Upassayasutta
Upassayasutta → bhikkhunupassayasuttaṁ (bj)Жилища монахинь
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts) | sutaṁ → sutam (pts)Так мной услышано.
ekaṁ samayaṁ āyasmā mahākassapo sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
āyasmā mahākassapo sāvatthiyaṁ → āyasamā kassapo savatthiyaṁ (pts)Одно время уважаемый Махакассапа пребывал в Саваттхи в роще Джеты в парке Анатхапиндики.
Atha kho āyasmā ānando pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yenāyasmā mahākassapo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ mahākassapaṁ etadavoca:
pubbaṇhasamayaṁ → pubbaṇhasamayam (pts) | pattacīvaramādāya → pattacīvaram ādāya (pts) | mahākassapo → mahā-kassapo (pts) | āyasmantaṁ mahākassapaṁ etadavoca → āyasmantam mahā-kassapam etad avoca (pts)И тогда, утром, уважаемый Ананда, одевшись, взяв чашу и одеяние, отправился к уважаемому Махакассапе и сказал:
“āyāma, bhante kassapa, yena aññataro bhikkhunupassayo tenupasaṅkamissāmā”ti.
yena aññataro bhikkhunupassayo → yenaññataro bhikkhunūpassayo (bj) | bhikkhunupassayo → bhikkhunūpassayo (sya-all) | aññataro → S1-3 yenañña- always (pts note) | bhikkhunupassayo → B bhikkhū- always (pts note) | tenupasaṅkamissāmāti → tenupasaṅkissāmāti (pts)“Идёмте же, почтенный Кассапа, пойдёмте к жилищам монахинь”.
“Gaccha tvaṁ, āvuso ānanda, bahukicco tvaṁ bahukaraṇīyo”ti.
bahukaraṇīyoti dutiyampi → bahukaraṇīyo ti tatiyam pi (pts) | tvaṁ → tvam (pts)“Ананда, товарищ, [лучше] ты отправляйся [сам], ты занят многочисленными обязанностями”.
Dutiyampi kho āyasmā ānando āyasmantaṁ mahākassapaṁ etadavoca:
dutiyampi → dutiyam pi (pts) | āyasmantaṁ mahākassapaṁ etadavoca → āyasmantam mahākassapam etad avoca (pts)И во второй раз…
“āyāma, bhante kassapa, yena aññataro bhikkhunupassayo tenupasaṅkamissāmā”ti.
yena aññataro bhikkhunupassayo → yenaññataro bhikkhunūpassayo (bj) | bhikkhunupassayo → bhikkhunūpassayo (sya-all) | tenupasaṅkamissāmāti → tenupasaṅkissāmā ti (pts)
“Gaccha tvaṁ, āvuso ānanda, bahukicco tvaṁ bahukaraṇīyo”ti.
bahukaraṇīyoti → bahukaraṇīyo ti (pts)
Tatiyampi kho āyasmā ānando āyasmantaṁ mahākassapaṁ etadavoca:
tatiyampi → tatiyam pi (pts) | mahākassapaṁ etadavoca → mahākassapam etad avoca (pts)И в третий раз уважаемый Ананда сказал уважаемому Махакассапе:
“āyāma, bhante kassapa, yena aññataro bhikkhunupassayo tenupasaṅkamissāmā”ti.
yena aññataro bhikkhunupassayo → yenaññataro bhikkhunūpassayo (bj) | bhikkhunupassayo → bhikkhunūpassayo (sya-all) | tenupasaṅkamissāmāti → tenupasaṅkissāmā ti (pts)“Идёмте же, почтенный Кассапа, пойдёмте к жилищам монахинь”.
Atha kho āyasmā mahākassapo pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya āyasmatā ānandena pacchāsamaṇena yena aññataro bhikkhunupassayo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.
pubbaṇhasamayaṁ → pubbanhasamayaṁ (bj) | yena aññataro bhikkhunupassayo → yenaññataro bhikkhunūpassayo (bj) | bhikkhunupassayo → bhikkhunūpassayo (sya-all) | nivāsetvā pattacīvaramādāya → nivasetvā pattacīvaram ādāya (pts) | nivāsetvā → nivā setvā (th) | mahākassapo → mahā-kassapo (pts) | pacchāsamaṇena → pacchā samaṇena (pts)И тогда, утром, уважаемый Махакассапа, одевшись, взяв чашу и одеяние, отправился к жилищам монахинь в сопровождении уважаемого Ананды. По прибытии он сел на подготовленное сиденье.
Atha kho sambahulā bhikkhuniyo yenāyasmā mahākassapo tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ mahākassapaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.
atha kho → athakho (bjt) | mahākassapo → mahā kassapo (th) | abhivādetvā → abhi vādetvā (th) | mahākassapaṁ → mahā-kassapaṁ (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts)И тогда группа монахинь подошла к уважаемому Махакассапе, они поклонились ему и сели рядом.
Ekamantaṁ nisinnā kho tā bhikkhuniyo āyasmā mahākassapo dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi.
ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | mahākassapo → mahā-kassapo (pts)По мере того как они сидели там, уважаемый Махакассапа наставлял, воодушевлял, вдохновлял и радовал монахинь беседой о Дхамме,
Atha kho āyasmā mahākassapo tā bhikkhuniyo dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.
pakkāmi → pakkami (bj) | mahākassapo → mahā-kassapo (pts)после чего встал с сиденья и ушёл.
Atha kho thullatissā bhikkhunī anattamanā anattamanavācaṁ nicchāresi:
Thullatissā → So B; C thūla- ; S1 phulla-; S3 pulla- here only (pts note)И затем монахиня Тхуллатисса, будучи недовольной, объявила о своём недовольстве так:
“kiṁ pana ayyo mahākassapo, ayyassa ānandassa vedehamunino sammukhā dhammaṁ bhāsitabbaṁ maññati?
pana ayyo → panayyo (bj) | panayyo → pana ayyo (bj: machasaṁ, syā, PTS) | ayyo → S1 panayyo; S3 paneyyo (pts note) | kiṁ → kim (pts) | mahākassapo → mahā-kassapo (pts) | dhammaṁ bhāsitabbaṁ → dhammam bhāsitabbam (pts)“Как может Учитель Кассапа помышлять о том, чтобы давать лекции по Дхамме в присутствии Учителя Ананды, мудреца из Видехи.
Seyyathāpi nāma sūcivāṇijako sūcikārassa santike sūciṁ vikketabbaṁ maññeyya;
sūcivāṇijako sūcikārassa → sūcibāṇijako sukhumasūcikārassa (sya-all) | sūcivāṇijako → sūcivānijako (pts) | sūciṁ vikketabbaṁ → sūcim vikketabbam (pts)Это ведь всё равно, что торговец иглами помышлял бы о том, чтобы продать иглу изготовителю игл!”
evameva ayyo mahākassapo ayyassa ānandassa vedehamunino sammukhā dhammaṁ bhāsitabbaṁ maññatī”ti.
dhammaṁ bhāsitabbaṁ maññatīti → dhammam bhāsitabbam maññātīti (pts) | evameva → evamevaṁ (bjt) | evameva → evam eva (pts) | mahākassapo → mahā-kassapo (pts)
Assosi kho āyasmā mahākassapo thullatissāya bhikkhuniyā imaṁ vācaṁ bhāsamānāya.
mahākassapo → mahā-kassapo (pts) | vācaṁ → vācam (pts)Уважаемый Махакассапа случайно услышал, как монахиня Тхуллатисса объявила об этом,
Atha kho āyasmā mahākassapo āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca:
mahākassapo āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca → mahā-kassapo āyasmantam ānandam etad avoca (pts)и сказал уважаемому Ананде:
“kiṁ nu kho, āvuso ānanda, ahaṁ sūcivāṇijako, tvaṁ sūcikāro;
sūcivāṇijako → sūcibāṇijako (sya-all) | sūcivāṇijako tvaṁ sūcikāro → sucivāṇijako tvam sucikāro (pts) | kiṁ nu → kinnu (bjt)“То есть как это так, Ананда, товарищ? Это я – торговец иглами, а ты – изготовитель игл?
udāhu ahaṁ sūcikāro, tvaṁ sūcivāṇijako”ti?
sūcivāṇijakoti khama → sūcibāṇijakoti khamatha (sya-all); sucivāṇijakoti khamatha (pts) | sūcikāro → sucikāro (pts)Или, [быть может], я – изготовитель игл, а ты – торговец иглами?”
“Khama, bhante kassapa, bālo mātugāmo”ti.
khama → khamatha (bj) | khamatha → khama (bj: machasaṁ) | Khamatha → B khama (pts note) | mātugāmoti → mātugāmo ti (pts)“Проявите терпение, почтенный Кассапа, глупая женщина”.
“Āgamehi tvaṁ, āvuso ānanda, mā te saṅgho uttari upaparikkhi.
uttari → uttariṁ (bj, sya-all) | uttariṁ → uttari (bj: machasaṁ) | saṅgho → saṁgho (ms2005) | tvaṁ → tvam (pts) | saṅgho uttari upaparikkhi → saṁgho uttariupaparikkhi (pts)“Спокойно, Ананда, товарищ! Не давай Сангхе повода для будущего вопрошания тебя.
Taṁ kiṁ maññasi, āvuso ānanda,
taṁ kiṁ → tam kim (pts)Как ты думаешь, Ананда, товарищ?
api nu tvaṁ bhagavato sammukhā bhikkhusaṅghe upanīto:
bhikkhusaṅghe → bhikkhusaṁghe (ms2005, pts) | tvaṁ → tvam (pts)Тебя ли выделял Благословенный в присутствии Сангхи монахов, говоря:
‘ahaṁ, bhikkhave, yāvade ākaṅkhāmi vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharāmi.
yāvade → yāvadeva (cck, sya-all) | ahaṁ → aham (pts) | pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ → pītisukham pathamaṁ jhānam (pts)“Монахи, до той степени, до которой я пожелаю, будучи отстранённым от желаний, отстранённым от неблагих состояний [ума], я вхожу и пребываю в первой джхане, которая сопровождается направлением и удержанием [ума на объекте медитации], с озарённостью и приятным, которые возникли из-за [этой] отстранённости.
Ānandopi, bhikkhave, yāvade ākaṅkhati vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharatī’”ti?
yāvade → yāvadeva (cck, sya-all) | ānandopi → ānando pi (pts) | pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ → pītisukham pathamam jhānam (pts)Ананда тоже, до той степени, до которой он пожелает, будучи отстранённым от желаний, отстранённым от неблагих состояний [ума], входит и пребывает в первой джхане”?
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → hetam (pts)“Нет, почтенный”.
“Ahaṁ kho, āvuso, bhagavato sammukhā bhikkhusaṅghe upanīto:
bhikkhusaṅghe → bhikkhusaṁghe (ms2005, pts)“Меня, товарищ, выделял Благословенный в присутствии Сангхи монахов, говоря:
‘ahaṁ, bhikkhave, yāvade ākaṅkhāmi vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharāmi.
yāvade → yāvadeva (cck, sya-all) | pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ → pītisukham pathamaṁ jhānam (pts)“Монахи, до той степени, до которой я пожелаю, будучи отстранённым от желаний, отстранённым от неблагих состояний [ума], я вхожу и пребываю в первой джхане, которая сопровождается направлением и удержанием [ума на объекте медитации], с озарённостью и приятным, которые возникли из-за [этой] отстранённости.
Kassapopi, bhikkhave, yāvade ākaṅkhati vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharatī’ti …pe….
yāvade → yāvadeva (cck, sya-all) | jhānam → S1-3 pathamajjhānam (pts note) | kassapopi → kassapo pi (pts) | paṭhamaṁ jhānaṁ → pathamam jhānam (pts) | viharatīti → viharatī ti (pts)Кассапа тоже, до той степени, до которой он пожелает, будучи отстранённым от желаний, отстранённым от неблагих состояний [ума], входит и пребывает в первой джхане.
(Navannaṁ anupubbavihārasamāpattīnaṁ pañcannañca abhiññānaṁ evaṁ vitthāro veditabbo.)
peyyālo → abhiññānaṁ vitthāro veditabbo (bj: machasaṁ) | anupubbavihārasamāpattinaṁ → B omits -vihāra- (pts note)Тебя ли выделял Благословенный в присутствии Сангхи монахов, говоря: “Монахи, до той степени, до которой я пожелаю… я вхожу и пребываю во второй джхане… третьей… четвёртой… сфере безграничного пространства… безграничного сознания… отсутствия всего… ни-восприятия, ни не-восприятия… прекращении восприятия и чувствования… овладеваю различными видами сверхъестественных сил… слышу за счёт элемента божественного уха… знаю умы других существ… вспоминаю многочисленные прошлые обители… вижу за счёт божественного глаза… за счёт уничтожения пятен [загрязнений ума], прямо [здесь и сейчас] в этой самой жизни я вхожу и пребываю в незапятнанном освобождении ума…”? “Нет, почтенный”.
Taṁ kiṁ maññasi, āvuso ānanda,
āvuso → Omitted by S1-3 (pts note) | kiṁ → kim (pts)Как ты думаешь, Ананда, товарищ?
api nu tvaṁ bhagavato sammukhā bhikkhusaṅghe upanīto:
bhikkhusaṅghe → bhikkhusaṁghe (ms2005)Тебя ли выделял Благословенный в присутствии Сангхи монахов, говоря:
‘ahaṁ, bhikkhave, āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharāmi.
ahaṁ → aham (pts) | āsavānaṁ → āsavānam (pts) | cetovimuttiṁ → cetovimuttim (pts) | sayaṁ → sayam (pts)“Монахи, за счёт уничтожения пятен [загрязнений ума], прямо [здесь и сейчас] в этой самой жизни я вхожу и пребываю в незапятнанном освобождении ума, освобождении пониманием, напрямую зная и проявляя это для себя самостоятельно.
Ānandopi, bhikkhave, āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī’”ti?
ānandopi → kassapo pi (pts) | cetovimuttiṁ → ceto vimuttiṁ (bjt) | ānandopi → ānando pi (pts) | cetovimuttiṁ → cetovimuttim (pts)Ананда тоже, до той степени, до которой он пожелает, будучи отстранённым от желаний, отстранённым от неблагих состояний [ума], входит и пребывает в первой джхане”?
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → hetam (pts)“Нет, почтенный”.
“Ahaṁ kho, āvuso, bhagavato sammukhā bhikkhusaṅghe upanīto:
bhikkhusaṅghe → bhikkhusaṁghe (ms2005) | ahaṁ → aham (pts)“Меня, товарищ, выделял Благословенный в присутствии Сангхи монахов, говоря:
‘ahaṁ, bhikkhave, āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharāmi.
upasampajja → (bj) | ahaṁ → aham (pts)“Монахи, за счёт уничтожения пятен [загрязнений ума], прямо [здесь и сейчас] в этой самой жизни я вхожу и пребываю в незапятнанном освобождении ума, освобождении пониманием, напрямую зная и проявляя это для себя самостоятельно.
Kassapopi, bhikkhave, āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī’ti.
kassapopi → kassapo pi (pts) | cetovimuttiṁ → cetovimuttim (pts) | sayaṁ → sayam (pts)Кассапа тоже, за счёт уничтожения пятен [загрязнений ума], прямо [здесь и сейчас] в этой самой жизни входит и пребывает в незапятнанном освобождении ума, освобождении пониманием, напрямую зная и проявляя это для себя самостоятельно”.
Sattaratanaṁ vā, āvuso, nāgaṁ aḍḍhaṭṭhamaratanaṁ vā tālapattikāya chādetabbaṁ maññeyya, yo me cha abhiññā chādetabbaṁ maññeyyā”ti.
vā → vā so (bj, sya-all) | aḍḍhaṭṭhamaratanaṁ → aḍḍhaṭṭharatanaṁ (bj) | me cha abhiññā → maṁ chahi abhiññāhi (sya-all) | nāgaṁ aḍḍhaṭṭhamaratanaṁ → nāgam aḍḍhaṭṭharatanaṁ (pts) | vā → S1-3 insert yo (pts note) | tālapattikāya → S1-3 omit ya (pts note) | chādetabbaṁ → chādetabbam (pts)Товарищ, это как кто-либо полагал бы, что огромного слона высотой в семь или в семь с половиной локтей можно было бы скрыть за пальмовым листом, точно так же он мог бы полагать, что мои шесть прямых знаний могут быть сокрыты”.
Cavittha ca pana thullatissā bhikkhunī brahmacariyamhāti.
ca → (pts) | brahmacariyamhāti → brahmacāriyamhā ti (pts)Но монахиня Тхуллатисса отпала от святой жизни.