- Saṁyutta Nikāya 12.33Budini govori tematski grupisani 12.33
- 4. Kaḷārakhattiyavagga4. Kaḷāra Khattiya
Ñāṇavatthusutta
Ñāṇavatthusutta → ñāṇassa vatthūni 1 (pts1ed, pts2ed)Osnove znanja (1)
“Catucattārīsaṁ vo, bhikkhave, ñāṇavatthūni desessāmi,
catucattārīsaṁ → catucattāḷīsaṁ (bj); viharati catucattāḷīsaṁ (sya-all) | desessāmi → desissāmi (bj, pts)„Monasi, podučiću vas o četrdeset četiri osnove znanja.
taṁ suṇātha, sādhukaṁ manasi karotha, bhāsissāmī”ti.
manasi karotha → manasikarotha (th) | sādhukaṁ → sādhukam (pts)Slušajte i dobro zapamtite šta ću vam reći.”
“Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
evaṁ bhanteti → evam bhante ti (pts) | paccassosuṁ → paccassosum (pts)„Da, poštovani,” odgovoriše oni.
Bhagavā etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)A Blaženi ovako nastavi:
“Katamāni, bhikkhave, catucattārīsaṁ ñāṇavatthūni?
Katamāni → katamāni ca (sya-all, km, pts1ed, pts2ed, mr) | catucattārīsaṁ → catucattāḷīsaṁ (bj, sya-all) | katamāni → katamāni ca (sya-all, pts) | Katamāni → katamāni ca (cck: syā. kaṁ. pī. ka.) | catucattārīsaṁ → catucattārīsam (pts)„Koje su to, monasi, četrdeset četiri osnove znanja?
Jarāmaraṇe ñāṇaṁ, jarāmaraṇasamudaye ñāṇaṁ, jarāmaraṇanirodhe ñāṇaṁ, jarāmaraṇanirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṁ;Znanje o starosti i smrti, znanje o nastanku starosti i smrti, znanje o prestanku starosti i smrti, znanje o putu koji vodi do prestanka starosti i smrti.
jātiyā ñāṇaṁ, jātisamudaye ñāṇaṁ, jātinirodhe ñāṇaṁ, jātinirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṁ;
jātisamudaye → jāti samudaye (bjt)Znanje o rođenju…
bhave ñāṇaṁ, bhavasamudaye ñāṇaṁ, bhavanirodhe ñāṇaṁ, bhavanirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṁ;Znanje o bivanju…
upādāne ñāṇaṁ, upādānasamudaye ñāṇaṁ, upādānanirodhe ñāṇaṁ, upādānanirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṁ;
upādānasamudaye → upādāna samudaye (th)Znanje o vezivanju…
taṇhāya ñāṇaṁ, taṇhāsamudaye ñāṇaṁ, taṇhānirodhe ñāṇaṁ, taṇhānirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṁ;
taṇhāsamudaye → vedanāsamudaye (pts) | taṇhānirodhe → vedanānirodhe (pts) | taṇhānirodhagāminiyā → vedanānirodhagāminiyā (pts)Znanje o žudnji…
vedanāya ñāṇaṁ, vedanāsamudaye ñāṇaṁ, vedanānirodhe ñāṇaṁ, vedanānirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṁ;Znanje o osećaju…
phasse ñāṇaṁ …pe…Znanje o kontaktu…
saḷāyatane ñāṇaṁ …Znanje o šest područja čula…
nāmarūpe ñāṇaṁ …Znanje o mentalnom-materijalnom…
viññāṇe ñāṇaṁ …
viññāṇe → viññāne (pts)Znanje o svesti…
saṅkhāresu ñāṇaṁ, saṅkhārasamudaye ñāṇaṁ, saṅkhāranirodhe ñāṇaṁ, saṅkhāranirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṁ.Znanje o mentalnim obrascima, znanje o nastanku mentalnih obrazaca, znanje o prestanku mentalnih obrazaca, znanje o putu koji vodi prestanku mentalnih obrazaca.
Imāni vuccanti, bhikkhave, catucattārīsaṁ ñāṇavatthūni.
catucattārīsaṁ → catucattāḷīsaṁ (bj, sya-all) | ñāṇavatthūni → jarāmaraṇādīnaṁ ekādasantaṁ paccayānaṁ ekekasmiṁ cattāri cattāri katvā catucattāḷīsa ñāṇavatthūni daṭṭhabbāni (bj note)To se, monasi, naziva četrdeset četiri osnove znanja.
Katamañca, bhikkhave, jarāmaraṇaṁ?
Katamañca → B kathañca (pts note) | jarāmaraṇaṁ → jarāmaraṇam (pts)A šta su to, monasi, starost i smrt?
Yā tesaṁ tesaṁ sattānaṁ tamhi tamhi sattanikāye jarā jīraṇatā khaṇḍiccaṁ pāliccaṁ valittacatā āyuno saṁhāni indriyānaṁ paripāko,
jīraṇatā → jīranatā (pts) | pāliccaṁ → pāliccam (pts)Starenje bića u različitim kategorijama bića, njihova starost, slomljeni zubi, seda kosa, smežurana koža, opadanje životne snage, slabljenje čula –
ayaṁ vuccati jarā.
ayaṁ → ayam (pts)to se naziva starost.
Yā tesaṁ tesaṁ sattānaṁ tamhā tamhā sattanikāyā cuti cavanatā bhedo antaradhānaṁ maccu maraṇaṁ kālakiriyā khandhānaṁ bhedo kaḷevarassa nikkhepo.
kaḷevarassa → kaḷebarassa (bj) | nikkhepo → nikkhepo jīvitindriyassa upacchedo (sya-all) | maccu maraṇaṁ → maccumaraṇaṁ (bjt, pts) | khandhānaṁ → khandhānam (pts)Umiranje bića u različitim kategorijama bića, njihov prestanak, raspadanje, nestanak, smrt, okončanje života, rastakanje sastojaka bića, odlaganje tela –
Idaṁ vuccati maraṇaṁ.to se naziva smrt.
Iti ayañca jarā, idañca maraṇaṁ;Takva je starost, takva je smrt;
idaṁ vuccati, bhikkhave, jarāmaraṇaṁ.
idaṁ → idam (pts)to se naziva starost i smrt.
Jātisamudayā jarāmaraṇasamudayo;Nastankom rođenja nastaju i starost i smrt.
jātinirodhā jarāmaraṇanirodho;Prestankom rođenja nestaju i starost i smrt.
ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo jarāmaraṇanirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṁ—
seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th) | ayameva → ayam eva (pts) | seyyathidaṁ → seyyathīdam (pts)A put koji vodi prestanku starosti i smrti upravo je ovaj plemeniti osmostruki put,
sammādiṭṭhi …pe… sammāsamādhi.to jest: ispravno razumevanje… ispravna koncentracija.
Yato kho, bhikkhave, ariyasāvako evaṁ jarāmaraṇaṁ pajānāti, evaṁ jarāmaraṇasamudayaṁ pajānāti, evaṁ jarāmaraṇanirodhaṁ pajānāti, evaṁ jarāmaraṇanirodhagāminiṁ paṭipadaṁ pajānāti, idamassa dhamme ñāṇaṁ.
idamassa → idhamassa (pts) | Idhamassa → S1 ida- (pts note) | jarāmaraṇaṁ → jarāmaraṇam (pts) | jarāmaraṇasamudayaṁ → jarāmaraṇasamudayam (pts) | jarāmaraṇanirodhaṁ → jarāmaraṇanirodham (pts) | jarāmaraṇanirodhagāminiṁ paṭipadaṁ → jarāmaraṇanirodhagāminim paṭipadam (pts)Kada je, monasi, plemeniti učenik ovako razumeo starost i smrt, nastanak starosti i smrti, prestanak starosti i smrti i put koji vodi prestanku starosti i smrti, to je njegovo znanje o Dhammi.
So iminā dhammena diṭṭhena viditena akālikena pattena pariyogāḷhena atītānāgate nayaṁ neti.
neti → atītānāgatena yaṁ neti (bj: machasaṁ)Sa tim znanjem o Dhammi, koje je video, spoznao, neposredno dostigao i proniknuo, on zaključuje o prošlosti i budućnosti:
Ye kho keci atītamaddhānaṁ samaṇā vā brāhmaṇā vā jarāmaraṇaṁ abbhaññaṁsu, jarāmaraṇasamudayaṁ abbhaññaṁsu, jarāmaraṇanirodhaṁ abbhaññaṁsu, jarāmaraṇanirodhagāminiṁ paṭipadaṁ abbhaññaṁsu, sabbete evameva abbhaññaṁsu, seyyathāpāhaṁ etarahi.
seyyathāpāhaṁ → seyyathāpahaṁ (bj, pts); seyyathāpihaṁ (sya-all) | sabbete evameva → sabbe te evam evam (pts) | seyyathāpahaṁ → seyyathāpāhaṁ (bj: machasaṁ) | sabbe → S3 sabbesu (pts note) | Seyyathāpaham → S3-- pi haṁ (pts note) | atītamaddhānaṁ → atītam addhānam (pts) | jarāmaraṇaṁ → jarāmaraṇam (pts) | jarāmaraṇasamudayaṁ → jarāmaraṇasamudayam (pts) | jarāmaraṇanirodhaṁ → jarāmaraṇanirodham (pts) | jarāmaraṇanirodhagāminiṁ paṭipadaṁ → jarāmaraṇanirodhagāminim paṭipadam (pts)’Koji god askete i brahmani su u prošlosti neposredno znali starost i smrt, neposredno znali nastanak starosti i smrti, neposredno znali prestanak starosti i smrti, neposredno znali put koji vodi do prestanka starosti i smrti, svi su oni to znali na isti ovaj način, baš kao što i ja sada znam.
Yepi hi keci anāgatamaddhānaṁ samaṇā vā brāhmaṇā vā jarāmaraṇaṁ abhijānissanti, jarāmaraṇasamudayaṁ abhijānissanti, jarāmaraṇanirodhaṁ abhijānissanti, jarāmaraṇanirodhagāminiṁ paṭipadaṁ abhijānissanti, sabbete evameva abhijānissanti, seyyathāpāhaṁ etarahīti.
seyyathāpāhaṁ etarahīti → seyyathāpahaṁ etarahi (bj) | seyyathāpāhaṁ → seyyathāpihaṁ (sya-all); seyyathāpaham (pts) | sabbete evameva → sabbe te evam evam (pts) | yepi → ye (pts) | + → pi (pts) | anāgatamaddhānaṁ → anāgatam addhānam (pts) | jarāmaraṇaṁ → jarāmaraṇam (pts) | jarāmaraṇasamudayaṁ → jarāmaraṇasamudayam (pts) | jarāmaraṇanirodhaṁ → jarāmaraṇanirodham (pts) | jarāmaraṇanirodhagāminiṁ paṭipadaṁ → jarāmaraṇanirodhagāminim paṭipadam (pts)I koji god askete i brahmani će u budućnosti neposredno znati starost i smrt, neposredno znati nastanak starosti i smrti, neposredno znati prestanak starosti i smrti, neposredno znati put koji vodi do prestanka starosti i smrti, svi će oni to znati na isti ovaj način, baš kao što i ja sada znam.’
Idamassa anvaye ñāṇaṁ.
idamassa → idam assa (pts)To je njegovo znanje o zaključivanju.
Yato kho, bhikkhave, ariyasāvakassa imāni dve ñāṇāni parisuddhāni honti pariyodātāni—Monasi, kada su u plemenitom učeniku ova dva znanja pročišćena i blistava –
dhamme ñāṇañca anvaye ñāṇañca.
ñāṇañca → ñāṇaṁ ca (pts)znanje o Dhammi i znanje o zaključivanju –
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, ariyasāvako diṭṭhisampanno itipi, dassanasampanno itipi, āgato imaṁ saddhammaṁ itipi, passati imaṁ saddhammaṁ itipi, sekkhena ñāṇena samannāgato itipi, sekkhāya vijjāya samannāgato itipi, dhammasotaṁ samāpanno itipi, ariyo nibbedhikapañño itipi, amatadvāraṁ āhacca tiṭṭhati itipīti.
nibbedhikapañño itipi amatadvāraṁ → nibbedhikapāñño iti pi amatadvāram (pts) | sekkhena → sekhena (bjt) | sekkhāya → sekhāya (bjt) | saddhammaṁ itipi → saddhammam iti pi (pts) | saddhammaṁ itipi sekkhena → saddhammam iti pi sekhena (pts) | itipi sekkhāya → iti pi sekhāya (pts) | itipīti → iti pīti (pts)on se tada naziva plemenitim učenikom koji je usavršen u razumevanju, koji je usavršen u viđenju, koji se dosegao ovu istinitu Dhammu, koji vidi ovu istinitu Dhammu, koji poseduje znanje učitelja, istinsko znanje učitelja, koji je ušao u tok Dhamme, oplemenjen prodornom mudrošću, onaj koji stoji pravo pred vratima Besmrtnog.
Katamā ca, bhikkhave, jāti …
jāti → jāti yā tesam (pts) | + → yā tesaṁ tesaṁ sattānaṁ (bjt)A šta je to, monasi, rođenje? …
katamo ca, bhikkhave, bhavo …A šta je to, monasi, bivanje? …
katamañca, bhikkhave, upādānaṁ …
katamañca → katamaṁ ca (pts)A šta je to, monasi, vezivanje? …
katamā ca, bhikkhave, taṇhā …A šta je to, monasi, žudnja? …
katamā ca, bhikkhave, vedanā …A šta je to, monasi, osećaj? …
katamo ca, bhikkhave, phasso …A šta je to, monasi, kontakt? …
katamañca, bhikkhave, saḷāyatanaṁ …
katamañca → katamaṁ ca (pts) | saḷāyatanaṁ → saḷāyatanam (pts)A šta je to, monasi, šest područja čula? …
katamañca, bhikkhave, nāmarūpaṁ …
katamañca → katamaṁ ca (pts)A šta je to, monasi, mentalno-materijalno? …
katamañca, bhikkhave, viññāṇaṁ …
katamañca → katamaṁ ca (pts)A šta je to, monasi, svest? …
katame ca, bhikkhave, saṅkhārā?A šta su to, monasi, mentalni obrasci?
Tayome, bhikkhave, saṅkhārā—
tayome → tayo me (pts)Postoji ove tri vrste obrazaca:
kāyasaṅkhāro, vacīsaṅkhāro, cittasaṅkhāroti.
cittasaṅkhāroti → cittasaṅkhāro (bjt, th) | cittasaṅkhāroti → cittasaṅkhāro ti (pts)telesni, verbalni i mentalni.
Ime vuccanti, bhikkhave, saṅkhārā.To se naziva mentalnim obrascima.
Avijjāsamudayā saṅkhārasamudayo;Nastankom neznanja, tu je i nastanak mentalnih obrazaca;
avijjānirodhā saṅkhāranirodho;
avijjānirodhā → avijjāsamudayanirodhā (pts) | avijjāsamudayanirodhā → B S1 avijjānirodhā (pts note)sa nestankom neznanja, mentalni obrasci nestaju;
ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo saṅkhāranirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṁ—
seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th, pts) | ayameva → ayam eva (pts)A put koji vodi do prestanka mentalnih obrazaca upravo je ovaj plemeniti osmostruki put, to jest:
sammādiṭṭhi …pe… sammāsamādhi.ispravno razumevanje… ispravna koncentracija.
Yato kho, bhikkhave, ariyasāvako evaṁ saṅkhāre pajānāti, evaṁ saṅkhārasamudayaṁ pajānāti, evaṁ saṅkhāranirodhaṁ pajānāti, evaṁ saṅkhāranirodhagāminiṁ paṭipadaṁ pajānāti, idamassa dhamme ñāṇaṁ.
saṅkhāranirodhagāminiṁ paṭipadaṁ → saṅkharā nirodhagaminiṁ paṭipadam (pts) | saṅkhārasamudayaṁ → saṅkhārasamudayam (pts) | saṅkhāranirodhaṁ → saṅkhāranirodham (pts) | idamassa → idam assa (pts)Kad plemeniti učenik ovako razume mentalne obrasce, nastanak mentalnih obrazaca, nestanak mentalnih obrazaca i put koji vodi nestanku mentalnih obrazaca, to je to je njegovo znanje o Dhammi.
So iminā dhammena diṭṭhena viditena akālikena pattena pariyogāḷhena atītānāgate nayaṁ neti.
neti → atītānāgatena yaṁ neti (bj: machasaṁ) | atītānāgate → S1-3 anāgate (pts note)Sa tim znanjem o Dhammi, koje je video, spoznao, neposredno dostigao i proniknuo, on zaključuje o prošlosti i budućnosti:
Ye kho keci atītamaddhānaṁ samaṇā vā brāhmaṇā vā saṅkhāre abbhaññaṁsu, saṅkhārasamudayaṁ abbhaññaṁsu, saṅkhāranirodhaṁ abbhaññaṁsu, saṅkhāranirodhagāminiṁ paṭipadaṁ abbhaññaṁsu, sabbete evameva abbhaññaṁsu, seyyathāpāhaṁ etarahi.
seyyathāpāhaṁ → seyyathāpahaṁ (bj); seyyathāpihaṁ (sya-all) | saṅkhāre → saṅkhare (pts) | saṅkhārasamudayaṁ → saṅkharasamudayam (pts) | saṅkhāranirodhagāminiṁ paṭipadaṁ → sabbe te evam evam (pts) | sabbete evameva abbhaññaṁsu seyyathāpāhaṁ → seyyathāpaham (pts) | atītamaddhānaṁ → atītam addhānam (pts) | saṅkhāranirodhaṁ → saṅkhāranirodham (pts)’Koji god askete i brahmani su u prošlosti neposredno znali mentalne obrasce, neposredno znali nastanak mentalnih obrazaca, neposredno znali prestanak mentalnih obrazaca, neposredno znali put koji vodi do prestanka mentalnih obrazaca, svi su oni to znali na isti ovaj način, baš kao što i ja sada znam.
Ye hipi keci anāgatamaddhānaṁ samaṇā vā brāhmaṇā vā saṅkhāre abhijānissanti, saṅkhārasamudayaṁ abhijānissanti, saṅkhāranirodhaṁ abhijānissanti, saṅkhāranirodhagāminiṁ paṭipadaṁ abhijānissanti, sabbete evameva abhijānissanti, seyyathāpāhaṁ etarahi.
seyyathāpāhaṁ etarahi → seyyathāpihaṁ etarahīti (sya-all) | sabbete evameva → sabbe te evam evam (pts) | seyyathāpāhaṁ → seyyathāpaham (pts) | seyyathāpaham → B. pi haṁ (pts note) | ye hipi → yepi hi (my, bjt, th) | hipi → pi hi (pts) | anāgatamaddhānaṁ → anāgatam addhānaṁ (pts) | saṅkhārasamudayaṁ → saṅkhārasamudayam (pts) | saṅkhāranirodhaṁ → saṅkhāranirodham (pts) | saṅkhāranirodhagāminiṁ paṭipadaṁ → saṅkhāranirodhagāminim paṭipadam (pts)I koji god askete i brahmani će u budućnosti neposredno znati mentalne obrasce, neposredno znati nastanak mentalnih obrazaca, neposredno znati prestanak mentalnih obrazaca, neposredno znati put koji vodi do prestanka mentalnih obrazaca, svi će oni to znati na isti ovaj način, baš kao što i ja sada znam.’
Idamassa anvaye ñāṇaṁ.
idamassa → idam assa (pts)To je njegovo znanje o zaključivanju.
Yato kho, bhikkhave, ariyasāvakassa imāni dve ñāṇāni parisuddhāni honti pariyodātāni—Monasi, kada su u plemenitom učeniku ova dva znanja pročišćena i blistava –
dhamme ñāṇañca anvaye ñāṇañca.
ñāṇañca → ñāṇaṁ ca (bjt, pts)znanje o Dhammi i znanje o zaključivanju –
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, ariyasāvako diṭṭhisampanno itipi, dassanasampanno itipi, āgato imaṁ saddhammaṁ itipi, passati imaṁ saddhammaṁ itipi, sekkhena ñāṇena samannāgato itipi, sekkhāya vijjāya samannāgato itipi, dhammasotaṁ samāpanno itipi, ariyo nibbedhikapañño itipi, amatadvāraṁ āhacca tiṭṭhati itipī”ti.
ariyasāvako → āriyasāvako (pts) | itipi sekkhāya → iti pi sekhayā (pts) | sekkhena → sekhena (bjt) | sekkhāya → sekhāya (bjt) | saddhammaṁ itipi → saddhammam iti pi (pts) | saddhammaṁ itipi sekkhena → saddhammam iti pi sekhena (pts) | itipi dhammasotaṁ → iti pi dhammasotam (pts) | itipi amatadvāraṁ → iti pi amatadvāram (pts) | itipīti → iti pīti (pts)on se tada naziva plemenitim učenikom koji je usavršen u razumevanju, koji je usavršen u viđenju, koji se dosegao ovu istinitu Dhammu, koji vidi ovu istinitu Dhammu, koji poseduje znanje učitelja, istinsko znanje učitelja, koji je ušao u tok Dhamme, oplemenjen prodornom mudrošću, onaj koji stoji pravo pred vratima Besmrtnog.”