Khemakasutta
Khemakasutta → khemo (pts1ed)Mit Khemaka
Ekaṁ samayaṁ sambahulā therā bhikkhū kosambiyaṁ viharanti ghositārāme.Einmal hielten sich mehrere altehrwürdige Mönche und Nonnen bei Kosambī auf, in Ghositas Kloster.
Tena kho pana samayena āyasmā khemako badarikārāme viharati ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno.
bāḷhagilāno → This word and the sequel is missing in S3, which substitutes evam āhaṁsu kacci te avuso khammanīyam kacci yāpanīyam kacci dukkhā vedanā gilāno (mistake of copyist) (pts note)Zu dieser Zeit nun hielt sich der Ehrwürdige Khemaka im Brustbeerbaumkloster auf, und er war mitgenommen, leidend, schwer krank.
Atha kho therā bhikkhū sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhitā āyasmantaṁ dāsakaṁ āmantesuṁ:
sāyanhasamayaṁ → sāyaṇhasamayaṁ (sya-all) | sāyanhasamayaṁ paṭisallānā → sāyaṇhasamayam paṭisallāṇā (pts) | dāsakaṁ → dāsakam (pts)Diese altehrwürdigen Mönche und Nonnen kamen am späten Nachmittag aus ihrer Klausur und wandten sich an den Ehrwürdigen Dāsaka:
“ehi tvaṁ, āvuso dāsaka, yena khemako bhikkhu tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā khemakaṁ bhikkhuṁ evaṁ vadehi:
tvaṁ → tvam (pts) | khemakaṁ bhikkhuṁ → khemakam bhikkhum (pts)„Bitte, geehrter Dāsaka, gehe zu dem Mönch Khemaka und sage zu ihm:
‘therā taṁ, āvuso khemaka, evamāhaṁsu—
khemaka evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)‚Geehrter Khemaka, die Altehrwürdigen hoffen,
kacci te, āvuso, khamanīyaṁ, kacci yāpanīyaṁ, kacci dukkhā vedanā paṭikkamanti no abhikkamanti, paṭikkamosānaṁ paññāyati no abhikkamo’”ti?
kacci te → kaccite (bjt) | paṭikkamosānaṁ → paṭikkamo sānaṁ (th) | khamanīyaṁ → khamanīyam (pts) | paṭikkamanti → paṭikammanti (pts) | paṭikkamosānaṁ → paṭikammosānam (pts)es geht dir leidlich, sie hoffen, du kommst zurecht. Und sie hoffen, dass der Schmerz nachlässt und nicht zunimmt, dass ein Nachlassen ersichtlich ist, kein Zunehmen.‘“
“Evamāvuso”ti kho āyasmā dāsako therānaṁ bhikkhūnaṁ paṭissutvā yenāyasmā khemako tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ khemakaṁ etadavoca:
dāsako therānaṁ → dasako therānam (pts) | evamāvusoti → evam āvuso ti (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)„Ja, Geehrte“, antwortete Dāsaka. Er ging zum Ehrwürdigen Khemaka und sagte zu ihm:
“therā taṁ, āvuso khemaka, evamāhaṁsu:
evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)„Geehrter Khemaka, die Altehrwürdigen hoffen,
‘kacci te, āvuso, khamanīyaṁ …pe… no abhikkamo’”ti?
pe → spelled out in full (bjt) | abhikkamoti → abhikkamo ti (pts)es geht dir leidlich, sie hoffen, du kommst zurecht. Und sie hoffen, dass der Schmerz nachlässt und nicht zunimmt, dass ein Nachlassen ersichtlich ist, kein Zunehmen.“
“Na me, āvuso, khamanīyaṁ na yāpanīyaṁ …pe… abhikkamosānaṁ paññāyati no paṭikkamo”ti.
+ → bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti no paṭikkamanti (bjt) | abhikkamosānaṁ → abhikkamosānam (pts) | paṭikkamoti → paṭikkamo ti (pts)„Geehrter, es geht mir nicht leidlich, ich komme nicht zurecht. Der Schmerz ist schrecklich und nimmt zu, er lässt nicht nach, ein Zunehmen ist ersichtlich, kein Nachlassen.“
Atha kho āyasmā dāsako yena therā bhikkhū tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā there bhikkhū etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)Da ging Dāsaka zu diesen Altehrwürdigen und übermittelte Khemakas Antwort. Sie sagten:
“khemako, āvuso, bhikkhu evamāha:
āvuso → avuso (pts) | evamāha → evam āha (pts)
‘na me, āvuso, khamanīyaṁ …pe… abhikkamosānaṁ paññāyati no paṭikkamo’”ti.
pe → spelled out in full (bjt) | khamanīyaṁ → khamanīyam (pts) | paṭikkamoti → paṭikkamo ti (pts)
“Ehi tvaṁ, āvuso dāsaka, yena khemako bhikkhu tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā khemakaṁ bhikkhuṁ evaṁ vadehi:
khemakaṁ bhikkhuṁ → khemakam bhikkhum (pts)„Bitte, geehrter Dāsaka, gehe zu dem Mönch Khemaka und sage zu ihm:
‘therā taṁ, āvuso khemaka, evamāhaṁsu—
evamāhaṁsu → evam ahaṁsu (pts)‚Geehrter Khemaka, die Altehrwürdigen sagen,
pañcime, āvuso, upādānakkhandhā vuttā bhagavatā, seyyathidaṁ—
seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th, pts)vom Buddha seien diese fünf mit Ergreifen verbundenen Aggregate gelehrt worden: nämlich
rūpupādānakkhandho, vedanupādānakkhandho, saññupādānakkhandho, saṅkhārupādānakkhandho, viññāṇupādānakkhandho.
saṅkhārupādānakkhandho → saṅkhārūpādānakkhandho (bj) | viññāṇupādānakkhandho → viññāṇūpādānakkhandho (pts)das mit Ergreifen verbundene Aggregat der Form, das des Gefühls, das der Wahrnehmung, das der Willensbildungsprozesse und das des Bewusstseins.
Imesu āyasmā khemako pañcasu upādānakkhandhesu kiñci attaṁ vā attaniyaṁ vā samanupassatī’”ti?
pañcasu upādānakkhandhesu → pañcasupādānakkhandhesu (bj) | attaṁ → attānaṁ (bj, pts) | samanupassatīti evamāvusoti → samanupassasīti evam āvuso ti (pts) | attānaṁ → attaṁ (bj: machasaṁ) | attānaṁ → B attaṁ always (pts note)Betrachtest du irgendeins dieser fünf mit Ergreifen verbundenen Aggregate als Selbst oder zum Selbst gehörig?‘“
“Evamāvuso”ti kho āyasmā dāsako therānaṁ bhikkhūnaṁ paṭissutvā yenāyasmā khemako tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā …pe…
upasaṅkamitvā → (sya-all) | + → āyasmā khemakaṁ etadavoca (bjt) | evamāvusoti → evam āvuso ti (pts) | therānaṁ bhikkhūnaṁ → therānam bhikkhūnam (pts)„Ja, Geehrte“, antwortete Dāsaka. Er überbrachte dem Ehrwürdigen Khemaka ihre Botschaft, und dieser antwortete:
therā taṁ, āvuso khemaka, evamāhaṁsu:
taṁ → tam (pts) | evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)
“pañcime, āvuso, upādānakkhandhā vuttā bhagavatā, seyyathidaṁ—
seyyathidaṁ rūpupādānakkhandho → seyyathīdaṁ rūpūpādānakkhandho (sya-all) | seyyathidaṁ → seyyatthīdaṁ (pts)
rūpupādānakkhandho …pe… viññāṇupādānakkhandho.
viññāṇupādānakkhandho → viññāṇūpādānakkhandho (sya-all) | rūpupādānakkhandho → rūpūpādānakkhandho (th)
Imesu āyasmā khemako pañcasu upādānakkhandhesu kiñci attaṁ vā attaniyaṁ vā samanupassatī”ti?
pañcasu upādānakkhandhesu → pañcasupādānakkhandhesu (bj) | attaṁ → attanāṁ (bj); attānam (pts) | attanāṁ → attaṁ (bj: machasaṁ)
“Pañcime, āvuso, upādānakkhandhā vuttā bhagavatā, seyyathidaṁ—
seyyathidaṁ rūpupādānakkhandho → seyyathīdaṁ rūpūpādānakkhandho (sya-all) | seyyathidaṁ → seyyathīdam (pts)„Vom Buddha wurden diese fünf mit Ergreifen verbundenen Aggregate gelehrt: nämlich
rūpupādānakkhandho …pe… viññāṇupādānakkhandho.
viññāṇupādānakkhandho → viññāṇūpādānakkhandho (sya-all); viññānupādānakkhandho (pts) | rūpupādānakkhandho → rūpūpādānakkhandho (th)das mit Ergreifen verbundene Aggregat der Form, das des Gefühls, das der Wahrnehmung, das der Willensbildungsprozesse und das des Bewusstseins.
Imesu khvāhaṁ, āvuso, pañcasu upādānakkhandhesu na kiñci attaṁ vā attaniyaṁ vā samanupassāmī”ti.
khvāhaṁ → khohaṁ (bj) | pañcasu upādānakkhandhesu → pañcasupādānakkhandhesu (bj) | attaṁ → attānaṁ (bj, pts) | khohaṁ → khvāhaṁ (bj: machasaṁ, syā) | khvāham → S1 khohaṁ; S3 āyasmāhaṁ (pts note)Ich betrachte keins dieser fünf mit Ergreifen verbundenen Aggregate als Selbst oder zum Selbst gehörig.“
Atha kho āyasmā dāsako yena therā bhikkhū tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā there bhikkhū etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)Da ging Dāsaka zu diesen Altehrwürdigen und übermittelte Khemakas Antwort. Sie sagten:
“khemako, āvuso, bhikkhu evamāha:
evamāha → evam āha (pts)
‘pañcime, āvuso, upādānakkhandhā vuttā bhagavatā, seyyathidaṁ—
āvuso → (sya-all) | seyyathidaṁ rūpupādānakkhandho → seyyathīdaṁ rūpūpādānakkhandho (sya-all) | seyyathidaṁ → seyyathīdam (pts)
rūpupādānakkhandho …pe… viññāṇupādānakkhandho.
viññāṇupādānakkhandho → viññāṇūpādānakkhandho (sya-all) | rūpupādānakkhandho → rūpūpādānakkhandho (th)
Imesu khvāhaṁ, āvuso, pañcasu upādānakkhandhesu na kiñci attaṁ vā attaniyaṁ vā samanupassāmī’”ti.
khvāhaṁ → khohaṁ (bj) | pañcasu upādānakkhandhesu → pañcasupādānakkhandhesu (bj) | attaṁ vā → attānaṁ va (pts) | khvāhaṁ → khvāham (pts)
“Ehi tvaṁ, āvuso dāsaka, yena khemako bhikkhu tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā khemakaṁ bhikkhuṁ evaṁ vadehi:
khemakaṁ bhikkhuṁ → khemakam bhikkhum (pts)„Bitte, geehrter Dāsaka, gehe zu dem Mönch Khemaka und sage zu ihm:
‘therā taṁ, āvuso khemaka, evamāhaṁsu—
evamāhaṁsu → evaṁ āhaṁsu (pts)‚Geehrter Khemaka, die Altehrwürdigen sagen,
pañcime, āvuso, upādānakkhandhā vuttā bhagavatā, seyyathidaṁ—
seyyathidaṁ rūpupādānakkhandho → seyyathīdaṁ rūpūpādānakkhandho (sya-all) | seyyathidaṁ → seyyathīdam (pts)vom Buddha seien diese fünf mit Ergreifen verbundenen Aggregate gelehrt worden: nämlich
rūpupādānakkhandho …pe… viññāṇupādānakkhandho.
viññāṇupādānakkhandho → viññāṇūpādānakkhandho (sya-all) | rūpupādānakkhandho → rūpūpādānakkhandho (th) | viññāṇupādānakkhandho → viññāṇupādānakkhando (pts)das mit Ergreifen verbundene Aggregat der Form, das des Gefühls, das der Wahrnehmung, das der Willensbildungsprozesse und das des Bewusstseins.
No ce kirāyasmā khemako imesu pañcasu upādānakkhandhesu kiñci attaṁ vā attaniyaṁ vā samanupassati.
pañcasu upādānakkhandhesu → pañcasupādānakkhandhesu (bj) | attaṁ → attānaṁ (bj, pts)Wenn der Ehrwürdige Khemaka, wie es scheint, keins dieser fünf mit Ergreifen verbundenen Aggregate als Selbst oder zum Selbst gehörig betrachtet,
Tenahāyasmā khemako arahaṁ khīṇāsavo’”ti.
tenahāyasmā → tenāyasmā (pts) | khīṇāsavoti → khīṇāsavo ti (pts)dann ist er ein Vollendeter, der die Befleckungen aufgelöst hat.‘“
“Evamāvuso”ti kho āyasmā dāsako therānaṁ bhikkhūnaṁ paṭissutvā yenāyasmā khemako …pe…
+ → tenupasaṅkami upasaṅkamitvā āyasmantaṁ khemakaṁ etadavoca (bjt) | evamāvusoti → evam āvuso ti (pts) | bhikkhūnaṁ → bhikkhūnam (pts)„Ja, Geehrte“, antwortete Dāsaka. Er überbrachte dem Ehrwürdigen Khemaka ihre Botschaft, und dieser antwortete:
therā taṁ, āvuso khemaka, evamāhaṁsu:
evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)
“pañcime, āvuso, upādānakkhandhā vuttā bhagavatā, seyyathidaṁ—
seyyathidaṁ rūpupādānakkhandho → seyyathīdaṁ rūpūpādānakkhandho (sya-all)
rūpupādānakkhandho …pe… viññāṇupādānakkhandho;
viññāṇupādānakkhandho → viññāṇūpādānakkhandho (sya-all) | rūpupādānakkhandho → rūpūpādānakkhandho (th)
no ce kirāyasmā khemako imesu pañcasu upādānakkhandhesu kiñci attaṁ vā attaniyaṁ vā samanupassati, tenahāyasmā khemako arahaṁ khīṇāsavo”ti.
attaṁ → attānaṁ (bj, pts) | no ce kirāyasmā khemako → (pts) | imesu → imesu khvāham āvuso (pts) | upādānakkhandhesu → upādānakkhandhesu na (pts) | arahaṁ khīṇāsavoti → āvuso bhikkhu evam āha (pts) | attaṁ → attānam (pts) | khīṇāsavoti → khīṇāsavo ti (pts)
“Pañcime, āvuso, upādānakkhandhā vuttā bhagavatā, seyyathidaṁ—
seyyathidaṁ rūpupādānakkhandho → seyyathīdaṁ rūpūpādānakkhandho (sya-all)„Vom Buddha wurden diese fünf mit Ergreifen verbundenen Aggregate gelehrt: nämlich
rūpupādānakkhandho …pe… viññāṇupādānakkhandho.
viññāṇupādānakkhandho → viññāṇūpādānakkhandho (sya-all) | rūpupādānakkhandho → rūpūpādānakkhandho (th)das mit Ergreifen verbundene Aggregat der Form, das des Gefühls, das der Wahrnehmung, das der Willensbildungsprozesse und das des Bewusstseins.
Imesu khvāhaṁ, āvuso, pañcasu upādānakkhandhesu na kiñci attaṁ vā attaniyaṁ vā samanupassāmi, na camhi arahaṁ khīṇāsavo;
khvāhaṁ → khohaṁ (bj) | pañcasu upādānakkhandhesu → pañcasupādānakkhandhesu (bj) | attaṁ → attānaṁ (bj, pts) | nacamhi → na ca (bj: machasaṁ) | samanupassāmi → S1-3 -ssāmīti (pts note) | khvāhaṁ → khvāham (pts)Ich betrachte keins dieser fünf mit Ergreifen verbundenen Aggregate als Selbst oder zum Selbst gehörig. Dennoch bin ich kein Vollendeter, der die Befleckungen aufgelöst hat.
api ca me, āvuso, pañcasu upādānakkhandhesu ‘asmī’ti adhigataṁ, ‘ayamahamasmī’ti na ca samanupassāmī”ti.
pañcasu upādānakkhandhesu → pañcasupādānakkhandhesu (bj) | aham → S1 ayamāham (pts note) | na → B na ca (pts note) | api ca → apica (th) | adhigataṁ ayamahamasmīti → adhigatam ayam aham asmīti ca (pts) | ca samanupassāmīti → samanupassāmī ti (pts)Denn in Bezug auf die fünf mit Ergreifen verbundenen Aggregate bin ich von der Einbildung ‚ich bin‘ nicht frei. Aber ich betrachte nichts als ‚ich bin das‘.“
Atha kho āyasmā dāsako yena therā bhikkhū …pe…
+ → tenupasaṅkami upasaṅkamitvā (bjt, th)Da ging Dāsaka zu diesen Altehrwürdigen und übermittelte Khemakas Antwort. Sie sagten:
there bhikkhū etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
“khemako, āvuso, bhikkhu evamāha—
evamāha → evam āha (pts)
pañcime, āvuso, upādānakkhandhā vuttā bhagavatā, seyyathidaṁ—
seyyathidaṁ rūpupādānakkhandho → seyyathīdaṁ rūpūpādānakkhandho (sya-all)
rūpupādānakkhandho …pe… viññāṇupādānakkhandho.
viññāṇupādānakkhandho → viññāṇūpādānakkhandho (sya-all) | rūpupādānakkhandho → rūpūpādānakkhandho (th)
Imesu khvāhaṁ, āvuso, pañcasu upādānakkhandhesu na kiñci attaṁ vā attaniyaṁ vā samanupassāmi, na camhi arahaṁ khīṇāsavo;
khvāhaṁ → khohaṁ (bj) | pañcasu upādānakkhandhesu → pañcasupādānakkhandhesu (bj) | attaṁ → attānaṁ (bj) | khvāhaṁ → khvāham (pts)
api ca me, āvuso, pañcasu upādānakkhandhesu ‘asmī’ti adhigataṁ, ‘ayamahamasmī’ti na ca samanupassāmī”ti.
pañcasu upādānakkhandhesu → pañcasupādānakkhandhesu (bj) | samanupassāmiti → This paragraph exists in S3, but included between (), viz., erased from -passāmīti in the preceding till samanu in this (pts note) | api ca → apica (bjt, th) | + → ca (bjt, th) | ayamahamasmīti → ayam aham asmīti (pts)
“Ehi tvaṁ, āvuso dāsaka, yena khemako bhikkhu tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā khemakaṁ bhikkhuṁ evaṁ vadehi:
khemakaṁ bhikkhuṁ → khemakam bhikkhum (pts)„Bitte, geehrter Dāsaka, gehe zu dem Mönch Khemaka und sage zu ihm:
‘therā taṁ, āvuso khemaka, evamāhaṁsu—
taṁ → tam (pts) | evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)‚Geehrter Khemaka, die Altehrwürdigen fragen:
yametaṁ, āvuso khemaka, asmīti vadesi, kimetaṁ asmīti vadesi?
yametaṁ → yam etam (pts) | kimetaṁ → kim etam (pts)Wovon sprichst du, wenn du „ich bin“ sagst?
Rūpaṁ asmīti vadesi, aññatra rūpā asmīti vadesi,
rūpaṁ → rūpam (pts)Ist es Form, oder ist es außerhalb von Form?
vedanaṁ …
+ → aññatra vedanāya asmīti vadesi (bjt) | vedanaṁ → vedanam (pts)Ist es Gefühl …
saññaṁ …Ist es Wahrnehmung …
saṅkhāre …
saṅkhāre viññāṇaṁ → saṅkhare viññāṇam (pts) | + → asmīti vadesi aññatra saṅkhārehi asmīti vadesi (bjt)Sind es Willensbildungsprozesse …
viññāṇaṁ asmīti vadesi, aññatra viññāṇā asmīti vadesi.
viññāṇaṁ → viññāṇam (pts)Ist es Bewusstsein, oder ist es außerhalb von Bewusstsein?
Yametaṁ, āvuso khemaka, asmīti vadesi. Kimetaṁ asmīti vadesī’”ti?
vadesi → S3 vadesīti, the remainder wanting (pts note) | yametaṁ → yam etam (pts) | kimetaṁ → kim etam (pts)Wovon sprichst du, wenn du „ich bin“ sagst?‘“
“Evamāvuso”ti kho āyasmā dāsako therānaṁ bhikkhūnaṁ paṭissutvā yenāyasmā khemako tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ khemakaṁ etadavoca—
evamāvusoti → evam āvuso ti (pts) | therānaṁ bhikkhūnaṁ → therānam bhikkhūnam (pts) | khemakaṁ etadavoca → khemakam etad avoca (pts)„Ja, Geehrte“, antwortete Dāsaka. Er überbrachte dem Ehrwürdigen Khemaka ihre Botschaft, und dieser antwortete:
therā taṁ, āvuso khemaka, evamāhaṁsu:
taṁ → tam (pts) | evamāhaṁsu → evam ahaṁsu (pts)
“yametaṁ, āvuso khemaka, ‘asmī’ti vadesi, kimetaṁ ‘asmī’ti vadesi?
yametaṁ → yam etam (pts) | kimetaṁ → kim etam (pts)
Rūpaṁ ‘asmī’ti vadesi aññatra rūpā ‘asmī’ti vadesi?
rūpaṁ → rūpam (pts)
Vedanaṁ …
saññaṁ …
saṅkhāre …
saṅkhāre → saṅkhare (pts)
viññāṇaṁ ‘asmī’ti vadesi aññatra viññāṇā ‘asmī’ti vadesi?
viññāṇaṁ → viññāṇam (pts)
Yametaṁ, āvuso khemaka, ‘asmī’ti vadesi, kimetaṁ ‘asmī’ti vadesī”ti?
vadesīti → vadesiti (cck) | yametaṁ → yam etam (pts) | kimetaṁ → kim etam (pts)
“Alaṁ, āvuso dāsaka, kiṁ imāya sandhāvanikāya.„Genug, geehrter Dāsaka! Wozu dieses Hin- und Herrennen?
Āharāvuso, daṇḍaṁ;
daṇḍaṁ → daṇḍam (pts)Bring mir meinen Stock,
ahameva yena therā bhikkhū tenupasaṅkamissāmī”ti.
ahameva → aham eva (pts)ich werde selbst zu den altehrwürdigen Mönchen und Nonnen gehen.“
Atha kho āyasmā khemako daṇḍamolubbha yena therā bhikkhū tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā therehi bhikkhūhi saddhiṁ sammodi.
daṇḍamolubbha → daṇḍamolambha (sya-all); daṇḍam olumbha (pts) | daṇḍamolambha → evaṁ. ba daṇḍamolumbha (sya-all: sī.)Und der Ehrwürdige Khemaka ging, auf einen Stock gestützt, zu den altehrwürdigen Mönchen und Nonnen und tauschte Willkommensgrüße mit ihnen aus.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ khemakaṁ therā bhikkhū etadavocuṁ:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | sāraṇīyaṁ → sārāṇīyam (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | bhikkhū etadavocuṁ → bhikkhu etad avocuṁ (pts)Nach der Begrüßung und dem Austausch von Höflichkeiten setzte er sich zur Seite hin. Die Altehrwürdigen sagten zu ihm:
“yametaṁ, āvuso khemaka, ‘asmī’ti vadesi, kimetaṁ ‘asmī’ti vadesi?
yametaṁ → yam etam (pts) | kimetaṁ → kim etam (pts)„Geehrter Khemaka, wovon sprichst du, wenn du ‚ich bin‘ sagst?
Rūpaṁ ‘asmī’ti vadesi, aññatra rūpā ‘asmī’ti vadesi?
rūpaṁ → rūpam (pts)Ist es Form, oder ist es außerhalb von Form?
Vedanaṁ …Ist es Gefühl …
saññaṁ …Ist es Wahrnehmung …
saṅkhāre …Sind es Willensbildungsprozesse …
viññāṇaṁ ‘asmī’ti vadesi, aññatra viññāṇā ‘asmī’ti vadesi?
viññāṇaṁ → viññāṇam (pts)Ist es Bewusstsein, oder ist es außerhalb von Bewusstsein?
Yametaṁ, āvuso khemaka, ‘asmī’ti vadesi, kimetaṁ ‘asmī’ti vadesī”ti?
kimetaṁ → kametaṁ (sya-all) | yametaṁ → yam etam (pts) | kimetaṁ → kim etam (pts)Wovon sprichst du, wenn du ‚ich bin‘ sagst?“
“Na khvāhaṁ, āvuso, rūpaṁ ‘asmī’ti vadāmi; napi aññatra rūpā ‘asmī’ti vadāmi.
khvāhaṁ → khohaṁ (bj) | khvāhaṁ → khvāham (pts) | rūpaṁ → rūpam (pts)„Geehrte, ich sage nicht ‚ich bin‘ in Bezug auf Form, noch etwas außerhalb von Form.
Na vedanaṁ …
+ → napi aññatra vedanāya asmīti vadāmi (bjt)Ich sage nicht ‚ich bin‘ in Bezug auf Gefühl …
na saññaṁ …in Bezug auf Wahrnehmung …
na saṅkhāre …in Bezug auf Willensbildungsprozesse …
na viññāṇaṁ ‘asmī’ti vadāmi; napi aññatra viññāṇā ‘asmī’ti vadāmi.
viññāṇaṁ asmīti vadāmi napi → viññāṇam na pi (pts) | Na → S1-3 insert pi (pts note) | na viññāṇaṁ → asmīti vadāmi napi aññatra saṅkhārehi (bjt)in Bezug auf Bewusstsein, noch etwas außerhalb von Bewusstsein.
Api ca me, āvuso, pañcasu upādānakkhandhesu ‘asmī’ti adhigataṁ ‘ayamahamasmī’ti na ca samanupassāmi.
pañcasu upādānakkhandhesu → pañcasupādānakkhandhesu (bj) | ca → (pts) | samanupassāmi → S1-3 omit samanu (pts note) | api ca → apica (th) | adhigataṁ ayamahamasmīti → adhigatam ayam aham asmīti ca (pts)Denn in Bezug auf die fünf mit Ergreifen verbundenen Aggregate bin ich von der Einbildung ‚ich bin‘ nicht frei. Aber ich betrachte nichts als ‚ich bin das‘.
Seyyathāpi, āvuso, uppalassa vā padumassa vā puṇḍarīkassa vā gandho.
gandho → Omitted by S1-3 (pts note)Wie der Duft einer blauen Seerose oder einer rosa oder weißen Lotusblume:
Yo nu kho evaṁ vadeyya: ‘pattassa gandho’ti vā ‘vaṇṇassa gandho’ti vā ‘kiñjakkhassa gandho’ti vā sammā nu kho so vadamāno vadeyyā”ti?
vaṇṇassa → vaṇṭassa (katthaci) | vā → (pts) | gandhoti vā → gandho pi (pts) | vaṇṇassa → vaṇḍassa (cck: katthaci) | kiñjakkhassa → evaṁ. ba. kiñjakkharāya (sya-all: sī.) | Vaṇṇassa → S1-3 vaṇṭassa, ṭ being erased in S1 (pts note) | Kiñjakkhassa → S1 kijjhakkhassa; B kiñcakkharāya (pts note) | gandhoti → gandho ti (pts)Wäre es richtig, zu sagen, der Duft gehört zu den Blütenblättern oder zum Stängel oder zum Stempel?“
“No hetaṁ, āvuso”.
hetaṁ → hetam (pts)„Nein, Geehrter.“
“Yathā kathaṁ, panāvuso, sammā byākaramāno byākareyyā”ti?
kathaṁ panāvuso → kathampanāvuso (bjt) | yathā kathaṁ → yathākathaṁ (th) | kathaṁ → katham (pts) | sammā byākaramāno byākareyyāti → sammāvyākaramāno vyākareyyāti (pts)„Wie sollte man dann sagen, Geehrte?“
“‘Pupphassa gandho’ti kho, āvuso, sammā byākaramāno byākareyyā”ti.
sammā byākaramāno byākareyyāti → sammāvyākaramāno vyākareyyāti (pts)„Es wäre richtig, zu sagen, der Duft gehört zu der Blume.“
“Evameva khvāhaṁ, āvuso, na rūpaṁ ‘asmī’ti vadāmi, napi aññatra rūpā ‘asmī’ti vadāmi.
khvāhaṁ → khohaṁ (bj) | evameva khvāhaṁ → evam eva khvāham (pts) | rūpaṁ → rūpam (pts) | napi → na pi (pts)„Ebenso, Geehrte, sage ich nicht ‚ich bin‘ in Bezug auf Form, noch etwas außerhalb von Form.
Na vedanaṁ …
vedanaṁ → vedanam (pts)Ich sage nicht ‚ich bin‘ in Bezug auf Gefühl …
na saññaṁ …
saññaṁ → saññam (pts)in Bezug auf Wahrnehmung …
na saṅkhāre …in Bezug auf Willensbildungsprozesse …
na viññāṇaṁ ‘asmī’ti vadāmi, napi aññatra viññāṇā ‘asmī’ti vadāmi.
napi aññatra → na pi annatra (pts) | viññāṇaṁ → viññāṇam (pts)in Bezug auf Bewusstsein, noch etwas außerhalb von Bewusstsein.
Api ca me, āvuso, pañcasu upādānakkhandhesu ‘asmī’ti adhigataṁ ‘ayamahamasmī’ti na ca samanupassāmi.
pañcasu upādānakkhandhesu → pañcasupādānakkhandhesu (bj) | ca → (pts) | api ca → apica (th) | adhigataṁ ayamahamasmīti → adhigatam ayam aham asmīti ca (pts)Denn in Bezug auf die fünf mit Ergreifen verbundenen Aggregate bin ich von der Einbildung ‚ich bin‘ nicht frei. Aber ich betrachte nichts als ‚ich bin das‘.
Kiñcāpi, āvuso, ariyasāvakassa pañcorambhāgiyāni saṁyojanāni pahīnāni bhavanti, atha khvassa hoti: ‘yo ca pañcasu upādānakkhandhesu anusahagato asmīti māno, asmīti chando, asmīti anusayo asamūhato.
yo ca → yeva (sya-all) | khvassa → S1 khoassa; S3 khossa (pts note) | anusahagato → S1-3 aṇu- always (pts note) | saṁyojanāni → saññojanāni (bjt, th, pts) | hoti yo ca pañcasu upādānakkhandhesu anusahagato → hotiyeva pañcasupādānakkhandhesu aṇusahagato (bjt)Obwohl ein edler Schüler die fünf niederen Fesseln aufgegeben hat, hat er noch einen anhaltenden Rest der Einbildung ‚ich bin‘, des Sehnens nach ‚ich bin‘ und der zugrunde liegenden Neigung ‚ich bin‘, der noch nicht ausgerottet ist.
So aparena samayena pañcasu upādānakkhandhesu udayabbayānupassī viharati—
pañcasu upādānakkhandhesu → pañcasupādānakkhandhesu (bj) | udayabbayānupassī → So B always; S1 udayabbyānu-; S3 udayabyānu- here; (pts note)Nach einiger Zeit meditiert er, indem er Aufstieg und Untergang bei den fünf mit Ergreifen verbundenen Aggregaten beobachtet.
iti rūpaṁ, iti rūpassa samudayo, iti rūpassa atthaṅgamo;
atthaṅgamo → atthagamo (bj) | rūpaṁ → rūpam (pts)‚So ist Form, so ist ihr Ursprung, so ihr Vergehen.
iti vedanā …So ist Gefühl …
iti saññā …So ist Wahrnehmung …
iti saṅkhārā …So sind Willensbildungsprozesse …
iti viññāṇaṁ, iti viññāṇassa samudayo, iti viññāṇassa atthaṅgamo’ti.
atthaṅgamoti tassimesu pañcasu upādānakkhandhesu → atthagamoti tassa imesu pañcasupādānakkhandhesu (bj) | atthaṅgamoti → atthagamo ti (pts)So ist Bewusstsein, so ist sein Ursprung, so sein Vergehen.‘
Tassimesu pañcasu upādānakkhandhesu udayabbayānupassino viharato yopissa hoti pañcasu upādānakkhandhesu anusahagato ‘asmī’ti, māno ‘asmī’ti, chando ‘asmī’ti anusayo asamūhato, sopi samugghātaṁ gacchati.
pañcasu upādānakkhandhesu anusahagato → pañcasupādānakkhandhesu aṇusahagato (bj) | yo → S1-3 ye (pts note) | tassimesu pañcasu upādānakkhandhesu → tassa imesu pañcasupādānakkhandhesu (bjt) | yopissa → yo pissa (pts) | sopi → so pi (pts)Während er das tut, wird dieser anhaltende Rest ausgerottet.
Seyyathāpi, āvuso, vatthaṁ saṅkiliṭṭhaṁ malaggahitaṁ. Tamenaṁ sāmikā rajakassa anupadajjuṁ.
saṅkiliṭṭhaṁ → saṁkiliṭṭhaṁ (my, bjt, ms2005) | anupadajjuṁ → anuppadajjuṁ (bjt, th) | vatthaṁ saṅkiliṭṭhaṁ → vattham saṁkiliṭṭham (pts) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts) | anupadajjuṁ → anuppadajjeyyuṁ (pts)Wie ein Tuch, das schmutzig und fleckig ist, und die Besitzer geben es zu einem Wäscher:
Tamenaṁ rajako ūse vā khāre vā gomaye vā sammadditvā acche udake vikkhāleti.
ūse → B use usa- always (pts note) | madditvā → B saṁmadhitvā (pts note) | sammadditvā → saṁmadditvā (th) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts) | sammadditvā → samam madditvā (pts)Der Wäscher knetet es gründlich mit Salz, Lauge und Kuhmist und spült es in klarem Wasser aus.
Kiñcāpi taṁ hoti vatthaṁ parisuddhaṁ pariyodātaṁ, atha khvassa hoti yeva anusahagato ūsagandho vā khāragandho vā gomayagandho vā asamūhato.
hoti yeva → hoteva (bj); hoti yo (bj); hoti yo ca (sya-all, pts1ed) | hoti yeva anusahagato → hoteva aṇusahagato (bj) | hoteva → hoti yo (bj: sīmu8) | ca → Missing in S3 (pts note) | vatthaṁ → vattham (pts)Obwohl das Tuch rein und hell ist, hat es noch einen anhaltenden Geruch nach Salz, Lauge oder Kuhmist, der noch nicht ausgerottet ist.
Tamenaṁ rajako sāmikānaṁ deti. Tamenaṁ sāmikā gandhaparibhāvite karaṇḍake nikkhipanti.
tamenaṁ → tam enaṁ (pts) | tamenaṁ → tam enam (pts)Der Wäscher bringt es den Besitzern zurück, und diese verwahren es in einer Duftschatulle.
Yopissa hoti anusahagato ūsagandho vā khāragandho vā gomayagandho vā asamūhato, sopi samugghātaṁ gacchati.
anusahagato → aṇusahagato (bj) | yopissa → yo pissa (pts) | sopi → so pi (pts)Und dabei wird der anhaltende Geruch ausgerottet.
Evameva kho, āvuso, kiñcāpi ariyasāvakassa pañcorambhāgiyāni saṁyojanāni pahīnāni bhavanti, atha khvassa hoti yeva pañcasu upādānakkhandhesu anusahagato ‘asmī’ti, māno ‘asmī’ti, chando ‘asmī’ti anusayo asamūhato.
ca → S1 ye-; S3 yeva (pts note) | saṁyojanāni → saññojanāni (bjt, th, pts) | hoti yeva pañcasu upādānakkhandhesu anusahagato → hotiyeva pañcasupādānakkhandhesu aṇusahagato (bjt) | evameva → evam eva (pts) | yeva → yo ca (pts) | asamūhato → asamuhato (pts)Ebenso hat ein edler Schüler, obwohl er die fünf niederen Fesseln aufgegeben hat, noch einen anhaltenden Rest der Einbildung ‚ich bin‘, des Sehnens nach ‚ich bin‘ und der zugrunde liegenden Neigung ‚ich bin‘, der noch nicht ausgerottet ist.
So aparena samayena pañcasu upādānakkhandhesu udayabbayānupassī viharati.
pañcasu upādānakkhandhesu → pañcasupādānakkhandhesu (bj)Nach einiger Zeit meditiert er, indem er Aufstieg und Untergang bei den fünf mit Ergreifen verbundenen Aggregaten beobachtet.
‘Iti rūpaṁ, iti rūpassa samudayo, iti rūpassa atthaṅgamo;
atthaṅgamo → atthagamo (bj, pts)‚So ist Form, so ist ihr Ursprung, so ihr Vergehen.
iti vedanā …So ist Gefühl …
iti saññā …
saññā → sañña (pts)So ist Wahrnehmung …
iti saṅkhārā …So sind Willensbildungsprozesse …
iti viññāṇaṁ, iti viññāṇassa samudayo, iti viññāṇassa atthaṅgamo’ti.
atthaṅgamoti → atthagamoti (bj) | atthaṅgamoti tassa imesu → atthagamo ti tassimesu (pts)So ist Bewusstsein, so ist sein Ursprung, so sein Vergehen.‘
Tassa imesu pañcasu upādānakkhandhesu udayabbayānupassino viharato yopissa hoti pañcasu upādānakkhandhesu anusahagato ‘asmī’ti, māno ‘asmī’ti, chando ‘asmī’ti anusayo asamūhato, sopi samugghātaṁ gacchatī”ti.
pañcasu upādānakkhandhesu → pañcasupādānakkhandhesu (bj) | pañcasu upādānakkhandhesu anusahagato → pañcasupādānakkhandhesu aṇusahagato (bj) | tassa imesu → tassimesu (sya-all) | yopissa → yo pissa (pts) | asmīti → asmīyi (pts) | sopi → so pi (pts) | gacchatīti → gacchati (pts)Während er das tut, wird dieser anhaltende Rest ausgerottet.“
Evaṁ vutte, therā bhikkhū āyasmantaṁ khemakaṁ etadavocuṁ:
khemakaṁ etadavocuṁ → khemakam etad avocuṁ (pts)Darauf sagten die altehrwürdigen Mönche und Nonnen zu dem Ehrwürdigen Khemaka:
“na kho mayaṁ āyasmantaṁ khemakaṁ vihesāpekhā pucchimha, api cāyasmā khemako pahosi tassa bhagavato sāsanaṁ vitthārena ācikkhituṁ desetuṁ paññāpetuṁ paṭṭhapetuṁ vivarituṁ vibhajituṁ uttānīkātuṁ.
na kho → na kho pana (pts1ed, mr) | pucchimha → āpucchimhā (bj) | pahosi → pahoti (bj, sya-all, pts) | paññāpetuṁ → paññapetuṁ (bj, sya-all) | vihesāpekhā pucchimha → vihesāpekkhā apucchimhā (sya-all) | kho → kho pana (pts) | khemakaṁ vihesāpekhā → khemakam vihesā apekhā (pts) | uttānīkātuṁ → uttānīkatuṁ (pts) | āpucchimhā → pucchimha (bj: machasaṁ) | paññapetuṁ → paññāpetuṁ (bj: machasaṁ) | kho → na kho pana (cck: ka.)„Wir wollten den Ehrwürdigen Khemaka mit unseren Fragen nicht plagen. Aber du bist in der Lage, die Anleitung des Buddha ausführlich zu erklären, zu lehren, festzustellen, zu etablieren, klarzustellen, aufzugliedern und zu enthüllen.
Tayidaṁ āyasmatā khemakena tassa bhagavato sāsanaṁ vitthārena ācikkhitaṁ desitaṁ paññāpitaṁ paṭṭhapitaṁ vivaritaṁ vibhajitaṁ uttānīkatan”ti.
ācikkhitaṁ → acikkhitaṁ (bj) | paññāpitaṁ → paññapitaṁ (bj, sya-all) | tayidaṁ → yadidaṁ (sya-all) | paṭṭhapitaṁ vivaritaṁ vibhajitaṁ → paṭṭhapitam vivaṭaṁ vibhattaṁ (pts) | vibhattaṁ → B vivaritaṁ vibhajitaṁ (pts note) | sāsanaṁ → sāsanam (pts)Und das hast du gerade getan.“
Idamavoca āyasmā khemako.
idamavoca → idam avoca (pts)Das sagte der Ehrwürdige Khemaka.
Attamanā therā bhikkhū āyasmato khemakassa bhāsitaṁ abhinanduṁ.
bhāsitaṁ → bhāsitam (pts)Zufrieden begrüßten die altehrwürdigen Mönche und Nonnen die Worte des Ehrwürdigen Khemaka.
Imasmiñca pana veyyākaraṇasmiṁ bhaññamāne saṭṭhimattānaṁ therānaṁ bhikkhūnaṁ anupādāya āsavehi cittāni vimucciṁsu, āyasmato khemakassa cāti.
khemakassa cāti sattamaṁ → ca khemakassāti (bj, sya-all) | saṭṭhimattānaṁ → saṭṭhīmattānaṁ (sya-all) | vimucciṁsu → mucciṁsu (pts) | cāti → S1-3 Khemakassāti (pts note) | imasmiñca → imasmiñ ca (pts) | saṭṭhimattānaṁ therānaṁ bhikkhūnaṁ → saṭṭhimattānam therānam bhikkhūnam (pts)Und während diese Lehrrede gesprochen wurde, wurde der Geist von sechzig altehrwürdigen Mönchen und Nonnen und der des Ehrwürdigen Khemaka durch Nicht-Ergreifen von den Befleckungen befreit.