Paṭhamasāriputtakoṭṭhikasutta
Paṭhamasāriputtakoṭṭhikasutta → upagatasuttaṁ (bj); sāriputta-koṭṭhika (or pagataṁ) (pts1ed)๓ ปฐมสารีปุตตโกฏฐิตสูตร
Ekaṁ samayaṁ āyasmā ca sāriputto, āyasmā ca mahākoṭṭhiko bārāṇasiyaṁ viharanti isipatane migadāye.
mahākoṭṭhiko → mahākoṭṭhito (bj) | ca → (bj) | sāriputto → sārīputto (sya-all) | mahākoṭṭhiko → mahākoṭṭhito (sya-all) | mahākoṭṭhito → evaṁ. ba. mahākoṭṭhiko (sya-all: sī.) | Koṭṭhiko → S3 koṭṭhito; S1 koḍḍhito both always (pts note) | samayaṁ → samayam (pts) | mahākoṭṭhiko → mahā koṭṭhiko (pts)สมัยหนึ่ง ท่านพระสารีบุตรและท่านพระมหาโกฏฐิตะอยู่ ณ ป่า อิสิปตนมฤคทายวัน เขตกรุงพาราณสี
Atha kho āyasmā mahākoṭṭhiko sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā sāriputtena saddhiṁ sammodi.
mahākoṭṭhiko → mahākoṭṭhito (bj) | mahākoṭṭhiko sāyanhasamayaṁ paṭisallānā → mahākoṭṭhito sāyaṇhasamayaṁ paṭisallāṇā (sya-all) | sāriputto → sārīputto (sya-all) | sāriputtena → sārīputtena (sya-all) | sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito → sāyaṇhasamayam patisallānā pavuṭṭhito (pts) | pavuṭṭhito → S1-3 vuṭṭhito (pts note) | mahākoṭṭhiko sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito → mahā-koṭṭhiko sāyaṇhasamayam patisallānā pavuṭṭhito (pts) | saddhiṁ → saddhim (pts)ครั้งนั้น ท่านพระมหาโกฏฐิตะออกจากที่ หลีกเร้นในเวลาเย็น เข้าไปหาท่านพระสารีบุตรถึงที่อยู่ ได้สนทนาปราศรัย
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā mahākoṭṭhiko āyasmantaṁ sāriputtaṁ etadavoca:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | mahākoṭṭhiko → mahākoṭṭhito (bj, sya-all) | sāriputtaṁ → sārīputtaṁ (sya-all) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | mahākoṭṭhiko → mahā-koṭṭhiko (pts) | sāriputtaṁ etadavoca → sāriputtam etad avoca (pts)พอเป็น ที่บันเทิงใจ พอเป็นที่ระลึกถึงกันแล้ว นั่ง ณ ที่สมควร ได้ถามท่านพระสารีบุตร ดังนี้ว่า
“Kiṁ nu kho, āvuso sāriputta, hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti?
sāriputta → sārīputta (sya-all) | āvuso → avuso (pts) | kiṁ nu → kinnu (bjt) | paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)“ท่านสารีบุตร หลังจากตายแล้ว ตถาคตเกิดอีกหรือ”
“Abyākataṁ kho etaṁ, āvuso, bhagavatā:
abyākataṁ → avyākataṁ (bjt) | abyākataṁ → avyākatam (pts) | etaṁ → etam (pts)ท่านพระสารีบุตรตอบว่า “ผู้มีอายุ ปัญหาว่า
‘hoti tathāgato paraṁ maraṇā’”ti.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt)‘หลังจากตายแล้ว ตถาคต เกิดอีก’ นี้พระผู้มีพระภาคไม่ทรงพยากรณ์”
“Kiṁ panāvuso, na hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti?
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | kiṁ → kim (pts) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)“หลังจากตายแล้ว ตถาคตไม่เกิดอีกหรือ”
“Etampi kho, āvuso, abyākataṁ bhagavatā:
abyākataṁ → avyākataṁ (bjt) | abyākataṁ → avyākatam (pts)“แม้ปัญหาว่า
‘na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’”ti.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)‘หลังจากตายแล้ว ตถาคตไม่เกิดอีก’ นี้พระผู้มีพระภาคก็ไม่ ทรงพยากรณ์”
“Kiṁ nu kho, āvuso, hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti?
paraṁ maraṇāti abyākataṁ → parammaraṇāti etampi (bj) | kiṁ nu → kinnu (bjt) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)“หลังจากตายแล้ว ตถาคตเกิดอีกและไม่เกิดอีกหรือ”
“Abyākataṁ kho etaṁ, āvuso, bhagavatā:
etaṁ → (bj, pts) | āvuso → āvuso avyākataṁ (bj, pts) | avyākatam → B1 avyākatam kho etam avuso . . .; B2 avyākataṁ āvuso Bhagavatā (pts note) | abyākataṁ → etampi (bjt) | abyākataṁ → etam pi (pts)“ปัญหาว่า
‘hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā’”ti.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)‘หลังจากตายแล้ว ตถาคตเกิดอีกและไม่เกิดอีก’ นี้พระผู้มีพระภาค ไม่ทรงพยากรณ์”
“Kiṁ panāvuso, neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti?
panāvuso → B1 pana āvuso (pts note) | paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | kiṁ → kim (pts) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)“หลังจากตายแล้ว ตถาคตจะว่าเกิดอีกก็มิใช่ จะว่าไม่เกิดอีกก็มิใช่หรือ”
“Etampi kho, āvuso, abyākataṁ bhagavatā:
abyākataṁ → avyākataṁ (bjt) | etampi → etam pi (pts) | abyākataṁ → avyākatam (pts)“แม้ปัญหาว่า
‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’”ti.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)‘หลังจากตายแล้ว ตถาคตจะว่าเกิดอีกก็มิใช่ จะว่าไม่เกิดอีก ก็มิใช่’ นี้พระผู้มีพระภาคก็ไม่ทรงพยากรณ์”
“‘Kiṁ nu kho, āvuso, hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti iti puṭṭho samāno, ‘abyākataṁ kho etaṁ, āvuso, bhagavatā—
kiṁ nu → kinnu (bjt) | paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | abyākataṁ → avyākataṁ (bjt, pts) | + → āvuso (bjt) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts) | etaṁ → etam (pts)“ท่านถูกผมถามว่า ‘หลังจากตายแล้ว ตถาคตเกิดอีกหรือ’ ก็ตอบว่า ‘ผู้มีอายุ ปัญหาว่า ‘หลังจากตายแล้ว
hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti vadesi …pe…
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)ตถาคตเกิดอีก’ นี้พระผู้มีพระภาคไม่ทรงพยากรณ์’ ฯลฯ
‘kiṁ panāvuso, neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti iti puṭṭho samāno:
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | kiṁ → kim (pts) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)ท่านถูกผมถามว่า ‘หลังจากตายแล้ว ตถาคตจะว่าเกิดอีกก็มิใช่ จะว่าไม่เกิด อีกก็มิใช่หรือ’
‘etampi kho, āvuso, abyākataṁ bhagavatā—
abyākataṁ → avyākataṁ (bjt) | etampi → etam pi (pts) | abyākataṁ → avyākatam (pts)ก็ตอบว่า ‘แม้ปัญหาว่า ‘หลังจากตายแล้ว
neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti vadesi.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)ตถาคตจะว่าเกิดอีก ก็มิใช่ จะว่าไม่เกิดอีกก็มิใช่’ นี้พระผู้มีพระภาคก็ไม่ทรงพยากรณ์’
Ko nu kho, āvuso, hetu, ko paccayo yenetaṁ abyākataṁ bhagavatā”ti?
yenetaṁ abyākataṁ → yena taṁ avyākataṁ (bj) | yenetaṁ abyākataṁ bhagavatāti → yenetam avyākatam bhagavatā ti (pts)อะไรหนอเป็น เหตุเป็นปัจจัยที่พระผู้มีพระภาคไม่ทรงพยากรณ์ปัญหานั้น”
“Hoti tathāgato paraṁ maraṇāti kho, āvuso, rūpagatametaṁ.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts) | rūpagatametaṁ → rūpagatam etaṁ (pts)“คำว่า ‘หลังจากตายแล้ว ตถาคตเกิดอีก’ ก็ดี
Na hoti tathāgato paraṁ maraṇāti, rūpagatametaṁ.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ maraṇāti rūpagatametaṁ → param maraṇā ti rūpagatam etam (pts)‘หลังจากตายแล้ว ตถาคตไม่ เกิดอีก’ ก็ดี
Hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇāti, rūpagatametaṁ.
ca → Missing in S1-3 always (pts note) | paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ maraṇāti rūpagatametaṁ → param maraṇā ti rūpagatam etaṁ (pts)‘หลังจากตายแล้ว ตถาคตเกิดอีกและไม่เกิดอีก’ ก็ดี
Neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇāti, rūpagatametaṁ.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ maraṇāti rūpagatametaṁ → param maraṇā ti rūpagatam etaṁ (pts)‘หลังจากตายแล้ว ตถาคตจะว่าเกิดอีกก็มิใช่ จะว่าไม่เกิดอีกก็มิใช่’ ก็ดี นี้เป็นสักแต่ว่ารูป
Hoti tathāgato paraṁ maraṇāti kho, āvuso, vedanāgatametaṁ.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts) | vedanāgatametaṁ → vedanāgatam etaṁ (pts)คำว่า ‘หลังจากตายแล้ว ตถาคตเกิดอีก’ ก็ดี
Na hoti tathāgato paraṁ maraṇāti, vedanāgatametaṁ.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ maraṇāti vedanāgatametaṁ → param maraṇā ti vedanāgatam etaṁ (pts)‘หลังจากตายแล้ว ตถาคตไม่ เกิดอีก’ ก็ดี
Hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇāti, vedanāgatametaṁ.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ maraṇāti vedanāgatametaṁ → param maraṇā ti vedanāgatam etam (pts)‘หลังจากตายแล้ว ตถาคตเกิดอีกและไม่เกิดอีก’ ก็ดี
Neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇāti, vedanāgatametaṁ.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ maraṇāti vedanāgatametaṁ → param maraṇā ti vedanāgatam etam (pts)‘หลังจากตายแล้ว ตถาคตจะว่าเกิดอีกก็มิใช่ จะว่าไม่เกิดอีกก็มิใช่’ ก็ดี นี้เป็นสักแต่ว่าเวทนา
Hoti tathāgato paraṁ maraṇāti kho, āvuso, saññāgatametaṁ.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts) | saññāgatametaṁ → saññāgatam etaṁ (pts)คำว่า ‘หลังจากตายแล้ว ตถาคตเกิดอีก’ ก็ดี
Na hoti tathāgato paraṁ maraṇāti, saññāgatametaṁ.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ maraṇāti saññāgatametaṁ → param maraṇā ti saññāgatam etam (pts)‘หลังจากตายแล้ว ตถาคตไม่ เกิดอีก’ ก็ดี
Hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇāti, saññāgatametaṁ.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ maraṇāti saññāgatametaṁ → param maraṇā ti saññāgatam etaṁ (pts)‘หลังจากตายแล้ว ตถาคตเกิดอีกและไม่เกิดอีก’ ก็ดี
Neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇāti, saññāgatametaṁ.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ maraṇāti saññāgatametaṁ → param maraṇā ti saññāgatam etaṁ (pts)‘หลังจากตายแล้ว ตถาคตจะว่าเกิดอีกก็มิใช่ จะว่าไม่เกิดอีกก็มิใช่’ ก็ดี นี้เป็นสักแต่ว่าสัญญา
Hoti tathāgato paraṁ maraṇāti kho, āvuso, saṅkhāragatametaṁ.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts) | saṅkhāragatametaṁ → saṅkhāragatam etam (pts)คำว่า ‘หลังจากตายแล้ว ตถาคตเกิดอีก’ ก็ดี
Na hoti tathāgato paraṁ maraṇāti, saṅkhāragatametaṁ.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ maraṇāti saṅkhāragatametaṁ → param maraṇā ti saṅkhāragatam etam (pts)‘หลังจากตายแล้ว ตถาคตไม่ เกิดอีก’ ก็ดี
Hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇāti, saṅkhāragatametaṁ.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ maraṇāti saṅkhāragatametaṁ → param maraṇā ti saṅkhāragatam etaṁ (pts)‘หลังจากตายแล้ว ตถาคตเกิดอีกและไม่เกิดอีก’ ก็ดี
Neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇāti, saṅkhāragatametaṁ.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ maraṇāti saṅkhāragatametaṁ → param maraṇā ti saṅkhāragatam etaṁ (pts)‘หลังจากตายแล้ว ตถาคตจะว่าเกิดอีกก็มิใช่ จะว่าไม่เกิดอีกก็มิใช่’ ก็ดี นี้เป็นสักแต่ว่าสังขาร
Hoti tathāgato paraṁ maraṇāti kho, āvuso, viññāṇagatametaṁ.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts) | viññāṇagatametaṁ → viññāṇagatam etam (pts)คำว่า ‘หลังจากตายแล้ว ตถาคตเกิดอีก’ ก็ดี
Na hoti tathāgato paraṁ maraṇāti, viññāṇagatametaṁ.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ maraṇāti viññāṇagatametaṁ → param maraṇā ti viññāṇagatam etam (pts)‘หลังจากตายแล้ว ตถาคตไม่ เกิดอีก’ ก็ดี
Hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇāti, viññāṇagatametaṁ.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ maraṇāti viññāṇagatametaṁ → param maraṇā ti viññāṇagatam etaṁ (pts)‘หลังจากตายแล้ว ตถาคตเกิดอีกและไม่เกิดอีก’ ก็ดี
Neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇāti, viññāṇagatametaṁ.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ maraṇāti viññāṇagatametaṁ → param maraṇā ti pi viññāṇagatam etam (pts)‘หลังจากตายแล้ว ตถาคตจะว่าเกิดอีกก็มิใช่ จะว่าไม่เกิดอีกก็มิใช่’ ก็ดี นี้เป็นสักแต่ว่าวิญญาณ
Ayaṁ kho, āvuso, hetu ayaṁ paccayo, yenetaṁ abyākataṁ bhagavatā”ti.
yenetaṁ abyākataṁ → yena taṁ avyākataṁ (bj) | tam → B2 yenetaṁ (pts note) | ayaṁ → ayam (pts) | yenetaṁ abyākataṁ bhagavatāti → yena tam avyākatam bhagavatā (pts)ผู้มีอายุ นี้แลเป็นเหตุเป็นปัจจัยที่พระผู้มีพระภาคไม่ทรงพยากรณ์ปัญหานั้น”