- Saṁyutta Nikāya 24.8Verbundene Lehrreden 24.8
- 1. Sotāpattivagga1. Das Kapitel über den Stromeintritt
MahādiṭṭhisuttaDie ausgedehnte Ansicht
Sāvatthinidānaṁ.
sāvatthinidānaṁ → sāvatthiyaṁ (bj); sāvatthī (sya-all)In Sāvatthī.
“Kismiṁ nu kho, bhikkhave, sati, kiṁ upādāya, kiṁ abhinivissa evaṁ diṭṭhi uppajjati:
kiṁ → kim (pts)„Mönche und Nonnen, wenn was besteht, weil man was ergreift und worauf besteht, entsteht die Ansicht:
‘sattime kāyā akaṭā, akaṭavidhā, animmitā, animmātā, vañjhā, kūṭaṭṭhā, esikaṭṭhāyiṭṭhitā;
sattime → sattīme (sya-all) | kūṭaṭṭhā → kuṭaṭṭhā (pts) | animmātā → animmitavidhā (bj: syā); animmitabbā tipipāṭho (bj: aṭṭhakathā) | animmātā → B omits animmātā always (pts note)‚Es gibt diese sieben Substanzen, die nicht gemacht sind, nicht abgeleitet, nicht geschaffen, ohne Schöpfer, unfruchtbar, beständig wie ein Berggipfel, feststehend wie eine Säule.
te na iñjanti, na vipariṇamanti, na aññamaññaṁ byābādhenti; nālaṁ aññamaññassa sukhāya vā dukkhāya vā sukhadukkhāya vā.
na vipariṇamanti → na viparinamanti (bj); na vipariṇāmenti (pts1ed, mr) | byābādhenti → byādhenti (sya-all) | vipariṇamanti → vipariṇāmenti (pts) | vipariṇamanti → na vipariṇāmenti (cck: pī. ka.) | byādhenti → a. evaṁ. ba. byāpādhenti (sya-all: sī.) | vipariṇāmenti → S1-3 -ṇāmanti always (pts note) | vā → B omits sukhadukkhāya vā always (pts note) | aññamaññaṁ byābādhenti nālaṁ → aññamaññam vyābādhenti nālam (pts)Sie bewegen sich nicht, verfallen nicht und behindern einander nicht. Sie sind unfähig, einander Glück, Schmerz oder sowohl Glück als auch Schmerz zuzufügen.
Katame satta?Welche sieben?
Pathavīkāyo, āpokāyo, tejokāyo, vāyokāyo, sukhe, dukkhe, jīve sattame.
pathavīkāyo → paṭhavīkāyo (bj) | sattame ime satta → sattime (bj, pts) | āpokāyo → apokāyo (pts) | Sattime → S1 inserts ime satta; S3 satta only (pts note) | sattame → sattīme (th)Die Substanzen Erde, Wasser, Feuer und Wind; Schmerz, Glück und die Seele als siebte.
Ime satta kāyā akaṭā, akaṭavidhā, animmitā, animmātā, vañjhā, kūṭaṭṭhā esikaṭṭhāyiṭṭhitā;
satta → jīve. sattime (bahūsu) | kūṭaṭṭhā → kuṭaṭṭhā (pts) | satta → jīve. sattime (cck: bahūsu) | animmātā → animmitavidhā (th)Diese sieben Substanzen sind nicht gemacht, nicht abgeleitet, nicht geschaffen, ohne Schöpfer, unfruchtbar, beständig wie ein Berggipfel, feststehend wie eine Säule.
te na iñjanti, na vipariṇamanti, na aññamaññaṁ byābādhenti; nālaṁ aññamaññassa sukhāya vā dukkhāya vā sukhadukkhāya vā.
vipariṇamanti → viparinamanti (bj); vipariṇāmenti (pts) | byābādhenti nālaṁ aññamaññassa → vyābādhenti nālam aññamaññāssa (pts) | byābādhenti → byādhentī (bj: syā) | byābādhenti → byādhenti (th)Sie bewegen sich nicht, verfallen nicht und behindern einander nicht. Sie sind unfähig, einander Glück, Schmerz oder sowohl Glück als auch Schmerz zuzufügen.
Yopi tiṇhena satthena sīsaṁ chindati, na sopi kañci jīvitā voropeti;
na sopi kañci → na koci kañci (bj, sya-all, km); na koci taṁ (pts1ed, mr) | sopi → koci (bj) | sopi kañci → koci kiñci (sya-all); koci taṁ (pts) | kañci → na koci kañci (cck: sī. syā. kaṁ.); na koci taṁ (cck: pī. ka.) | kiñci → evaṁ. ba. taṁ (sya-all: sī.) | taṁ → S1 omit taṁ; S3 has kimi (pts note) | yopi → yo pi (pts)Wenn man jemandem mit einem scharfen Schwert den Kopf abschlägt, nimmt man niemandem das Leben.
sattannaṁ tveva kāyānamantarena satthaṁ vivaramanupavisati.
vivaramanupavisati → vivaramanupatati (katthaci) dīghamajjhimesupi (cck note) | anupavisati → S1 anupatti; S3 anupatita-- perhaps both to be read anupatati (pts note) | sattannaṁ tveva → sattannaṁtveva (my) | kāyānamantarena satthaṁ vivaramanupavisati → kāyānam antarena sattham vivaram anupavisati (pts)Das Schwert gleitet einfach durch die Lücken zwischen den sieben Substanzen.
Cuddasa kho panimāni yonipamukhasatasahassāni saṭṭhi ca satāni cha ca satāni pañca ca kammuno satāni pañca ca kammāni, tīṇi ca kammāni, kamme ca aḍḍhakamme ca dvaṭṭhipaṭipadā, dvaṭṭhantarakappā, chaḷābhijātiyo, aṭṭha purisabhūmiyo, ekūnapaññāsa ājīvakasate, ekūnapaññāsa paribbājakasate, ekūnapaññāsa nāgavāsasate, vīse indriyasate, tiṁse nirayasate, chattiṁsarajodhātuyo, satta saññīgabbhā, satta asaññīgabbhā, satta nigaṇṭhigabbhā, satta devā, satta mānusā, satta pesācā, satta sarā, satta pavuṭā, satta papātā, satta ca papātasatāni, satta supinā, satta supinasatāni, cullāsīti mahākappino satasahassāni, yāni bāle ca paṇḍite ca sandhāvitvā saṁsaritvā dukkhassantaṁ karissanti.
pavuṭā → pavudhā (bj, pts1ed); pamuṭā (bj); sapuṭā (mr) | mahākappino → mahākappuno (bj, pts1ed) | panimāni yonipamukhasatasahassāni → pana imāni yonippamukhasatasahassāni (bj) | satāni → satāni ca (bj, sya-all) | devā → dibbā (bj, sya-all, pts) | pesācā → pisācā (bj, sya-all) | pavuṭā → pavudhā satta ca pavudhasatāni (bj); pavuṭā satta ca pavuṭasatāni (sya-all); pavudhā (pts) | satta → satta ca (bj, sya-all, pts) | yonipamukhasatasahassāni saṭṭhi → yonippamukhasatasahassāni saṭṭhī (sya-all) | ājīvakasate → ājīvasate (sya-all) | saññīgabbhā → saññigabbhā (sya-all) | asaññīgabbhā → asaññigabbhā (sya-all) | ca kammuno satāni → kammasatāni (pts) | tīṇi → tīni (pts) | nirayasate chattiṁsarajodhātuyo → niriyasate chattiṁsa rajodhātuyo (pts) | mahākappino → mahākappuno (pts) | yāni → (pts) | nāgāvāsasate → nāgavāsasate (bj: machasaṁ, syā) | pisācā → pesāvā (bj: sīmu8, machasaṁ) | pavudhā → pavuṭā (bj: machasaṁ, syā); pamuṭā (bj: sīmu8, sī.pævi); pabuṭā (bj: dīghanikāya) | mahākappuno → mahākappino (bj: syā, machasaṁ) | yāni → “yāni” ūnaṁ, sī.pævi, sī.pavi (bj note) | pavuṭā → sapuṭā (cck: ka.); pavudhā (cck: pī.) | mahākappino → mahākappuno (cck: sī. pī.) | dibbā → devātipi pāṭho (sya-all note) | kho → S1-3 mo (pts note) | yonipamukhasatasahassāni → B yonimukha- (pts note) | kammasatāni → S1-3 kammunosatāni (pts note) | chattiṁsa → S1-3 chattiṁsā (pts note) | nigaṇṭhigabbhā → B nigandhi- (pts note) | dibbā → B devā (pts note) | pesācā → B pisācā; S1 posāvā (pts note) | sarā → S1-3 saññā (pts note) | pavudhā → B sapuṭā (pts note) | mahākappuno → B -kappīno (pts note) | satasahassāni → B inserts yāni (pts note) | aṭṭha purisabhūmiyo → aṭṭhapurisabhūmiyo (my, pts) | chaḷābhijātiyo → chaḷabhijātiyo (bjt) | + → ca pavuṭasatāni satta (th) | ekūnapaññāsa nāgavāsasate → ekūnapaññāsanāgavāsasate (pts)Es gibt 1,4 Millionen Haupt-Mutterschöße und 6000 und 600; 500 Taten und fünf und drei; Taten und Halbtaten; 62 Übungspfade, 62 Unterzeiträume eines Äons, sechs Wiedergeburtsklassen, acht Stufen im Leben eines Menschen; 4900 Ājīvaka-Asketen, 4900 Wanderer und 4900 Drachen-Wohnplätze; 2000 Herrschaften, 3000 Höllen und 36 Bereiche düsteren Himmels; sieben Embryonen mit Wahrnehmung, sieben Embryonen ohne Wahrnehmung und sieben knotenlose Embryonen, sieben Götter, sieben geistige Himmel, sieben Kobolde, sieben Ströme, sieben abgelegte Verkörperungen und 700 abgelegte Verkörperungen, sieben Abstürze und 700 Abstürze, sieben Träume und 700 Träume und 8,4 Millionen große Äonen – durch all diese wandern Törichte und Kluge umher, bevor sie dem Leiden ein Ende machen.
Tattha natthi imināhaṁ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā aparipakkaṁ vā kammaṁ paripācessāmi;
kammaṁ paripācessāmi → kammam paripācessami (pts) | Imināhaṁ → S1-3 omit haṁ (pts note)Und ein solches Ding gibt es hier nicht: „Durch diese Tugendregel, dieses Gelübde, diese inbrünstige Bußübung oder dieses geistliche Leben werde ich unreife Taten zwingen, ihre Frucht hervorzubringen, oder alte Taten tilgen, indem ich nach und nach ihr Ergebnis erfahre“ – denn das kann nicht sein.
paripakkaṁ vā kammaṁ phussa phussa byantīkarissāmīti hevaṁ natthi doṇamite sukhadukkhe pariyantakate saṁsāre, natthi hāyanavaḍḍhane, natthi ukkaṁsāvakaṁse.
pariyantakate → pariyantakaṭe (bj) | byantīkarissāmīti hevaṁ → vyantikarissamīti hevam (pts) | ukkaṁsāvakaṁse → ukkhaṁsāvakaṁse (pts) | pariyantakaṭe → kate (bj: syā, machasaṁ) | phussa → S1 passa phassa (pts note) | hāyanavaḍḍhane → S1-3 gāyanā, the last ā being erased in S3 (pts note) | kammaṁ → kammam (pts)Glück und Schmerz sind zugeteilt. Das Umherwandern dauert nur eine begrenzte Zeit, daher gibt es keine Zunahme und keine Abnahme, kein Besserwerden und kein Schlechterwerden.
Seyyathāpi nāma suttaguḷe khitte nibbeṭhiyamānameva paleti;
nibbeṭhiyamānameva → nibbeṭhiyamānam eva (pts)Wie wenn man ein Garnknäuel anstößt: Es rollt fort und wickelt sich ab.
evameva bāle ca paṇḍite ca nibbeṭhiyamānā sukhadukkhaṁ palentī’”ti?
evameva → evam evam (pts) | nibbeṭhiyamānā → So S1-3; B -mānameva, further on -mānā (pts note) | palentīti → B nibbedhi-; S1-3 phaleti phalenti both always (pts note) | sukhadukkhaṁ → sukhadukkham (pts)Ebenso wandern Törichte und Kluge umher, bevor sie dem Leiden ein Ende machen werden‘?“
“Bhagavaṁmūlakā no, bhante, dhammā …pe…
bhagavaṁmūlakā → bhagavammūlakā (pts)„Unsere Lehren wurzeln im Buddha …“
“Rūpe kho, bhikkhave, sati, rūpaṁ upādāya, rūpaṁ abhinivissa evaṁ diṭṭhi uppajjati:
rūpaṁ → rūpam (pts)„Wenn Form besteht, Mönche und Nonnen, weil man Form ergreift und auf Form besteht, entsteht die Ansicht:
‘sattime kāyā akaṭā, akaṭavidhā …pe…
sattime → sattīme (sya-all)‚Es gibt sieben Stoffe, die nicht gemacht sind …
sukhadukkhaṁ palentī’ti.
sukhadukkhaṁ → sukhadukkham (pts)Ebenso wandern Toren und kluge Menschen umher, bevor sie dem Leiden ein Ende machen.‘
Vedanāya sati …pe…Wenn Gefühl besteht …
saññāya sati …Wenn Wahrnehmung besteht …
saṅkhāresu sati …Wenn Willensbildungsprozesse bestehen …
viññāṇe sati, viññāṇaṁ upādāya, viññāṇaṁ abhinivissa evaṁ diṭṭhi uppajjati:
viññāṇaṁ → viññāṇam (pts)Wenn Bewusstsein besteht, weil man Bewusstsein ergreift und auf Bewusstsein besteht, entsteht die Ansicht:
‘sattime kāyā akaṭā, akaṭavidhā …pe…
sattime → sattīme (sya-all)‚Es gibt sieben Stoffe, die nicht gemacht sind …
sukhadukkhaṁ palentī’ti.
sukhadukkhaṁ palentīti → sukhadukkham palenti (pts)Ebenso wandern Toren und kluge Menschen umher, bevor sie dem Leiden ein Ende machen.‘
Taṁ kiṁ maññatha, bhikkhave,
kiṁ → kim (pts)Was denkt ihr, Mönche und Nonnen?
rūpaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?
vāti → vā ti (pts)Ist Form beständig oder unbeständig?“
“Aniccaṁ, bhante” …pe…
aniccaṁ → aniccam (pts)„Unbeständig, Herr.“ …
“yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, api nu taṁ anupādāya evaṁ diṭṭhi uppajjeyya:
vipariṇāmadhammaṁ → viparināmadhammaṁ (bj, pts) | panāniccaṁ → S1-3 omit yam panāniccaṁ (pts note) | vipariṇāmadhammaṁ → viparināmadhammam (pts) | taṁ → tam (pts)
‘sattime kāyā akaṭā akaṭavidhā …pe…
pa → S1-3 rehearse here all the preceding development (pts note) | pe → spelled out in full (bjt) | sattime → sattīme (th) | + → sukhaṁ (pts)
sukhadukkhaṁ palentī’”ti?
sukhadukkhaṁ → dukkham (pts)
“No hetaṁ, bhante”.
+ → vedanā saññā saṅkhārā viññāṇaṁ (bjt) | hetaṁ → hetam (pts)
“Yampidaṁ diṭṭhaṁ sutaṁ mutaṁ viññātaṁ pattaṁ pariyesitaṁ anuvicaritaṁ manasā tampi niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?
yampidaṁ → yam pi (pts) | tampi → taṁpi (th) | sutaṁ → sutam (pts) | viññātaṁ pattaṁ pariyesitaṁ anuvicaritaṁ → viññātam pattam pariyesitam anuvicaritam (pts) | tampi → tam pi (pts) | vāti → vā ti (pts)„Ist das, was man sehen, hören, denken, erkennen, erreichen, suchen oder mit dem Geist erkunden kann, beständig oder unbeständig?“
“Aniccaṁ, bhante …pe…
+ → dukkhaṁ viparināmadhammaṁ (bjt) | aniccaṁ → aniccam (pts)„Unbeständig, Herr.“ …
api nu taṁ anupādāya evaṁ diṭṭhi uppajjeyya:
taṁ → tam (pts)„Aber wenn man nicht ergreifen würde, was unbeständig und Leiden ist und zugrunde gehen muss, würde dadurch die Ansicht entstehen:
‘sattime kāyā akaṭā akaṭavidhā …pe…
sattime → sattīme (sya-all) | la → S1-3 repeat here once more the same development (pts note) | pe → spelled out in full (bjt)‚Es gibt sieben Stoffe, die nicht gemacht sind …
nibbeṭhiyamānā sukhadukkhaṁ palentī’”ti?
nibbeṭhiyamānā → S3 māna here only (pts note) | palentīti → palentī (bjt) | sukhadukkhaṁ → sukhadukkham (pts)Ebenso wandern Toren und kluge Menschen umher, bevor sie dem Leiden ein Ende machen‘?“
“No hetaṁ, bhante”.„Nein, Herr.“
“Yato kho, bhikkhave, ariyasāvakassa imesu ca ṭhānesu kaṅkhā pahīnā hoti, dukkhepissa kaṅkhā pahīnā hoti …pe… dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāyapissa kaṅkhā pahīnā hoti—
ca → chasu (bj, sya-all, pts) | dukkhepissa → dukkhapissa (pts) | Yato → S1-3 insert ca (pts note) | paṭipadāyapissa → paṭipadāya pissa (pts)„Wenn ein edler Schüler den Zweifel in diesen sechs Fällen aufgegeben hat sowie bezüglich des Leidens, des Ursprungs des Leidens, des Aufhörens des Leidens und der Übung, die zum Aufhören des Leidens führt,
ayaṁ vuccati, bhikkhave, ariyasāvako sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyano”ti.
sambodhiparāyanoti aṭṭhamaṁ → sambodhiparāyano ti sāvatthi (pts)nennt man ihn einen, der in den Strom eingetreten ist, der nicht mehr in der Unterwelt wiedergeboren werden muss und der für das Erwachen bestimmt ist.“