Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Saṁyutta Nikāya 35.117สังยุตตนิกาย
  • 12. Lokakāmaguṇavagga

Kāmaguṇasutta
Kāmaguṇasutta → lokakāmaguṇa 2 (pts1ed)
๑๑๗ กามคุณสูตร

“Pubbeva me, bhikkhave, sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato etadahosi:
pubbeva → (pts) | pubbeva → pubbe (th) | etadahosi → etad ahosi (pts)
“ภิกษุทั้งหลาย เมื่อก่อนเราเป็นโพธิสัตว์ยังไม่ได้ตรัสรู้ ได้มีความ คิดดังนี้ว่า
‘yeme pañca kāmaguṇā cetaso samphuṭṭhapubbā atītā niruddhā vipariṇatā, tatra me cittaṁ bahulaṁ gacchamānaṁ gaccheyya paccuppannesu vā appaṁ vā anāgatesu’.
yeme → ye mayhaṁ (sya-all) | gacchamānaṁ → (pts) | yeme → mayhaṁ (bj: syā) | tatra → S3 inserts vā; B2 kho 7 S1-3 vo instead of ye te (pts note) | pañca kāmaguṇā → pañcakāmaguṇā (bjt) | yeme pañca kāmaguṇā → ye me pañcakāmaguṇā (pts) | cittaṁ → cittam (pts)
‘กามคุณ ๕ ประการที่ใจของเราเคยสัมผัส ล่วงไปแล้ว ดับไปแล้ว แปรผันไปแล้ว จิตของเราเมื่อเกิด พึงเกิดขึ้นในกามคุณ ๕ ประการที่เป็นปัจจุบันมาก หรือที่เป็นอนาคตน้อย’

Tassa mayhaṁ, bhikkhave, etadahosi:
mayhaṁ → mayham (pts) | etadahosi → etad ahosi (pts)
เรานั้นได้มีความคิดดังนี้ว่า
‘yeme pañca kāmaguṇā cetaso samphuṭṭhapubbā atītā niruddhā vipariṇatā, tatra me attarūpena appamādo sati cetaso ārakkho karaṇīyo’.
yeme → ye mayhaṁ bhikkhave (sya-all) | pañca kāmaguṇā → pañcakāmaguṇā (bjt) | sati cetaso → saticetaso (th, pts) | yeme pañca kāmaguṇā → ye me pañcakāmaguṇā (pts)
‘กามคุณ ๕ ประการที่ใจของเราเคยสัมผัส ล่วง ไปแล้ว ดับไปแล้ว แปรผันไปแล้ว เราผู้ต้องการประโยชน์ตน พึงทำความ ไม่ประมาทในกามคุณ ๕ นั้นและทำให้สติเป็นเครื่องรักษาจิต’

Tasmātiha, bhikkhave, tumhākampi ye te pañca kāmaguṇā cetaso samphuṭṭhapubbā atītā niruddhā vipariṇatā, tatra vo cittaṁ bahulaṁ gacchamānaṁ gaccheyya paccuppannesu vā appaṁ vā anāgatesu.
te pañca kāmaguṇā → vo pañcakāmaguṇā (bj) | tatra → nanu (bj) | tasmātiha → tasmā tiha (th) | tasmātiha → tasmā ti ha (pts) | tumhākampi → tumhākam pi (pts) | cittaṁ → cittam (pts)
เพราะเหตุนั้นแล กามคุณ ๕ แม้ที่ใจของเธอทั้งหลายเคยสัมผัส ก็ล่วงไปแล้ว ดับไปแล้ว แปรผันไปแล้ว จิตของเธอทั้งหลายเมื่อเกิด พึงเกิดขึ้นในกามคุณ ๕ ประการที่เป็นปัจจุบันมากหรือที่เป็นอนาคตน้อย
Tasmātiha, bhikkhave, tumhākampi ye te pañca kāmaguṇā cetaso samphuṭṭhapubbā atītā niruddhā vipariṇatā, tatra vo attarūpehi appamādo sati cetaso ārakkho karaṇīyo.
te pañca kāmaguṇā → vo pañcakāmaguṇā (bj, pts) | attarūpehi → attarūpena (sya-all) | karaṇīyo tasmātiha → karaṇīyoti tasmā tiha (sya-all) | samphuṭṭhapubbā → sampuṭṭhapubbā (pts) | vipariṇatā → viparinatā (pts) | karaṇīyo → This phrase (from tasmā ti ha bhikkhave) is omitted in B1 (pts note) | sati cetaso → saticetaso (th, pts) | tumhākampi → tumhākaṁ pi (pts)
เพราะเหตุนั้นแล กามคุณ ๕ แม้ที่ใจของเธอทั้งหลายเคยสัมผัส ก็ล่วงไปแล้ว ดับไปแล้ว แปรผันไปแล้ว เธอทั้งหลายผู้ต้องการประโยชน์ตน พึงทำความไม่ ประมาทในกามคุณ ๕ นั้นและทำให้สติเป็นเครื่องรักษาจิต

Tasmātiha, bhikkhave, se āyatane veditabbe yattha cakkhu ca nirujjhati, rūpasaññā ca nirujjhati, se āyatane veditabbe …pe…
cakkhu ca → cakkhuñca (bj) | nirujjhati → virajjati (bj, sya-all) | ca → (sya-all) | se → ye (pts) | cakkhu → cakkhuṁ (pts) | rūpasaññā ca nirujjhati se → rūpasaññāca virajjati ye (pts) | se → ye (bj: sīmu); ye te (bj: machasaṁ, syā) | cakkhuñca → cakkhu (bj: sīmu, sī.pavi) | virajjati → nirujjhati (bj: machasaṁ) | virajjati → nirujjhati (bj: machasaṁ) | ye → B1-2 se instead of ye always (pts note) | rūpasaññāca → S1-3 -sañañca always in this paragraph less abridged than in B (pts note) | virajjati → B1 nirujjhati always (pts note) | cakkhu → cakkhuñca nirujjhati rūpasaññā (bjt) | + → virajjati se āyatane veditabbe yattha sotañca (bjt) | rūpasaññā → saddasaññā (bjt) | + → virajjati se āyatane veditabbe yattha ghānañca (bjt) | + → gandhasaññā ca virajjati (bjt) | tasmātiha → tasmā tiha (th) | tasmātiha → tasmā ti ha (pts)
ภิกษุทั้งหลาย เพราะเหตุนั้นแล บุคคลพึงรู้อายตนะ คือ พึงรู้อายตนะว่า ‘จักขุดับในที่ใด รูปสัญญา (ความหมายรู้ในรูป) ก็ดับในที่นั้น ฯลฯ
yattha jivhā ca nirujjhati, rasasaññā ca nirujjhati, se āyatane veditabbe …pe…
nirujjhati → virajjati (bj) | ca → (sya-all) | virajjati → nirujjhati (bj: machasaṁ) | virajjati → nirujjhati (bj: machasaṁ) | + → virajjati se āyatane veditabbe yattha kāyo ca (bjt) | + → phoṭṭhabbasaññā ca virajjati (bjt) | nirujjhati se → virajjati ye (pts)
พึงรู้อายตนะว่า ‘ชิวหาดับในที่ใด รสสัญญา (ความหมายรู้ในรส) ก็ดับในที่นั้น ฯลฯ
yattha mano ca nirujjhati, dhammasaññā ca nirujjhati, se āyatane veditabbe”ti.
nirujjhati → virajjati (bj, sya-all) | se → ye (pts) | virajjati → nirujjhati (bj: machasaṁ) | veditabbe → B1 omits ye āyatane veditabbe (pts note) | nirujjhati se → virajjati ye āyatane veditabbe ye (pts) | veditabbeti → veditabbe ti (pts)
พึงรู้อายตนะ ว่า ‘มโนดับในที่ใด ธรรมสัญญา (ความหมายรู้ในธรรมารมณ์) ก็ดับในที่นั้น”

Idaṁ vatvā bhagavā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ pāvisi.
idaṁ → idam (pts) | uṭṭhāyāsanā vihāraṁ pāvisi → uṭṭhāyasanā vihāram pāvīsi (pts)
พระผู้มีพระภาคครั้นตรัสดังนี้แล้วก็เสด็จลุกขึ้นจากพุทธอาสน์เข้าไปยังพระวิหาร

Atha kho tesaṁ bhikkhūnaṁ acirapakkantassa bhagavato etadahosi:
bhikkhūnaṁ → no avuso amhākam (pts) | tesaṁ bhikkhūnaṁ → tesam bhikkhūnam (pts) | etadahosi → etad ahosi (pts)
ลำดับนั้น เมื่อพระผู้มีพระภาคเสด็จจากไปไม่นาน ภิกษุเหล่านั้นจึงได้ปรึกษา กันว่า
“idaṁ kho no, āvuso, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho:
saṅkhittena uddesaṁ → sakhittena uddesam (pts) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005) | atthaṁ → attham (pts) | vihāraṁ → vihāram (pts)
“ผู้มีอายุทั้งหลาย พระผู้มีพระภาคของเราทั้งหลายทรงแสดงอุทเทสนี้โดย ย่อว่า
‘tasmātiha, bhikkhave, se āyatane veditabbe yattha cakkhu ca nirujjhati, rūpasaññā ca nirujjhati, se āyatane veditabbe …pe…
cakkhu ca → cakkhuñca (bj, pts) | nirujjhati → virajjati (sya-all) | se → ye (pts) | veditabbe → S1 repeats here Idaṁ vatvā- -ye āyatane veditabbe (pts note) | virajjati → S1-3 have -saññā ca in this part and further on (pts note) | tasmātiha → tasmā tiha (th) | tasmātiha → tasmā ti ha (pts) | nirujjhati se → virajjati ye (pts)
‘ภิกษุทั้งหลาย เพราะเหตุนั้นแล บุคคลพึงรู้อายตนะ คือ พึงรู้อายตนะว่า ‘จักขุดับในที่ใด รูปสัญญาก็ดับในที่นั้น ฯลฯ
yattha jivhā ca nirujjhati, rasasaññā ca nirujjhati, se āyatane veditabbe …pe…
nirujjhati → virajjati (sya-all) | jivhā ca nirujjhati → jivhānirujjhati (pts)
พึงรู้อายตนะว่า ‘ชิวหาดับในที่ใด รสสัญญาก็ดับในที่นั้น ฯลฯ
yattha mano ca nirujjhati, dhammasaññā ca nirujjhati, se āyatane veditabbe’ti.
nirujjhati → virajjati (bj, sya-all); nirujjati (pts) | nirujjhati se → nirujjati ye (pts) | nirujjhati se → virajjati ye (pts) | veditabbeti → veditabbe (pts)
พึงรู้อายตนะว่า ‘มโนดับในที่ใด ธรรมสัญญาก็ดับ ในที่นั้น’
Ko nu kho imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajeyyā”ti?
vitthārena atthaṁ avibhattassa → (bj) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005) | + → attham avibhittassa vitthāresna (pts) | avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajeyyāti → vibhajjeyyāti (pts)
ไม่ทรงจำแนกเนื้อความไว้โดยพิสดาร เสด็จลุกขึ้นจากพุทธอาสน์เข้าไป ยังพระวิหาร ใครหนอจะพึงจำแนกเนื้อความแห่งอุทเทสที่พระผู้มีพระภาคทรง แสดงไว้โดยย่อ ไม่ทรงจำแนกไว้โดยพิสดารนี้ให้พิสดารได้”

Atha kho tesaṁ bhikkhūnaṁ etadahosi:
tesaṁ bhikkhūnaṁ etadahosi → tesam bhikkhūnam etad ahosi (pts)
ลำดับนั้น ภิกษุเหล่านั้นมีความเห็นร่วมกันว่า
“ayaṁ kho āyasmā ānando satthu ceva saṁvaṇṇito, sambhāvito ca viññūnaṁ sabrahmacārīnaṁ.
āyasmā → āyasamā (pts) | satthu ceva → satthuceva (pts)
“ท่านอานนท์นี้แลพระศาสดา ทรงสรรเสริญและเพื่อนพรหมจารีผู้รู้ทั้งหลายก็ยกย่อง
Pahoti cāyasmā ānando imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajituṁ.
saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005) | atthaṁ avibhattassa → attham avibhatassa (pts)
และท่านสามารถจะจำแนก เนื้อความแห่งอุทเทสที่พระผู้มีพระภาคทรงแสดงไว้โดยย่อ ไม่ทรงจำแนกไว้โดย พิสดารนี้ให้พิสดารได้
Yannūna mayaṁ yenāyasmā ānando tenupasaṅkameyyāma; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ ānandaṁ etamatthaṁ paṭipuccheyyāmā”ti.
yannūna → yaṁnūna (my)
ทางที่ดี พวกเราควรจะเข้าไปหาท่านอานนท์ถึงที่อยู่แล้ว เรียนถามเนื้อความนี้กับท่าน”

Atha kho te bhikkhū yenāyasmā ānando tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā āyasmatā ānandena saddhiṁ sammodiṁsu.
yenāyasmā → āyasmato ānandassa paccassosuṁ āyasmā (pts)
ครั้นแล้วภิกษุเหล่านั้นจึงเข้าไปหาท่านพระอานนท์ถึงที่อยู่
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū āyasmantaṁ ānandaṁ etadavocuṁ:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all) | ekamantaṁ nisīdiṁsu ekamantaṁ → ekam antaṁ nisidiṁsu ekam antaṁ (pts) | āyasmantaṁ ānandaṁ etadavocuṁ → āyasmantam ānandam etad avocuṁ (pts)
ได้สนทนาปราศรัย พอเป็นที่บันเทิงใจ พอเป็นที่ระลึกถึงกันแล้วนั่ง ณ ที่สมควร ได้เรียนว่า
“Idaṁ kho no, āvuso ānanda, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho:
saṅkhittena → saṁkhittena (my, bjt, ms2005) | uddesaṁ → uddesam (pts) | atthaṁ → attham (pts) | vihāraṁ → vihāram (pts)
“ท่านอานนท์ พระผู้มีพระภาคของเราทั้งหลายทรงแสดงอุทเทสนี้โดยย่อว่า
‘tasmātiha, bhikkhave, se āyatane veditabbe yattha cakkhu ca nirujjhati, rūpasaññā ca nirujjhati, se āyatane veditabbe …pe…
cakkhu ca → cakkhuñca (bj) | nirujjhati → virajjati (sya-all) | se → ye (pts) | rūpasaññā → dhammasaññā (pts) | nirujjhati se → virajjati ye (pts) | tasmātiha → tasmā tiha (th) | tasmātiha → tasmā ti ha (pts)
‘ภิกษุทั้งหลาย เพราะเหตุนั้นแล บุคคลพึงรู้อายตนะ คือ พึงรู้อายตนะว่า ‘จักขุดับ ในที่ใด รูปสัญญาก็ดับในที่นั้น ฯลฯ
yattha jivhā ca nirujjhati, rasasaññā ca nirujjhati, se āyatane veditabbe …pe…
nirujjhati → virajjati (sya-all) | jivhā ca → cakkhuñca (pts) | rasasaññā ca nirujjhati se → rūpasaññāca virajjati ye (pts)
พึงรู้อายตนะว่า ‘ชิวหาดับในที่ใด รสสัญญา ก็ดับในที่นั้น ฯลฯ
yattha mano ca nirujjhati, dhammasaññā ca nirujjhati, se āyatane veditabbe’ti.
nirujjhati → virajjati (bj, sya-all) | ti → S3 adds ti; B1 omit the phrase as before, and also further on (pts note) | se → ye āyatane veditabbe ye (pts) | veditabbeti → veditabbe ti (pts)
พึงรู้อายตนะว่า ‘มโนดับในที่ใด ธรรมสัญญาก็ดับในที่นั้น’ ไม่ทรงจำแนกเนื้อความไว้โดยพิสดาร เสด็จลุกขึ้นจากพุทธอาสน์เข้าไปยังพระวิหาร
Tesaṁ no, āvuso, amhākaṁ acirapakkantassa bhagavato etadahosi:
āvuso amhākaṁ → avuso amhākam (pts) | etadahosi → etad ahosi (pts)
ผู้มีอายุ เมื่อพระผู้มีพระภาคเสด็จจากไปไม่นาน พวกกระผมจึงได้ปรึกษา กันว่า
‘idaṁ kho no, āvuso, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho:
no → idaṁ kho no (bj: syā, sī) | no → Missing in S1-3 (pts note) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005) | saṅkhittena uddesaṁ → sakhittena uddesam (pts) | atthaṁ → attham (pts) | vihāraṁ → vihāram (pts)
‘ผู้มีอายุทั้งหลาย พระผู้มีพระภาคของเราทั้งหลายทรงแสดงอุทเทสนี้โดย ย่อว่า
“tasmātiha, bhikkhave, se āyatane veditabbe yattha cakkhu ca nirujjhati, rūpasaññā ca nirujjhati, se āyatane veditabbe …pe…
cakkhu ca → cakkhuñca (bj) | nirujjhati → virajjati (sya-all) | tasmātiha → tasmā tiha (th) | tasmātiha → tasmā ti ha (pts) | se → ye (pts) | veditabbe → vaditabbe (pts)
‘ภิกษุทั้งหลาย เพราะเหตุนั้นแล บุคคลพึงรู้อายตนะ คือ พึงรู้อายตนะว่า ‘จักขุดับในที่ใด รูปสัญญาก็ดับในที่นั้น ฯลฯ
yattha jivhā ca nirujjhati, rasasaññā ca nirujjhati se āyatane veditabbe …pe…
nirujjhati → virajjati (sya-all)
พึงรู้อายตนะว่า ‘ชิวหาดับในที่ใด รสสัญญาก็ดับในที่นั้น ฯลฯ
yattha mano ca nirujjhati, dhammasaññā ca nirujjhati, se āyatane veditabbe”ti.
nirujjhati → virajjati (bj, sya-all) | veditabbeti → veditabbe ti (ms2005) | nirujjhati → nirujjati (pts) | nirujjhati se → nirujjati ye (pts)
พึงรู้อายตนะว่า ‘มโนดับในที่ใด ธรรมสัญญาก็ดับ ในที่นั้น’
Ko nu kho imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajeyyā’ti?
saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005) | vitthārena → vihārena (pts) | avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajeyyāti → vibhajjeyyāti (pts)
ไม่ทรงจำแนกเนื้อความไว้โดยพิสดาร เสด็จลุกขึ้นจากพุทธอาสน์เข้าไป ยังพระวิหาร ใครหนอจะพึงจำแนกเนื้อความแห่งอุทเทสที่พระผู้มีพระภาคทรง แสดงไว้โดยย่อ ไม่ทรงจำแนกไว้โดยพิสดารนี้ให้พิสดารได้
Tesaṁ no, āvuso, amhākaṁ etadahosi:
amhākaṁ etadahosi → amhākam etad ahosi (pts)
ผู้มีอายุ พวกกระผมได้มีความเห็นร่วมกันว่า
‘ayaṁ kho āyasmā ānando satthu ceva saṁvaṇṇito, sambhāvito ca viññūnaṁ sabrahmacārīnaṁ.
āyasmā → āyasamā (pts)
‘ท่านอานนท์นี้แลพระศาสดา ทรงสรรเสริญและเพื่อนพรหมจารีผู้รู้ทั้งหลายก็ยกย่อง
Pahoti cāyasmā ānando imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajituṁ.
saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005) | atthaṁ → attham (pts)
และท่านสามารถจะจำแนก เนื้อความแห่งอุทเทสที่พระผู้มีพระภาคทรงแสดงไว้โดยย่อ ไม่ทรงจำแนกไว้โดย พิสดารนี้ให้พิสดารได้
Yannūna mayaṁ yenāyasmā ānando tenupasaṅkameyyāma; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ ānandaṁ etamatthaṁ paṭipuccheyyāmā’ti.
yannūna → yaṁnūna (my) | yannūna → yaṁ nūna (pts) | āyasmantaṁ ānandaṁ etamatthaṁ → āyasmantam ānandam etam attham (pts)
ทางที่ดี พวกเราควรจะเข้าไปหาท่านอานนท์ถึงที่อยู่ แล้ว เรียนถามเนื้อความนี้กับท่าน’
Vibhajatāyasmā ānando”ti.
ānandoti → ānando ti (pts)
ขอท่านอานนท์จงจำแนกเถิด”

“Seyyathāpi, āvuso, puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa …pe…
seyyathāpi → seyyathāpi nāma (sya-all) | la → Complete in S1-3-- See the preceding sutta, paragraph 7 (p. 94) (pts note) | pe → spelled out in full (bjt)
ท่านพระอานน์กล่าวว่า “ผู้มีอายุทั้งหลาย เมื่อพระศาสดาประทับอยู่เฉพาะ หน้าท่านผู้มีอายุทั้งหลาย ท่านทั้งหลายละเลยพระผู้มีพระภาคพระองค์นั้นเสีย สำคัญเนื้อความนี้ว่าควรถามผม เปรียบเหมือนบุรุษผู้ต้องการแก่นไม้ แสวงหา แก่นไม้ เที่ยวแสวงหาแก่นไม้อยู่ เมื่อต้นไม้ใหญ่ ฯลฯ

vibhajatāyasmā ānando agaruṁ karitvā”ti.ถ้าท่านอานนท์ไม่มีความ หนักใจแล้ว ขอจงจำแนกเถิด”

“Tenahāvuso, suṇātha, sādhukaṁ manasi karotha, bhāsissāmī”ti.
manasi karotha → manasikarotha (bjt, th) | tenahāvuso → tena āvuso (pts) | sādhukaṁ → sādhukam (pts)
ท่านพระอานนท์กล่าวว่า “ผู้มีอายุทั้งหลาย ถ้าเช่นนั้น ขอท่านทั้งหลายจงฟัง จงใส่ใจให้ดี ผมจักกล่าว”

“Evamāvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato ānandassa paccassosuṁ.
evamāvusoti → evam āvuso ti (pts)
ภิกษุเหล่านั้นรับคำแล้ว
Āyasmā ānando etadavoca:
etadavoca → avoca (pts)
ท่านพระอานนท์จึงได้กล่าวเรื่องนี้ว่า

“Yaṁ kho vo, āvuso, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho:
kho → S1-3 idaṁ kho no (pts note) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005) | vo āvuso → avuso (pts) | uddesaṁ → uddesam (pts) | atthaṁ → attham (pts) | vihāraṁ → vihāram (pts)
“ผู้มีอายุทั้งหลาย พระผู้มีพระภาคของท่านทั้งหลายทรงแสดงอุทเทสโดยย่อ ว่า

‘tasmātiha, bhikkhave, se āyatane veditabbe yattha cakkhu ca nirujjhati, rūpasaññā ca nirujjhati, se āyatane veditabbe …pe…
cakkhu ca → cakkhuñca (bj) | nirujjhati → virajjati (bj, sya-all) | tasmātiha → tasmā tiha (th) | tasmātiha → tasmāti ha (pts) | se → ye (pts) | cakkhu ca nirujjhati → cakkhuñca nirujjati (pts) | nirujjhati se → virajjati ye (pts)
‘ภิกษุทั้งหลาย เพราะเหตุนั้นแล บุคคลพึงรู้อายตนะ คือ พึงรู้อายตนะว่า ‘จักขุดับในที่ใด รูปสัญญาก็ดับในที่นั้น ฯลฯ
yattha mano ca nirujjhati, dhammasaññā ca nirujjhati, se āyatane veditabbe’ti.
nirujjhati → virajjati (bj, sya-all) | nirujjhati se → virajjati ye āyatane veditabbe ye (pts) | veditabbeti → veditabbe ti (pts)
พึงรู้อายตนะว่า ‘มโนดับในที่ใด ธรรมสัญญาก็ดับในที่นั้น’ ไม่ทรงจำแนกเนื้อความไว้โดยพิสดาร เสด็จลุกขึ้นจาก พุทธอาสน์เข้าไปยังพระวิหาร

Imassa khvāhaṁ, āvuso, bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ ājānāmi.
avibhattassa vitthārena atthaṁ → (bj) | avibhattassa → avibhattassa evam (pts) | evaṁ → Missing in B1-2 (pts note) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005) | khvāhaṁ → khvāham (pts) | vitthārena atthaṁ → vittharena attham (pts) | atthaṁ → attham (pts)
ผู้มีอายุทั้งหลาย ผมย่อมรู้เนื้อความแห่งอุทเทสที่พระผู้มีพระภาคทรงแสดง ไว้โดยย่อ ไม่ทรงจำแนกไว้โดยพิสดารนี้ให้พิสดารได้

Saḷāyatananirodhaṁ no etaṁ, āvuso, bhagavatā sandhāya bhāsitaṁ:
no → kho (bj, sya-all)
พระดำรัสว่า
‘tasmātiha, bhikkhave, se āyatane veditabbe, yattha cakkhu ca nirujjhati, rūpasaññā ca nirujjhati, se āyatane veditabbe …pe…
cakkhu ca → cakkhuñca (bj) | nirujjhati → virajjati (bj, sya-all) | tasmātiha → tasmā tiha (th) | tasmātiha → tasmāti ha (pts) | se → ye (pts) | rūpasaññā ca nirujjhati se → rūpasaññāca virajjati ye (pts)
‘ภิกษุทั้งหลาย เพราะเหตุนั้นแล บุคคลพึงรู้อายตนะ คือ พึงรู้อายตนะว่า ‘จักขุดับในที่ใด รูปสัญญา ก็ดับในที่นั้น ฯลฯ
yattha mano ca nirujjhati, dhammasaññā ca nirujjhati, se āyatane veditabbe’ti.
nirujjhati → virajjati (bj, sya-all)
พึงรู้อายตนะว่า ‘มโนดับในที่ใด ธรรมสัญญาก็ดับในที่นั้น’ ตรัสหมายถึงความดับอายตนะ ๖ ประการ

Ayaṁ kho, āvuso, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho:
ayaṁ → yaṁ (bj, sya-all) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005)
ผู้มีอายุทั้งหลาย พระผู้มีพระภาคทรงแสดงอุทเทสไว้โดยย่อว่า
‘tasmātiha, bhikkhave, se āyatane veditabbe yattha cakkhu ca nirujjhati, rūpasaññā ca nirujjhati, se āyatane veditabbe …pe…
cakkhu ca → cakkhuñca (bj) | nirujjhati → virajjati (bj, sya-all) | tasmātiha → tasmā tiha (th)
‘ภิกษุทั้งหลาย เพราะเหตุนั้นแล บุคคลพึงรู้อายตนะ คือ พึงรู้อายตนะว่า ‘จักขุดับในที่ใด รูปสัญญาก็ดับในที่นั้น ฯลฯ
yattha mano ca nirujjhati, dhammasaññā ca nirujjhati, se āyatane veditabbe’ti.
nirujjhati → virajjati (bj, sya-all)
พึงรู้อายตนะว่า ‘มโนดับในที่ใด ธรรมสัญญาก็ดับในที่นั้น’ ไม่ทรงจำแนกเนื้อความไว้โดยพิสดาร เสด็จลุกขึ้นจากพุทธอาสน์เข้าไปยังพระวิหาร
Imassa khvāhaṁ, āvuso, bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa evaṁ vitthārena atthaṁ ājānāmi.
saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005) | khvāhaṁ → khvāham (pts) | atthaṁ → attham (pts) | evaṁ → evam (pts)
ผู้มีอายุทั้งหลาย ผมย่อมรู้เนื้อความแห่งอุทเทสที่พระผู้มีพระภาคทรงแสดงไว้ โดยย่อ ไม่ทรงจำแนกไว้โดยพิสดารนี้ให้พิสดารได้อย่างนี้

Ākaṅkhamānā ca pana tumhe āyasmanto bhagavantaṁyeva upasaṅkamatha;
bhagavantaṁyeva upasaṅkamatha → bhagavantaññeva (pts) | bhagavantaṁyeva → bhagavantaṁ yeva (th)
ก็ท่านทั้งหลายเมื่อหวัง อยู่พึงเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาค
upasaṅkamitvā etamatthaṁ puccheyyātha.
puccheyyātha → paṭipuccheyyātha (bj, sya-all) | etamatthaṁ puccheyyātha → etam attham paṭipuccheyyātha (pts)
แล้วทูลถามเนื้อความนี้เถิด
Yathā vo bhagavā byākaroti tathā naṁ dhāreyyāthā”ti.
byākaroti → vyākaroti (bjt, pts) | dhāreyyāthāti → dhāreyyathā ti (pts)
ขอท่านทั้งหลายพึง ทรงจำเนื้อความนั้นไว้ตามที่พระผู้มีพระภาคตรัสตอบแก่ท่านทั้งหลายเถิด”

“Evamāvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato ānandassa paṭissutvā uṭṭhāyāsanā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ:
evamāvusoti → evam āvuso ti (pts) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | ekamantaṁ nisīdiṁsu ekamantaṁ → ekam antaṁ nisīdimsu ekam antaṁ (pts) | bhagavantaṁ etadavocuṁ → bhagavantam etad avocuṁ (pts)
ภิกษุเหล่านั้นกล่าวรับคำท่านพระอานนท์แล้ว ลุกขึ้นจากอาสนะเข้าไปเฝ้า พระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวายอภิวาทแล้วนั่ง ณ ที่สมควร ได้กราบทูล พระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า

“Yaṁ kho no, bhante, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho:
saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005) | uddesaṁ → uddesam (pts) | atthaṁ → attham (pts) | vihāraṁ → vihāram (pts)
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ พระผู้มีพระภาคของข้าพระองค์ทั้งหลายทรงแสดง อุทเทสโดยย่อว่า
‘tasmātiha, bhikkhave, se āyatane veditabbe yattha cakkhu ca nirujjhati, rūpasaññā ca nirujjhati, se āyatane veditabbe …pe…
cakkhu ca → cakkhuñca (bj) | nirujjhati → virajjati (sya-all) | se → ye (pts) | tasmātiha → tasmā tiha (th, pts)
‘ภิกษุทั้งหลาย เพราะเหตุนั้นแล บุคคลพึงรู้อายตนะ คือ พึง รู้อายตนะว่า ‘จักขุดับในที่ใด รูปสัญญาก็ดับในที่นั้น ฯลฯ
yattha jivhā ca nirujjhati, rasasaññā ca nirujjhati, se āyatane veditabbe …pe…
nirujjhati → virajjati (sya-all)
พึงรู้อายตนะว่า ‘ชิวหาดับในที่ใด รสสัญญาก็ดับในที่นั้น ฯลฯ
yattha mano ca nirujjhati, dhammasaññā ca nirujjhati, se āyatane veditabbe’ti, tesaṁ no, bhante, amhākaṁ acirapakkantassa bhagavato etadahosi:
nirujjhati → virajjati (bj, sya-all) | veditabbe → B1 does not repeat ye (se) āyatane veditabbe (pts note) | nirujjhati se → virajjati ye āyatane veditabbe ye (pts) | veditabbeti → veditabbe ti (pts) | amhākaṁ → amhākam (pts) | etadahosi → etad ahosi (pts)
พึงรู้อายตนะว่า ‘มโนดับในที่ใด ธรรมสัญญาก็ดับในที่นั้น’ ไม่ทรงจำแนกเนื้อความไว้โดยพิสดาร เสด็จลุกขึ้นจาก พุทธอาสน์เข้าไปยังพระวิหาร เมื่อพระผู้มีพระภาคเสด็จจากไปไม่นาน ข้าพระองค์ทั้งหลายได้ปรึกษากันว่า
‘idaṁ kho no, āvuso, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho:
saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005) | uddesaṁ → uddesam (pts) | atthaṁ → attham (pts) | vihāraṁ → vihāram (pts)
‘ผู้มีอายุทั้งหลาย พระผู้มีพระภาคของเราทั้งหลายทรงแสดงอุทเทสไว้โดยย่อว่า
“tasmātiha, bhikkhave, se āyatane veditabbe yattha cakkhu ca nirujjhati, rūpasaññā ca nirujjhati, se āyatane veditabbe …pe…
cakkhu ca → cakkhuñca (bj) | nirujjhati → virajjati (bj, sya-all) | bhikkhave → S1-3 insert here bhikkhu (pts note) | tasmātiha → tasmā tiha (th) | tasmātiha → tasmāti ha (pts) | se → ye (pts)
‘ภิกษุทั้งหลาย เพราะเหตุนั้นแล บุคคลพึงรู้อายตนะ คือ พึงรู้อายตนะว่า ‘จักขุดับ ในที่ใด รูปสัญญาก็ดับในที่นั้น ฯลฯ
yattha mano ca nirujjhati, dhammasaññā ca nirujjhati, se āyatane veditabbe”ti.
nirujjhati → virajjati (bj, sya-all) | veditabbeti → veditabbe (th) | veditabbeti → veditabbe ti (ms2005, pts) | se → ye āyatane veditabbe ye (pts)
พึงรู้อายตนะว่า ‘มโนดับในที่ใด ธรรมสัญญา ก็ดับในที่นั้น’
Ko nu kho imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajeyyā’ti?
atthaṁ → (sya-all) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005) | atthaṁ → attham (pts)
ไม่ทรงจำแนกเนื้อความไว้โดยพิสดาร เสด็จลุกขึ้นจากพุทธอาสน์ เข้าไปยังพระวิหาร ใครหนอจะพึงจำแนกเนื้อความแห่งอุทเทสที่พระผู้มีพระภาค ทรงแสดงไว้โดยย่อ ไม่ทรงจำแนกไว้โดยพิสดารนี้ให้พิสดารได้
Tesaṁ no, bhante, amhākaṁ etadahosi:
amhākaṁ etadahosi → amhākam etad ahosi (pts)
ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์เหล่านั้นได้มีความเห็นร่วมกันว่า
‘ayaṁ kho āyasmā ānando satthu ceva saṁvaṇṇito, sambhāvito ca viññūnaṁ sabrahmacārīnaṁ.
viññūnaṁ → viññūnam (pts)
‘ท่าน อานนท์นี้แลพระศาสดาทรงสรรเสริญและเพื่อนพรหมจารีผู้รู้ทั้งหลายก็ยกย่อง
Pahoti cāyasmā ānando imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajituṁ.
saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005) | atthaṁ → attham (pts) | vibhajituṁ → vibhajitum (pts)
และ ท่านสามารถจะจำแนกเนื้อความแห่งอุทเทสที่พระผู้มีพระภาคทรงแสดงไว้โดยย่อ ไม่ทรงจำแนกไว้โดยพิสดารนี้ให้พิสดารได้
Yannūna mayaṁ yenāyasmā ānando tenupasaṅkameyyāma; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ ānandaṁ etamatthaṁ paṭipuccheyyāmā’ti.
yannūna → yaṁnūna (my) | āyasmantaṁ ānandaṁ etamatthaṁ → āyasmantam ānandam etam attham (pts)
ทางที่ดี พวกเราควรจะเข้าไปหาท่าน อานนท์ถึงที่อยู่แล้ว เรียนถามเนื้อความนี้กับท่าน’
Atha kho mayaṁ, bhante, yenāyasmā ānando tenupasaṅkamimha; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ ānandaṁ etamatthaṁ paṭipucchimha.
tenupasaṅkamimha → tenupasaṅkamimhā (sya-all) | paṭipucchimha → paṭipucchimhā (sya-all) | mayaṁ → mayam (pts) | āyasmantaṁ ānandaṁ etamatthaṁ → āyasmantam ānandam etam attham (pts)
ครั้นแล้วข้าพระองค์ทั้งหลายจึงเข้าไปหาท่านอานนท์ถึงที่อยู่แล้วเรียนถาม เนื้อความนี้
Tesaṁ no, bhante, āyasmatā ānandena imehi ākārehi, imehi padehi, imehi byañjanehi attho vibhatto”ti.
padehi → liṅgehi (sya-all) | liṅgehi → ba. padehi (sya-all: sī.) | byañjanehi → vyañjanehi (bjt, pts) | vibhattoti → vibhatto ti (pts)
ท่านอานนท์ได้จำแนกเนื้อความอย่างชัดเจนแก่ข้าพระองค์ทั้งหลาย ด้วยอาการเหล่านี้ ด้วยบทเหล่านี้ ด้วยพยัญชนะเหล่านี้”

“Paṇḍito, bhikkhave, ānando; mahāpañño, bhikkhave, ānando.
Ānando → mahāpañño- is missing in S1; S3 has --pe-- (pts note)
พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “ภิกษุทั้งหลาย อานนท์เป็นบัณฑิต มีปัญญามาก
Mañcepi tumhe, bhikkhave, etamatthaṁ paṭipuccheyyātha, ahampi taṁ evamevaṁ byākareyyaṁ yathā taṁ ānandena byākataṁ.
taṁ → pi tam (pts) | mañcepi → maṁ cepi (my) | byākareyyaṁ → vyākareyyaṁ (bjt) | byākataṁ → vyākataṁ (bjt) | evamevaṁ → evameva (th) | mañcepi → mañce pi (pts) | etamatthaṁ → etam attham (pts) | ahampi taṁ evamevaṁ byākareyyaṁ → aham pi tam evam eva vyākareyyaṁ (pts) | byākataṁ → vyākatam (pts)
แม้หากเธอทั้งหลายจะพึงถามเนื้อความนี้กับเรา ถึงเราเองก็พึงตอบเนื้อความนั้น อย่างที่อานนท์ได้ตอบแล้วนั่นเอง
Eso cevetassa attho. Evañca naṁ dhāreyyāthā”ti.
cevetassa → cevassa (sya-all); ceva tassa (pts) | cevetassa → eso cevetassa (bj: machasaṁ) | cevassa → cevetassa ba. ceva tassa (sya-all: sī.) | + → kho (bjt)
นี้แลเป็นเนื้อความแห่งอุทเทสนั้น และเธอ ทั้งหลายพึงทรงจำเนื้อความนั้นไว้อย่างนั้นเถิด”

Catutthaṁ.กามคุณสูตรที่ ๔ จบ

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · ไทย