Ovādasutta๖ โอวาทสูตร
Rājagahe veḷuvane.
veḷuvane → (bj) | rājagahe → rājagahe viharati (sya-all) | Rājagahe → S1-3 insert viharati (pts note)พระผู้มีพระภาคประทับ ณ พระเวฬุวัน ... เขตกรุงราชคฤห์ ...
Atha kho āyasmā mahākassapo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ mahākassapaṁ bhagavā etadavoca:
pe → Complete in B (pts note) | mahākassapo → mahā kassapo (th) | abhivādetvā → abhi vādetvā (th) | mahākassapo → mahā-kassapo (pts) | upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | mahākassapaṁ → mahā-kassapaṁ (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)ครั้งนั้น ท่านพระมหากัสสปะเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวาย อภิวาท แล้วนั่ง ณ ที่สมควร พระผู้มีพระภาคได้ตรัสกับท่านพระมหากัสสปะดังนี้ว่า
“ovada, kassapa, bhikkhū;
Ovada → S1-3 Ovadi (pts note)“กัสสปะ เธอจงกล่าวสอนภิกษุ
karohi, kassapa, bhikkhūnaṁ dhammiṁ kathaṁ.
dhammiṁ kathaṁ → dhammikathaṁ (pts) | dhammikathaṁ → S1-3 dhammikaṁ (further on dhammiṁ)kathaṁ (pts note)จงแสดงธรรมีกถาแก่ภิกษุทั้งหลายเถิด
Ahaṁ vā, kassapa, bhikkhū ovadeyyaṁ tvaṁ vā;
ovadeyyaṁ → S1-3 ovadeyyuṁ (pts note)เราหรือเธอพึงกล่าวสอน
ahaṁ vā bhikkhūnaṁ dhammiṁ kathaṁ kareyyaṁ tvaṁ vā”ti.
dhammiṁ kathaṁ → dhammikathaṁ (pts)พึงแสดงธรรมีกถาแก่ภิกษุทั้งหลาย”
“Dubbacā kho, bhante, etarahi bhikkhū, dovacassakaraṇehi dhammehi samannāgatā, akkhamā, appadakkhiṇaggāhino anusāsaniṁ.
bhante → bhante bhagavā (bj, sya-all) | dovacassakaraṇehi → dovacassa karaṇehi karaṇehi (sya-all) | dovacassakaraṇehi → S1-3 insert ca before karaṇehi; C kāraṇehi (pts note) | apadakkhiṇaggāhino → So B and C; S1-3 appa- (pts note) | anusāsaniṁ → B anusāsanī; S1 -sani (pts note) | anusāsaniṁ → anu sāsaniṁ (th)“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ในบัดนี้ภิกษุทั้งหลายเป็นผู้ว่ายาก ประกอบด้วยธรรม ที่ทำให้เป็นผู้ว่ายาก ไม่อดทน ไม่รับคำพร่ำสอนโดยเคารพ
Idhāhaṁ, bhante, addasaṁ bhaṇḍañca nāma bhikkhuṁ ānandassa saddhivihāriṁ abhijikañca nāma bhikkhuṁ anuruddhassa saddhivihāriṁ aññamaññaṁ sutena accāvadante:
bhaṇḍañca → bhaṇḍuñca (bj) | abhijikañca → ābhiñjikañca (bj, pts1ed, pts2ed, mr); ābhijjikañca (sya-all, km) | abhijikañca → abhiñjikaṁ ca (pts) | bhaṇḍañca → bhaṇḍuñca (cck: sī.) | abhijikañca → ābhiñjikañca (cck: sī. ka.); ābhijjikañca (cck: syā. kaṁ.) | Bhaṇḍaṁ → S1-3 bhaṇḍum (pts note) | Abhiñjikaṁ → B abhijika; S1-3 ābhiñjika always (pts note) | aññamaññaṁ → añña maññaṁ (th) | bhaṇḍañca → bhaṇḍaṁ ca (pts) | aññamaññaṁ sutena → aññamaññaṁsu tena (pts)ข้าพระองค์ได้เห็นภิกษุ ชื่อภัณฑะ สัทธิวิหาริกของพระอานนท์ และภิกษุชื่ออาภิชชิกะ สัทธิวิหาริกของ พระอนุรุทธะ ในพระธรรมวินัยนี้ กล่าวล่วงเกินกันและกันด้วยสุตะว่า
‘ehi, bhikkhu, ko bahutaraṁ bhāsissati, ko sundarataraṁ bhāsissati, ko cirataraṁ bhāsissatī’”ti.
sundarataraṁ → sundarataram (pts) | cirataraṁ → cirataram (pts)‘มาเถิดภิกษุ ใครจักกล่าวได้มากกว่ากัน ใครจักกล่าวได้ดีกว่ากัน และใครจักกล่าวได้นานกว่ากัน”
Atha kho bhagavā aññataraṁ bhikkhuṁ āmantesi:
bhikkhuṁ → bhikkhum (pts)ครั้งนั้น พระผู้พระภาครับสั่งเรียกภิกษุรูปหนึ่งมาตรัสว่า
“ehi tvaṁ, bhikkhu, mama vacanena bhaṇḍañca bhikkhuṁ ānandassa saddhivihāriṁ abhijikañca bhikkhuṁ anuruddhassa saddhivihāriṁ āmantehi:
bhaṇḍañca → bhaṇḍuñca (bj) | abhijikañca → ābhiñjikañca (bj); ābhijjikañca (sya-all) | tvaṁ → tvam (pts) | bhaṇḍañca bhikkhuṁ → bhaṇḍaṁ ca bhikkhum (pts) | abhijikañca bhikkhuṁ → abhijikaṁ ca bhikkhum (pts) | saddhivihāriṁ → saddhivihārim (pts)‘มาเถิดภิกษุ เธอจง เรียกภิกษุภัณฑะ สัทธิวิหาริกของอานนท์ และภิกษุอาภิชชิกะ สัทธิวิหาริกของ อนุรุทธะมาตามคำของเรา ว่า
‘satthā āyasmante āmantetī’”ti.
ti → S1-3 omit āmantehi and āyasmante, and have āmantesīti (pts note) | āmantetīti → āmantetī ti (pts)‘พระศาสดารับสั่งให้ท่านทั้ง ๒ เข้าเฝ้า’
“Evaṁ, bhante”ti kho so bhikkhu bhagavato paṭissutvā yena te bhikkhū tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā te bhikkhū etadavoca:
paṭissutvā → paṭissuṇitvā (sya-all); patissutvā (pts) | evaṁ bhanteti → evam bhante ti (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)ภิกษุนั้น ทูลรับสนองพระดำรัสแล้วได้เข้าไปหาภิกษุเหล่านั้นถึงที่อยู่ ได้กล่าวว่า
“satthā āyasmante āmantetī”ti.‘พระศาสดา รับสั่งให้ท่านทั้ง ๒ เข้าเฝ้า”
“Evamāvuso”ti kho te bhikkhū tassa bhikkhuno paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinne kho te bhikkhū bhagavā etadavoca:
kho → kho pana (bj) | paṭissutvā → paṭissuṇitvā (sya-all) | bhikkhū tassa bhikkhuno → bhikkhum (pts) | nisinne → S1-3 nisinnā (pts note) | evamāvusoti → evam āvuso ti (pts) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)ภิกษุเหล่านั้นรับคำแล้วเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวายอภิวาทแล้ว นั่ง ณ ที่สมควร พระผู้มีพระภาคได้ตรัสถามภิกษุเหล่านั้นดังนี้ว่า
“saccaṁ kira tumhe, bhikkhave, aññamaññaṁ sutena accāvadatha:
aññamaññaṁ sutena → aññamaññaṁsu tena (pts)“ภิกษุทั้งหลาย ได้ยินว่า เธอทั้งหลายได้กล่าวล่วงเกินกันและกันด้วยสุตะว่า
‘ehi, bhikkhu, ko bahutaraṁ bhāsissati, ko sundarataraṁ bhāsissati, ko cirataraṁ bhāsissatī’”ti?
bahutaraṁ → bahutaram (pts) | sundarataraṁ → sundarataram (pts) | cirataraṁ → cirataram (pts)‘มาเถิดภิกษุ ใครจักกล่าวได้มากกว่ากัน ใครจักกล่าวได้ดีกว่ากัน ใครจักกล่าวได้ นานกว่ากัน จริงหรือ”
“Evaṁ, bhante”.
bhante kiṁ nu kho → bhanteti kinnu (bj, sya-all) | evaṁ → evam (pts)“จริง พระพุทธเจ้าข้า”
“Kiṁ nu kho me tumhe, bhikkhave, evaṁ dhammaṁ desitaṁ ājānātha:
kho → S1-3 omit kho (pts note) | kiṁ nu kho → kinnu (bjt, th)“เธอทั้งหลายรู้ทั่วถึงธรรมที่เราแสดงแล้วอย่างนี้หรือ
‘etha tumhe, bhikkhave, aññamaññaṁ sutena accāvadatha—
etha → evaṁ (sya-all) | aññamaññaṁ sutena → aññamaññaṁsu tena (pts)เธอทั้งหลายจึงกล่าว ล่วงเกินกันและกันด้วยสุตะอย่างนี้ว่า
ehi, bhikkhu, ko bahutaraṁ bhāsissati, ko sundarataraṁ bhāsissati, ko cirataraṁ bhāsissatī’”ti?
bahutaraṁ → bahutaram (pts) | sundarataraṁ → sundarataram (pts) | cirataraṁ → cirataram (pts)‘มาเถิดภิกษุ ใครจักกล่าวได้มากกว่ากัน ใครจักกล่าวได้ดีกว่ากัน ใครจักกล่าวได้นานกว่ากัน”
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → hetam (pts)“ไม่ใช่อย่างนั้น พระพุทธเจ้าข้า”
“No ce kira me tumhe, bhikkhave, evaṁ dhammaṁ desitaṁ ājānātha, atha kiñcarahi tumhe, moghapurisā, kiṁ jānantā kiṁ passantā evaṁ svākkhāte dhammavinaye pabbajitā samānā aññamaññaṁ sutena accāvadatha:
me → (bj) | ājānātha → ajānātha (bj) | kiñcarahi → kiṁ carahi (my) | desitaṁ → desitam (pts) | aññamaññaṁ sutena → aññamaññaṁsu tena (pts)“ได้ยินว่า ถ้าเธอทั้งหลายไม่รู้ทั่วถึงธรรมที่เราแสดงแล้วอย่างนี้ แน่ะโมฆบุรุษ เมื่อเป็นเช่นนั้น เธอทั้งหลายรู้เห็นอะไร บวชอยู่ในธรรมวินัยที่เรากล่าวดีแล้วอย่างนี้ ยังกล่าวล่วงเกินกันและกันด้วยสุตะไปทำไมเล่าว่า
‘ehi, bhikkhu, ko bahutaraṁ bhāsissati, ko sundarataraṁ bhāsissati, ko cirataraṁ bhāsissatī’”ti.
sundarataraṁ → sundarataram (pts)‘มาเถิดภิกษุ ใครจักกล่าวได้มาก กว่ากัน ใครจักกล่าวได้ดีกว่ากัน ใครจักกล่าวได้นานกว่ากัน”
Atha kho te bhikkhū bhagavato pādesu sirasā nipatitvā bhagavantaṁ etadavocuṁ:
bhagavantaṁ etadavocuṁ → bhagavantam etad avocuṁ (pts)ลำดับนั้น ภิกษุทั้ง ๒ รูปได้น้อมศีรษะลงแทบพระบาทพระผู้มีพระภาคแล้ว กราบทูลว่า
“accayo no, bhante, accagamā, yathābāle yathāmūḷhe yathāakusale, ye mayaṁ evaṁ svākkhāte dhammavinaye pabbajitā samānā aññamaññaṁ sutena accāvadimha:
yathābāle yathāmūḷhe yathāakusale → yathā bāle yathā mūḷhe yathā akusale (bj, pts1ed, pts2ed); yathābālaṁ yathāmūḷhaṁ yathāakusalaṁ (?) | accāvadimha → accāvadimhā (bj, sya-all) | yathāakusale → yathā bāle yathā mūḷhe yathā akusale (cck: pī.); yathābālaṁ yathāmūḷhaṁ yathāakusalaṁ (cck: ?) | accagamā yathābāle yathāmūḷhe yathāakusale → accayamā yathā bāle yathā mūḷhe yathā akusale (pts) | mayaṁ → mayam (pts) | aññamaññaṁ sutena → aññamaññaṁsu tena (pts)‘ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์ทั้งหลายบวชในพระธรรมวินัยที่พระ ผู้มีพระภาคตรัสดีแล้วอย่างนี้ ได้กล่าวล่วงเกินกันและกันด้วยสุตะเพราะความโง่เขลา เบาปัญญาว่า
‘ehi, bhikkhu, ko bahutaraṁ bhāsissati, ko sundarataraṁ bhāsissati, ko cirataraṁ bhāsissatī’ti.
bahutaraṁ → bahutaram (pts) | sundarataraṁ → sundarataram (pts)‘มาเถิดภิกษุ ใครจักกล่าวได้มากกว่ากัน ใครจักกล่าวได้ดีกว่ากัน ใครจักกล่าวได้นานกว่ากัน’
Tesaṁ no, bhante, bhagavā accayaṁ accayato paṭiggaṇhātu āyatiṁ saṁvarāyā”ti.
paṭiggaṇhātu → patigaṇhātu (bj) | tesaṁ no → tesanno (pts) | accayaṁ → accayam (pts) | paṭiggaṇhātu → paṭigaṇhātu (pts) | saṁvarāyāti → saṁvarāyā ti (pts)ขอพระผู้มีพระภาคจงทรงให้อภัยโทษแก่ข้าพระองค์ ทั้งหลาย เพื่อสำรวมต่อไปด้วยเถิด”
“Taggha tumhe, bhikkhave, accayo accagamā yathābāle yathāmūḷhe yathāakusale, ye tumhe evaṁ svākkhāte dhammavinaye pabbajitā samānā aññamaññaṁ sutena accāvadittha:
taggha → taṅgha (bj) | ye → yaṁ (bj: sī.pævi) | yathābāle yathāmūḷhe yathāakusale → yathā bāle yathā mūḷhe yathā akusale (bjt) | accagamā yathābāle yathāmūḷhe yathāakusale → accayamā yathā bāle yathā mūḷhe yathā akusale (pts) | svākkhāte → svākhāte (pts) | aññamaññaṁ sutena → aññamaññaṁsu tena (pts)“ภิกษุทั้งหลาย เอาเถิด การที่เธอทั้งหลายบวชในธรรมวินัยที่เรากล่าวดีแล้ว อย่างนี้ ได้กล่าวล่วงเกินกันและกันด้วยสุตะเพราะความโง่เขลาเบาปัญญาว่า
‘ehi, bhikkhu, ko bahutaraṁ bhāsissati, ko sundarataraṁ bhāsissati, ko cirataraṁ bhāsissatī’ti.
sundarataraṁ → sundarataram (pts)‘มาเถิด ภิกษุ ใครจักกล่าวได้มากกว่ากัน ใครจักกล่าวได้ดีกว่ากัน ใครจักกล่าวได้นาน กว่ากัน’
Yato ca kho tumhe, bhikkhave, accayaṁ accayato disvā yathādhammaṁ paṭikarotha, taṁ vo mayaṁ paṭiggaṇhāma.
taṁ vo mayaṁ → mayaṁ accayaṁ (bj, sya-all) | paṭiggaṇhāma → accayaṁ paṭigaṇhāma (bj) | paṭigaṇhāma → paṭiggaṇhāma (bj: machasaṁ) | mayaṁ → mayaṁ accayaṁ (cck: sī.) | accayaṁ → accayam (pts)เพราะเหตุที่เห็นความผิดเป็นความผิด แล้วแก้ไขให้ถูกต้อง ข้อนั้นเรายอม รับเธอทั้งหลายได้
Vuddhi hesā, bhikkhave, ariyassa vinaye yo accayaṁ accayato disvā yathādhammaṁ paṭikaroti āyatiñca saṁvaraṁ āpajjatī”ti.
vuddhi → vuḍḍhi (sya-all) | āyatiñca → āyatiṁ ca (th) | āyatiñca saṁvaraṁ → āyatiṁ ca saṁvaram (pts)เพราะการที่บุคคลเห็นความเห็นผิดเป็นความผิดแล้ว แก้ไขให้ถูก ต้องและสำรวมต่อไป นี้เป็นความเจริญในวินัยของพระอริยะ”