- Saṁyutta Nikāya 12.32Verbundene Lehrreden 12.32
- 4. Kaḷārakhattiyavagga4. Das Kapitel mit Kaḷāra dem Adligen
KaḷārasuttaMit Kaḷāra dem Adligen
Sāvatthiyaṁ viharati.
viharati → (bj)In Sāvatthī.
Atha kho kaḷārakhattiyo bhikkhu yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā sāriputtena saddhiṁ sammodi.
sāriputto → sārīputto (sya-all) | sāriputtena → sārīputtena (sya-all)Da ging der Mönch Kaḷāra der Adlige zum Ehrwürdigen Sāriputta und tauschte Willkommensgrüße mit ihm aus.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho kaḷārakhattiyo bhikkhu āyasmantaṁ sāriputtaṁ etadavoca:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | sāriputtaṁ etadavoca moḷiyaphagguno → sāriputtam etad avoca moliyaphagguno (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts)Nach der Begrüßung und dem Austausch von Höflichkeiten setzte er sich zur Seite hin und sagte zu ihm:
“moḷiyaphagguno, āvuso sāriputta, bhikkhu sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvatto”ti.
moḷiyaphagguno → moliyaphagguṇo (bj); moliyaphagguno (sya-all) | sāriputta → sāriīputta (sya-all) | sikkhaṁ → sikkham (pts) | hīnāyāvattoti → hīnāyāvatto ti (pts)„Geehrter Sāriputta, der Mönch Phagguna mit dem Scheitelknoten hat sich von der Schulung losgesagt und sich wieder einem geringeren Leben zugewandt.“
“Na hi nūna so āyasmā imasmiṁ dhammavinaye assāsamalatthā”ti.
na hi → naha (bj, sya-all) | assāsamalatthāti → assāsam alatthāti (pts)„Dieser Ehrwürdige kann in dieser Lehre und Schulung keine Befriedigung gefunden haben.“
“Tena hāyasmā sāriputto imasmiṁ dhammavinaye assāsaṁ patto”ti?
hāyasmā → āyasmā (pts) | tena hāyasmā → tenahāyasmā (th) | assāsaṁ pattoti → assāsampattoti (th) | imasmiṁ → imasmim (pts) | assāsaṁ pattoti → assāsam patto ti (pts)„Nun, hat der Ehrwürdige Sāriputta in dieser Lehre und Schulung Befriedigung gefunden?“
“Na khvāhaṁ, āvuso, kaṅkhāmī”ti.
khvāhaṁ → khvāham (pts)„Geehrter, ich habe keine Ungewissheit.“
“Āyatiṁ, panāvuso”ti?
āyatiṁ panāvusoti → āyatimpanāvusoti (bjt) | āyatiṁ → āyatim (pts)„Und in Zukunft?“
“Na khvāhaṁ, āvuso, vicikicchāmī”ti.
na khvāhaṁ → nakhvāham (pts)„Ich habe keinen Zweifel.“
Atha kho kaḷārakhattiyo bhikkhu uṭṭhāyāsanā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho kaḷārakhattiyo bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:
bhagavantaṁ etadavoca āyasmatā → bhagavantam etad avoca ayasmatā (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | ekamantaṁ → ekam antam (pts)Da ging Kaḷāra der Adlige zum Buddha, verbeugte sich, setzte sich zur Seite hin und sagte zu ihm:
“āyasmatā, bhante, sāriputtena aññā byākatā:
āyasmatā → ayasmatā (pts) | byākatā → vyākatā (pts)„Herr, der Ehrwürdige Sāriputta hat sich für erleuchtet erklärt:
‘khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānāmī”ti.
jāti → jati (pts) | nāparaṁ → nāparam (pts)‚Ich verstehe: „Wiedergeburt ist beendet; das geistliche Leben ist erfüllt; was zu tun war, ist getan; es gibt nichts weiter für diesen Ort.“‘“
Atha kho bhagavā aññataraṁ bhikkhuṁ āmantesi:
aññataraṁ bhikkhuṁ → aññataram bhikkhum (pts)Da wandte sich der Buddha an einen Mönch:
“ehi tvaṁ, bhikkhu, mama vacanena sāriputtaṁ āmantehi:
sāriputtaṁ → sāriputtam (pts)„Bitte, Mönch, sag Sāriputta in meinem Namen,
‘satthā taṁ, āvuso sāriputta, āmantetī’”ti.
taṁ → tam (pts)dass der Lehrer ihn rufen lässt.“
“Evaṁ, bhante”ti kho so bhikkhu bhagavato paṭissutvā yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ sāriputtaṁ etadavoca:
paṭisutvā → S1-3 paṭiss- always (pts note) | evaṁ bhanteti → evam bhante ti (pts) | sāriputtaṁ etadavoca → sāriputtam etad avoca (pts)„Ja, Herr“, antwortete der Mönch. Er ging zu Sāriputta und sagte zu ihm:
“satthā taṁ, āvuso sāriputta, āmantetī”ti.
sāriputta → sārīputta (sya-all) | taṁ → tam (pts) | āmantetīti → āmāntetīti (pts)„Geehrter Sāriputta, der Lehrer lässt dich rufen.“
“Evaṁ, āvuso”ti kho āyasmā sāriputto tassa bhikkhuno paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ sāriputtaṁ bhagavā etadavoca:
evaṁ āvusoti → evamāvusoti (bjt, th) | evaṁ āvusoti → evam āvuso ti (pts) | paṭissutvā → paṭisutvā (pts) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | ekamantaṁ → ekam antam (pts) | āyasmantaṁ → āyasmantam (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)„Ja, Geehrter“, antwortete Sāriputta. Er ging zum Buddha, verbeugte sich und setzte sich zur Seite hin. Der Buddha sagte zu ihm:
“saccaṁ kira tayā, sāriputta, aññā byākatā:
byākatā → vyākatā (pts)„Sāriputta, ist es wirklich wahr, dass du dich für erleuchtet erklärt hast:
‘khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānāmī”ti?
khīṇā → khīnā (pts) | nāparaṁ → nāparam (pts)‚Ich verstehe: „Wiedergeburt ist beendet; das geistliche Leben ist erfüllt; was zu tun war, ist getan; es gibt nichts weiter für diesen Ort“‘?“
“Na kho, bhante, etehi padehi etehi byañjanehi attho vutto”ti.
attho → attho ca (bj, sya-all, km, mr) | attho → attho (bj: machasaṁ) | attho → attho ca (cck: syā. kaṁ. ka.) | kho → B khvātaṁ or khvaham (to be read khvāyaṁ) (pts note) | attho → All the MSS. add ca (pts note) | byañjanehi → vyañjanehi (pts) | vuttoti → vutto ti (pts)„Herr, ich habe die Sache nicht in diese Worte und Ausdrücke gefasst.“
“Yena kenacipi, sāriputta, pariyāyena kulaputto aññaṁ byākaroti, atha kho byākataṁ byākatato daṭṭhabban”ti.
yena kenacipi sāriputta → yenakenacipi sāriīputta (sya-all) | kenacipi → kenaci pi (pts) | byākaroti → vyākaroti (pts) | byākataṁ byākatato → vyākatam vyākatato (pts)„Sāriputta, ganz gleich, auf welche Art ein ehrbarer Mensch seine Erleuchtung erklärt – was er erklärt hat, soll immer als solches betrachtet werden.“
“Nanu ahampi, bhante, evaṁ vadāmi:
ahampi → aham pi (pts) | evaṁ → evam (pts)„Herr, habe ich nicht auch gesagt,
‘na kho, bhante, etehi padehi etehi byañjanehi attho vutto’”ti.
attho → attho ca (bj, sya-all) | byañjanehi → vyañjanehi (pts) | vuttoti → vutto ti (pts)dass ich die Sache nicht in diese Worte und Ausdrücke gefasst habe?“
“Sace taṁ, sāriputta, evaṁ puccheyyuṁ:
evaṁ puccheyyuṁ → evam puccheyyum (pts)„Sāriputta, angenommen, du würdest gefragt:
‘kathaṁ jānatā pana tayā, āvuso sāriputta, kathaṁ passatā aññā byākatā—
kathaṁ → katham (pts) | byākatā → vyākatā (pts)‚Aber geehrter Sāriputta, auf welche Art hast du erkannt und gesehen, sodass du dich für erleuchtet erklären konntest:
khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyāti pajānāmī’ti.„Ich verstehe: ‚Wiedergeburt ist beendet; das geistliche Leben ist erfüllt; was zu tun war, ist getan; es gibt nichts weiter für diesen Ort.‘“‘
Evaṁ puṭṭho tvaṁ, sāriputta, kinti byākareyyāsī”ti?
evaṁ → evam (pts) | byākareyyāsīti → vyākareyyāsīti (pts)Wie würdest du antworten?“
“Sace maṁ, bhante, evaṁ puccheyyuṁ:
maṁ → mam (pts) | evaṁ → evam (pts)„Herr, wenn ich so gefragt würde,
‘kathaṁ jānatā pana tayā, āvuso sāriputta, kathaṁ passatā aññā byākatā—
kathaṁ → katham (pts) | byākatā → vyākatā (pts)
khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyāti pajānāmī’ti;
nāparaṁ → nāparam (pts)
evaṁ puṭṭhohaṁ, bhante, evaṁ byākareyyaṁ:
puṭṭhohaṁ → puṭṭhāhaṁ (pts1ed, pts2ed, mr) | byākareyyaṁ yaṁnidānā āvuso → byākareyyanti yannidānāvuso (bj) | puṭṭhohaṁ → puṭṭho ahaṁ (cck: syā. kaṁ.); puṭṭhāhaṁ (cck: pī. ka.) | puṭṭhohaṁ bhante → puṭṭhohambhante (bjt)würde ich antworten:
‘yaṁnidānā, āvuso, jāti, tassa nidānassa khayā khīṇasmiṁ khīṇāmhīti viditaṁ.
khīṇāmhīti → khīṇamiti (bj, pts) | yaṁnidānā āvuso → yaṁnidānāvuso (sya-all) | khayā → saṅkhayā (sya-all) | khīṇāmhīti viditaṁ khīṇāmhīti → khīṇamiti (sya-all) | khīṇamiti → khīṇāmhīti (bj: machasaṁ) | Yaṁnidānā → S1-3 nidānaṁ; C nidānāvuso (pts note) | khīṇasmiṁ → S3 khīṇāsmi (pts note) | iti → B khiṇāmhiti (pts note) | yaṁnidānā āvuso → yannidānāvuso (bjt) | khīṇāmhīti → khīṇam iti (pts)‚Geehrte, als die Quelle der Wiedergeburt versiegte, erkannte ich: „Sie ist versiegt“.
Khīṇāmhīti viditvā—
khīṇāmhīti → khīṇasmiṁ khīṇamihīti (bj); khīṇasmiṁ khīṇam iti (pts) | khīṇasmiṁ → Omitted by B (pts note) | iti → B khīṇāmhīti (pts note)Aufgrund dieses Wissens
khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyāti pajānāmī’ti.
khīṇā → khīnā (pts) | pajānāmīti evaṁ puṭṭhohaṁ → pajānāmī ti evam puṭṭhāham (pts) | khīṇā jāti → khīṇājāti (my) | nāparaṁ → nāparam (pts)verstehe ich: „Wiedergeburt ist beendet; das geistliche Leben ist erfüllt; was zu tun war, ist getan; es gibt nichts weiter für diesen Ort.“‘
Evaṁ puṭṭhohaṁ, bhante, evaṁ byākareyyan”ti.
puṭṭhohaṁ bhante → puṭṭhohambhante (bjt)So würde ich eine solche Frage beantworten.“
“Sace pana taṁ, sāriputta, evaṁ puccheyyuṁ:
evaṁ → evam (pts)„Und weiter, Sāriputta, angenommen, du würdest gefragt:
‘jāti panāvuso sāriputta, kiṁnidānā kiṁsamudayā kiṁjātikā kiṁpabhavā’ti?
kiṁsamudayā → S3 kimnidānaṁ kiṁsamudayaṁ (corrected from samudayā) (pts note) | kiṁnidānā → kinnidānā (bjt) | kiṁjātikā kiṁpabhavāti → kiñjātikā kimpabhavāti (bjt) | kiṁjātikā kiṁpabhavāti → kiṁ jātikā kimpabhavāti (pts)‚Aber was ist die Quelle, der Ursprung, die Wiege und die Herkunft der Wiedergeburt?‘
Evaṁ puṭṭho taṁ, sāriputta, kinti byākareyyāsī”ti?
taṁ → tvaṁ (bj, sya-all, pts) | evaṁ → evam (pts) | byākareyyāsīti → vyākareyyāsīti (pts)Wie würdest du antworten?“
“Sace maṁ, bhante, evaṁ puccheyyuṁ:
maṁ → mam (pts) | evaṁ → evam (pts)„Herr, wenn ich so gefragt würde,
‘jāti panāvuso sāriputta, kiṁnidānā kiṁsamudayā kiṁjātikā kiṁpabhavā’ti?
kiṁnidānā → kinnidānā (bjt) | kiṁjātikā kiṁpabhavāti → kiñjātikā kimpabhavāti (bjt) | kiṁsamudayā kiṁjātikā kiṁpabhavāti → kimpabhavāti (pts)
Evaṁ puṭṭhohaṁ, bhante, evaṁ byākareyyaṁ:würde ich antworten:
‘jāti kho, āvuso, bhavanidānā bhavasamudayā bhavajātikā bhavappabhavā’ti.
kho → S1-3 omit kho (pts note) | bhavappabhavāti → bhavapabhavāti (pts)‚Fortgesetztes Dasein ist die Quelle, der Ursprung, die Wiege und die Herkunft der Wiedergeburt.‘
Evaṁ puṭṭhohaṁ, bhante, evaṁ byākareyyan”ti.
puṭṭhohaṁ → puṭṭhāham (pts) | byākareyyanti → vyākareyyanti (pts)So würde ich eine solche Frage beantworten.“
“Sace pana taṁ, sāriputta, evaṁ puccheyyuṁ:„Und weiter, Sāriputta, angenommen, du würdest gefragt:
‘bhavo panāvuso sāriputta, kiṁnidāno kiṁsamudayo kiṁjātiko kiṁpabhavo’ti?
sāriputta → sariputto (pts) | kiṁnidāno → kinnidāno (bjt) | kiṁjātiko kiṁpabhavoti → kiñjātiko kimpabhavoti (bjt) | kiṁpabhavoti → kimpabhavoti (pts)‚Was ist die Quelle des fortgesetzten Daseins?‘
Evaṁ puṭṭho tvaṁ, sāriputta, kinti byākareyyāsī”ti?
evaṁ → evam (pts) | byākareyyāsīti → vyākareyyāsīti (pts)Wie würdest du antworten?“
“Sace maṁ, bhante, evaṁ puccheyyuṁ:
puccheyyuṁ → puccheyyum (pts)„Herr, wenn ich so gefragt würde,
‘bhavo panāvuso sāriputta, kiṁnidāno kiṁsamudayo kiṁjātiko kiṁpabhavo’ti?
kiṁnidāno → kinnidāno (bjt) | kiṁjātiko kiṁpabhavoti → kiñjātiko kimpabhavo ti (bjt)
Evaṁ puṭṭhohaṁ, bhante, evaṁ byākareyyaṁ:
puṭṭhohaṁ → puṭṭho (pts) | byākareyyaṁ → vyākareyyaṁ (pts)würde ich antworten:
‘bhavo kho, āvuso, upādānanidāno upādānasamudayo upādānajātiko upādānappabhavo’ti.
upādānappabhavoti evaṁ puṭṭhohaṁ → upādāna pabhāvoti evam puṭṭhāham (pts)‚Ergreifen ist die Quelle des fortgesetzten Daseins.‘
Evaṁ puṭṭhohaṁ, bhante, evaṁ byākareyyan”ti.So würde ich eine solche Frage beantworten.“
“Sace pana taṁ, sāriputta, evaṁ puccheyyuṁ:
evaṁ → evam (pts)„Und weiter, Sāriputta, angenommen, du würdest gefragt:
‘upādānaṁ panāvuso …pe…
panāvuso → panāvuso sāriputta kiṁnidānaṁ (sya-all) | pe → spelled out in full (bjt) | upādānaṁ → upādānam (pts)‚Was ist die Quelle des Ergreifens?‘ …
sace pana taṁ, sāriputta, evaṁ puccheyyuṁ—
sace → sa ce (pts)Und weiter, Sāriputta, angenommen, du würdest gefragt:
taṇhā panāvuso sāriputta, kiṁnidānā kiṁsamudayā kiṁjātikā kiṁpabhavā’ti?
sāriputta → (pts) | kiṁnidānā → kinnidānā (bjt) | kiṁpabhavāti → kimpabhavāti (bjt) | kiṁpabhavāti → kiṁ pabhavāti (pts)‚Was ist die Quelle des Verlangens?‘
Evaṁ puṭṭho tvaṁ, sāriputta, kinti byākareyyāsī”ti?
byākareyyāsīti → vyākareyyāsīti (pts)Wie würdest du antworten?“
“Sace maṁ, bhante, evaṁ puccheyyuṁ:
maṁ → mam (pts) | evaṁ → evam (pts)„Herr, wenn ich so gefragt würde,
‘taṇhā panāvuso sāriputta, kiṁnidānā kiṁsamudayā kiṁjātikā kiṁpabhavā’ti?
kiṁpabhavāti evaṁ puṭṭhohaṁ → kimpabhavāti evam puṭṭhāham (pts) | kiṁnidānā → kinnidānā (bjt) | kiṁjātikā kiṁpabhavāti → kiñjātikā kimpabhavāti (bjt)
Evaṁ puṭṭhohaṁ, bhante, evaṁ byākareyyaṁ:würde ich antworten:
‘taṇhā kho, āvuso, vedanānidānā vedanāsamudayā vedanājātikā vedanāpabhavā’ti.‚Gefühl ist die Quelle des Verlangens.‘
Evaṁ puṭṭhohaṁ, bhante, evaṁ byākareyyan”ti.
evaṁ puṭṭhohaṁ → evam puṭṭhāham (pts)So würde ich eine solche Frage beantworten.“
“Sace pana taṁ, sāriputta, evaṁ puccheyyuṁ:
sace pana taṁ → sacepana tam (pts) | evaṁ → evam (pts)„Und weiter, Sāriputta, angenommen, du würdest gefragt:
‘kathaṁ jānato pana te, āvuso sāriputta, kathaṁ passato yā vedanāsu nandī sā na upaṭṭhāsī’ti.
sāriputta → sāriīputta (sya-all) | nandī → nandi (sya-all) | kathaṁ → katham (pts) | vedanāsu nandī → vedanā sunandī (pts)‚Aber auf welche Art hast du erkannt und gesehen, sodass da kein Genießen von Gefühlen mehr war?‘
Evaṁ puṭṭho tvaṁ, sāriputta, kinti byākareyyāsī”ti?
byākareyyāsīti → vyākareyyāsīti (bjt, pts) | evaṁ → evam (pts)Wie würdest du antworten?“
“Sace maṁ, bhante, evaṁ puccheyyuṁ:
maṁ → mam (pts) | evaṁ → evam (pts)„Herr, wenn ich so gefragt würde,
‘kathaṁ jānato pana te, āvuso sāriputta, kathaṁ passato yā vedanāsu nandī sā na upaṭṭhāsī’ti evaṁ puṭṭhohaṁ, bhante, evaṁ byākareyyaṁ:
nandī → nandi (sya-all) | puṭṭhohaṁ → puṭṭho ahaṁ (sya-all) | sāriputta kathaṁ → katham (pts) | evaṁ puṭṭhohaṁ → evam puṭṭāham (pts) | vedanāsu nandī → vedanā sunandī (pts) | byākareyyaṁ → vyākareyyaṁ (pts)würde ich antworten:
‘tisso kho imā, āvuso, vedanā.‚Geehrte, es gibt drei Gefühle.
Katamā tisso?Welche drei?
Sukhā vedanā, dukkhā vedanā, adukkhamasukhā vedanā.Angenehmes, schmerzhaftes und neutrales Gefühl.
Imā kho, āvuso, tisso vedanā aniccā.Diese drei Gefühle sind unbeständig,
Yadaniccaṁ taṁ dukkhanti
yadaniccaṁ taṁ → yad aniccaṁ tam (pts)und was unbeständig ist, ist Leiden.
viditaṁ, yā vedanāsu nandī sā na upaṭṭhāsī’ti.
viditaṁ → vidite (pts1ed, pts2ed); viditā (ṭīkā) | nandī → nandi (sya-all) | viditaṁ → vidite (pts) | upaṭṭhāsīti → yā vedanāsu na sā nandī upaṭṭhāsīti (bj: sīmu3) | viditaṁ → viditā (cck: ṭīkā) | vedanāsu nandī → vedanā sunandī (pts)Als ich das verstand, war da kein Genießen von Gefühlen mehr.‘
Evaṁ, puṭṭhohaṁ, bhante, evaṁ byākareyyan”ti.
puṭṭhohaṁ → puṭṭho ahaṁ (sya-all) | evaṁ puṭṭhohaṁ → evam puṭṭhāham (pts)So würde ich eine solche Frage beantworten.“
“Sādhu sādhu, sāriputta.„Gut, gut, Sāriputta!
Ayampi kho, sāriputta, pariyāyo, etasseva atthassa saṅkhittena veyyākaraṇāya:
atthassa → (pts) | veyyākaraṇāya → byākaraṇāya (bj: sīmu3) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005) | ayampi → ayam pi (pts)Den gleichen Punkt kann man auch auf diese Art kurz erklären:
‘yaṁ kiñci vedayitaṁ taṁ dukkhasmin’”ti.
taṁ → S1 omits taṁ; S3 yaṁ and taṁ (pts note) | yaṁ kiñci → yaṅkiñci (th) | yaṁ → yam (pts)‚Leiden umfasst alles Gefühlte.‘
“Sace pana taṁ, sāriputta, evaṁ puccheyyuṁ:
evaṁ → evam (pts)Aber Sāriputta, angenommen, du würdest gefragt:
‘kathaṁ vimokkhā pana tayā, āvuso sāriputta, aññā byākatā—
vimokhā → So B and C; S1-3 vimokhā always (pts note) | kathaṁ vimokkhā → katham vimokhā (pts) | byākatā → vyākatā (pts)‚Aber geehrter Sāriputta, wie bist du befreit, sodass du dich für erleuchtet erklären konntest:
khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyāti pajānāmī’ti?„Ich verstehe: ‚Wiedergeburt ist beendet; das geistliche Leben ist erfüllt; was zu tun war, ist getan; es gibt nichts weiter für diesen Ort‘“?‘
Evaṁ puṭṭho tvaṁ, sāriputta, kinti byākareyyāsī”ti?
evaṁ → evam (pts) | byākareyyāsīti → vyākareyyāsītī (pts)Wie würdest du antworten?“
“Sace maṁ, bhante, evaṁ puccheyyuṁ:
puccheyyuṁ kathaṁ → vyākareyyaṁ ajjhattam (pts) | maṁ → mam (pts) | evaṁ → evam (pts)„Herr, wenn ich so gefragt würde,
‘kathaṁ vimokkhā pana tayā, āvuso sāriputta, aññā byākatā—
pana tayā → khvāham (pts) | vimokkhā → S1-3 vimokhāya (pts note) | kathaṁ → katham (pts) | byākatā → vyākatā (pts)
khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyāti pajānāmī’ti.
vusitaṁ → vusitam (pts) | karaṇīyaṁ nāparaṁ → karaṇīyam nāparam (pts)
Evaṁ puṭṭhohaṁ, bhante, evaṁ byākareyyaṁ:
puṭṭhohaṁ → puṭṭho ahaṁ (sya-all)würde ich antworten:
‘ajjhattaṁ vimokkhā khvāhaṁ, āvuso, sabbupādānakkhayā tathā sato viharāmi yathā sataṁ viharantaṁ āsavā nānussavanti, attānañca nāvajānāmī’ti.
ajjhattaṁ vimokkhā → ajjhattavimokkhā (bj, sya-all) | ajjhattavimokkhā → ajjhattaṁ vimokkhā (bj: machasaṁ, sīmu3, PTS, sī.pævi, sī.pavi) | sabbupādānakkhayā → kkhayāya (bj: sīmu3) | sabbupādānanakkhayā → S1-3 sādhupādānakhayā (pts note) | nānusavanti → S1-3 -sayanti; C -ssavanti (pts note) | tathā sato → tathāsato (th) | yathā sataṁ → yathāsataṁ (th) | ajjhattaṁ → ajjhattam (pts) | khvāhaṁ → khvāham (pts) | sabbupādānakkhayā tathā sato → sabbupādānanakkhayā tathāsato (pts) | yathā sataṁ → yathāsatam (pts) | nānussavanti attānañca → nānusavanti attānaṁ ca (pts)‚Weil ich innerlich befreit bin und alles Ergreifen aufgelöst ist, lebe ich achtsam, sodass Befleckungen mich nicht beflecken und ich nicht auf mich selbst herabschaue.‘
Evaṁ puṭṭhohaṁ, bhante, evaṁ byākareyyan”ti.
puṭṭhohaṁ → puṭṭho ahaṁ (sya-all) | evaṁ puṭṭhohaṁ → evam puṭṭhāham (pts)So würde ich eine solche Frage beantworten.“
“Sādhu sādhu, sāriputta.„Gut, gut, Sāriputta!
Ayampi kho sāriputta, pariyāyo etasseva atthassa saṅkhittena veyyākaraṇāya—
sāriputta → sārīputta (sya-all) | pariyāyo → pāriyāyo (pts) | ayam → S1-3 add pi (pts note) | etasseva → S1-3 add Sāriputta (pts note) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, bjt, ms2005)Den gleichen Punkt kann man auch auf diese Art kurz erklären:
ye āsavā samaṇena vuttā tesvāhaṁ na kaṅkhāmi, te me pahīnāti na vicikicchāmī”ti.
pahīnāti → pahīṇāti (bj) | tesvāham → S1-3 seem to have tesañcāhaṁ (pts note) | pahīnā → B puts na before and ti after pahīnā (pts note) | tesvāhaṁ na → tesvāhaṁna (bjt)‚Ich bin mir nicht unsicher bezüglich der Befleckungen, von denen der Asket gesprochen hat. Ich habe keinen Zweifel, dass ich sie aufgegeben habe.‘“
Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam vatvā (pts)Das sagte der Buddha.
Idaṁ vatvā sugato uṭṭhāyāsanā vihāraṁ pāvisi.
vatvā → vatvāna (bj, sya-all) | idaṁ vatvā sugato → (pts) | vatvāna → vatvā (bj: sī.pævi, sī.pavi) | idaṁ → idam (pts) | sugato → bhagavā (pts) | vihāraṁ → vihāram (pts)Nachdem er geendet hatte, erhob sich der Heilige von seinem Sitz und ging zu seiner Hütte.
Tatra kho āyasmā sāriputto acirapakkantassa bhagavato bhikkhū āmantesi:Kurz nachdem der Buddha gegangen war, sprach der Ehrwürdige Sāriputta zu den Mönchen und Nonnen:
“pubbe appaṭisaṁviditaṁ maṁ, āvuso, bhagavā paṭhamaṁ pañhaṁ apucchi, tassa me ahosi dandhāyitattaṁ.
apucchi → āpucchi (pts) | paṭhamaṁ pañhaṁ → pathamam pañham (pts) | dandhāyitattaṁ → dandhāyitattam (pts)„Geehrte, die erste Frage, die der Buddha mir stellte, hatte ich vorher nie erwogen, daher zögerte ich.
Yato ca kho me, āvuso, bhagavā paṭhamaṁ pañhaṁ anumodi, tassa mayhaṁ, āvuso, etadahosi—
paṭhamaṁ pañhaṁ → pathamam pañham (pts) | mayhaṁ → mayham (pts) | etadahosi → etad ahosi (pts)Aber als der Buddha meiner Antwort zustimmte, dachte ich:
divasañcepi maṁ bhagavā etamatthaṁ puccheyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, divasampāhaṁ bhagavato etamatthaṁ byākareyyaṁ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi.
divasampāhaṁ → divasampahaṁ (bj, sya-all, pts) | divasampahaṁ → divasampāhaṁ (bj: machasaṁ) | divasañcepi → divasaṁ cepi (my) | divasampāhaṁ → divasaṁpahaṁ (th) | divasañcepi maṁ → divasañce pi mam (pts) | etamatthaṁ → etam attham (pts) | aññamaññehi → aññam aññehi (pts) | divasampāhaṁ → divasam paham (pts) | etamatthaṁ byākareyyaṁ aññamaññehi → etam attham vyākareyyam aññam aññehi (pts)‚Wenn der Buddha mich über diese Sache den ganzen Tag mit verschiedenen Worten und auf unterschiedliche Art befragen würde, könnte ich den ganzen Tag mit verschiedenen Worten und auf unterschiedliche Art antworten.
Rattiñcepi maṁ bhagavā etamatthaṁ puccheyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, rattimpāhaṁ bhagavato etamatthaṁ byākareyyaṁ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi.
rattimpāhaṁ → rattimpahaṁ (bj) | rattimpahaṁ → rattimpāhaṁ (bj: machasaṁ) | maṁ → S1-3 rattice pi me 8S1-3 insert dve before this word (pts note) | rattiñcepi → rattiṁ cepi (my, th) | rattimpāhaṁ → rattiṁpahaṁ (th) | rattiñcepi → rattiñce pi (pts) | etamatthaṁ → etam attham (pts) | aññamaññehi → aññam aññehi (pts) | rattimpāhaṁ → rattim paham (pts) | etamatthaṁ byākareyyaṁ aññamaññehi → etam attham vyākareyyam aññam aññehi (pts)Wenn er mich die ganze Nacht befragen würde,
Rattindivaṁ cepi maṁ bhagavā etamatthaṁ puccheyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, rattindivampāhaṁ bhagavato etamatthaṁ byākareyyaṁ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi.
Rattindivaṁ → rattidivaṁ (mr) | Rattindivaṁ → rattidivaṁ (cck: ka.) | byākareyyaṁ → vyākareyyaṁ (bjt) | rattindivaṁ cepi → rattindivañcepi (th) | rattindivampāhaṁ → rattindivaṁpahaṁ (th) | cepi maṁ → ce pi mam (pts) | etamatthaṁ → etam attham (pts) | aññamaññehi → aññam aññehi (pts) | rattindivampāhaṁ → rattindivaṁ paham (pts) | etamatthaṁ byākareyyaṁ aññamaññehi → etam attham vyākareyyam aññam aññehi (pts)Tag und Nacht,
Dve rattindivāni cepi maṁ bhagavā etamatthaṁ puccheyya …pe…
rattindivāni cepi maṁ → rattidivāni ce pi mam (pts) | etamatthaṁ → etam attham (pts)zwei Tage und zwei Nächte,
dve rattindivānipāhaṁ bhagavato etamatthaṁ byākareyyaṁ …pe…
rattindivānipāhaṁ → rattindivānipahaṁ (bj, sya-all) | + → aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi (bjt) | rattindivānipāhaṁ → rattidivāni paham (pts) | etamatthaṁ byākareyyaṁ → etam atthaṁ vyākareyyaṁ (pts)
tīṇi rattindivāni cepi maṁ bhagavā etamatthaṁ puccheyya …pe…
tīṇi rattindivāni cepi → tīni rattidivāni ce pi (pts) | etamatthaṁ → etam attham (pts)drei,
tīṇi rattindivānipāhaṁ bhagavato etamatthaṁ byākareyyaṁ …pe…
rattindivānipāhaṁ → rattindivānipahaṁ (sya-all)
cattāri rattindivāni cepi maṁ bhagavā etamatthaṁ puccheyya …pe…
maṁ → (sya-all)vier,
cattāri rattindivānipāhaṁ bhagavato etamatthaṁ byākareyyaṁ …pe…
rattindivānipāhaṁ → rattindivānipahaṁ (sya-all) | rattindivānipāhaṁ → rattidivāni paham (pts) | etamatthaṁ byākareyyaṁ → etam atthaṁ vyākareyyaṁ (pts)
pañca rattindivāni cepi maṁ bhagavā etamatthaṁ puccheyya …pe…
pañca rattindivāni cepi maṁ → pāñca rattidivāni ce pi mam (pts) | etamatthaṁ → etam attham (pts)fünf,
pañca rattindivānipāhaṁ bhagavato etamatthaṁ byākareyyaṁ …pe…
rattindivānipāhaṁ → rattindivānipahaṁ (sya-all) | rattindivānipāhaṁ → rattidivāni paham (pts) | etamatthaṁ byākareyyaṁ → etam attham vyākareyyam (pts)
cha rattindivāni cepi maṁ bhagavā etamatthaṁ puccheyya …pe…
rattindivāni cepi maṁ → rattidivāni ce pi mam (pts) | etamatthaṁ → etam attham (pts) | + → charattidivāni (pts)sechs
cha rattindivānipāhaṁ bhagavato etamatthaṁ byākareyyaṁ …pe…
rattindivānipāhaṁ → rattindivānipahaṁ (sya-all)
satta rattindivāni cepi maṁ bhagavā etamatthaṁ puccheyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, satta rattindivānipāhaṁ bhagavato etamatthaṁ byākareyyaṁ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehī”ti.
rattindivānipāhaṁ → rattindivānipahaṁ (bj, sya-all) | rattindivāni cepi maṁ → rattidivāni ce pi mam (pts) | etamatthaṁ → etam attham (pts) | aññamaññehi → aññam aññehi (pts) | rattindivānipāhaṁ → rattidivāni paham (pts) | etamatthaṁ byākareyyaṁ aññamaññehi → etam atthaṁ vyākareyyaṁ aññam aññehi (pts)oder sieben Tage und sieben Nächte, könnte ich sieben Tage und sieben Nächte mit verschiedenen Worten und auf unterschiedliche Art antworten.‘“
Atha kho kaḷārakhattiyo bhikkhu uṭṭhāyāsanā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho kaḷārakhattiyo bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:
bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)Da ging Kaḷāra der Adlige zum Buddha, verbeugte sich, setzte sich zur Seite hin und sagte zu ihm:
“āyasmatā, bhante, sāriputtena sīhanādo nadito—„Herr, der Ehrwürdige Sāriputta hat sein Löwengebrüll gebrüllt!“
pubbe appaṭisaṁviditaṁ maṁ, āvuso, bhagavā paṭhamaṁ pañhaṁ apucchi, tassa me ahosi dandhāyitattaṁ.
āpucchi → apucchi (bj: machasaṁ, syā) | maṁ → mam (pts) | paṭhamaṁ → pathamam (pts)(Und er berichtete dem Buddha alles, was Sāriputta gesagt hatte.)
Yato ca kho me, āvuso, bhagavā paṭhamaṁ pañhaṁ anumodi, tassa mayhaṁ, āvuso, etadahosi—
paṭhamaṁ pañhaṁ → pathamam pañham (pts) | mayhaṁ → mayham (pts) | etadahosi → etad ahosi (pts)
divasañcepi maṁ bhagavā etamatthaṁ puccheyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, divasampāhaṁ bhagavato etamatthaṁ byākareyyaṁ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi;
divasampāhaṁ → divasaṁpahaṁ (sya-all) | divasañcepi → divasaṁ cepi (my) | divasampāhaṁ → divasampahaṁ (bjt) | divasañcepi → divasañ ce pi (pts) | etamatthaṁ → etam attham (pts) | aññamaññehi → aññam aññehi (pts) | divasampāhaṁ → divasam paham (pts) | etamatthaṁ byākareyyaṁ aññamaññehi → etam attham vyākareyyam aññam aññehi (pts)
rattiñcepi …pe…
rattiñcepi → rattiñcāpi (bj: sī.pævi, sī.pavi) | rattiñcepi → rattiṁ cepi (my, th) | pe → spelled out in full (bjt)
rattindivañcepi maṁ bhagavā …pe…
rattindivañcepi → rattindivaṁ cepi (my, th) | pe → spelled out in full (bjt) | rattindivañcepi maṁ → pi mam (pts)
dve rattindivāni cepi maṁ bhagavā …pe…
rattindivāni cepi maṁ → rattidivāni ce pi mam (pts)
tīṇi …
+ → rattindivāni cepi maṁ bhagavā (bjt) | tīṇi → tīni (pts)
cattāri …
+ → rattindivāni cepi maṁ bhagavā (bjt)
pañca …
cha …
pe → spelled out in full (bjt)
satta rattindivāni cepi maṁ bhagavā etamatthaṁ puccheyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, satta rattindivānipāhaṁ bhagavato etamatthaṁ byākareyyaṁ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehī”ti.
rattindivānipāhaṁ → rattindivānipahaṁ (bj, sya-all); rattidivāni paham (pts) | rattindivāni cepi maṁ → rattidivāni ce pi mam (pts) | etamatthaṁ → etam attham (pts) | aññamaññehi → aññam aññehi (pts) | etamatthaṁ byākareyyaṁ aññamaññehi → etam atthaṁ vyākareyyam aññam aññehi (pts)
“Sā hi, bhikkhu, sāriputtassa dhammadhātu suppaṭividdhā, yassā dhammadhātuyā suppaṭividdhattā divasaṁ cepāhaṁ sāriputtaṁ etamatthaṁ puccheyyaṁ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, divasampi me sāriputto etamatthaṁ byākareyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi.
yassā → yassa (bj) | divasaṁ cepāhaṁ → divasañcepahaṁ (bj) | suppaṭividdhattā divasaṁ cepāhaṁ → supaṭividdhattā divasañcepahaṁ (sya-all) | suppaṭividdhā → suppatividdhā (pts) | suppaṭividdhā → suppaṭividitā (bj: sīmu3) | divasampi → divasaṁ ce pi *ca (bj: sīmu3) | suppaṭividdhā → supaṭividdhā (th) | divasaṁ cepāhaṁ sāriputtaṁ etamatthaṁ puccheyyaṁ aññamaññehi → divasañce pahaṁ sāriputtam etam attham puccheyyam aññam aññehi (pts) | aññamaññehi → aññam aññehi (pts) | divasampi → divasam pi (pts) | etamatthaṁ byākareyya aññamaññehi → etam attham vyākareyya aññam aññehi padehi aññam aññehi pariyāyehi rattiñce paham sāriputtam etam attham puccheyyam aññam aññehi (pts)„Mönch, Sāriputta hat das Prinzip der Lehren klar durchdrungen, sodass er alle Fragen, die ich ihm mit verschiedenen Worten und auf unterschiedliche Art stellen würde, bis zum siebten Tag und zur siebten Nacht beantworten könnte.“
Rattiṁ cepāhaṁ sāriputtaṁ etamatthaṁ puccheyyaṁ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, rattimpi me sāriputto etamatthaṁ byākareyya …pe…
cepāhaṁ → cepahaṁ (bj, sya-all) | rattimpi → rattiṁpi (th)
rattindivaṁ cepāhaṁ sāriputtaṁ etamatthaṁ puccheyyaṁ, rattindivampi me sāriputto etamatthaṁ byākareyya …
cepāhaṁ → cepahaṁ (bj) | puccheyyaṁ → puccheyyaṁ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi (bj) | byākareyya → byākareyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi (bj) | rattindivaṁ cepāhaṁ sāriputtaṁ → rattindivañcepahaṁ sāriīputta (sya-all) | sāriputto → sārīputto (sya-all)
dve rattindivāni cepāhaṁ sāriputtaṁ etamatthaṁ puccheyyaṁ, dve rattindivānipi me sāriputto etamatthaṁ byākareyya …
cepāhaṁ → cepahaṁ (bj, sya-all) | puccheyyaṁ → puccheyyaṁ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi (bj) | byākareyya → byākareyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi (bj) | rattindivānipi → rattidivāni pi (pts)
tīṇi rattindivāni cepāhaṁ sāriputtaṁ etamatthaṁ puccheyyaṁ, tīṇi rattindivānipi me sāriputto etamatthaṁ byākareyya …
cepāhaṁ → cepahaṁ (bj, sya-all) | rattindivānipi → rattin divānipi (th)
cattāri rattindivāni cepāhaṁ sāriputtaṁ etamatthaṁ puccheyyaṁ, cattāri rattindivānipi me sāriputto etamatthaṁ byākareyya …
cepāhaṁ → cepahaṁ (sya-all) | rattindivānipi → rattidivāni pi (pts)
pañca rattindivāni cepāhaṁ sāriputtaṁ etamatthaṁ puccheyyaṁ, pañca rattindivānipi me sāriputto etamatthaṁ byākareyya …
cepāhaṁ → cepahaṁ (sya-all) | rattindivānipi → rattidivāni pi (pts)
cha rattindivāni cepāhaṁ sāriputtaṁ etamatthaṁ puccheyyaṁ, cha rattindivānipi me sāriputto etamatthaṁ byākareyya …
cepāhaṁ → cepahaṁ (sya-all) | rattindivāni cepāhaṁ → rattidivāni ce pahaṁ (pts) | rattindivānipi → rattidivāni pi (pts) | etamatthaṁ → etam attham (pts) | etamatthaṁ byākareyya → etam attham vyākareyya (pts)
satta rattindivāni cepāhaṁ sāriputtaṁ etamatthaṁ puccheyyaṁ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, satta rattindivānipi me sāriputto etamatthaṁ byākareyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehī”ti.
cepāhaṁ → cepahaṁ (sya-all) | padehi → padeha (sya-all) | rattindivānipi → rattidivāni pi (pts) | rattindivāni cepāhaṁ sāriputtaṁ etamatthaṁ puccheyyaṁ aññamaññehi → rattidivāni ce paham sāriputtam etam attham puccheyyam aññam aññehi (pts) | aññamaññehi → aññam aññehi (pts) | etamatthaṁ byākareyya aññamaññehi → etam attham vyākareyya aññam aññehi (pts) | aññamaññehi pariyāyehīti → aññam aññehi pariyāyehī ti (pts)