Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Saṁyutta Nikāya 3.13Discours Connectés 3.13
  • 2. Dutiyavagga2. Sans Enfant

DoṇapākasuttaUn Seau Plein de Riz

Sāvatthinidānaṁ.
sāvatthinidānaṁ → sāvatthiyaṁ (bj); sāvatthiyaṁ viharati (sya-all)
A Sāvatthī.

Tena kho pana samayena rājā pasenadi kosalo doṇapākakuraṁ bhuñjati.
doṇapākakuraṁ → doṇapākaṁ sudaṁ (bj, pts1ed, pts2ed); doṇapākasudaṁ (bj, cck); doṇapākasudhaṁ (sya1ed, sya2ed) | doṇapākakuraṁ bhuñjati → doṇapākaṁ sudaṁ paribhuñjati (bj) | pasenadi kosalo doṇapākakuraṁ → pasenadikosalo doṇapākasudhaṁ (sya-all); pasenadikosalo doṇapākaṁ sudaṁ (pts) | sudaṁ → doṇapākakuraṁ (bj: machasaṁ); doṇapākasudaṁ (bj: sīmu) | doṇapākakuraṁ → doṇapākasudaṁ (cck: sī.); doṇapākaṁ sudaṁ (cck: pī.) | doṇapākasudhaṁ → ba. doṇapākakuraṁ (sya-all note) | sudaṁ → C. doṇapākasudaṁ (which it resolves into doṇapakaṁ sudaṁ); B. doṇapākakuram. (pts note) | pasenadi kosalo doṇapākakuraṁ → pasenadi-kosalo doṇapākaṁ sudaṁ (pts)
Alors, en ce temps, le roi Pasenadi de Kosala mangeait du riz bouilli par seaux entiers.
Atha kho rājā pasenadi kosalo bhuttāvī mahassāsī yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
pasenadi kosalo → pasenadikosalo (th) | pasenadi kosalo → pasenadi-kosalo (pts) | tenupasaṅkami → ten-upasaṅkami (pts) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts)
Ensuite, après avoir mangé le roi Pasenadi de Kosala, haletant et soufflant, alla vers le bouddha. Il s’inclina et s’assit sur un côté.

Atha kho bhagavā rājānaṁ pasenadiṁ kosalaṁ bhuttāviṁ mahassāsiṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ gāthaṁ abhāsi:
pasenadiṁ kosalaṁ → pasenadikosalaṁ (sya-all, pts) | + → taṁ (bjt, th, pts) | pasenadiṁ kosalaṁ → pasenadi-kosalaṁ (pts) | velāyaṁ → velāyam (pts) | gāthaṁ → gātham (pts)
Alors, sachant que le roi Pasenadi haletait et soufflait après avoir mangé, à cette occasion le Bouddha récita ces vers :

“Manujassa sadā satīmato, mattaṁ jānato laddhabhojane;
satīmato → satimato (sya-all) laddha-bhojane → B. -bhojanaṁ. (pts note) | mattaṁ → mattam (pts) | laddhabhojane → laddha-bhojane tanu (pts)
« Quand un homme fait toujours attention, sachant la moderation pour se nourrir,
Tanukassa bhavanti vedanā, saṇikaṁ jīrati āyupālayan”ti.
Tanukassa → tanu tassa (bj, pts1ed, pts2ed) | tanukassa → tanu tassa (bj, pts) | tassa → tanukassa (bj: machasaṁ, syā) | Tanukassa → tanu tassa (cck: sī. pī.) | tanukassa → ba. evaṁ. yu. tanu tassa (sya-all note) | tassa → B. tanukassa. All the MSS. have tanu. (pts note) saṇikaṁ → sanikaṁ (bj) | ti → See Fausboll's Dhammapadam, p. 356. (pts note) | āyupālayanti → āyu pālayanti (th) | āyupālayanti → āyu pālayan ti (pts)
son inconfort diminue, et il vieillit lentement, prenant soin de sa vie. »

Tena kho pana samayena sudassano māṇavo rañño pasenadissa kosalassa piṭṭhito ṭhito hoti.
pasenadissa kosalassa → pasenadikosalassa (sya-all, pts) | māṇavo → mānavo (pts) | pasenadissa kosalassa → pasenadi-kosalassa (pts)
Alors à ce moment, l’étudiant Sudassana se tenait derrière le roi.
Atha kho rājā pasenadi kosalo sudassanaṁ māṇavaṁ āmantesi:
pasenadi kosalo → pasenadikosalo (th) | pasenadi kosalo → pasenadi-kosalo (pts)
Alors le roi Pasenadi s’adressa à lui,
“ehi tvaṁ, tāta sudassana, bhagavato santike imaṁ gāthaṁ pariyāpuṇitvā mama bhattābhihāre bhattābhihāre bhāsa.
bhattābhihāre → idaṁ padaṁ bj, sya-all, km, pts1ed potthakesu | bhattābhihāre → (bj, sya-all) | bhattābhihāre bhattābhihāre → bhattābhibāre (pts) | bhattābhihāre → ( ) sī. syā. kaṁ. pī. potthakesu natthi (cck note) | bhattābhibāre → B. repeats bhattābhihāre; S1-2 mama bhihāre; S2 mama bhihāro. (pts note) | tvaṁ → tvam (pts) | gāthaṁ → gātham (pts)
« S’il te plait, cher Sudassana, retiens ces vers en présence du Bouddha et récite les moi chaque fois qu’un repas m’est servi.
Ahañca te devasikaṁ kahāpaṇasataṁ kahāpaṇasataṁ niccaṁ bhikkhaṁ pavattayissāmī”ti.
kahāpaṇasataṁ → idaṁ padaṁ bj, sya-all, km potthakesu | kahāpaṇasataṁ niccaṁ bhikkhaṁ → niccabhikkhaṁ (bj); niccabhattaṁ (sya-all) | niccabhikkhaṁ → niccaṁ bhikkhaṁ (bj: machasaṁ); niccabhattaṁ (bj: syā) | kahāpaṇasataṁ → ( ) sī. syā. kaṁ. potthakesu natthi (cck note) | niccabhattaṁ → niccabhikkhantipi pāṭho (sya-all note) | kahāpaṇasatam → S1-2 do not repeat kahāpaṇasataṁ. (pts note) | ahañca → ahaṁ ca (pts) | kahāpaṇasataṁ niccaṁ bhikkhaṁ pavattayissāmīti → kahāpaṇasatam niccabhikkhaṁ pavaṭṭayissāmīti (pts)
Je te donnerai une allocation quotidienne de cent pièces. »

“Evaṁ, devā”ti kho sudassano māṇavo rañño pasenadissa kosalassa paṭissutvā bhagavato santike imaṁ gāthaṁ pariyāpuṇitvā rañño pasenadissa kosalassa bhattābhihāre sudaṁ bhāsati:
rañño → (bj) | evaṁ devāti → paramaṁ bhoti (sya-all) | pasenadissa kosalassa paṭissutvā → pasenadikosalassa paṭissuṇitvā (sya-all) | pasenadissa kosalassa → pasenadikosalassa (sya-all, pts) | sudaṁ → (sya-all) | rañño pasenadissa kosalassa paṭissutvā → pasenadikosalassa paṭisunitvā (pts) | paṭissutvā → paṭissuṇitvā (bj: syā, PTS) | bhoti → evaṁ. yu. evaṁ devāti (sya-all: sī.) | devāti → SS paramam hoti. (pts note) | paṭisunitvā → SS. paṭissutvā. (pts note) | evaṁ → evam (pts) | rañño pasenadissa kosalassa paṭissutvā → pasenadi-kosalassa paṭisunitvā (pts) | gāthaṁ → gātham (pts) | pasenadissa kosalassa → pasenadi-kosalassa (pts)
« Oui, Votre Majesté, » répondit Sudassana. Il mémorisa ces vers en présence du Bouddha, et chaque fois qu’un repas était servi au roi, il répetait :

“Manujassa sadā satīmato, mattaṁ jānato laddhabhojane;
satīmato → satimato (sya-all) | Manujassa → SS. maṇujassa. (pts note) laddhabhojane → B. satimato (here and above) . . . bhojanam. (pts note)
« Quand un homme fait toujours attention, sachant la moderation pour se nourrir,
Tanukassa bhavanti vedanā, saṇikaṁ jīrati āyupālayan”ti.
tanukassa → tanu tassa (bj, pts) | tassa → tanukassa (bj: machasaṁ, syā) saṇikaṁ → sanikaṁ (bj) | āyupālayanti → āyu pālayanti (th) | saṇikaṁ → saṇikam (pts) | āyupālayanti → āyu pālayan ti (pts)
son inconfort diminue, et il vieillit lentement, prenant soin de sa vie. »

Atha kho rājā pasenadi kosalo anupubbena nāḷikodanaparamatāya saṇṭhāsi.
nāḷikodanaparamatāya → nāḷikodanamattāya (mr) | nāḷikodanaparamatāya → nāḷikodanamattāya (cck: ka.) | pasenadi kosalo → pasenadikosalo (th) | pasenadi kosalo → pasenadi-kosalo (pts)
Alors le roi graduellement pris l’habitude de ne manger qu’au plus une tasse de riz.
Atha kho rājā pasenadi kosalo aparena samayena susallikhitagatto pāṇinā gattāni anumajjanto tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:
susallikhitagatto → sallikhitagatto (bj, pts) | sallikhitagatto → susallikhitagatto (bj: machasaṁ, syā) | sallikhita-gatto → B. su-sallikhita-. (pts note) | pasenadi kosalo → pasenadikosalo (th) | pasenadi kosalo → pasenadi-kosalo (pts) | udānaṁ → udānam (pts)
Après un certain temps le corps du roi Pasenadi s’aminci. Frottant ses membres avec ses mains, à ce moment il exprima le sentiment de son coeur :

“ubhayena vata maṁ so bhagavā atthena anukampi—« De deux façons le Bouddha a de la compassion pour moi : diṭṭhadhammikena ceva atthena samparāyikena cā”ti.
atthena → (pts) | cāti → cā ti sāvatthiyaṁ viharati (pts) | ti → S2 samparayike cā ti; S1 samparayikenācāti. For the whole cf. Dhammapada, p. 355-7 (v.204). (pts note)
pour le bien de cette vie et pour le bien de la prochaine. »

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · Français · Српски · ไทย