Sūriyasutta
Sūriyasutta → suriyasuttaṁ (bj, sya-all, pts2ed); suriyo (pts1ed)Il discorso sul Sole
Sāvatthinidānaṁ.
sāvatthinidānaṁ → sāvatthiyaṁ (bj)A Sāvatthī.
Tena kho pana samayena sūriyo devaputto rāhunā asurindena gahito hoti.
sūriyo → suriyo (bj, sya-all, pts) | suriyo → sūriya (bj: machasaṁ)In quell’occasione il dio del Sole era stato catturato da Rāhu, il signore dei titani.
Atha kho sūriyo devaputto bhagavantaṁ anussaramāno tāyaṁ velāyaṁ imaṁ gāthaṁ abhāsi:
sūriyo → suriyo (bj, sya-all, pts) | suriyo → sūriya (bj: machasaṁ) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | gāthaṁ → gātham (pts)Allora il dio del Sole, richiamando alla mente il Buddha, in quell’occasione recitò questo versetto:
“Namo te buddha vīratthu, vippamuttosi sabbadhi;
buddha vīratthu → buddhavīratthu (bjt, th) | vīratthu → vīra-tthu (pts) vippamuttosi → vippamutto si (pts)“Lode a te, Buddha, eroe! tu sei libero in ogni modo possibile. Sambādhapaṭipannosmi, tassa me saraṇaṁ bhavā”ti.
sambādhapaṭipannosmi → sambādhapaṭippanno-smi (pts)Sono caduto in prigionia: sii mio rifugio!”
Atha kho bhagavā sūriyaṁ devaputtaṁ ārabbha rāhuṁ asurindaṁ gāthāhi ajjhabhāsi:
sūriyaṁ → suriyaṁ (bj, sya-all, pts) | gāthāhi → gāthāya (sya-all, pts) | suriyaṁ → sūriya (bj: machasaṁ) | gāthāhi → gāthāya (bj: syā) | gāthāya → S2 gāthābiya. (pts note) | rāhuṁ → rāhum (pts)Allora il Buddha si rivolse a Rāhu in poesia riguardo al dio della Sole:
“Tathāgataṁ arahantaṁ, sūriyo saraṇaṁ gato;
tathāgataṁ arahantaṁ sūriyo → tathāgatam arahantam suriyo (pts) sūriyo → suriyo (bj, sya-all) | suriyo → sūriya (bj: machasaṁ)“Nel Realizzato, nel perfetto il dio del Sole ha preso rifugio; Rāhu sūriyaṁ pamuñcassu, buddhā lokānukampakā.
sūriyaṁ → suriyaṁ (bj, sya-all, km, pts1ed, pts2ed) | sūriyaṁ pamuñcassu → pamuñca suriyaṁ (pts) | suriyaṁ → sūriya (bj: machasaṁ) | sūriyaṁ → suriyaṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) lokānukampakā → lokānukampakāti (bj) | + → ti (pts)Quindi, Rāhu, rilascia il Sole, I Buddha hanno premura nei confronti del mondo.Yo andhakāre tamasi pabhaṅkaro, verocano maṇḍalī uggatejo;
tamasi → tamasī (bj) | tamasī → tamasi (bj: machasaṁ) | pabhaṁkaro → SS. tamasī; B. pabhākaro. (pts note) maṇḍalī → maṇḍali (th)È un faro nell’oscurità, il sole incandescente, cerchio dalla fiamma magnifica. Mā rāhu gilī caramantalikkhe, pajaṁ mamaṁ rāhu pamuñca sūriyan”ti.
antalikkhe → caramantalikkhe (bj: machasaṁ) | caramantalikkhe → caraṁ antalikkhe (bjt, pts) sūriyanti → suriyanti (sya-all, pts) | mama → B. mamaṁ. (pts note) | sūriyanti → suriyan ti (pts)Rāhu, non inghiottirlo mentre attraversa il cielo. rāhu, rilascia il mio discendente, il Sole!”
Atha kho rāhu asurindo sūriyaṁ devaputtaṁ muñcitvā taramānarūpo yena vepacitti asurindo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā saṁviggo lomahaṭṭhajāto ekamantaṁ aṭṭhāsi.
sūriyaṁ → suriyaṁ (bj, sya-all, pts) | suriyaṁ → sūriya (bj: machasaṁ) | tenupasaṅkami → ten-upasaṅkami (pts) | ekamantaṁ → ekam antam (pts)Allora Rāhu, avendo rilasciato il Sole, corse da Vepacitti, signore dei titani, e rimase a lato, scioccato e impressionato.
Ekamantaṁ ṭhitaṁ kho rāhuṁ asurindaṁ vepacitti asurindo gāthāya ajjhabhāsi:
ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts)Vepacitti si rivolse a lui in poesia:
“Kiṁ nu santaramānova, rāhu sūriyaṁ pamuñcasi;
kiṁ nu → kinnu (bjt, th) | kiṁ nu santaramānova → kinnu santaramāno va (pts) sūriyaṁ → suriyaṁ (bj, sya-all, pts) | sūriyaṁ → suriyam (pts)“Perché tanta fretta? rāhu, hai rilasciato il Sole Saṁviggarūpo āgamma, kiṁ nu bhītova tiṭṭhasī”ti.
kiṁ nu bhītova → kinnu bhīto (pts)e sei venuto qui in shock: perché te ne stai lì così spaventato?”“Sattadhā me phale muddhā, jīvanto na sukhaṁ labhe;“La mia testa sarebbe esplosa in sette pezzi, non avrei trovato felicità nella vita, Buddhagāthābhigītomhi, no ce muñceyya sūriyan”ti.
buddhagāthābhigītomhi → buddhagāthābhihitomhi (pts) | buddhagāthābhihito-mhi → S3 gāthābhigīto; S1 -bhihīno. (pts note) sūriyanti → suriyanti (sya-all) | sūriyanti paṭhamo vaggo → suriyan ti (pts) | + → suriyavaggo (bjt)se, incantato dal versetto del Buddha, non avessi rilasciato il Sole”.
Paṭhamo vaggo.
vaggo → tatruddānaṁ (bj)
Dve kassapā ca māgho ca, māgadho dāmali kāmado;
dāmali → SS. Dāmalo. (pts note) Pañcālacaṇḍo tāyano, candimasūriyena te dasāti.
pañcālacaṇḍo → pañcālacaṇḍo ca (sya-all, pts) candimasūriyena → candimasuriyena (bj, sya-all, pts) | candimasūriyena → candima-suriyena (pts) | + → sāvatthiyam ārāme (pts)