Puggalasutta
Puggalasutta → ekapuggalasuttaṁ (bj)๑๐ ปุคคลสูตร
Ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate.
gijjhakūṭe → gijjha kūte (sya-all) | ekaṁ samayaṁ → (pts) | viharati → (pts)สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ ภูเขาคิชฌกูฏ เขตกรุง ราชคฤห์
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:ณ ที่นั้น พระผู้มีพระภาคได้รับสั่งเรียกภิกษุทั้งหลายมาตรัสว่า
“bhikkhavo”ti.“ภิกษุ ทั้งหลาย”
“Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.ภิกษุเหล่านั้นทูลรับสนองพระดำรัสแล้ว Bhagavā etadavoca:พระผู้มีพระภาคจึงได้ตรัสเรื่องนี้ว่า
“Anamataggoyaṁ, bhikkhave, saṁsāro …pe…“ภิกษุทั้งหลาย สงสารมีเบื้องต้นและเบื้องปลายรู้ไม่ได้ ฯลฯ
ekapuggalassa, bhikkhave, kappaṁ sandhāvato saṁsarato siyā evaṁ mahā aṭṭhikaṅkalo aṭṭhipuñjo aṭṭhirāsi yathāyaṁ vepullo pabbato, sace saṁhārako assa, sambhatañca na vinasseyya.
ekapuggalassa → ekassa puggalassa (sya-all) | saṁsarato → S1-3 saṁsarataṁ (pts note) | aṭṭhikaṅkalo → So B S1; S3 -saṁkalo; C aṭṭhikalo; B omits mahā (pts note) | evaṁ → evam (pts) | yathāyaṁ → yathāyam (pts)โครงกระดูก ร่างกระดูก กองกระดูกของบุคคลคนหนึ่งผู้วนเวียนท่องเที่ยวไปตลอด ๑ กัป ถ้านำ กระดูกนั้นนำมากองรวมกันได้ และกระดูกที่กองรวมกันไว้ ไม่สูญหายไป พึงใหญ่ เท่าภูเขาเวปุลละนี้
Taṁ kissa hetu?ข้อนั้นเพราะเหตุไร
Anamataggoyaṁ, bhikkhave, saṁsāro …pe…
anamataggoyaṁ → anamataggāyam (pts)เพราะว่าสงสารนี้มีเบื้องต้นและเบื้องปลายรู้ไม่ได้ ฯลฯ
alaṁ vimuccitun”ti.ควรเพื่อหลุดพ้น” ...
Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)พระผู้มีพระภาคผู้สุคตศาสดาครั้นตรัสเวยยากรณภาษิตนี้แล้ว
Idaṁ vatvāna sugato athāparaṁ etadavoca satthā:
vatvāna → S1-3 vatvā (pts note) | etadavoca → eta davoca (th) | athāparaṁ etadavoca → athāparam etad avoca (pts)จึงได้ตรัสคาถา ประพันธ์ต่อไปว่า
“Ekassekena kappena, puggalassaṭṭhisañcayo;“เราผู้แสวงหาคุณอันยิ่งใหญ่ได้กล่าวไว้ว่า กระดูกของบุคคลคนหนึ่งที่สะสมไว้ ๑ กัป Siyā pabbatasamo rāsi, iti vuttaṁ mahesinā.
mahesinā → Complete in B (pts note) | vuttaṁ → vuttam (pts)พึงกองสุมเท่าภูเขาSo kho panāyaṁ akkhāto, vepullo pabbato mahā;
panāyaṁ → panāyam (pts)ก็ภูเขาที่เรากล่าวถึงนั้น คือ ภูเขาหลวงชื่อเวปุลละ Uttaro gijjhakūṭassa, magadhānaṁ giribbaje.
magadhānaṁ giribbaje → magadhānam giribbajo (pts) | giribbajo → So S1-3; B -bbaje; C -pabbaje (pts note)อยู่ทิศเหนือของภูเขาคิชฌกูฏ ซึ่งตั้งล้อมรอบกรุงราชคฤห์ แคว้นมคธYato ca ariyasaccāni, sammappaññāya passati;
ca → (pts) | ca → yato (bj: sīmu3, PTS) | Yato → S1-3 add ca (pts note)เมื่อใดบุคคลเห็นอริยสัจ คือ Dukkhaṁ dukkhasamuppādaṁ, dukkhassa ca atikkamaṁ;
dukkhassa ca → dukkhassaca (pts)ทุกข์ เหตุเกิดแห่งทุกข์ ความดับทุกข์ Ariyaṁ caṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ, dukkhūpasamagāminaṁ.
ariyaṁ caṭṭhaṅgikaṁ → ariyaṭṭhaṅgikam (pts) | Ariyaṭṭhaṅgikam → S1-3 ariyañcaṭṭha- (pts note) | ariyaṁ caṭṭhaṅgikaṁ → ariyañcaṭṭhaṅgikaṁ (bjt, th)และอริยมรรคมีองค์ ๘ อันยังสัตว์ให้ถึงความดับทุกข์ ด้วยปัญญาอันชอบSa sattakkhattuṁparamaṁ, sandhāvitvāna puggalo;
sa sattakkhattuṁparamaṁ → sattakkhattuparamaṁ (sya-all) | sasattakkhattuṁ → S1-3 sattakkhattu (pts note) | sattakkhattuṁparamaṁ → sattakkhattuṁ paramaṁ (bjt) | sa sattakkhattuṁparamaṁ → sasattakkhattuṁ paramaṁ (pts)เมื่อนั้น เขา ท่องเที่ยวไป ๗ ชาติเป็นอย่างมาก Dukkhassantakaro hoti, sabbasaṁyojanakkhayā”ti.
sabbasaṁyojanakkhayāti → sabbasaññojanakkhayāti (bjt, th) | sabbasaṁyojanakkhayāti → sabbasaṁyojanakkhayā ti (pts)ก็จะทำที่สุดทุกข์ได้ เพราะสังโยชน์ทั้งปวงสิ้นไป”
Dasamaṁ.
dasamaṁ → tiṇakaṭṭhavaggo (bjt) | + → paṭhamavaggo (th)ปุคคลสูตรที่ ๑๐ จบ
Paṭhamo vaggo.
vaggo → (bj); tassa uddānaṁ (sya-all) | paṭhamo → pathamo (pts)ปฐมวรรค จบ
Tassuddānaṁรวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ
Tiṇakaṭṭhañca pathavī, assu khīrañca pabbataṁ;
pathavī → paṭhavī (bj, sya-all) | tiṇakaṭṭhañca → tassa uddānaṁ tiṇakaṭṭhaṁ ca (pts) | Tiṇakaṭṭhaṁ → B tinaṁkaṭṭhaṁ (pts note) assu khīrañca → assa khīraṁ ca (pts) | Pabbataṁ → S1-3 pabbatā (pts note)๑. ติณกัฏฐสูตร ๒. ปฐวีสูตร ๓. อัสสุสูตร ๔. ขีรสูตร ๕. ปัพพตสูตร Sāsapā sāvakā gaṅgā, daṇḍo ca puggalena cāti.
sāvakā → sāvako (bj, sya-all) puggalena cāti → puggalenā ti (pts) | ca → S1-3 Daṇḍena (pts note)๖. สาสปสูตร ๗. สาวกสูตร ๘. คังคาสูตร ๙. ทัณฑสูตร ๑๐. ปุคคลสูตร