Natthidinnasutta
Natthidinnasutta → natthi (pts1ed)๕ นัตถิทินนสูตร
Sāvatthinidānaṁ.
sāvatthinidānaṁ → sāvatthiyaṁ (bj); sāvatthī (sya-all)เรื่องเกิดขึ้นที่กรุงสาวัตถี
“Kismiṁ nu kho, bhikkhave, sati kiṁ upādāya, kiṁ abhinivissa evaṁ diṭṭhi uppajjati:
kiṁ → kim (pts)พระผู้มีพระภาคได้ตรัสถามว่า “ภิกษุทั้งหลาย เมื่อมีอะไร เพราะถือมั่นอะไรเพราะยึดมั่นอะไร ทิฏฐิอย่างนี้จึงเกิดขึ้นว่า
‘natthi dinnaṁ, natthi yiṭṭhaṁ, natthi hutaṁ, natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko; natthi ayaṁ loko, natthi paro loko, natthi mātā, natthi pitā, natthi sattā opapātikā; natthi loke samaṇabrāhmaṇā sammaggatā sammāpaṭipannā ye imañca lokaṁ parañca lokaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedenti.
sukatadukkaṭānaṁ → sukkaṭadukkaṭānaṁ (bj, pts1ed) | sammaggatā → samaggatā (mr) | sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj) | paro loko → paraloko (sya-all, pts) | opapātikā → upapātikā (sya-all) | sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ kammānam (pts) | imañca → imañca lokam paraṁ ca (pts) | parañca lokaṁ sayaṁ → sayam (pts) | bhasmantā → bhassantā āhutiyo (bj: machasaṁ, syā) | sukatadukkaṭānaṁ → sukkaṭadukkaṭānaṁ (cck: sī. pī.) | sammaggatā → samaggatā (cck: ka.) | sammaggatā → S1-3 samagga (S3 ṁ) tā (pts note) | paro loko → paroloko (bjt) | dinnaṁ → dinnam (pts) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | sammāpaṭipannā → sammā paṭipannā (pts)‘ทานที่ให้แล้วไม่มีผล ยัญที่บูชาแล้วไม่มีผล การเซ่นสรวงไม่มีผล ผลวิบากแห่งกรรมที่ทำดีและทำชั่วก็ไม่มี โลกนี้ไม่มีโลกหน้าไม่มี มารดาไม่มีคุณ บิดาไม่มีคุณ โอปปาติกสัตว์ ไม่มี สมณพราหมณ์ผู้ประพฤติปฏิบัติชอบทำให้แจ้งโลกนี้และโลกหน้าด้วยปัญญาอันยิ่งเองแล้วสอนให้ผู้อื่นรู้แจ้งก็ไม่มีในโลก
Cātumahābhūtiko ayaṁ puriso yadā kālaṁ karoti pathavī pathavīkāyaṁ anupeti anupagacchati, āpo āpokāyaṁ anupeti anupagacchati, tejo tejokāyaṁ anupeti anupagacchati, vāyo vāyokāyaṁ anupeti anupagacchati.
Cātumahābhūtiko ayaṁ → cātummahābhūtiko ayaṁ (bj, km); cātummahābhūtikoyaṁ (sya-all); catummahābhūtiko (pts1ed) | pathavī pathavīkāyaṁ → paṭhavī paṭhavīkāyaṁ (bj, sya-all) | cātumahābhūtiko ayaṁ → cātummahābhūtikoyaṁ (sya-all); catummahābhūtiko ayam (pts) | Cātumahābhūtiko → cātummahābhūtiko (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | ayam → B yaṁ (pts note) | kālaṁ karoti → kālaṅkaroti (my) | pathavī pathavīkāyaṁ → pathavīpathavīkāyam (pts) | āpo āpokāyaṁ → āpoāpokāyam (pts) | tejokāyaṁ → tejokāyam (pts) | vāyo vāyokāyaṁ → vāyovāyokāyam (pts)บุรุษคือประชุมแห่งมหาภูตรูปทั้ง ๔ เมื่อตายไป ธาตุดินไปตามธาตุดิน ธาตุน้ำไปตามธาตุน้ำ ธาตุไฟไปตามธาตุไฟ ธาตุลมไปตามธาตุลม
Ākāsaṁ indriyāni saṅkamanti.
saṅkamanti → pakkamantīti vā pāṭho (sya-all note) | ākāsaṁ → ākāsam (pts)อินทรีย์ทั้งหลายย่อมผันแปรไปเป็นอากาศธาตุ
Āsandipañcamā purisā mataṁ ādāya gacchanti.
purisā → puriso (bj) | gacchanti → gacchati (sya-all) | āsandipañcamā → āyanti pañcamā (pts) | āyanti → So S1-3; further on āsanti; B āsandi (pts note) | pañcamā → S1 pañcavā here only (pts note) | mataṁ → matam (pts)บุรุษทั้งหลายมีเตียงเป็นที่ ๕ นำศพไป
Yāva āḷāhanā padāni paññāyanti.
āḷāhanā → āhaḷanā (sya-all) | yāva āḷāhanā padāni → yāvā āḷāhanāpādāni (pts)รอยเท้าปรากฏเพียงแค่ป่าช้า
Kāpotakāni aṭṭhīni bhavanti.
aṭṭhīni → atthīni (pts)กลายเป็นกระดูกขาวโพลนดุจสีนกพิราบ
Bhassantā āhutiyo.
bhassantā → bhasmantā (bj) | bhassantā āhutiyo dattupaññattaṁ yadidaṁ → bhasmantāhūtiyo dattupaññattam idaṁ (pts) | bhassantā → bhasmantātipi pāṭho (sya-all note) | bhasmantāhūtiyo → B bhasmantā āhutiyo (pts note)การเซ่นสรวงสิ้นสุดลงแค่เถ้าถ่าน
Dattupaññattaṁ yadidaṁ dānaṁ.
Dattupaññattaṁ yadidaṁ dānaṁ → dattupaññattamidaṁ dānaṁ nāma (sabbattha) | dattupaññattaṁ yadidaṁ → dattupaññattamidaṁ (bj, sya-all) | dānaṁ → dānaṁ nāma (bj, sya-all, pts) | dānaṁ → dattupaññattamidaṁ dānaṁ nāma (cck: sabbattha) | dattupaññattaṁ yadidaṁ → dattupaññattam idaṁ (pts)คนเขลาบัญญัติทานนี้ไว้
Tesaṁ tucchaṁ musā vilāpo ye keci atthikavādaṁ vadanti.
vilāpo → vippalāpo (bj) | musā vilāpo → musāvilāpo (pts)คำที่คนบางพวกย้ำว่ามีผลนั้นว่างเปล่า เท็จ ไร้สาระ
Bāle ca paṇḍite ca kāyassa bhedā ucchijjanti vinassanti na honti paraṁ maraṇā’”ti?
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt, th) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)หลังจากตายไป ไม่ว่าคนเขลาและคนฉลาดย่อมขาดสูญ ไม่เกิดอีก”
“Bhagavaṁmūlakā no, bhante, dhammā …pe…
bhagavaṁmūlakā → bhagavammūlakā (bjt, pts)ภิกษุทั้งหลายทูลตอบว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ธรรมของข้าพระองค์ทั้งหลาย มีพระผู้มีพระภาคเป็นหลัก ฯลฯ
“Rūpe kho, bhikkhave, sati, rūpaṁ upādāya, rūpaṁ abhinivissa evaṁ diṭṭhi uppajjati:
rūpaṁ → rūpam (pts) | uppajjati → upajjati (pts)“ภิกษุทั้งหลาย เมื่อมีรูป เพราะถือมั่นรูป เพราะยึดมั่นรูป ทิฏฐิอย่างนี้จึงเกิดขึ้นว่า
‘natthi dinnaṁ, natthi yiṭṭhaṁ …pe…‘ทานที่ให้แล้วไม่มีผล ยัญที่บูชาแล้วไม่มีผล ฯลฯ
kāyassa bhedā ucchijjanti vinassanti na honti paraṁ maraṇā’ti.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇā (sya-all) | paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā (pts)หลังจากตายไปไม่ว่าคนเขลาและคนฉลาดย่อมขาดสูญ ไม่เกิดอีก’
Vedanāya sati …pe…เมื่อมีเวทนา ฯลฯ
saññāya sati …เมื่อมีสัญญา ...
saṅkhāresu sati …เมื่อมีสังขาร ...
viññāṇe sati, viññāṇaṁ upādāya, viññāṇaṁ abhinivissa evaṁ diṭṭhi uppajjati:
uppajjati → uppajjeyya (pts) | viññāṇaṁ → viññāṇam (pts)เมื่อมีวิญญาณ เพราะถือมั่นวิญญาณ เพราะยึดมั่นวิญญาณ ทิฏฐิอย่างนี้จึงเกิดขึ้นว่า
‘natthi dinnaṁ, natthi yiṭṭhaṁ …pe…‘ทานที่ให้แล้วไม่มีผล ยัญที่บูชาแล้วไม่มีผล ฯลฯ
kāyassa bhedā ucchijjanti vinassanti na honti paraṁ maraṇā’ti.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇā (sya-all) | paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā (pts)หลังจากตายไปไม่ว่าคนเขลาและคนฉลาดย่อมขาดสูญ ไม่เกิดอีก’
Taṁ kiṁ maññatha, bhikkhave,
kiṁ → kim (pts)ภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจะเข้าใจความข้อนั้นว่าอย่างไร
rūpaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?
rūpaṁ → rūpam (pts) | vāti → vā ti (pts)รูปเที่ยงหรือไม่เที่ยง”
“Aniccaṁ, bhante …pe…
+ → yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ viparināmadhammaṁ (bjt) | + → yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ (th) | aniccaṁ → aniccam (pts)“ไม่เที่ยง พระพุทธเจ้าข้า”
api nu taṁ anupādāya evaṁ diṭṭhi uppajjeyya:
taṁ → tam (pts) | evaṁ → evam (pts)“ก็สิ่งใดไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรผันเป็นธรรมดา เพราะไม่ถือมั่นสิ่งนั้นทิฏฐิอย่างนี้จะพึงเกิดขึ้นบ้างหรือว่า
‘natthi dinnaṁ, natthi yiṭṭhaṁ …pe…‘ทานที่ให้แล้วไม่มีผล ยัญที่บูชาแล้วไม่มีผลฯลฯ
kāyassa bhedā ucchijjanti vinassanti na honti paraṁ maraṇā’”ti?
ti → Missing in S1-3 from Taṁ kiṁ maññatha- (pts note) | paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt, th) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)หลังจากตายไป ไม่ว่าคนเขลาและคนฉลาดย่อมขาดสูญ ไม่เกิดอีก”
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → hetam (pts)“ไม่ใช่อย่างนั้น พระพุทธเจ้าข้า”
“Vedanā …“เวทนา ฯลฯ
saññā …สัญญา ...
saṅkhārā …สังขาร ...
viññāṇaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?
+ → vā ti aniccaṁ bhante yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ (bjt) | viññāṇaṁ → viññāṇam (pts) | vāti → vā ti (pts)วิญญาณเที่ยงหรือไม่เที่ยง”
“Aniccaṁ, bhante …pe…
aniccaṁ → dukkhaṁ (bjt) | + → yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ viparināmadhammaṁ (bjt) | aniccaṁ → aniccam (pts) | + → dukkhaṁ vipariṇāmadhammam (pts)“ไม่เที่ยง พระพุทธเจ้าข้า”
api nu taṁ anupādāya evaṁ diṭṭhi uppajjeyya:
taṁ → tam (pts) | evaṁ → evam (pts)“ฯลฯ เพราะไม่ถือมั่นสิ่งนั้น ทิฏฐิอย่างนี้จะพึงเกิดขึ้นบ้างหรือว่า
‘natthi dinnaṁ, natthi yiṭṭhaṁ …pe…‘ทานที่ให้แล้วไม่มีผล ยัญที่บูชาแล้วไม่มีผล ...
kāyassa bhedā ucchijjanti vinassanti na honti paraṁ maraṇā’”ti?
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt, th) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)หลังจากตายไป ไม่ว่าคนเขลาและคนฉลาดย่อมขาดสูญ ไม่เกิดอีก”
“No hetaṁ, bhante”.
bhante → S1-3 repeat here Vedanā-sañña-saṅkhārā-viññāṇam niccaṁ vā aniccaṁ vā (pts note) | hetaṁ → hetam (pts)“ไม่ใช่อย่างนั้น พระพุทธเจ้าข้า”
“Yampidaṁ diṭṭhaṁ sutaṁ mutaṁ viññātaṁ pattaṁ pariyesitaṁ anuvicaritaṁ manasā tampi niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?
tampi → taṁpi (th) | yampidaṁ → yam pidaṁ (pts) | pattaṁ pariyesitaṁ anuvicaritaṁ → pattam pariyesitam anuvicaritam (pts) | tampi → tam pi (pts) | vāti → vā ti (pts)“แม้สิ่งที่บุคคลได้เห็น ฟัง ทราบ รู้ ถึง แสวงหา ใคร่ครวญด้วยใจเที่ยงหรือไม่เที่ยง”
“Aniccaṁ, bhante …pe…
+ → dukkhaṁ viparināmadhammaṁ (bjt) | aniccaṁ → aniccam (pts) | + → dukkhaṁ vipariṇāmadhammam (pts)“ไม่เที่ยง พระพุทธเจ้าข้า”
api nu taṁ anupādāya evaṁ diṭṭhi uppajjeyya:
taṁ → tam (pts)“ฯลฯ เพราะไม่ถือมั่นสิ่งนั้น ทิฏฐิอย่างนี้จะพึงเกิดขึ้นบ้างหรือว่า
‘natthi dinnaṁ, natthi yiṭṭhaṁ …pe…
pa → Complete in S1-3 (pts note) | pe → spelled out in full (bjt)‘ทานที่ให้แล้วไม่มีผล ยัญที่บูชาแล้วไม่มีผล ฯลฯ
ye keci atthikavādaṁ vadanti;คำที่คนบางพวกย้ำว่ามีผลนั้นว่างเปล่า
bāle ca paṇḍite ca kāyassa bhedā ucchijjanti vinassanti na honti paraṁ maraṇā’”ti?
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt, th) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)เท็จไร้สาระ หลังจากตายไป ไม่ว่าคนเขลาและคนฉลาดย่อมขาดสูญ ไม่เกิดอีก”
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → hetam (pts)“ไม่ใช่อย่างนั้น พระพุทธเจ้าข้า”
“Yato kho, bhikkhave, ariyasāvakassa imesu ca ṭhānesu kaṅkhā pahīnā hoti, dukkhepissa kaṅkhā pahīnā hoti …pe… dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāyapissa kaṅkhā pahīnā hoti—
ca → chasu (bj, sya-all, pts) | hoti → B honti (pts note) | dukkhepissa → dukkhe pissa (bjt, pts) | dukkhanirodhagāminiyā → dukkha nirodhagāminiyā (th) | paṭipadāyapissa → paṭipadāya pissa (pts)“ภิกษุทั้งหลาย เพราะเหตุที่อริยสาวกละความสงสัยในฐานะ ๖ ประการนี้ได้ฉะนั้น จึงละความสงสัยแม้ในทุกข์ ฯลฯ ละความสงสัยแม้ในปฏิปทาที่ให้ถึงความดับแห่งทุกข์ได้
ayaṁ vuccati, bhikkhave, ariyasāvako sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyano”ti.
niyato sambodhiparāyanoti pañcamaṁ → sambodhiparāyano ti sāvatthi (pts)ภิกษุทั้งหลาย นี้เราเรียกว่า อริยสาวกผู้เป็นโสดาบัน ไม่มีทางตกต่ำ มีความแน่นอนที่จะสำเร็จสัมโพธิในวันข้างหน้า”