Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Paṭisambhidāmagga
  • 2 Yuganaddhavagga

2.5. Virāgakathā

Virāgo maggo, vimutti phalaṁ.
virāgo → virogo (bj) | VIRĀGO → vītarāgo, S. (pts note)
Kathaṁ virāgo maggo?
virāgo → virāgo, S. (pts note) | maggo → S. omits. (pts note)
Sotāpattimaggakkhaṇe dassanaṭṭhena sammādiṭṭhi micchādiṭṭhiyā virajjati, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca virajjati, bahiddhā ca sabbanimittehi virajjati. Virāgo virāgārammaṇo virāgagocaro virāge samudāgato virāge ṭhito virāge patiṭṭhito.
samudāgato → samupāgato (sya-all) | samudāgato → vimokkho (bj: syā); mokkho (bj: a.paṭi) | samudāgato → samupāgato (cck: syā.) | samupāgato → samudāgato (sya-all: sī) | samudāgato → samupāgato, K., with samudāgato as vḷ. (pts note)

Virāgoti dve virāgā— nibbānañca virāgo, ye ca nibbānārammaṇatājātā dhammā sabbe virāgā hontīti—virāgā.
hontīti → honti (bj) | sabbe → sabbe ca (sya-all) | virāgā → virāgo (sya-all, pts) | ca → kesuci potthakesu yeva iti likhitaṁ (sya-all note) | ca → va, M. (pts note)
Sahajātāni sattaṅgāni virāgaṁ gacchantīti—virāgo maggo. Etena maggena buddhā ca sāvakā ca agataṁ disaṁ nibbānaṁ gacchantīti— aṭṭhaṅgiko maggo. Yāvatā puthusamaṇabrāhmaṇānaṁ parappavādānaṁ maggā, ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo aggo ca seṭṭho ca pāmokkho ca uttamo ca pavaro cāti—
pāmokkho → vimokkho (sya-all); mokkho (aṭṭha.) | pāmokkho → vimokkho (bj: syā); mokkho (bj: a.paṭi) | pāmokkho → vimokkho (cck: syā.); mokkho (cck: aṭṭha.) | vimokkho → sabbavāresu pāmokkhoti likhitaṁ (sya-all: sī) | parappavādānaṁ → parippavādānaṁ, S. (pts note) | pāmokkho → vimokkho, K., with pāmokkho as vḷ. (pts note)
maggānaṁ aṭṭhaṅgiko seṭṭho.

Abhiniropanaṭṭhena sammāsaṅkappo micchāsaṅkappā virajjati.
abhiniropanaṭṭhena → abhiropanaṭṭhena (sya-all, pts) | Abhiropanaṭṭhena → abhiniropanaṭṭhena, S. M. (pts note)
Pariggahaṭṭhena sammāvācā micchāvācāya virajjati. Samuṭṭhānaṭṭhena sammākammanto micchākammantā virajjati. Vodānaṭṭhena sammāājīvo micchāājīvā virajjati. Paggahaṭṭhena sammāvāyāmo micchāvāyāmā virajjati. Upaṭṭhānaṭṭhena sammāsati micchāsatiyā virajjati. Avikkhepaṭṭhena sammāsamādhi micchāsamādhito virajjati. Tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca virajjati. Bahiddhā ca sabbanimittehi virajjati. Virāgo virāgārammaṇo virāgagocaro virāge samudāgato virāge ṭhito virāge patiṭṭhito.
samudāgato → samupāgato (sya-all)

Virāgoti dve virāgā— nibbānañca virāgo, ye ca nibbānārammaṇatājātā dhammā sabbe virāgā hontīti—virāgā.
sabbe → sabbe ca (sya-all) | virāgā → virāgo (sya-all, pts)
Sahajātāni sattaṅgāni virāgaṁ gacchantīti—virāgo maggo. Etena maggena buddhā ca sāvakā ca agataṁ disaṁ nibbānaṁ gacchantīti— aṭṭhaṅgiko maggo.
maggo → magago (sya-all)
Yāvatā puthusamaṇabrāhmaṇānaṁ parappavādānaṁ maggā, ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo aggo ca seṭṭho ca pāmokkho ca uttamo ca pavaro cāti—
pāmokkho → vimokkho (sya-all) | pāmokkho → vimokkho (bj: syā); mokkho (bj: a.paṭi)
maggānaṁ aṭṭhaṅgiko seṭṭho.

Sakadāgāmimaggakkhaṇe dassanaṭṭhena sammādiṭṭhi …pe… avikkhepaṭṭhena sammāsamādhi oḷārikā kāmarāgasaññojanā paṭighasaññojanā oḷārikā kāmarāgānusayā paṭighānusayā virajjati, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca virajjati, bahiddhā ca sabbanimittehi virajjati. Virāgo virāgārammaṇo virāgagocaro virāge samudāgato virāge ṭhito virāge patiṭṭhito.
samudāgato → samupāgato (sya-all)

Virāgoti dve virāgā— nibbānañca virāgo, ye ca nibbānārammaṇatājātā dhammā sabbe virāgā hontīti—virāgā.
sabbe → sabbe ca (sya-all) | virāgā → virāgo (sya-all, pts)
Sahajātāni sattaṅgāni virāgaṁ gacchantīti—virāgo maggo. Etena maggena buddhā ca sāvakā ca agataṁ disaṁ nibbānaṁ gacchantīti— aṭṭhaṅgiko maggo. Yāvatā puthusamaṇabrāhmaṇānaṁ parappavādānaṁ maggā. Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo aggo ca seṭṭho ca pāmokkho ca uttamo ca pavaro cāti—
aggo ca → (sya-all) | pāmokkho → vimokkho (sya-all)
maggānaṁ aṭṭhaṅgiko seṭṭho.

Anāgāmimaggakkhaṇe dassanaṭṭhena sammādiṭṭhi …pe… avikkhepaṭṭhena sammāsamādhi anusahagatā kāmarāgasaññojanā paṭighasaññojanā anusahagatā kāmarāgānusayā paṭighānusayā virajjati, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca virajjati, bahiddhā ca sabbanimittehi virajjati.
anusahagatā kāmarāgasaññojanā → aṇusahagatā kāmārāgasaññojanā (bj) | anusahagatā kāmarāgānusayā → aṇusahagatā (bj) | anusahagatā → aṇusahagatā (sya-all, pts)
Virāgo virāgārammaṇo …pe… maggānaṁ aṭṭhaṅgiko seṭṭho.

Arahattamaggakkhaṇe dassanaṭṭhena sammādiṭṭhi …pe… avikkhepaṭṭhena sammāsamādhi rūparāgā arūparāgā mānā uddhaccā avijjāya mānānusayā bhavarāgānusayā avijjānusayā virajjati, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca virajjati, bahiddhā ca sabbanimittehi virajjati virāgo virāgārammaṇo virāgagocaro virāge samudāgato virāge ṭhito virāge patiṭṭhito.
sabbanimittehi → sabbanimittehi virajjahi (bj) | samudāgato → samudānagato (bj); samupāgato (sya-all)

Virāgoti dve virāgā— nibbānañca virāgo, ye ca nibbānārammaṇatājātā dhammā sabbe virāgā hontīti—virāgā.
hontīti → honti (bj) | sabbe → sabbe ca (sya-all) | virāgā → virāgo (sya-all, pts)
Sahajātāni sattaṅgāni virāgaṁ gacchantīti—virāgo maggo. Etena maggena buddhā ca sāvakā ca agataṁ disaṁ nibbānaṁ gacchantīti— aṭṭhaṅgiko maggo. Yāvatā puthusamaṇabrāhmaṇānaṁ parappavādānaṁ maggā. Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo aggo ca seṭṭho ca pāmokkho ca uttamo ca pavaro cāti—
pāmokkho → vimokkho (sya-all)
maggānaṁ aṭṭhaṅgiko seṭṭho.

Dassanavirāgo sammādiṭṭhi.
dassanavirāgo → dassanacirāgo (bj)
Abhiniropanavirāgo sammāsaṅkappo.
abhiniropanavirāgo → abhiropanavirāgo (sya-all, pts) | abhiropanavirāgo → All MSS. have abhiropana- here. (pts note)
Pariggahavirāgo sammāvācā. Samuṭṭhānavirāgo sammākammanto. Vodānavirāgo sammāājīvo. Paggahavirāgo sammāvāyāmo. Upaṭṭhānavirāgo sammāsati. Avikkhepavirāgo sammāsamādhi. Upaṭṭhānavirāgo satisambojjhaṅgo.
satisambojjhaṅgo → satisambojjhaṅgā (bj)
Pavicayavirāgo dhammavicayasambojjhaṅgo. Paggahavirāgo vīriyasambojjhaṅgo.
vīriyasambojjhaṅgo pharaṇavirāgo → viriyasambojjhaṅgo eraṇavirāgo (bj)
Pharaṇavirāgo pītisambojjhaṅgo. Upasamavirāgo passaddhisambojjhaṅgo. Avikkhepavirāgo samādhisambojjhaṅgo. Paṭisaṅkhānavirāgo upekkhāsambojjhaṅgo. Assaddhiye akampiyavirāgo saddhābalaṁ. Kosajje akampiyavirāgo vīriyabalaṁ. Pamāde akampiyavirāgo satibalaṁ. Uddhacce akampiyavirāgo samādhibalaṁ. Avijjāya akampiyavirāgo paññābalaṁ. Adhimokkhavirāgo saddhindriyaṁ. Paggahavirāgo vīriyindriyaṁ. Upaṭṭhānavirāgo satindriyaṁ. Avikkhepavirāgo samādhindriyaṁ. Dassanavirāgo paññindriyaṁ. Ādhipateyyaṭṭhena indriyāni virāgo. Akampiyaṭṭhena balaṁ virāgo.
balaṁ → balā (sya-all, pts)
Niyyānaṭṭhena bojjhaṅgā virāgo. Hetuṭṭhena maggo virāgo.
hetuṭṭhena → hetaṭṭhena (sya-all)
Upaṭṭhānaṭṭhena satipaṭṭhānā virāgo. Padahanaṭṭhena sammappadhānā virāgo. Ijjhanaṭṭhena iddhipādā virāgo.
virāgo → virāgā (bj: sī)
Tathaṭṭhena saccā virāgo. Avikkhepaṭṭhena samatho virāgo. Anupassanaṭṭhena vipassanā virāgo. Ekarasaṭṭhena samathavipassanā virāgo. Anativattanaṭṭhena yuganaddhaṁ virāgo.
yuganaddhaṁ → yuganandhaṁ (pts) | yuganaddhaṁ → yuganandhaṁ (bj: PTS)
Saṁvaraṭṭhena sīlavisuddhi virāgo. Avikkhepaṭṭhena cittavisuddhi virāgo. Dassanaṭṭhena diṭṭhivisuddhi virāgo. Vimuttaṭṭhena vimokkho virāgo. Paṭivedhaṭṭhena vijjā virāgo. Pariccāgaṭṭhena vimutti virāgo. Samucchedaṭṭhena khaye ñāṇaṁ virāgo.
samucchedaṭṭhena → samucchedanaṭṭhena (bj)
Chando mūlaṭṭhena virāgo. Manasikāro samuṭṭhānaṭṭhena virāgo. Phasso samodhānaṭṭhena virāgo. Vedanā samosaraṇaṭṭhena virāgo. Samādhi pamukhaṭṭhena virāgo. Sati ādhipateyyaṭṭhena virāgo. Paññā taduttaraṭṭhena virāgo.
taduttaraṭṭhena → tatuttaraṭṭhena (cck, pts) | taduttaraṭṭhena → tatuttaraṭṭhena (bj: machasaṁ, PTS)
Vimutti sāraṭṭhena virāgo. Amatogadhaṁ nibbānaṁ pariyosānaṭṭhena maggo.
maggo → virāgo (bj) | virāgo → pariyosānaṭṭhena maggo (machasaṁ); pariyosāna cirāgo (sī); “amatogadhaṁ -pe- virāgo”ti syā PTS potthakesu na dissati (bj note)

Dassanamaggo sammādiṭṭhi, abhiniropanamaggo sammāsaṅkappo …pe…
abhiniropanamaggo → abhiropanamaggo (sya-all, pts)
amatogadhaṁ nibbānaṁ pariyosānaṭṭhena maggo.
maggo → virāgo (bj)
Evaṁ virāgo maggo.

Kathaṁ vimutti phalaṁ? Sotāpattiphalakkhaṇe dassanaṭṭhena sammādiṭṭhi micchādiṭṭhiyā vimuttā hoti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vimuttā hoti, bahiddhā ca sabbanimittehi vimuttā hoti, vimutti vimuttārammaṇā vimuttigocarā vimuttiyā samudāgatā vimuttiyā ṭhitā vimuttiyā patiṭṭhitā.
samudāgatā → samupāgatā (sya-all) | patiṭṭhitā → paṭiṭṭhitā (pts)
Vimuttīti dve muttiyo—
muttiyo → vimuttiyo (bj, sya-all)
nibbānañca vimutti, ye ca nibbānārammaṇatājātā dhammā sabbe ca vimuttā hontīti—
nibbānārammaṇatājātā → nibbanārammaṇātā jātā (bj) | ca → (bj, pts) | sabbe → sabbe ca (bj: machasaṁ)
vimutti phalaṁ.

Abhiniropanaṭṭhena sammāsaṅkappo micchāsaṅkappā vimutto hoti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vimutto hoti, bahiddhā ca sabbanimittehi vimutto hoti, vimutti vimuttārammaṇā vimuttigocarā vimuttiyā samudāgatā vimuttiyā ṭhitā vimuttiyā patiṭṭhitā.
vimutto → vimuttā (bj) | abhiniropanaṭṭhena → abhiropanaṭṭhena (sya-all, pts) | samudāgatā → samupāgatā (sya-all) | patiṭṭhitā → paṭiṭṭhitā (pts) | abhiniropanaṭṭhena → abhiropanaṭṭhena (bj: syā, PTS)
Vimuttīti dve vimuttiyo— nibbānañca vimutti, ye ca nibbānārammaṇatājātā dhammā sabbe vimuttā hontīti—
nibbānārammaṇatājātā → nibbanārammaṇātā jātā (bj) | sabbe → sabbe ca (sya-all)
vimutti phalaṁ.

Pariggahaṭṭhena sammāvācā micchāvācāya vimuttā hoti, samuṭṭhānaṭṭhena sammākammanto micchākammantā vimutto hoti, vodānaṭṭhena sammāājīvo micchāājīvā vimutto hoti, paggahaṭṭhena sammāvāyāmo micchāvāyāmā vimutto hoti, upaṭṭhānaṭṭhena sammāsati micchāsatiyā vimuttā hoti, avikkhepaṭṭhena sammāsamādhi micchāsamādhito vimutto hoti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vimutto hoti, bahiddhā ca sabbanimittehi vimutto hoti, vimutti vimuttārammaṇā vimuttigocarā vimuttiyā samudāgatā vimuttiyā ṭhitā vimuttiyā patiṭṭhitā.
micchāvācāya → vicchāvācāya (bj) | samudāgatā → samupāgatā (sya-all) | vimutto → vimuttā (pts) | patiṭṭhitā → paṭiṭṭhitā (pts)
Vimuttīti dve vimuttiyo— nibbānañca vimutti, ye ca nibbānārammaṇatājātā dhammā sabbe vimuttā hontīti—
nibbānārammaṇatājātā → nibbanārammaṇatā jātā (bj) | sabbe → sabbe ca (sya-all)
vimutti phalaṁ.

Sakadāgāmiphalakkhaṇe dassanaṭṭhena sammādiṭṭhi …pe… avikkhepaṭṭhena sammāsamādhi oḷārikā kāmarāgasaññojanā paṭighasaññojanā oḷārikā kāmarāgānusayā paṭighānusayā vimutto hoti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vimutto hoti, bahiddhā ca sabbanimittehi vimutto hoti, vimutti vimuttārammaṇā vimuttigocarā vimuttiyā samudāgatā vimuttiyā ṭhitā vimuttiyā patiṭṭhitā.
samudāgatā → samupāgatā (sya-all); samuḍāgatā (pts) | patiṭṭhitā → paṭiṭṭhitā (pts)
Vimuttīti dve vimuttiyo— nibbānañca vimutti, ye ca nibbānārammaṇatājātā dhammā sabbe vimuttā hontīti—
sabbe → sabbe ca (sya-all)
vimutti phalaṁ.

Anāgāmiphalakkhaṇe dassanaṭṭhena sammādiṭṭhi …pe… avikkhepaṭṭhena sammāsamādhi anusahagatā kāmarāgasaññojanā paṭighasaññojanā anusahagatā kāmarāgānusayā paṭighānusayā vimutto hoti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vimutto hoti, bahiddhā ca sabbanimittehi vimutto hoti, vimutti vimuttārammaṇā vimuttigocarā vimuttiyā samudāgatā vimuttiyā ṭhitā vimuttiyā patiṭṭhitā …pe….
anusahagatā → aṇusahagatā (sya-all, pts) | samudāgatā → samupāgatā (sya-all) | khandhehi → khandehi (pts)

Arahattaphalakkhaṇe dassanaṭṭhena sammādiṭṭhi …pe… avikkhepaṭṭhena sammāsamādhi rūparāgā arūparāgā mānā uddhaccā avijjāya mānānusayā bhavarāgānusayā avijjānusayā vimutto hoti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vimutto hoti, bahiddhā ca sabbanimittehi vimutto hoti, vimutti vimuttārammaṇā vimuttigocarā vimuttiyā samudāgatā vimuttiyā ṭhitā vimuttiyā patiṭṭhitā.
vimutto → vimuttā (bj) | ṭhitā vimuttiyā → (bj) | samudāgatā → samupāgatā (sya-all) | patiṭṭhitā → paṭiṭṭhitā (pts)
Vimuttīti dve vimuttiyo— nibbānañca vimutti, ye ca nibbānārammaṇatājātā dhammā sabbe vimuttā hontīti—
nibbānārammaṇatājātā → nibbanārammaṇatā jātā (bj) | sabbe → sabbe ca (sya-all)
vimutti phalaṁ.

Dassanavimutti sammādiṭṭhi …pe… avikkhepavimutti sammāsamādhi, upaṭṭhānavimutti satisambojjhaṅgo, paṭisaṅkhānavimutti upekkhāsambojjhaṅgo.
upekkhāsambojjhaṅgo → upekkho sambojjhaṅgo (bj)
Assaddhiye akampiyavimutti saddhābalaṁ …pe… avijjāya akampiyavimutti paññābalaṁ. Adhimokkhavimutti saddhindriyaṁ …pe… dassanavimutti paññindriyaṁ.

Ādhipateyyaṭṭhena indriyā vimutti.
indriyā → indriyāni (bj)
Akampiyaṭṭhena balā vimutti, niyyānaṭṭhena bojjhaṅgā vimutti, hetuṭṭhena maggo vimutti, upaṭṭhānaṭṭhena satipaṭṭhānā vimutti, padahanaṭṭhena sammappadhānā vimutti, ijjhanaṭṭhena iddhipādā vimutti, tathaṭṭhena saccā vimutti, avikkhepaṭṭhena samatho vimutti, anupassanaṭṭhena vipassanā vimutti, ekarasaṭṭhena samathavipassanā vimutti, anativattanaṭṭhena yuganaddhaṁ vimutti, saṁvaraṭṭhena sīlavisuddhi vimutti, avikkhepaṭṭhena cittavisuddhi vimutti, dassanaṭṭhena diṭṭhivisuddhi vimutti, vimuttaṭṭhena vimokkho vimutti, paṭivedhaṭṭhena vijjā vimutti, pariccāgaṭṭhena vimutti vimutti, paṭippassaddhiyaṭṭhena anuppāde ñāṇaṁ vimutti, chando mūlaṭṭhena vimutti, manasikāro samuṭṭhānaṭṭhena vimutti, phasso samodhānaṭṭhena vimutti, vedanā samosaraṇaṭṭhena vimutti, samādhi pamukhaṭṭhena vimutti, sati ādhipateyyaṭṭhena vimutti, paññā taduttaraṭṭhena vimutti, vimutti sāraṭṭhena vimutti, amatogadhaṁ nibbānaṁ pariyosānaṭṭhena vimutti.
taduttaraṭṭhena → tatuttaraṭṭhena (cck, pts) | hetuṭṭhena → hetaṭṭhena (sya-all) | ekarasaṭṭhena → ekarsaṭṭhena (sya-all) | paṭippassaddhiyaṭṭhena → paṭippassaddhaṭṭhena vimutti (sya-all) | yuganaddhaṁ → yuganandhaṁ (pts) | paṭippassaddhiyaṭṭhena anuppāde → samucchedaṭṭhena khaye (pts) | vimutti → maggo (pts)
Evaṁ vimutti phalaṁ. Evaṁ virāgo maggo, vimutti phalanti.

Virāgakathā niṭṭhitā.

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions