AṅgulimālasuttaIl discorso di Aṅgulimāla
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)Così ho sentito.
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.Una volta il Buddha dimorava vicino a Sāvatthī, nel bosco di Jeta, il monastero di Anāthapiṇḍika.
Tena kho pana samayena rañño pasenadissa kosalassa vijite coro aṅgulimālo nāma hoti luddo lohitapāṇi hatapahate niviṭṭho adayāpanno pāṇabhūtesu.
lohitapāṇi → lohitapāṇī (bj, sya-all, pts) | Pasenadissa → Bm Si Pass- always. (pts note)In quel periodo, nel regno del Re Pasenadi di Kosala, c’era un bandito di nome Aṅgulimāla. Era violento, sanguinario, un assassino incallito, spietato nei confronti degli esseri viventi.
Tena gāmāpi agāmā katā, nigamāpi anigamā katā, janapadāpi ajanapadā katā.
gāmāpi → gāmā pi (pts) | nigamāpi → nigamā pi (pts) | janapadāpi → janapadā pi (pts)Radeva al suolo villaggi, città, e Paesi.
So manusse vadhitvā vadhitvā aṅgulīnaṁ mālaṁ dhāreti.Uccideva costantemente la gente, e ne indossava la dita come collana.
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṁ piṇḍāya pāvisi.
sāvatthiṁ → sāvattiyaṁ (bj: sīmu8) | pattacīvaramādāya → pattacīvaraṁ ādāya (bjt, pts)Al mattino il Buddha si vestì e, prendendo la propria ciotola e abito, entrò a Sāvatthī per l’elemosina.
Sāvatthiyaṁ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto senāsanaṁ saṁsāmetvā pattacīvaramādāya yena coro aṅgulimālo tenaddhānamaggaṁ paṭipajji.
addhānamaggaṁ → Bm omits Sāvatthiṁ piṇḍāya pāvisi; Skt Sāvatthiyaṁ in both places. 2 Bm tenāddh-. (pts note) | pattacīvaramādāya → pattacīvaraṁ ādāya (bjt, th, pts) | tenaddhānamaggaṁ → ten addhānamaggaṁ (pts)Poi, dopo il pasto, al ritorno dalla questua, riordinò il proprio riparo e, prendendo la propria ciotola e abito, si incamminò per la strada che portava da Aṅgulimāla.
Addasāsuṁ kho gopālakā pasupālakā kassakā pathāvino bhagavantaṁ yena coro aṅgulimālo tenaddhānamaggapaṭipannaṁ.
addasāsuṁ → addasaṁsu (bj, sya-all) | tenaddhānamaggapaṭipannaṁ → tenaddhānamaggaṁ paṭipannaṁ (bj) | pathāvino → padhāvino (sya-all, pts) | tenaddhānamaggapaṭipannaṁ disvāna → ten addhānamaggaṁ paṭipannaṁ disvā (pts) | addasaṁsu → addāsuṁ (bj: machasaṁ, sīmu8, PTS) | pathāvino → padhāvino (bj: PTS, syā) | Addasāsuṁ → So Skt Bm; Si addasaṁsu. (pts note)I mandriani, i pastori, i fattori, e i passanti lo videro sulla strada,
Disvāna bhagavantaṁ etadavocuṁ:
paṭipannaṁ → Si ten'; addhānamaggapaṭipannaṁ. (pts note) | disvā → Si Bm disvāna. (pts note) | disvāna → paṭipannaṁ disvā (pts) | etadavocuṁ → etad avocuṁ (pts)e gli dissero:
“mā, samaṇa, etaṁ maggaṁ paṭipajji.“Non prendere questa strada, asceta.
Etasmiṁ, samaṇa, magge coro aṅgulimālo nāma luddo lohitapāṇi hatapahate niviṭṭho adayāpanno pāṇabhūtesu.
lohitapāṇi → lohitapāṇī (bj, sya-all, pts)Su questa strada c’è un bandito di nome Aṅgulimāla. È violento, sanguinario, un assassino incallito, spietato nei confronti degli esseri viventi.
Tena gāmāpi agāmā katā, nigamāpi anigamā katā, janapadāpi ajanapadā katā.
gāmāpi → gāmā pi (pts) | nigamāpi → nigamā pi (pts) | janapadāpi → janapadā pi (pts)Rade al suolo villaggi, città, e Paesi.
So manusse vadhitvā vadhitvā aṅgulīnaṁ mālaṁ dhāreti.Uccide costantemente la gente, e ne indossa la dita come collana.
Etañhi, samaṇa, maggaṁ dasapi purisā vīsampi purisā tiṁsampi purisā cattārīsampi purisā paññāsampi purisā saṅkaritvā saṅkaritvā paṭipajjanti.
saṅkaritvā → saṁharitvā saṁharitvā (bj, pts1ed); saṅgaritvā (sya-all, km) | vīsampi → vīsatimpi (bj, pts) | saṅkaritvā saṅkaritvā → saṁharitvā saṁharitvā (bj) | cattārīsampi → cattāḷīsampi (sya-all) | paññāsampi purisā saṅkaritvā saṅkaritvā → saṅgaritvā saṅgaritvā (sya-all); saṁharitvā saṁharitvā (pts) | tiṁsampi → tiṁsatim pi (pts) | saṁharitvā → saṅkaritvā saṅkaritvā (bj: machasaṁ); saṅgaritvā saṅgaritvā (bj: syā) | saṅkaritvā → saṁharitvā saṁharitvā (cck: sī. pī.); saṅgaritvā (cck: syā. kaṁ.) | saṅgaritvā → saṁharitvā (sya-all: sī.) | tiṁsatim → Bm Si vīsaṁ & tiṁsaṁ. (pts note) | saṁharitvā → Bm saṁkaritvā; Si saṁgaritvā, with note that the Sinh. reading is saṁharitvā. Bu saṁharitvā, which he paraphrases by saṁgaritvā (cf. Si). (pts note) | etañhi → etaṁ hi (bjt) | etañhi → etam hi (pts) | dasapi → dasa pi (pts) | vīsampi → vīsatim pi (pts) | cattārīsampi → cattārīsam pi (pts)La gente viaggia su questa strada solo in gruppi da dieci, venti, trenta, quaranta, o cinquanta.
Tepi corassa aṅgulimālassa hatthatthaṁ gacchantī”ti.
hatthatthaṅgacchantī’ti → hatthattaṁ gacchanti (bj: sīmu8); hatthatthaṁ gacchanti (bj: machasaṁ, syā, PTS) | hatthatthaṁ → So Sk Bm Si & St infra; St here hatthaṁ; Bu hatthahatthaṁ. (pts note) | tepi → te pi (pts)E comunque incontrano la propria fine per mano di Aṅgulimāla”.
Evaṁ vutte, bhagavā tuṇhībhūto agamāsi.
agamāsi → agamasi (pts)Ma detto ciò, il Buddha rimase in silenzio.
Dutiyampi kho gopālakā …pe…
pathāvino → padhāvino (bj: PTS, syā) | hatthatthaṅgacchantī’ti → hatthattaṁ gacchanti (bj: sīmu8); hatthatthaṁ gacchanti (bj: machasaṁ, syā, PTS) | pe → spelled out in full (bjt) | + → hatthatthaṅgacchantīti dutiyampi kho bhagavā tuṇhībhūto agamāsi (bjt)Per la seconda volta …
tatiyampi kho gopālakā pasupālakā kassakā pathāvino bhagavantaṁ etadavocuṁ:
pathāvino → padhāvino (sya-all, pts) | pathāvino → padhāvino (bj: PTS, syā) | gopālakā → Bm (not Sk Si) omits paragaph from pasupālakā . . . to . . . tuṇhībhūto agamāsi, substituting la. (pts note) | etadavocuṁ → etad avocuṁ (pts)e per la terza volta, lo esortarono a tornare indietro.
“mā, samaṇa, etaṁ maggaṁ paṭipajji, etasmiṁ samaṇa magge coro aṅgulimālo nāma luddo lohitapāṇi hatapahate niviṭṭho adayāpanno pāṇabhūtesu, tena gāmāpi agāmā katā, nigamāpi anigamā katā, janapadāpi ajanapadā katā.
lohitapāṇi → lohitapāṇī (sya-all)
So manusse vadhitvā vadhitvā aṅgulīnaṁ mālaṁ dhāreti.
Etañhi samaṇa maggaṁ dasapi purisā vīsampi purisā tiṁsampi purisā cattārīsampi purisā paññāsampi purisā saṅkaritvā saṅkaritvā paṭipajjanti.
etañhi → etaṁ (bj) | vīsampi → vīsatimpi (bj) | saṅkaritvā saṅkaritvā → saṁharitvā saṁharitvā (bj) | cattārīsampi → cattāḷīsampi (sya-all) | saṁharitvā → saṅkaritvā saṅkaritvā (bj: machasaṁ); saṅgaritvā saṅgaritvā (bj: syā)
Tepi corassa aṅgulimālassa hatthatthaṁ gacchantī”ti.
hatthatthaṁ gacchantīti atha → hatthatthaṅgacchantīti tatiyampi (bj) | hatthatthaṅgacchantī’ti → hatthattaṁ gacchanti (bj: sīmu8); hatthatthaṁ gacchanti (bj: machasaṁ, syā, PTS)
Atha kho bhagavā tuṇhībhūto agamāsi.Ma detto ciò, il Buddha rimase in silenzio.
Addasā kho coro aṅgulimālo bhagavantaṁ dūratova āgacchantaṁ.
dūratova → dūrato va (pts)Il bandito Aṅgulimāla vide il Buddha arrivare da lontano,
Disvānassa etadahosi:
disvānassa etadahosi → disvān assa etad ahosi (pts)e pensò:
“acchariyaṁ vata bho, abbhutaṁ vata bho.
abbhutaṁ → abbhūtaṁ (sya-all)“Oh, è incredibile, è strabiliante!
Imañhi maggaṁ dasapi purisā vīsampi purisā tiṁsampi purisā cattārīsampi purisā paññāsampi purisā saṅkaritvā saṅkaritvā paṭipajjanti.
vīsampi → vīsatimpi (bj, pts) | saṅkaritvā saṅkaritvā → saṁharitvā saṁharitvā (bj, pts) | cattārīsampi → cattāḷīsampi (sya-all) | paññāsampi purisā saṅkaritvā saṅkaritvā → saṅgaritvā saṅgaritvā (sya-all) | tiṁsampi → tiṁsatim pi (pts) | purisā → Bm Si omit paññāsam pi purisā. (pts note) | imañhi → imaṁ hi (bjt, pts) | dasapi → dasa pi (pts) | vīsampi → vīsatim pi (pts) | cattārīsampi → cattārīsam pi (pts)La gente viaggia su questa strada solo in gruppi da dieci, venti, trenta, quaranta, o cinquanta.
Tepi mama hatthatthaṁ gacchanti.
hatthatthaṁ gacchanti → hatthatthaṅgacchanti (bjt) | tepi → te pi (pts)E comunque incontrano la propria fine per mano mia.
Atha ca panāyaṁ samaṇo eko adutiyo pasayha maññe āgacchati.Ma questo asceta arriva solo e non accompagnato, come un conquistatore.
Yannūnāhaṁ imaṁ samaṇaṁ jīvitā voropeyyan”ti.
imaṁ → (sya-all) | yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | yannūnāhaṁ → yan nūnāhaṁ (pts) | voropeyyanti → voropeyyan ti (pts)Perché non gli tolgo la vita?”
Atha kho coro aṅgulimālo asicammaṁ gahetvā dhanukalāpaṁ sannayhitvā bhagavantaṁ piṭṭhito piṭṭhito anubandhi.Allora Aṅgulimāla indossò spada e scudo, prese arco e frecce, e seguì il Buddha.
Atha kho bhagavā tathārūpaṁ iddhābhisaṅkhāraṁ abhisaṅkhāsi yathā coro aṅgulimālo bhagavantaṁ pakatiyā gacchantaṁ sabbathāmena gacchanto na sakkoti sampāpuṇituṁ.
abhisaṅkhāsi → abhisaṅkhāresi (sya-all, km, mr) | abhisaṅkhāsi → abhiṅkhāsi (bj) | abhiṅkhāsi → abhisaṅkhāresi (bj: syā) | abhisaṅkhāsi → abhisaṅkhāresi (cck: syā. kaṁ. ka.) | abhisaṁkhāsi → So Sk Bu; Bm Si abhisaṁkhāresi. (pts note) | sabbatthāmena → Bm Si sabbathāmena. (pts note) | iddhābhisaṅkhāraṁ abhisaṅkhāsi → iddhābhisaṁkhāraṁ abhisaṁkhāsi (pts)Ma il Buddha usò i propri poteri psichici per esprimere la volontà che Aṅgulimāla non riuscisse a raggiungerlo, per quanto ci provasse, anche se il Buddha continuava a camminare a velocità normale.
Atha kho corassa aṅgulimālassa etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)Allora Aṅgulimāla pensò:
“acchariyaṁ vata bho, abbhutaṁ vata bho.
abbhutaṁ → abbhūtaṁ (sya-all)“Oh, è incredibile, è strabiliante!
Ahañhi pubbe hatthimpi dhāvantaṁ anupatitvā gaṇhāmi, assampi dhāvantaṁ anupatitvā gaṇhāmi, rathampi dhāvantaṁ anupatitvā gaṇhāmi, migampi dhāvantaṁ anupatitvā gaṇhāmi;
ahañhi → ahaṁ hi (bjt, pts) | hatthimpi → hatthiṁpi (th) | assampi → assaṁpi (th) | rathampi → rathaṁpi (th) | migampi → migaṁpi (th) | hatthimpi → hatthim pi (pts) | assampi → assam pi (pts) | rathampi → ratham pi (pts) | migampi → migam pi (pts)In passato, persino quando ho inseguito elefanti, cavalli, carrozze, o cervi in corsa, li ho sempre raggiunti.
atha ca panāhaṁ imaṁ samaṇaṁ pakatiyā gacchantaṁ sabbathāmena gacchanto na sakkomi sampāpuṇitun”ti.
sampāpuṇitunti ṭhitova → sampāpuṇitun ti ṭhito (pts) | sabbathāmena → sabbatthāmena (bjt, pts)Ma non riesco a raggiungere questo asceta, per quanto ci provi, anche se continua a camminare a velocità normale”.
Ṭhitova bhagavantaṁ etadavoca:
Ṭhito → Bm Si add va. (pts note) | etadavoca → etad avoca (pts)Allora si fermò e disse:
“tiṭṭha, tiṭṭha, samaṇā”ti.
tiṭṭha → tiṭṭha samaṇa (bj, sya-all, pts) | samaṇāti → St omits t. s-āti; Bm omits samaṇa. (pts note)“Fermo, fermo, asceta!”
“Ṭhito ahaṁ, aṅgulimāla, tvañca tiṭṭhā”ti.
tvañca → tvañ ca (pts)“Mi sono fermato, Aṅgulimāla. Ora fermati tu”.
Atha kho corassa aṅgulimālassa etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)Allora Aṅgulimāla pensò:
“ime kho samaṇā sakyaputtiyā saccavādino saccapaṭiññā.“Questi asceti Sakya dicono la verità.
Atha panāyaṁ samaṇo gacchaṁ yevāha:
atha → atha ca (bj, sya-all, pts) | gacchaṁ yevāha → gacchaṁyeva samāno evamāha (bj) | evamāha → gacchaṁyevāha (bj: machasaṁ, syā, PTS) | yevāha → yev āha (pts)Eppure mentre cammina l’asceta Gotama dice:
‘ṭhito ahaṁ, aṅgulimāla, tvañca tiṭṭhā’ti.
tvañca → tvañ ca (pts)‘Mi sono fermato, Aṅgulimāla. Ora fermati tu’.
Yannūnāhaṁ imaṁ samaṇaṁ puccheyyan”ti.
yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | yannūnāhaṁ → yan nūnāhaṁ (pts) | puccheyyanti → puccheyyan ti (pts)Perché non gli chiedo a riguardo?”
Atha kho coro aṅgulimālo bhagavantaṁ gāthāya ajjhabhāsi:
gāthāya → Cf. Theragāthā p. 80. (pts note)Allora si rivolse al Buddha in poesia:
“Gacchaṁ vadesi samaṇa ṭhitomhi, mamañca brūsi ṭhitamaṭṭhitoti;
mhi → Si samaṇaṭṭhito mhi. (pts note) | samaṇa ṭhitomhi → samaṇaṭṭhitomhi (th) | ṭhitomhi → ṭhito mhi (pts) ṭhitamaṭṭhitoti → ṭhitamaṭṭhitosi (sya-all) | ṭhitamaṭṭhitoti → ṭhitaṁ aṭṭhitoti (bjt) | mamañca → mamañ ca (pts) | ṭhitamaṭṭhitoti → ṭhitam aṭṭhito ti (pts)“Mentre cammini, asceta, dici: ‘Mi sono fermato’. e io mi sono fermato, ma tu mi dici di no. Pucchāmi taṁ samaṇa etamatthaṁ, kathaṁ ṭhito tvaṁ ahamaṭṭhitomhī”ti.
etamatthaṁ → etam atthaṁ (pts) ahamaṭṭhitomhīti → ahamaṭṭhitomhi (sya-all) | ahamaṭṭhitomhīti ṭhito → aham aṭṭhito mhi thito (pts)Ti chiedo questo, asceta: com’è che tu ti sei fermato e io no?”“Ṭhito ahaṁ aṅgulimāla sabbadā, sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍaṁ;
ṭhito → thito (pts)“Aṅgulimāla, io mi sono fermato per sempre. ho scartato la violenza nei confronti di ogni creatura. Tuvañca pāṇesu asaññatosi, tasmā ṭhitohaṁ tuvamaṭṭhitosī”ti.
Tuvañ → So Si; Skt tvañ; Bm tvaṁ. (pts note) | tuvañca → tuvañ ca (pts) | asaññatosi → asaññato si (pts) tuvamaṭṭhitosīti → tuvamaṭṭhitosi (sya-all) | ṭhitohaṁ tuvamaṭṭhitosīti → ṭhito haṁ tuvam aṭṭhito si (pts)Ma tu non riesci a fermare te stesso dal ferire gli esseri viventi. è per questo che io mi sono fermato, e tu no”“Cirassaṁ vata me mahito mahesī, mahāvanaṁ pāpuṇi saccavādī;
mahesī → mahesi (pts) | Cirassaṁ → Bmp cīrassaṁ. (pts note) | mahesi → Si Bm mahesī. (pts note) mahāvanaṁ pāpuṇi saccavādī → mahāvanaṁ samaṇoyaṁ paccupādi (bj); mahāvanaṁ samaṇa paccupādi (sya-all, km); mahāvanaṁ samaṇoyaṁ paccavādi (pts1ed) | paccupādi → mahāvanaṁ pāpuṇi saccavādī (bj: machasaṁ); mahāvanaṁ samaṇa paccupādi (bj: syā); mahāvanaṁ samaṇoyaṁ paccavādi (bj: PTS) | saccavādī → mahāvanaṁ samaṇoyaṁ paccupādi (cck: sī.); mahāvanaṁ samaṇa paccupādi (cck: syā. kaṁ.) | paccavādi → Bm mahāvanaṁ pāpuṇi saccavādi; Si mahāvanaṁ samaṇa paccupādi, with note that the Sinh. reading is samaṇoyaṁ; Skt mahāvana samaṇo 'yaṁ paccupādi; Bu paccavādīti . . . paṭipajji. (pts note)“Oh, finalmente un grande saggio rinomato, un asceta mi ha seguito in questo bosco profondo. Sohaṁ carissāmi pahāya pāpaṁ, sutvāna gāthaṁ tava dhammayuttaṁ”.
Sohaṁ carissāmi pahāya pāpaṁ → sohaṁ carissāpi pahassaṁ pāpaṁ (bj); sohaṁ cirassāpi pahāssaṁ pāpaṁ (si); sohaṁ carissāmi pajahissa pāpaṁ (sya-all, km); sohaṁ cirassā pahāssaṁ pāpaṁ (pts1ed) | carissāmi pahāya → cirassāpi pahassaṁ (bj) | pahāya → pajahissa (sya-all) | pahassaṁ → pahāya (bj: machasaṁ); pajahissa (bj: syā); pahāssaṁ (bj: sīmu8, PTS) | pāpaṁ → sohaṁ cirassāpi pahāssaṁ pāpaṁ (cck: sī.); sohaṁ carissāmi pajahissaṁ pāpaṁ (cck: syā. kaṁ.) | cirassā → So Skt; Bm Si carissāmi. Si notes a reading cirassā. (pts note) | pahāssaṁ → Bm pahāya; Si pajahissa, noting another reading pahāssa, which occurs in Skt; Bu pahassaṁ. (pts note)Ora che ho sentito il tuo versetto sull’insegnamento, vivrò senza il male”.Itveva coro asimāvudhañca, sobbhe papāte narake akiri;
asimāvudhañca → asiāvudhañca (bj) | Itveva → So all MSS; Bu idh'; eva. (pts note) | asimāvudhañca → asim āvudhañ ca (pts) akiri → anvakāsi (…) | akiri → anvakāri (bj); manvakāri (sya-all); anvakārī (pts) | anvakāri → akiri (bj: machasaṁ); manvakāri (bj: syā) | anvakārī → So Bu Skt; Bm akīri; Si manvakārī. (pts note)Con queste parole il bandito scagliò la sua spada e le sue armi da un burrone verso un abisso. Avandi coro sugatassa pāde, tattheva naṁ pabbajjaṁ ayāci.
tattheva → tatth eva (pts)Venerò i piedi del Santo, e gli chiese di poter lasciare casa sul posto.Buddho ca kho kāruṇiko mahesi, yo satthā lokassa sadevakassa;
mahesi → mahesī (sya-all)Allora il Buddha, il grande saggio pieno di compassione, l’insegnante del mondo con i suoi angeli, “Tamehi bhikkhū”ti tadā avoca, eseva tassa ahu bhikkhubhāvoti.
tamehi → tam ehi (pts) eseva → es eva (pts) | bhikkhubhāvoti → bhikkhubhāvo ti (pts)gli disse: “Vieni, monaco!” e così divenne monaco.
Atha kho bhagavā āyasmatā aṅgulimālena pacchāsamaṇena yena sāvatthi tena cārikaṁ pakkāmi.
sāvatthi → sāvatthī (sya-all) | Sāvatthi → Si Sāvatthī. (pts note)Allora il Buddha si avviò verso Sāvatthī con il Venerabile Aṅgulimāla come suo secondo.
Anupubbena cārikaṁ caramāno yena sāvatthi tadavasari.
sāvatthi → sāvatthī (sya-all) | tadavasari → tad avasari (pts)Passo dopo passo, giunse a Sāvatthī,
Tatra sudaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.dove dimorò nel bosco di Jeta, il monastero di Anāthapiṇḍika.
Tena kho pana samayena rañño pasenadissa kosalassa antepuradvāre mahājanakāyo sannipatitvā uccāsaddo mahāsaddo hoti:
antepuradvāre → Bm antepūradvāre. (pts note)In quell’occasione una folla si era radunata al cancello del complesso reale del Re Pasenadi facendo un terribile baccano:
“coro te, deva, vijite aṅgulimālo nāma luddo lohitapāṇi hatapahate niviṭṭho adayāpanno pāṇabhūtesu.
lohitapāṇi → lohitapāṇī (sya-all, pts)“Nel tuo regno c’è un bandito di nome Aṅgulimāla. È violento, sanguinario, un assassino incallito, spietato nei confronti degli esseri viventi.
Tena gāmāpi agāmā katā, nigamāpi anigamā katā, janapadāpi ajanapadā katā.
gāmāpi → gāmā pi (pts) | nigamāpi → nigamā pi (pts) | janapadāpi → janapadā pi (pts)Rade al suolo villaggi, città, e Paesi.
So manusse vadhitvā vadhitvā aṅgulīnaṁ mālaṁ dhāreti.Uccide costantemente la gente, e ne indossa la dita come collana.
Taṁ devo paṭisedhetū”ti.Che Sua Maestà lo fermi!”
Atha kho rājā pasenadi kosalo pañcamattehi assasatehi sāvatthiyā nikkhami divā divassa.
divā divassa yena ārāmo → divādivassa yenārāmo (bj) | nikkhami divā divassa → nikkhamitvā divādivassa (sya-all) | divā divassa yena → divādivassa yen (pts)Allora il Re Pasenadi uscì da Sāvatthī nel mezzo del giorno con circa cinquecento cavalli,
Yena ārāmo tena pāvisi.
pāvisi → pāyāsi (bj) | pāvisi yāvatikā → pāyāsi yāvatiko (pts) | yena → yen (pts)diretto verso il monastero.
Yāvatikā yānassa bhūmi yānena gantvā yānā paccorohitvā pattikova yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho rājānaṁ pasenadiṁ kosalaṁ bhagavā etadavoca:
pasenadiṁ kosalaṁ → pasenadikosalaṁ (sya-all) | paccorohitvā pattikova → paccārohitvā pattiko va (pts) | yāvatikā → yāvatiko (bj: PTS) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Andò in carrozza fino a quando il terreno lo permise, poi scese e si avvicinò al Buddha a piedi. Si inchinò e si sedette a lato. Il Buddha gli disse:
“kiṁ nu te, mahārāja, rājā vā māgadho seniyo bimbisāro kupito vesālikā vā licchavī aññe vā paṭirājāno”ti?
vā → (bj, sya-all, pts) | rājā → So Si; Skt omit; Bm rājā vā. (pts note) | kiṁ nu → kinnu (bjt, th) | kiṁ → kin (pts) | paṭirājānoti → paṭirājāno ti (pts)“Cosa succede, grande re? Il Re Seniya Bimbisāra di Magadha è arrabbiato con te? O i Licchavi di Vesālī? O qualche altro sovrano nemico?”
“Na kho me, bhante, rājā māgadho seniyo bimbisāro kupito, nāpi vesālikā licchavī, nāpi aññe paṭirājāno.
nāpi → napi (bj, sya-all, pts) | pi → Bm nāpi. (pts note) | nāpi → na pi (pts)“No, Signore.
Coro me, bhante, vijite aṅgulimālo nāma luddo lohitapāṇi hatapahate niviṭṭho adayāpanno pāṇabhūtesu.
lohitapāṇi → lohitapāṇī (sya-all, pts)Nel mio regno c’è un bandito di nome Aṅgulimāla. È violento, sanguinario, un assassino incallito, spietato nei confronti degli esseri viventi. …
Tena gāmāpi agāmā katā, nigamāpi anigamā katā, janapadāpi ajanapadā katā.
gāmāpi → gāmā pi (pts) | nigamāpi → nigamā pi (pts) | janapadāpi → janapadā pi (pts)
So manusse vadhitvā vadhitvā aṅgulīnaṁ mālaṁ dhāreti.
Tāhaṁ, bhante, paṭisedhissāmī”ti.
tāhaṁ → nāhaṁ (pts)Devo fermarlo”
“Sace pana tvaṁ, mahārāja, aṅgulimālaṁ passeyyāsi kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajitaṁ, virataṁ pāṇātipātā, virataṁ adinnādānā, virataṁ musāvādā, ekabhattikaṁ, brahmacāriṁ, sīlavantaṁ, kalyāṇadhammaṁ, kinti naṁ kareyyāsī”ti?
naṁ → taṁ (sya-all)“Ma, grande re, immagina di vedere che Aṅgulimāla si è tagliato capelli e barba, ha indossato l’abito marrone, e ha lasciato la vita di casa per quella mendicante. E che si astiene dall’uccidere, rubare, e mentire. Si astiene dal mangiare la sera, mangia in una sola parte del giorno, ed è casto, morale, e di buon carattere. Cosa gli faresti?”
“Abhivādeyyāma vā, bhante, paccuṭṭheyyāma vā āsanena vā nimanteyyāma, abhinimanteyyāma vā naṁ cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārehi, dhammikaṁ vā assa rakkhāvaraṇaguttiṁ saṁvidaheyyāma.
vā → vā mayaṁ (bj) | abhinimanteyyāma vā → abhinimanteyyāmapi (bj) | saṁvidaheyyāma → So Skt Si; Bm saṁvideyyāma (pts note) | cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārehi → cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārehi (bjt, pts) | cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārehi → cīvara piṇḍapāta senāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārehi (th)“Mi inchinerei a lui, mi alzerei in sua presenza, e gli offrirei da sedere. Lo inviterei ad accettare abiti, cibo, ripari, e medicine e provvigioni per malati. E organizzerei la sua protezione e guardia.
Kuto panassa, bhante, dussīlassa pāpadhammassa evarūpo sīlasaṁyamo bhavissatī”ti?
panassa → pan assa (pts)Ma, Signore, come può essere che un uomo così immorale e malvagio possa avere tali virtù e tale contegno?”
Tena kho pana samayena āyasmā aṅgulimālo bhagavato avidūre nisinno hoti.In quell’occasione il Venerabile Aṅgulimāla era seduto non lontano dal Buddha.
Atha kho bhagavā dakkhiṇaṁ bāhuṁ paggahetvā rājānaṁ pasenadiṁ kosalaṁ etadavoca:
dakkhiṇaṁ bāhuṁ → dakkhiṇabāhaṁ (sya-all, pts) | pasenadiṁ kosalaṁ → pasenadikosalaṁ (sya-all) | bāhuṁ → dakkhiṇabāhaṁ (bj: PTS) | dakkhiṇabāhaṁ → Bm dakkhiṇaṁ bāhuṁ. (pts note) | etadavoca → etad avoca (pts)Allora il Buddha indicò con il proprio braccio destro e disse al re:
“eso, mahārāja, aṅgulimālo”ti.
aṅgulimāloti → aṅgulimālo ti (pts)“Grande re, questo è Aṅgulimāla”
Atha kho rañño pasenadissa kosalassa ahudeva bhayaṁ, ahu chambhitattaṁ, ahu lomahaṁso.
ahudeva → ahud eva (pts)Allora il re si impaurì, si spaventò, e gli si drizzarono i capelli.
Atha kho bhagavā rājānaṁ pasenadiṁ kosalaṁ bhītaṁ saṁviggaṁ lomahaṭṭhajātaṁ viditvā rājānaṁ pasenadiṁ kosalaṁ etadavoca:
pasenadiṁ kosalaṁ → pasenadikosalaṁ (sya-all) | saṁviggaṁ lomahaṭṭhajātaṁ → saṁviggalomahaṭṭhajātaṁ (sya-all, pts) | etadavoca → etadavoca mā bhāyi mahārāja (sya-all) | etadavoca → etad avoca (pts)Vedendo ciò, il Buddha gli disse:
“mā bhāyi, mahārāja, natthi te ito bhayan”ti.
mahārāja → mahārāja mā bhāyi mahārāja (bj) | ito → ato (bj) | ito bhayanti → ato bhayan ti (pts) | ato → So Sk Bu; Bm Si ito. (pts note) | natthi → mā bhāyi mahārāja na tthi (pts)“Non temere, grande re. Non hai nulla da temere da parte sua”.
Atha kho rañño pasenadissa kosalassa yaṁ ahosi bhayaṁ vā chambhitattaṁ vā lomahaṁso vā so paṭippassambhi.
chambhitattaṁ → chimbhitattaṁ (sya-all) | paṭippassambhi → So Skt Si; Bm paṭipasambhi. (pts note)Allora la paura del re svanì.
Atha kho rājā pasenadi kosalo yenāyasmā aṅgulimālo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ aṅgulimālaṁ etadavoca:
yenāyasmā → yen āyasmā (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Poi il re andò da Aṅgulimāla e disse:
“ayyo no, bhante, aṅgulimālo”ti?
aṅgulimāloti → aṅgulimālo ti (pts)“Signore, il venerabile è davvero Aṅgulimāla?”
“Evaṁ, mahārājā”ti.
Evaṁ → Bm adds mayhaṁ. (pts note)“Sì, grande re”
“Kathaṅgotto ayyassa pitā, kathaṅgottā mātā”ti?
kathaṅgotto → kathaṁgotto bhante (bj, pts) | kathaṅgottā → kathaṁgottā ayyassa (sya-all) | Kathaṁgottā → Si adds ayyassa; Bm kathaṁgotto. (pts note) | kathaṅgottā mātāti → kathaṁgottā mātā ti (pts)“Da che famiglia venivano suo padre e sua madre?”
“Gaggo kho, mahārāja, pitā, mantāṇī mātā”ti.
mantāṇī → mantānī (bj, sya-all) | Gaggo → So Skt Si Bu; Bm Bhaggo. (pts note) | Mantāṇī → So Sk Bu; Bm Si St Mantānī. (pts note) | mātāti → mātā ti (pts)“Mio padre era un Gagga, e mia madre una Mantāṇī”
“Abhiramatu, bhante, ayyo gaggo mantāṇiputto.
mantāṇiputto → mantānīputto (sya-all) | mantāṇiputto ahamayyassa → mantāṇīputto aham ayyassa (pts)“Che il venerabile Gagga, figlio di Mantāṇī, sia felice.
Ahamayyassa gaggassa mantāṇiputtassa ussukkaṁ karissāmi cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānan”ti.
mantāṇiputtassa → mantānīputtassa (bj, sya-all); mantāṇīputtassa (pts) | cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānanti → parikkhārehīti (bj: sīmu8) | mantāṇiputtassa → mantānīputassa (th) | cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānanti → cīvara piṇḍapāta senāsana gilānapaccayabhesajjaparikkhārānanti (th) | ahamayyassa → aham ayyassa (pts) | cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānanti → cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānan ti (pts)Mi assicurerò che lei sia fornito di abiti, cibo, ripari, e medicine e provvigioni per malati”.
Tena kho pana samayena āyasmā aṅgulimālo āraññiko hoti piṇḍapātiko paṁsukūliko tecīvariko.
āraññiko → āraññako (bj, sya-all, pts)Ma in quel periodo il Venerabile Aṅgulimāla viveva nella natura, mangiava solo cibo elemosinato, e possedeva solo tre abiti.
Atha kho āyasmā aṅgulimālo rājānaṁ pasenadiṁ kosalaṁ etadavoca:
pasenadiṁ kosalaṁ → pasenadikosalaṁ (sya-all) | etadavoca → etad avoca (pts)Quindi disse al re:
“alaṁ, mahārāja, paripuṇṇaṁ me cīvaran”ti.
cīvaranti → ticīvaranti (bj, sya-all, pts) | cīvaranti → ticīvaran ti (pts)“Basta, grande re. I miei abiti sono abbastanza”.
Atha kho rājā pasenadi kosalo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho rājā pasenadi kosalo bhagavantaṁ etadavoca:
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Allora il re tornò dal Buddha, si inchinò, si sedette a lato, e gli disse:
“acchariyaṁ, bhante, abbhutaṁ, bhante.
abbhutaṁ → abbhūtaṁ (sya-all)“È incredibile, Signore, è strabiliante
Yāvañcidaṁ, bhante, bhagavā adantānaṁ dametā, asantānaṁ sametā, aparinibbutānaṁ parinibbāpetā.
asantānaṁ → asamentānaṁ (sya-all) | asantānaṁ → asamentānaṁ (bj: syā) | aparinibbutānaṁ → apparinibbutānaṁ (bj: syā) | aparinibbutānaṁ → Si appar-. (pts note) | parinibbāpetā → So Bm Si; Skt parinibbutāpetvā. (pts note) | yāvañcidaṁ → yāvañ idaṁ (pts)come il Buddha sia in grado di domare coloro che sono selvaggi, di pacificare coloro che sono violenti, e di estinguere coloro che non sono estinti!
Yañhi mayaṁ, bhante, nāsakkhimhā daṇḍenapi satthenapi dametuṁ so bhagavatā adaṇḍena asattheneva danto.
asattheneva → asatthena (sya-all, km) | asattheneva → asatthena (bj: syā) | asattheneva → asatthena (cck: syā. kaṁ.) | eva → So St Bm; Sk va; Si omits eva. (pts note) | yañhi → yaṁ hi (bjt, th, pts) | daṇḍenapi satthenapi → daṇḍena pi satthena pi (pts) | asattheneva → asatthen eva (pts)Dato che io sono stato in grado di domarlo attraverso bastone e spada, ma il Buddha lo ha domato senza bastone o spada.
Handa ca dāni mayaṁ, bhante, gacchāma;
Handa ca dāni → handadāni (sya-all, km, pts1ed) | handa ca dāni → handadāni (sya-all) | ca → (pts) | dāni → handadāni (bj: syā, PTS) | dāni → handa dāni (cck: syā. kaṁ. pī.) | Handa → Skt add ca. (pts note)Beh, ora, Signore, devo andare.
bahukiccā mayaṁ bahukaraṇīyā”ti.
ti → Bm bahūkiccā, but bahukaraṇīyāti. (pts note) | bahukaraṇīyāti → bahukaraṇīyā ti (pts)Ho molti compiti, e molto da fare”
“Yassadāni, mahārāja, kālaṁ maññasī”ti.
yassadāni → yassadāni tvaṁ (bj) | tvaṁ → Bm Si omits tvaṁ. (pts note) | yassadāni → yassa dāni tvaṁ (pts)“Prego, grande re, vai pure quando vuoi”.
Atha kho rājā pasenadi kosalo uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.
uṭṭhāyāsanā → uṭṭhāy āsanā (pts)Allora il re si alzò dal proprio posto, si inchinò, e circumambulò il Buddha, mantenendolo alla propria destra, prima di andare.
Atha kho āyasmā aṅgulimālo pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiyaṁ piṇḍāya pāvisi.
pattacīvaramādāya sāvatthiyaṁ → pattacīvaraṁ ādāya sāvatthiṁ (bj, pts) | sāvatthiyaṁ → sāvatthiṁ (sya-all) | sāvatthiṁ → sāvatthiyaṁ (bj: sīmu8, machasaṁ)Al mattino il Venerabile Aṅgulimāla si vestì e, prendendo la propria ciotola e abito, entrò a Sāvatthī per l’elemosina.
Addasā kho āyasmā aṅgulimālo sāvatthiyaṁ sapadānaṁ piṇḍāya caramāno aññataraṁ itthiṁ mūḷhagabbhaṁ vighātagabbhaṁ.
vighātagabbhaṁ → visātagabbhaṁ (sya-all, km, pts1ed, mr) | vighātagabbhaṁ → visātagabbhaṁ (bj: PTS, syā) | vighātagabbhaṁ → visātagabbhaṁ (cck: syā. kaṁ. pī. ka.) | mūḷhagabbhaṁ → So Sk Si Bu; Bm pāvīsi. 12 Bm Si mu-. (pts note) | visātagabbhaṁ → So Bm Si, as Skt infra; Skt here vighātag-. (pts note)Mentre vagava indiscriminatamente per l’elemosina, vide una donna angosciata in difficile travaglio.
Disvānassa etadahosi:
disvānassa etadahosi → disvān assa etad ahosi (pts)Vedendo ciò, pensò:
“kilissanti vata, bho, sattā;“Oh, gli esseri viventi patiscono tanto strazio!
kilissanti vata, bho, sattā”ti.
sattāti → sattā ti (pts)Oh, gli esseri viventi patiscono tanto strazio!”
Atha kho āyasmā aṅgulimālo sāvatthiyaṁ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā aṅgulimālo bhagavantaṁ etadavoca:
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Poi vagò per l’elemosina a Sāvatthī. Dopo il pasto, al ritorno dalla questua, andò dal Buddha, si inchinò, si sedette a lato, e gli riferì ciò che era accaduto. Il Buddha gli disse:
“idhāhaṁ, bhante, pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṁ piṇḍāya pāvisiṁ.
pubbaṇhasamayaṁ → pubbanhasamayaṁ (bj) | sāvatthiṁ → sāvatthiyaṁ (bj: sīmu8, machasaṁ) | Idhāhaṁ → Sk omits. (pts note) | pattacīvaramādāya → pattacīvaraṁ ādāya (bjt, th, pts)
Addasaṁ kho ahaṁ, bhante, sāvatthiyaṁ sapadānaṁ piṇḍāya caramāno aññataraṁ itthiṁ mūḷhagabbhaṁ vighātagabbhaṁ.
vighātagabbhaṁ → visātagabbhaṁ (sya-all, pts) | vighātagabbhaṁ → visātagabbhaṁ (bj: PTS, syā)
Disvāna mayhaṁ etadahosi:
mayhaṁ → me (bj, sya-all) | mayhaṁ etadahosi → me etad ahosi (pts) | me → Bm assa. (pts note)
‘kilissanti vata bho sattā, kilissanti vata bho sattā’”ti.
sattāti → sattā ti (pts)
“Tena hi tvaṁ, aṅgulimāla, yena sā itthī tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā taṁ itthiṁ evaṁ vadehi:
itthī → itthi (bj) | sā itthī tenupasaṅkama → sāvatthi ten upasaṁkama (pts) | itthi → sāvatthi (bj: PTS) | itthī → katthaci potthake yena sāvatthīti pāṭho dissati (sya-all note) | Sāvatthi → Bm Si sā itthi, the latter with note that katthaci potthake Yena Sāvaṭṭhīti pāṭho dissati. (pts note) | tena hi → tenahi (th) | sā itthī tenupasaṅkama upasaṅkamitvā → sāvatthi ten upasaṁkama upasaṁkamitvā (pts)“Beh, allora, Aṅgulimāla, vai da quella donna e dille questo:
‘yatohaṁ, bhagini, jāto nābhijānāmi sañcicca pāṇaṁ jīvitā voropetā, tena saccena sotthi te hotu, sotthi gabbhassā’”ti.
yatohaṁ, bhagini, jāto → bhagini jātiyā jāto (si) | yatohaṁ → yato ahaṁ (pts) | jāto → jātiyā jāto (bj: sīmu8) | jāto → bhagini jātiyā jāto (cck: sī.) | bhagini → Skt add jātiyā, which is omitted in Bm Si Bu. (pts note)‘Da quando sono nato, sorella, non ricordo di aver tolto la vita intenzionalmente ad alcun essere vivente. Dal potere di questa verità, che entrambi tu e il tuo bambino siate al sicuro’”
“So hi nūna me, bhante, sampajānamusāvādo bhavissati.
nūna → nuna (pts) | hi → Bm 'haṁ. (pts note) | bhante → Sk omits bhante & Bm omits me. (pts note)“Ma, Signore, questo non sarebbe raccontare deliberatamente una bugia?
Mayā hi, bhante, bahū sañcicca pāṇā jīvitā voropitā”ti.
pāṇā → Sk Bm pāṇaṁ. (pts note) | ti → So Skt Si; Bm voropetā, as Skt Si supra & infra. (pts note) | voropitāti → voropitā ti (pts)Dato che io ho ucciso intenzionalmente molti esseri viventi”
“Tena hi tvaṁ, aṅgulimāla, yena sā itthī tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā taṁ itthiṁ evaṁ vadehi:
sā itthī tenupasaṅkama → sāvatthi ten upasaṁkama (pts) | itthī → sāvatthi (bj: PTS) | tena hi → tenahi (th) | sā itthī tenupasaṅkama upasaṅkamitvā → sāvatthi ten upasaṁkama upasaṁkamitvā (pts)“In questo caso, Aṅgulimāla, vai da quella donna e dì questo:
‘yatohaṁ, bhagini, ariyāya jātiyā jāto, nābhijānāmi sañcicca pāṇaṁ jīvitā voropetā, tena saccena sotthi te hotu, sotthi gabbhassā’”ti.
yatohaṁ → yato aham (pts)‘Da quando sono nato nella nascita nobile, sorella, non ricordo di aver tolto la vita intenzionalmente ad alcun essere vivente. Dal potere di questa verità, che entrambi tu e il tuo bambino siate al sicuro’”
“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā aṅgulimālo bhagavato paṭissutvā yena sā itthī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṁ itthiṁ etadavoca:
sā itthī tenupasaṅkami → sāvatthi ten upasaṁkami (pts) | etadavoca yatohaṁ → etad avoca yato ahaṁ (pts) | itthī → sāvatthi (bj: PTS) | bhanteti → bhante ti (pts) | paṭissutvā → paṭisutvā (pts) | sā itthī tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → sāvatthi ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)“Sì, Signore”, rispose Aṅgulimāla. Andò da quella donna e disse:
“yatohaṁ, bhagini, ariyāya jātiyā jāto, nābhijānāmi sañcicca pāṇaṁ jīvitā voropetā, tena saccena sotthi te hotu, sotthi gabbhassā”ti.
yatohaṁ → ahaṁ (pts)“Da quando sono nato nella nascita nobile, sorella, non ricordo di aver tolto la vita intenzionalmente ad alcun essere vivente. Dal potere di questa verità, che entrambi tu e il tuo bambino siate al sicuro”.
Atha khvāssā itthiyā sotthi ahosi, sotthi gabbhassa.
khvāssā → kho sotthi (bj) | sotthi → (bj, pts) | khvāssā itthiyā sotthi → kho sotthitthiyā (sya-all) | ahosi → atha khvāssā ithiyā sotthi ahosi (bj: sīmu8, machasaṁ) | itthiyā → So Skt Si; Bm atha khavāssā itthiyā sotthi. (pts note) | khvāssā → kho sotth (pts)Quindi la donna fu al sicuro, e così anche il suo bambino.
Atha kho āyasmā aṅgulimālo eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirasseva—yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṁ pabbajanti, tadanuttaraṁ—brahmacariyapariyosānaṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi.
nacirasseva → na cirasseva (bjt) | nacirasseva yassatthāya → na cirass eva yass atthāya (pts) | tadanuttaraṁ → tad anuttaraṁ (pts) | diṭṭheva → diṭṭhe va (pts)Poi il Venerabile Aṅgulimāla, dimorando solo, ritirato, diligente, fervido, e risoluto, presto realizzò la suprema culminazione del percorso spirituale in questa stessa vita. Dimorò avendo raggiunto con la propria conoscenza diretta l’obiettivo per cui i giovani giustamente lasciano la vita di casa per quella mendicante.
“Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā”ti abbhaññāsi.Comprese: “La nascita è terminata, il percorso spirituale è stato completato, ciò che c’era da fare è stato fatto, non ci sarà più nulla di questo”.
Aññataro kho panāyasmā aṅgulimālo arahataṁ ahosi.
aññataro → aññataro ca (bj) | panāyasmā → pan āyasmā (pts)E il Venerabile Aṅgulimāla divenne uno dei perfetti.
Atha kho āyasmā aṅgulimālo pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṁ piṇḍāya pāvisi.
sāvatthiṁ → sāvatthiyaṁ (sya-all) | Sāvatthiṁ → So Bm; Skt (as usually) & Si Sāvatthiyaṁ. (pts note) | pattacīvaramādāya → pattacīvaraṁ ādāya (bjt, pts)Al mattino il Venerabile Aṅgulimāla si vestì e, prendendo la propria ciotola e abito, entrò a Sāvatthī per l’elemosina.
Tena kho pana samayena aññenapi leḍḍu khitto āyasmato aṅgulimālassa kāye nipatati, aññenapi daṇḍo khitto āyasmato aṅgulimālassa kāye nipatati, aññenapi sakkharā khittā āyasmato aṅgulimālassa kāye nipatati.
nipatati → Sk na patati; Bu kāye patati (in commentary). (pts note) | sakkharā → Si sakkarā. (pts note) | aññenapi → aññena pi (pts)In quell’occasione qualcuno scagliò una pietra che colpì Aṅgulimāla, qualcun altro lanciò un ramo, e qualcun altro gettò della ghiaia.
Atha kho āyasmā aṅgulimālo bhinnena sīsena, lohitena gaḷantena, bhinnena pattena, vipphālitāya saṅghāṭiyā yena bhagavā tenupasaṅkami.
gaḷantena → galantena (bj) | vipphālitāya → vipphāritāya (bj: sīmu8) | vipphālitāya → Skt vippāritāya; Bm vippālitāya; Si viphālitāya. (pts note) | saṅghāṭiyā → saṁghāṭiyā (pts) | tenupasaṅkami → ten upasaṁkami (pts)Allora Aṅgulimāla, con la testa crepata, sanguinante, con ciotola rotta, e mantello strappato, andò dal Buddha.
Addasā kho bhagavā āyasmantaṁ aṅgulimālaṁ dūratova āgacchantaṁ.
dūratova → dūrato va (pts)Il Buddha lo vide arrivare da lontano,
Disvāna āyasmantaṁ aṅgulimālaṁ etadavoca:
disvāna → disvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)e gli disse:
“adhivāsehi tvaṁ, brāhmaṇa, adhivāsehi tvaṁ, brāhmaṇa.“Sopporta, bramino! Sopporta!
Yassa kho tvaṁ, brāhmaṇa, kammassa vipākena bahūni vassāni bahūni vassasatāni bahūni vassasahassāni niraye pacceyyāsi tassa tvaṁ, brāhmaṇa, kammassa vipākaṁ diṭṭheva dhamme paṭisaṁvedesī”ti.
brāhmaṇa → (bj, sya-all, pts) | tvaṁ → Bm adds brāhmaṇa. (pts note) | pacceyyāsi → paceyyāsi (th) | diṭṭheva → diṭṭhe va (pts)Stai facendo esperienza in questa vita del risultato delle azioni che ti avrebbero fatto venire tormentato all’inferno per molti anni, molte centinaia di anni, molte migliaia di anni”.
Atha kho āyasmā aṅgulimālo rahogato paṭisallīno vimuttisukhaṁ paṭisaṁvedi;
vimuttisukhaṁ paṭisaṁvedi → vimuttisukhapaṭisaṁvedī (bj) | paṭisaṁvedi → paṭisaṁvedī (sya-all, pts) | paṭisallīno → patisallīno (pts) | patisallīno → Bm paṭisallīno. Cf. p. 23 supra. (pts note)Più tardi, il Venerabile Aṅgulimāla stava provando la felicità della liberazione mentre si trovava in ritiro privato.
tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:
udānesi → Cf. Theragāthā p. 81; Dhp. l. 172--3, 382, 80, 26--7; Vinaya II 196. (pts note)In quell’occasione espresse questo aforisma:
“Yo pubbeva pamajjitvā, pacchā so nappamajjati;
pubbeva → yo ca pubbe (bj, sya-all, km, pts1ed) | pubbeva → ca pubbe (pts) | pubbeva → yo ca pubbe (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | ca → So Skt Si; Bm inserts va after pubbe. (pts note)“Chi prima era sventato, ma poi si è convertito all’accortezza, Somaṁ lokaṁ pabhāseti, abbhā muttova candimā.
Somaṁ → so imaṁ (bj) | somaṁ → so imaṁ (bj) | Somaṁ → so imaṁ (cck: sī.) | maṁ → So Bm Si Bu; Skt so imaṁ. (pts note) | somaṁ → so maṁ (pts) abbhā muttova → abbhāmuttova (th) | muttova → mutto va (pts)illumina il mondo, come la luna libera dalle nuvole.Yassa pāpaṁ kataṁ kammaṁ, kusalena pidhīyati;
pidhīyati → pithīyati (bj, sya-all, km, pts1ed) | pidhīyati somaṁ → pithīyati so imaṁ (bj); pithīyati so maṁ (pts) | pidhīyati → pithīyati (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | pithīyati → So Skt Si; Bm pidhiyyati. (pts note)Colui una cui azione cattiva viene soppiantata da una buona, Somaṁ lokaṁ pabhāseti, abbhā muttova candimā.
somaṁ → imaṁ (bjt) | somaṁ → so maṁ (pts) abbhā muttova → abbhāmuttova (th) | muttova → mutto va (pts)illumina il mondo come la luna libera dalle nuvole.Yo have daharo bhikkhu, yuñjati buddhasāsane;Un giovane monaco devoto all’insegnamento del Buddha, Somaṁ lokaṁ pabhāseti, abbhā muttova candimā.
somaṁ → so imaṁ (bj) | somaṁ → so maṁ (pts) abbhā muttova → abbhāmuttova (th) | muttova → mutto va (pts)illumina il mondo come la luna libera dalle nuvole.Disā hi me dhammakathaṁ suṇantu, disā hi me yuñjantu buddhasāsane;Che anche i miei nemici sentano un sermone! che anche i miei nemici si dedichino all’insegnamento del Buddha! Disā hi me te manujā bhajantu, ye dhammamevādapayanti santo.
manujā → manuje (bj); manusse (pts) | manuje → manussā (bj: sīmu8); manujā (bj: machasaṁ, syā); manusse (bj: PTS) | manusse → So Skt; Bm Si (&? Bu) manujā. (pts note) dhammam → So Bm Bu; Si dhammevādapayanti; Skt dhammemevād-. (pts note) | dhammamevādapayanti → dhammam ev ādapayanti (pts)Che anche i miei nemici frequentino quelle brave persone che radicano gli altri nell’insegnamento!Disā hi me khantivādānaṁ, avirodhappasaṁsīnaṁ;
khantivādānaṁ avirodhappasaṁsīnaṁ → khantivodānaṁ avirodhappasaṁsanaṁ (sya-all) | khantivādānaṁ → khantivodāniṁ (bj: syā) | khantivādānaṁ → So Skt; Si khantivodānaṁ; Bm khantipavādānaṁ. (pts note) avirodhappasaṁsīnaṁ → avirodhappasaṁsinaṁ (bj) | avirodhappasaṁsinaṁ → avirodhappasaṁsanaṁ (bj: syā); saṁsinaṁ (bj: machasaṁ) | avirodhappasaṁsīnaṁ → So Bu; Skt av-inaṁ; Si avirodhapasaṁsanaṁ; Bm avirodhaṁ pasaṁsanaṁ. (pts note)Che anche i miei nemici sentano l’insegnamento al momento giusto, da coloro che insegnano l’accettazione, Suṇantu dhammaṁ kālena, tañca anuvidhīyantu.
anuvidhīyantu → anuvidhiyantu (sya-all) | anuvidhīyantu → So Sk Si Bu; Bm anudhiyantu. (pts note) | tañca → tañ ca (pts)che lodano la tolleranza; e che seguano quel percorso!Na hi jātu so mamaṁ hiṁse, aññaṁ vā pana kiñci naṁ;
pana kiñci naṁ → kañcanaṁ (bj); kañci naṁ (si, sya-all, km, pts1ed) | kiñci → kañci (sya-all, pts) | vā → va (pts) | kañcanaṁ → kiñci naṁ (bj: machasaṁ) | naṁ → kañci naṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.); kañcanaṁ (cck: ?)Poiché poi non desidererebbero più il mio male o quello degli altri. Pappuyya paramaṁ santiṁ, rakkheyya tasathāvare.
tasathāvare → So Skt Si Bu; Bm tasathāvaraṁ. (pts note)Essendo giunti alla pace suprema, si prenderebbero cura di creature piccole e grandi.Udakañhi nayanti nettikā, usukārā namayanti tejanaṁ;
udakañhi → udakaṁ hi (bjt, pts) namayanti → damayanti (mr) | namayanti → damayanti (cck: ka.)Poiché gli irrigatori incanalano l’acqua, e gli arcai fanno frecce; Dāruṁ namayanti tacchakā, attānaṁ damayanti paṇḍitā.i falegnami intagliano il legno, ma gli astuti domano se stessi.Daṇḍeneke damayanti, aṅkusehi kasāhi ca;
daṇḍeneke → daṇḍen eke (pts) aṅkusehi → aṅkusebhi (sya-all)Alcuni domano attraverso bastone, alcuni con il pungolo, e altri con la frusta. Adaṇḍena asatthena, ahaṁ dantomhi tādinā.
dantomhi → daṇḍomhi (sya-all) | danto → Si daṇḍo. (pts note) | dantomhi → danto mhi (pts)Ma l’Equilibrato mi ha domato senza bastone o spada.Ahiṁsakoti me nāmaṁ, hiṁsakassa pure sato;
ahiṁsakoti → ahiṁsako ti (pts) pure → Bm pūre. (pts note)Il mio nome è ‘Innocuo’, anche se non lo ero. Ajjāhaṁ saccanāmomhi, na naṁ hiṁsāmi kiñci naṁ.
saccanāmomhi → saccanāmo mhi (pts) naṁ hiṁsāmi kiñci naṁ → kañci naṁ (si, sya-all, km, pts1ed); kañcanaṁ (?) | kiñci naṁ → kañcanaṁ (bj) | kiñci → kañci (sya-all, pts) | kañcanaṁ → kañci naṁ (bj: sīmu8, PTS, syā); kiñci naṁ (bj: machasaṁ) | naṁ → kañci naṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.); kañcanaṁ (cck: ?)Il nome che porto oggi è vero, poiché non faccio del male a nessuno.Coro ahaṁ pure āsiṁ, aṅgulimāloti vissuto;
aṅgulimāloti → aṅgulimālo ti (pts)Una volta ero un bandito, il famigerato Aṅgulimāla. Vuyhamāno mahoghena, buddhaṁ saraṇamāgamaṁ.
saraṇamāgamaṁ lohitapāṇi → saraṇam āgamaṁ lohitapāṇī (pts)Travolto da un grande diluvio, sono andato dal Buddha a cercare rifugio.Lohitapāṇi pure āsiṁ, aṅgulimāloti vissuto;
lohitapāṇi → lohitapāṇī (sya-all) | Lohitapāṇī → So Bm Si; Skt l-ṇiṁ. (pts note) aṅgulimāloti → aṅgulimālo ti (pts)Avevo sangue sulle mani, il famigerato Aṅgulimāla. Saraṇagamanaṁ passa, bhavanetti samūhatā.
saraṇagamanaṁ → saraṇāgamanaṁ (pts) | Saraṇāgamanaṁ → Bm Si saraṇagamanaṁ. (pts note) | saraṇagamanaṁ passa → saraṇagamanaṁpassa (th) bhavanetti → So all MSS. (pts note)Guardate il rifugio che ho trovato: il collegamento alla rinascita è stato eradicato.Tādisaṁ kammaṁ katvāna, bahuṁ duggatigāminaṁ;
bahuṁ → bahu (bj: PTS)Ho compiuto molte delle azioni che portano a una brutta destinazione. Phuṭṭho kammavipākena, aṇaṇo bhuñjāmi bhojanaṁ.
aṇaṇo → anaṇo (bj, sya-all, pts) | anaṇo → Bm Si anaṇo; Skt ānaṇo; Bu (thrice) aṇaṇo, adding aṇino ti pi pātho. (pts note)Il risultato delle mie azioni mi ha già colpito, quindi mangio senza debiti.Pamādamanuyuñjanti, bālā dummedhino janā;
Pamādam → Sk not St, inserts mā. (pts note) | pamādamanuyuñjanti → pamādam anuyuñjanti (pts)Gli stolti e gli sprovveduti si dedicano alla negligenza. Appamādañca medhāvī, dhanaṁ seṭṭhaṁva rakkhati.
appamādañca → appamādañ ca (pts) seṭṭhaṁva → seṭṭhaṁ va (pts)Ma i saggi proteggono la diligenza come il proprio migliore tesoro.Mā pamādamanuyuñjetha, mā kāmarati santhavaṁ;
pamādamanuyuñjetha → pamādam anuyuñjetha (pts) kāmarati santhavaṁ → kāmaratisanthavaṁ (bjt, th, pts)Non dedicarti alla negligenza, o godere d’intimità sessuale. Appamatto hi jhāyanto, pappoti vipulaṁ sukhaṁ.
vipulaṁ → paramaṁ (mr) | vipulaṁ → paramaṁ (cck: ka.) | vipulaṁ → So Skt Si; Bm paramaṁ. (pts note)Poiché se sarai diligente e praticherai l’estasi, otterrai felicità abbondante.Svāgataṁ nāpagataṁ, nayidaṁ dummantitaṁ mama;
Svāgataṁ → sāgataṁ (bj, pts1ed) | nāpagataṁ → nāma sagataṁ (mr) | svāgataṁ → sāgataṁ (bj, pts) | sāgataṁ → svāgataṁ (bj: machasaṁ, syā) | Svāgataṁ → sāgataṁ (cck: sī. pī.) | nāpagataṁ → nāma sagataṁ (cck: ka.) | nāpagataṁ → So Skt Bu; Si svāgataṁ nāpagataṁ; Bm svāgataṁ nāma sagataṁ. (pts note) dummantitaṁ → So Bm Si & Skt (2nd time). (pts note) | dummantitaṁ → dummanti taṁ (th)È stato gradito, non sgradito, il consiglio che ho ricevuto fu buono. Saṁvibhattesu dhammesu, yaṁ seṭṭhaṁ tadupāgamaṁ.
Saṁvibhattesu → suvibhattesu (sya-all, km); paṭibhattesu (pts1ed); savibhattesu (mr) | saṁvibhattesu → suvibhattesu (sya-all); paṭibhattesu (pts) | saṁvibhattesu → suvibhattesu (bj: syā); paṭibhattesu (bj: PTS) | Saṁvibhattesu → suvibhattesu (cck: syā. kaṁ.); savibhattesu (cck: sī. ka.); paṭibhattesu (cck: pī.) | Paṭibhattesu → So Bu; Skt paṭihantesu; Si suvibhattesu; Bm savibh-. (pts note) tadupāgamaṁ svāgataṁ nāpagataṁ → tad upāgamaṁ sāgataṁ nāpagatam (pts)Tra gli insegnamenti ben esposti, sono giunto al migliore.Svāgataṁ nāpagataṁ, nayidaṁ dummantitaṁ mama;
svāgataṁ → sāgataṁ (bj) | sāgataṁ → svāgataṁ (bj: machasaṁ, syā) | svāgataṁ nāpagataṁ → sāgataṁ nāpagatam (pts) dummantitaṁ → dummanti taṁ (th)È stato gradito, non sgradito, il consiglio che ho ricevuto fu buono. Tisso vijjā anuppattā, kataṁ buddhassa sāsanan”ti.
sāsananti → sāsanan ti (pts)Ho raggiunto le tre conoscenze e completato le istruzioni del Buddha”.