DutiyaisidattasuttaMit Isidatta (2)
Ekaṁ samayaṁ sambahulā therā bhikkhū macchikāsaṇḍe viharanti ambāṭakavane.
macchikāsaṇḍe → macchikasaṇḍe (sya-all) | Macchikāsaṇḍe → B1 macchikā-; B2 pacchikā- (pts note) | samayaṁ → samayam (pts)Einmal hielten sich mehrere altehrwürdige Mönche bei Macchikāsaṇḍa im Wildmangowäldchen auf.
Atha kho citto gahapati yena therā bhikkhū tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā there bhikkhū abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho citto gahapati there bhikkhū etadavoca:
citto → citti (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Da ging der Hausbesitzer Citta zu ihnen, verbeugte sich, setzte sich zur Seite hin und sagte zu ihnen:
“adhivāsentu me, bhante, therā svātanāya bhattan”ti.„Ihr Herren, würden die altehrwürdigen Mönche bitte die morgige Mahlzeit von mir annehmen?“
Adhivāsesuṁ kho therā bhikkhū tuṇhībhāvena.
tuṇhībhāvena → tunhibhāvena (pts)Sie schwiegen zum Zeichen der Zustimmung.
Atha kho citto gahapati therānaṁ bhikkhūnaṁ adhivāsanaṁ viditvā uṭṭhāyāsanā there bhikkhū abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.Da erhob sich Citta, als er die Zustimmung der altehrwürdigen Mönche erkannt hatte, von seinem Sitz, verbeugte sich, umrundete sie respektvoll, die rechte Seite ihnen zugewandt, und ging.
Atha kho therā bhikkhū tassā rattiyā accayena pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena cittassa gahapatissa nivesanaṁ tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdiṁsu.
pubbaṇhasamayaṁ → pubbanhasamayaṁ (pts) | gahapatissa → gahapatino (pts) | gahapatino → B1-2 -patissa as before (pts note) | pattacīvaramādāya → pattacīvaram ādāya (pts)Als dann die Nacht vorüber war, kleideten die altehrwürdigen Mönche sich am Morgen an, nahmen Schale und Robe, gingen zu Cittas Haus und setzten sich dort auf die ausgebreiteten Sitze.
Atha kho citto gahapati yena therā bhikkhū tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā there bhikkhū abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho citto gahapati āyasmantaṁ theraṁ etadavoca:
ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | theraṁ etadavoca → theram etad avoca (pts)Da ging Citta zu ihnen, verbeugte sich, setzte sich zur Seite hin und fragte den Ältesten der Ehrwürdigen:
“yā imā, bhante thera, anekavihitā diṭṭhiyo loke uppajjanti:
anekavihitā → S1-3 -vihitāni always (pts note)„Ehrenwerter Ältester, es gibt viele verschiedene Ansichten, die in der Welt aufkommen, wie etwa:
‘sassato lokoti vā, asassato lokoti vā, antavā lokoti vā, anantavā lokoti vā, taṁ jīvaṁ taṁ sarīranti vā, aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīranti vā, hoti tathāgato paraṁ maraṇāti vā, na hoti tathāgato paraṁ maraṇāti vā, hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇāti vā, neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti vā.
tathāgato paraṁ maraṇāti → tathagato param maraṇā ti (pts) | paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | lokoti → loko ti (pts) | taṁ → tam (pts) | sarīranti → sarīran ti (pts) | aññaṁ → aññam (pts)Das Weltall ist ewig, es ist zeitlich, es ist endlich oder es ist unendlich; Seele und Körper sind ein und dasselbe oder die Seele ist ein Ding, der Körper ein anderes; ein Klargewordener besteht nach dem Tod fort, er besteht nach dem Tod nicht fort, er besteht nach dem Tod fort und besteht auch nicht fort, oder er besteht nach dem Tod weder fort, noch besteht er nicht fort.
Yāni cimāni dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni brahmajāle bhaṇitāni;
yāni cimāni dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni → yānicimāni dvāsaṭṭhidiṭṭhigatāni (bjt, pts) | dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni → dvāsaṭṭhidiṭṭhigatāni (th)Auch gibt es diese 62 Arten von Irrglauben, die in der Lehrrede ‚Das göttliche Netz‘ genannt werden.
imā nu kho, bhante, diṭṭhiyo kismiṁ sati honti, kismiṁ asati na hontī”ti?
kismiṁ → kasmiṁ (sya-all)Wenn was besteht, entstehen diese Ansichten? Wenn was nicht besteht, entstehen diese Ansichten nicht?“
Evaṁ vutte, āyasmā thero tuṇhī ahosi.
evaṁ → evam (pts) | tuṇhī → tuṇhi (pts)Darauf schwieg dieser Altehrwürdige.
Dutiyampi kho citto gahapati …pe…
dutiyampi → dutiyam pi (pts)Zum zweiten Mal …
tatiyampi kho citto gahapati āyasmantaṁ theraṁ etadavoca:
tatiyampi → tatiyam pi (pts) | theraṁ etadavoca → theram avoca (pts)und zum dritten Mal fragte Citta ihn:
“yā imā, bhante thera, anekavihitā diṭṭhiyo loke uppajjanti—„Ehrenwerter Ältester, es gibt viele verschiedene Ansichten, die in der Welt aufkommen …
sassato lokoti vā, asassato lokoti vā, antavā lokoti vā, anantavā lokoti vā, taṁ jīvaṁ taṁ sarīranti vā, aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīranti vā, hoti tathāgato paraṁ maraṇāti vā, na hoti tathāgato paraṁ maraṇāti vā, hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇāti vā, neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇāti vā.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | lokoti → loko ti (pts) | anantavā lokoti → anantāvā loko ti (pts) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts) | tathāgato paraṁ maraṇāti → tathagato param maraṇā ti (pts)
Yāni cimāni dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni brahmajāle bhaṇitāni;
yāni cimāni dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni → yānicimāni dvāsaṭṭhidiṭṭhigatāni (bjt) | dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni → dvāsaṭṭhidiṭṭhigatāni (th)
imā nu kho, bhante, diṭṭhiyo kismiṁ sati honti, kismiṁ asati na hontī”ti?
kismiṁ → kasmiṁ (sya-all) | hontīti → hontī ti (pts)Wenn was besteht, entstehen diese Ansichten? Wenn was nicht besteht, entstehen diese Ansichten nicht?“
Tatiyampi kho āyasmā thero tuṇhī ahosi.
tuṇhī → tuṇhi (pts) | tatiyampi → tatiyam pi (pts)Und zum zweiten und zum dritten Mal schwieg dieser Altehrwürdige.
Tena kho pana samayena āyasmā isidatto tasmiṁ bhikkhusaṅghe sabbanavako hoti.
sabbanavako → sabbanavo (bj) | sabbanavako → S1-3 -navo as before (pts note) | bhikkhusaṅghe → bhikkhusaṁghe (ms2005)Damals war der Ehrwürdige Isidatta der jüngste Mönch in diesem Saṅgha.
Atha kho āyasmā isidatto āyasmantaṁ theraṁ etadavoca:
theraṁ etadavoca → theram etad avoca (pts)Er sagte zu dem Altehrwürdigen:
“byākaromahaṁ, bhante thera, cittassa gahapatino etaṁ pañhan”ti?
byākaromahaṁ → vyākaromahaṁ (bjt) | byākaromahaṁ → vyākaromaham (pts) | etaṁ → etam (pts)„Ehrenwerter Ältester, darf ich Cittas Frage beantworten?“
“Byākarohi tvaṁ, āvuso isidatta, cittassa gahapatino etaṁ pañhan”ti.
byākarohi → vyākarohi (bjt) | byākarohi tvaṁ → vyākarohi tvam (pts) | etaṁ → etam (pts)„Antworte, geehrter Isidatta.“
“Evañhi tvaṁ, gahapati, pucchasi:
evañhi → evaṁ (bj) | pucchasi → S3 pucchisi; B1 pucchi (pts note) | evañhi → evaṁ hi (th, pts)„Hausbesitzer, du hast gefragt:
‘yā imā, bhante thera, anekavihitā diṭṭhiyo loke uppajjanti—
imā → S1-3 yāyimā here and further gahapatino (pts note)‚Es gibt viele verschiedene Ansichten, die in der Welt aufkommen …
sassato lokoti vā …pe…;
pe → spelled out in full (th)
imā nu kho, bhante, diṭṭhiyo kismiṁ sati honti, kismiṁ asati na hontī’”ti?
hontīti → hontī ti (pts)Wenn was besteht, entstehen diese Ansichten? Wenn was nicht besteht, entstehen diese Ansichten nicht?‘“
“Evaṁ, bhante”.
evaṁ → evam (pts)„Ja, Herr.“
“Yā imā, gahapati, anekavihitā diṭṭhiyo loke uppajjanti:„Hausbesitzer, es gibt viele verschiedene Ansichten, die in der Welt aufkommen, wie etwa:
‘sassato lokoti vā, asassato lokoti vā, antavā lokoti vā anantavā lokoti vā, taṁ jīvaṁ taṁ sarīranti vā, aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīranti vā, hoti tathāgato paraṁ maraṇāti vā, na hoti tathāgato paraṁ maraṇāti vā, hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇāti vā, neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇāti vā.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | na hoti → nahoti (bjt) | lokoti → loko ti (pts) | jīvaṁ → jīvam (pts) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)Das Weltall ist ewig, es ist zeitlich, es ist endlich oder es ist unendlich; Seele und Körper sind ein und dasselbe oder die Seele ist ein Ding, der Körper ein anderes; ein Klargewordener besteht nach dem Tod fort, er besteht nach dem Tod nicht fort, er besteht nach dem Tod fort und besteht auch nicht fort, oder er besteht nach dem Tod weder fort, noch besteht er nicht fort.
Yāni cimāni dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni brahmajāle bhaṇitāni;
yāni cimāni → yānicimāni (bjt) | dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni → dvāsaṭṭhidiṭṭhigatāni (th, pts)Auch gibt es diese 62 Arten von Irrglauben, die in der Lehrrede vom göttlichen Netz genannt werden.
imā kho, gahapati, diṭṭhiyo sakkāyadiṭṭhiyā sati honti, sakkāyadiṭṭhiyā asati na hontī’”ti.
hontīti → hontī ti (pts)Diese Ansichten entstehen, wenn eine substanzialistische Ansicht besteht. Wenn eine substanzialistische Ansicht nicht besteht, entstehen sie nicht.“
“Kathaṁ pana, bhante, sakkāyadiṭṭhi hotī”ti?
hotī → S1-3 hoti (pts note) | kathaṁ pana → kathampana (bjt) | kathaṁ → katham (pts) | hotīti → hotī ti (pts)„Aber Herr, wie kommt eine substanzialistische Ansicht zustande?“
“Idha, gahapati, assutavā puthujjano ariyānaṁ adassāvī ariyadhammassa akovido ariyadhamme avinīto, sappurisānaṁ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avinīto
ariyānaṁ → ariyānam (pts) | sappurisānaṁ → sappurisānam (pts) | sappurisadhammassa → sapurisadhammassa (pts)„Da hat ein ungebildeter gewöhnlicher Mensch die Edlen nicht gesehen und ist in der Lehre der Edlen nicht bewandert und geschult. Er hat keine wahren Menschen gesehen und ist in der Lehre der wahren Menschen nicht bewandert und geschult.
rūpaṁ attato samanupassati, rūpavantaṁ vā attānaṁ, attani vā rūpaṁ, rūpasmiṁ vā attānaṁ;
rūpaṁ → rūpam (pts) | attānaṁ → attānam (pts)Er betrachtet Form als das Selbst, das Selbst als etwas, das Form hat, Form als im Selbst oder das Selbst als in der Form.
vedanaṁ attato samanupassati …pe…
vedanaṁ → vedanam (pts)Er betrachtet Gefühl als das Selbst …
saññaṁ …Er betrachtet Wahrnehmung als das Selbst …
saṅkhāre …Er betrachtet Willensbildungsprozesse als das Selbst …
viññāṇaṁ attato samanupassati, viññāṇavantaṁ vā attānaṁ, attani vā viññāṇaṁ, viññāṇasmiṁ vā attānaṁ.
viññāṇaṁ → viññāṇam (pts) | attānaṁ → attānam (pts)Er betrachtet Bewusstsein als das Selbst, das Selbst als etwas, das Bewusstsein hat, Bewusstsein als im Selbst oder das Selbst als im Bewusstsein.
Evaṁ kho, gahapati, sakkāyadiṭṭhi hotī”ti.
hotīti → hotī ti (pts)So kommt eine substanzialistische Ansicht zustande.“
“Kathaṁ pana, bhante, sakkāyadiṭṭhi na hotī”ti?
kathaṁ pana → kathampana (bjt) | kathaṁ → katham (pts) | hotīti → hotī ti (pts)„Aber Herr, wie kommt eine substanzialistische Ansicht nicht zustande?“
“Idha, gahapati, sutavā ariyasāvako ariyānaṁ dassāvī ariyadhammassa kovido ariyadhamme suvinīto sappurisānaṁ dassāvī sappurisadhammassa kovido sappurisadhamme suvinīto
suvinīto → vinīto (sya-all) | sappurisānaṁ → sappurisānam (pts)„Da hat ein gebildeter edler Schüler die Edlen gesehen und ist in der Lehre der Edlen bewandert und geschult. Er hat wahre Menschen gesehen und ist in der Lehre der wahren Menschen bewandert und geschult.
na rūpaṁ attato samanupassati, na rūpavantaṁ vā attānaṁ, na attani vā rūpaṁ, na rūpasmiṁ vā attānaṁ;
vā → S1-3 omit vā everywhere (pts note) | rūpaṁ → rūpam (pts) | rūpasmiṁ → rūpasmim (pts)Er betrachtet nicht Form als das Selbst, das Selbst als etwas, das Form hat, Form als im Selbst oder das Selbst als in der Form.
na vedanaṁ …Er betrachtet nicht Gefühl als das Selbst …
na saññaṁ …Er betrachtet nicht Wahrnehmung als das Selbst …
na saṅkhāre …Er betrachtet nicht Willensbildungsprozesse als das Selbst …
na viññāṇaṁ attato samanupassati, na viññāṇavantaṁ vā attānaṁ, na attani vā viññāṇaṁ, na viññāṇasmiṁ vā attānaṁ.
viññāṇaṁ → viññāṇam (pts) | viññāṇavantaṁ → viññāṇavantam (pts) | attānaṁ → attānam (pts)Er betrachtet nicht Bewusstsein als das Selbst, das Selbst als etwas, das Bewusstsein hat, Bewusstsein als im Selbst oder das Selbst als im Bewusstsein.
Evaṁ kho, gahapati, sakkāyadiṭṭhi na hotī”ti.
hotīti → hotī ti (pts)So kommt eine substanzialistische Ansicht nicht zustande.“
“Kuto, bhante, ayyo isidatto āgacchatī”ti?
āgacchatīti → āgacchatī ti (pts)„Herr, wo ist Meister Isidatta hergekommen?“
“Avantiyā kho, gahapati, āgacchāmī”ti.
kho → khvāhaṁ (bj); khohaṁ (sya-all) | + → ham (pts)„Ich komme von Avanti, Hausbesitzer.“
“Atthi, bhante, avantiyā isidatto nāma kulaputto amhākaṁ adiṭṭhasahāyo pabbajito?
amhākaṁ → amhākam (pts) | pabbajito → pabbajjito (pts)„Herr, ich habe einen Freund namens Isidatta, den ich nie getroffen habe. Er ist in Avanti von einer guten Familie fortgezogen.
Diṭṭho so āyasmatā”ti?
āyasmatāti → āyasmatā ti (pts)Hast du ihn gesehen?“
“Evaṁ, gahapatī”ti.
gahapatīti → gahapati (pts)„Ja, Hausbesitzer.“
“Kahaṁ nu kho so, bhante, āyasmā etarahi viharatī”ti?
so → (pts) | viharatīti → viharatī ti (pts)„Herr, wo hält sich dieser Ehrwürdige jetzt auf?“
Evaṁ vutte, āyasmā isidatto tuṇhī ahosi.
tuṇhī → tuṇhi (pts)Darauf schwieg Isidatta.
“Ayyo no, bhante, isidatto”ti?
isidattoti → isidatto ti (pts)„Herr, bist du dieser Isidatta?“
“Evaṁ, gahapatī”ti.
gahapatīti → gahapatī ti (pts)„Ja, Hausbesitzer.“
“Abhiramatu, bhante, ayyo isidatto macchikāsaṇḍe.
macchikāsaṇḍe → macchikasaṇḍe (sya-all) | ayyo → Missing in S1-3 (pts note) | Macchikāsaṇḍe → B1 macchika-; B3 pacchikā- (pts note)„Herr, ich hoffe, Meister Isidatta ist hier in Macchikāsaṇḍa glücklich,
Ramaṇīyaṁ ambāṭakavanaṁ.
ramaṇīyaṁ → ramaṇiyam (pts)denn das Wildmangowäldchen ist entzückend.
Ahaṁ ayyassa isidattassa ussukkaṁ karissāmi cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānan”ti.
cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānanti → cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārāṇanti (pts) | cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānanti → cīvara-piṇḍapāta-senāsana-gilānappaccaya-bhesajjaparikkhārānanti (bjt) | cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānanti → cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānanti (th) | ahaṁ → aham (pts) | cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānanti → cīvara-piṇḍapāta-senāsana-gilānapaccaya-bhesajja-parikkhārāṇanti (pts)Ich werde dafür sorgen, dass Meister Isidatta mit Roben, Almosen, Unterkunft sowie Arznei und Krankenversorgung ausgestattet ist.“
“Kalyāṇaṁ vuccati, gahapatī”ti.
gahapatīti → gahapatī ti (pts)„Es ist schön, dass du das sagst, Hausbesitzer.“
Atha kho citto gahapati āyasmato isidattassa bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā there bhikkhū paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappesi sampavāresi.
bhāsitaṁ → bhāsitam (pts) | khādanīyena bhojanīyena → khādaniyena bhojaniyena (pts)Und Citta begrüßte die Worte des Ehrwürdigen Isidatta. Dann bewirtete und bediente er die altehrwürdigen Mönche eigenhändig mit vorzüglichen frischen und gekochten Speisen.
Atha kho therā bhikkhū bhuttāvino onītapattapāṇino uṭṭhāyāsanā pakkamiṁsu.Als die altehrwürdigen Mönche gegessen und Hand und Schale gewaschen hatten, erhoben sie sich von ihren Sitzen und gingen.
Atha kho āyasmā thero āyasmantaṁ isidattaṁ etadavoca:
āyasmantaṁ isidattaṁ etadavoca → āyasmantam isidattam etad avoca (pts)Und der Altehrwürdige sagte zum Ehrwürdigen Isidatta:
“sādhu kho taṁ, āvuso isidatta, eso pañho paṭibhāsi.
taṁ → tvaṁ (sya-all) | tam → B1-2 tvam (pts note) | āvuso → Missing in S1-3 (pts note)„Isidatta, es war gut, dass dir eine Antwort auf diese Frage einfiel, denn mir fiel keine ein.
Neso pañho maṁ paṭibhāsi.
maṁ → mamaṁ (sya-all) | mam → B1 mamaṁ; B2 omits neso- -paṭibhāsi (pts note)
Tenahāvuso isidatta, yadā aññathāpi evarūpo pañho āgaccheyya, taññevettha paṭibhāseyyā”ti.
aññathāpi → aññadāpi (bj, pts) | paṭibhāseyyāti → paṭibhāseyyāsīti (sya-all); patibhāseyyāti (pts) | tenahāvuso → tena āvuso (bj: sī.pævi, sī.pavi) | taññevettha → taṁ yevettha (bjt) | tenahāvuso → tena hāvuso (pts) | aññathāpi → aññadā pi (pts)Wenn also eine ähnliche Frage aufkommt, sollst du antworten, wie es dir einfällt.“
Atha kho āyasmā isidatto senāsanaṁ saṁsāmetvā pattacīvaramādāya macchikāsaṇḍamhā pakkāmi.
macchikāsaṇḍamhā → macchikasaṇḍamhā (sya-all) | Macchikāsaṇḍamhā → B1 macchika; B2 pacchikā as before and further on (pts note) | pattacīvaramādāya → pattacīvaraṁ ādāya (bjt) | pattacīvaramādāya → pattacīvaram ādāya (pts)Aber Isidatta brachte seine Unterkunft in Ordnung, nahm Schale und Robe, verließ Macchikāsaṇḍa
Yaṁ macchikāsaṇḍamhā pakkāmi, tathā pakkantova ahosi, na puna paccāgacchīti.
paccāgacchīti tatiyaṁ → paccāgañchīti (bj); pacchāgacchīti (pts) | macchikāsaṇḍamhā → macchikasaṇḍamhā (sya-all) | va → B1, S1 ca (pts note) | pakkantova → pakkanto va (pts)und kam nie mehr zurück.