Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Saṁyutta Nikāya 44.1Linked Discourses 44.1
  • 1. AbyākatavaggaThe Abyakata Chapter

Khemāsutta
Khemāsutta → khemātherī (pts1ed)
Sutta With Khemā

Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
samayaṁ → samayam (pts)
On one occasion the Blessed One was staying near Sāvatthī at Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery.

Tena kho pana samayena khemā bhikkhunī kosalesu cārikaṁ caramānā antarā ca sāvatthiṁ antarā ca sāketaṁ toraṇavatthusmiṁ vāsaṁ upagatā hoti.
vāsaṁ → vāsām (pts) | sāvatthiṁ → sāvatthiyaṁ (bj: sī.pævi, sī.pavi) | Sāvatthiṁ → S1-3 Sāvatthiyaṁ (pts note) | Toraṇavatthusmiṁ → B2 inserts ekaratti (pts note) | cārikaṁ → cārikam (pts)
And on that occasion Khemā the nun, wandering on tour among the Kosalans, had taken up residence between Sāvatthī and Sāketa at Toraṇavatthu.
Atha kho rājā pasenadi kosalo sāketā sāvatthiṁ gacchanto, antarā ca sāketaṁ antarā ca sāvatthiṁ toraṇavatthusmiṁ ekarattivāsaṁ upagacchi.
upagacchi → upagañchi (bj); upagacchati (sya-all) | ca → cā (pts) | Pasenadi → B1-2 Passenadī always (pts note) | pasenadi kosalo → pasenadikosalo (bjt, th) | sāketaṁ → sāvatthiṁ (th) | sāvatthiṁ → sāketaṁ (th) | sāketaṁ → sāketam (pts) | toraṇavatthusmiṁ ekarattivāsaṁ → toraṇavatthusmim ekarattivāsam (pts)
Then King Pasenadi Kosala, while traveling from Sāketa to Sāvatthī, took up a one-night residence between Sāvatthī and Sāketa at Toraṇavatthu.

Atha kho rājā pasenadi kosalo aññataraṁ purisaṁ āmantesi:
pasenadi kosalo → pasenadikosalo (bjt, th) | aññataraṁ purisaṁ → aññataram purisam (pts)
Then he addressed a certain man,
“ehi tvaṁ, ambho purisa, toraṇavatthusmiṁ tathārūpaṁ samaṇaṁ vā brāhmaṇaṁ vā jāna yamahaṁ ajja payirupāseyyan”ti.
payirupāseyyanti → payirūpāseyyanti (pts) | aham → S3 jānamahaṁ; B2 jānāmatamahaṁ (pts note) | payirūpāseyyanti → S1-3 payu-, B1 pari-, B2 patirūpaseyyanti; further on all the MSS payirūpāse- (pts note) | yamahaṁ → yam aham (pts)
“Come, now, my good man. Find out if in Toraṇavatthu there’s the sort contemplative or brahman I might visit today.”

“Evaṁ, devā”ti kho so puriso rañño pasenadissa kosalassa paṭissutvā kevalakappaṁ toraṇavatthuṁ āhiṇḍanto nāddasa tathārūpaṁ samaṇaṁ vā brāhmaṇaṁ vā yaṁ rājā pasenadi kosalo payirupāseyya.
āhiṇḍanto → anvāhiṇḍanto (bj) | pasenadissa kosalassa → pasenadikosalassa (sya-all) | toraṇavatthuṁ → toraṇavatthusmim (pts) | payirupāseyya addasā → payirūpāseyya addasa (pts) | toraṇavatthuṁ → vatthusmiṁ (bj: sī.pævi, sī.pavi) | anvāhiṇḍanto → āhiṇḍanto (bj: machasaṁ, syā) | āhiṇḍanto → anvāhiṇḍanto (cck: sī.) | Pasenadissa → B1-2 passenadī (pts note) | Toraṇavatthusmim → S1-3 toraṇavatthum (pts note) | āhiṇḍanto → S1-3 anvāhiṇḍanto (pts note) | nāddasa → S3 B2 na addasa; S1 addasa omitting na (pts note) | yaṁ → Missing in S1-3 (pts note) | pasenadi kosalo → pasenadikosalo (th)
“As you say, sire,” the man responded to the king, but having roamed all over Toraṇavatthu he did not see the sort of contemplative or brahman the king might visit.

Addasā kho so puriso khemaṁ bhikkhuniṁ toraṇavatthusmiṁ vāsaṁ upagataṁ.
Addasa → S1-3 addasā (pts note) | khemaṁ → khemam (pts) | vāsaṁ → vāsam (pts)
But he did see Khemā the nun residing in Toraṇavatthu.
Disvāna yena rājā pasenadi kosalo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā rājānaṁ pasenadiṁ kosalaṁ etadavoca:
rājā pasenadi kosalo → pasenadikosalo (bj) | pasenadiṁ kosalaṁ → pasenadikosalaṁ (sya-all) | pasenadiṁ kosalaṁ etadavoca → pasenadikosalam etad avoca (pts) | pasenadi kosalo → pasenadi-kosalo (pts) | pasenadiṁ kosalaṁ etadavoca → pasenadi-kosalam etad avoca (pts)
On seeing her, he went to King Pasenadi Kosala and on arrival said to him,
“Natthi kho, deva, toraṇavatthusmiṁ tathārūpo samaṇo vā brāhmaṇo vā yaṁ devo payirupāseyya.
deva toraṇavatthusmiṁ → devā toraṇavatthusmim (pts) | yaṁ → yam (pts)
“Sire, in Toraṇavatthu there is no contemplative or brahman of the sort your majesty might visit.
Atthi ca kho, deva, khemā nāma bhikkhunī, tassa bhagavato sāvikā arahato sammāsambuddhassa.But there is, however, a nun named Khemā, a disciple of the Blessed One, worthy & rightly self-awakened. Tassā kho pana ayyāya evaṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato:
pana ayyāya → panayyāya (bj) | ayyāya → S1-3 pane (S3 ṇe) yyāya (pts note) | evaṁ kalyāṇo → evaṁkalyāṇo (th)
And of this lady, this admirable report has spread about:
‘paṇḍitā, viyattā medhāvinī bahussutā cittakathā kalyāṇapaṭibhānā’ti.
viyattā → byattā (sya-all) | cittakathī → S1-3 -kathā (pts note) | cittakathā kalyāṇapaṭibhānāti → cittakathī kalyāṇapaṭibhāṇāti (th) | cittakathā kalyāṇapaṭibhānāti → cittakathī kalyāṇapaṭibhānā ti (pts)
‘She is wise, competent, intelligent, learned, a fluent speaker, admirable in her ingenuity.’
Taṁ devo payirupāsatū”ti.
payirupāsatūti → payirūpāsatūti (pts)
Let your majesty visit her.”

Atha kho rājā pasenadi kosalo yena khemā bhikkhunī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā khemaṁ bhikkhuniṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho rājā pasenadi kosalo khemaṁ bhikkhuniṁ etadavoca:
pasenadi kosalo → pasenadikosalo (bjt, th) | pasenadi kosalo → pasenadi-kosalo (pts) | khemaṁ bhikkhuniṁ → khemam bhikkhunim (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | pasenadi kosalo khemaṁ bhikkhuniṁ etadavoca → pasenadi-kosalo khemam bhikkhunim etad avoca (pts)
Then King Pasenadi Kosala went to the Khemā the nun and, on arrival, having bowed down to her, sat to one side. As he was sitting there he said to her,

“kiṁ nu kho, ayye, hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti?
paraṁ maraṇāti abyākataṁ kho → parammaraṇāti avyākataṁ (bj) | kiṁ nu → kinnu (bjt) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)
“Now then, lady, does the Tathāgata exist after death?”

“Abyākataṁ kho etaṁ, mahārāja, bhagavatā:
abyākataṁ kho → avyākataṁ (bjt) | abyākataṁ → avyākataṁ (pts) | etaṁ → etam (pts)
“That, great king, has not been declared by the Blessed One:
‘hoti tathāgato paraṁ maraṇā’”ti.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ → param (pts)
‘The Tathāgata exists after death.’”

“Kiṁ panayye, na hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti?
kiṁ panayye → kim pana ayye (pts) | ayye → B1 panayye; B2 panāyye (pts note) | kiṁ panayye → kimpanayye (bjt) | paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ → param (pts)
“Well then, lady, does the Tathāgata not exist after death?”

“Etampi kho, mahārāja, abyākataṁ bhagavatā:
etampi → tam pi (pts) | Tam → B1-2 etaṁ (pts note) | abyākataṁ → avyākataṁ (bjt) | abyākataṁ → avyākatam (pts)
“Great king, that too has not been declared by the Blessed One:
‘na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’”ti.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)
‘The Tathāgata does not exist after death.’”

“Kiṁ nu kho, ayye, hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti?
kiṁ nu → kinnu (bjt) | paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ maraṇāti → parammaraṇā ti (pts)
“Then does the Tathāgata both exist and not exist after death?”

“Abyākataṁ kho etaṁ, mahārāja, bhagavatā:
abyākataṁ → avyākataṁ (bjt, pts) | etaṁ → etam (pts)
“That has not been declared by the Blessed One:
‘hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā’”ti.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ → param (pts)
‘The Tathāgata both exists and does not exist after death.’”

“Kiṁ panayye, neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti.
Kimpanayye → B2 panāyye; S1-3 pane (S3 ṇe)yye (pts note) | paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt, pts) | na hoti → nahoti (pts)
“Well then, does the Tathāgata neither exist nor not exist after death?”

“Etampi kho, mahārāja, abyākataṁ bhagavatā:
abyākataṁ → avyākataṁ (bjt) | etampi kho → etam pikho (pts) | abyākataṁ → avyākatam (pts)
“That too has not been declared by the Blessed One:
‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’”ti.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)
‘The Tathāgata neither exists nor does not exist after death.’”

“‘Kiṁ nu kho, ayye, hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti, iti puṭṭhā samānā:
kiṁ nu → kinnu (bjt) | paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ → param (pts)
“Now, lady, when asked if the Tathāgata exists after death, you say,
‘abyākataṁ kho etaṁ, mahārāja, bhagavatā—
abyākataṁ → avyākataṁ (bjt, pts) | etaṁ → etam (pts)
‘That has not been declared by the Blessed One:
hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti vadesi.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ → param (pts)
“The Tathāgata exists after death.”’
‘Kiṁ panayye, na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti iti puṭṭhā samānā:
tathāgato paraṁ → tathagato param (pts) | panayye → S3 panaṇeyyaṁ (pts note) | kiṁ panayye → kimpanayye (bjt) | paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | kiṁ → kim (pts)
When asked if the Tathāgata does not exist after death…
‘etampi kho, mahārāja, abyākataṁ bhagavatā—
abyākataṁ → avyākataṁ (bjt) | etampi → etam pi (pts) | abyākataṁ → avyākatam (pts)
na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti vadesi.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ → param (pts)
‘Kiṁ nu kho, ayye, hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti iti puṭṭhā samānā:
ca → Missing in S1 (pts note) | kiṁ nu → kinnu (bjt) | paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ → param (pts)
both exists and does not exist after death…
‘abyākataṁ kho etaṁ, mahārāja, bhagavatā—
abyākataṁ → avyākataṁ (bjt) | abyākataṁ → avyākatam (pts) | etaṁ → etam (pts)
hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti vadesi.
ca → S1-3 ayyo (pts note) | paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)
‘Kiṁ panayye, neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti iti puṭṭhā samānā:
panayye → nu kho (pts) | paraṁ maraṇāti → param maraṇati (pts) | kiṁ panayye → kimpanayye (bjt) | paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt)
neither exists nor does not exist after death, you say,
‘etampi kho, mahārāja, abyākataṁ bhagavatā—
abyākataṁ → avyākataṁ (bjt) | etampi → etam pi (pts) | abyākataṁ → avyākatam (pts)
‘That too has not been declared by the Blessed One:
neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti vadesi.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)
“The Tathāgata neither exists nor does not exist after death.”’
Ko nu kho, ayye, hetu, ko paccayo yenetaṁ abyākataṁ bhagavatā”ti?
yenetaṁ abyākataṁ → yena taṁ avyākataṁ (bj) | taṁ → yenetaṁ (bj: syā, machasaṁ) | yena → S1-3 na (without ye) (pts note) | yenetaṁ abyākataṁ bhagavatāti → yena tam avyākatam bhagavatā ti (pts)
Now, what is the cause, what is the reason, why that has not been declared by the Blessed One?”

“Tena hi, mahārāja, taññevettha paṭipucchissāmi. Yathā te khameyya tathā naṁ byākareyyāsi.
paṭipucchissāmi → paripucchissāmi (bj: sīmu) | byākareyyāsi → vyākareyyāsi (bjt, pts) | tena hi → tenahi (th)
“Very well, then, great king, I will question you in return about this very same matter. Answer as you see fit.
Taṁ kiṁ maññasi, mahārāja,
kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt) | kiṁ → kim (pts)
What do you think, great king?

atthi te koci gaṇako vā muddiko vā saṅkhāyako vā yo pahoti gaṅgāya vālukaṁ gaṇetuṁ—
vālukaṁ → vālikaṁ (bj, sya-all, km) | vā → va (pts) | vālikaṁ → vālukaṁ (bj: machasaṁ) | vālukaṁ → vālikaṁ (cck: sī. syā. kaṁ.) | vālukaṁ gaṇetuṁ → vālukam gaṇetum (pts)
Do you have an accountant or calculator or mathematician who can count the grains of sand in the river Ganges as
ettakā vālukā iti vā, ettakāni vālukasatāni iti vā, ettakāni vālukasahassāni iti vā, ettakāni vālukasatasahassāni iti vā”ti?
vālukā → vālikā (bj, sya-all) | vālukasatāni → vālikāsatāni (bj); vālikasatāni (sya-all) | vālukasahassāni → vālikāsahassāni (bj); vālikasahassāni (sya-all) | vālukasatasahassāni → vālikāsatasahassāni (bj); vālikasatasahassāni (sya-all) | vālukasatasahassāni iti vāti → vālukasatasahassānīti vā ti (pts) | ettakāni → ettikāni (bj: sī.pævi, sī.pavi) | ettakā → ettikā (cck: sī.) | vālukasatasahassānīti → S1-3 ettikā- vālikā- always (pts note) | ti → S1-3 omit ti (pts note)
‘so many grains of sand’ or ‘so many hundreds of grains of sand’ or ‘so many thousands of grains of sand’ or ‘so many hundreds of thousands of grains of sand’?”

“No hetaṁ, ayye”.
hetaṁ → hetam (pts)
“No, lady.”

“Atthi pana te koci gaṇako vā muddiko vā saṅkhāyako vā yo pahoti mahāsamudde udakaṁ gaṇetuṁ—
gaṇetuṁ → miṇituṁ (bj); manituṁ (pts) | koci → Missing in S1-3 (pts note) | manituṁ → So S1; S3 miṇituṁ; B1-2 gaṇetuṁ (pts note)
“Then do you have an accountant or calculator or mathematician who can count the water in the great ocean as
ettakāni udakāḷhakāni iti vā, ettakāni udakāḷhakasatāni iti vā, ettakāni udakāḷhakasahassāni iti vā, ettakāni udakāḷhakasatasahassāni iti vā”ti?
udakāḷhakāni iti → udakāḷhakānīti (bj) | udakāḷhakasatāni iti → udakāḷhakasatānīti (bj) | udakāḷhakasahassāni iti → udakāḷhaka sahassānīti (bj) | udakāḷhakasatasahassāni iti → udakāḷhaka satasahassānīti (bj) | vā → va (pts) | udakāḷhakasatasahassāni iti vāti → udakāḷhakasatasahassānī ti vā ti (pts) | udakāḷhakānīti → udakāḷhāni vā (bj: sī.pævi, sī.pavi) | Ettakāni → S1 ettikāni always (pts note) | va → S1-3 udakāḷhānivā (pts note) | ti → S1-3 udakāḷhasa- ānīti alwqys (pts note) | ti → S1-3 omit ti (pts note)
‘so many buckets of water’ or ‘so many hundreds of buckets of water’ or ‘so many thousands of buckets of water’ or ‘so many hundreds of thousands of buckets of water’?”

“No hetaṁ, ayye”.
no hetaṁ → nohetaṁ (bjt) | hetaṁ → hetam (pts)
“No, lady.
“Taṁ kissa hetu”?
taṁ → tam (pts)
Why is that?
“Mahāyye, samuddo gambhīro appameyyo duppariyogāho”ti.
duppariyogāhoti → appariyogāhoti (bj) | mahāyye → mahayye (sya-all) | mahāyye → maheyyā (bj: syā, sī.pavi) | samuddo → ba. mahāsamuddo (sya-all note) | duppariyogāhoti → duppariyogāḷhoti vā pāṭho (sya-all note) | Mahāyye → mahāyyo; B1 mahā (pts note) | duppariyogāhoti → S1-3 -gāḷhohoti (pts note)
The great ocean is deep, boundless, hard to fathom.”

“Evameva kho, mahārāja, yena rūpena tathāgataṁ paññāpayamāno paññāpeyya taṁ rūpaṁ tathāgatassa pahīnaṁ ucchinnamūlaṁ tālāvatthukataṁ anabhāvaṅkataṁ āyatiṁ anuppādadhammaṁ.
anabhāvaṅkataṁ → anabhāvakataṁ (bj); anabhāvaṅgataṁ (sya-all) | paññāpeyya → paññapeyya (sya-all) | rūpena → rūpe (my) | anabhāvaṅkataṁ → anabhāvaṁkataṁ (ms2005) | evameva → evam eva (pts) | tathāgataṁ → tathāgatam (pts) | pahīnaṁ ucchinnamūlaṁ tālāvatthukataṁ anabhāvaṅkataṁ āyatiṁ anuppādadhammaṁ → pahīnam ucchinnamūlam tālāvatthukatam anabhāvakatam āyatim anuppādakataṁ (pts)
“Even so, great king, any physical form by which one describing the Tathāgata would describe him: That the Tathāgata has abandoned, its root destroyed, made like a palmyra stump, deprived of the conditions of development, not destined for future arising.
Rūpasaṅkhāyavimutto kho, mahārāja, tathāgato gambhīro appameyyo duppariyogāho—
rūpasaṅkhāyavimutto → rūpasaṅkhayavimutto (bj); rūpasaṅkhyā vimutto (sya-all) | duppariyogāho → appariyogāho (bj) | rūpasaṅkhayavimutto → saṅkhayā (bj: syā); saṅkhāya (bj: machasaṁ) | duppariyogāho → So all the MSS; S3 adds ti (pts note) | rūpasaṅkhāyavimutto → rūpasaṅkhāya vimutto (pts)
Freed from the classification of form, great king, the Tathāgata is deep, boundless, hard to fathom,
seyyathāpi mahāsamuddo.
seyyathāpi → seyyathāpi mahārāja (sya-all)
like the ocean.
‘Hoti tathāgato paraṁ maraṇā’tipi na upeti, ‘na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’tipi na upeti, ‘hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā’tipi na upeti, ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’tipi na upeti.
pi → S1 hi; S3 hī (pts note) | paraṁ maraṇātipi → parammaraṇātipi (bjt) | paraṁ maraṇātipi → parammaraṇāti pi (bjt) | paraṁ maraṇātipi → param maraṇāti pi (pts) | maraṇātipi → maraṇā ti pi (pts) | paraṁ maraṇātipi → param maraṇā ti pi (pts)
‘The Tathāgata exists after death’ doesn’t apply. ‘The Tathāgata doesn’t exist after death’ doesn’t apply. ‘The Tathāgata both exists and doesn’t exist after death’ doesn’t apply. ‘The Tathāgata neither exists nor doesn’t exist after death’ doesn’t apply.

Yāya vedanāya tathāgataṁ paññāpayamāno paññāpeyya, sā vedanā tathāgatassa pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā.
anabhāvaṅkatā → anabhāvakatā (bj) | paññāpeyya → paññapeyya (sya-all) | anabhāvaṅkatā āyatiṁ → anabhāvakatā āyatim (pts) | anabhāvaṅkatā → anabhāvaṁkatā (ms2005) | tathāgataṁ → tathāgatam (pts)
“Any feeling…
Vedanāsaṅkhāyavimutto, mahārāja, tathāgato gambhīro appameyyo duppariyogāho—
vedanāsaṅkhāyavimutto mahārāja → vedanāsaṅkhayavimutto kho mahārājā (bj) | vedanāsaṅkhāyavimutto → vedanāsaṅkhyā vimutto kho (sya-all) | Vedanāsaṅkhāya → S1-3 vedanāyasaṅkhāya (pts note) | vedanāsaṅkhāyavimutto → vedanāsaṅkhāya vimutto kho (pts)
seyyathāpi mahāsamuddo.
seyyathāpi → seyyathāpi mahārāja (sya-all)
‘Hoti tathāgato paraṁ maraṇā’tipi na upeti, ‘na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’tipi na upeti, ‘hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā’tipi na upeti, ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’tipi na upeti.
paraṁ maraṇātipi → parammaraṇātipi (bjt) | paraṁ → para (th) | paraṁ maraṇātipi → param maraṇāti pi (pts) | paraṁ maraṇātipi → param maraṇā ti (pts)
Yāya saññāya tathāgataṁ …pe…
saññāya → saññā (my) | tathāgataṁ → tatthāgataṁ (pts)
Any perception…
yehi saṅkhārehi tathāgataṁ paññāpayamāno paññāpeyya, te saṅkhārā tathāgatassa pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā.
anabhāvaṅkatā → anabhāvakatā (bj) | paññāpeyya → paññapeyya (sya-all) | anabhāvaṅkatā → anabhāvaṁkatā (ms2005) | tathāgataṁ → tathāgatam (pts) | anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā → anabhāvakatā āyatim anuppādhammā (pts)
Any fabrications…
Saṅkhārasaṅkhāyavimutto kho, mahārāja, tathāgato gambhīro appameyyo duppariyogāho—
saṅkhārasaṅkhāyavimutto → saṅkhārasaṅkhayavimutto (bj); saṅkhārasaṅkhyā vimutto (sya-all) | saṅkhārasaṅkhāyavimutto → saṅkhārasaṅkhāya vimutto (pts)
seyyathāpi mahāsamuddo.
seyyathāpi → seyyathāpi mahārāja (sya-all)
‘Hoti tathāgato paraṁ maraṇā’tipi na upeti, ‘na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’tipi na upeti, ‘hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā’tipi na upeti, ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’tipi na upeti.
ca → (pts) | paraṁ maraṇātipi → param maraṇā ti (pts) | paraṁ maraṇātipi → parammaraṇātipi (bjt) | paraṁ maraṇātipi → param maraṇā ti pi (pts)
Yena viññāṇena tathāgataṁ paññāpayamāno paññāpeyya taṁ viññāṇaṁ tathāgatassa pahīnaṁ ucchinnamūlaṁ tālāvatthukataṁ anabhāvaṅkataṁ āyatiṁ anuppādadhammaṁ.
anabhāvaṅkataṁ → anabhāvakataṁ (bj) | paññāpeyya → paññapeyya (sya-all) | taṁ viññāṇaṁ → te saṅkhārā (pts) | viññāṇena → viññāṇe (my) | anabhāvaṅkataṁ → anabhāvaṁkataṁ (ms2005) | tathāgataṁ → tathāgatam (pts) | taṁ viññāṇaṁ → tam viññāṇam (pts) | pahīnaṁ → pahīnam (pts) | tālāvatthukataṁ anabhāvaṅkataṁ āyatiṁ → talāvatthukatam anabhāvakatam āyatim (pts)
“Any consciousness by which one describing the Tathāgata would describe him: That the Tathāgata has abandoned, its root destroyed, made like a palmyra stump, deprived of the conditions of development, not destined for future arising.
Viññāṇasaṅkhāyavimutto kho, mahārāja, tathāgato gambhīro appameyyo duppariyogāho—
viññāṇasaṅkhāyavimutto → viññāṇasaṅkhayavimutto (bj); viññāṇasaṅkhyā vimutto (sya-all) | duppariyogāho → appariyogāho (bj) | viññāṇasaṅkhāyavimutto → viññāṇasaṅkhāya vimutto (pts) | gambhīro → gambhiro (pts)
Freed from the classification of consciousness, great king, the Tathāgata is deep, boundless, hard to fathom,
seyyathāpi mahāsamuddo.
seyyathāpi → seyyathāpi mahārāja (sya-all)
like the ocean.
‘Hoti tathāgato paraṁ maraṇā’tipi na upeti, ‘na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’tipi na upeti, ‘hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā’tipi na upeti, ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’tipi na upetī”ti.
upetīti → upeti (sya-all) | paraṁ maraṇātipi → param maraṇā ti (pts) | paraṁ maraṇātipi → parammaraṇātipi (bjt) | paraṁ maraṇātipi → param maraṇā ti pi (pts)
‘The Tathāgata exists after death’ doesn’t apply. ‘The Tathāgata doesn’t exist after death doesn’t apply. ‘The Tathāgata both exists and doesn’t exist after death’ doesn’t apply. ‘The Tathāgata neither exists nor doesn’t exist after death’ doesn’t apply.”

Atha kho rājā pasenadi kosalo khemāya bhikkhuniyā bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā khemaṁ bhikkhuniṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.
pasenadi kosalo → pasenadikosalo (bjt, th) | pasenadi kosalo → pasenadi-kosalo (pts) | bhāsitaṁ → bhāsitam (pts) | khemaṁ → khemam (pts)
Then King Pasenadi Kosala, delighting in & approving of Khemā the nun’s words, got up from his seat, bowed down to her and—keeping her to his right—departed.

Atha kho rājā pasenadi kosalo aparena samayena yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho rājā pasenadi kosalo bhagavantaṁ etadavoca:
pasenadi kosalo → pasenadikosalo (bjt, th) | pasenadi kosalo → pasenadi-kosalo (pts) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | pasenadi kosalo bhagavantaṁ etadavoca → pasenadi-kosalo bhagavantam etad avoca (pts)
Then at another time he went to the Blessed One and, on arrival, having bowed down to the Blessed One, sat to one side. As he was sitting there
“kiṁ nu kho, bhante, hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti?
kiṁ nu → kinnu (bjt) | paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)
[he asked the Blessed One the same questions he had asked Khemā the nun, and received precisely the same responses and analogies. Then he exclaimed:]
“Abyākataṁ kho etaṁ, mahārāja, mayā:
abyākataṁ → avyākataṁ (bjt, pts) | etaṁ → etam (pts)
‘hoti tathāgato paraṁ maraṇā’”ti.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)
“Kiṁ pana, bhante, na hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti?
paraṁ maraṇāti etampi → parammaraṇāti tampi (bj) | kiṁ pana → kimpana (bjt) | kiṁ → kim (pts) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)
“Etampi kho, mahārāja, abyākataṁ mayā:
etampi → tampi (bjt) | abyākataṁ → avyākataṁ (bjt, pts) | etampi → etam pi (pts)
‘na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’”ti.
paraṁ maraṇāti → param maraṇā tipe (pts)
“Kiṁ nu kho, bhante, hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti?
ca na ca hoti → (bj, pts)
“Abyākataṁ kho etaṁ, mahārāja, mayā: ‘hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā’”ti.
ca na ca hoti → (bj, pts)
“Kiṁ pana, bhante, neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti? “Etampi kho, mahārāja, abyākataṁ mayā: ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’”ti. “‘Kiṁ nu kho, bhante, hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti iti puṭṭho samāno:
kiṁ nu → kinnu (bjt) | paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)
‘abyākataṁ kho etaṁ, mahārāja, mayā—hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti vadesi …pe….
abyākataṁ → avyākataṁ (bjt, pts) | paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | etaṁ → etam (pts) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)
“‘Kiṁ pana, bhante, neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti iti puṭṭho samāno:
kiṁ pana → kimpana (bjt) | paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | kiṁ → kim (pts) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)
‘etampi kho, mahārāja, abyākataṁ mayā—
tam → B1-2 etam (pts note) | etampi → tampi (bjt) | abyākataṁ → avyākataṁ (bjt) | etampi → tam pi (pts) | abyākataṁ → avyākatam (pts)
neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti vadesi.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)
Ko nu kho, bhante, hetu, ko paccayo, yenetaṁ abyākataṁ bhagavatā”ti?
yenetaṁ abyākataṁ → yena taṁ avyākataṁ (bj) | yenetaṁ abyākataṁ bhagavatāti → yena tam avyākatam bhagavatā ti (pts)

“Tena hi, mahārāja, taññevettha paṭipucchissāmi. Yathā te khameyya tathā naṁ byākareyyāsi.
byākareyyāsi → vyākareyyāsi (bjt, pts) | tena hi → tenahi (th)
Taṁ kiṁ maññasi, mahārāja, atthi te koci gaṇako vā muddiko vā saṅkhāyako vā yo pahoti gaṅgāya vālukaṁ gaṇetuṁ—
vālukaṁ → vālikaṁ (bj); bālikaṁ (sya-all) | vālukaṁ gaṇetuṁ → vālikaṁ gaṇetum (pts) | vālikaṁ → B1 vālu- here only (pts note) | kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt) | kiṁ → kim (pts)
ettakā vālukā iti vā …pe… ettakāni vālukasatasahassāni iti vā”ti?
vālukā iti → vālikāti (bj) | vālukasatasahassāni iti → vālikā satasahassānīti (bj) | vālukā → vālikā (sya-all, pts) | vālukasatasahassāni → vālikasatasahassāni (sya-all, pts) | iti → S1-3 B2 ettakānivālikānīti (B2 -kāni iti) (pts note) | iti → S1-3 -sahassānīti (pts note) | vāti → vā ti (pts)
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → hetam (pts)
“Atthi pana te koci gaṇako vā muddiko vā saṅkhāyako vā yo pahoti mahāsamudde udakaṁ gaṇetuṁ—
gaṇetuṁ → pametuṁ (bj) | udakaṁ gaṇetuṁ → udakam pametum (pts) | pametum → B1-2 gaṇetuṁ (pts note)
ettakāni udakāḷhakāni iti vā …pe… ettakāni udakāḷhakasatasahassāni iti vā”ti?
udakāḷhakāni iti → udakāḷhakānīti (bj) | udakāḷhakasatasahassāni iti → udakāḷhakasatasahassānīti (bj) | udakāḷhakasatasahassāni → S1-3 udakaḷhāni . . . udakaḷhasatasahassānīti (pts note) | vāti → vā ti (pts)
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → hetam (pts)
“Taṁ kissa hetu”? “Mahā, bhante, samuddo gambhīro appameyyo duppariyogāho.
duppariyogāho → appariyogāhoti (bj); duppariyogāhoti (sya-all) | mahā → mahā hi (sya-all) | Mahā → B1-2 insert hi (pts note)

Evameva kho, mahārāja, yena rūpena tathāgataṁ paññāpayamāno paññāpeyya, taṁ rūpaṁ tathāgatassa pahīnaṁ ucchinnamūlaṁ tālāvatthukataṁ anabhāvaṅkataṁ āyatiṁ anuppādadhammaṁ.
anabhāvaṅkataṁ → anabhāvakataṁ (bj) | paññāpeyya → paññapeyya (sya-all) | evameva → ti evam eva (pts) | tālāvatthukataṁ anabhāvaṅkataṁ āyatiṁ → tālāvatthukatam anabhāvagatam āyatim (pts) | ti → B1-2 omit ti (pts note) | anabhāvaṅkataṁ → anabhāvaṁkataṁ (ms2005)
Rūpasaṅkhāyavimutto kho, mahārāja, tathāgato gambhīro appameyyo duppariyogāho—
rūpasaṅkhāyavimutto → rūpasaṅkhayavimutto (bj); rūpasaṅkhyā vimutto (sya-all) | rūpasaṅkhāyavimutto → rūpasaṅkhāya vimutto (pts)
seyyathāpi mahāsamuddo.
mahāsamuddo → mahārāja samuddo (sya-all)
‘Hoti tathāgato paraṁ maraṇā’tipi na upeti …pe…
paraṁ maraṇātipi → parammaraṇātipi (bjt) | pe → spelled out in full (th) | paraṁ maraṇātipi → param maraṇā ti pi (pts)
‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’tipi na upeti.
paraṁ maraṇātipi → parammaraṇātipi (bjt) | paraṁ maraṇātipi → param maraṇā ti pi (pts)
Yāya vedanāya …pe… yāya saññāya …pe… yehi saṅkhārehi …pe….

Yena viññāṇena tathāgataṁ paññāpayamāno paññāpeyya, taṁ viññāṇaṁ tathāgatassa pahīnaṁ ucchinnamūlaṁ tālāvatthukataṁ anabhāvaṅkataṁ āyatiṁ anuppādadhammaṁ.
anabhāvaṅkataṁ → anabhāvakataṁ (bj) | paññāpeyya → paññapeyya (sya-all) | tālāvatthukataṁ anabhāvaṅkataṁ āyatiṁ → tālāvatthukatam anabhāvakatam āyatim (pts) | Yena → S1-3 te (pts note) | anabhāvaṅkataṁ → anabhāvaṁkataṁ (ms2005) | tathāgataṁ → tatthāgatam (pts) | viññāṇaṁ → viññāṇam (pts) | pahīnaṁ → pahīnam (pts)
Viññāṇasaṅkhāyavimutto kho, mahārāja, tathāgato gambhīro appameyyo duppariyogāho—
viññāṇasaṅkhāyavimutto → viññāṇasaṅkhayavimutto (bj); viññāṇasaṅkhyā vimutto (sya-all) | viññāṇasaṅkhāyavimutto → viññāṇasaṅkhāya vimutto (pts)
seyyathāpi mahāsamuddo.
mahāsamuddo → samuddo (bj) | seyyathāpi → seyyathāpi mahārāja (sya-all)
‘Hoti tathāgato paraṁ maraṇā’tipi na upeti, ‘na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’tipi na upeti, ‘hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā’tipi na upeti, ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’tipi na upetī”ti.
paraṁ maraṇātipi → parammaraṇāpi (bj) | pe → Complete in B1 (pts note)

“Acchariyaṁ, bhante, abbhutaṁ, bhante.
acchariyaṁ → acchariyam (pts) | abbhutaṁ → abbhutam (pts)
“Amazing, lord! Astounding!
Yatra hi nāma satthu ceva sāvikāya ca atthena attho byañjanena byañjanaṁ saṁsandissati, samessati, na virodhayissati yadidaṁ aggapadasmiṁ.
satthu ceva → satthuno ceva (bj); satthuno (pts1ed) | virodhayissati → vihāyissati (bj, sya-all, km); vigāyissati (mr) | ceva → (pts) | satthu → satthuno (bj: sī.pævi, sīmu) | vihāyissati → virodhayissati (bj: machasaṁ) | ceva → satthuno ceva (cck: sī.) | virodhayissati → vihāyissati (cck: sī. syā. kaṁ.); vigāyissati (cck: ka.) | vihāyissati → ba. vigāyissati (sya-all note) | satthuno → B1-2 satthu ceva (pts note) | virodhayissati → So B2; S1-3 vibhāyissati; S3 vihāyissati; missing in B1 (pts note) | byañjanena byañjanaṁ → vyañjanena vyañjanaṁ (bjt, pts) | yadidaṁ → yad idam (pts)
How the meaning and phrasing of the teacher and disciple agree, coincide, and do not diverge from one another with regard to the supreme teaching!
Ekamidāhaṁ, bhante, samayaṁ khemaṁ bhikkhuniṁ upasaṅkamitvā etamatthaṁ apucchiṁ.
apucchiṁ sāpi → āpucchiṁ sā pi (bj) | ekamidāhaṁ → ekam idāhaṁ (pts) | samayaṁ khemaṁ bhikkhuniṁ → samayam khemam bhikkhunim (pts) | etamatthaṁ → etam attham (pts)
Recently, lord, I went to Khemā the nun and, on arrival, asked her about this matter,
Sāpi me ayyā etehi padehi etehi byañjanehi etamatthaṁ byākāsi, seyyathāpi bhagavā.
sāpi → sā pi (bjt, pts) | byañjanehi → vyañjanehi (bjt) | byākāsi → vyākāsi (bjt) | byañjanehi etamatthaṁ byākāsi → vyañjanehi etam attham vyākāsi (pts)
and she answered me with the same words, the same phrasing, as the Blessed One.
Acchariyaṁ, bhante, abbhutaṁ, bhante.
acchariyaṁ → acchariyam (pts) | abbhutaṁ → abbhutam (pts)
Amazing, lord! Astounding!
Yatra hi nāma satthu ceva sāvikāya ca atthena attho byañjanena byañjanaṁ saṁsandissati, samessati, na virodhayissati yadidaṁ aggapadasmiṁ.
virodhayissati → vihāyissati (bj, sya-all) | yatra → yattha (sya-all) | satthu → B1-2 satthuceva (pts note) | attho → S1-3 attenattho (pts note) | samessati → B1 samissati (pts note) | virodhayissati → S3 vibhāyissati; S1 viṅgāyissati; B1 vigāyissati (pts note) | byañjanena byañjanaṁ → vyañjanena vyañjanaṁ (bjt, pts) | yadidaṁ → yad idam (pts)
How the meaning and phrasing of the teacher and disciple agree, coincide, and do not diverge from one another with regard to the supreme teaching!

Handa dāni mayaṁ, bhante, gacchāma.
handa → handa ca (bj) | handa dāni → handadāni (th) | mayaṁ → mayam (pts)
“Now, lord, we must go.
Bahukiccā mayaṁ bahukaraṇīyā”ti.
mayam → B2 has ni; B1 neither (pts note) | mayaṁ bahukaraṇīyāti → mayam bahukaraṇīyā ti (pts)
Many are our duties, many our responsibilities.”

“Yassadāni tvaṁ, mahārāja, kālaṁ maññasī”ti.
yassadāni → yassa dāni (my) | yassadāni tvaṁ → yassa dāni tvam (pts) | maññasīti → maññasī ti (pts)
“Then do, great king, what you think it is now time to do.”

Atha kho rājā pasenadi kosalo bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmīti.
uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ → uṭṭhayāsanā bhagavantam (pts) | pasenadi kosalo → pasenadikosalo (th) | bhāsitaṁ → bhāsitam (pts)
So King Pasenadi Kosala, delighting in and approving of the Blessed One’s words, got up from his seat, bowed down to the Blessed One and—keeping him to his right—departed.

Paṭhamaṁ.The First.

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali · English


Translations: English · Русский · Deutsch · ไทย