasaccaṃ. Samudayasaccaniddesa Katamañca, bhikkhave, dukkhasamudayaṃ ariyasaccaṃ? Yāyaṃ taṇhā ponobbhavikā nandīrāgasahagatā tatratatrābhinandinī. Seyyathidaṃ kāmataṇhā bhavataṇhā vibhavataṇhā. Sā kho panesā, bhikkhave, taṇhā kattha uppajjamānā uppajjati, kattha nivisamānā nivisati? Yaṃ loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ, etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati, ettha nivisamānā nivisati. Kiñca loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ? Cakkhu loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ, etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati, ettha nivisamānā nivisati. Sotaṃ loke pe ghānaṃ loke… jivhā loke… kāyo loke… mano loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ, etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati, ettha nivisamānā nivisati. Rūpā loke… saddā loke… gandhā loke… rasā loke… phoṭṭhabbā loke… dhammā loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ, etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati, ettha nivisamānā nivisati. Cakkhuviññāṇaṃ loke… sotaviññāṇaṃ loke… ghānaviññāṇaṃ loke… jivhāviññāṇaṃ loke… kāyaviññāṇaṃ loke… manoviññāṇaṃ loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ, etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati, ettha nivisamānā nivisati. Cakkhusamphasso loke… sotasamphasso loke… ghānasamphasso loke… jivhāsamphasso loke… kāyasamphasso loke… manosamphasso loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ, etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati, ettha nivisamānā nivisati. Cakkhusamphassajā vedanā loke… sotasamphassajā vedanā loke… ghānasamphassajā vedanā loke… jivhāsamphassajā vedanā loke… kāyasamphassajā vedanā loke… manosamphassajā vedanā loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ, etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati, ettha nivisamānā nivisati. Rūpasaññā loke… saddasaññā loke… gandhasaññā loke… rasasaññā loke… phoṭṭhabbasaññā loke… dhammasaññā loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ, etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati, ettha nivisamānā nivisati. Rūpasañcetanā loke… saddasañcetanā loke… gandhasañcetanā loke… rasasañcetanā loke… phoṭṭhabbasañcetanā loke… dhammasañcetanā loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ, etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati, ettha nivisamānā nivisati. Rūpataṇhā loke… saddataṇhā loke… gandhataṇhā loke… rasataṇhā loke… phoṭṭhabbataṇhā loke… dhammataṇhā loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ, etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati, ettha nivisamānā nivisati. Rūpavitakko loke… saddavitakko loke… gandhavitakko loke… rasavitakko loke… phoṭṭhabbavitakko loke… dhammavitakko loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ, etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati, ettha nivisamānā nivisati. Rūpavicāro loke… saddavicāro loke… gandhavicāro loke… rasavicāro loke… phoṭṭhabbavicāro loke… dhammavicāro loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ, etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati, ettha nivisamānā nivisati. Idaṃ vuccati, bhikkhave, dukkhasamudayaṃ ariyasaccaṃ. Nirodhasaccaniddesa Katamañca, bhikkhave, dukkhanirodhaṃ ariyasaccaṃ? Yo tassāyeva taṇhāya asesavirāganirodho cāgo paṭinissaggo mutti anālayo. Sā kho panesā, bhikkhave, taṇhā kattha pahīyamānā pahīyati, kattha nirujjhamānā nirujjhati? Yaṃ loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ, etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati, ettha nirujjhamānā nirujjhati. Kiñca loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ? Cakkhu loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ, etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati, ettha nirujjhamānā nirujjhati. Sotaṃ loke pe ghānaṃ loke… jivhā loke… kāyo loke… mano loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ, etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati, ettha nirujjhamānā nirujjhati. Rūpā loke… saddā loke… gandhā loke… rasā loke… phoṭṭhabbā loke… dhammā loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ, etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati, ettha nirujjhamānā nirujjhati. Cakkhuviññāṇaṃ loke… sotaviññāṇaṃ loke… ghānaviññāṇaṃ loke… jivhāviññāṇaṃ loke… kāyaviññāṇaṃ loke… manoviññāṇaṃ loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ, etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati, ettha nirujjhamānā nirujjhati. Cakkhusamphasso loke… sotasamphasso loke… ghānasamphasso loke… jivhāsamphasso loke… kāyasamphasso loke… manosamphasso loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ, etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati, ettha nirujjhamānā nirujjhati. Cakkhusamphassajā vedanā loke… sotasamphassajā vedanā loke… ghānasamphassajā vedanā loke… jivhāsamphassajā vedanā loke… kāyasamphassajā vedanā loke… manosamphassajā vedanā loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ, etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati, ettha nirujjhamānā nirujjhati. Rūpasaññā loke… saddasaññā loke… gandhasaññā loke… rasasaññā loke… phoṭṭhabbasaññā loke… dhammasaññā loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ, etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati, ettha nirujjhamānā nirujjhati. Rūpasañcetanā loke… saddasañcetanā loke… gandhasañcetanā loke… rasasañcetanā loke… phoṭṭhabbasañcetanā loke… dhammasañcetanā loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ, etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati, ettha nirujjhamānā nirujjhati. Rūpataṇhā loke… saddataṇhā loke… gandhataṇhā loke… rasataṇhā loke… phoṭṭhabbataṇhā loke… dhammataṇhā loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ, etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati, ettha nirujjhamānā nirujjhati. Rūpavitakko loke… saddavitakko loke… gandhavitakko loke… rasavitakko loke… phoṭṭhabbavitakko loke… dhammavitakko loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ, etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati, ettha nirujjhamānā nirujjhati. Rūpavicāro loke… saddavicāro loke… gandhavicāro loke… rasavicāro loke… phoṭṭhabbavicāro loke… dhammavicāro loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ, etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati, ettha nirujjhamānā nirujjhati. Idaṃ vuccati, bhikkhave, dukkhanirodhaṃ ariyasaccaṃ. Maggasaccaniddesa Katamañca, bhikkhave, dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṃ? Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo seyyathidaṃ sammādiṭṭhi sammāsaṅkappo sammāvācā sammākammanto sammāājīvo sammāvāyāmo sammāsati sammāsamādhi. Katamā ca, bhikkhave, sammādiṭṭhi? Yaṃ kho, bhikkhave, dukkhe ñāṇaṃ, dukkhasamudaye ñāṇaṃ, dukkhanirodhe ñāṇaṃ, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṃ. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, sammādiṭṭhi. Katamo ca, bhikkhave, sammāsaṅkappo? Nekkhammasaṅkappo abyāpādasaṅkappo avihiṃsāsaṅkappo. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, sammāsaṅkappo. Katamā ca, bhikkhave, sammāvācā? Musāvādā veramaṇī, pisuṇāya vācāya veramaṇī, pharusāya vācāya veramaṇī, samphappalāpā veramaṇī. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, sammāvācā. Katamo ca, bhikkhave, sammākammanto? Pāṇātipātā veramaṇī, adinnādānā veramaṇī, kāmesumicchācārā veramaṇī. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, sammākammanto. Katamo ca, bhikkhave, sammāājīvo? Idha, bhikkhave, ariyasāvako micchāājīvaṃ pahāya sammāājīvena jīvitaṃ kappeti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, sammāājīvo. Katamo ca, bhikkhave, sammāvāyāmo? Idha, bhikkhave, bhikkhu anuppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ anuppādāya chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati; uppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati; anuppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ uppādāya chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati; uppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, sammāvāyāmo. Katamā ca, bhikkhave, sammāsati? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ; vedanāsu vedanānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ; citte cittānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ; dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, sammāsati. Katamo ca, bhikkhave, sammāsamādhi? Idha, bhikkhave, bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati, sato ca sampajāno, sukhañca kāyena paṭisaṃvedeti, yaṃ taṃ ariyā ācikkhanti ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, sammāsamādhi. Idaṃ vuccati, bhikkhave, dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṃ. (MS 2005: 1309 words SC left out) | pajānāti → pāṭhantare iti ajjhattaṁ vā …pe… paṭhamabhāṇavāroti imāni na dissanti (sya-all note) | dukkhanti → dukkhan-ti (pts) | dukkhasamudayoti → dukkhasamudayo ti (pts) | dukkhanirodhoti → dukkhanirodho ti (pts) | paṭipadāti → paṭipadā ti (pts)
Da versteht ein Mönch wahrheitsgemäß: ‚Das ist das Leiden.‘ … ‚Das ist der Ursprung des Leidens.‘ … ‚Das ist das Aufhören des Leidens.‘ … ‚Das ist die Übung, die zum Aufhören des Leidens führt.‘

Iti ajjhattaṁ vā dhammesu dhammānupassī viharati, bahiddhā vā dhammesu dhammānupassī viharati, ajjhattabahiddhā vā dhammesu dhammānupassī viharati;
dukkho → ‘‘appiyehi…pe… vippayogopi dukkho’’ti pāṭho ceva taṁniddeso ca sī. pī. potthakesu na dissati, sumaṅgalavilāsiniyaṁpi taṁsaṁvaṇṇanā natthi (cck note) | pañcupādānakkhandhā → pañcupādānakkhandhāpi (cck: ka.) | Yaṁ → sumaṅgalavilāsinī oloketabbā (cck note) | dukkhasamudayaṁ → dukkhasamudayo (cck: syā.) | ponobbhavikā → ponobhavikā (cck: sī. pī.) | nandīrāgasahagatā → nandirāgasahagatā (cck: sī. syā. pī.) | dukkhanirodhaṁ → dukkhanirodho (cck: syā.) | veramaṇī → veramaṇi (cck: ka.) | dhammesu dhammānupassī → dh dh (pts)
Und so meditiert er, indem er einen Aspekt der natürlichen Gesetzmäßigkeiten innerlich beobachtet, indem er ihn äußerlich beobachtet, indem er ihn sowohl innerlich als auch äußerlich beobachtet.
samudayadhammānupassī vā dhammesu viharati, vayadhammānupassī vā dhammesu viharati, samudayavayadhammānupassī vā dhammesu viharati.Er meditiert, indem er die natürlichen Gesetzmäßigkeiten beobachtet, wie sie entstehen müssen, wie sie verschwinden müssen, wie sie sowohl entstehen als auch verschwinden müssen. ‘Atthi dhammā’ti vā panassa sati paccupaṭṭhitā hoti. Yāvadeva ñāṇamattāya paṭissatimattāya anissito ca viharati, na ca kiñci loke upādiyati.
paṭissatimattāya → patissatimattāya (bj) | ariyasaccesu → sīhaḷapotthake ettakamidaṁ (sya-all note) | katamañca → syāmapotthake vitthārapāṭho (sya-all note) | dhammāti → dhammā ti (pts) | panassa → pan assa (pts) | yāvadeva → yāvad-eva (pts)
Oder die Achtsamkeit, dass die natürlichen Gesetzmäßigkeiten da sind, ist verankert, soweit das für das Erkennen und die Achtsamkeit nötig ist. Er meditiert unabhängig und ergreift nichts in der Welt.

Evampi kho, bhikkhave, bhikkhu dhammesu dhammānupassī viharati catūsu ariyasaccesu.
ariyasaccesu → pāṭhantare puna saccapabbaṁ. dhammānupassanāsatipaṭṭhānanti dissanti (sya-all note) | evampi → evaṁ (pts) | catūsu → catusu (pts)
So meditiert ein Mönch, indem er einen Aspekt der natürlichen Gesetzmäßigkeiten in Bezug auf die vier edlen Wahrheiten beobachtet.

Saccapabbaṁ niṭṭhitaṁ.

Dhammānupassanā niṭṭhitā.

Yo hi koci, bhikkhave, ime cattāro satipaṭṭhāne evaṁ bhāveyya satta vassāni, tassa dvinnaṁ phalānaṁ aññataraṁ phalaṁ pāṭikaṅkhaṁJeder, der diese vier Arten der Achtsamkeitsmeditation auf diese Art sieben Jahre lang entwickelt, kann eins von zwei Ergebnissen erwarten: diṭṭheva dhamme aññā; sati vā upādisese anāgāmitā.
diṭṭheva → diṭṭhe va (pts)
Erleuchtung in eben diesem Leben oder, wenn ein Rest da ist, Nichtwiederkehr.

Tiṭṭhantu, bhikkhave, satta vassāni.Lasst es gut sein mit den sieben Jahren; Yo hi koci, bhikkhave, ime cattāro satipaṭṭhāne evaṁ bhāveyya cha vassāni …pe…
cha vassāni → chabbassāni (bj) | chabbassāni → chavassāni (bj: PTS, machasaṁ)
jeder, der diese vier Arten der Achtsamkeitsmeditation auf diese Art sechs Jahre lang entwickelt …
pañca vassāni …fünf Jahre lang … cattāri vassāni …vier Jahre lang … tīṇi vassāni …drei Jahre lang … dve vassāni …zwei Jahre lang … ekaṁ vassaṁ …ein Jahr lang … tiṭṭhatu, bhikkhave, ekaṁ vassaṁ.Lasst es gut sein mit dem einen Jahr; Yo hi koci, bhikkhave, ime cattāro satipaṭṭhāne evaṁ bhāveyya satta māsāni, tassa dvinnaṁ phalānaṁ aññataraṁ phalaṁ pāṭikaṅkhaṁjeder, der diese vier Arten der Achtsamkeitsmeditation auf diese Art sieben Monate lang entwickelt … diṭṭheva dhamme aññā; sati vā upādisese anāgāmitā.
diṭṭheva → diṭṭhe va (pts)
Tiṭṭhantu, bhikkhave, satta māsāni. Yo hi koci, bhikkhave, ime cattāro satipaṭṭhāne evaṁ bhāveyya cha māsāni …pe…sechs Monate … pañca māsāni …fünf Monate … cattāri māsāni …vier Monate … tīṇi māsāni …drei Monate … dve māsāni …zwei Monate … ekaṁ māsaṁ …
ekaṁ → (sya-all, pts) | māsaṁ → ekaṁ māsaṁ (bj: machasaṁ)
einen Monat …
aḍḍhamāsaṁ …
aḍḍhamāsaṁ → addhamāsaṁ (sya-all, pts)
einen halben Monat …
tiṭṭhatu, bhikkhave, aḍḍhamāso.
aḍḍhamāso → addhamāso (bj, sya-all, pts)
Lasst es gut sein mit dem halben Monat;
Yo hi koci, bhikkhave, ime cattāro satipaṭṭhāne evaṁ bhāveyya sattāhaṁ, tassa dvinnaṁ phalānaṁ aññataraṁ phalaṁ pāṭikaṅkhaṁjeder, der diese vier Arten der Achtsamkeitsmeditation auf diese Art sieben Tage lang entwickelt, kann eins von zwei Ergebnissen erwarten: diṭṭheva dhamme aññā sati vā upādisese anāgāmitāti.
anāgāmitāti → anāgāmitā (th, pts) | diṭṭheva → diṭṭhe va (pts)
Erleuchtung in eben diesem Leben oder, wenn ein Rest da ist, Nichtwiederkehr.

‘Ekāyano ayaṁ, bhikkhave, maggo sattānaṁ visuddhiyā sokaparidevānaṁ samatikkamāya dukkhadomanassānaṁ atthaṅgamāya ñāyassa adhigamāya nibbānassa sacchikiriyāya yadidaṁ cattāro satipaṭṭhānā’ti.
sokaparidevānaṁ → sokapariddavānaṁ (bj, pts) | atthaṅgamāya → atthagamāya (bj, pts) | satipaṭṭhānāti → satipaṭṭhānā ti (pts)
‚Das ist der Pfad zur Vereinigung, um die Wesen zu läutern, Kummer und Weinen zu überwinden, Schmerz und Traurigkeit vergehen zu lassen, das System zu entdecken und das Erlöschen zu verwirklichen: nämlich die vier Arten der Achtsamkeitsmeditation.‘
Iti yaṁ taṁ vuttaṁ, idametaṁ paṭicca vuttan”ti.
yaṁ taṁ → yantaṁ (bjt, th) | yaṁ taṁ → yan-taṁ (pts) | vuttanti → vuttan-ti (pts)
Das habe ich gesagt, und insofern habe ich es gesagt.“

Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam-avoca (pts)
Das sagte der Buddha.
Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.
abhinandunti → abhinandun ti (pts)
Zufrieden begrüßten die Mönche und Nonnen die Worte des Buddha.

Satipaṭṭhānasuttaṁ niṭṭhitaṁ dasamaṁ.
satipaṭṭhānasuttaṁ → mahāsatipaṭṭhānasuttaṁ (bj: machasaṁ)

Mūlapariyāyavaggo niṭṭhito paṭhamo.
tassavaggassa → tassuddānaṁ (bj: syā, machasaṁ) | + → tassudānaṁ ajaraṁ amaraṁ amatādhigamaṁ phalamagganidassanaṁ dukkhanudaṁ sahitatthamahārahassakaraṁ (th)

Tassuddānaṁ
→ ito paraṁ kesuci potthakesu imāpi gāthāyo evaṁ dissanti –§ajaraṁ amataṁ amatādhigamaṁ, phalamagganidassanaṁ dukkhanudaṁ. sahitattaṁ mahārasahassakaraṁ, bhūtamiti sāraṁ vividhaṁ suṇātha.§taḷākaṁ vasupūritaṁ ghammapathe, tividhaggipiḷesitanibbāpanaṁ. byādhipanudanaosadhayo, pacchimasuttapavarā ṭhapitā.§madhumandavarasāmadānaṁ, khiḍḍārati jananimanusaṅghātaṁ. tathā sutte veyyākaraṇā ṭhapitā, sakyaputtānamabhidamanatthāya.§paññāsaṁ ca diyaḍḍhasataṁ, dve ca veyyākaraṇaṁ apare ca. tevanāmagataṁ ca anupubbaṁ, ekamanā nisāmetha mudaggaṁ (cck note)

Mūlasusaṁvaradhammadāyādā, bheravānaṅgaṇākaṅkheyyavatthaṁ;
mūlasusaṁvaradhammadāyādā → bahupītiharaṁ vividhaṁ suṇātha taḷākāva supūritaṁ ghammapathe (th) bheravānaṅgaṇākaṅkheyyavatthaṁ → tividhaggisilesitanibbānaṁ byādhipanodanaopadayo majjhimasuttavarā ṭhapitā madhumaddavamandarasā amarānaṁ khiḍḍaratijananī (th)
Sallekhasammādiṭṭhisatipaṭṭhaṁ, vaggavaro asamo susamatto.
sallekhasammādiṭṭhisatipaṭṭhaṁ → uddānaṁ (bjt) | sallekhasammādiṭṭhisatipaṭṭhaṁ → manusaṅghaṁ taṁ suttabyākaraṇañca ṭhapitā sakyaputtānmābhiramattā tipaññāsavaraṁ (th) mūlaāsavadhammadāyāda → subhavayavādāyacapubbagamo agaṇigaṇaaṅgaṇasabbhayano piyakāravapaṇḍarasallikhino tathādiṭṭhisatiasamo paṭhamo brūvarovaravaggoti pāṭho dissati (sya-all: sī.) | vaggavaro asamo susamatto → diyaḍḍhasataṁ dve ca veyyākaraṇaṁ apare ca te asame pathavaggavagge anupubbena ekamanā nisāmetha mūdaggaṁ mūlaāsavadhammadāyāda bheravanaṅgaṇakaṅkhasuttaṁ vatthasallekhadiṭṭhisati pathavaggavaro so samatto (th)

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · ગુજરાતી · हिन्दी · Italiano · Lietuvių · Polski · Српски · ไทย