PaṭhamagelaññasuttaDie Krankenstube (1)
Ekaṁ samayaṁ bhagavā vesāliyaṁ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṁ.
vesāliyaṁ → vesaliyaṁ (pts) | kūṭāgārasālāyaṁ → kuṭāgārasālāyaṁ (pts) | samayaṁ → samayam (pts)Einmal hielt sich der Buddha bei Vesālī am Großen Wald auf, in der Halle mit dem Giebeldach.
Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito yena gilānasālā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.
sāyanhasamayaṁ → sāyaṇhasamayaṁ (sya-all) | sāyanhasamayaṁ paṭisallānā → sāyaṇhasamayaṁ paṭisallāṇā (pts)Da kam der Buddha am späten Nachmittag aus seiner Klausur und ging zur Krankenstube. Er setzte sich auf den ausgebreiteten Sitz
Nisajja kho bhagavā bhikkhū āmantesi:und wandte sich an die Mönche und Nonnen:
“Sato, bhikkhave, bhikkhu sampajāno kālaṁ āgameyya.
kālaṁ → kālam (pts)„Mönche und Nonnen, ein Mönch sollte achtsam seine Zeit abwarten, der Situation bewusst.
Ayaṁ vo amhākaṁ anusāsanī.
vo → B1-2 kho (pts note) | anusāsanī → B1-2 -sāsani always (pts note) | amhākaṁ → amhākam (pts)Das ist meine Anleitung für euch.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sato hoti?
kathañca → kathaṁ ca (pts)Und wie ist ein Mönch achtsam?
Idha, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ;
abhijjhādomanassaṁ → abhijjhā domanassaṁ (bjt) | vineyya loke → vineyyaloke (pts)Da meditiert ein Mönch, indem er einen Aspekt des Körpers beobachtet – eifrig, bewusst und achtsam, frei von Begehrlichkeit und Verdrießlichkeit gegenüber der Welt.
vedanāsu vedanānupassī viharati …pe…
viharati → (bj) | vedanānupassī viharati → (sya-all, pts)Er meditiert, indem er einen Aspekt der Gefühle beobachtet …
citte cittānupassī viharati …pe…
viharati → (bj) | citte → S1-- cirattā cittā--; S3--citte cittā-- (pts note)Er meditiert, indem er einen Aspekt des Geistes beobachtet …
dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.
dhammesu → S1-3 dhamme (pts note) | vineyya loke → vineyyaloke (pts)Er meditiert, indem er einen Aspekt der natürlichen Gesetzmäßigkeiten beobachtet – eifrig, bewusst und achtsam, frei von Begehrlichkeit und Verdrießlichkeit gegenüber der Welt.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu sato hoti.So ist ein Mönch achtsam.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sampajāno hoti?
kathañca → kathaṁ ca (pts)Und wie ist ein Mönch der Situation bewusst?
Idha, bhikkhave, bhikkhu abhikkante paṭikkante sampajānakārī hoti, ālokite vilokite sampajānakārī hoti, samiñjite pasārite sampajānakārī hoti, saṅghāṭipattacīvaradhāraṇe sampajānakārī hoti, asite pīte khāyite sāyite sampajānakārī hoti, uccārapassāvakamme sampajānakārī hoti, gate ṭhite nisinne sutte jāgarite bhāsite tuṇhībhāve sampajānakārī hoti.
saṅghāṭipattacīvaradhāraṇe → saṅghātipattacīvaradhāraṇe (pts) | pīte → pite (pts) | sammiñjite → B1-2 samañchite; B2 samañjite (pts note) | saṅghāṭipattacīvaradhāraṇe → saṅghāti-pattacīvaradhāraṇe (pts)Da handelt ein Mönch mit Situationsbewusstsein beim Ausgehen und Zurückkommen, beim Hin- und Wegschauen, beim Beugen und Strecken der Glieder, beim Tragen von äußerer Robe, Schale und Roben, beim Essen, Trinken, Kauen, Schmecken, beim Ausscheiden von Urin und Kot, beim Gehen, Stehen, Sitzen, Schlafen und Wachen, Reden und Schweigen.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu sampajānakārī hoti.
sampajānakārī → sampajāno (bj, pts) | sampajāno → sampajānakārī (bj: machasaṁ, syā) | sampajāno → B1-2 sampajānakārī (pts note)So handelt ein Mönch der Situation bewusst.
Sato, bhikkhave, bhikkhu sampajāno kālaṁ āgameyya.
kālaṁ → kālam (pts)Ein Mönch sollte achtsam seine Zeit abwarten, der Situation bewusst.
Ayaṁ vo amhākaṁ anusāsanī.
vo amhākaṁ → kho amhākam (pts) | kho → B1-2 vo (pts note) | anusāsanī → S3 anusāsanīti (pts note)Das ist meine Anleitung für euch.
Tassa ce, bhikkhave, bhikkhuno evaṁ satassa sampajānassa appamattassa ātāpino pahitattassa viharato uppajjati sukhā vedanā, so evaṁ pajānāti:
bhikkhave → (sya-all) | ce → S1-3 omit ce (pts note) | evaṁ → evam (pts)Wenn in einem Mönch, der so meditiert – achtsam, bewusst, beflissen, eifrig und entschlossen –, ein angenehmes Gefühl aufkommt, versteht er:
‘uppannā kho myāyaṁ sukhā vedanā.
myāyaṁ → me ayaṁ (sya-all, pts) | myāyaṁ → me ayaṁ (bj: sī.pavi, syā)‚Ein angenehmes Gefühl ist in mir aufgekommen.
Sā ca kho paṭicca, no appaṭicca.
appaṭicca → apaṭicca (bjt, pts)Das ist abhängig, nicht unabhängig.
Kiṁ paṭicca?
kiṁ → kim (pts)Abhängig wovon?
Imameva kāyaṁ paṭicca.
imameva kāyaṁ → imaṁ eva kāyam (pts)Abhängig von eben diesem Körper.
Ayaṁ kho pana kāyo anicco saṅkhato paṭiccasamuppanno.
paṭiccasamuppanno → paṭicca samuppanno (pts)Aber dieser Körper ist unbeständig, bedingt und abhängig entstanden.
Aniccaṁ kho pana saṅkhataṁ paṭiccasamuppannaṁ kāyaṁ paṭicca uppannā sukhā vedanā kuto niccā bhavissatī’ti.
bhavissatīti → bhavissatī ti (bjt) | saṅkhataṁ paṭiccasamuppannaṁ kāyaṁ → saṅkhatam paṭicca samuppannam kāyam (pts)Wie könnte da ein angenehmes Gefühl beständig sein, da es doch in Abhängigkeit von einem Körper aufgekommen ist, der unbeständig, bedingt und abhängig entstanden ist?‘
So kāye ca sukhāya ca vedanāya aniccānupassī viharati, vayānupassī viharati, virāgānupassī viharati, nirodhānupassī viharati, paṭinissaggānupassī viharati.
ca → S1 omits ca; S3 puts it after vedanāya (pts note)Er meditiert, indem er beim Körper und dem angenehmen Gefühl die Unbeständigkeit, das Verschwinden, das Schwinden, das Aufhören und das Loslassen beobachtet.
Tassa kāye ca sukhāya ca vedanāya aniccānupassino viharato, vayānupassino viharato, virāgānupassino viharato, nirodhānupassino viharato, paṭinissaggānupassino viharato, yo kāye ca sukhāya ca vedanāya rāgānusayo, so pahīyati.
viharato virāgānupassino viharato nirodhānupassino → (bj) | pahīyati → pahiyyati (sya-all) | ca → S1-3 omit ca (pts note) | ca → S1-3 omit ca (pts note) | rāgānusayo → Instead of rāgānusayo, S1-3 have virāgānupassī [no] viharato yo; [no], missing in S1, is superadded between the lines of S3 (pts note)Während er das tut, gibt er die zugrunde liegende Neigung zu Gier in Bezug auf den Körper und angenehmes Gefühl auf.
Tassa ce, bhikkhave, bhikkhuno evaṁ satassa sampajānassa appamattassa ātāpino pahitattassa viharato uppajjati dukkhā vedanā.Wenn in einem Mönch, der so meditiert – achtsam, bewusst, beflissen, eifrig und entschlossen –, ein schmerzhaftes Gefühl aufkommt, versteht er:
So evaṁ pajānāti:
evaṁ → evam (pts)
‘uppannā kho myāyaṁ dukkhā vedanā.
myāyaṁ → me ayaṁ (bj: sī.pavi, syā)‚Ein schmerzhaftes Gefühl ist in mir aufgekommen.
Sā ca kho paṭicca, no appaṭicca.
appaṭicca → apaṭicca (bjt, pts)Das ist abhängig, nicht unabhängig.
Kiṁ paṭicca?
kiṁ → kim (pts)Abhängig wovon?
Imameva kāyaṁ paṭicca.
imameva kāyaṁ → imam eva kāyam (pts)Abhängig von eben diesem Körper.
Ayaṁ kho pana kāyo anicco saṅkhato paṭiccasamuppanno.
paṭiccasamuppanno → paṭicca samuppanno (pts)Aber dieser Körper ist unbeständig, bedingt und abhängig entstanden.
Aniccaṁ kho pana saṅkhataṁ paṭiccasamuppannaṁ kāyaṁ paṭicca uppannā dukkhā vedanā kuto niccā bhavissatī’ti.
paṭiccasamuppannaṁ kāyaṁ → (pts) | paṭicca → paṭicca samuppannam kāyam paticca (pts)Wie könnte da ein schmerzhaftes Gefühl beständig sein, da es doch in Abhängigkeit von einem Körper aufgekommen ist, der unbeständig, bedingt und abhängig entstanden ist?‘
So kāye ca dukkhāya ca vedanāya aniccānupassī viharati, vayānupassī viharati, virāgānupassī viharati, nirodhānupassī viharati, paṭinissaggānupassī viharati.
ca → (cck) | kāye → kaye (pts) | viharati → viharati paṭinissaggānupassī viharati (pts)Er meditiert, indem er beim Körper und dem schmerzhaften Gefühl die Unbeständigkeit, das Verschwinden, das Schwinden, das Aufhören und das Loslassen beobachtet.
Tassa kāye ca dukkhāya ca vedanāya aniccānupassino viharato …pe… paṭinissaggānupassino viharato, yo kāye ca dukkhāya ca vedanāya paṭighānusayo, so pahīyati.
pahīyati → pahiyyati (sya-all) | + → vayānupassino viharato virāgānupassino viharato nirodhānupassino viharato (bjt)Während er das tut, gibt er die zugrunde liegende Neigung zu Abwehr in Bezug auf den Körper und schmerzhaftes Gefühl auf.
Tassa ce, bhikkhave, bhikkhuno evaṁ satassa sampajānassa appamattassa ātāpino pahitattassa viharato uppajjati adukkhamasukhā vedanā, so evaṁ pajānāti:
evaṁ → evam (pts)Wenn in einem Mönch, der so meditiert – achtsam, bewusst, beflissen, eifrig und entschlossen –, ein neutrales Gefühl aufkommt, versteht er:
‘uppannā kho myāyaṁ adukkhamasukhā vedanā.
myāyaṁ → myāyam (pts)‚Ein neutrales Gefühl ist in mir aufgekommen.
Sā ca kho paṭicca, no appaṭicca.Das ist abhängig, nicht unabhängig.
Kiṁ paṭicca?
kiṁ → kim (pts)Abhängig wovon?
Imameva kāyaṁ paṭicca.
imameva kāyaṁ → imam eva kāyam (pts)Abhängig von eben diesem Körper.
Ayaṁ kho pana kāyo anicco saṅkhato paṭiccasamuppanno.
paṭiccasamuppanno → paṭicca samuppanno (pts)Aber dieser Körper ist unbeständig, bedingt und abhängig entstanden.
Aniccaṁ kho pana saṅkhataṁ paṭiccasamuppannaṁ kāyaṁ paṭicca uppannā adukkhamasukhā vedanā kuto niccā bhavissatī’ti.
bhavissatīti → bhavissatī (bjt) | paṭiccasamuppannaṁ kāyaṁ → paṭicca samuppannaṁ kāyam (pts)Wie könnte da ein neutrales Gefühl beständig sein, da es doch in Abhängigkeit von einem Körper aufgekommen ist, der unbeständig, bedingt und abhängig entstanden ist?‘
So kāye ca adukkhamasukhāya ca vedanāya aniccānupassī viharati, vayānupassī viharati, virāgānupassī viharati, nirodhānupassī viharati, paṭinissaggānupassī viharati.
viharati → (pts)Er meditiert, indem er beim Körper und dem neutralen Gefühl die Unbeständigkeit, das Verschwinden, das Schwinden, das Aufhören und das Loslassen beobachtet.
Tassa kāye ca adukkhamasukhāya ca vedanāya aniccānupassino viharato …pe… paṭinissaggānupassino viharato, yo kāye ca adukkhamasukhāya ca vedanāya avijjānusayo, so pahīyati.
pahīyati → pahiyyati (sya-all) | vedanāya → vedanāya ca (pts) | kāye → kaye (pts) | ca → Missing in S3 (pts note) | ca → Missing in S1; put in S3 after vedanāya, but erased (pts note) | pe → spelled out in full (bjt)Während er das tut, gibt er die zugrunde liegende Neigung zu Unwissenheit in Bezug auf den Körper und neutrales Gefühl auf.
So sukhañce vedanaṁ vedayati, sā aniccāti pajānāti, anajjhositāti pajānāti, anabhinanditāti pajānāti;
vedayati → vediyati (bj, pts) | ce → S1-3 ca (pts note) | pajānāti → S1-3 have --pe-- instead of Ana- (pts note) | sukhañce → sukhaṁ ce (pts) | anajjhositāti → anajjhositā ti (pts) | anabhinanditāti → anabhinanditā ti (pts)Wenn er ein angenehmes Gefühl fühlt, versteht er, dass es unbeständig ist, dass er nicht daran hängt und kein Vergnügen daran findet.
dukkhañce vedanaṁ vedayati …pe…
dukkhañce vedanaṁ vedayati → dukkhaṁ ce vedanam vediyati (pts)Wenn er ein schmerzhaftes Gefühl fühlt, versteht er, dass es unbeständig ist, dass er nicht daran hängt und kein Vergnügen daran findet.
adukkhamasukhañce vedanaṁ vedayati, sā aniccāti pajānāti, anajjhositāti pajānāti, anabhinanditāti pajānāti.
vedayati → vediyati (bj) | adukkhamasukhañce vedanaṁ vedayati → adukkhamasukhaṁ ce vedanam vediyati (pts) | pajānāti → This phrase is omitted by S1-3 (pts note) | anajjhositāti → anajjhositā ti (pts) | anabhinanditāti → anabhinanditā ti (pts)Wenn er ein neutrales Gefühl fühlt, versteht er, dass es unbeständig ist, dass er nicht daran hängt und kein Vergnügen daran findet.
So sukhañce vedanaṁ vedayati, visaññutto naṁ vedayati;
vedayati → vediyati (bj, pts) | vedayati dukkhañce → vediyati dukkhaṁ ce (pts) | sukhañce → sukhaṁ ce (pts)Wenn er ein angenehmes Gefühl fühlt, fühlt er es abgelöst.
dukkhañce vedanaṁ vedayati, visaññutto naṁ vedayati;
vedayati → vediyati (bj, pts) | vedayati adukkhamasukhañce → vediyati adukkhamasukhaṁ ce (pts)Wenn er ein schmerzhaftes Gefühl fühlt, fühlt er es abgelöst.
adukkhamasukhañce vedanaṁ vedayati, visaññutto naṁ vedayati.
vedayati → vediyati (bj, pts) | adukkhamasukhañce → ce (pts)Wenn er ein neutrales Gefühl fühlt, fühlt er es abgelöst.
So kāyapariyantikaṁ vedanaṁ vedayamāno ‘kāyapariyantikaṁ vedanaṁ vedayāmī’ti pajānāti, jīvitapariyantikaṁ vedanaṁ vedayamāno ‘jīvitapariyantikaṁ vedanaṁ vedayāmī’ti pajānāti.
vedayamāno → vediyamāno (bj, pts) | vedayāmīti → vediyāmīti (bj, pts)Wenn er das Ende des Körpers nahen fühlt, weiß er: ‚Ich fühle das Ende des Körpers nahen.‘ Wenn er das Ende des Lebens nahen fühlt, weiß er: ‚Ich fühle das Ende des Lebens nahen.‘
‘Kāyassa bhedā uddhaṁ jīvitapariyādānā idheva sabbavedayitāni anabhinanditāni sītībhavissantī’ti pajānāti.
sītībhavissantī’ti → sītibhavissantīti (sya1ed, sya2ed, pts1ed, mr) | sītībhavissantīti → sītibhavissantīti (sya-all, pts) | sītībhavissantī’ti → sītibhavissantīti (cck: sī. pī. ka.) | anabhinanditāni → S1-3 abhinanditāni here and further on 5 As this sutta differs from the preceding only by the substitution of phassa to kāya, I give but the beginning of the identical paragraphs, putting the whole of the differing ones (pts note)Er versteht: ‚Wenn mein Körper auseinanderbricht und mein Leben zu Ende ist, wird alles Gefühlte, da ich daran kein Vergnügen mehr finde, hier auf der Stelle kühl werden.‘
Seyyathāpi, bhikkhave, telañca paṭicca vaṭṭiñca paṭicca telappadīpo jhāyeyya,
paṭicca → (sya-all) | bhikkhave telañca → bhikkhu telaṁ ca (pts) | vaṭṭiñca paṭicca telappadīpo → vaṭṭiṁ ca telapadīpo (pts) | jhāyeyya → jhāpeyya (bj: sī.pævi, sī.pavi)Wie eine Öllampe, die mithilfe von Öl und einem Docht brennt:
tasseva telassa ca vaṭṭiyā ca pariyādānā anāhāro nibbāyeyya;Wenn Öl und Docht aufgebraucht sind, erlischt sie, da sie nicht genährt wird.
evameva kho, bhikkhave, bhikkhu kāyapariyantikaṁ vedanaṁ vedayamāno ‘kāyapariyantikaṁ vedanaṁ vedayāmī’ti pajānāti. Jīvitapariyantikaṁ vedanaṁ vedayamāno ‘jīvitapariyantikaṁ vedanaṁ vedayāmī’ti pajānāti.
vedayamāno → vediyamāno (bj, pts) | vedayāmīti → vediyāmīti (bj, pts) | bhikkhu → bhikkhu ce (sya-all) | jīvitapariyantikaṁ → jīvitassa pariyantikaṁ (bj: sī.pævi) | evameva → evam eva (pts)Ebenso weiß er, wenn er das Ende des Körpers nahen fühlt: ‚Ich fühle das Ende des Körpers nahen.‘ Wenn er das Ende des Lebens nahen fühlt, weiß er: ‚Ich fühle das Ende des Lebens nahen.‘
‘Kāyassa bhedā uddhaṁ jīvitapariyādānā idheva sabbavedayitāni anabhinanditāni sītībhavissantī’ti pajānātī”ti.
sītībhavissantīti → sītibhavissantīti (sya-all, pts)Er versteht: ‚Wenn mein Körper auseinanderbricht und mein Leben zu Ende ist, wird alles Gefühlte, da ich daran kein Vergnügen mehr finde, hier auf der Stelle kühl werden.‘“