- Saṁyutta Nikāya 35.120Verbundene Lehrreden 35.120
- 12. Lokakāmaguṇavagga12. Das Kapitel über die Welt und die Sinnesreize
Sāriputtasaddhivihārikasutta
Sāriputtasaddhivihārikasutta → sāriputta (bj)Sāriputta und der Schützling
Ekaṁ samayaṁ āyasmā sāriputto sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
sāriputto → sārīputto (sya-all) | samayaṁ → samayam (pts)Einmal hielt sich der Ehrwürdige Sāriputta bei Sāvatthī in Jetas Wäldchen auf, dem Kloster des Anāthapiṇḍika.
Atha kho aññataro bhikkhu yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā sāriputtena saddhiṁ sammodi.
sāriputto → sārīputto (sya-all) | sāriputtena → sārīputtena (sya-all)Da ging ein gewisser Mönch zum Ehrwürdigen Sāriputta und tauschte Willkommensgrüße mit ihm aus.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho so bhikkhu āyasmantaṁ sāriputtaṁ etadavoca:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | sāriputtaṁ → sārīputtaṁ (sya-all) | sārāṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj: machasaṁ) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | sāriputtaṁ etadavoca → sāriputtam etad avoca (pts)Nach der Begrüßung und dem Austausch von Höflichkeiten setzte er sich zur Seite hin und sagte zu ihm:
“saddhivihāriko, āvuso sāriputta, bhikkhu sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvatto”ti.
sāriputta → sārīputta (sya-all) | Saddhivihāriko → B2 saddhiṁ- (pts note) | ti → S3 hīnāyavattotīti (pts note) | sikkhaṁ → sikkham (pts) | hīnāyāvattoti → hīnāyāvatto ti (pts)„Geehrter Sāriputta, ein Mönchsschützling von mir hat sich von der Schulung losgesagt und sich wieder einem geringeren Leben zugewandt.“
“Evametaṁ, āvuso, hoti indriyesu aguttadvārassa, bhojane amattaññuno, jāgariyaṁ ananuyuttassa.
evametaṁ → evaṁhetaṁ (bj, sya-all) | amattaññuno jāgariyaṁ → amattaññūno jāgariyam (pts) | evaṁhetaṁ → evametaṁ (bj: sīmu) | etam → B1-2 hetam (pts note) | evametaṁ → evaṁ hetaṁ (th) | evametaṁ → evam etam (pts)„So ist es, Geehrter, wenn jemand die Tore der Sinne nicht bewacht, ohne Maß isst und sich nicht dem Wachsein weiht.
‘So vatāvuso, bhikkhu indriyesu aguttadvāro bhojane amattaññū jāgariyaṁ ananuyutto yāvajīvaṁ paripuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ santānessatī’ti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
amattaññū jāgariyaṁ → amattaññu jāgariyam (pts) | santānessatīti → santānessātīti (pts) | so → S1-3 yo; B2 puts yāvajīvaṁ before so (pts note) | yāvajīvaṁ paripuṇṇaṁ parisuddhaṁ → yāvajīvam paripuṇṇam parisuddham (pts)Es ist ganz unmöglich, dass ein solcher Mönch das vollkommene und reine geistliche Leben führen kann, solange er lebt.
‘So vatāvuso, bhikkhu indriyesu guttadvāro, bhojane mattaññū, jāgariyaṁ anuyutto yāvajīvaṁ paripuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ santānessatī’ti ṭhānametaṁ vijjati.
So → S1-3 Yo (pts note) | vijjati → S1-3 vijjatīti (pts note) | jāgariyaṁ → jāgariyam (pts) | paripuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ → paripuṇṇam parisuddham brahmacariyam (pts) | ṭhānametaṁ → ṭhānam etaṁ (pts)Aber es ist gut möglich, dass ein Mönch, der die Tore der Sinne bewacht, beim Essen maßhält und sich dem Wachsein weiht, das vollkommene und reine geistliche Leben führen kann, solange er lebt.
Kathañcāvuso, indriyesu guttadvāro hoti?
kathañcāvuso → kathaṁ cāvuso (pts)Und wie bewacht man die Tore der Sinne?
Idhāvuso, bhikkhu cakkhunā rūpaṁ disvā na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī.
nānubyañjanaggāhī yatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ → nānuvyañjanaggāhī yatodhikaraṇam enam cakkhundriyam (pts) | yatodhikaraṇam → S1-3 yatvādhi- here and further on (pts note)Wenn ein Mönch mit dem Auge ein Bild sieht, bleibt er nicht an den Merkmalen und Einzelheiten hängen.
Yatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ tassa saṁvarāya paṭipajjati, rakkhati cakkhundriyaṁ, cakkhundriye saṁvaraṁ āpajjati.
anvāsaveyyuṁ → S1-3 anvāssaveyyuṁ (pts note) | abhijjhādomanassā → abhijjhā domanassā (bjt) | yatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ → enam cakkhundriyam (pts) | viharantaṁ abhijjhādomanassā → viharantam abhijjhā domanassā (pts) | saṁvaraṁ → saṁvaram (pts)Wenn das Sehvermögen nicht gezügelt wäre, würden schlechte, untaugliche Eigenschaften von Begehrlichkeit und Verdrießlichkeit überhandnehmen. Aus diesem Grund übt er Zügelung, bewacht das Sehvermögen und hält es im Zaum.
Sotena saddaṁ sutvā …Wenn er mit dem Ohr einen Ton hört …
ghānena gandhaṁ ghāyitvā …Wenn er mit der Nase einen Geruch riecht …
jivhāya rasaṁ sāyitvā …Wenn er mit der Zunge einen Geschmack schmeckt …
kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …
phoṭṭhabbaṁ → poṭṭhabbam (pts)Wenn er mit dem Körper eine Berührung empfindet …
manasā dhammaṁ viññāya na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī.
nānubyañjanaggāhī yatvādhikaraṇamenaṁ manindriyaṁ → nānuvyañjanaggāhī yatodhikaraṇam enam manindriyam (pts) | dhammaṁ → dhammam (pts)Wenn er mit dem Geist eine Vorstellung erkennt, bleibt er nicht an den Merkmalen und Einzelheiten hängen.
Yatvādhikaraṇamenaṁ manindriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya paṭipajjati, rakkhati manindriyaṁ, manindriye saṁvaraṁ āpajjati.
abhijjhādomanassā → abhijjhā domanassā (bjt, pts) | yatvādhikaraṇamenaṁ manindriyaṁ → enam manindriyam (pts) | anvāssaveyyuṁ → anvāsaveyyuṁ (pts) | saṁvaraṁ → saṁvaram (pts)Wenn das Vorstellungsvermögen nicht gezügelt wäre, würden schlechte, untaugliche Eigenschaften von Begehrlichkeit und Verdrießlichkeit überhandnehmen. Aus diesem Grund übt er Zügelung, bewacht das Vorstellungsvermögen und hält es im Zaum.
Evaṁ kho, āvuso, indriyesu guttadvāro hoti.So bewacht man die Tore der Sinne.
Kathañcāvuso, bhojane mattaññū hoti?
kathañcāvuso → kathaṁ cāvuso (pts)Und wie hält man maß beim Essen?
Idhāvuso, bhikkhu paṭisaṅkhā yoniso āhāraṁ āhāreti:
idhāvuso → idāvuso (pts) | paṭisaṅkhā yoniso → paṭisaṅkhāyoniso (bjt) | paṭisaṅkhā yoniso āhāraṁ → paṭisaṅkhāyoniso āhāram (pts)Da denkt ein Mönch beim Essen über seine Nahrung wohlüberlegt nach:
‘neva davāya, na madāya, na maṇḍanāya, na vibhūsanāya, yāvadeva imassa kāyassa ṭhitiyā yāpanāya, vihiṁsūparatiyā, brahmacariyānuggahāya. Iti purāṇañca vedanaṁ paṭihaṅkhāmi, navañca vedanaṁ na uppādessāmi, yātrā ca me bhavissati, anavajjatā ca phāsuvihāro cā’ti.
vihiṁsūparatiyā → vihiṁsuparatiyā (sya-all, pts) | vihiṁsuparatiyā → S3 vihiṁsūparatiyāya (pts note) | paṭihaṅkhāmi → B2 paṭisaṅkāmi (pts note) | uppādessāmi → B1-2 uppādissāmi (pts note) | yātrā → B1-2 yatrā (pts note) | yāvadeva → yāva deva (th) | yāvadeva → yāvad eva (pts) | vedanaṁ → vedanam (pts) | cāti → cā ti (pts)‚Nicht zum Spaß, zum Schwelgen, als Schmuck oder Putz, sondern nur, um diesen Körper zu erhalten, um Schaden abzuwenden und das geistliche Leben zu fördern; so werde ich altes Unbehagen beenden und neues nicht entstehen lassen, und ich werde durchhalten und ohne Tadel und unbeschwert leben können.‘
Evaṁ kho, āvuso, bhojane mattaññū hoti.
evaṁ → evam (pts)So hält man maß beim Essen.
Kathañcāvuso, jāgariyaṁ anuyutto hoti?
kathañcāvuso jāgariyaṁ → kathaṁ cāvuso jāgariyam (pts)Und wie weiht man sich dem Wachsein?
Idhāvuso, bhikkhu divasaṁ caṅkamena nisajjāya āvaraṇīyehi dhammehi cittaṁ parisodheti.
āvaraṇīyehi → āvaraṇiyehi (sya-all) | cittaṁ → cittam (pts)Da meditiert ein Mönch am Tag im Gehen und im Sitzen und läutert den Geist von Hemmnissen.
Rattiyā paṭhamaṁ yāmaṁ caṅkamena nisajjāya āvaraṇīyehi dhammehi cittaṁ parisodheti.
āvaraṇīyehi → āvaraṇiyehi (sya-all); āvaraṇūyehi (pts) | paṭhamaṁ → pathamaṁ (pts) | cittaṁ → cittam (pts)In der ersten Nachtwache meditiert er im Gehen und im Sitzen und läutert den Geist von Hemmnissen.
Rattiyā majjhimaṁ yāmaṁ dakkhiṇena passena sīhaseyyaṁ kappeti pāde pādaṁ accādhāya sato sampajāno, uṭṭhānasaññaṁ manasi karitvā.
pāde → pādena (sya-all) | pādaṁ → pādena pādaṁ (bj: __saha__) | manasi karitvā → manasikaritvā (bjt, th) | pādaṁ → pādam (pts) | uṭṭhānasaññaṁ manasi karitvā → uṭṭhānasaññam manasikaritvā (pts)In der mittleren Nachtwache legt er sich in der Haltung des Löwen nieder – auf die rechte Seite, einen Fuß auf den anderen gelegt – achtsam und der Situation bewusst, den Geist auf die Zeit des Aufstehens gerichtet.
Rattiyā pacchimaṁ yāmaṁ paccuṭṭhāya caṅkamena nisajjāya āvaraṇīyehi dhammehi cittaṁ parisodheti.
āvaraṇīyehi → āvaraṇiyehi (sya-all) | yāmaṁ → yāmam (pts) | cittaṁ → cittam (pts)In der letzten Nachtwache steht er auf und meditiert im Gehen und im Sitzen und läutert den Geist von Hemmnissen.
Evaṁ kho, āvuso, jāgariyaṁ anuyutto hoti.
evaṁ → evam (pts) | jāgariyaṁ → jāgariyam (pts)So weiht man sich dem Wachsein.
Tasmātihāvuso, evaṁ sikkhitabbaṁ:
tasmātihāvuso → tasmā ti āvuso (pts) | tasmātihāvuso → tasmā tihāvuso (th) | sikkhitabbaṁ → sikkhitabbam (pts)Daher sollt ihr euch so schulen:
‘indriyesu guttadvārā bhavissāma, bhojane mattaññuno, jāgariyaṁ anuyuttā’ti.
jāgariyaṁ anuyuttāti → jāgariyam anuyuttā ti evam (pts)‚Wir wollen die Tore unserer Sinne bewachen, beim Essen maßhalten und uns dem Wachsein weihen.‘
Evañhi vo, āvuso, sikkhitabban”ti.
evañhi vo → evaṁ hi kho (sya-all)So sollt ihr euch schulen.“