KakacūpamasuttaIl discorso della similitudine della sega
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ me → evam-me (pts)Così ho sentito.
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.Una volta il Buddha dimorava vicino a Sāvatthī, nel bosco di Jeta, il monastero di Anāthapiṇḍika.
Tena kho pana samayena āyasmā moḷiyaphagguno bhikkhunīhi saddhiṁ ativelaṁ saṁsaṭṭho viharati.
moḷiyaphagguno → moliyaphagguno (bj, sya-all, pts)In quel periodo il Venerabile Phagguna dal Nodo sulla Testa passava troppo tempo a stretto contatto con le monache.
Evaṁ saṁsaṭṭho āyasmā moḷiyaphagguno bhikkhunīhi saddhiṁ viharati—
moḷiyaphagguno → moliyaphagguno (bj, sya-all, pts)Così tanto che
sace koci bhikkhu āyasmato moḷiyaphaggunassa sammukhā tāsaṁ bhikkhunīnaṁ avaṇṇaṁ bhāsati, tenāyasmā moḷiyaphagguno kupito anattamano adhikaraṇampi karoti.
moḷiyaphaggunassa → moliyaphaggunassa (bj, sya-all, pts) | moḷiyaphagguno → moliyaphagguno (bj, sya-all) | tenāyasmā moḷiyaphagguno → ten āyasmā moliyaphagguno (pts) | koci → ko ci (bjt) | adhikaraṇampi → adhikaraṇam-pi (pts)se un monaco criticava quelle monache in sua presenza, Phagguna dal Nodo sulla Testa si arrabbiava e si agitava, e minacciava persino procedimenti disciplinari.
Sace pana koci bhikkhu tāsaṁ bhikkhunīnaṁ sammukhā āyasmato moḷiyaphaggunassa avaṇṇaṁ bhāsati, tena tā bhikkhuniyo kupitā anattamanā adhikaraṇampi karonti.
moḷiyaphaggunassa → moliyaphaggunassa (bj, sya-all, pts) | tā → (sya-all) | koci → ko ci (bjt) | adhikaraṇampi → adhikaraṇam-pi (pts)E se un monaco criticava Phagguna dal Nodo sulla Testa in loro presenza, quelle monache si arrabbiavano e si agitavano, e minacciavano persino procedimenti disciplinari.
Evaṁ saṁsaṭṭho āyasmā moḷiyaphagguno bhikkhunīhi saddhiṁ viharati.
moḷiyaphagguno → moliyaphagguno (bj, sya-all, pts)Questo era il livello a cui Phagguna dal Nodo sulla Testa era intimo con quelle monache.
Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:
tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts) | etadavoca → etad-avoca (pts)Quindi un monaco andò dal Buddha, si inchinò, si sedette a lato, e gli riferì ciò che stava accadendo.
“āyasmā, bhante, moḷiyaphagguno bhikkhunīhi saddhiṁ ativelaṁ saṁsaṭṭho viharati.
moḷiyaphagguno → moliyaphagguno (bj, sya-all, pts)
Evaṁ saṁsaṭṭho, bhante, āyasmā moḷiyaphagguno bhikkhunīhi saddhiṁ viharati—
moḷiyaphagguno → moliyaphagguno (bj, sya-all, pts)
sace koci bhikkhu āyasmato moḷiyaphaggunassa sammukhā tāsaṁ bhikkhunīnaṁ avaṇṇaṁ bhāsati, tenāyasmā moḷiyaphagguno kupito anattamano adhikaraṇampi karoti.
moḷiyaphaggunassa → moliyaphaggunassa (bj, sya-all) | moḷiyaphagguno → moliyaphagguno (bj, sya-all) | koci → ko ci (bjt)
Sace pana koci bhikkhu tāsaṁ bhikkhunīnaṁ sammukhā āyasmato moḷiyaphaggunassa avaṇṇaṁ bhāsati, tena tā bhikkhuniyo kupitā anattamanā adhikaraṇampi karonti.
moḷiyaphaggunassa → moliyaphaggunassa (bj, sya-all) | koci → ko ci (bjt)
Evaṁ saṁsaṭṭho, bhante, āyasmā moḷiyaphagguno bhikkhunīhi saddhiṁ viharatī”ti.
moḷiyaphagguno → moliyaphagguno (bj, sya-all, pts)
Atha kho bhagavā aññataraṁ bhikkhuṁ āmantesi:Allora il Buddha si rivolse a un certo monaco:
“ehi tvaṁ, bhikkhu, mama vacanena moḷiyaphaggunaṁ bhikkhuṁ āmantehi:
moḷiyaphaggunaṁ → moliyaphaggunaṁ (bj, sya-all, pts)“Per favore, monaco, in mio nome dì al monaco Phagguna dal Nodo sulla Testa che
‘satthā taṁ, āvuso phagguna, āmantetī’”ti.
phagguna → moliyaphagguna (sya-all)il maestro lo convoca”
“Evaṁ, bhante”ti kho so bhikkhu bhagavato paṭissutvā yenāyasmā moḷiyaphagguno tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ moḷiyaphaggunaṁ etadavoca:
moḷiyaphagguno → moliyaphagguno (bj, sya-all) | moḷiyaphaggunaṁ → moliyaphaggunaṁ (bj, sya-all, pts) | evaṁ bhanteti → evambhanteti (bjt, th) | evaṁ bhanteti → evambhante ti (pts) | yenāyasmā moḷiyaphagguno tenupasaṅkami → yan āyasmā moliyaphagguno ten upasaṅkami (pts) | moḷiyaphaggunaṁ etadavoca → moliyaphaggunaṁ etad-avoca (pts)“Sì, Signore”, rispose quel monaco. Andò da Phagguna dal Nodo sulla Testa e gli disse:
“satthā taṁ, āvuso phagguna, āmantetī”ti.
phagguna → moliyaphagguna (sya-all)“Fratello Phagguna, il maestro ti convoca”
“Evamāvuso”ti kho āyasmā moḷiyaphagguno tassa bhikkhuno paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ moḷiyaphaggunaṁ bhagavā etadavoca:
moḷiyaphagguno → moliyaphagguno (bj, sya-all, pts) | moḷiyaphaggunaṁ → moliyaphaggunaṁ (bj, sya-all, pts) | evamāvusoti → evam-āvuso ti (pts) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts) | etadavoca → etad-avoca (pts)“Sì, fratello”, rispose Phagguna. Andò dal Buddha, si inchinò, e si sedette a lato. Il Buddha gli disse:
“Saccaṁ kira tvaṁ, phagguna, bhikkhunīhi saddhiṁ ativelaṁ saṁsaṭṭho viharasi?“È vero, Phagguna, che passi troppo tempo a stretto contatto con le monache,
Evaṁ saṁsaṭṭho kira tvaṁ, phagguna, bhikkhunīhi saddhiṁ viharasi—
kira → (sya-all)così tanto che
sace koci bhikkhu tuyhaṁ sammukhā tāsaṁ bhikkhunīnaṁ avaṇṇaṁ bhāsati, tena tvaṁ kupito anattamano adhikaraṇampi karosi.
koci → ko ci (bjt) | adhikaraṇampi → adhikaraṇam-pi (pts)se un monaco critica quelle monache in tua presenza, tu ti arrabbi e ti agiti, e minacci persino procedimenti disciplinari?
Sace pana koci bhikkhu tāsaṁ bhikkhunīnaṁ sammukhā tuyhaṁ avaṇṇaṁ bhāsati, tena tā bhikkhuniyo kupitā anattamanā adhikaraṇampi karonti.
bhikkhu tāsaṁ → (sya-all) | koci → ko ci (bjt) | adhikaraṇampi → adhikaraṇam-pi (pts)E se un monaco ti critica in loro presenza, quelle monache si arrabbiano e si agitano, e minacciano persino procedimenti disciplinari?
Evaṁ saṁsaṭṭho kira tvaṁ, phagguna, bhikkhunīhi saddhiṁ viharasī”ti?È questo il livello a cui sei intimo con quelle monache?”
“Evaṁ, bhante”ti.
evaṁ bhanteti → evambhante (bj, pts) | bhanteti → bhante (th) | evaṁ bhanteti → evam-bhante (pts)“Sì, Signore”
“Nanu tvaṁ, phagguna, kulaputto saddhā agārasmā anagāriyaṁ pabbajito”ti?
pabbajitoti evaṁ bhanteti → pabbajito ti evambhante (pts)“Phagguna, non sei tu un giovane che ha lasciato la vita di casa per quella mendicante?”
“Evaṁ, bhante”ti.
evaṁ bhanteti → evambhante (bj) | bhanteti → bhante (th) | evaṁ bhanteti → evam-bhante (pts)“Sì, Signore”
“Na kho te etaṁ, phagguna, patirūpaṁ kulaputtassa saddhā agārasmā anagāriyaṁ pabbajitassa, yaṁ tvaṁ bhikkhunīhi saddhiṁ ativelaṁ saṁsaṭṭho vihareyyāsi.
patirūpaṁ → paṭirūpaṁ (sya-all) | yaṁ tvaṁ → yan-tvaṁ (pts)“Allora è inopportuno che tu stia a stretto contatto con le monache.
Tasmātiha, phagguna, tava cepi koci sammukhā tāsaṁ bhikkhunīnaṁ avaṇṇaṁ bhāseyya, tatrāpi tvaṁ, phagguna, ye gehasitā chandā ye gehasitā vitakkā te pajaheyyāsi.
gehasitā → gehassitā (?) | gehasitā → gahasitā (pts) | gehasitā → gehassitā (cck: ?) | koci → ko ci (bjt) | cepi → ce pi (pts)Quindi se un monaco critica quelle monache in tua presenza, devi abbandonare qualsiasi desiderio o pensiero mondano.
Tatrāpi te, phagguna, evaṁ sikkhitabbaṁ:
te → (sya-all)Se succede, devi allenarti così:
‘na ceva me cittaṁ vipariṇataṁ bhavissati, na ca pāpikaṁ vācaṁ nicchāressāmi, hitānukampī ca viharissāmi mettacitto, na dosantaro’ti.
ceva → eva (pts) | dosantaroti → dosantaro ti evaṁ (pts)‘La mia mente non sarà alterata. Non userò parole cattive. Rimarrò pieno di premura, con mente amichevole e niente odio segreto’.
Evañhi te, phagguna, sikkhitabbaṁ.
phagguna → phagguna evaṁ (sya-all) | evañhi → evaṁ hi (bjt) | evañhi → hi (pts)Devi allenarti così.
Tasmātiha, phagguna, tava cepi koci sammukhā tāsaṁ bhikkhunīnaṁ pāṇinā pahāraṁ dadeyya, leḍḍunā pahāraṁ dadeyya, daṇḍena pahāraṁ dadeyya, satthena pahāraṁ dadeyya. Tatrāpi tvaṁ, phagguna, ye gehasitā chandā ye gehasitā vitakkā te pajaheyyāsi.
koci → ko ci (bjt) | cepi → ce pi (pts)Quindi anche se qualcuno colpisse quelle monache con pugni, pietre, bastoni, e spade in tua presenza, devi abbandonare qualsiasi desiderio o pensiero mondano.
Tatrāpi te, phagguna, evaṁ sikkhitabbaṁSe succede, devi allenarti così:
‘na ceva me cittaṁ vipariṇataṁ bhavissati, na ca pāpikaṁ vācaṁ nicchāressāmi, hitānukampī ca viharissāmi mettacitto, na dosantaro’ti.‘La mia mente non sarà alterata. Non userò parole cattive. Rimarrò pieno di premura, con mente amichevole e niente odio segreto’.
Evañhi te, phagguna, sikkhitabbaṁ.
evañhi → evaṁ hi (bjt)Devi allenarti così.
Tasmātiha, phagguna, tava cepi koci sammukhā avaṇṇaṁ bhāseyya, tatrāpi tvaṁ, phagguna, ye gehasitā chandā ye gehasitā vitakkā te pajaheyyāsi.
koci → ko ci (bjt) | cepi → ce pi (pts)Quindi se qualcuno ti critica in tua presenza, devi abbandonare qualsiasi desiderio o pensiero mondano.
Tatrāpi te, phagguna, evaṁ sikkhitabbaṁ ‘na ceva me cittaṁ vipariṇataṁ bhavissati, na ca pāpikaṁ vācaṁ nicchāressāmi, hitānukampī ca viharissāmi mettacitto, na dosantaro’ti.Se succede, devi allenarti così: ‘La mia mente non sarà alterata. Non userò parole cattive. Rimarrò pieno di premura, con mente amichevole e niente odio segreto’.
Evañhi te, phagguna, sikkhitabbaṁ.
evañhi → evaṁ hi (bjt)Devi allenarti così.
Tasmātiha, phagguna, tava cepi koci pāṇinā pahāraṁ dadeyya, leḍḍunā pahāraṁ dadeyya, daṇḍena pahāraṁ dadeyya, satthena pahāraṁ dadeyya, tatrāpi tvaṁ, phagguna, ye gehasitā chandā ye gehasitā vitakkā te pajaheyyāsi.
koci → ko ci (bjt) | cepi → ce pi (pts)Quindi Phagguṇa, anche se qualcuno ti colpisse con pugni, pietre, bastoni, e spade, devi abbandonare qualsiasi desiderio o pensiero mondano.
Tatrāpi te, phagguna, evaṁ sikkhitabbaṁ ‘na ceva me cittaṁ vipariṇataṁ bhavissati, na ca pāpikaṁ vācaṁ nicchāressāmi, hitānukampī ca viharissāmi mettacitto, na dosantaro’ti.
ceva → eva (pts) | dosantaroti → dosantaro ti evaṁ (pts)Se succede, devi allenarti così: ‘La mia mente non sarà alterata. Non userò parole cattive. Rimarrò pieno di premura, con mente amichevole e niente odio segreto’.
Evañhi te, phagguna, sikkhitabban”ti.
evañhi → evaṁ hi (bjt) | evañhi → hi (pts) | sikkhitabbanti → sikkhitabban-ti (pts)Devi allenarti così.
Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi:Poi il Buddha si rivolse ai monaci:
“ārādhayiṁsu vata me, bhikkhave, bhikkhū ekaṁ samayaṁ cittaṁ.“Monaci, prima ero soddisfatto dei monaci.
Idhāhaṁ, bhikkhave, bhikkhū āmantesiṁ—Una volta mi rivolsi a loro:
ahaṁ kho, bhikkhave, ekāsanabhojanaṁ bhuñjāmi.‘Io mangio una volta al giorno.
Ekāsanabhojanaṁ kho ahaṁ, bhikkhave, bhuñjamāno appābādhatañca sañjānāmi appātaṅkatañca lahuṭṭhānañca balañca phāsuvihārañca.
appābādhatañca → appābādhatañ-ca (pts) | appātaṅkatañca lahuṭṭhānañca balañca phāsuvihārañca → appātaṅkatañ-ca lahuṭṭhānañ-ca balañ-ca phāsuvihārañ-ca (pts)Facendo così, trovo di essere sano e in salute, agile, forte, e vivo a mio agio.
Etha tumhepi, bhikkhave, ekāsanabhojanaṁ bhuñjatha.
tumhepi → tumhe pi (pts)Anche voi dovreste mangiare una volta al giorno.
Ekāsanabhojanaṁ kho, bhikkhave, tumhepi bhuñjamānā appābādhatañca sañjānissatha appātaṅkatañca lahuṭṭhānañca balañca phāsuvihārañcāti.
tumhepi → tumhe pi (pts) | appābādhatañca → appābādhatañ-ca (pts) | appātaṅkatañca lahuṭṭhānañca balañca phāsuvihārañcāti → appātaṅkatañ-ca lahuṭṭhānañ-ca balañ-ca phāsuvihārañ-cāti (pts)Facendo così, troverete di essere sani e in salute, agili, forti, e di dimorare a vostro agio’.
Na me, bhikkhave, tesu bhikkhūsu anusāsanī karaṇīyā ahosi;Non avevo bisogno di continuare a istruire quei monaci,
satuppādakaraṇīyameva me, bhikkhave, tesu bhikkhūsu ahosi.
bhikkhūsu → bhikkhusu (bj) | me → (sya-all) | me → bhikkhave (bj: syā) | bhikkhusu → bhikkhūsu (bj: machasaṁ, syā) | satuppādakaraṇīyameva → satuppādakaraṇīyam-eva (pts)dovevo solo incitare la loro consapevolezza.
Seyyathāpi, bhikkhave, subhūmiyaṁ catumahāpathe ājaññaratho yutto assa ṭhito odhastapatodo.
catumahāpathe → cātummahāpathe (bj, sya-all, pts) | ājaññaratho → ājaññaratho sudanto (sya-all) | yutto → sudanto yutto (bj: syā) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Immaginate un carro imbrigliato a dei purosangue, fermo a un incrocio, con il pungolo pronto.
Tamenaṁ dakkho yoggācariyo assadammasārathi abhiruhitvā, vāmena hatthena rasmiyo gahetvā, dakkhiṇena hatthena patodaṁ gahetvā, yenicchakaṁ yadicchakaṁ sāreyyapi paccāsāreyyapi.
sāreyyapi paccāsāreyyapi → sāreyyāpi paccāsāreyyāpi (bj, sya-all) | sāreyyāpi → sāreyyapi (bj: machasaṁ, PTS) | paccāsāreyyāpi → paccāsāreyyapi (bj: machasaṁ, PTS) | abhiruhitvā → abhirūhitvā (bjt, th, pts) | tamenaṁ → tam-enaṁ (pts) | sāreyyapi paccāsāreyyapi → sāreyya pi paccāsāreyya pi (pts)Un abile addestratore di cavalli, un auriga esperto, monterebbe il carro, prendendo le redini nella mano destra e il pungolo nella sinistra. Andrebbe avanti e indietro dovunque voglia, quando vuole.
Evameva kho, bhikkhave, na me tesu bhikkhūsu anusāsanī karaṇīyā ahosi,
evameva → evam-eva (pts)Allo stesso modo, io non avevo bisogno di continuare a istruire quei monaci,
satuppādakaraṇīyameva me, bhikkhave, tesu bhikkhūsu ahosi.
bhikkhūsu → bhikkhusu (bj) | me → (sya-all) | bhikkhusu → bhikkhūsu (bj: machasaṁ, syā) | satuppādakaraṇīyameva → satuppādakaraṇīyam-eva (pts)dovevo solo incitare la loro consapevolezza.
Tasmātiha, bhikkhave, tumhepi akusalaṁ pajahatha, kusalesu dhammesu āyogaṁ karotha.
tumhepi → tumhe (bj: PTS)Quindi, monaci, anche voi dovete abbandonare ciò che è cattivo e dedicarvi alle buone qualità.
Evañhi tumhepi imasmiṁ dhammavinaye vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjissatha.
vuddhiṁ → vuḍḍhiṁ (sya-all) | evañhi → evaṁ hi (bjt) | evañhi tumhepi → evaṁ hi tumhe pi (pts)In questo modo raggiungerete crescita, miglioramento, e maturità in questo insegnamento e addestramento.
Seyyathāpi, bhikkhave, gāmassa vā nigamassa vā avidūre mahantaṁ sālavanaṁ.
seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Immaginate che non lontano da un paese o da un villaggio ci sia un grande bosco di alberi di Sal
Tañcassa eḷaṇḍehi sañchannaṁ.
eḷaṇḍehi → elaṇḍehi (bj, sya-all) | tañcassa eḷaṇḍehi → tañc assa elaṇḍehi (pts) | tañcassa eḷaṇḍehi → tañ-c assa elaṇḍehi (pts)strozzato da erbacce di ricino.
Tassa kocideva puriso uppajjeyya atthakāmo hitakāmo yogakkhemakāmo.
puriso → manusso (bj: katthaci) | kocideva → kocid-eva (pts)Poi arriva una persona che vuole aiutare a proteggere e a nutrire quel bosco.
So yā tā sālalaṭṭhiyo kuṭilā ojāpaharaṇiyo tā chetvā bahiddhā nīhareyya, antovanaṁ suvisodhitaṁ visodheyya.
ojāpaharaṇiyo → ojasāraṇiyo (sya-all); ojaharaṇiyo (mr) | chetvā → tacchetvā (bj, sya-all, pts1ed) | ojāpaharaṇiyo → ojāpaharaṇīyo (bj) | suvisodhitaṁ → susodhitaṁ (sya-all) | chetvā → tacchetvā (pts) | ojāpaharaṇīyo → ojāsāraṇiyo (bj: syā) | tacchetvā → chetvā (bj: machasaṁ) | suvisodhitaṁ → susodhitaṁ (bj: syā) | ojāpaharaṇiyo → ojaharaṇiyo (cck: ka.) | chetvā → tacchetvā (cck: sī. syā. pī.) | ojasāraṇiyo → ojāpaharaṇīyo (sya-all: sī. yu.)Taglia gli alberelli di Sal sghembi che rubano la linfa, e li butta via. Pulisce l’interno del bosco,
Yā pana tā sālalaṭṭhiyo ujukā sujātā tā sammā parihareyya.
tā → (sya-all) | sammā → sammā (bj: syā)e si prende cura correttamente degli alberelli di Sal diritti e ben formati.
Evañhetaṁ, bhikkhave, sālavanaṁ aparena samayena vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjeyya.
evañhetaṁ → evañahi taṁ (sya-all) | vuddhiṁ → vuḍḍhiṁ (sya-all) | hetaṁ → hi taṁ (bj: syā) | evañhetaṁ → evaṁ hetaṁ (bjt) | evañhetaṁ → evaṁ h etaṁ (pts)In questo modo, a tempo debito, quel bosco di Sal crescerebbe, migliorerebbe, e maturerebbe.
Evameva kho, bhikkhave, tumhepi akusalaṁ pajahatha, kusalesu dhammesu āyogaṁ karotha.
evameva → evam-eva (pts) | tumhepi → tumhe (pts)Allo stesso modo, monaci, anche voi dovete abbandonare ciò che è cattivo e dedicarvi alle buone qualità.
Evañhi tumhepi imasmiṁ dhammavinaye vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjissatha.
vuddhiṁ → vuḍḍhiṁ (sya-all) | āpajjissatha → āpajjatha (sya-all) | āpajjissatha → āpajjatha (bj: syā) | evañhi → evaṁ hi (bjt) | evañhi tumhepi → evaṁ hi tumhe pi (pts)In questo modo raggiungerete crescita, miglioramento, e maturità in questo insegnamento e addestramento.
Bhūtapubbaṁ, bhikkhave, imissāyeva sāvatthiyā vedehikā nāma gahapatānī ahosi.
imissāyeva → imissā yeva (pts)Una volta, monaci, proprio qui a Sāvatthī c’era una casalinga di nome Vedehikā.
Vedehikāya, bhikkhave, gahapatāniyā evaṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato:Aveva questa buona reputazione:
‘soratā vedehikā gahapatānī, nivātā vedehikā gahapatānī, upasantā vedehikā gahapatānī’ti.
gahapatānīti → gahapatānī ti (pts)‘La casalinga Vedehikā è dolce, tranquilla, e calma’.
Vedehikāya kho pana, bhikkhave, gahapatāniyā kāḷī nāma dāsī ahosi dakkhā analasā susaṁvihitakammantā.Ora, Vedehikā aveva una cameriera serva di nome Kāḷī che era abile, infaticabile, e ben organizzata nel lavoro.
Atha kho, bhikkhave, kāḷiyā dāsiyā etadahosi:Poi Kāḷī pensò:
‘mayhaṁ kho ayyāya evaṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato:‘La mia padrona ha la buona reputazione di essere
“soratā vedehikā gahapatānī, nivātā vedehikā gahapatānī, upasantā vedehikā gahapatānī”ti.
gahapatānī → gahapatāni (pts) | gahapatānīti → gahapatānī ti (ms2005, pts)dolce, tranquilla, e calma.
Kiṁ nu kho me ayyā santaṁyeva nu kho ajjhattaṁ kopaṁ na pātukaroti udāhu asantaṁ
na → (sya-all) | kiṁ nu → kinnu (bjt) | kiṁ nu kho → kinnukho (th) | kiṁ nu → kin-nu (pts) | santaṁyeva → santaṁ yeva (pts)Ma in realtà ha rabbia dentro di sé e semplicemente non lo mostra? O non ha per niente rabbia?
udāhu mayhamevete kammantā susaṁvihitā yena me ayyā santaṁyeva ajjhattaṁ kopaṁ na pātukaroti, no asantaṁ?
mayhamevete → mayhevete (bj, pts1ed); mayhaṁpete (sya-all) | mayhamevete → mayh ev ete (pts) | no → na (pts) | mayhevete → mayhamevete (bj: machasaṁ) | mayhamevete → mayhevete (cck: sī. pī.) | mayhaṁpete → mayhete (sya-all: sī. yu.) | santaṁyeva → santaṁ yeva (pts)O è solo perché il mio lavoro è ben organizzato che non mostra rabbia, anche se ce l’ha ancora dentro di sé?
Yannūnāhaṁ ayyaṁ vīmaṁseyyan’ti.
yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | vīmaṁseyyanti → vīmaṁseyyan-ti (pts)Perché non metto la mia padrona alla prova?’
Atha kho, bhikkhave, kāḷī dāsī divā uṭṭhāsi.Allora Kāḷī si alzò dopo l’alba.
Atha kho, bhikkhave, vedehikā gahapatānī kāḷiṁ dāsiṁ etadavoca:
etadavoca → etad-avoca (pts)Vedehikā le disse:
‘he je kāḷī’ti.
kāḷīti → kāḷi (pts) | kāḷīti → kāḷī (bj: PTS, sī.væa)‘Oh sgualdrina, Kāḷī!’
‘Kiṁ, ayye’ti?
ayyeti → ayye (bj: syā)‘Cosa, Signora?’
‘Kiṁ, je, divā uṭṭhāsī’ti?‘Ti alzi dopo l’alba! Cosa ti succede, sgualdrina?’
‘Na khvayye, kiñcī’ti.
Na khvayye → na kho ayye (bj, pts1ed) | khvayye kiñcīti → kho ayye kiñci (pts) | ayye → nakhvayye (bj: machasaṁ, syā) | kiñcīti → kiñci (bj: PTS, sī.væa) | khvayye → na kho ayye (cck: sī. pī.)‘Niente, Signora’
‘No vata re kiñci, pāpi dāsi, divā uṭṭhāsī’ti kupitā anattamanā bhākuṭiṁ akāsi.
pāpi dāsi → pāpadāsi (sya-all, mr) | pāpi dāsi → pāpī dāsī (bj) | bhākuṭiṁ akāsi → bhakuṭimakāsi (sya-all) | bhākuṭiṁ → bhūkuṭiṁ (pts) | dāsī → pāpadāsī (bj: syā) | bhākuṭiṁ → bhakuṭiṁ (bj: aṭṭhakathā); bhūkuṭi (bj: PTS, sīmu); bhakuṭimakāsi (bj: syā) | dāsi → pāpadāsi (cck: syā. ka.) | bhākuṭiṁ → bhūkuṭiṁ (cck: sī. pī.); bhakuṭīṁ (cck: syā.) | pāpadāsi → pāpi dāsi (sya-all: sī. yu.) | bhakuṭimakāsi → bhūkuṭiṁ (sya-all: sī. yu.)‘Ah, non succede niente, brutta cameriera, ma ti alzi dopo l’alba!’ Arrabbiata e agitata, si accigliò.
Atha kho, bhikkhave, kāḷiyā dāsiyā etadahosi:
etadahosi → etad-ahosi (pts)Allora Kāḷī pensò:
‘santaṁyeva kho me ayyā ajjhattaṁ kopaṁ na pātukaroti, no asantaṁ;
kho → (sya-all) | santaṁyeva → santaṁ yeva (pts)‘La mia padrona in realtà ha rabbia dentro di sé ma non lo mostra; non è che non abbia rabbia.
mayhamevete kammantā susaṁvihitā, yena me ayyā santaṁyeva ajjhattaṁ kopaṁ na pātukaroti, no asantaṁ.
mayhamevete → mayhevete (bj, pts) | mayhamevete → mayhaṁpete (th) | mayhamevete → mayh ev ete (pts) | santaṁyeva → santaṁ yeva (pts)È solo perché il mio lavoro è ben organizzato che non mostra rabbia, anche se ce l’ha ancora dentro di sé.
Yannūnāhaṁ bhiyyoso mattāya ayyaṁ vīmaṁseyyan’ti.
bhiyyoso mattāya → bhiyyosomattāya (bjt) | yannūnāhaṁ bhiyyoso mattāya → yan-nūnāhaṁ bhiyyosomattāya (pts) | vīmaṁseyyanti → vīmaṁseyyan-ti (pts)Perché non metto la mia padrona alla prova di nuovo?’
Atha kho, bhikkhave, kāḷī dāsī divātaraṁyeva uṭṭhāsi.
kāḷī dāsī divātaraṁyeva → kāḷīdāsī divātaraṁ (bjt) | divātaraṁyeva → divātaraṁ (pts)Allora Kāḷī si alzò tardi durante il giorno.
Atha kho, bhikkhave, vedehikā gahapatānī kāḷiṁ dāsiṁ etadavoca:Vedehikā le disse:
‘he je kāḷī’ti.
kāḷīti → kāḷi (pts)‘Oh sgualdrina, Kāḷī!’
‘Kiṁ, ayye’ti?
ayyeti → ayye (pts)‘Cosa, Signora?’
‘Kiṁ, je, divātaraṁ uṭṭhāsī’ti?
divātaraṁ → divā (th, pts)‘Ti alzi tardi durante il giorno! Cosa ti succede, sgualdrina?’
‘Na khvayye, kiñcī’ti.
khvayye → kho ayye (bj) | khvayye kiñcīti → kho ayye kiñci (pts)‘Niente, Signora’
‘No vata re kiñci, pāpi dāsi, divātaraṁ uṭṭhāsī’ti kupitā anattamanā anattamanavācaṁ nicchāresi.
divātaraṁ → divā (bj: syā, PTS, __va__) | pāpi → pāpī (bjt) | pāpi dāsi divātaraṁ → pāpadāsi divā (th) | nicchāresi → nicchāreti (th)‘Ah, non succede niente, brutta cameriera, ma ti alzi tardi durante il giorno!’ Arrabbiata e agitata, imprecò.
Atha kho, bhikkhave, kāḷiyā dāsiyā etadahosi:
etadahosi → etad-ahosi (pts)Allora Kāḷī pensò:
‘santaṁyeva kho me ayyā ajjhattaṁ kopaṁ na pātukaroti, no asantaṁ.
santaṁyeva → santaṁ yeva (pts)‘La mia padrona in realtà ha rabbia dentro di sé ma non lo mostra; non è che non abbia rabbia.
Mayhamevete kammantā susaṁvihitā, yena me ayyā santaṁyeva ajjhattaṁ kopaṁ na pātukaroti, no asantaṁ.
mayhamevete → mayh ev ete (pts) | mayhamevete → mayhevete (bjt) | mayhamevete → mayhaṁpete (th) | santaṁyeva → santaṁ yeva (pts)È solo perché il mio lavoro è ben organizzato che non mostra rabbia, anche se ce l’ha ancora dentro di sé.
Yannūnāhaṁ bhiyyoso mattāya ayyaṁ vīmaṁseyyan’ti.
bhiyyoso mattāya → bhiyyosomattāya (bjt) | ayyaṁ → ahaṁ (th) | yannūnāhaṁ bhiyyoso mattāya → yan-nūnāhaṁ bhiyyosomattāya (pts) | vīmaṁseyyanti → vīmaṁseyyan-ti (pts)Perché non metto la mia padrona alla prova di nuovo?’
Atha kho, bhikkhave, kāḷī dāsī divātaraṁyeva uṭṭhāsi.
divātaraṁyeva → divātaraṁ yeva (pts)Allora Kāḷī si alzò ancora più tardi durante il giorno.
Atha kho, bhikkhave, vedehikā gahapatānī kāḷiṁ dāsiṁ etadavoca:Vedehikā le disse:
‘he je kāḷī’ti.
kāḷīti → kāḷi (pts)‘Oh sgualdrina, Kāḷī!’
‘Kiṁ, ayye’ti?
ayyeti → ayye (pts)‘Cosa, Signora?’
‘Kiṁ, je, divā uṭṭhāsī’ti?
divā → divātaraṁ (bjt, th)‘Ti alzi ancora più tardi durante il giorno! Cosa ti succede, sgualdrina?’
‘Na khvayye, kiñcī’ti.
khvayye kiñcīti → kho ayye kiñci (pts)‘Niente, Signora’
‘No vata re kiñci, pāpi dāsi, divā uṭṭhāsī’ti kupitā anattamanā aggaḷasūciṁ gahetvā sīse pahāraṁ adāsi, sīsaṁ vobhindi.
vobhindi → te bhindissāmīti (sya-all) | pāpi dāsi → pāpadāsi (sya-all) | vobhindi → sīsaṁ te bhindissāmīti (bj: syā) | vobhindi → vi + ava + bhindi = vobhindi (cck note) | bhindissāmīti → sīsaṁ vobhindi (sya-all: sī. yu.) | pāpi → pāpī (bjt) | pāpi dāsi divā → pāpadāsi divātaraṁ (th)‘Ah, non succede niente, brutta cameriera, ma ti alzi ancora più tardi durante il giorno!’ Arrabbiata e agitata, prese un matterello e colpì Kāḷī sulla testa, crepandola.
Atha kho, bhikkhave, kāḷī dāsī bhinnena sīsena lohitena galantena paṭivissakānaṁ ujjhāpesi:
galantena → gaḷantena (bj, sya-all, pts) | gaḷantena → galantena (bj: katthaci)Allora Kāḷī, col sangue che le colava dal cranio crepato, denunciò la propria padrona ai vicini:
‘passathayye, soratāya kammaṁ;
passathayye → passathayyā (bj) | passathayye → passath ayye (pts)‘Vedete, signore, quello che la dolce ha fatto!
passathayye, nivātāya kammaṁ, passathayye, upasantāya kammaṁ.
passathayye → passathayyā (bj) | passathayye → passath ayye (pts)Vedete quello che la tranquilla ha fatto! Vedete quello che la calma ha fatto!
Kathañhi nāma ekadāsikāya divā uṭṭhāsīti kupitā anattamanā aggaḷasūciṁ gahetvā sīse pahāraṁ dassati, sīsaṁ vobhindissatī’ti.
ekadāsikāya → ekadāsiyā (sya-all) | vobhindissatīti → te bhindissāmīti (sya-all) | bhindissāmīti → sīsaṁ vobhindissatīti (sya-all: sī. yu.) | kathañhi → kathaṁ hi (bjt, th, pts)Come può mai prendere un matterello e colpire la propria unica cameriera in testa, crepandola, solo per essersi alzata tardi?’
Atha kho, bhikkhave, vedehikāya gahapatāniyā aparena samayena evaṁ pāpako kittisaddo abbhuggacchi:
abbhuggacchi → abbhuggañchi (bj, pts) | abbhuggañchi → abbhuggacchi (bj: syā)Quindi dopo qualche tempo la reputazione della casalinga Vedehikā divenne cattiva:
‘caṇḍī vedehikā gahapatānī, anivātā vedehikā gahapatānī, anupasantā vedehikā gahapatānī’ti.
gahapatānīti → gahapatānī ti (pts)‘La casalinga Vedehikā è feroce, irascibile, e per niente calma’.
Evameva kho, bhikkhave, idhekacco bhikkhu tāvadeva soratasorato hoti nivātanivāto hoti upasantūpasanto hoti yāva na amanāpā vacanapathā phusanti.
upasantūpasanto → upasantupasanto (bj) | amanāpā → na amanāpā (bj: machasaṁ, syā, PTS) | + → naṁ (bjt) | evameva → evam-eva (pts) | idhekacco → idh ekacco (pts) | tāvadeva → tāvad-eva (pts)Allo stesso modo, un monaco potrà essere il più dolce dei dolci, il più tranquillo dei tranquilli, il più calmo dei calmi, finché non incontra delle critiche spiacevoli.
Yato ca, bhikkhave, bhikkhuṁ amanāpā vacanapathā phusanti, atha bhikkhu ‘sorato’ti veditabbo, ‘nivāto’ti veditabbo, ‘upasanto’ti veditabbo.
bhikkhu → kho bhikkhave (sya-all) | bhikkhu → kho bhikkhu (bj: PTS) | soratoti → sorato ti (pts) | nivātoti → nivāto ti (pts) | upasantoti → upasanto ti (pts)Ma è quando incontra critiche spiacevoli che saprete se è davvero dolce, tranquillo, e calmo.
Nāhaṁ taṁ, bhikkhave, bhikkhuṁ ‘suvaco’ti vadāmi yo cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārahetu suvaco hoti, sovacassataṁ āpajjati.
suvacoti → sukhkhacoti (bj: katthaci) | cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārahetu → cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārahetu (bjt) | nāhaṁ taṁ → nāhantaṁ (th) | cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārahetu → cīvara piṇḍapāta senāsana gilānapaccayabhesajjaparikkhārahetu (th) | nāhaṁ taṁ → nāhan-taṁ (pts) | suvacoti → suvaco ti (pts) | cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārahetu → cīvara-piṇḍapāta-senāsana-gilānapaccayabhesajjaparikkhārahetu (pts)Non dico che un monaco sia facile da ammonire solo se si rende facile da ammonire per abiti, cibo, ripari, e medicine e provvigioni per malati.
Taṁ kissa hetu?Perché questo?
Tañhi so, bhikkhave, bhikkhu cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhāraṁ alabhamāno na suvaco hoti, na sovacassataṁ āpajjati.
bhikkhu cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhāraṁ → cīvara piṇḍapāta senāsana gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ (sya-all) | tañhi → taṁ hi (bjt, pts) | cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhāraṁ → cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ (bjt) | cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhāraṁ → cīvara-piṇḍapāta-senāsana-gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ (pts)Perché appena non riceve abiti, cibo, ripari, e medicine e provvigioni per malati, non é più facile da ammonire.
Yo ca kho, bhikkhave, bhikkhu dhammaṁyeva sakkaronto, dhammaṁ garuṁ karonto, dhammaṁ mānento, dhammaṁ pūjento, dhammaṁ apacāyamāno suvaco hoti, sovacassataṁ āpajjati, tamahaṁ ‘suvaco’ti vadāmi.
dhammaṁ mānento, dhammaṁ pūjento, dhammaṁ apacāyamāno → dhammaṁyeva sakkaronto dhammaṁ garukaronto dhammaṁ apacāyamāno (bj, sya-all, pts1ed) | garukaronto → dhammaṁ garuṁ karonto ... mānento ... pūjento (bj: machasaṁ) | apacāyamāno → dhammaṁ yeva sakkaronto dhammaṁ garukaronto dhammaṁ apacāyamāno (cck: sī. syā. pī.) | tamahaṁ suvacoti → tam-ahaṁ suvaco ti (pts)Ma quando un monaco è facile da ammonire semplicemente perché onora, rispetta, riverisce, adora, e venera l’insegnamento, allora dico sia facile da ammonire.
Tasmātiha, bhikkhave, ‘dhammaṁyeva sakkarontā, dhammaṁ garuṁ karontā, dhammaṁ mānentā, dhammaṁ pūjentā, dhammaṁ apacāyamānā suvacā bhavissāma, sovacassataṁ āpajjissāmā’ti.
bhikkhave → bhikkhave evaṁ sikkhitabbaṁ (bj) | dhammaṁyeva sakkarontā → (pts) | garuṁ karontā → yeva sakkaronto (pts) | mānentā dhammaṁ pūjentā → garukaronto (pts) | garuṁ karontā → garukarontā (bjt, th)Quindi, monaci, dovete allenarvi così: ‘Saremo facili da ammonire semplicemente perché onoriamo, rispettiamo, riveriamo, adoriamo, e veneriamo l’insegnamento’.
Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabbaṁ.
evañhi → evaṁ hi (bjt, pts)Dovete allenarvi così.
Pañcime, bhikkhave, vacanapathā yehi vo pare vadamānā vadeyyuṁ—
pañcime → pañc ime (pts)Monaci, ci sono cinque modi in cui gli altri potrebbero criticarvi.
kālena vā akālena vā;Il loro linguaggio potrà essere opportuno o inopportuno,
bhūtena vā abhūtena vā;vero o falso,
saṇhena vā pharusena vā;gentile o aspro,
atthasaṁhitena vā anatthasaṁhitena vā;
atthasaṁhitena → atthasañhitena (th) | anatthasaṁhitena → anatthasañhitena (th)benefico o dannoso,
mettacittā vā dosantarā vā.da mente amichevole o da odio segreto.
Kālena vā, bhikkhave, pare vadamānā vadeyyuṁ akālena vā;Quando gli altri vi criticano, lo fanno in uno di questi cinque modi.
bhūtena vā, bhikkhave, pare vadamānā vadeyyuṁ abhūtena vā;
saṇhena vā, bhikkhave, pare vadamānā vadeyyuṁ pharusena vā;
atthasaṁhitena vā, bhikkhave, pare vadamānā vadeyyuṁ anatthasaṁhitena vā;
atthasaṁhitena → atthasañhitena (th) | anatthasaṁhitena → anatthasañhitena (th)
mettacittā vā, bhikkhave, pare vadamānā vadeyyuṁ dosantarā vā.
Tatrāpi vo, bhikkhave, evaṁ sikkhitabbaṁ:
vo → kho (pts) | vo → kho (bj: PTS)Se succede, dovete allenarvi così:
‘na ceva no cittaṁ vipariṇataṁ bhavissati, na ca pāpikaṁ vācaṁ nicchāressāma, hitānukampī ca viharissāma mettacittā, na dosantarā.
ceva → eva (pts)‘Le nostre menti non saranno alterate. Non useremo parole cattive. Rimarremo pieni di premura, con mente amichevole e niente odio segreto.
Tañca puggalaṁ mettāsahagatena cetasā pharitvā viharissāma, tadārammaṇañca sabbāvantaṁ lokaṁ mettāsahagatena cittena vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā viharissāmā’ti.
abyābajjhena → abyāpajjhena (bj, sya-all); abyāpajjena (mr) | cittena → cetasā (bj, sya-all, pts) | abyābajjhena → abyāpajjhena (sī. syā. pī.), abyāpajjena (ka.) aṅguttaratikanipātaṭīkā oloketabbā (cck note) | tañca → tañ-ca (pts) | tadārammaṇañca → tadārammaṇañ-ca (pts)Mediteremo diffondendo una mente piena di amichevolezza verso quella persona. E con lei come base, mediteremo diffondendo una mente piena di amichevolezza a chiunque al mondo, abbondante, espansiva, immensurabile, libera da inimicizia e malevolenza’.
Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabbaṁ.
evañhi → evaṁ hi (bjt, pts)Dovete allenarvi così.
Seyyathāpi, bhikkhave, puriso āgaccheyya kudālapiṭakaṁ ādāya.
kudālapiṭakaṁ → kuddālapiṭakaṁ (bj, sya-all, pts1ed) | kuddālapiṭakaṁ → kudāla piṭakaṁ (bj: machasaṁ) | kudālapiṭakaṁ → kuddālapiṭakaṁ (cck: sī. syā. pī.) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Immaginate una persona che arriva portando una vanga e un cesto,
So evaṁ vadeyya:e dice:
‘ahaṁ imaṁ mahāpathaviṁ apathaviṁ karissāmī’ti.
mahāpathaviṁ apathaviṁ → mahāpaṭhaviṁ apaṭhaviṁ (bj, sya-all, pts)‘Farò sì che questa grande terra sia senza terra!’
So tatra tatra vikhaṇeyya, tatra tatra vikireyya, tatra tatra oṭṭhubheyya, tatra tatra omutteyya:
vikhaṇeyya → khaṇeyya (bj, cck, pts1ed); khaneyya (sya1ed, sya2ed) | vikhaṇeyya → khaneyya (sya-all); khaṇeyya (pts) | vikireyya → vikīreyya (sya-all) | khaṇeyya → vikhaṇeyya (bj: machasaṁ) | vikhaṇeyya → khaṇeyya (cck: sī. syā. pī.)E scava ovunque, sparpaglia ovunque, sputa ovunque, e urina ovunque, dicendo:
‘apathavī bhavasi, apathavī bhavasī’ti.
apathavī → apaṭhavī (bj, sya-all, pts) | apathavī bhavasīti → apaṭhavī bhavisīti (sya-all)‘Sii senza terra! Sii senza terra!’
Taṁ kiṁ maññatha, bhikkhave,
kiṁ maññatha → kim-maññatha (pts)Cosa ne pensate, monaci?
api nu so puriso imaṁ mahāpathaviṁ apathaviṁ kareyyā”ti?
mahāpathaviṁ apathaviṁ → mahāpaṭhaviṁ apaṭhaviṁ (bj, sya-all, pts)Quella persona può far sì che questa grande terra sia senza terra?”
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → h etaṁ (pts)“No, Signore.
“Taṁ kissa hetu”?Perché?
“Ayañhi, bhante, mahāpathavī gambhīrā appameyyā.
mahāpathavī → mahāpaṭhavī (bj, sya-all, pts) | ayañhi → ayaṁ hi (bjt, pts)Perché questa grande terra è profonda e immensurabile.
Sā na sukarā apathavī kātuṁ;
apathavī → apaṭhaviṁ (bj, sya-all); apaṭhavī (pts)Non è facile renderla senza terra.
yāvadeva ca pana so puriso kilamathassa vighātassa bhāgī assā”ti.
yāvadeva → yāvad-eva (pts)Quella persona alla fine si stancherebbe e frustrerebbe”
“Evameva kho, bhikkhave, pañcime vacanapathā yehi vo pare vadamānā vadeyyuṁ—
evameva → evaṁ-eva (pts) | pañcime → pañc ime (pts)“Allo stesso modo, ci sono questi cinque modi in cui gli altri potrebbero criticarvi.
kālena vā akālena vā;Il loro linguaggio potrà essere opportuno o inopportuno,
bhūtena vā abhūtena vā;vero o falso,
saṇhena vā pharusena vā;gentile o aspro,
atthasaṁhitena vā anatthasaṁhitena vā;
atthasaṁhitena → atthasañhitena (th) | anatthasaṁhitena → anatthasañhitena (th)benefico o dannoso,
mettacittā vā dosantarā vā.da una mente amichevole o da odio segreto.
Kālena vā, bhikkhave, pare vadamānā vadeyyuṁ akālena vā;Quando gli altri vi criticano, lo fanno in uno di questi cinque modi.
bhūtena vā bhikkhave, pare vadamānā vadeyyuṁ abhūtena vā;
saṇhena vā, bhikkhave, pare vadamānā vadeyyuṁ pharusena vā;
atthasaṁhitena vā, bhikkhave, pare vadamānā vadeyyuṁ anatthasaṁhitena vā;
atthasaṁhitena → atthasañhitena (th) | anatthasaṁhitena → anatthasañhitena (th)
mettacittā vā, bhikkhave, pare vadamānā vadeyyuṁ dosantarā vā.
Tatrāpi vo, bhikkhave, evaṁ sikkhitabbaṁ:
vo → kho (pts) | vo → kho (bj: PTS)Se succede, dovete allenarvi così:
‘na ceva no cittaṁ vipariṇataṁ bhavissati, na ca pāpikaṁ vācaṁ nicchāressāma, hitānukampī ca viharissāma mettacittā na dosantarā.
ceva → eva (pts)‘Le nostre menti non saranno alterate. Non useremo parole cattive. Rimarremo pieni di premura, con mente amichevole e niente odio segreto.
Tañca puggalaṁ mettāsahagatena cetasā pharitvā viharissāma, tadārammaṇañca sabbāvantaṁ lokaṁ pathavisamena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā viharissāmā’ti.
pathavisamena → paṭhavisamena (bj, sya-all); paṭhavīsamena (pts) | abyābajjhena → abyāpajjhena (bj, sya-all) | tañca → tañ-ca (pts) | tadārammaṇañca → tadārammaṇañ-ca (pts)Mediteremo diffondendo una mente piena di amichevolezza verso quella persona. E con lei come base, mediteremo diffondendo una mente come la terra a chiunque al mondo, abbondante, espansiva, immensurabile, libera da inimicizia e malevolenza’.
Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabbaṁ.
evañhi → evaṁ hi (bjt, pts)Dovete allenarvi così.
Seyyathāpi, bhikkhave, puriso āgaccheyya lākhaṁ vā haliddiṁ vā nīlaṁ vā mañjiṭṭhaṁ vā ādāya.
haliddiṁ → haliddaṁ (sya-all) | mañjiṭṭhaṁ → mañjeṭṭhaṁ (sya-all) | haliddiṁ → bhaliddaṁ (bj: syā) | mañjiṭṭhaṁ → mañjeṭṭhaṁ (bj: syā) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Immaginate una persona che arriva con della tintura come della lacca rossa, curcuma, indaco, o robbia rosa,
So evaṁ vadeyya:e dice:
‘ahaṁ imasmiṁ ākāse rūpaṁ likhissāmi, rūpapātubhāvaṁ karissāmī’ti.
rūpaṁ → rūpāni (bj, sya-all, pts) | rūpāni → rūpaṁ (bj: machasaṁ)‘Adesso disegno delle forme nello spazio, facendo apparire delle forme lì’.
Taṁ kiṁ maññatha, bhikkhave,
kiṁ maññatha → kim-maññatha (pts)Cosa ne pensate, monaci?
api nu so puriso imasmiṁ ākāse rūpaṁ likheyya, rūpapātubhāvaṁ kareyyā”ti?
rūpaṁ → rūpāni (sya-all)Quella persona può disegnare forme nello spazio?”
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → h etaṁ (pts)“No, Signore.
“Taṁ kissa hetu”?Perché?
“Ayañhi, bhante, ākāso arūpī anidassano.
ayañhi → ayaṁ hi (bjt, pts)Perché lo spazio è immateriale e invisibile.
Tattha na sukaraṁ rūpaṁ likhituṁ, rūpapātubhāvaṁ kātuṁ;Non è facile disegnare forme lì.
yāvadeva ca pana so puriso kilamathassa vighātassa bhāgī assā”ti.
yāvadeva → yāvad-eva (pts)Quella persona alla fine si stancherebbe e frustrerebbe”
“Evameva kho, bhikkhave, pañcime vacanapathā yehi vo pare vadamānā vadeyyuṁ kālena vā akālena vā …pe…
+ → na ceva (my) | pañcime → pañc ime (pts)“Allo stesso modo, se vi criticano in alcuno di questi cinque modi … dovete allenarvi così:
tadārammaṇañca sabbāvantaṁ lokaṁ ākāsasamena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā viharissāmā’ti.
abyābajjhena → abyāpajjhena (bj, sya-all) | tadārammaṇañca → tadārammaṇañ-ca (pts)‘… Mediteremo diffondendo una mente piena di amichevolezza verso quella persona. E con lei come base, mediteremo diffondendo una mente come lo spazio a chiunque al mondo, abbondante, espansiva, immensurabile, libera da inimicizia e malevolenza’.
Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabbaṁ.
evañhi → evaṁ hi (bjt, pts)Dovete allenarvi così.
Seyyathāpi, bhikkhave, puriso āgaccheyya ādittaṁ tiṇukkaṁ ādāya.
seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Immaginate una persona che arriva portando una torcia di paglia che brucia,
So evaṁ vadeyya:e dice:
‘ahaṁ imāya ādittāya tiṇukkāya gaṅgaṁ nadiṁ santāpessāmi samparitāpessāmī’ti.
samparitāpessāmīti → saṁparitāpessāmīti (my)‘Ora brucio e scotto il fiume Gange con questa torcia di paglia che brucia’.
Taṁ kiṁ maññatha, bhikkhave,
kiṁ maññatha → kim-maññatha (pts)Cosa ne pensate, monaci?
api nu so puriso ādittāya tiṇukkāya gaṅgaṁ nadiṁ santāpeyya samparitāpeyyā”ti?
samparitāpeyyāti → saṁparitāpeyyāti (my)Quella persona può bruciare e scottare il fiume Gange con una torcia di paglia che brucia?”
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → h etaṁ (pts)“No, Signore.
“Taṁ kissa hetu”?Perché?
“Gaṅgā hi, bhante, nadī gambhīrā appameyyā.Perché il fiume Gange è profondo e immensurabile.
Sā na sukarā ādittāya tiṇukkāya santāpetuṁ samparitāpetuṁ;
samparitāpetuṁ → saṁparitāpetuṁ (my)Non è facile bruciarlo e scottarlo con una torcia di paglia che brucia.
yāvadeva ca pana so puriso kilamathassa vighātassa bhāgī assā”ti.
yāvadeva → yāvad-eva (pts)Quella persona alla fine si stancherebbe e frustrerebbe”
“Evameva kho, bhikkhave, pañcime vacanapathā yehi vo pare vadamānā vadeyyuṁ kālena vā akālena vā …pe…
vā → (bj) | + → na ceva (my) | evameva → evam-eva (pts) | pañcime → pañc ime (pts)“Allo stesso modo, se vi criticano in alcuno di questi cinque modi … dovete allenarvi così:
tadārammaṇañca sabbāvantaṁ lokaṁ gaṅgāsamena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā viharissāmā’ti.
abyābajjhena → abyāpajjhena (bj, sya-all) | tadārammaṇañca → tadārammaṇañ-ca (pts)‘… Mediteremo diffondendo una mente piena di amichevolezza verso quella persona. E con lei come base, mediteremo diffondendo una mente come il Gange a chiunque al mondo, abbondante, espansiva, immensurabile, libera da inimicizia e malevolenza’.
Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabbaṁ.
evañhi → evaṁ hi (bjt, pts)Dovete allenarvi così.
Seyyathāpi, bhikkhave, biḷārabhastā madditā sumadditā suparimadditā, mudukā tūlinī chinnasassarā chinnabhabbharā.
tūlinī → tulinī (bj) | biḷārabhastā → viḷārabhastā (sya-all) | chinnabhabbharā → chinnapabbharā (sya-all); chinnababbharā (pts) | chinnabhabbharā → chinnabhabbharā (bj: katthaci) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Immaginate una borsa di pelle di gatto lucidata, ben lucidata, molto ben lucidata, morbida, setosa, senza fruscii e crepitii.
Atha puriso āgaccheyya kaṭṭhaṁ vā kathalaṁ vā ādāya.
kathalaṁ → kaṭhalaṁ (bj, sya-all, pts1ed) | kathalaṁ → kaṭhalaṁ (pts) | kathalaṁ → kaṭhalaṁ (cck: sī. syā. pī.)Poi arriva una persona portando un bastoncino o una pietra,
So evaṁ vadeyya:e dice:
‘ahaṁ imaṁ biḷārabhastaṁ madditaṁ sumadditaṁ suparimadditaṁ, mudukaṁ tūliniṁ, chinnasassaraṁ chinnabhabbharaṁ kaṭṭhena vā kathalena vā sarasaraṁ karissāmi bharabharaṁ karissāmī’ti.
tūliniṁ → tuliniṁ (bj) | chinnabhabbharaṁ → chinnababbharaṁ (bj, pts); chinnapabbharaṁ (sya-all) | kathalena → kaṭhalena (bj, sya-all, pts) | biḷārabhastaṁ → viḷārabhastaṁ (sya-all)‘Ora faccio frusciare e crepitare questa borsa di pelle di gatto con questo bastoncino o questa pietra’.
Taṁ kiṁ maññatha, bhikkhave,
kiṁ maññatha → kim-maññatha (pts)Cosa ne pensate, monaci?
api nu so puriso amuṁ biḷārabhastaṁ madditaṁ sumadditaṁ suparimadditaṁ, mudukaṁ tūliniṁ, chinnasassaraṁ chinnabhabbharaṁ kaṭṭhena vā kathalena vā sarasaraṁ kareyya, bharabharaṁ kareyyā”ti?
tūliniṁ → tuliniṁ (bj) | kathalena → kaṭhalena (bj, sya-all, pts) | amuṁ biḷārabhastaṁ → imaṁ viḷārabhastaṁ (sya-all) | chinnabhabbharaṁ → chinnapabbharaṁ (sya-all); chinnababbharaṁ (pts)Quella persona può far frusciare e crepitare quella borsa di pelle di gatto con quel bastoncino o quella pietra?”
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → h etaṁ (pts)“No, Signore.
“Taṁ kissa hetu”?Perché?
“Amu hi, bhante, biḷārabhastā madditā sumadditā suparimadditā, mudukā tūlinī, chinnasassarā chinnabhabbharā.
amu → asu (bj, pts) | tūlinī → tulinī (bj) | amu hi → ayañahi (sya-all) | biḷārabhastā → viḷārabhastā (sya-all); biḷābhastā (pts) | chinnabhabbharā → chinnapabbharā (sya-all); chinnababbharā (pts) | hi → amu hi (bj: machasaṁ); ayañhi (bj: syā)Perché quella borsa di pelle di gatto è lucidata, ben lucidata, molto ben lucidata, morbida, setosa, senza fruscii e crepitii.
Sā na sukarā kaṭṭhena vā kathalena vā sarasaraṁ kātuṁ bharabharaṁ kātuṁ;
kathalena → kaṭhalena (bj, sya-all, pts)Non è facile farla frusciare e crepitare con un bastoncino o con una pietra.
yāvadeva ca pana so puriso kilamathassa vighātassa bhāgī assā”ti.
so → (sya-all) | yāvadeva → yāvad-eva (pts)Quella persona alla fine si stancherebbe e frustrerebbe”
“Evameva kho, bhikkhave, pañcime vacanapathā yehi vo pare vadamānā vadeyyuṁ
evameva → evam-eva (pts) | pañcime → pañc ime (pts)“Allo stesso modo, ci sono questi cinque modi in cui gli altri potrebbero criticarvi.
kālena vā akālena vā;Il loro linguaggio potrà essere opportuno o inopportuno,
bhūtena vā abhūtena vā;vero o falso,
saṇhena vā pharusena vā;gentile o aspro,
atthasaṁhitena vā anatthasaṁhitena vā;
atthasaṁhitena → atthasañhitena (th) | anatthasaṁhitena → anatthasañhitena (th)benefico o dannoso,
mettacittā vā dosantarā vā.da mente amichevole o da odio segreto.
Kālena vā, bhikkhave, pare vadamānā vadeyyuṁ akālena vā;Quando gli altri vi criticano, lo fanno in uno di questi cinque modi.
bhūtena vā, bhikkhave, pare vadamānā vadeyyuṁ abhūtena vā;
bhikkhave pare vadamānā vadeyyuṁ → (pts)
saṇhena vā, bhikkhave, pare vadamānā vadeyyuṁ pharusena vā;
bhikkhave pare vadamānā vadeyyuṁ → (pts)
atthasaṁhitena vā, bhikkhave, pare vadamānā vadeyyuṁ anatthasaṁhitena vā;
bhikkhave pare vadamānā vadeyyuṁ → (pts) | atthasaṁhitena → atthasañhitena (th) | anatthasaṁhitena → anatthasañhitena (th)
mettacittā vā, bhikkhave, pare vadamānā vadeyyuṁ dosantarā vā.
Tatrāpi vo, bhikkhave, evaṁ sikkhitabbaṁ:
vo → kho (pts)Se succede, dovete allenarvi così:
‘na ceva no cittaṁ vipariṇataṁ bhavissati, na ca pāpikaṁ vācaṁ nicchāressāma hitānukampī ca viharissāma mettacittā na dosantarā.
ceva → eva (pts)‘Le nostre menti non saranno alterate. Non useremo parole cattive. Rimarremo pieni di premura, con mente amichevole e niente odio segreto.
Tañca puggalaṁ mettāsahagatena cetasā pharitvā viharissāma, tadārammaṇañca sabbāvantaṁ lokaṁ biḷārabhastāsamena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā viharissāmā’ti.
abyābajjhena → abyāpajjhena (bj, sya-all) | biḷārabhastāsamena → viḷārabhastasamena (sya-all) | biḷārabhastāsamena → viḷārahastasamena (bj: syā) | tañca → tañ-ca (pts) | tadārammaṇañca → tadārammaṇañ-ca (pts)Mediteremo diffondendo una mente piena di amichevolezza verso quella persona. E con lei come base, mediteremo diffondendo una mente come una borsa di pelle di gatto a chiunque al mondo, abbondante, espansiva, immensurabile, libera da inimicizia e malevolenza’.
Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabbaṁ.
evañhi → evaṁ hi (bjt, pts)Dovete allenarvi così.
Ubhatodaṇḍakena cepi, bhikkhave, kakacena corā ocarakā aṅgamaṅgāni okanteyyuṁ, tatrāpi yo mano padūseyya, na me so tena sāsanakaro.
cepi → pi ce (bj) | ubhatodaṇḍakena cepi → ubhatodaṇḍakenapi ce (sya-all) | ocarakā → vocarakā (sya-all) | ce → ce pi (bj: machasaṁ, PTS) | ocarakā → vocarakā (bj: syā)Persino se dei vili banditi vi segassero via gli arti con una sega a due mani, chiunque avesse un pensiero malevolo a causa di ciò non starebbe seguendo le mie istruzioni.
Tatrāpi vo, bhikkhave, evaṁ sikkhitabbaṁ:
evaṁ → (sya-all) | vo → kho (pts) | vo → kho (bj: machasaṁ, PTS)Se succede, dovete allenarvi così:
‘na ceva no cittaṁ vipariṇataṁ bhavissati, na ca pāpikaṁ vācaṁ nicchāressāma, hitānukampī ca viharissāma mettacittā na dosantarā.
ceva → eva (pts)‘Le nostre menti non saranno alterate. Non useremo parole cattive. Rimarremo pieni di premura, con mente amichevole e niente odio segreto.
Tañca puggalaṁ mettāsahagatena cetasā pharitvā viharissāma tadārammaṇañca sabbāvantaṁ lokaṁ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā viharissāmā’ti.
abyābajjhena → abyāpajjhena (bj, sya-all) | tañca → tañ-ca (pts) | tadārammaṇañca → tadārammaṇañ-ca (pts)Mediteremo diffondendo una mente piena di amichevolezza verso quella persona. E con lei come base, mediteremo diffondendo una mente piena di amichevolezza a chiunque al mondo, abbondante, espansiva, immensurabile, libera da inimicizia e malevolenza’.
Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabbaṁ.
evañhi → evaṁ hi (bjt, pts)Dovete allenarvi così.
Imañca tumhe, bhikkhave, kakacūpamaṁ ovādaṁ abhikkhaṇaṁ manasi kareyyātha.
Imañca → imañce (?) | Imañca → imañce (cck: ?) | manasi kareyyātha → manasikareyyātha (bjt, th, pts) | imañca → imañ-ca (pts)Se riflettete frequentemente su questo consiglio, la similitudine della sega,
Passatha no tumhe, bhikkhave, taṁ vacanapathaṁ, aṇuṁ vā thūlaṁ vā, yaṁ tumhe nādhivāseyyāthā”ti?
taṁ → tañca (sya-all)vedete qualche critica, grande o piccola, che potreste non sopportare?”
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → h etaṁ (pts)“No, Signore”
“Tasmātiha, bhikkhave, imaṁ kakacūpamaṁ ovādaṁ abhikkhaṇaṁ manasikarotha.
manasikarotha → manasi karotha (bjt)“Quindi, monaci, dovete riflettere frequentemente su questo consiglio, la similitudine della sega.
Taṁ vo bhavissati dīgharattaṁ hitāya sukhāyā”ti.Questo sarà a vostro beneficio e felicità per molto tempo”.
Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam-avoca (pts)Questo è ciò che il Buddha disse.
Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.
abhinandunti → abhinandun ti (pts)Contenti, i monaci trassero piacere da ciò che il Buddha disse.