Nidānasutta
Nidānasutta → nidāna (paṭiccasamuppāda) suttaṁ (bj)Kausalprinzip
Ekaṁ samayaṁ bhagavā kurūsu viharati kammāsadhammaṁ nāma kurūnaṁ nigamo.
kammāsadhammaṁ → kammāssadammaṁ (bj, sya-all, pts) | kurūsu → kurusu (pts) | kammāssadammaṁ → kammāsadhammaṁ (bj: machasaṁ); kammāsadammaṁ (bj: syā, PTS) | kammāsadammaṁ → kammāsadhammantipi pāṭho (sya-all note) | Ekaṁ → Before ekam S1 has Sāvatthi --pe-- (pts note) | Kammāsadammaṁ → So B; S3 kammāssadammaṁ; S1 kammāssadhammaṁ; C kammāssadammā (pts note)Einmal hielt sich der Buddha im Land der Kurus auf, bei dem Marktflecken der Kurus mit Namen Kammāsadamma.
Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca:
bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)Da ging der Ehrwürdige Ānanda zum Buddha, verbeugte sich, setzte sich zur Seite hin und sagte zu ihm:
“acchariyaṁ, bhante, abbhutaṁ, bhante.
abbhutaṁ → abbhūtaṁ (sya-all) | acchariyaṁ → acchariyam (pts) | abbhutaṁ → abbhutam (pts)„Es ist unglaublich, Herr, es ist erstaunlich,
Yāva gambhīro cāyaṁ, bhante, paṭiccasamuppādo gambhīrāvabhāso ca, atha ca pana me uttānakuttānako viya khāyatī”ti.
yāva gambhīro → yāvagambhīro (th) | yāva gambhīro cāyaṁ → yāvagambhīro cāyam (pts)dass dieses abhängige Entstehen tiefgründig ist und auch so erscheint, und dennoch erscheint es mir so offensichtlich wie es nur sein kann.“
“Mā hevaṁ, ānanda, mā hevaṁ, ānanda.
mā hevaṁ → māhevām (pts); māhevam (pts) | ānanda → mā hevaṁ ānanda avaca mā hevaṁ ānanda avaca (cck: dī. ni. 2 mahānidānasutte)„So nicht, Ānanda! So nicht, Ānanda!
Gambhīro cāyaṁ, ānanda, paṭiccasamuppādo gambhīrāvabhāso ca.
cāyaṁ → cāyam (pts)Dieses abhängige Entstehen ist tiefgründig und erscheint auch so.
Etassa, ānanda, dhammassa ananubodhā appaṭivedhā evamayaṁ pajā tantākulakajātā kulagaṇṭhikajātā muñjapabbajabhūtā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ saṁsāraṁ nātivattati.
kulagaṇṭhikajātā → guḷāguṇṭhikajātā (bj); guḷīguṇṭhikajātā (sya-all, km); guḷigandhikajātā (pts1ed, pts2ed) | muñjapabbajabhūtā → muñjababbajabhūtā (bj) | dhammassa → dhammassa aññāṇā (bj, sya-all); dhammassa aññāṇaṁ (pts) | kulagaṇṭhikajātā muñjapabbajabhūtā → guḷāguṇṭhikajātā muñjababbajabhūtā (bj); guḷigandhikajātā muñjapabbajā bhūtā (pts) | tantākulakajātā kulagaṇṭhikajātā → tantā kulajātā guḷīguṇṭhikajātā (sya-all) | appaṭivedhā evamayaṁ → appativedhā evam ayaṁ (pts) | guḷāguṇṭhikajātā → kulagaṇṭhika (bj: machasaṁ); guḷīguṇṭhika (bj: syā); guḷigandhika (bj: PTS) | kulagaṇṭhikajātā → guḷāguṇṭhikajātā (cck: sī.); guḷīguṇṭhikajātā (cck: syā. kaṁ.) | muñjapabbajabhūtā → muñjababbajabhūtā (cck: sī.) | Etassa → S1-3 add ca (pts note) | aññāṇaṁ → So S3; S1 aññāṇā; missing in B (pts note) | appativedhā → Missing in S1-3 (pts note)Weil sie diese Lehre nicht versteht und durchdringt, wurde diese Bevölkerung verwickelt wie Garn, verknotet wie ein Wollknäuel und verflochten wie Binsen und Schilf, sodass sie den verlorenen Orten nicht entkommt, den schlechten Orten, der Unterwelt, dem Umherwandern.
Upādāniyesu, ānanda, dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati.
upādāniyesu → upādānīyesu (bjt)Es gibt Dinge, die das Ergreifen nähren. Wenn man sich auf die Befriedigung konzentriert, die diese Dinge gewähren, wächst Verlangen an.
Taṇhāpaccayā upādānaṁ;Verlangen ist die Bedingung für Ergreifen.
upādānapaccayā bhavo;Ergreifen ist die Bedingung für fortgesetztes Dasein.
bhavapaccayā jāti;Fortgesetztes Dasein ist die Bedingung für Wiedergeburt.
jātipaccayā jarāmaraṇaṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti.
sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā → soka parideva dukkha domanassu pāyāsā (th)Wiedergeburt ist die Bedingung für das Zustandekommen von Alter und Tod, von Kummer, Klage, Schmerz, Traurigkeit und Bedrängnis.
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
dukkhakkhandhassa → dukkhak khandhassa (th) | evametassa → evam etassa (pts)So kommt diese ganze Masse des Leidens zustande.
Seyyathāpi, ānanda, mahārukkho.
mahārukkho → mahā rukkho (th)Wie wenn da ein großer Baum wäre,
Tassa yāni ceva mūlāni adhogamāni, yāni ca tiriyaṅgamāni, sabbāni tāni uddhaṁ ojaṁ abhiharanti.
uddhaṁ ojaṁ abhiharanti → uddham ojam abhisaṁharanti (pts) | tiriyaṅgamāni → tiriyaṁgamāni (bjt)dessen Wurzeln in die Tiefe und nach den Seiten gingen und alle den Saft nach oben zögen:
Evañhi so, ānanda, mahārukkho tadāhāro tadupādāno ciraṁ dīghamaddhānaṁ tiṭṭheyya.
evañhi → evaṁ hi (bjt) | mahārukkho → mahā rukkho (th) | dīghamaddhānaṁ → dīgham addhānaṁ (pts)Da er davon genährt und unterhalten würde, würde dieser große Baum lange Zeit stehen.
Evameva kho, ānanda, upādāniyesu dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati.
upādāniyesu → upādānīyesu (bjt) | evameva → evam eva (pts)Ebenso gibt es Dinge, die das Ergreifen nähren. Wenn man sich auf die Befriedigung konzentriert, die diese Dinge gewähren, wächst Verlangen an.
Taṇhāpaccayā upādānaṁ;
taṇhāpaccayā → taṇhapaccayā (pts)Verlangen ist die Bedingung für Ergreifen.
upādānapaccayā bhavo …pe…Ergreifen ist die Bedingung für fortgesetztes Dasein. …
evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
evametassa → evame tassa (th) | evametassa → evam etassa (pts)So kommt diese ganze Masse des Leidens zustande.
Upādāniyesu, ānanda, dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati.
upādāniyesu → upādānīyesu (bjt)Es gibt Dinge, die das Ergreifen nähren. Wenn man sich auf die Nachteile dieser Dinge konzentriert, hört Verlangen auf.
Taṇhānirodhā upādānanirodho;Wenn Verlangen aufhört, hört Ergreifen auf.
upādānanirodhā bhavanirodho …pe…
upādānanirodhā bhavanirodho → (bj) | upādānanirodhā → upādānanirodha (pts) | upādānanirodhā → upādāna nirodhā (th)Wenn Ergreifen aufhört, hört fortgesetztes Dasein auf. …
evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti.
evametassa → evam etassa (pts)So hört diese ganze Masse des Leidens auf.
Seyyathāpi, ānanda, mahārukkho.
mahārukkho → mahā rukkho (th)Wie wenn da ein großer Baum wäre,
Atha puriso āgaccheyya kuddālapiṭakaṁ ādāya.
āgaccheyya → āgac cheyya (th) | kuddālapiṭakaṁ → kuddālapiṭakam (pts)und ein Mensch käme mit einem Spaten und einem Korb daher.
So taṁ rukkhaṁ mūle chindeyya, mūle chetvā palikhaṇeyya, palikhaṇitvā mūlāni uddhareyya antamaso usīranāḷimattānipi.
usīranāḷimattānipi → usīranāḷamattānipi (bj) | palikhaṇeyya palikhaṇitvā → palikhaneyya palikhanitvā (sya-all); paliṁ khaṇeyya paliṁ khaṇitvā (pts) | usīranāḷimattānipi → usīra nāḷimattānipi (th) | taṁ → tam (pts) | usīranāḷimattānipi → usīranāḷimattāni pi (pts)Er würde den Baum an der Wurzel fällen, ihn ausgraben und die Wurzeln herausziehen bis hinab zu den Fasern und Stängeln.
So taṁ rukkhaṁ khaṇḍākhaṇḍikaṁ chindeyya.
rukkhaṁ → rukkham (pts)Dann würde er den Baum entzweihauen, in Stücke schneiden und sie zu Spänen kleinhacken. Er würde die Späne in Wind und Sonne trocknen, sie im Feuer verbrennen, bis sie zu Asche würden. Dann würde er die Asche von einem kräftigen Wind wegfegen oder von einer raschen Strömung fortschwemmen lassen.
Khaṇḍākhaṇḍikaṁ chinditvā phāleyya;
chinditvā → chetvā (bj) | khaṇḍākhaṇḍikaṁ chinditvā → khaṇḍā khaṇḍikaṁ chetvā (sya-all)
phāletvā sakalikaṁ sakalikaṁ kareyya, sakalikaṁ sakalikaṁ karitvā vātātape visoseyya, vātātape visosetvā agginā ḍaheyya, agginā ḍahetvā masiṁ kareyya, masiṁ karitvā mahāvāte vā ophuṇeyya, nadiyā vā sīghasotāya pavāheyya.
ophuṇeyya → opuneyya (bj, pts); ophuneyya (sya-all) | vātātape → vātātāpe (pts)
Evañhi so, ānanda, mahārukkho ucchinnamūlo assa tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṁ anuppādadhammo.
anabhāvaṅkato → anavabhāvakato (bj); anabhāvaṅgato (sya-all) | tālāvatthukato anabhāvaṅkato → tālavatthukato anabhāvanikato (pts) | evañhi → evaṁ hi (bjt) | mahārukkho → mahā rukkho (th) | anabhāvaṅkato → anabhāvaṁkato (ms2005)So wäre der große Baum an der Wurzel abgeschnitten, sodass er wie der Stumpf einer Palme wäre, dass er ausgelöscht wäre und sich in Zukunft nicht mehr erheben könnte.
Evameva kho, ānanda, upādāniyesu dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati.
upādāniyesu → upādānīyesu (bjt) | upādāniyesu → upā dāniyesu (th) | evameva → evam eva (pts)Ebenso gibt es Dinge, die das Ergreifen nähren. Wenn man sich auf die Nachteile dieser Dinge konzentriert, hört Verlangen auf.
Taṇhānirodhā upādānanirodho;Wenn Verlangen aufhört, hört Ergreifen auf.
upādānanirodhā bhavanirodho;Wenn Ergreifen aufhört, hört fortgesetztes Dasein auf.
bhavanirodhā jātinirodho;
bhavanirodhā → bhava nirodhā (th)Wenn fortgesetztes Dasein aufhört, hört Wiedergeburt auf.
jātinirodhā jarāmaraṇaṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti.
sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā → sokoparidevadukkhadomanassupāyāsā (pts) | sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā → soka parideva dukkha doma nassu pāyāsā (th)Wenn Wiedergeburt aufhört, hören Alter und Tod, Kummer, Klage, Schmerz, Traurigkeit und Bedrängnis auf.
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī”ti.
evametassa → evam etassa (pts)So hört diese ganze Masse des Leidens auf.“
Dasamaṁ.
+ → rukkhavaggo chaṭṭho (pts)
Dukkhavaggo chaṭṭho.
+ → tatruddānaṁ (bjt) | + → tassa uddānaṁ (th)
Parivīmaṁsanupādānaṁ, dve ca saṁyojanāni ca;
saṁyojanāni → saññojanāni (bjt, th, pts) Mahārukkhena dve vuttā, taruṇena ca sattamaṁ; Nāmarūpañca viññāṇaṁ, nidānena ca te dasāti.