BodhirājakumārasuttaIl discorso con il principe Bodhi
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)Così ho sentito.
ekaṁ samayaṁ bhagavā bhaggesu viharati susumāragire bhesakaḷāvane migadāye.
susumāragire bhesakaḷāvane → suṁsumāragire bhesakalāvane (bj) | susumāragire → suṁsumāragire (sya-all, pts) | Suṁsumāragire → Bm Saṁs. C . Vinaya II 127. (pts note)Una volta il Buddha dimorava nella terra dei Bhagga sulla Collina del Coccodrillo, nel parco dei cervi del bosco di Bhesakaḷā.
Tena kho pana samayena bodhissa rājakumārassa kokanado nāma pāsādo acirakārito hoti anajjhāvuṭṭho samaṇena vā brāhmaṇena vā kenaci vā manussabhūtena.
kokanado → kokanudo (sya-all, km, mr) | anajjhāvuṭṭho → anajjhāvuttho (bj, pts); anajjhāvuṭaṭho (sya-all) | kokanado → kokanudo (bj: syā) | anajjhāvuttho → anajjhāvuṭṭho (bj: machasaṁ, syā) | kokanado → kokanudo (cck: syā. kaṁ. ka.) | kokanudo → kokanado (sya-all: sī.) | rājakumārassa → Skt here insert svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṁghenāti evaṁ bho ti kho Sañjikāputto māṇavo Bodhissa rājakumārassa. (pts note) | Kokanado → So Skt Bu; Bm Si Kokanudo, -- Si with note that the Sinh. reading is Kokanado. (pts note) | anajjhāvuttho → Bm anajjhovuṭṭho; Si anajjhāvuṭṭho; Skt a-vutte. (pts note)In quell’occasione era stato costruito recentemente un nuovo palazzo chiamato Loto Rosa per il principe Bodhi. Non era ancora stato inaugurato da alcun asceta o bramino, o da persona alcuna.
Atha kho bodhi rājakumāro sañjikāputtaṁ māṇavaṁ āmantesi:Allora il principe Bodhi si rivolse allo studente bramino Sañjikāputta:
“ehi tvaṁ, samma sañjikāputta, yena bhagavā tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā mama vacanena bhagavato pāde sirasā vanda, appābādhaṁ appātaṅkaṁ lahuṭṭhānaṁ balaṁ phāsuvihāraṁ puccha:
vanda → vandāhi (bj: sīmu8) | vanda → Bm vandāhi. (pts note) | tvaṁ → tvam (pts) | tenupasaṅkama upasaṅkamitvā → ten upasaṁkama upasaṁkamitvā (pts)“Per favore, caro Sañjikāputta, vai dal Buddha, e in mio nome inchinati con la testa ai suoi piedi. Chiedigli se è sano e in salute, agile, forte, e a suo agio.
‘bodhi, bhante, rājakumāro bhagavato pāde sirasā vandati, appābādhaṁ appātaṅkaṁ lahuṭṭhānaṁ balaṁ phāsuvihāraṁ pucchatī’ti.
Evañca vadehi:
evañca → evañ ca (pts)E poi chiedigli se
‘adhivāsetu kira, bhante, bhagavā bodhissa rājakumārassa svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā’”ti.
bhikkhusaṅghenāti → bhikkhusaṁghenāti (ms2005)accetterebbe il pasto di domani insieme alla comunità monastica da parte mia”
“Evaṁ, bho”ti kho sañjikāputto māṇavo bodhissa rājakumārassa paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.
sammodi → sommodi (sya-all) | bhoti → bho ti (pts) | paṭissutvā → paṭisutvā (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)“Sì, Signore”, rispose Sañjikāputta. Fece come il principe Bodhi aveva chiesto, e
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho sañjikāputto māṇavo bhagavantaṁ etadavoca:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
“bodhi kho rājakumāro bhoto gotamassa pāde sirasā vandati, appābādhaṁ appātaṅkaṁ lahuṭṭhānaṁ balaṁ phāsuvihāraṁ pucchati.
bodhi kho → bodhi bho gotama (bj, sya-all, km, pts1ed) | kho → bho gotama (pts) | rājakumāro → bodhi kho rājakumāro (bj: sīmu8, machasaṁ) | kho → bodhi bho gotama (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | rājakumāro → So Si; Bm Bodhi kho rājakumāro; Sk Bodhi bhoto gotamassa. (pts note)
Evañca vadeti:
evañca → evañca pana (sya-all) | evañca → evañ ca (pts)
‘adhivāsetu kira bhavaṁ gotamo bodhissa rājakumārassa svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā’”ti.
bhikkhusaṅghenāti → bhikkhusaṁghenāti (ms2005, pts)
Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.il Buddha acconsentì in silenzio.
Atha kho sañjikāputto māṇavo bhagavato adhivāsanaṁ viditvā uṭṭhāyāsanā yena bodhi rājakumāro tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bodhiṁ rājakumāraṁ etadavoca:
uṭṭhāyāsanā → uṭṭhāy āsanā (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Allora, sapendo che il Buddha aveva acconsentito, Sañjikāputta si alzò dal proprio posto, andò dal principe Bodhi, e disse:
“avocumha bhoto vacanena taṁ bhavantaṁ gotamaṁ:
avocumha → avocumhā kho mayaṁ (bj, sya-all) | bhavantaṁ → bhagavantaṁ (pts) | mayaṁ → Bm av-ha bhoto v. (pts note) | bhagavantaṁ → Bm (alone) bhavantaṁ. (pts note)“Ho riferito il suo messaggio all’asceta Gotama,
‘bodhi kho rājakumāro bhoto gotamassa pāde sirasā vandati, appābādhaṁ appātaṅkaṁ lahuṭṭhānaṁ balaṁ phāsuvihāraṁ pucchati.
kho → bho gotama (bj, sya-all, pts) | Gotama → So Si; Bm omits bho G.; Skt bho alone. (pts note)
Evañca vadeti—
evañca → evañ ca (pts)
adhivāsetu kira bhavaṁ gotamo bodhissa rājakumārassa svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā’ti.
bhikkhusaṅghenāti → bhikkhusaṁghenāti (ms2005, pts)
Adhivuṭṭhañca pana samaṇena gotamenā”ti.
adhivuṭṭhañca → adhivutthañca (bj, sya-all) | Adhivutthañ → Bm adhivuṭṭhañ. (pts note) | adhivuṭṭhañca → adhivutthañ ca (pts)e lui ha accettato”.
Atha kho bodhi rājakumāro tassā rattiyā accayena sake nivesane paṇītaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyādāpetvā, kokanadañca pāsādaṁ odātehi dussehi santharāpetvā yāva pacchimasopānakaḷevarā, sañjikāputtaṁ māṇavaṁ āmantesi:
pacchimasopānakaḷevarā → pacchimā sopāṇakaḷeparā (bj); pacchimasopāṇakaḷevarā (sya-all) | sake → (sya-all) | kokanadañca → kokanudañca (sya-all) | māṇavaṁ → mānavaṁ (pts) | sopāṇakaḷeparā → sopāṇakalevarā (bj: machasaṁ, syā, PTS) | pacchimasopānakaḷevarā → kaḷebarā (cck: sī.) | nivesane → Si omits sake. (pts note) | santharāpetvā → Bm adds pi. (pts note) | pacchimasopānakaḷevarā → Bu pacchimasopānakaḷebaraṁ; Si pacchimasopāṇakalevarā; Skt pacchimosopāṇakaḷeparā; Bm pacchimā sopānaka evarā. (pts note) | kokanadañca → kokanadañ ca (pts)E una volta passata la notte, il principe Bodhi fece preparare vari cibi deliziosi a casa sua. Fece anche stendere un tessuto bianco fino all’ultimo gradino della scalinata del palazzo del Loto Rosa. Poi disse a Sañjikāputta:
“ehi tvaṁ, samma sañjikāputta, yena bhagavā tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā bhagavato kālaṁ ārocehi:
tenupasaṅkama upasaṅkamitvā → ten upasaṁkama upasaṁkamitvā (pts)“Per favore, caro Sañjikāputta, vai dal Buddha, e annuncia l’ora, dicendo:
‘kālo, bhante, niṭṭhitaṁ bhattan’”ti.
bhattanti → bhattan ti (pts)‘Signore, è ora. Il pranzo è pronto’”
“Evaṁ, bho”ti kho sañjikāputto māṇavo bodhissa rājakumārassa paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavato kālaṁ ārocesi:
bhoti → bho ti (pts) | paṭissutvā → paṭisutvā (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)“Sì, Signore”, rispose Sañjikāputta, e fece come gli fu chiesto.
“kālo, bho gotama, niṭṭhitaṁ bhattan”ti.
gotama → kālo bhante (bj: sīmu8) | bhattanti → bhattan ti (pts)
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena bodhissa rājakumārassa nivesanaṁ tenupasaṅkami.
pattacīvaramādāya → pattacīvaraṁ ādāya (bjt, pts) | tenupasaṅkami → ten upasaṁkami (pts)Allora al mattino il Buddha si vestì e, prendendo la propria ciotola e tunica, andò a casa del principe Bodhi.
Tena kho pana samayena bodhi rājakumāro bahidvārakoṭṭhake ṭhito hoti bhagavantaṁ āgamayamāno.Il principe Bodhi era fuori dai cancelli ad aspettare il Buddha.
Addasā kho bodhi rājakumāro bhagavantaṁ dūratova āgacchantaṁ.
dūratova → dūrato va (pts)Vedendo il Buddha arrivare da lontano,
Disvāna paccuggantvā bhagavantaṁ abhivādetvā purakkhatvā yena kokanado pāsādo tenupasaṅkami.
purakkhatvā → purakkhitvā (sya-all, pts) | kokanado → kokanudo (sya-all) | purakkhatvā → purakkhitvā (bj: PTS) | purakkhitvā → So Si Bm; Skt p-atvā. (pts note) | tenupasaṅkami → ten upasaṁkami (pts)andò a salutarlo. Dopo essersi inchinato e aver invitato il Buddha ad andare per primo, si avvicinò al palazzo del Loto Rosa.
Atha kho bhagavā pacchimaṁ sopānakaḷevaraṁ nissāya aṭṭhāsi.
sopānakaḷevaraṁ → sopāṇakaḷeparaṁ (bj); sopāṇakaḷevaraṁ (sya-all) | pacchimaṁ → So all MSS. (pts note)Ma il Buddha si fermò al primo gradino della scalinata.
Atha kho bodhi rājakumāro bhagavantaṁ etadavoca:
etadavoca abhiruhatu → etad avoca abhirūhatu (pts)Allora il principe Bodhi gli disse:
“abhiruhatu, bhante, bhagavā dussāni, abhiruhatu sugato dussāni;
abhiruhatu → abhirūhatu (bj, sya-all, pts) | abhiruhatu → abhirūhatu (cck: syā. kaṁ. pī.); akkamatu (cck: cūḷava. 268)“Signore, che il Beato salga sul tessuto! Che il Santo salga sul tessuto!
yaṁ mama assa dīgharattaṁ hitāya sukhāyā”ti.
mama → mamaṁ (bj)Questo sarà a mio beneficio e felicità per molto tempo”.
Evaṁ vutte, bhagavā tuṇhī ahosi.Ma detto ciò, il Buddha rimase in silenzio.
Dutiyampi kho …pe…
pe → spelled out in full (bjt) | dutiyampi kho → dutiyam pi (pts)Per la seconda volta …
tatiyampi kho bodhi rājakumāro bhagavantaṁ etadavoca:
etadavoca abhiruhatu → etad avoca abhirūhatu (pts) | kho → Bm (alone) omits Bodhi . . . tuṇhī ahosi, inserting la. (pts note)e per la terza volta, il principe Bodhi gli disse:
“abhiruhatu, bhante, bhagavā dussāni, abhiruhatu sugato dussāni;
abhiruhatu → abhirūhatu (bj, sya-all, pts)“Signore, che il Beato salga sul tessuto! Che il Santo salga sul tessuto!
yaṁ mama assa dīgharattaṁ hitāya sukhāyā”ti.
mama → mamaṁ (bj)Questo sarà a mio beneficio e felicità per molto tempo”.
Atha kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ apalokesi.Allora il Buddha guardò Ānanda.
Atha kho āyasmā ānando bodhiṁ rājakumāraṁ etadavoca:
etadavoca saṁharatu → etad avoca saṁharantu (pts)Quindi Ānanda disse al principe Bodhi:
“saṁharatu, rājakumāra, dussāni;
saṁharatu → saṁharantu (bj: PTS) | Saṁharantu → So Skt; Bm Si saṁharatu. (pts note)‘Ripiega il tessuto, principe.
na bhagavā celapaṭikaṁ akkamissati.
celapaṭikaṁ → celapattikaṁ (bj, pts1ed) | celapaṭikaṁ → celapattikaṁ (pts) | celapattikaṁ → telapaṭikaṁ (bj: sīmu8, machasaṁ, syā) | celapaṭikaṁ → celapattikaṁ (cck: sī. pī.) | celapattikaṁ → Si celapaṭikaṁ; Bm ceḷapaṭikaṁ; Skt pelapatti; Bu celapattikaṁ. (pts note) | + → kho (bjt)Il Buddha non cammina sul tessuto bianco.
Pacchimaṁ janataṁ tathāgato anukampatī”ti.
anukampatī”ti → apaloketīti (sabbattha) | anukampatīti → apaloketīti (bj, sya-all, pts) | apaloketī’ti → anukampatīti (bj: machasaṁ) | anukampatī’’ti → apaloketīti (cck: sabbattha) | apaloketīti → So MSS & Bu; Dh. p. 324 oloketi; Vin. II. 128 anukampati. (pts note)Il Realizzato ha premura per le generazioni future”.
Atha kho bodhi rājakumāro dussāni saṁharāpetvā uparikokanadapāsāde āsanāni paññapesi.
uparikokanadapāsāde → upari kokaneda pāsāde (bj); upari kokanude (sya-all); upari kokanade pāsāde (pts) | paññapesi → paññāpesi (bj, sya-all, pts) | pāsāde → kokanadapāsāde (bj: machasaṁ) | uparikokanadapāsāde → uparikokanade pāsāde (cck: sī. pī. vinayeca); uparikokanade (cck: syā. kaṁ.) | pāsāde → Skt kokanado pāsādo; Bm kokanudo pāsāde; Si kokanude, omitting pāsāde. (pts note)Allora il principe Bodhi fece ripiegare il tessuto e fece preparare dei posti a sedere al piano di sopra del palazzo.
Atha kho bhagavā kokanadaṁ pāsādaṁ abhiruhitvā paññatte āsane nisīdi saddhiṁ bhikkhusaṅghena.
kokanadaṁ → kokanudaṁ (sya-all) | abhiruhitvā → abhirūhitvā (bjt, th, pts) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005, pts)Poi il Buddha salì le scale e si sedette sul posto preparato insieme alla comunità monastica.
Atha kho bodhi rājakumāro buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappesi sampavāresi.
buddhappamukhaṁ → buddhapamukhaṁ (bjt) | bhikkhusaṅghaṁ → bhikkhusaṁghaṁ (ms2005) | buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ → buddhapamukhaṁ bhikkhusaṁghaṁ (pts)Poi il principe Bodhi servì e soddisfece la comunità monastica guidata dal Buddha con vari cibi freschi deliziosi cotti con le proprie mani.
Atha kho bodhi rājakumāro bhagavantaṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ aññataraṁ nīcaṁ āsanaṁ gahetvā ekamantaṁ nisīdi.Una volta che il Buddha ebbe mangiato ed ebbe lavato mani e ciotola, il principe Bodhi prese un posto basso, si sedette a lato,
Ekamantaṁ nisinno kho bodhi rājakumāro bhagavantaṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)e gli disse:
“mayhaṁ kho, bhante, evaṁ hoti:“Signore, io penso questo:
‘na kho sukhena sukhaṁ adhigantabbaṁ, dukkhena kho sukhaṁ adhigantabban’”ti.
adhigantabbanti → adhigantabban ti (pts)‘La felicità non si ottiene attraverso la felicità; la felicità si ottiene attraverso il dolore’”
“Mayhampi kho, rājakumāra, pubbeva sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato etadahosi:
mayhampi → mayham pi (pts) | pubbeva → pubbe va (pts) | bodhisattasseva → bodhisattass eva (pts) | etadahosi → etad ahosi (pts)“Principe, prima del mio risveglio, quando non ero ancora risvegliato ma ero alla ricerca del risveglio, anche io pensavo:
‘na kho sukhena sukhaṁ adhigantabbaṁ, dukkhena kho sukhaṁ adhigantabban’ti.
adhigantabbanti → adhigantabban ti (pts)‘La felicità non si ottiene attraverso la felicità; la felicità si ottiene attraverso il dolore.
So kho ahaṁ, rājakumāra, aparena samayena daharova samāno susukāḷakeso bhadrena yobbanena samannāgato paṭhamena vayasā akāmakānaṁ mātāpitūnaṁ assumukhānaṁ rudantānaṁ kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajiṁ.
mātāpitūnaṁ → mātāpitunnaṁ (bj) | rudantānaṁ → rodantānaṁ (sya-all) | rājakumāra → rājakumara (pts) | mātāpitunnaṁ → mātāpitunaṁ (bj: machasaṁ) | susukāḷakeso → susu kāḷakeso (bjt)Qualche tempo dopo, quando avevo ancora i capelli nero puro, benedetto dalla giovinezza, nel fiore degli anni, sebbene mia madre e mio padre non volessero, piangendo con facce piene di lacrime, mi tagliai capelli e barba, indossai l’abito marrone, e lasciai la vita di casa per quella mendicante.
So evaṁ pabbajito samāno kiṅkusalagavesī anuttaraṁ santivarapadaṁ pariyesamāno yena āḷāro kālāmo tenupasaṅkamiṁ; upasaṅkamitvā āḷāraṁ kālāmaṁ etadavocaṁ:
tenupasaṅkamiṁ upasaṅkamitvā → tenupasaṁmiṁ upasaṁmitvā (bj) | kiṁkusalagavesī → kiṁkusalaṁgavesī (cck: ka.)Una volta lasciata casa partii alla scoperta del bene, alla ricerca dello stato supremo di pace sublime. Andai da Āḷāra Kālāma e gli dissi:
‘icchāmahaṁ, āvuso kālāma, imasmiṁ dhammavinaye brahmacariyaṁ caritun’ti.‘Fratello Kālāma, desidero seguire il percorso spirituale secondo questo insegnamento e addestramento’.
Evaṁ vutte, rājakumāra, āḷāro kālāmo maṁ etadavoca:Āḷāra Kālāma rispose:
‘viharatāyasmā,‘Rimani, venerabile.
tādiso ayaṁ dhammo yattha viññū puriso nacirasseva sakaṁ ācariyakaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihareyyā’ti.
nacirasseva → na cirasseva (bjt)Questo insegnamento è tale che le persone giudiziose possano presto realizzare la tradizione con la propria conoscenza diretta e dimorare avendo raggiunto ciò’.
So kho ahaṁ, rājakumāra, nacirasseva khippameva taṁ dhammaṁ pariyāpuṇiṁ.
nacirasseva → na cirasseva (bjt)Presto memorizzai quell’insegnamento.
So kho ahaṁ, rājakumāra, tāvatakeneva oṭṭhapahatamattena lapitalāpanamattena ñāṇavādañca vadāmi, theravādañca jānāmi passāmīti ca paṭijānāmi, ahañceva aññe ca.
aññe → añño (sya-all) | oṭṭhapahatamattena → oṭṭhappahatamattena (bjt) | ahañceva → ahañce va (bjt) | tāvatakeneva → tāvattakeneva (th)Per quanto riguarda la memorizzazione e recita orale, parlavo della dottrina della sapienza, della dottrina degli anziani. Dicevo di conoscere e vedere, e così facevano gli altri.
Tassa mayhaṁ, rājakumāra, etadahosi:Poi pensai:
‘na kho āḷāro kālāmo imaṁ dhammaṁ kevalaṁ saddhāmattakena sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharāmīti pavedeti;
pavedeti → pavedesi (sya-all: sī.)‘Non è solo per fede che Āḷāra Kālāma dichiara: “Ho realizzato questo insegnamento con la mia conoscenza diretta, e dimoro avendo raggiunto ciò”.
addhā āḷāro kālāmo imaṁ dhammaṁ jānaṁ passaṁ viharatī’ti.Sicuramente dimora conoscendo e vedendo questo insegnamento’.
Atha khvāhaṁ, rājakumāra, yena āḷāro kālāmo tenupasaṅkamiṁ; upasaṅkamitvā āḷāraṁ kālāmaṁ etadavocaṁ:
tenupasaṅkamiṁ upasaṅkamitvā → tenupasaṁkamiṁ upasaṁkamitvā (bjt)Quindi andai da Āḷāra Kālāma e gli dissi:
‘kittāvatā no, āvuso kālāma, imaṁ dhammaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharāmīti pavedesī’ti?
upasampajja viharāmīti pavedesī’ti → upasampajja pavedesīti (sya-all, km, pts1ed) | viharāmīti → (sya-all) | pavedesī’ti → upasampajja pavedesīti (cck: sī. syā. kaṁ. pī.)‘Fratello Kālāma, fino a che punto dici di aver realizzato questo insegnamento con la tua conoscenza diretta?’
Evaṁ vutte, rājakumāra, āḷāro kālāmo ākiñcaññāyatanaṁ pavedesi.In risposta lui dichiarò la dimensione del nulla.
Tassa mayhaṁ, rājakumāra, etadahosi:Poi pensai:
‘na kho āḷārasseva kālāmassa atthi saddhā, mayhampatthi saddhā;
mayhampatthi → mayhaṁpatthi (my, th)‘Non è solo Āḷāra Kālāma che ha fede,
na kho āḷārasseva kālāmassa atthi vīriyaṁ …pe…
pe → spelled out in full (bjt)energia,
sati …
+ → mayhampatthi sati na kho āḷārasseva kālāmassa atthi (bjt)consapevolezza,
samādhi …
+ → mayhampatthi samādhi na kho āḷārasseva kālāmassa atthi (bjt)concentrazione,
paññā, mayhampatthi paññā.
mayhampatthi → mayhaṁpatthi (my, th)e saggezza; anche io ho queste cose.
Yannūnāhaṁ yaṁ dhammaṁ āḷāro kālāmo sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharāmīti pavedeti tassa dhammassa sacchikiriyāya padaheyyan’ti.
yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my)Perché non mi sforzo a realizzare lo stesso insegnamento che Āḷāra Kālāma dice di aver realizzato con la propria conoscenza diretta?’
So kho ahaṁ, rājakumāra, nacirasseva khippameva taṁ dhammaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsiṁ.
nacirasseva → na cirasseva (bjt)Presto realizzai quell’insegnamento con la mia conoscenza diretta, e dimorai avendo raggiunto ciò.
Atha khvāhaṁ, rājakumāra, yena āḷāro kālāmo tenupasaṅkamiṁ; upasaṅkamitvā āḷāraṁ kālāmaṁ etadavocaṁ:
tenupasaṅkamiṁ upasaṅkamitvā → tenupasaṁkamiṁ upasaṁkamitvā (bjt)Quindi andai da Āḷāra Kālāma e gli dissi:
‘ettāvatā no, āvuso kālāma, imaṁ dhammaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja pavedesī’ti?
upasampajja → upasampajja viharāmīti (bj)‘Fratello Kālāma, tu hai realizzato questo insegnamento con la tua conoscenza diretta fino a questo punto, e dichiari di aver raggiunto ciò?’
‘Ettāvatā kho ahaṁ, āvuso, imaṁ dhammaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja pavedemī’ti.‘Sì, fratello’
‘Ahampi kho, āvuso, ettāvatā imaṁ dhammaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharāmī’ti.
ahampi → ahaṁpi (th)‘Anche io, fratello, ho realizzato questo insegnamento fino a questo punto, e dimoro avendo raggiunto ciò’.
‘Lābhā no, āvuso, suladdhaṁ no, āvuso,‘Siamo fortunati, fratello, molto fortunati
ye mayaṁ āyasmantaṁ tādisaṁ sabrahmacāriṁ passāma.ad avere un venerabile come te come compagno spirituale!
Iti yāhaṁ dhammaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja pavedemi, taṁ tvaṁ dhammaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharasi.
viharasi → vihāsi (sya-all)Quindi l’insegnamento che io ho realizzato con la mia conoscenza diretta, e che dichiaro di aver raggiunto, anche tu hai realizzato con la tua conoscenza diretta, e dimori avendo raggiunto ciò.
Yaṁ tvaṁ dhammaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharasi, tamahaṁ dhammaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja pavedemi.
viharasi → vihāsi (sya-all)L’insegnamento che tu hai realizzato con la tua conoscenza diretta, e dimori avendo raggiunto, anche io ho realizzato con la mia conoscenza diretta, e dichiaro di aver raggiunto ciò.
Iti yāhaṁ dhammaṁ jānāmi taṁ tvaṁ dhammaṁ jānāsi; yaṁ tvaṁ dhammaṁ jānāsi tamahaṁ dhammaṁ jānāmi.Quindi l’insegnamento che io conosco, lo conosci anche tu, e l’insegnamento che tu conosci, lo conosco anche io.
Iti yādiso ahaṁ, tādiso tuvaṁ; yādiso tuvaṁ tādiso ahaṁ.
tuvaṁ → tvaṁ (bj)Io sono come te e tu sei come me.
Ehi dāni, āvuso, ubhova santā imaṁ gaṇaṁ pariharāmā’ti.
ehi dāni → ehidāni (bjt, th) | ubhova santā → ubho vasantā (th)Vieni, fratello! Guidiamo questa comunità insieme’.
Iti kho, rājakumāra, āḷāro kālāmo ācariyo me samāno attano antevāsiṁ maṁ samānaṁ attanā samasamaṁ ṭhapesi, uḷārāya ca maṁ pūjāya pūjesi.
attano → idaṁ padaṁ bj, sya-all, km, pts1ed potthakesu | attanā → attano (bj, sya-all, pts1ed) | attano → (bj, sya-all) | attanā → attenā (bj) | attenā → attanā (bj: machasaṁ) | attano → ( ) natthi (sī. syā. kaṁ. pī.) (cck note) | attanā → attano (cck: sī. pī.)E così il il mio maestro Āḷāra Kālāma mise me, il suo studente, al suo stesso posto, e mi onorava con lodi elevate.
Tassa mayhaṁ, rājakumāra, etadahosi:Poi pensai:
‘nāyaṁ dhammo nibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saṁvattati, yāvadeva ākiñcaññāyatanūpapattiyā’ti.‘Questo insegnamento non porta alla disillusione, allo svanire dell’avidità, alla cessazione, alla pace, alla conoscenza diretta, al risveglio, e all’estinzione. Porta solamente alla rinascita nella dimensione del nulla’.
So kho ahaṁ, rājakumāra, taṁ dhammaṁ analaṅkaritvā tasmā dhammā nibbijja apakkamiṁ.
analaṅkaritvā → analaṁ karitvā (bjt)Realizzando che quell’insegnamento era inadeguato, me ne andai deluso.
So kho ahaṁ, rājakumāra, kiṅkusalagavesī anuttaraṁ santivarapadaṁ pariyesamāno yena udako rāmaputto tenupasaṅkamiṁ; upasaṅkamitvā udakaṁ rāmaputtaṁ etadavocaṁ:
udako → uddako (bj, sya-all, km, pts1ed) | uddako → udako (bj: machasaṁ) | udako → uddako (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | kiṅkusalagavesī → kiṁkusalagavesī (my, bjt, th, ms2005) | tenupasaṅkamiṁ upasaṅkamitvā udakaṁ → tenupasaṁkamiṁ upasaṁkamitvā uddakaṁ (bjt) | udakaṁ → uddakaṁ (th)Partii alla scoperta del bene, alla ricerca dello stato supremo di pace sublime. Andai da Uddaka, il figlio di Rāma, e gli dissi:
‘icchāmahaṁ, āvuso, imasmiṁ dhammavinaye brahmacariyaṁ caritun’ti.
āvuso → āvuso rāma (bj, sya-all, km, mr) | rāma → āvuso (bj: machasaṁ) | āvuso → āvuso rāma (sī. syā. kaṁ. ka.) passa ma. ni. 1.278 pāsarāsisutte (cck note)‘Fratello, desidero seguire il percorso spirituale secondo questo insegnamento e addestramento’.
Evaṁ vutte, rājakumāra, udako rāmaputto maṁ etadavoca:
udako → uddako (bjt, th)Uddaka rispose:
‘viharatāyasmā,‘Rimani, venerabile.
tādiso ayaṁ dhammo yattha viññū puriso nacirasseva sakaṁ ācariyakaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihareyyā’ti.
nacirasseva → na cirasseva (bjt)Questo insegnamento è tale che le persone giudiziose possano presto realizzare la tradizione con la propria conoscenza diretta e dimorare avendo raggiunto ciò’.
So kho ahaṁ, rājakumāra, nacirasseva khippameva taṁ dhammaṁ pariyāpuṇiṁ.
nacirasseva → na cirasseva (bjt)Presto memorizzai quell’insegnamento.
So kho ahaṁ, rājakumāra, tāvatakeneva oṭṭhapahatamattena lapitalāpanamattena ñāṇavādañca vadāmi, theravādañca jānāmi passāmīti ca paṭijānāmi, ahañceva aññe ca.
aññe → añño (sya-all) | oṭṭhapahatamattena → oṭṭhappahatamattena (bjt) | ahañceva → ahañce va (bjt) | tāvatakeneva → tāvattakeneva (th)Per quanto riguarda la memorizzazione e recita orale, parlavo della dottrina della sapienza, della dottrina degli anziani. Dicevo di conoscere e vedere, e così facevano gli altri.
Tassa mayhaṁ, rājakumāra, etadahosi:Poi pensai:
‘na kho rāmo imaṁ dhammaṁ kevalaṁ saddhāmattakena sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharāmīti pavedesi;
pavedesi → pavedeti (sya-all)‘Non è solo per fede che Rāma dichiarava: “Ho realizzato questo insegnamento con la mia conoscenza diretta, e dimoro avendo raggiunto ciò”.
addhā rāmo imaṁ dhammaṁ jānaṁ passaṁ vihāsī’ti.
vihāsīti → viharatīti (sya-all)Sicuramente dimorava conoscendo e vedendo questo insegnamento’.
Atha khvāhaṁ, rājakumāra, yena udako rāmaputto tenupasaṅkamiṁ; upasaṅkamitvā udakaṁ rāmaputtaṁ etadavocaṁ:
udako → uddako (bjt, th) | tenupasaṅkamiṁ upasaṅkamitvā udakaṁ → tenupasaṁkamiṁ upasaṁkamitvā uddakaṁ (bjt) | udakaṁ → uddakaṁ (th)Quindi andai da Uddaka, figlio di Rāma, e gli dissi:
‘kittāvatā no, āvuso, rāmo imaṁ dhammaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharāmīti pavedesī’ti?
rāmo → rāma (bj, sya-all) | viharāmīti → (sya-all) | rāma → rāmo (bj: machasaṁ)‘Fratello, fino a che punto Rāma diceva di aver realizzato questo insegnamento con la propria conoscenza diretta?’
Evaṁ vutte, rājakumāra, udako rāmaputto nevasaññānāsaññāyatanaṁ pavedesi.
udako → uddako (bjt, th)In risposta lui dichiarò la dimensione della né percezione né non-percezione.
Tassa mayhaṁ, rājakumāra, etadahosi:Poi pensai:
‘na kho rāmasseva ahosi saddhā, mayhampatthi saddhā;
mayhampatthi → mayhaṁpatthi (my, bjt, th)‘Non è solo Rāma che aveva fede,
na kho rāmasseva ahosi vīriyaṁ …pe…
vīriyaṁ → viriyaṁ mayhampatthi viriyaṁ na kho rāmasseva ahosi (bjt) | vīriyaṁ → viriyaṁ (th)energia,
sati …
+ → mayhampatthi sati na kho rāmasseva ahosi (bjt)consapevolezza,
samādhi …
+ → mayhampatthi samādhi na kho rāmasseva ahosi (bjt)concentrazione,
paññā, mayhampatthi paññā.
mayhampatthi → mayhaṁpatthi (my, th)e saggezza; anche io ho queste cose.
Yannūnāhaṁ yaṁ dhammaṁ rāmo sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharāmīti pavedeti tassa dhammassa sacchikiriyāya padaheyyan’ti.
pavedeti → pavedesi (bj, sya-all) | yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my)Perché non mi sforzo a realizzare lo stesso insegnamento che Rāma diceva di aver realizzato con la propria conoscenza diretta?’
So kho ahaṁ, rājakumāra, nacirasseva khippameva taṁ dhammaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsiṁ.
upasampajja → (bj) | nacirasseva → na cirasseva (bjt)Presto realizzai quell’insegnamento con la mia conoscenza diretta, e dimorai avendo raggiunto ciò.
Atha khvāhaṁ, rājakumāra, yena udako rāmaputto tenupasaṅkamiṁ; upasaṅkamitvā udakaṁ rāmaputtaṁ etadavocaṁ:
udako rāmaputto → uddako rāmaputto (bj, sya-all) | tenupasaṅkamiṁ upasaṅkamitvā udakaṁ → tenupasaṁkami upasaṁkamitvā uddakaṁ (bjt) | udakaṁ → uddakaṁ (th)Quindi andai da Uddaka, figlio di Rāma, e gli dissi:
‘ettāvatā no, āvuso, rāmo imaṁ dhammaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja pavedesī’ti?
rāmo → rāma (bj, sya-all) | rāma → rāmo (bj: machasaṁ)‘Fratello, Rāma aveva realizzato questo insegnamento con la propria conoscenza diretta fino a questo punto, e dichiarò di aver raggiunto ciò?’
‘Ettāvatā kho, āvuso, rāmo imaṁ dhammaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja pavedesī’ti.
kho → kho ahaṁ (bj, sya-all) | rāmo → (bj, sya-all) | pavedesīti → pavedemīti (bj) | pavedesīti ahampi → pavedemīti ahaṁpi (sya-all) | pavedemī’ti → pavedesī’ti (bj: machasaṁ)‘Sì, fratello’
‘Ahampi kho, āvuso, ettāvatā imaṁ dhammaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharāmī’ti.
ahampi → ahaṁpi (th)‘Anche io, fratello, ho realizzato questo insegnamento fino a questo punto, e dimoro avendo raggiunto ciò’.
‘Lābhā no, āvuso, suladdhaṁ no, āvuso,‘Siamo fortunati, fratello, molto fortunati
ye mayaṁ āyasmantaṁ tādisaṁ sabrahmacāriṁ passāma.ad avere un venerabile come te come compagno spirituale!
Iti yaṁ dhammaṁ rāmo sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja pavedesi taṁ tvaṁ dhammaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharasi.
viharasi → vihāsi (sya-all)Quindi l’insegnamento che Rāma aveva realizzato con la propria conoscenza diretta, e che dichiarò di aver raggiunto, anche tu hai realizzato con la tua conoscenza diretta, e dimori avendo raggiunto ciò.
Yaṁ tvaṁ dhammaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharasi taṁ dhammaṁ rāmo sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja pavedesi.
viharasi → vihāsi (sya-all)L’insegnamento che tu hai realizzato con la tua conoscenza diretta, e dimori avendo raggiunto ciò, anche Rāma aveva realizzato con la propria conoscenza diretta, e dichiarò di aver raggiunto ciò.
Iti yaṁ dhammaṁ rāmo abhiññāsi taṁ tvaṁ dhammaṁ jānāsi; yaṁ tvaṁ dhammaṁ jānāsi taṁ dhammaṁ rāmo abhiññāsi.
abhiññāsi → aññāsi (bj)Quindi l’insegnamento di cui Rāma aveva conoscenza diretta, lo conosci anche tu, e l’insegnamento che tu conosci, anche Rāma ne aveva conoscenza diretta.
Iti yādiso rāmo ahosi tādiso tuvaṁ, yādiso tuvaṁ tādiso rāmo ahosi.
tuvaṁ → tvaṁ (bj)Rāma era come te e tu sei come Rāma.
Ehi dāni, āvuso, tuvaṁ imaṁ gaṇaṁ pariharā’ti.
tuvaṁ → tvaṁ (bj) | ehi dāni → ehidāni (bjt, th)Vieni, fratello! Guida questa comunità’.
Iti kho, rājakumāra, udako rāmaputto sabrahmacārī me samāno ācariyaṭṭhāne maṁ ṭhapesi, uḷārāya ca maṁ pūjāya pūjesi.
ācariyaṭṭhāne → ācariyaṭṭhāne ca (bj); ācariyaṭṭhāneva (sya-all) | ca → ācariyaṭṭhāne (bj: machasaṁ) | ācariyaṭṭhāneva → ca (sya-all: sī.) | udako → uddako (bjt, th)E così il il mio compagno spirituale Uddaka, figlio di Rāma, mise me nella posizione di maestro, e mi onorava con lodi elevate.
Tassa mayhaṁ, rājakumāra, etadahosi:Poi pensai:
‘nāyaṁ dhammo nibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saṁvattati, yāvadeva nevasaññānāsaññāyatanūpapattiyā’ti.‘Questo insegnamento non porta alla disillusione, allo svanire dell’avidità, alla cessazione, alla pace, alla conoscenza diretta, al risveglio, e all’estinzione. Porta solamente alla rinascita nella dimensione della né percezione né non-percezione’.
So kho ahaṁ, rājakumāra, taṁ dhammaṁ analaṅkaritvā tasmā dhammā nibbijja apakkamiṁ.
analaṅkaritvā → analaṁ karitvā (bjt)Realizzando che quell’insegnamento era inadeguato, me ne andai deluso.
So kho ahaṁ, rājakumāra, kiṅkusalagavesī anuttaraṁ santivarapadaṁ pariyesamāno, magadhesu anupubbena cārikaṁ caramāno, yena uruvelā senānigamo tadavasariṁ.
uruvelā → uruveḷā (sya-all) | kiṅkusalagavesī → kiṁkusalagavesī (my, th, ms2005) | kiṅkusalagavesī → kiṁ kusalagavesī (bjt)Partii alla scoperta del bene, alla ricerca dello stato supremo di pace sublime. Viaggiando passo dopo passo nelle terre di Maghada, arrivai presso Senānigama, a Uruvelā.
Tatthaddasaṁ ramaṇīyaṁ bhūmibhāgaṁ, pāsādikañca vanasaṇḍaṁ, nadiñca sandantiṁ setakaṁ supatitthaṁ, ramaṇīyaṁ samantā ca gocaragāmaṁ.
samantā → sāmantā (?) | nadiñca → nadīñca (cck) | setakaṁ → sītodakaṁ (sya-all) | sītodakaṁ → setakaṁ (sya-all: sī.)Lì vidi un bel parco, un boschetto gradevole, con un fiume pulito e invitante che scorreva, con sponde morbide. E vicino c’era un villaggio per l’elemosina.
Tassa mayhaṁ, rājakumāra, etadahosi:Poi pensai:
‘ramaṇīyo vata bho bhūmibhāgo, pāsādiko ca vanasaṇḍo, nadī ca sandati setakā supatitthā, ramaṇīyā samantā ca gocaragāmo.
bho → (bj, sya-all) | nadī ca sandati → nadiñca sandantiṁ (cck) | setakā → sītodakā (sya-all) | samantā → sāmantā (?) purimapiṭṭhepi (cck note)‘Questo parco è davvero bello, un boschetto gradevole, con un fiume pulito e invitante che scorre, con sponde morbide. E vicino c’è un villaggio per l’elemosina.
Alaṁ vatidaṁ kulaputtassa padhānatthikassa padhānāyā’ti.Questo può bastare per un giovane che vuole lavorare su se stesso’.
So kho ahaṁ, rājakumāra, tattheva nisīdiṁ:Quindi mi sedetti lì, pensando:
‘alamidaṁ padhānāyā’ti.‘Questo può bastare per lavorare’.
Apissu maṁ, rājakumāra, tisso upamā paṭibhaṁsu anacchariyā pubbe assutapubbā.Poi questi tre esempi, che non furono né ispirati in maniera sovrannaturale, né imparati in passato, mi vennero in mente:
Seyyathāpi, rājakumāra, allaṁ kaṭṭhaṁ sasnehaṁ udake nikkhittaṁ.
sasnehaṁ → sassinehaṁ (bj: sīmu8) | sasnehaṁ → sassinehaṁ (sya-all: sī.)Immagina ci sia un tronco verde, ricco di linfa che giace nell’acqua.
Atha puriso āgaccheyya uttarāraṇiṁ ādāya:Poi arriva una persona con un bastoncino, pensando
‘aggiṁ abhinibbattessāmi, tejo pātukarissāmī’ti.di accendere un fuoco e produrre calore.
Taṁ kiṁ maññasi, rājakumāra,Cosa ne pensi, principe?
api nu so puriso amuṁ allaṁ kaṭṭhaṁ sasnehaṁ udake nikkhittaṁ uttarāraṇiṁ ādāya abhimanthento aggiṁ abhinibbatteyya, tejo pātukareyyā”ti?
abhimanthento → abhimatthanto (sya-all, km, mr) | sasnehaṁ → sassinehaṁ (bj: sīmu8) | abhimanthento → abhimatthanto (bj: syā) | abhimanthento → abhimatthanto (cck: syā. kaṁ. ka.) | api nu → apinu (bjt)Strofinando il bastoncino contro quel tronco verde e ricco di linfa che giace nell’acqua potrebbe accendere un fuoco e produrre calore?”
“No hidaṁ, bhante.
hidaṁ → hetaṁ (sya-all) | hidaṁ → no hetaṁ (bj: sīmu8)“No, Signore.
Taṁ kissa hetu?Perché?
Aduñhi, bhante, allaṁ kaṭṭhaṁ sasnehaṁ tañca pana udake nikkhittaṁ,
bhante → bho gotama (bj: sīmu8) | sasnehaṁ → sassinehaṁ (bj: sīmu8) | aduñhi → aduṁ hi (bjt)Perché è un tronco verde, ricco di linfa che giace nell’acqua.
yāvadeva ca pana so puriso kilamathassa vighātassa bhāgī assā”ti.Quella persona alla fine si stancherebbe e frustrerebbe”
“Evameva kho, rājakumāra, ye hi keci samaṇā vā brāhmaṇā vā kāyena ceva cittena ca kāmehi avūpakaṭṭhā viharanti, yo ca nesaṁ kāmesu kāmacchando kāmasneho kāmamucchā kāmapipāsā kāmapariḷāho so ca ajjhattaṁ na suppahīno hoti, na suppaṭippassaddho.
kāmasneho → kāmasineho (bj) | cittena ca → (sya-all) | keci → ye keci (bj: sīmu8) | kāmehi → kāyena ceva kāmehi (bj: syā) | kāmasineho → kāmasneho (bj: machasaṁ) | ye hi → yehi (bjt) | suppahīno → supahīno (th) | suppaṭippassaddho → supaṭippassaddho (th)“Allo stesso modo, ci sono asceti e bramini che non vivono ritirati in corpo e mente dai piaceri dei sensi. Non hanno abbandonato o placato dentro di loro il desiderio, l’affezione, l’infatuazione, la sete, e la febbre per i piaceri dei sensi. Che provino o no sensazioni dolorose, pungenti, intense, e acute a causa del sovraffaticamento, sono incapaci di conoscenza e visione, del risveglio supremo.
Opakkamikā cepi te bhonto samaṇabrāhmaṇā dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā vedayanti, abhabbāva te ñāṇāya dassanāya anuttarāya sambodhāya.
tibbā kharā → tippā (bj, sya-all) | vedayanti abhabbāva → vediyanti abhabbā va (bj) | vedayanti → vediyanti (sya-all) | tippā → tibbā (bj: machasaṁ)
No cepi te bhonto samaṇabrāhmaṇā opakkamikā dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā vedayanti, abhabbāva te ñāṇāya dassanāya anuttarāya sambodhāya.
tibbā kharā → tippā (bj, sya-all) | vedayanti → vediyanti (bj, sya-all)
Ayaṁ kho maṁ, rājakumāra, paṭhamā upamā paṭibhāsi anacchariyā pubbe assutapubbā.Questo fu il primo esempio che mi venne in mente.
Aparāpi kho maṁ, rājakumāra, dutiyā upamā paṭibhāsi anacchariyā pubbe assutapubbā.Poi un secondo esempio mi venne in mente:
Seyyathāpi, rājakumāra, allaṁ kaṭṭhaṁ sasnehaṁ ārakā udakā thale nikkhittaṁ.Immagina ci sia un tronco verde, ricco di linfa che giace sulla terra secca lontano dall’acqua.
Atha puriso āgaccheyya uttarāraṇiṁ ādāya:Poi arriva una persona con un bastoncino, pensando
‘aggiṁ abhinibbattessāmi, tejo pātukarissāmī’ti.
abhinibbattessāmi → aggi nibbattessāmi (bj: machasaṁ)di accendere un fuoco e produrre calore.
Taṁ kiṁ maññasi, rājakumāra,Cosa ne pensi, principe?
api nu so puriso amuṁ allaṁ kaṭṭhaṁ sasnehaṁ ārakā udakā thale nikkhittaṁ uttarāraṇiṁ ādāya abhimanthento aggiṁ abhinibbatteyya, tejo pātukareyyā”ti?
abhimanthento → abhimatthanto (sya-all) | api nu → apinu (bjt)Strofinando il bastoncino contro quel tronco verde e ricco di linfa che giace sulla terra secca lontano dall’acqua potrebbe accendere un fuoco e produrre calore?”
“No hidaṁ, bhante.
hidaṁ → hetaṁ (sya-all)“No, Signore.
Taṁ kissa hetu?Perché questo?
Aduñhi, bhante, allaṁ kaṭṭhaṁ sasnehaṁ kiñcāpi ārakā udakā thale nikkhittaṁ,
aduñhi → aduṁ hi (bjt)Perché è comunque un tronco verde, ricco di linfa, nonostante giaccia sulla terra secca lontano dall’acqua.
yāvadeva ca pana so puriso kilamathassa vighātassa bhāgī assā”ti.Quella persona alla fine si stancherebbe e frustrerebbe”
“Evameva kho, rājakumāra, ye hi keci samaṇā vā brāhmaṇā vā kāyena ceva cittena ca kāmehi vūpakaṭṭhā viharanti, yo ca nesaṁ kāmesu kāmacchando kāmasneho kāmamucchā kāmapipāsā kāmapariḷāho so ca ajjhattaṁ na suppahīno hoti, na suppaṭippassaddho.
ceva cittena ca → kho (bj) | nesaṁ → tesaṁ (bj) | cittena ca → (sya-all) | suppahīno → supahīno (bj: machasaṁ) | suppaṭippassaddho → supaṭipassaddho (bj: machasaṁ) | suppaṭippassaddho → supaṭippassaddho (th)“Allo stesso modo, ci sono asceti e bramini che vivono ritirati in corpo e mente dai piaceri dei sensi. Ma non hanno abbandonato o placato dentro di loro il desiderio, l’affezione, l’infatuazione, la sete, e la febbre per i piaceri dei sensi. Che provino o no sensazioni dolorose, pungenti, intense, e acute a causa del sovraffaticamento, sono incapaci di conoscenza e visione, del risveglio supremo.
Opakkamikā cepi te bhonto samaṇabrāhmaṇā dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā vedayanti, abhabbāva te ñāṇāya dassanāya anuttarāya sambodhāya.
tibbā → tippā (bj) | vedayanti → vediyanti (bj, sya-all) | tibbā kharā → tippā (sya-all) | tippā → tibbā (bj: machasaṁ) | vediyanti → vedayanti (bj: machasaṁ)
No cepi te bhonto samaṇabrāhmaṇā opakkamikā dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā vedayanti, abhabbāva te ñāṇāya dassanāya anuttarāya sambodhāya.
tibbā → tippā (bj) | vedayanti → vediyanti (bj, sya-all) | tibbā kharā → tippā (sya-all)
Ayaṁ kho maṁ, rājakumāra, dutiyā upamā paṭibhāsi anacchariyā pubbe assutapubbā.Questo fu il secondo esempio che mi venne in mente.
Aparāpi kho maṁ, rājakumāra, tatiyā upamā paṭibhāsi anacchariyā pubbe assutapubbā.
aparāpi → aparā pi (bjt)Poi un terzo esempio mi venne in mente:
Seyyathāpi, rājakumāra, sukkhaṁ kaṭṭhaṁ koḷāpaṁ ārakā udakā thale nikkhittaṁ.
koḷāpaṁ → kolāpaṁ (bj)Immagina ci sia un tronco secco e appassito che giace sulla terra secca lontano dall’acqua.
Atha puriso āgaccheyya uttarāraṇiṁ ādāya:Poi arriva una persona con un bastoncino, pensando
‘aggiṁ abhinibbattessāmi, tejo pātukarissāmī’ti.di accendere un fuoco e produrre calore.
Taṁ kiṁ maññasi, rājakumāra,Cosa ne pensi, principe?
api nu so puriso amuṁ sukkhaṁ kaṭṭhaṁ koḷāpaṁ ārakā udakā thale nikkhittaṁ uttarāraṇiṁ ādāya abhimanthento aggiṁ abhinibbatteyya, tejo pātukareyyā”ti?
koḷāpaṁ → kolāpaṁ (bj) | abhimanthento → abhimatthanto (sya-all)Strofinando il bastoncino contro quel tronco secco e appassito che giace sulla terra secca lontano dall’acqua potrebbe accendere un fuoco e produrre calore?”
“Evaṁ, bhante.
evaṁ bhante → evambhante (bjt)“Sì, Signore.
Taṁ kissa hetu?Perché?
Aduñhi, bhante, sukkhaṁ kaṭṭhaṁ koḷāpaṁ, tañca pana ārakā udakā thale nikkhittan”ti.
koḷāpaṁ → kolāpaṁ (bj) | aduñhi → aduṁ hi (bjt)Perché è un tronco secco e appassito che giace sulla terra secca lontano dall’acqua”
“Evameva kho, rājakumāra, ye hi keci samaṇā vā brāhmaṇā vā kāyena ceva cittena ca kāmehi vūpakaṭṭhā viharanti, yo ca nesaṁ kāmesu kāmacchando kāmasneho kāmamucchā kāmapipāsā kāmapariḷāho so ca ajjhattaṁ suppahīno hoti suppaṭippassaddho.
cittena ca → (sya-all) | ca → kāyena ceva (bj: syā) | suppahīno → supahīno (th) | suppaṭippassaddho → supaṭippassaddho (th)“Allo stesso modo, ci sono asceti e bramini che vivono ritirati in corpo e mente dai piaceri dei sensi. E dentro di loro hanno abbandonato e placato il desiderio, l’affezione, l’infatuazione, la brama, e la febbre per i piaceri dei sensi. Che provino o no sensazioni dolorose, pungenti, intense, e acute a causa del sovraffaticamento, sono capaci di conoscenza e visione, del risveglio supremo.
Opakkamikā cepi te bhonto samaṇabrāhmaṇā dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā vedayanti, bhabbāva te ñāṇāya dassanāya anuttarāya sambodhāya.
tibbā → tippā (bj) | vedayanti → vediyanti (bj, sya-all) | tibbā kharā → tippā (sya-all)
No cepi te bhonto samaṇabrāhmaṇā opakkamikā dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā vedayanti, bhabbāva te ñāṇāya dassanāya anuttarāya sambodhāya.
tibbā → tippā (bj) | vedayanti → vediyanti (bj, sya-all) | tibbā kharā → tippā (sya-all)
Ayaṁ kho maṁ, rājakumāra, tatiyā upamā paṭibhāsi anacchariyā pubbe assutapubbā.Questo fu il terzo esempio che mi venne in mente.
Imā kho maṁ, rājakumāra, tisso upamā paṭibhaṁsu anacchariyā pubbe assutapubbā.
maṁ → (sya-all) | paṭibhaṁsu → paṭibhāsuṁ (sya-all: sī.)Questi sono i tre esempi, che non furono né ispirati in maniera sovrannaturale, né imparati in passato, che mi vennero in mente.
Tassa mayhaṁ, rājakumāra, etadahosi:Poi pensai:
‘yannūnāhaṁ dantebhidantamādhāya, jivhāya tāluṁ āhacca, cetasā cittaṁ abhiniggaṇheyyaṁ abhinippīḷeyyaṁ abhisantāpeyyan’ti.
dantebhidantamādhāya → passa ma. ni. 1.220 vitakkasaṇṭhānasutte (cck note) | yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | dantebhidantamādhāya → dantebhi dantamādhāya (bjt, th)‘Perchè io, stringendo i denti e premendo la lingua contro il palato, non spremo, schiaccio, e stritolo la mente con la mente?’
So kho ahaṁ, rājakumāra, dantebhidantamādhāya, jivhāya tāluṁ āhacca, cetasā cittaṁ abhiniggaṇhāmi abhinippīḷemi abhisantāpemi.
dantebhidantamādhāya → dantebhi dantamādhāya (th)E così feci,
Tassa mayhaṁ, rājakumāra, dantebhidantamādhāya, jivhāya tāluṁ āhacca, cetasā cittaṁ abhiniggaṇhato abhinippīḷayato abhisantāpayato kacchehi sedā muccanti.
abhiniggaṇhato → abhiniggaṇhayato (bj) | abhinippīḷayato → abhippīḷayato (sya-all) | dantebhidantamādhāya → dantebhi dantamādhāya (th)finché il sudore non mi colò dalle ascelle.
Seyyathāpi, rājakumāra, balavā puriso dubbalataraṁ purisaṁ sīse vā gahetvā khandhe vā gahetvā abhiniggaṇheyya abhinippīḷeyya abhisantāpeyya;Era come un uomo forte che afferra un uomo debole per la testa o per i collo o per la spalla e lo spreme, lo schiaccia, e lo stritola.
evameva kho me, rājakumāra, dantebhidantamādhāya, jivhāya tāluṁ āhacca, cetasā cittaṁ abhiniggaṇhato abhinippīḷayato abhisantāpayato kacchehi sedā muccanti.
abhiniggaṇhato → abhiniggaṇhayato (bj) | dantebhidantamādhāya → dantebhi dantamādhāya (th)Allo stesso modo, stringendo i denti e premendo la lingua contro il palato, io spremetti, schiacciai, e stritolai la mente con la mente finché il sudore non mi colò dalle ascelle.
Āraddhaṁ kho pana me, rājakumāra, vīriyaṁ hoti asallīnaṁ, upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā, sāraddho ca pana me kāyo hoti appaṭippassaddho, teneva dukkhappadhānena padhānābhitunnassa sato.
asammuṭṭhā → apammuṭṭhā (bj, sya-all) | apammuṭṭhā → asammuṭṭhā (bj: machasaṁ); appammuṭṭhā (bj: syā) | appammuṭṭhā → asammuṭṭhā (sya-all: sī.) | vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th)La mia energia era attiva e infaticabile, la mia consapevolezza era stabile e lucida, ma il mio corpo era disturbato, non tranquillo, poiché avevo spinto troppo con quel lavoro doloroso.
Tassa mayhaṁ, rājakumāra, etadahosi:Poi pensai:
‘yannūnāhaṁ appāṇakaṁyeva jhānaṁ jhāyeyyan’ti.
appāṇakaṁyeva → appānakaṁ (sya-all) | jhānaṁ → appāṇaṁyeva jhānaṁ (bj: machasaṁ) | yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | appāṇakaṁyeva → appāṇakaṁ (bjt)‘Perché non pratico l’estasi senza respiro?’
So kho ahaṁ, rājakumāra, mukhato ca nāsato ca assāsapassāse uparundhiṁ.
so → yo (bj)Allora mi tappai bocca e naso.
Tassa mayhaṁ, rājakumāra, mukhato ca nāsato ca assāsapassāsesu uparuddhesu kaṇṇasotehi vātānaṁ nikkhamantānaṁ adhimatto saddo hoti.
nikkhamantānaṁ → nikkhantānaṁ (sya-all)Ma poi l’aria mi uscì dalle orecchie facendo un forte suono,
Seyyathāpi nāma kammāragaggariyā dhamamānāya adhimatto saddo hoti;
kammāragaggariyā → gaggāriyā (sya-all: sī.)come il soffio del mantice di un fabbro.
evameva kho me, rājakumāra, mukhato ca nāsato ca assāsapassāsesu uparuddhesu kaṇṇasotehi vātānaṁ nikkhamantānaṁ adhimatto saddo hoti.
me → (bj) | nikkhamantānaṁ adhimatto → nikkhantānaṁ adhimatato (sya-all)
Āraddhaṁ kho pana me, rājakumāra, vīriyaṁ hoti asallīnaṁ, upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā, sāraddho ca pana me kāyo hoti appaṭippassaddho, teneva dukkhappadhānena padhānābhitunnassa sato.
asammuṭṭhā → apammuṭṭhā (bj, sya-all) | vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th) | asammuṭṭhā → appammuṭṭhā (th)La mia energia era attiva e infaticabile, la mia consapevolezza era stabile e lucida, ma il mio corpo era disturbato, non tranquillo, poiché avevo spinto troppo con quel lavoro doloroso.
Tassa mayhaṁ, rājakumāra, etadahosi:Poi pensai:
‘yannūnāhaṁ appāṇakaṁyeva jhānaṁ jhāyeyyan’ti.
appāṇakaṁyeva → appānakaṁyeva (sya-all) | yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my)‘Perché non continuo a praticare l’estasi senza respiro?’
So kho ahaṁ, rājakumāra, mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāse uparundhiṁ.
kaṇṇato → kaṇṇasotato (sya-all) | ca → kaṇṇato cāti evaṁ sabbattha ñātabbaṁ (sya-all: sī.)Allora mi tappai bocca, naso e orecchie.
Tassa mayhaṁ, rājakumāra, mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāsesu uparuddhesu adhimattā vātā muddhani ūhananti.
ūhananti → ūhanti (bj); ohananti (sya-all, km); uhananti (mr) | muddhani → muddhānaṁ (bj) | kaṇṇato → kaṇṇasotato (sya-all) | muddhani ūhananti → muddhānaṁ ohananti (sya-all) | muddhānaṁ → muddhani (bj: machasaṁ) | ūhananti → ohananti (bj: syā) | ūhananti → ūhanti (cck: sī.); ohananti (cck: syā. kaṁ.); uhananti (cck: ka.)Ma poi una forte aria mi macinò la testa,
Seyyathāpi, rājakumāra, balavā puriso tiṇhena sikharena muddhani abhimattheyya;
muddhani abhimattheyya → muddhānaṁ ūhananti (bj); muddhānaṁ abhimattheyya (sya-all, km); muddhānaṁ abhimantheyya (pts1ed) | muddhani abhimattheyya → muddhānaṁ abhimantheyya (bj) | muddhani → muddhānaṁ (sya-all) | muddhānaṁ → muddhani (bj: machasaṁ) | abhimattheyya → muddhānaṁ abhimantheyya (cck: sī. pī.); muddhānaṁ abhimattheyya (cck: syā. kaṁ.)come se un uomo forte mi trapanasse la testa con una punta affilata.
evameva kho me, rājakumāra, mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāsesu uparuddhesu adhimattā vātā muddhani ūhananti.
muddhani → muddhānaṁ (bj) | kaṇṇato → kaṇṇasotato (sya-all) | muddhani ūhananti → muddhānaṁ ohananti (sya-all) | assāsapassāsesu → assāsa passāsesu (th)
Āraddhaṁ kho pana me, rājakumāra, vīriyaṁ hoti asallīnaṁ, upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā, sāraddho ca pana me kāyo hoti appaṭippassaddho, teneva dukkhappadhānena padhānābhitunnassa sato.
asammuṭṭhā → apammuṭṭhā (bj, sya-all) | vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th) | asammuṭṭhā → appammuṭṭhā (th)La mia energia era attiva e infaticabile, la mia consapevolezza era stabile e lucida, ma il mio corpo era disturbato, non tranquillo, poiché avevo spinto troppo con quel lavoro doloroso.
Tassa mayhaṁ, rājakumāra, etadahosi:Poi pensai:
‘yannūnāhaṁ appāṇakaṁyeva jhānaṁ jhāyeyyan’ti.
appāṇakaṁyeva → appānakaṁyeva (sya-all) | yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my)‘Perché non continuo a praticare l’estasi senza respiro?’
So kho ahaṁ, rājakumāra, mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāse uparundhiṁ.
kaṇṇato → kaṇṇasotato (sya-all) | assāsapassāse → assāsa passāse (th)Allora mi tappai bocca, naso e orecchie.
Tassa mayhaṁ, rājakumāra, mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāsesu uparuddhesu adhimattā sīse sīsavedanā honti.
kaṇṇato → kaṇṇasotato (sya-all)Ma mi venne un forte mal di testa,
Seyyathāpi, rājakumāra, balavā puriso daḷhena varattakkhaṇḍena sīse sīsaveṭhaṁ dadeyya;
varattakkhaṇḍena → varattakabandhena (bj); varattakkhandhena (sya-all) | sīsaveṭhaṁ → sīsaveṭṭhanaṁ (sya-all) | varattakabandhena → varattakkhaṇḍena (bj: machasaṁ); varattakkhandhena (bj: syā) | varattakkhaṇḍena → varattakabandhanena (cck: sī.)come se un uomo forte mi stesse stringendo una robusta cintura di pelle attorno alla testa.
evameva kho me, rājakumāra, mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāsesu uparuddhesu adhimattā sīse sīsavedanā honti.
me → (bj) | kaṇṇato → kaṇṇasotato (sya-all) | assāsapassāsesu → assāsa passāsesu (th)
Āraddhaṁ kho pana me, rājakumāra, vīriyaṁ hoti asallīnaṁ, upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā, sāraddho ca pana me kāyo hoti appaṭippassaddho, teneva dukkhappadhānena padhānābhitunnassa sato.
asammuṭṭhā → apammuṭṭhā (bj, sya-all) | vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th) | asammuṭṭhā → appammuṭṭhā (th)La mia energia era attiva e infaticabile, la mia consapevolezza era stabile e lucida, ma il mio corpo era disturbato, non tranquillo, poiché avevo spinto troppo con quel lavoro doloroso.
Tassa mayhaṁ, rājakumāra, etadahosi:Poi pensai:
‘yannūnāhaṁ appāṇakaṁyeva jhānaṁ jhāyeyyan’ti.
appāṇakaṁyeva → appānakaṁyeva (sya-all) | yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my)‘Perché non continuo a praticare l’estasi senza respiro?’
So kho ahaṁ, rājakumāra, mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāse uparundhiṁ.
kaṇṇato → kaṇṇasotato (sya-all) | assāsapassāse → assāsa passāse (th)Allora mi tappai bocca, naso e orecchie.
Tassa mayhaṁ, rājakumāra, mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāsesu uparuddhesu adhimattā vātā kucchiṁ parikantanti.
kaṇṇato → kaṇṇasotato (sya-all) | assāsapassāsesu → assāsa passāsesu (th)Ma poi una forte aria mi incise la pancia,
Seyyathāpi, rājakumāra, dakkho goghātako vā goghātakantevāsī vā tiṇhena govikantanena kucchiṁ parikanteyya;come se un abile macellaio o il suo apprendista mi stesse affettando la pancia con una mannaia da carne.
evameva kho me, rājakumāra, mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāsesu uparuddhesu adhimattā, vātā kucchiṁ parikantanti.
me → (bj, sya-all) | kaṇṇato → kaṇṇasotato (sya-all) | assāsapassāsesu → assāsa passāsesu (th)
Āraddhaṁ kho pana me, rājakumāra, vīriyaṁ hoti asallīnaṁ, upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā, sāraddho ca pana me kāyo hoti appaṭippassaddho, teneva dukkhappadhānena padhānābhitunnassa sato.
asammuṭṭhā → apammuṭṭhā (bj, sya-all) | vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th) | asammuṭṭhā → appammuṭṭhā (th)La mia energia era attiva e infaticabile, la mia consapevolezza era stabile e lucida, ma il mio corpo era disturbato, non tranquillo, poiché avevo spinto troppo con quel lavoro doloroso.
Tassa mayhaṁ, rājakumāra, etadahosi:Poi pensai:
‘yannūnāhaṁ appāṇakaṁyeva jhānaṁ jhāyeyyan’ti.
appāṇakaṁyeva → appānakaṁyeva (sya-all) | yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my)‘Perché non continuo a praticare l’estasi senza respiro?’
So kho ahaṁ, rājakumāra, mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāse uparundhiṁ.
kaṇṇato → kaṇṇasotato (sya-all) | assāsapassāse → assāsa passāse (th)Allora mi tappai bocca, naso e orecchie.
Tassa mayhaṁ, rājakumāra, mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāsesu uparuddhesu adhimatto kāyasmiṁ ḍāho hoti.
kaṇṇato → kaṇṇasotato (sya-all) | assāsapassāsesu → assāsa passāsesu (th)Ma poi ci fu un intenso bruciore nel mio corpo,
Seyyathāpi, rājakumāra, dve balavanto purisā dubbalataraṁ purisaṁ nānābāhāsu gahetvā aṅgārakāsuyā santāpeyyuṁ samparitāpeyyuṁ;
nānābāhāsu → nānā bāhāsu (bjt) | samparitāpeyyuṁ → saṁparitāpeyyuṁ (th)come due forti uomini che prendono un uomo più debole per le braccia e lo scottano su una fossa di braci ardenti.
evameva kho me, rājakumāra, mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāsesu uparuddhesu adhimatto kāyasmiṁ ḍāho hoti.
kaṇṇato → kaṇṇasotato (sya-all) | assāsapassāsesu → assāsa passāsesu (th)
Āraddhaṁ kho pana me, rājakumāra, vīriyaṁ hoti asallīnaṁ, upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā, sāraddho ca pana me kāyo hoti appaṭippassaddho, teneva dukkhappadhānena padhānābhitunnassa sato.
asammuṭṭhā → apammuṭṭhā (bj, sya-all) | vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th) | asammuṭṭhā → appammuṭṭhā (th)La mia energia era attiva e infaticabile, la mia consapevolezza era stabile e lucida, ma il mio corpo era disturbato, non tranquillo, poiché avevo spinto troppo con quel lavoro doloroso.
Apissu maṁ, rājakumāra, devatā disvā evamāhaṁsu:Poi alcuni angeli mi videro e dissero:
‘kālaṅkato samaṇo gotamo’ti.
kālaṅkato → kālakato (bj, sya-all) | kālakato → kālaṁkato (bj: machasaṁ)‘L’asceta Gotama è morto’.
Ekaccā devatā evamāhaṁsu:Altri dissero:
‘na kālaṅkato samaṇo gotamo, api ca kālaṁ karotī’ti.
kālaṅkato → kālakato (bj, sya-all) | kālakato → kālaṁkato (bj: machasaṁ) | kālaṁ karotīti → kālaṅkarotīti (my) | kālaṁ karotīti → kālaṁkarotīti (bjt) | api ca → apica (th)‘Non è morto, ma sta per morire’.
Ekaccā devatā evamāhaṁsu:Altri dissero:
‘na kālaṅkato samaṇo gotamo, nāpi kālaṁ karoti. Arahaṁ samaṇo gotamo. Vihāro tveva so arahato evarūpo hotī’ti.
arahato evarūpo hotī’ti → vihārotveveso arahato ti, Vihāro tveva so → vihārotveveso (bj) | kālaṅkato → kālakato (bj, sya-all) | nāpi → napi (bj, sya-all) | vihāro tveva so → vihārotveveso (bj) | kālakato → kālaṁkato (bj: machasaṁ) | vihāro’tveveso → vihāro’tvevaso (bj: machasaṁ, syā) | so → vihārotveveso (cck: sī.) | hotī’ti → vihārotveveso arahato’’ti (cck: ?) | kālaṁ karoti → kālaṅkaroti (my) | vihāro tveva → vihārotveva (my)‘Non è morto, né sta per morire. L’asceta Gotama è perfetto, poiché è così che i perfetti vivono’.
Tassa mayhaṁ, rājakumāra, etadahosi:Poi pensai:
‘yannūnāhaṁ sabbaso āhārupacchedāya paṭipajjeyyan’ti.
āhārupacchedāya → āhārūpacchedāya (bj) | yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my)‘Perché non pratico il digiuno totale?’
Atha kho maṁ, rājakumāra, devatā upasaṅkamitvā etadavocuṁ:
+ → tā (th)Ma degli angeli vennero da me e mi dissero:
‘mā kho tvaṁ, mārisa, sabbaso āhārupacchedāya paṭipajji.
āhārupacchedāya → āhārūpacchedāya (bj)‘Buon Signore, non pratichi il digiuno totale.
Sace kho tvaṁ, mārisa, sabbaso āhārupacchedāya paṭipajjissasi, tassa te mayaṁ dibbaṁ ojaṁ lomakūpehi ajjhohāressāma, tāya tvaṁ yāpessasī’ti.
ajjhohāressāma → ajjhoharissāma (bj, sya-all, km, pts1ed, mr) | āhārupacchedāya → āhārūpacchedāya (bj) | ajjhoharissāma → ajjhohāressāma (bj: machasaṁ) | ajjhohāressāma → ajjhoharissāma (cck: syā. kaṁ. pī. ka.)Se lo fa, infonderemo del nettare divino nei suoi pori e lei vivrà di ciò’.
Tassa mayhaṁ, rājakumāra, etadahosi:Allora pensai:
‘ahañceva kho pana sabbaso ajajjitaṁ paṭijāneyyaṁ. Imā ca me devatā dibbaṁ ojaṁ lomakūpehi ajjhohāreyyuṁ, tāya cāhaṁ yāpeyyaṁ, taṁ mamassa musā’ti.
ajajjitaṁ → ajaddhukaṁ (bj, sya1ed, sya2ed, km, pts1ed); ajjukaṁ (cck) | ajjhohāreyyuṁ → ajjhohareyyuṁ (bj, sya-all, km, pts1ed, mr) | mamassa → mamāssa (bj); mama assa (sya-all) | ajajjitaṁ → ajaddhukaṁ (sya-all) | ajaddhukaṁ → ajajjitaṁ (bj: machasaṁ) | ajjhohāreyyuṁ → ajjhohāreyyaṁ (bj: machasaṁ) | ajajjitaṁ → ajaddhukaṁ (cck: sī. pī.); jaddhukaṁ (cck: syā. kaṁ.) | ajjhohāreyyuṁ → ajjhohareyyuṁ (cck: syā. kaṁ. pī. ka.) | ahañceva → ahaṁ ceva (th) | + → kho (th)‘Se dicessi di essere a digiuno totale mentre questi angeli mi infondono nettare divino nei pori, ciò sarebbe una bugia da parte mia’.
So kho ahaṁ, rājakumāra, tā devatā paccācikkhāmi. ‘Halan’ti vadāmi.
halanti → alanti (sya-all)Allora congedai quegli angeli, dicendo: ‘Non c’è bisogno’.
Tassa mayhaṁ, rājakumāra, etadahosi:Poi pensai:
‘yannūnāhaṁ thokaṁ thokaṁ āhāraṁ āhāreyyaṁ pasataṁ pasataṁ, yadi vā muggayūsaṁ yadi vā kulatthayūsaṁ yadi vā kaḷāyayūsaṁ yadi vā hareṇukayūsan’ti.
kaḷāyayūsaṁ → kalāyayūsaṁ (bj) | kaḷāyayūsaṁ → kāḷayūsaṁ (sya-all: sī.) | yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my)‘Perché non mangio solo un pochino di cibo per volta; una tazza di brodo di fagioli, o di madras, o di ceci, o di fagioli verdi?’
So kho ahaṁ, rājakumāra, thokaṁ thokaṁ āhāraṁ āhāresiṁ pasataṁ pasataṁ, yadi vā muggayūsaṁ yadi vā kulatthayūsaṁ yadi vā kaḷāyayūsaṁ yadi vā hareṇukayūsaṁ.
kaḷāyayūsaṁ → kalāyayūsaṁ (bj) | hareṇukayūsaṁ → hareṇukayūsanti (sya-all)E così feci,
Tassa mayhaṁ, rājakumāra, thokaṁ thokaṁ āhāraṁ āhārayato pasataṁ pasataṁ, yadi vā muggayūsaṁ yadi vā kulatthayūsaṁ yadi vā kaḷāyayūsaṁ yadi vā hareṇukayūsaṁ, adhimattakasimānaṁ patto kāyo hoti.
kaḷāyayūsaṁ → kalāyayūsaṁ (bj)finché il mio corpo divenne estremamente emaciato.
Seyyathāpi nāma āsītikapabbāni vā kāḷapabbāni vā; evamevassu me aṅgapaccaṅgāni bhavanti tāyevappāhāratāya.
kāḷapabbāni → kākapabbāni (bj); kālapabbāni (sya-all) | āsītikapabbāni → asītikapabbāni (sya-all)A causa del mangiare così poco, i miei arti divennero come le articolazioni di un ottantenne o di un cadavere,
Seyyathāpi nāma oṭṭhapadaṁ; evamevassu me ānisadaṁ hoti tāyevappāhāratāya.il mio sedere diventò come lo zoccolo di un cammello,
Seyyathāpi nāma vaṭṭanāvaḷī; evamevassu me piṭṭhikaṇṭako uṇṇatāvanato hoti tāyevappāhāratāya.
vaṭṭanāvaḷī → vaṭṭanāvalī (bj) | uṇṇatāvanato → unnatāvanato (bj); uṇṇatāvaṇato (sya-all)le mie vertebre sporgevano come perline su un filo,
Seyyathāpi nāma jarasālāya gopānasiyo oluggaviluggā bhavanti; evamevassu me phāsuḷiyo oluggaviluggā bhavanti tāyevappāhāratāya.
phāsuḷiyo → phāsuliyo (bj) | jarasālāya gopānasiyo → jajjarasālāya gopāṇasiyo (sya-all)e le mie costole erano scarne come le travi rotte di un vecchio fienile.
Seyyathāpi nāma gambhīre udapāne udakatārakā gambhīragatā okkhāyikā dissanti; evamevassu me akkhikūpesu akkhitārakā gambhīragatā okkhāyikā dissanti tāyevappāhāratāya.A cause del mangiare così poco, il luccichio dei miei occhi affondò nelle cavità, come il luccichio dell’acqua in un pozzo profondo.
Seyyathāpi nāma tittakālābu āmakacchinno vātātapena samphuṭito hoti sammilāto; evamevassu me sīsacchavi samphuṭitā hoti sammilātā tāyevappāhāratāya.
samphuṭito → saṁpuṭito (bj, mr); saṁphusito (sya-all, km) | tittakālābu → tittikālāvu (sya-all) | samphuṭitā → saṁphusitā (sya-all) | saṁphuṭito → samphusito (syā. kaṁ.), saṁpuṭīto (ka.) saṁphuṭitoti ettha saṅkucitoti attho (cck note) | samphuṭitā → saṁphuṭitā (my)A causa del mangiare così poco, il mio scalpo si avvizzì e appassì come una zucca amara verde al vento e al sole.
So kho ahaṁ, rājakumāra, ‘udaracchaviṁ parimasissāmī’ti piṭṭhikaṇṭakaṁyeva pariggaṇhāmi, ‘piṭṭhikaṇṭakaṁ parimasissāmī’ti udaracchaviṁyeva pariggaṇhāmi. Yāvassu me, rājakumāra, udaracchavi piṭṭhikaṇṭakaṁ allīnā hoti tāyevappāhāratāya.
parimasissāmīti → parāmasissāmīti (bj) | udaracchaviṁyeva → udaracchiṁyeva (sya-all) | pariggaṇhāmi → parigaṇhāmi (bjt) | tāyevappāhāratāya → tāyevap pāhāratāya (th)A causa del mangiare così poco, la pelle della mia pancia si attaccò alla mia colonna vertebrale, in modo che quando provavo a strofinare la pelle della pancia afferravo la colonna vertebrale, e quando provavo a strofinare la colonna vertebrale strofinavo la pelle della pancia.
So kho ahaṁ, rājakumāra, ‘vaccaṁ vā muttaṁ vā karissāmī’ti tattheva avakujjo papatāmi tāyevappāhāratāya.A causa del mangiare così poco, quando provavo a urinare o a defecare cadevo a faccia in giù sul posto.
So kho ahaṁ, rājakumāra, imameva kāyaṁ assāsento pāṇinā gattāni anumajjāmi. Tassa mayhaṁ, rājakumāra, pāṇinā gattāni anumajjato pūtimūlāni lomāni kāyasmā papatanti tāyevappāhāratāya.A causa del mangiare così poco, quando provavo ad alleviare il mio corpo strofinando gli arti con le mani, i peli, marciti alla radice, cadevano.
Apissu maṁ, rājakumāra, manussā disvā evamāhaṁsu: ‘kāḷo samaṇo gotamo’ti,Poi alcuni mi videro e dissero: ‘L’asceta Gotama è nero’.
ekacce manussā evamāhaṁsu: ‘na kāḷo samaṇo gotamo, sāmo samaṇo gotamo’ti.Altri dissero: ‘Non è nero, è marrone’.
Ekacce manussā evamāhaṁsu: ‘na kāḷo samaṇo gotamo, napi sāmo, maṅguracchavi samaṇo gotamo’ti.
napi → nāpi (sya-all) | maṅguracchavi → maṅguracchavī (sya-all)Altri dissero: ‘Non è né nero né marrone. L’asceta Gotama è abbronzato’.
Yāvassu me, rājakumāra, tāva parisuddho chavivaṇṇo pariyodāto upahato hoti tāyevappāhāratāya.
tāva → tāya (sya-all)Questo era il punto a cui la carnagione pura e chiara della mia pelle era stata rovinata dal mangiare così poco.
Tassa mayhaṁ, rājakumāra, etadahosi:Poi pensai:
‘ye kho keci atītamaddhānaṁ samaṇā vā brāhmaṇā vā opakkamikā dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā vedayiṁsu, etāvaparamaṁ nayito bhiyyo.
tibbā → tippā (bj, sya-all, pts1ed) | tibbā kharā → tippā (bj, sya-all) | vedayiṁsu → vediyiṁsu (bj) | tippā → tibbā (bj: machasaṁ) | tibbā → tippā (cck: sī. pī.)‘Qualunque asceta o bramino che ha provato sensazioni dolorose, pungenti, intense, e acute a causa del sovraffaticamento, che sia in passato, futuro, o presente, non è andato oltre questo. Nessuno ha fatto più di così.
Yepi hi keci anāgatamaddhānaṁ samaṇā vā brāhmaṇā vā opakkamikā dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā vedayissanti, etāvaparamaṁ nayito bhiyyo.
tibbā kharā → tippā (bj, sya-all) | vedayissanti → vediyissanti (bj)
Yepi hi keci etarahi samaṇā vā brāhmaṇā vā opakkamikā dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā vedayanti, etāvaparamaṁ nayito bhiyyo.
tibbā kharā → tippā (bj, sya-all) | vedayanti etāvaparamaṁ → vediyanti etāva paramaṁ (bj) | vedayanti → vediyanti (sya-all)
Na kho panāhaṁ imāya kaṭukāya dukkarakārikāya adhigacchāmi uttari manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṁ;
uttari → uttariṁ (sya-all) | uttari manussadhammā → uttarimanussadhammā (my, bjt)Ma non ho raggiunto alcuna distinzione sovrumana in conoscenza e visione degna dei nobili attraverso questo lavoro duro ed estenuante.
siyā nu kho añño maggo bodhāyā’ti.
bodhāyāti → bodhiyāti (sya-all) | nu kho → nukho (bjt)È possibile che ci sia un altro cammino per il risveglio?’
Tassa mayhaṁ, rājakumāra, etadahosi:Poi pensai:
‘abhijānāmi kho panāhaṁ pitu sakkassa kammante sītāya jambucchāyāya nisinno vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharitā;
sītāya jambucchāyāya → sītāyaṁ jambuchāyāyaṁ (sya-all)‘Mi ricordo di quando ero seduto all’ombra fresca dell’albero di mele rosa mentre mio padre il Sakya era via per lavoro. Sufficientemente isolato dai piaceri dei sensi, isolato da cattive qualità, con pensiero e valutazione, ed euforia e felicità nate dall’isolamento, raggiunsi e dimorai nella prima estasi.
siyā nu kho eso maggo bodhāyā’ti.
bodhāyāti → bodhiyāti (sya-all)È possibile che quello sia il cammino per il risveglio?’
Tassa mayhaṁ, rājakumāra, satānusāri viññāṇaṁ ahosi:
satānusāri → satānusārī (bj) | satānusāri viññāṇaṁ → satānusārīviññāṇaṁ (sya-all)Da quel ricordo giunse la realizzazione:
‘eseva maggo bodhāyā’ti.
eseva → esova (bj) | bodhāyāti → bodhiyāti (sya-all)‘Quello è il cammino per il risveglio!’
Tassa mayhaṁ, rājakumāra, etadahosi:Allora pensai:
‘kiṁ nu kho ahaṁ tassa sukhassa bhāyāmi yaṁ taṁ sukhaṁ aññatreva kāmehi aññatra akusalehi dhammehī’ti?
kiṁ nu → kinnu (bjt, th) | yaṁ taṁ → yantaṁ (th)‘Perché ho paura di quella felicità, che non ha niente a che fare con i piaceri dei sensi o con cattive qualità?’
Tassa mayhaṁ, rājakumāra, etadahosi:Allora pensai:
‘na kho ahaṁ tassa sukhassa bhāyāmi yaṁ taṁ sukhaṁ aññatreva kāmehi aññatra akusalehi dhammehī’ti.
yaṁ taṁ → yantaṁ (th)‘Non avrò paura di quella felicità, poiché non ha niente a che fare con i piaceri dei sensi o con cattive qualità’.
Tassa mayhaṁ, rājakumāra, etadahosi:Poi pensai:
‘na kho taṁ sukaraṁ sukhaṁ adhigantuṁ evaṁ adhimattakasimānaṁ pattakāyena. Yannūnāhaṁ oḷārikaṁ āhāraṁ āhāreyyaṁ odanakummāsan’ti.
odanakummāsanti → odanaṁ kummāsanti (sya-all) | yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my)‘Non è facile raggiungere quella felicità con un corpo così eccessivamente emaciato. Perché non mangio un po’ di cibo solido, del riso e porridge?’
So kho ahaṁ, rājakumāra, oḷārikaṁ āhāraṁ āhāresiṁ odanakummāsaṁ.
so → yo (bj) | odanakummāsaṁ → odanaṁ kummāsaṁ (sya-all)Allora mangiai del cibo solido.
Tena kho pana maṁ, rājakumāra, samayena pañcavaggiyā bhikkhū paccupaṭṭhitā honti:
maṁ → me (sya-all: sī.)In quel periodo cinque monaci erano i miei assistenti, e pensavano:
‘yaṁ kho samaṇo gotamo dhammaṁ adhigamissati taṁ no ārocessatī’ti.
yaṁ kho → yanno (sya-all)‘L’asceta Gotama ci informerà riguardo qualsiasi verità che realizzerà’.
Yato kho ahaṁ, rājakumāra, oḷārikaṁ āhāraṁ āhāresiṁ odanakummāsaṁ, atha me te pañcavaggiyā bhikkhū nibbijja pakkamiṁsu:
odanakummāsaṁ → odanaṁ kummāsaṁ (sya-all)Ma quando mangiai del cibo solido, se ne andarono delusi, dicendo:
‘bāhulliko samaṇo gotamo padhānavibbhanto, āvatto bāhullāyā’ti.
bāhulliko → bāhuliko (bj, pts1ed) | bāhuliko → bāhulliko (bj: machasaṁ, syā) | bāhulliko → bāhuliko (sī. pī.) sāratthaṭīkāya saṁghabhedasikkhāpadavaṇṇanāya sameti (cck note) | bāhullāyāti → bāhulyāya (sya-all: sī.)‘L’asceta Gotama è diventato indulgente. Si è allontanato dallo sforzo ed è tornato all’indulgenza’.
So kho ahaṁ, rājakumāra, oḷārikaṁ āhāraṁ āhāretvā balaṁ gahetvā vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja vihāsiṁ.
gahetvā → gāhetvā (sya-all)Dopo aver mangiato del cibo solido e aver recuperato le forze, sufficientemente isolato dai piaceri dei sensi, … raggiunsi e dimorai nella prima estasi …
Vitakkavicārānaṁ vūpasamā … dutiyaṁ jhānaṁ …Con il placarsi di pensiero e valutazione, … raggiunsi e dimorai nella seconda estasi. …
tatiyaṁ jhānaṁ …nella terza estasi …
catutthaṁ jhānaṁ upasampajja vihāsiṁ.e nella quarta estasi.
So evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte pubbenivāsānussatiñāṇāya cittaṁ abhininnāmesiṁ.Una volta che la mia mente divenne così concentrata, purificata, luminosa, impeccabile, libera da corruzioni, flessibile, lavorabile, stabile, e imperturbabile, la estesi al ricordo delle vite passate.
So anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarāmi, seyyathidaṁ—ekampi jātiṁ dvepi jātiyo …pe… iti sākāraṁ sauddesaṁ anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarāmi.
seyyathīdaṁ → seyyathidaṁ (bj: machasaṁ)Ricordai molte vite passate. Cioè: una nascita, due nascite, tre nascite, quattro nascite, cinque nascite, dieci nascite, venti nascite, trenta nascite, quaranta nascite, cinquanta nascite, cento nascite, mille nascite, centomila nascite; molte ere di formazione, molte ere di dissoluzione, molte ere di formazione e dissoluzione. Ricordai: ‘Lì, mi chiamavo così, quella era la mia famiglia, ero fatto così, e quello era il mio cibo. Sentivo piacere e dolore così, e la mia vita finì così. Una volta deceduto da quel posto rinacqui da un’altra parte. Anche lì, mi chiamavo così, quella era la mia famiglia, ero fatto così, e quello era il mio cibo. Sentivo piacere e dolore così, e la mia vita finì così. Una volta deceduto da quel posto rinacqui qui’. E così ricordai i miei vari tipi di vite passate, nei particolari e nello specifico.
Ayaṁ kho me, rājakumāra, rattiyā paṭhame yāme paṭhamāQuesta fu la prima conoscenza che ottenni durante la prima parte della notte.
vijjā adhigatā, avijjā vihatā, vijjā uppannā; tamo vihato, āloko uppanno—yathā taṁ appamattassa ātāpino pahitattassa viharato.
yathā taṁ → yathātaṁ (th)L’ignoranza fu distrutta e la conoscenza sorse; l’oscurità fu distrutta e la luce sorse, come succede a chi dimora diligente, fervido, e risoluto.
So evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte sattānaṁ cutūpapātañāṇāya cittaṁ abhininnāmesiṁ.Una volta che la mia mente divenne così concentrata, purificata, luminosa, impeccabile, libera da corruzioni, flessibile, lavorabile, stabile, e imperturbabile, la estesi alla conoscenza della morte e rinascita degli esseri viventi. So dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passāmi cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate yathākammūpage satte pajānāmi …pe…Con chiaroveggenza purificata e sovrumana, vidi gli esseri viventi morire e rinascere; inferiori e superiori, belli e brutti, in un bel posto o un brutto posto. Compresi come gli esseri viventi rinascono secondo le proprie azioni.
ayaṁ kho me, rājakumāra, rattiyā majjhime yāme dutiyā vijjā adhigatā, avijjā vihatā, vijjā uppannā; tamo vihato, āloko uppanno—yathā taṁ appamattassa ātāpino pahitattassa viharato.
yathā taṁ → yathātaṁ (th)L’ignoranza fu distrutta e la conoscenza sorse; l’oscurità fu distrutta e la luce sorse, come succede a chi vive diligente, fervido, e risoluto.
So evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte āsavānaṁ khayañāṇāya cittaṁ abhininnāmesiṁ.Una volta che la mia mente divenne così concentrata, purificata, luminosa, impeccabile, libera da corruzioni, flessibile, lavorabile, stabile, e imperturbabile, la estesi alla conoscenza dell’eliminazione dei contaminanti. So ‘idaṁ dukkhan’ti yathābhūtaṁ abbhaññāsiṁ …pe… ‘ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṁ abbhaññāsiṁ;Compresi secondo realtà: ‘Questa è la sofferenza’, compresi secondo realtà: ‘Questa è l’origine della sofferenza’, compresi secondo realtà: ‘Questa è la cessazione della sofferenza’, compresi secondo realtà: ‘Questa è la pratica che porta alla cessazione della sofferenza’. ‘ime āsavā’ti yathābhūtaṁ abbhaññāsiṁ …pe… ‘ayaṁ āsavanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṁ abbhaññāsiṁ.Compresi secondo realtà: ‘Questi sono i contaminanti’, compresi secondo realtà: ‘Questa è l’origine dei contaminanti’, compresi secondo realtà: ‘Questa è la cessazione dei contaminanti’, compresi secondo realtà: ‘Questa è la pratica che porta alla cessazione dei contaminanti’.
Tassa me evaṁ jānato evaṁ passato kāmāsavāpi cittaṁ vimuccittha, bhavāsavāpi cittaṁ vimuccittha, avijjāsavāpi cittaṁ vimuccittha.Conoscendo così e vedendo così, la mia mente fu liberata dal contaminante dei piaceri dei sensi, la mia mente fu liberata dal contaminante dell’esistenza, e la mia mente fu liberata dal contaminante dell’ignoranza. Vimuttasmiṁ vimuttamiti ñāṇaṁ ahosi.Una volta libera, capii che era libera.
‘Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti abbhaññāsiṁ.Compresi: ‘La nascita è terminata, il percorso spirituale è stato completato, ciò che c’era da fare è stato fatto, non ci sarà più nulla di questo’.
Ayaṁ kho me, rājakumāra, rattiyā pacchime yāme tatiyāQuesta fu la terza conoscenza che ottenni durante la parte finale della notte.
vijjā adhigatā, avijjā vihatā, vijjā uppannā; tamo vihato, āloko uppanno—yathā taṁ appamattassa ātāpino pahitattassa viharato.
p.240 → On last line of page 242, Vol. I Si reads apamuṭṭhā, with note that the Sinh. reading is asammuṭṭhā. (pts note) | yathā taṁ → yathātaṁ (th)L’ignoranza fu distrutta e la conoscenza sorse; l’oscurità fu distrutta e la luce sorse, come succede a chi dimora diligente, fervido, e risoluto.
Tassa mayhaṁ, rājakumāra, etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)Poi pensai:
‘adhigato kho myāyaṁ dhammo gambhīro duddaso duranubodho santo paṇīto atakkāvacaro nipuṇo paṇḍitavedanīyo.
myāyaṁ → me ayaṁ (sya-all)‘Questo principio che ho scoperto è profondo, difficile da vedere, difficile da comprendere, pacifico, sublime, fuori dalla portata del ragionamento, raffinato, comprensibile agli astuti.
Ālayarāmā kho panāyaṁ pajā ālayaratā ālayasammuditā.Ma alla gente piacciono gli attaccamenti, li ama e li apprezza.
Ālayarāmāya kho pana pajāya ālayaratāya ālayasammuditāya duddasaṁ idaṁ ṭhānaṁ yadidaṁ—idappaccayatāpaṭiccasamuppādo.
idappaccayatāpaṭiccasamuppādo → idappaccayatā paṭiccasamuppādo (bjt, th)È difficile per loro vedere questo: la condizionalità specifica, l’originazione dipendente.
Idampi kho ṭhānaṁ duddasaṁ—yadidaṁ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhākkhayo virāgo nirodho nibbānaṁ.
taṇhākkhayo → taṇhakkhayo (bj, sya-all) | idampi → idaṁpi (th)È anche difficile per loro vedere questo: il placarsi di ogni attività, il lasciar andare ogni attaccamento, l’eliminazione della brama, lo svanire dell’avidità, la cessazione, l’estinzione.
Ahañceva kho pana dhammaṁ deseyyaṁ, pare ca me na ājāneyyuṁ, so mamassa kilamatho, sā mamassa vihesā’ti.E se io spiegassi questo insegnamento, gli altri potrebbero non capirmi, il che sarebbe frustrante e fastidioso per me’.
Apissu maṁ, rājakumāra, imā anacchariyā gāthāyo paṭibhaṁsu pubbe assutapubbā:
gāthā → gāthāyo (bj: machasaṁ)Poi questi versi, i quali non furono né ispirati in maniera sovrannaturale, né imparati in passato, mi vennero in mente:
‘Kicchena me adhigataṁ, halaṁ dāni pakāsituṁ;
halaṁ dāni → halandāni (th)‘Ho faticato molto per realizzare questo, basta provare a spiegarlo. Rāgadosaparetehi, nāyaṁ dhammo susambudho.Questo insegnamento non è facilmente capito da chi è radicato nell’avidità e nell’odio.Paṭisotagāmiṁ nipuṇaṁ, gambhīraṁ duddasaṁ aṇuṁ;Va contro corrente, è raffinato, profondo, nascosto, e molto fine, Rāgarattā na dakkhanti, tamokhandhena āvuṭā’ti.
dakkhanti → dakkhinti (bj) | dakkhinti → dakkhanti (bj: machasaṁ, syā) āvuṭā → āvaṭā (bj, pts1ed); āvutā (sya-all, km) | āvuṭāti → āvaṭā ti (bj) | tamokhandhena āvuṭāti → tamokkhandhena āvutāti (sya-all) | āvaṭā → tamokkhandhena āvuṭā (bj: machasaṁ); tamokkhandhena āvutā (bj: syā) | āvuṭā → āvaṭā (cck: sī.); āvutā (cck: syā. kaṁ.) | āvuṭāti → āvuṭā ti (my)Coloro che sono afflitti dall’avidità non riescono a vedere, poiché sono avvolti da una massa di oscurità’.
Itiha me, rājakumāra, paṭisañcikkhato appossukkatāya cittaṁ namati no dhammadesanāya.
paṭisañcikkhato → paṭisaṁcikkhato (bjt)Quindi, riflettendo così, la mia mente era incline a rimanere passiva, a non spiegare l’insegnamento.
Atha kho, rājakumāra, brahmuno sahampatissa mama cetasā cetoparivitakkamaññāya etadahosi:Poi il dio Sahampati, sapendo ciò che stavo pensando, pensò:
‘nassati vata bho loko; vinassati vata bho loko. Yatra hi nāma tathāgatassa arahato sammāsambuddhassa appossukkatāya cittaṁ namati no dhammadesanāyā’ti.
namati → namissati (?) | namati → namissati (cck: ?)‘Oh! Il mondo sarà perduto, il mondo perirà! Poichè la mente del Realizzato, il perfetto, il Buddha completamente risvegliato è incline a rimanere passiva, a non spiegare l’insegnamento’.
Atha kho, rājakumāra, brahmā sahampati—seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya pasāritaṁ vā bāhaṁ samiñjeyya; evameva—brahmaloke antarahito mama purato pāturahosi.
sammiñjitaṁ → samiñjitaṁ (bj: machasaṁ) | sammiñjeyya → samiñjeyya (bj: machasaṁ)Allora il dio Sahampati, tanto facilmente quanto una persona forte che estende o contrae il proprio braccio, scomparve dal regno di Dio e riapparve di fronte a me.
Atha kho, rājakumāra, brahmā sahampati ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā yenāhaṁ tenañjaliṁ paṇāmetvā maṁ etadavoca:Si aggiustò l’abito su una spalla, alzò le mani giunte verso di me, e disse:
‘desetu, bhante, bhagavā dhammaṁ, desetu sugato dhammaṁ.
desetu → desetu me (sya-all)‘Signore, che il Beato spieghi l’insegnamento! Che il Santo spieghi l’insegnamento!
Santi sattā apparajakkhajātikā assavanatāya dhammassa parihāyanti;
assavanatāya → assavaṇatā (bj) | assavanatāya → assavanatā (th)Ci sono esseri con poca polvere negli occhi. Sono in declino poiché non hanno sentito l'insegnamento.
bhavissanti dhammassa aññātāro’ti.
aññātāroti → aññā tāroti (th)Ci saranno quelli che capiscono l'insegnamento!’
Idamavoca, rājakumāra, brahmā sahampati;Questo è ciò che il dio Sahampati disse. idaṁ vatvā athāparaṁ etadavoca:Poi continuò:
‘Pāturahosi magadhesu pubbe, dhammo asuddho samalehi cintito;
cintito apāpuretaṁ → cintitoavāpuretaṁ (bj) | cintitoavāpuretaṁ → apāpuretaṁ (bj: machasaṁ, syā)‘Tra i Maghada apparve in passato un insegnamento impuro, pensato da coloro che erano ancora macchiati. Apāpuretaṁ amatassa dvāraṁ, suṇantu dhammaṁ vimalenānubuddhaṁ.
Apāpuretaṁ → avāpuretaṁ (bj) | Apāpuretaṁ → avāpuretaṁ (cck: sī.)Spalanchi la porta per la libertà dalla morte! che sentano l’insegnamento che l’immacolato ha scoperto.Sele yathā pabbatamuddhaniṭṭhito, yathāpi passe janataṁ samantato;In piedi su una montagna rocciosa, si vede la gente tutt’intorno. Tathūpamaṁ dhammamayaṁ sumedha, pāsādamāruyha samantacakkhu.
sumedha → sumedhapāsāda (bjt) pāsādamāruyha → māruyha (bjt) | pāsādamāruyha samantacakkhu → vol (pts)Allo stesso modo, l’Onniveggente, il Saggio, asceso al Tempio della Verità,Sokāvatiṇṇaṁ janatamapetasoko, avekkhassu jātijarābhibhūtaṁ;
Sokāvatiṇṇaṁ → sokāvakiṇṇaṁ (sya-all) | sokāvatiṇṇaṁ → sokāvakiṇṇaṁ (sya-all) | sokāvatiṇṇaṁ → sokāvakiṇṇaṁ (bj: syā) | Sokāvatiṇṇaṁ → sokāvakiṇṇaṁ (cck: syā.)libero dalla tristezza, guarda la gente sommersa dalla tristezza, oppressa da nascita e morte. Uṭṭhehi vīra vijitasaṅgāma, satthavāha aṇaṇa vicara loke;
aṇaṇa → anaṇa (bj, sya-all, km, pts1ed, mr) | anaṇa → aṇaṇa (bj: machasaṁ) | aṇaṇa → anaṇa (cck: sī. syā. kaṁ. pī. ka.)Alzati, eroe! Vincitore in battaglia, conduttore della carovana, vaga il mondo senza obblighi. Desassu bhagavā dhammaṁ, aññātāro bhavissantī’ti.
Desassu → desessu (cck); desetu (sya1ed, sya2ed, km, mr) | desassu → desetu (sya-all) | desassu → desetu (bj: syā) | Desassu → desetu (cck: syā. kaṁ. ka.)Che il Beato spieghi l’insegnamento! ci saranno quelli che capiscono!’
Atha khvāhaṁ, rājakumāra, brahmuno ca ajjhesanaṁ viditvā sattesu ca kāruññataṁ paṭicca buddhacakkhunā lokaṁ volokesiṁ.
volokesiṁ → olokesiṁ (bj)Quindi, vedendo l’invito del dio, investigai il mondo con l’occhio di un Buddha, grazie alla mia compassione per gli esseri viventi.
Addasaṁ kho ahaṁ, rājakumāra, buddhacakkhunā lokaṁ volokento satte apparajakkhe mahārajakkhe tikkhindriye mudindriye svākāre dvākāre suviññāpaye duviññāpaye appekacce paralokavajjabhayadassāvine viharante, appekacce na paralokavajjabhayadassāvine viharante.
dvākāre → (bj) | duviññāpaye → (bj) | suviññāpaye → svākāre dvākāre suviññāpaye duviññāpaye (bj: machasaṁ, syā) | paralokavajjabhayadassāvino → bhayadassāvine (bj: syā) | paralokavajjabhayadassāvine → dassāvino (cck: syā. kaṁ. ka.)E vidi esseri viventi con poca polvere negli occhi, e alcuni con molta polvere negli occhi; con facoltà forti e con facoltà deboli, con qualità buone e con qualità cattive, facili da istruire e difficili da istruire. E alcuni di loro dimoravano vedendo il pericolo nell’errore che riguarda la prossima vita, mentre altri no.
Seyyathāpi nāma uppaliniyaṁ vā paduminiyaṁ vā puṇḍarīkiniyaṁ vā appekaccāni uppalāni vā padumāni vā puṇḍarīkāni vā udake jātāni udake saṁvaḍḍhāni udakānuggatāni antonimuggaposīni, appekaccāni uppalāni vā padumāni vā puṇḍarīkāni vā udake jātāni udake saṁvaḍḍhāni udakānuggatāni samodakaṁ ṭhitāni, appekaccāni uppalāni vā padumāni vā puṇḍarīkāni vā udake jātāni udake saṁvaḍḍhāni udakā accuggamma ṭhitāni anupalittāni udakena;
ṭhitāni → tiṭṭhanti (bj, sya-all, km) | saṁvaḍḍhāni → saṁvaddhāni (bj); saṁbaddhāni (sya-all) | antonimuggaposīni → anto nimuggaposīnī (bj); anto nimmuggapositāni (sya-all) | saṁvaḍḍhāni udakānuggatāni → saṁvaddhāni (bj) | saṁvaḍḍhāni udakānuggatāni samodakaṁ ṭhitāni → saṁbaddhāni samodakaṇṭhitāni (sya-all) | nimuggaposīnī → positāni (bj: syā) | ṭhitāni → tiṭṭhanti (cck: sī. syā. kaṁ. pī.)È come una vasca con ninfee blu, o fiori di loto rosa o bianchi. Alcuni di essi germogliano e crescono nell’acqua senza emergere in superficie, prosperando sott’acqua. Alcuni di essi germogliano e crescono nell’acqua ma emergono in superficie e rimangono asciutti.
evameva kho ahaṁ, rājakumāra; buddhacakkhunā lokaṁ volokento addasaṁ satte apparajakkhe mahārajakkhe tikkhindriye mudindriye svākāre dvākāre suviññāpaye duviññāpaye, appekacce paralokavajjabhayadassāvine viharante, appekacce na paralokavajjabhayadassāvine viharante.
dvākāre → (bj) | duviññāpaye → (bj) | paralokavajjabhayadassāvine → paralokavajjabhayadassāvino (bjt, th)
Atha khvāhaṁ, rājakumāra, brahmānaṁ sahampatiṁ gāthāya paccabhāsiṁ:Quindi risposi in poesia al dio Sahampati:
‘Apārutā tesaṁ amatassa dvārā, ye sotavanto pamuñcantu saddhaṁ;‘Le porte verso la libertà dalla morte sono spalancate! che coloro che hanno orecchie per ascoltare dimostrino la propria fede. Vihiṁsasaññī paguṇaṁ na bhāsiṁ, dhammaṁ paṇītaṁ manujesu brahme’ti.
bhāsiṁ dhammaṁ paṇītaṁ → bhāsiṁdha mmaṁ panetaṁ (bj) dhammaṁ paṇītaṁ → mmaṁ panetaṁ (bjt)Pensando che sarebbe stato fastidioso, dio, non ho spiegato l’insegnamento sofisticato e sublime tra gli umani’.
Atha kho, rājakumāra, brahmā sahampati ‘katāvakāso khomhi bhagavatā dhammadesanāyā’ti maṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā tatthevantaradhāyi.Quindi il dio Sahampati, sapendo che la propria richiesta che io spieghi l'insegnamento fu accettata, si inchinò e mi circumambulò, mantenendomi sulla destra, prima di scomparire da lì.
Tassa mayhaṁ, rājakumāra, etadahosi:Poi pensai:
‘kassa nu kho ahaṁ paṭhamaṁ dhammaṁ deseyyaṁ?‘A chi posso insegnare per primo?
Ko imaṁ dhammaṁ khippameva ājānissatī’ti?Chi comprenderà l’insegnamento velocemente?’
Tassa mayhaṁ, rājakumāra, etadahosi:Poi pensai:
‘ayaṁ kho āḷāro kālāmo paṇḍito viyatto medhāvī dīgharattaṁ apparajakkhajātiko.
viyatto → byatto (bj)‘Quell’Āḷāra Kālāma è astuto, competente, intelligente, ed è molto tempo che ha poca polvere negli occhi.
Yannūnāhaṁ āḷārassa kālāmassa paṭhamaṁ dhammaṁ deseyyaṁ;
yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my)Perché non insegno a lui per primo?
so imaṁ dhammaṁ khippameva ājānissatī’ti.Comprenderà velocemente l’insegnamento’.
Atha kho maṁ, rājakumāra, devatā upasaṅkamitvā etadavoca:
etadavoca sattāhakālaṅkato → etadavocuṁ sattāhaṁ kālakato (sya-all)Ma un angelo venne da me e mi disse:
‘sattāhakālaṅkato, bhante, āḷāro kālāmo’ti.
sattāhakālaṅkato → sattāhakālakato (bj) | sattāhakālakato → kālaṁkato (bj: machasaṁ) | sattāhakālaṅkato → kālakato (th)‘Signore, Āḷāra Kālāma è deceduto sette giorni fa’.
Ñāṇañca pana me dassanaṁ udapādi:E conoscenza e visione sorsero in me:
‘sattāhakālaṅkato āḷāro kālāmo’ti.
sattāhakālaṅkato → sattāhakālakato (bj); sattāhaṁ kālakato (sya-all)‘Āḷāra Kālāma è deceduto sette giorni fa’.
Tassa mayhaṁ, rājakumāra, etadahosi:Allora pensai:
‘mahājāniyo kho āḷāro kālāmo.‘È una grossa perdita per Āḷāra Kālāma.
Sace hi so imaṁ dhammaṁ suṇeyya, khippameva ājāneyyā’ti.Se avesse sentito l’insegnamento, l’avrebbe compreso velocemente’.
Tassa mayhaṁ, rājakumāra, etadahosi:Poi pensai:
‘kassa nu kho ahaṁ paṭhamaṁ dhammaṁ deseyyaṁ?‘A chi posso insegnare per primo?
Ko imaṁ dhammaṁ khippameva ājānissatī’ti?Chi comprenderà l’insegnamento velocemente?’
Tassa mayhaṁ, rājakumāra, etadahosi:Poi pensai:
‘ayaṁ kho udako rāmaputto paṇḍito viyatto medhāvī dīgharattaṁ apparajakkhajātiko.
viyatto → byatto (bj) | uddako → udako (bj: machasaṁ)‘Quell’Uddaka, figlio di Rāma, è astuto, competente, intelligente, ed è molto tempo che ha poca polvere negli occhi.
Yannūnāhaṁ udakassa rāmaputtassa paṭhamaṁ dhammaṁ deseyyaṁ;
yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | udakassa → uddakassa (bjt, th)Perché non insegno a lui per primo?
so imaṁ dhammaṁ khippameva ājānissatī’ti.Comprenderà velocemente l’insegnamento’.
Atha kho maṁ, rājakumāra, devatā upasaṅkamitvā etadavoca:
etadavoca abhidosakālaṅkato → etadavocuṁ abhidosakālakato (sya-all)Ma un angelo venne da me e mi disse:
‘abhidosakālaṅkato, bhante, udako rāmaputto’ti.
abhidosakālaṅkato → abhidosakālakato (bj) | abhidosakālakato → kālaṁkato (bj: machasaṁ) | udako → uddako (bjt, th)‘Signore, Uddaka, figlio of Rāma, è deceduto proprio la notte scorsa’.
Ñāṇañca pana me dassanaṁ udapādi:
udapādi abhidosakālaṅkato udako → udapādī abhidosakālakato uddako (bj)E conoscenza e visione sorsero in me:
‘abhidosakālaṅkato udako rāmaputto’ti.
abhidosakālaṅkato udako → abhidosakālakato uddako (sya-all)‘Uddaka, figlio of Rāma, è deceduto proprio la notte scorsa’.
Tassa mayhaṁ, rājakumāra, etadahosi:
to → At line 16 of Vol. I p. 171 Si reads huveyyāvuso, &, in the next line, ukkaṁsitvā jivhaṁ nillaḷetvā ummaggaṁ gahetvā pakkāmi, observing that the two words jivhaṁ nillāḷetvā do not occur in Sinh. MSS. Cf. note Vol. I p. 545. (pts note)Allora pensai:
‘mahājāniyo kho udako rāmaputto.
udako → uddako (bjt, th)‘È una grossa perdita per Uddaka.
Sace hi so imaṁ dhammaṁ suṇeyya, khippameva ājāneyyā’ti.Se avesse sentito l’insegnamento, l’avrebbe compreso velocemente’.
Tassa mayhaṁ, rājakumāra, etadahosi:Poi pensai:
‘kassa nu kho ahaṁ paṭhamaṁ dhammaṁ deseyyaṁ?‘A chi posso insegnare per primo?
Ko imaṁ dhammaṁ khippameva ājānissatī’ti?Chi comprenderà l’insegnamento velocemente?’
Tassa mayhaṁ, rājakumāra, etadahosi:Poi pensai:
‘bahukārā kho me pañcavaggiyā bhikkhū ye maṁ padhānapahitattaṁ upaṭṭhahiṁsu.‘Il gruppo dei cinque monaci mi è stato molto di aiuto. Mi hanno assistito durante il mio duro lavoro.
Yannūnāhaṁ pañcavaggiyānaṁ bhikkhūnaṁ paṭhamaṁ dhammaṁ deseyyan’ti.
yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my)Perché non insegno a loro per primi?’
Tassa mayhaṁ, rājakumāra, etadahosi:Allora pensai:
‘kahaṁ nu kho etarahi pañcavaggiyā bhikkhū viharantī’ti.
kahaṁ nu → kahannu (bjt)‘Dove si trova il gruppo dei cinque monaci in questi giorni?’
Addasaṁ khvāhaṁ, rājakumāra, dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena pañcavaggiye bhikkhū bārāṇasiyaṁ viharante isipatane migadāye.
khvāhaṁ → kho ahaṁ (bj, sya-all)Con chiaroveggenza purificata e sovrumana vidi che il gruppo dei cinque monaci dimorava vicino a Varanasi, nel parco dei cervi di Isipatana.
Atha khvāhaṁ, rājakumāra, uruvelāyaṁ yathābhirantaṁ viharitvā yena bārāṇasī tena cārikaṁ pakkamiṁ.
pakkamiṁ → pakkāmiṁ (bj); apakkamiṁ (sya-all) | khvāhaṁ → kho ahaṁ (sya-all)Quindi, dopo essere rimasto a Uruvelā quanto volevo, sono partito per Varanasi.
Addasā kho maṁ, rājakumāra, upako ājīvako antarā ca gayaṁ antarā ca bodhiṁ addhānamaggappaṭipannaṁ.
addhānamaggappaṭipannaṁ → addhānamaggaṁ paṭipannaṁ (sya-all) | addhānamaggappaṭipannaṁ → addhānamaggapaṭipannaṁ (bjt)Mentre viaggiavo sulla strada tra Gayā e Bodhgaya, l’asceta Ājīvaka Upaka mi vide
Disvāna maṁ etadavoca:
disvāna maṁ etadavoca → p (pts)e disse:
‘vippasannāni kho te, āvuso, indriyāni, parisuddho chavivaṇṇo pariyodāto.‘Fratello, le tue facoltà sono così chiare, e la tua carnagione è così pura e luminosa.
Kaṁsi tvaṁ, āvuso, uddissa pabbajito? Ko vā te satthā? Kassa vā tvaṁ dhammaṁ rocesī’ti?
tvaṁ → (sya-all)Nel nome di chi hai lasciato casa, fratello? Chi è il tuo maestro? In che insegnamento credi?
Evaṁ vutte, ahaṁ, rājakumāra, upakaṁ ājīvakaṁ gāthāhi ajjhabhāsiṁ:Risposi a Upaka in poesia:
‘Sabbābhibhū sabbavidūhamasmi, sabbesu dhammesu anūpalitto;‘Io sono il campione, il conoscitore di tutto, incontaminato nel mezzo di ogni cosa. Sabbañjaho taṇhākkhaye vimutto, sayaṁ abhiññāya kamuddiseyyaṁ.
taṇhākkhaye → taṇhakkhaye (bj, sya-all)Ho abbandonato tutto, libero attraverso l’eliminazione della brama. avendo conoscenza diretta io stesso, di chi dovrei essere discepolo?Na me ācariyo atthi, sadiso me na vijjati;Non ho maestro. non c’è nessuno come me. Sadevakasmiṁ lokasmiṁ, natthi me paṭipuggalo.
sadevakasmiṁ → sadevakasmi (th)Nel mondo con i suoi angeli, non ho controparte.Ahañhi arahā loke, ahaṁ satthā anuttaro;
ahañhi → ahaṁ hi (bjt, th)Poiché in questo mondo io sono il perfetto; sono il Maestro supremo. Ekomhi sammāsambuddho, sītibhūtosmi nibbuto.
sītibhūtosmi → sītibhūtomhi (sya-all)Solo io sono completamente risvegliato, raffrescato, estinto.Dhammacakkaṁ pavattetuṁ, gacchāmi kāsinaṁ puraṁ;
puraṁ andhībhūtasmiṁ → puraṁandhabhūtasmiṁ (bj) | puraṁandhabhūtasmiṁ → andhibhūtasmiṁ (bj: machasaṁ)Sto andando alla città di Kāsi a mettere in moto la Ruota dell’Insegnamento. Andhībhūtasmiṁ lokasmiṁ, āhañchaṁ amatadundubhin’ti.
Andhībhūtasmiṁ → andhabhūtasmiṁ (bj, cck, pts1ed); andhabhūtasmi (sya1ed, sya2ed) | andhībhūtasmiṁ → andhabhūtasmi (sya-all) | Andhībhūtasmiṁ → andhabhūtasmiṁ (cck: sī. syā. pī.) āhañchaṁ → āhaññiṁ (sya-all, km, mr) | āhañchaṁ → āhaññiṁ (sya-all) | āhañchaṁ → āhaññiṁ (bj: syā) | āhañchaṁ → āhaññiṁ (cck: syā. kaṁ. ka.) | amatadundubhinti → amatadundubhiṁti (bjt)In questo mondo che è così cieco, suonerò il tamburo della libertà dalla morte!’
‘Yathā kho tvaṁ, āvuso, paṭijānāsi arahasi anantajino’ti.
arahasi → arahāsi (sya-all)‘Secondo ciò che sostieni, fratello, dovresti essere il Vincitore Infinito’.
‘Mādisā ve jinā honti, ye pattā āsavakkhayaṁ;‘I vincitori sono coloro che, come me, hanno raggiunto l’eliminazione dei contaminanti. Jitā me pāpakā dhammā, tasmāhamupaka jino’ti.
tasmāhamupaka → tasmāhaṁ upakā (bj, sya-all, km, pts1ed) | tasmāhamupaka → tasmāhaṁ upakā (cck: sī. syā. kaṁ. pī.)Ho conquistato le qualità malvagie, Upaka, ecco perché sono un vincitore’.
Evaṁ vutte, rājakumāra, upako ājīvako ‘hupeyyapāvuso’ti vatvā sīsaṁ okampetvā ummaggaṁ gahetvā pakkāmi.
hupeyyapāvuso’ti → huveyya pāvusoti (bj, pts1ed); huveyyāvusoti (sya-all, km) | hupeyyapāvusoti → hūveyya pāvusoti (bj); huveyyāvusoti (sya-all) | okampetvā → ukkaṁsitvā jivhaṁ nillāḷetvā (sya-all) | hupeyyapāvuso’ti → huveyyapāvuso (cck: sī. pī.); huveyyāvuso (cck: syā. kaṁ.) | ukkaṁsitvā → okappetvā (sya-all: sī.) | nillāḷetvā → pādadvayaṁ sīhaḷapotthake natthi (sya-all note)Detto ciò, Upaka disse: ‘Se lo dici tu, fratello’. Scuotendo la testa, prese la strada sbagliata e se ne andò.
Atha khvāhaṁ, rājakumāra, anupubbena cārikaṁ caramāno yena bārāṇasī isipatanaṁ migadāyo yena pañcavaggiyā bhikkhū tenupasaṅkamiṁ.
upasaṅkamiṁ → upasaṅkamāmi (bj, pts1ed) | rājakumāra → (sya-all) | tenupasaṅkamiṁ → tenupasaṁkamiṁ (bjt)Viaggiando passo dopo passo, arrivai a Varanasi, e andai a trovare il gruppo dei cinque monaci nel parco dei cervi di Isipatana.
Addasaṁsu kho maṁ, rājakumāra, pañcavaggiyā bhikkhū dūratova āgacchantaṁ.I cinque monaci mi videro arrivare da lontano
Disvāna aññamaññaṁ saṇṭhapesuṁ:
aññamaññaṁ → aññamaññaṁ katikaṁ (sya-all)e si fermarono, dicendo:
‘ayaṁ kho, āvuso, samaṇo gotamo āgacchati bāhulliko padhānavibbhanto āvatto bāhullāya.
kho → (sya-all) | bāhulliko → bāhuliko (bjt)‘Ecco che arriva l’asceta Gotama. È così indulgente; si è allontanato dal lavoro ed è ritornato all’indulgenza.
So neva abhivādetabbo, na paccuṭṭhātabbo, nāssa pattacīvaraṁ paṭiggahetabbaṁ;Non dobbiamo inchinarci, alzarci per lui, o ricevere la sua ciotola e abito.
api ca kho āsanaṁ ṭhapetabbaṁ—sace so ākaṅkhissati nisīdissatī’ti.
so → (bj) | so ākaṅkhissati → ākaṅkhati (sya-all) | so ākaṅkhissati → ākaṁkhissati (bjt) | api ca → apica (th)Ma possiamo preparare un posto; può sedersi se vuole’.
Yathā yathā kho ahaṁ, rājakumāra, pañcavaggiye bhikkhū upasaṅkamiṁ tathā tathā pañcavaggiyā bhikkhū nāsakkhiṁsu sakāya katikāya saṇṭhātuṁ.
pañcavaggiye bhikkhū upasaṅkamiṁ → upasaṅkamāmi (bj) | upasaṅkamiṁ → upasaṅkamāmi (cck: sī. pī.)Eppure, nell’avvicinarmi, i cinque monaci non furono in grado di trattenersi come avevano concordato.
Appekacce maṁ paccuggantvā pattacīvaraṁ paṭiggahesuṁ. Appekacce āsanaṁ paññapesuṁ. Appekacce pādodakaṁ upaṭṭhapesuṁ.
paññapesuṁ → paññāpesuṁ (bj, sya-all)Alcuni vennero a salutarmi e a ricevere la mia ciotola e abito, alcuni prepararono un posto, mentre altri prepararono dell’acqua per lavarmi i piedi.
Api ca kho maṁ nāmena ca āvusovādena ca samudācaranti.
api ca → apica (th)Ma si rivolgevano ancora a me come ‘fratello’.
Evaṁ vutte, ahaṁ, rājakumāra, pañcavaggiye bhikkhū etadavocaṁ:Quindi dissi loro:
‘mā, bhikkhave, tathāgataṁ nāmena ca āvusovādena ca samudācaratha;
samudācaratha → samudācarittha (bj, sya-all, km, pts1ed) | samudācarittha → samudācaratha (bj: machasaṁ) | samudācaratha → samudācarittha (cck: sī. syā. kaṁ. pī.)‘Monaci, non rivolgetevi a me come ‘fratello’.
arahaṁ, bhikkhave, tathāgato sammāsambuddho.Il Realizzato è perfetto, un Buddha completamente risvegliato.
Odahatha, bhikkhave, sotaṁ. Amatamadhigataṁ ahamanusāsāmi, ahaṁ dhammaṁ desemi.Ascoltate, monaci: ho ottenuto la libertà dalla morte. Vi istruirò, vi spiegherò l’insegnamento.
Yathānusiṭṭhaṁ tathā paṭipajjamānā nacirasseva—yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṁ pabbajanti, tadanuttaraṁ—brahmacariyapariyosānaṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharissathā’ti.
nacirasseva → na cirasseva (bjt)Praticando come vi istruirò, presto realizzerete la suprema culminazione del percorso spirituale in questa stessa vita. Dimorerete avendo raggiunto con la vostra conoscenza diretta l’obiettivo per cui i giovani giustamente lasciano la vita di casa per quella mendicante’.
Evaṁ vutte, rājakumāra, pañcavaggiyā bhikkhū maṁ etadavocuṁ:Ma loro mi dissero:
‘tāyapi kho tvaṁ, āvuso gotama, iriyāya tāya paṭipadāya tāya dukkarakārikāya nājjhagamā uttari manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṁ; kiṁ pana tvaṁ etarahi bāhulliko padhānavibbhanto āvatto bāhullāya adhigamissasi uttari manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesan’ti?
āvatto → āvaṭṭo (bj) | nājjhagamā uttari → na ajjhagamā uttariṁ (sya-all) | uttari → uttariṁ (sya-all) | iriyāya → cariyāya (cck: syā. kaṁ.) | uttari manussadhammā → uttarimanussadhammā (my, bjt) | kiṁ pana → kimpana (bjt) | bāhulliko → bāhuliko (bjt)‘Fratello Gotama, nemmeno attraverso quella condotta, quella pratica, quel lavoro estenuante hai raggiunto alcuna distinzione sovrumana in conoscenza e visione degna dei nobili. Come puoi aver raggiunto tale stato ora che sei diventato indulgente, che ti sei allontanato dal lavoro e sei ritornato all'indulgenza?’
Evaṁ vutte, ahaṁ, rājakumāra, pañcavaggiye bhikkhū etadavocaṁ:Quindi dissi loro:
‘na, bhikkhave, tathāgato bāhulliko na padhānavibbhanto na āvatto bāhullāya.
na → (sya-all) | bāhulliko → bāhuliko (bjt)‘Il Realizzato non è diventato indulgente, non si è allontanato dal lavoro, e non è ritornato all’indulgenza.
Arahaṁ, bhikkhave, tathāgato sammāsambuddho.Il Realizzato è perfetto, un Buddha completamente risvegliato.
Odahatha, bhikkhave, sotaṁ. Amatamadhigataṁ ahamanusāsāmi, ahaṁ dhammaṁ desemi.Ascoltate, monaci: ho ottenuto la libertà dalla morte. Vi istruirò, vi spiegherò l’insegnamento.
Yathānusiṭṭhaṁ tathā paṭipajjamānā nacirasseva—yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṁ pabbajanti, tadanuttaraṁ—brahmacariyapariyosānaṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharissathā’ti.
nacirasseva → na cirasseva (bjt)Praticando come vi istruirò, presto realizzerete la suprema culminazione del percorso spirituale in questa stessa vita. Dimorerete avendo raggiunto con la vostra conoscenza diretta l’obiettivo per cui i giovani giustamente lasciano la vita di casa per quella mendicante’.
Dutiyampi kho, rājakumāra, pañcavaggiyā bhikkhū maṁ etadavocuṁ:Ma per la seconda volta mi dissero:
‘tāyapi kho tvaṁ, āvuso gotama, iriyāya tāya paṭipadāya tāya dukkarakārikāya nājjhagamā uttari manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṁ; kiṁ pana tvaṁ etarahi bāhulliko padhānavibbhanto āvatto bāhullāya adhigamissasi uttari manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesan’ti?
gotama → (bj) | nājjhagamā uttari → na ajjhagamā uttariṁ (sya-all) | uttari → uttariṁ (sya-all) | uttari manussadhammā → uttarimanussadhammā (my, bjt) | uttari manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṁ kiṁ pana → uttarimanussadhammā alamariyañāṇadassana visesaṁ kimpana (bjt) | bāhulliko → bāhuliko (bjt)‘Fratello Gotama … sei ritornato all’indulgenza’.
Dutiyampi kho ahaṁ, rājakumāra, pañcavaggiye bhikkhū etadavocaṁ:Allora per la seconda volta dissi loro:
‘na, bhikkhave, tathāgato bāhulliko na padhānavibbhanto na āvatto bāhullāya.
na → (sya-all) | bāhulliko → bāhuliko (bjt)‘Il Realizzato non è diventato indulgente, non si è allontanato dal lavoro, e non è ritornato all’indulgenza.
Arahaṁ, bhikkhave, tathāgato sammāsambuddho.Il Realizzato è perfetto, un Buddha completamente risvegliato.
Odahatha, bhikkhave, sotaṁ. Amatamadhigataṁ ahamanusāsāmi, ahaṁ dhammaṁ desemi.
Yathānusiṭṭhaṁ tathā paṭipajjamānā nacirasseva—yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṁ pabbajanti, tadanuttaraṁ—brahmacariyapariyosānaṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharissathā’ti.
nacirasseva → na cirasseva (bjt)
Tatiyampi kho, rājakumāra, pañcavaggiyā bhikkhū maṁ etadavocuṁ:Ma per la terza volta mi dissero:
‘tāyapi kho tvaṁ, āvuso gotama, iriyāya tāya paṭipadāya tāya dukkarakārikāya nājjhagamā uttari manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṁ; kiṁ pana tvaṁ etarahi bāhulliko padhānavibbhanto āvatto bāhullāya adhigamissasi uttari manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesan’ti?
gotama → (bj, sya-all) | nājjhagamā uttari → na ajjhagamā uttariṁ (sya-all) | uttari → uttariṁ (sya-all) | alamariyañāṇadassanavisesanti → alamarayañāṇadassanavisesanti (sya-all) | uttari manussadhammā → uttarimanussadhammā (my, bjt) | kiṁ pana → kimpana (bjt) | bāhulliko → bāhuliko (bjt)‘Fratello Gotama … sei ritornato all’indulgenza’.
Evaṁ vutte, ahaṁ, rājakumāra, pañcavaggiye bhikkhū etadavocaṁ:Quindi dissi loro:
‘abhijānātha me no tumhe, bhikkhave, ito pubbe evarūpaṁ pabhāvitametan’ti?
pabhāvitametan’ti → vabbhāvitametanti (bj); bhāsitametanti (sya-all) | pabhāvitametanti → vabbhāvitametanti (bj); bhāsitametanti (sya-all) | vabbhāvitameta’nti → pabhāvitametanti (bj: machasaṁ, bhāsitametanti – syā) | pabhāvitameta’nti → bhāsitametanti (cck: sī. syā. vinayepi)‘Monaci, mi avete mai sentito parlare così prima d’ora?’
‘No hetaṁ, bhante’.
+ → na bhikkhave tathāgato bāhuliko na padhānavibbhanto na āvatto bāhullāya (bjt)‘No, Signore’
‘Arahaṁ, bhikkhave, tathāgato sammāsambuddho.‘Il Realizzato è perfetto, un Buddha completamente risvegliato.
Odahatha, bhikkhave, sotaṁ. Amatamadhigataṁ ahamanusāsāmi, ahaṁ dhammaṁ desemi.Ascoltate, monaci: ho ottenuto la libertà dalla morte. Vi istruirò, vi spiegherò l’insegnamento.
Yathānusiṭṭhaṁ tathā paṭipajjamānā nacirasseva—yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṁ pabbajanti, tadanuttaraṁ—brahmacariyapariyosānaṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharissathā’ti.
nacirasseva → na cirasseva (bjt)Praticando come vi istruirò, presto realizzerete la suprema culminazione del percorso spirituale in questa stessa vita. Dimorerete avendo raggiunto con la vostra conoscenza diretta l’obiettivo per cui i giovani giustamente lasciano la vita di casa per quella mendicante’.
Asakkhiṁ kho ahaṁ, rājakumāra, pañcavaggiye bhikkhū saññāpetuṁ.Riuscii a convincere il gruppo dei cinque monaci.
Dvepi sudaṁ, rājakumāra, bhikkhū ovadāmi. Tayo bhikkhū piṇḍāya caranti.Quindi a volte istruivo due monaci, mentre gli altri tre andavano per l’elemosina.
Yaṁ tayo bhikkhū piṇḍāya caritvā āharanti, tena chabbaggiyā yāpema.
chabbaggiyā → chabbaggā (sya-all, km); chabbaggo (pts1ed) | chabbaggiyā → chabbaggā (cck: sī. syā. kaṁ.); chabbaggo (cck: pī.) | chabbaggo → Si chabbaggā (pts note)Poi quei tre davano da mangiare a tutti noi sei con ciò che portavano.
Tayopi sudaṁ, rājakumāra, bhikkhū ovadāmi, dve bhikkhū piṇḍāya caranti.A volte istruivo tre monaci, mentre gli altri due andavano per l’elemosina.
Yaṁ dve bhikkhū piṇḍāya caritvā āharanti tena chabbaggiyā yāpema.
chabbaggiyā → chabbaggā (sya-all)Poi qui due davano da mangiare a tutti noi sei con ciò che portavano.
Atha kho, rājakumāra, pañcavaggiyā bhikkhū mayā evaṁ ovadiyamānā evaṁ anusāsiyamānā nacirasseva—yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṁ pabbajanti, tadanuttaraṁ—brahmacariyapariyosānaṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihariṁsū”ti.
vihariṁsūti → Skt vihariṁsu. (pts note) | nacirasseva → na cirasseva (bjt) | nacirasseva yassatthāya → na cirass eva yass aṭṭhāya (pts) | sammadeva → sammad eva (pts) | tadanuttaraṁ → tad anuttaraṁ (pts) | diṭṭheva → diṭṭhe va (pts)Venendo educati e istruiti così da me, i cinque monaci presto realizzarono la suprema culminazione del percorso spirituale in questa stessa vita. Dimorarono avendo raggiunto con la loro conoscenza diretta l’obiettivo per cui i giovani giustamente lasciano la vita di casa per quella mendicante”.
Evaṁ vutte, bodhi rājakumāro bhagavantaṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)Detto ciò, il principe Bodhi disse al Buddha:
“kīva cirena nu kho, bhante, bhikkhu tathāgataṁ vināyakaṁ labhamāno—yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṁ pabbajanti, tadanuttaraṁ—brahmacariyapariyosānaṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihareyyā”ti?
vināyakaṁ → nāyakaṁ (?) | yassatthāya → yass aṭṭhāya (pts) | vināyakaṁ → nāyakaṁ (cck: ?) | Kīvacirena → So Si; Sk kīvaṅcirena; Bm kiṁ va cīrena; St kivañcirena. (pts note) | labhamāno → Bm bhikkhu . . . labhamānā. (pts note) | vihareyyāti → So Si; Bm vihareyyun ti; Skt vihareyyāsi. (pts note)“Signore, quando un monaco ha il Realizzato come istruttore, quanto ci impiega a realizzare la suprema culminazione del percorso spirituale in questa stessa vita?”
“Tena hi, rājakumāra, taṁyevettha paṭipucchissāmi. Yathā te khameyya, tathā naṁ byākareyyāsi.
naṁ → taṁ (sya-all) | naṁ byākareyyāsi → (pts) | taṁyevettha → taññevettha (bjt) | tena hi → tenahi (th) | taṁyevettha → taṁ yev ettha (pts) | naṁ byākareyyāsi → taṁ vyākareyyāsi (pts)“Beh, principe, ti chiedo questo, e potrai rispondere come vuoi.
Taṁ kiṁ maññasi, rājakumāra,
kiṁ → vyākareyyāsi taṁ kim (pts) | kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt)Cosa ne pensi, principe?
kusalo tvaṁ hatthārūḷhe aṅkusagayhe sippe”ti?
aṅkusagayhe → aṅkusagaṇhe (sya-all, km) | hatthārūḷhe → hatthāruyhe (bj); haṭṭhārūyhe (pts1ed) | hatthārūḷhe → hatthārūyhe (pts) | hatthāruyhe → hatthārūḷhe (bj: machasaṁ, syā) | aṅkusagayhe → aṅkusagaṇhe (bj: syā) | hatthārūḷhe → hatthārūyhe (cck: sī. pī.) | aṅkusagayhe → aṅkusagaṇhe (cck: syā. kaṁ.) | hatthārūyhe → Bm Si hatthāruḷhe. (pts note) | aṅkusagayhe → So Skt Bm; Si aṅkusagaṇhe. (pts note) | sippeti → sippe ti (pts)Sei esperto nell’arte del brandire il pungolo uncinato mentre cavalchi un elefante?”
“Evaṁ, bhante, kusalo ahaṁ hatthārūḷhe aṅkusagayhe sippe”ti.
hatthārūḷhe → hatthāruyhe (bj); haṭṭhārūyhe (pts) | aṅkusagayhe → aṅkusagaṇhe (sya-all) | hatthāruyhe → hatthārūḷhe (bj: machasaṁ, syā) | aṅkusagayhe → aṅkusagaṇhe (bj: syā) | sippeti → sippe ti (pts)“Lo sono, Signore”
“Taṁ kiṁ maññasi, rājakumāra,
kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt) | kiṁ → kim (pts)“Cosa ne pensi, principe?
idha puriso āgaccheyya:Immagina che arrivi un uomo pensando:
‘bodhi rājakumāro hatthārūḷhaṁ aṅkusagayhaṁ sippaṁ jānāti;
bodhi rājakumāro hatthārūḷhaṁ → bodhirājakumāro hatthāruyahaṁ (bj) | aṅkusagayhaṁ → aṅkusagaṇhaṁ (sya-all) | hatthārūḷhaṁ → hatthārūyhaṁ (pts) | hatthāruyahaṁ → hatthārūlhaṁ (bj: machasaṁ, syā) | aṅkusagayhaṁ → aṅkusagaṇhaṁ (bj: syā)‘Il principe Bodhi conosce l’arte del brandire il pungolo uncinato mentre cavalca un elefante.
tassāhaṁ santike hatthārūḷhaṁ aṅkusagayhaṁ sippaṁ sikkhissāmī’ti.
hatthārūḷhaṁ → hatthāruyhaṁ (bj); hatthārūyhaṁ (pts) | aṅkusagayhaṁ → aṅkusagaṇhaṁ (sya-all)Mi allenerò a quell’arte sotto di lui’.
So cassa assaddho;
assaddho → asaddho (th) | cassa → assa (pts)Se non ha fede,
yāvatakaṁ saddhena pattabbaṁ taṁ na sampāpuṇeyya.
na → (bj) | saddhena → So Bm; Skt yāvatakaṁ sabbe pana; Si yāvattakaṁ saddhena. (pts note)non raggiungerebbe ciò che potrebbe raggiungere attraverso la fede.
So cassa bahvābādho;
bahvābādho → bavhābādho (bj) | bavhābādho → Bm Si bahvābādho. (pts note) | cassa bahvābādho → assa bavhābādho (pts)Se non è in salute,
yāvatakaṁ appābādhena pattabbaṁ taṁ na sampāpuṇeyya.
yāvatakaṁ → yāvattakaṁ (th)non raggiungerebbe ciò che potrebbe raggiungere attraverso la buona salute.
So cassa saṭho māyāvī;
cassa → assa (pts)Se è disonesto e ingannevole,
yāvatakaṁ asaṭhena amāyāvinā pattabbaṁ taṁ na sampāpuṇeyya.
yāvatakaṁ → Si yāvattakaṁ throughout. (pts note) | amāyāvinā → Sk amāyāvīnā. (pts note)non raggiungerebbe ciò che potrebbe raggiungere attraverso la l’onestà e l’integrità.
So cassa kusīto;
kusīto → Bm kusito. (pts note) | cassa → assa (pts)Se è pigro,
yāvatakaṁ āraddhavīriyena pattabbaṁ taṁ na sampāpuṇeyya.
āraddhavīriyena → āraddhaviriyena (bjt, pts) | yāvatakaṁ āraddhavīriyena → yāvattakaṁ āraddhaviriyena (th)non raggiungerebbe ciò che potrebbe raggiungere attraverso l’energia.
So cassa duppañño;
cassa → assa (pts)Se è stupido,
yāvatakaṁ paññavatā pattabbaṁ taṁ na sampāpuṇeyya.
paññavatā → paññāvatā (pts) | paññāvatā → Bm Si paññavatā. (pts note) | yāvatakaṁ → yāvattakaṁ (th)non raggiungerebbe ciò che potrebbe raggiungere attraverso la saggezza.
Taṁ kiṁ maññasi, rājakumāra,
kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt) | kiṁ → kim (pts)Cosa ne pensi, principe?
api nu so puriso tava santike hatthārūḷhaṁ aṅkusagayhaṁ sippaṁ sikkheyyā”ti?
hatthārūḷhaṁ → hatthāruyhaṁ (bj); hatthārūyhaṁ (pts) | aṅkusagayhaṁ → aṅkusagaṇhaṁ (sya-all)Quell’uomo potrebbe comunque allenarsi all’arte del brandire il pungolo uncinato mentre cavalca un elefante sotto di te?”
“Ekamekenāpi, bhante, aṅgena samannāgato so puriso na mama santike hatthārūḷhaṁ aṅkusagayhaṁ sippaṁ sikkheyya, ko pana vādo pañcahaṅgehī”ti.
ekamekenāpi → ekamekenapi (bj, pts) | hatthārūḷhaṁ → hatthāruyhaṁ (bj); hatthārūyhaṁ (pts) | aṅkusagayhaṁ → aṅkusagaṇhaṁ (sya-all) | ekamekenāpi → ekamekena pi (pts) | pañcahaṅgehīti → pañcah aṅgehīti (pts)“Signore, se avesse anche solo uno di questi fattori non potrebbe allenarsi sotto di me, figuriamoci tutti e cinque”
“Taṁ kiṁ maññasi, rājakumāra,
kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt) | kiṁ → kim (pts)“Cosa ne pensi, principe?
idha puriso āgaccheyya:Immagina che arrivi un uomo pensando:
‘bodhi rājakumāro hatthārūḷhaṁ aṅkusagayhaṁ sippaṁ jānāti;
hatthārūḷhaṁ → hatthāruyhaṁ (bj); hatthārūyhaṁ (pts) | aṅkusagayhaṁ → aṅkusagaṇhaṁ (sya-all) | hatthāruyhaṁ → hatthārūlhaṁ (bj: machasaṁ, syā) | aṅkusagayhaṁ → aṅkusagaṇhaṁ (bj: syā)‘Il principe Bodhi conosce l’arte del brandire il pungolo uncinato mentre cavalca un elefante.
tassāhaṁ santike hatthārūḷhaṁ aṅkusagayhaṁ sippaṁ sikkhissāmī’ti.
hatthārūḷhaṁ → hatthāruyahaṁ (bj); hatthārūyhaṁ (pts) | aṅkusagayhaṁ → aṅkusagaṇhaṁ (sya-all)Mi allenerò a quell’arte sotto di lui’.
So cassa saddho;
cassa → assa (pts)Se ha fede,
yāvatakaṁ saddhena pattabbaṁ taṁ sampāpuṇeyya.
yāvatakaṁ → yāvattakaṁ (th)raggiungerebbe ciò che può raggiungere attraverso la fede.
So cassa appābādho;
cassa → assa (pts)Se è in salute,
yāvatakaṁ appābādhena pattabbaṁ taṁ sampāpuṇeyya.
yāvatakaṁ → yāvattakaṁ (th)raggiungerebbe ciò che può raggiungere attraverso la buona salute.
So cassa asaṭho amāyāvī;
cassa → assa (pts)Se è onesto e di integrità,
yāvatakaṁ asaṭhena amāyāvinā pattabbaṁ taṁ sampāpuṇeyya.
yāvatakaṁ → yāvattakaṁ (th)raggiungerebbe ciò che può raggiungere attraverso la l’onestà e l’integrità.
So cassa āraddhavīriyo;
āraddhavīriyo → āraddhaviriyo (bjt, th) | cassa āraddhavīriyo → assa āraddhaviriyo (pts)Se è energico,
yāvatakaṁ āraddhavīriyena pattabbaṁ taṁ sampāpuṇeyya.
āraddhavīriyena → āraddhaviriyena (bjt, pts) | yāvatakaṁ āraddhavīriyena → yāvattakaṁ āraddhaviriyena (th)raggiungerebbe ciò che può raggiungere attraverso l’energia.
So cassa paññavā;
paññavā → So Skt; Bm Si paññavā & paññavatā. (pts note) | cassa → assa (pts)Se è saggio,
yāvatakaṁ paññavatā pattabbaṁ taṁ sampāpuṇeyya.
paññavatā → paññāvatā (pts) | yāvatakaṁ → yāvattakaṁ (th)raggiungerebbe ciò che può raggiungere attraverso la saggezza.
Taṁ kiṁ maññasi, rājakumāra,
kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt) | kiṁ → kim (pts)Cosa ne pensi, principe?
api nu so puriso tava santike hatthārūḷhaṁ aṅkusagayhaṁ sippaṁ sikkheyyā”ti?
hatthārūḷhaṁ → hatthāruyahaṁ (bj); hatthārūyhaṁ (pts) | aṅkusagayhaṁ → aṅkusagaṇhaṁ (sya-all)Quell’uomo potrebbe comunque allenarsi all’arte del brandire il pungolo uncinato mentre cavalca un elefante sotto di te?”
“Ekamekenāpi, bhante, aṅgena samannāgato so puriso mama santike hatthārūḷhaṁ aṅkusagayhaṁ sippaṁ sikkheyya, ko pana vādo pañcahaṅgehī”ti.
ekamekenāpi → ekamekenapi (bj, sya-all, pts) | hatthārūḷhaṁ → hatthāruyahaṁ (bj); hatthārūyhaṁ (pts) | aṅkusagayhaṁ → aṅkusagaṇhaṁ (sya-all) | ekamekenāpi → ekamekena pi (pts) | pañcahaṅgehīti → pañcah aṅgehīti (pts)“Signore, se avesse anche solo uno di questi fattori potrebbe allenarsi sotto di me, figuriamoci tutti e cinque”
“Evameva kho, rājakumāra, pañcimāni padhāniyaṅgāni.
evameva → eva meva (bjt) | evameva → evam eva (pts) | pañcimāni → pañc imāni (pts)“Allo stesso modo, principe, ci sono cinque fattori che supportano l’impegno spirituale.
Katamāni pañca?Quali cinque?
Idha, rājakumāra, bhikkhu saddho hoti; saddahati tathāgatassa bodhiṁ:
saddahati → Si saddhahati. (pts note)È quando un discepolo nobile ha fede nel risveglio del Realizzato:
‘itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā’ti;
itipi → iti pi (pts) | bhagavāti → bhagavā ti (pts)‘Il Beato è perfetto, un Buddha completamente risvegliato, esperto di conoscenza e condotta, santo, conoscitore del mondo, guida suprema per coloro che desiderano addestrarsi, insegnante di esseri celesti e umani, risvegliato, beato’.
appābādho hoti appātaṅko samavepākiniyā gahaṇiyā samannāgato nātisītāya nāccuṇhāya majjhimāya padhānakkhamāya;
appātaṅko → appātiṅko (pts)È raramente ammalato, o indisposto. Il suo stomaco digerisce bene, non essendo né troppo caldo né troppo freddo, ma giusto, e adatto al lavoro.
asaṭho hoti amāyāvī yathābhūtaṁ attānaṁ āvikattā satthari vā viññūsu vā sabrahmacārīsu;
āvikattā → āvikatvā (pts) | āvīkattā → āvīkatvā (bj: sīmu8, PTS) | āvikatvā → So Skt Bu; Bm āvīkattā; Si āvikattā. (pts note) | sabrahmacārīsu → Bm s-isu. (pts note) | + → cārīsu (th)Non è disonesto o ingannevole. Si rivela onestamente al Maestro o ai compagni spirituali giudiziosi.
āraddhavīriyo viharati akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya kusalānaṁ dhammānaṁ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu;
upasampadāya → uppādāya (bj) | āraddhavīriyo viharati → cārīsu āraddhaviriyo hoti (sya-all) | anikkhittadhuro → anikkhittadhūro (pts) | uppādāya → upasampadāya (bj: machasaṁ, syā, PTS) | upasampadāya → Skt uppādāya. (pts note)Dimora con energia attiva al fine di abbandonare le cattive qualità e di sposare buone qualità. È forte, strenuamente vigoroso, non batte la fiacca quando si tratta di sviluppare buone qualità.
paññavā hoti udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammādukkhakkhayagāminiyā.
paññavā → paññāvā (pts)È saggio. Possiede la saggezza del sorgere e svanire che è nobile, penetrante, e porta alla completa eliminazione della sofferenza.
Imāni kho, rājakumāra, pañca padhāniyaṅgāni.Questi sono i cinque fattori che supportano l’impegno spirituale.
Imehi, rājakumāra, pañcahi padhāniyaṅgehi samannāgato bhikkhu tathāgataṁ vināyakaṁ labhamāno—
+ → kho (bjt, pts)Quando un monaco con questi cinque fattori che supportano l’impegno spirituale ha il Realizzato come istruttore, può
yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṁ pabbajanti, tadanuttaraṁ—brahmacariyapariyosānaṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihareyya satta vassāni.
diṭṭheva dhamme → diṭṭhevadhamme (bjt) | satta vassāni → sattavassāni (bjt) | yassatthāya → yass atthāya (pts) | sammadeva → sammad eva (pts) | tadanuttaraṁ → tad anuttaraṁ (pts) | diṭṭheva → diṭṭhe va (pts)realizzare la suprema culminazione del percorso spirituale in sette anni.
Tiṭṭhantu, rājakumāra, satta vassāni.
tiṭṭhantu → tiṭṭhatu (pts) | tiṭṭhantu → tiṭṭhatu (bj: PTS)Figuriamoci sette anni,
Imehi pañcahi padhāniyaṅgehi samannāgato bhikkhu tathāgataṁ vināyakaṁ labhamāno—può
yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṁ pabbajanti, tadanuttaraṁ—brahmacariyapariyosānaṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihareyya chabbassāni …
chabbassāni → cha vassāni (sya-all)realizzare la suprema culminazione del percorso spirituale in sei anni,
pañca vassāni …cinque anni,
cattāri vassāni …quattro anni,
tīṇi vassāni …tre anni,
dve vassāni …due anni,
ekaṁ vassaṁ.o anche solo un anno.
Tiṭṭhatu, rājakumāra, ekaṁ vassaṁ.Figuriamoci un anno,
Imehi pañcahi padhāniyaṅgehi samannāgato bhikkhu tathāgataṁ vināyakaṁ labhamāno—Quando un monaco con questi cinque fattori che supportano l’impegno spirituale ha il Realizzato come istruttore, può
yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṁ pabbajanti, tadanuttaraṁ—brahmacariyapariyosānaṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihareyya satta māsāni.realizzare la suprema culminazione del percorso spirituale in sette mesi,
Tiṭṭhantu, rājakumāra, satta māsāni.
tiṭṭhantu → tiṭṭhatu (pts)
Imehi pañcahi padhāniyaṅgehi samannāgato bhikkhu tathāgataṁ vināyakaṁ labhamāno—
yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṁ pabbajanti, tadanuttaraṁ—
brahmacariyapariyosānaṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihareyya cha māsāni …
pe → Bm Si omit. (pts note)sei mesi,
pañca māsāni …cinque mesi,
cattāri māsāni …quattro mesi,
tīṇi māsāni …tre mesi,
dve māsāni …due mesi,
ekaṁ māsaṁ …
ekaṁ → (sya-all) | ekaṁ → So Bm; both Sk & Si omit ekaṁ here. (pts note)o anche solo un mese.
aḍḍhamāsaṁ.
aḍḍhamāsaṁ → addhamāsaṁ (pts) | addhamāsaṁ → Bm Si aḍḍhamāsaṁ. (pts note)Due settimane,
Tiṭṭhatu, rājakumāra, aḍḍhamāso.
aḍḍhamāso → addhamāso (pts)
Imehi pañcahi padhāniyaṅgehi samannāgato bhikkhu tathāgataṁ vināyakaṁ labhamāno—
yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṁ pabbajanti, tadanuttaraṁ—
brahmacariyapariyosānaṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihareyya satta rattindivāni.
rattindivāni tiṭṭhantu → rattindavāni tiṭṭhanti (sya-all) | diṭṭheva dhamme → diṭṭhevadhamme (bjt)sette giorni,
Tiṭṭhantu, rājakumāra, satta rattindivāni.
tiṭṭhantu → tiṭṭhatu (pts) | rattindivāni → Bm rattidivāni throughout. (pts note) | tiṭṭhantu → tiṭṭhanti (th)
Imehi pañcahi padhāniyaṅgehi samannāgato bhikkhu tathāgataṁ vināyakaṁ labhamāno—
yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṁ pabbajanti, tadanuttaraṁ—
brahmacariyapariyosānaṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihareyya cha rattindivāni …
pe → Bm Si omit. (pts note)sei giorni,
pañca rattindivāni …cinque giorni,
cattāri rattindivāni …quattro giorni,
tīṇi rattindivāni …tre giorni,
dve rattindivāni …due giorni,
ekaṁ rattindivaṁ.o anche solo un giorno.
Tiṭṭhatu, rājakumāra, eko rattindivo.
eko rattindivo → ekaṁ rattindivaṁ (bj) | rattindivaṁ → eko rattindivo (bj: machasaṁ, syā, PTS)Figuriamoci un giorno,
Imehi pañcahi padhāniyaṅgehi samannāgato bhikkhu tathāgataṁ vināyakaṁ labhamāno sāyamanusiṭṭho pāto visesaṁ adhigamissati, pātamanusiṭṭho sāyaṁ visesaṁ adhigamissatī”ti.
adhigamissatīti → adhigamissati (bj) | sāyamanusiṭṭho → sāyam anusiṭṭho (pts) | pātamanusiṭṭho → pātam anusiṭṭho (pts)Quando un monaco con questi cinque fattori che supportano l’impegno spirituale ha il Realizzato come istruttore, può essere istruito la sera e raggiungere distinzione la mattina, o essere istruito la mattina e raggiungere distinzione la sera”.
Evaṁ vutte, bodhi rājakumāro bhagavantaṁ etadavoca:
evaṁ → evam (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Detto ciò, il principe Bodhi disse al Buddha:
“aho buddho, aho dhammo, aho dhammassa svākkhātatā.
svākkhātatā → Bm svākhyātatā; Bu incidentally svākkhātatā, reading (apparently) aho saṁghassa sampadā. (pts note)“Oh, il Buddha! Oh l’insegnamento! Oh, quanto è ben spiegato l’insegnamento!
Yatra hi nāma sāyamanusiṭṭho pāto visesaṁ adhigamissati, pātamanusiṭṭho sāyaṁ visesaṁ adhigamissatī”ti.
sāyamanusiṭṭho → sāyam anusiṭṭho (pts) | visesaṁ → visesam (pts) | pātamanusiṭṭho → pātam anusiṭṭho (pts)Dato che si può venire istruiti la sera e raggiugnere distinzione la mattina, o venire istruiti la mattina e raggiungere distinzione la sera”.
Evaṁ vutte, sañjikāputto māṇavo bodhiṁ rājakumāraṁ etadavoca:
bodhiṁ rājakumāraṁ → bodhirājakumāraṁ (bj) | bodhiṁ rājakumāraṁ etadavoca → bodhi-rājakumaraṁ etad avoca (pts)Detto ciò, Sañjikāputta disse al principe Bodhi:
“evameva panāyaṁ bhavaṁ bodhi:
evameva → evam eva (pts)“Anche se il Signor Bodhi dice così,
‘aho buddho, aho dhammo, aho dhammassa svākkhātatā’ti ca vadeti;
vadeti → vadesi (si); pavedeti (sya-all, km) | ca vadeti → pavedeti (sya-all) | svākkhātatāti ca → svākkhātatā ti (pts) | vadeti → vadesi (bj: sīmu8); pavedeti (bj: syā) | vadeti → vadesi (cck: sī.); pavedeti (cck: syā. kaṁ.) | vadeti → Skt ca vadesi; Si pavedeti. (pts note)
atha ca pana na taṁ bhavantaṁ gotamaṁ saraṇaṁ gacchati dhammañca bhikkhusaṅghañcā”ti.
pana → pana bhavaṁ (bj, sya-all) | bhavaṁ → atha ca pana (bj: machasaṁ, sīmu8, PTS) | gacchati → gacchāmi (bj: PTS) | pana → Si inserts bhavaṁ. (pts note) | gacchāmi → Si gacchati. (pts note) | bhikkhusaṅghañcāti → bhikkhusaṁghañcāti (ms2005) | gacchati dhammañca bhikkhusaṅghañcāti → gacchāmi dhammañ ca bhikkhusaṁghañ cāti (pts)non prende rifugio nel Signor Gotama, nell’insegnamento, e nella comunità monastica”
“Mā hevaṁ, samma sañjikāputta, avaca; mā hevaṁ, samma sañjikāputta, avaca.
hevaṁ → So Bm Si throughout; Sk heva the first time & hevaṁ the second time. (pts note)“Non dire così, caro Sañjikāputta, non dire così!
Sammukhā metaṁ, samma sañjikāputta, ayyāya sutaṁ, sammukhā paṭiggahitaṁ”.
paṭiggahitaṁ → paṭiggahītaṁ (bj, pts) | metaṁ samma → me taṁ (sya-all) | paṭigahītaṁ → Bm Si paṭiggahitaṁ. (pts note) | sammukhā metaṁ → sammukhāmetaṁ (bjt)Ho sentito e imparato questo in presenza di mia madre:
“Ekamidaṁ, samma sañjikāputta, samayaṁ bhagavā kosambiyaṁ viharati ghositārāme.una volta il Buddha dimorava vicino a Kosambī, nel monastero di Ghosita.
Atha kho me ayyā kucchimatī yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnā kho me ayyā bhagavantaṁ etadavoca:
etadavoca → etadoca (sya-all) | kucchimatī → kucchivatī (pts) | kucchimatī → kucchivatī (bj: PTS) | kucchivatī → So Skt Si; Bm kucchimati. (pts note) | me → Bm omits me. (pts note) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Allora mia madre incinta andò dal Buddha, si inchinò, si sedette a lato, e gli disse:
‘yo me ayaṁ, bhante, kucchigato kumārako vā kumārikā vā so bhagavantaṁ saraṇaṁ gacchati dhammañca bhikkhusaṅghañca.
bhikkhusaṅghañca → bhikkhusaṁghañca (ms2005) | dhammañca bhikkhusaṅghañca → dhammañ ca bhikkhusaṁghañ ca (pts)‘Signore, il principe o principessa nel mio grembo prende rifugio nel Buddha, nell’insegnamento, e nella comunità monastica.
Upāsakaṁ taṁ bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan’ti.
taṁ → naṁ (sya-all) | taṁ → Si upāsakaṁ naṁ. (pts note) | saraṇaṁ gatanti → saraṇaṅgatanti (th) | upāsakaṁ → upāsakan (pts) | gatanti → gatan ti (pts)Da oggi in poi, che il Buddha si ricordi del principe o principessa come discepoli laici che hanno preso rifugio a vita’.
Ekamidaṁ, samma sañjikāputta, samayaṁ bhagavā idheva bhaggesu viharati susumāragire bhesakaḷāvane migadāye.
susumāragire bhesakaḷāvane → suṁsumāragire bhesakalāvane (bj) | susumāragire → suṁsumāragire (sya-all, pts) | idheva → idh eva (pts)Un’altra volta il Buddha dimorava nella terra dei Bhagga sulla Collina del Coccodrillo, nel parco dei cervi del bosco di Bhesakaḷā.
Atha kho maṁ dhāti aṅkena haritvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhitā kho maṁ dhāti bhagavantaṁ etadavoca:
maṁ dhāti → mamaṁ dhātī (bj); dhātī (sya-all); mama dhātī (pts) | haritvā → vāhitvā (bj, pts); pāyitvā (sya-all) | dhāti → dhātī (sya-all, pts) | vāhitvā → pāyitvā (bj: syā); haritvā (bj: machasaṁ) | mamaṁ → maṁ dhātī (bj: machasaṁ, PTS) | pāyitvā → vāhitvā (sya-all: sī.) | dhātī → Bm Si dhāti; Skt dhāreti. (pts note) | vāhitvā → Skt aññena vāhitvā; Bm aṅgena haritvā; Si aṅkena pāyitvā, with note that the Sinh. reading for the latter word is vāhitvā. (pts note) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Allora la mia tata, portandomi in braccio, andò dal Buddha, si inchinò, si mise a lato, e gli disse:
‘ayaṁ, bhante, bodhi rājakumāro bhagavantaṁ saraṇaṁ gacchati dhammañca bhikkhusaṅghañca.
bodhi rājakumāro → bodhirājakumāro (bjt) | bhikkhusaṅghañca → bhikkhusaṁghañca (ms2005) | dhammañca bhikkhusaṅghañca → dhammañ ca bhikkhusaṁghañ ca (pts)‘Signore, il principe Bodhi prende rifugio nel Buddha, nell’insegnamento, e nella comunità monastica.
Upāsakaṁ taṁ bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan’ti.
taṁ → naṁ (sya-all) | saraṇaṁ gatanti → saraṇaṅgatanti (th) | gatanti → gatan ti (pts)Da oggi in poi, che il Buddha si ricordi di lui come un discepolo laico che ha preso rifugio a vita’.
Esāhaṁ, samma sañjikāputta, tatiyakampi bhagavantaṁ saraṇaṁ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca.
tatiyakampi → tatiyampi (bj, sya-all, pts) | tatiyam → Bm tatiyakaṁ. (pts note) | bhikkhusaṅghañca → bhikkhusaṁghañca (ms2005) | tatiyakampi → tatiyam pi (pts) | dhammañca bhikkhusaṅghañca → dhammañ ca bhikkhusaṁghañ ca (pts)Ora, per la terza volta, prendo rifugio nel Buddha, nell’insegnamento, e nella comunità monastica.
Upāsakaṁ maṁ bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.
saraṇaṁ gatanti → saraṇaṅgatanti (th) | upāsakaṁ → upāsakam (pts) | gatanti → gatan ti (pts)Da oggi in poi, che il Buddha si ricordi di me come un discepolo laico che ha preso rifugio a vita”.