- Saṁyutta Nikāya 47.9Verbundene Lehrreden 47.9
- 1. Ambapālivagga1. Das Kapitel in Ambapālīs Mangowäldchen
GilānasuttaKrank
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ → (pts) | sutaṁ → this phrase in B1-2 only. (pts note) | evaṁ me → evamme (th)So habe ich es gehört:
ekaṁ samayaṁ bhagavā vesāliyaṁ viharati veḷuvagāmake.
veḷuvagāmake → beluvagāmake (bj, pts1ed); veluvagāmake (sya-all, km) | veḷuvagāmake → beluvagāmake (pts) | beluvagāmake → veḷuvagāmake (bj: machasaṁ) | veḷuvagāmake → beluvagāmake (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | Beluvagāmake → B1-3 velu- S3 beḷu- both always. (pts note) | ekaṁ samayaṁ → ekam samayam (pts)Einmal hielt sich der Buddha bei Vesālī in dem Dörfchen Beluva auf.
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:
Bhagavā → S1 bhikkhave. (pts note)Da wandte sich der Buddha an die Mönche und Nonnen:
“etha tumhe, bhikkhave, samantā vesāliyā yathāmittaṁ yathāsandiṭṭhaṁ yathāsambhattaṁ vassaṁ upetha.
samantā → sāmantā (bj) | sāmantā → samantā (bj: machasaṁ, syā) | samantā → S1-3 sāmantā corrected from sa- in S3. (pts note) | mittaṁ → S3 yathānimittaṁ. (pts note) | sambhattaṁ → S3 sambhataṁ. (pts note) | yathāmittaṁ yathāsandiṭṭhaṁ yathāsambhattaṁ vassaṁ → yathā mittaṁ yathā sandiṭṭhaṁ yathā sambhattaṁ vassam (pts) | + → gacchatha (pts)„Mönche und Nonnen, bitte tretet den Regenzeitaufenthalt mit den Freunden oder Bekannten an, die ihr um Vesālī herum habt.
Idhevāhaṁ veḷuvagāmake vassaṁ upagacchāmī”ti.
veḷuvagāmake → beluvagāmake (bj); veluvagāmake (sya-all)Ich werde den Regenzeitaufenthalt gleich hier in dem Dörfchen Beluva antreten.“
“Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paṭissutvā samantā vesāliyā yathāmittaṁ yathāsandiṭṭhaṁ yathāsambhattaṁ vassaṁ upagacchuṁ.
samantā → sāmantā (bj) | upagacchuṁ → upagañchuṁ (bj) | samantā → S1 sā- (pts note) | sambhattaṁ → S3 -bhataṁ corrected from -bhattaṁ. (pts note) | evaṁ bhanteti → evambhanteti (th) | evaṁ bhanteti → evam bhante ti (pts) | yathāmittaṁ yathāsandiṭṭhaṁ yathāsambhattaṁ vassaṁ upagacchuṁ → yathā mittam yathā sandiṭṭham yathā sambhattaṁ vassam upagañchuṁ (pts)„Ja, Herr“, antworteten diese Mönche und Nonnen. Sie taten, was der Buddha gesagt hatte,
Bhagavā pana tattheva veḷuvagāmake vassaṁ upagacchi.
upagacchi → upagañchi (bj, pts1ed) | veḷuvagāmake → beluvagāmake (bj); veluvagāmake (sya-all) | veḷuvagāmake vassaṁ upagacchi → beluvagāmake vassam upagañchi (pts) | beluvagāmake → bhagavā pana beluvagāmake (bj: sī.pævi, sī.pavi) | upagacchi → upagañchi (cck: sī. pī.) | tattheva → missing in S1-3. (pts note) | upagañchi → B1-2 -gacchanti -gacchati. (pts note)während der Buddha den Regenzeitaufenthalt gleich da in dem Dörfchen Beluva antrat.
Atha kho bhagavato vassūpagatassa kharo ābādho uppajji, bāḷhā vedanā vattanti māraṇantikā.
uppajji → uppajjati (sya-all) | māraṇantikā → maraṇantikā (sya-all) | vassūpagatassa → vassupagatassa (pts) | māraṇantikā → B1 maraṇa- (pts note)Nachdem der Buddha den Regenzeitaufenthalt angetreten hatte, wurde er schwer krank, von heftigen Schmerzen gepeinigt, und war dem Tode nah.
Tatra sudaṁ bhagavā sato sampajāno adhivāsesi avihaññamāno.
tatra → tā (bj) | adhivāsesi → adhivāseti (sya-all) | tā → tatra sudaṁ (bj: machasaṁ, syā) | tatra → S1-3 tā. (pts note) | sudaṁ → sudam (pts)Doch er ertrug seine Beschwerden unbeirrt, achtsam und der Situation bewusst.
Atha kho bhagavato etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)Da kam dem Buddha in den Sinn:
“na kho me taṁ patirūpaṁ, yohaṁ anāmantetvā upaṭṭhāke anapaloketvā bhikkhusaṅghaṁ parinibbāyeyyaṁ.
me taṁ → pana metaṁ (bj) | kho → kho pana (pts) | taṁ patirūpaṁ yohaṁ → tam paṭirūpaṁ yo ham (pts) | parinibbāyeyyaṁ → parinibbāpeyyaṁ (bj: sī.pævi) | anāmantetvā → S3 āmantetvā. (pts note) | bhikkhusaṅgham → S1-3 -saṅghe. (pts note) | parinibbāyeyyaṁ → B1-2 -nibbāyeyya S1 -nibbāpeyyaṁ. (pts note) | me taṁ patirūpaṁ yohaṁ anāmantetvā → pana metampaṭirūpaṁ yohamanāmantetvā (th) | bhikkhusaṅghaṁ → bhikkhusaṁghaṁ (ms2005)„Es wäre nicht angebracht für mich, vollkommen zu erlöschen, ohne zuvor meine Aufwärter zu unterrichten und mich vom Saṅgha der Mönche und Nonnen zu verabschieden.
Yannūnāhaṁ imaṁ ābādhaṁ vīriyena paṭipaṇāmetvā jīvitasaṅkhāraṁ adhiṭṭhāya vihareyyan”ti.
paṭippaṇāmetvā → paṭipaṇāmetvā (bj: machasaṁ) | yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | vīriyena paṭipaṇāmetvā → viriyena paṭippaṇāmetvā (bjt, th)Warum unterdrücke ich nicht mit Gewalt diese Krankheit, festige die Lebenskraft und lebe weiter?“
Atha kho bhagavā taṁ ābādhaṁ vīriyena paṭipaṇāmetvā jīvitasaṅkhāraṁ adhiṭṭhāya vihāsi.
paṭipaṇāmetvā → paṭippaṇāmetvā (bj, sya-all) | vīriyena paṭipaṇāmetvā jīvitasaṅkhāraṁ → viriyena patipaṇāmetvā jīvitasaṅkhāram (pts) | vīriyena paṭipaṇāmetvā → viriyena paṭippaṇāmetvā (bjt, th) | taṁ → tam (pts)Und so tat er es.
Atha kho bhagavato so ābādho paṭippassambhi.
paṭippassambhi → ( ) dī. ni. 2.164 dissati (cck note)Da klang die Krankheit des Buddha ab.
Atha kho bhagavā gilānā vuṭṭhito aciravuṭṭhito gelaññā vihārā nikkhamitvā vihārapacchāyāyaṁ paññatte āsane nisīdi.
gilānā vuṭṭhito → gilānavuṭṭhito (saddanīti) | vihārapacchāyāyaṁ → vihārapacchāchāyāyaṁ (pts1ed) | vihārā nikkhamitvā → (bj, sya-all) | nikkhamitvā vihārapacchāyāyaṁ → nikkhāmitvā vihārapacchā chāyāyam (pts) | vuṭṭhito → gilānavuṭṭhito (bj: machasaṁ) | vihārapacchāyāyaṁ → vihārapacchāchāyāyaṁ (bj: sī.pævi, sī.pavi, syā) | vuṭṭhito → gilānavuṭṭhito (cck: saddanīti) | vihārapacchāyāyaṁ → vihārapacchāchāyāyaṁ (cck: bahūsu) | aciravuṭṭhito → B1 -vuṭṭhite. (pts note) | nikkhāmitvā → S1-3 omit vihārā nikkhamitvā. (pts note) | chāyāyam → S3 yāyaṁ. (pts note)Bald nach seiner Genesung von dieser Krankheit ging der Buddha aus seiner Hütte und setzte sich in den Schatten der Veranda auf den ausgebreiteten Sitz.
Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca:
bhagavantaṁ etadavoca diṭṭho me → bhagavantam etad avoca diṭṭhā (pts) | etadavoca → “diṭṭho me bhante bhagavato phāsu” iti pāṭho machasaṁ potthake ettha dissate (bj note) | ekamantaṁ nisīdi ekamantaṁ → ekam antaṁ nīsīdi ekam antaṁ (pts)Da ging der Ehrwürdige Ānanda zum Buddha, verbeugte sich, setzte sich zur Seite hin und sagte zu ihm:
“diṭṭho me, bhante, bhagavato phāsu;„Herr, wie gut, dass der Buddha unbeschwert ist,
diṭṭhaṁ, bhante, bhagavato khamanīyaṁ;dass es ihm leidlich geht
diṭṭhaṁ, bhante, bhagavato yāpanīyaṁ.
diṭṭhā → B1-2 diṭṭhaṁ. (pts note)und er zurechtkommt.
Api ca me, bhante, madhurakajāto viya kāyo, disāpi me na pakkhāyanti, dhammāpi maṁ nappaṭibhanti bhagavato gelaññena.
ca → (bj, sya-all, pts) | nappaṭibhanti → na paṭibbanti (pts) | gelaññena → gelāññena (pts) | pi → B1 inserts naṁ. (pts note) | disāpi → disā pi (pts) | dhammāpi → dhammā pi (pts)Denn als der Buddha krank war, fühlte sich mein Körper an wie betäubt. Ich hatte die Orientierung verloren, und die Lehren wollten mir nicht einfallen.
Api ca me, bhante, ahosi kācideva assāsamattā:
assāsamattā → assādamattā (bj: sī.pævi, sī.pavi) | assāsamattā → B2 asāsa- S1-3 assādamattaṁ (S1 -matta). (pts note) | api ca → apica (th) | kācideva → kācid eva (pts)Immerhin tröstete ich mich mit dem Gedanken,
‘na tāva bhagavā parinibbāyissati, na yāva bhagavā bhikkhusaṅghaṁ ārabbha kiñcideva udāharatī’”ti.
yāva → tāva (bj, sya-all, pts) | parinibbāyissati → paribbāyissati (sya-all) | eva → S1-3 kiñci. (pts note) | bhikkhusaṅghaṁ → bhikkhusaṁghaṁ (ms2005) | bhikkhusaṅghaṁ → bhikkhusaṅgham (pts) | kiñcideva udāharatīti → kiñcid eva udāharatī ti (pts)dass der Buddha nicht vollkommen erlöschen würde, ohne etwas in Bezug auf den Saṅgha der Mönche und Nonnen vorzubringen.“
“Kiṁ pana dāni, ānanda, bhikkhusaṅgho mayi paccāsīsati?
paccāsīsati → paccāsiṁsati (bj, sya-all, km, pts1ed) | paccāsīsati → paccāsiṁsati (pts) | paccāsīsati → paccāsiṁsati (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | paccāsiṁsati → B1-2 -sīsati. (pts note) | kiṁ pana dāni → kimpanadāni (bjt) | pana dāni → panadāni (th) | bhikkhusaṅgho → bhikkhusaṁgho (ms2005) | kiṁ → kim (pts)„Aber was könnte der Saṅgha jetzt von mir erwarten, Ānanda?
Desito, ānanda, mayā dhammo anantaraṁ abāhiraṁ karitvā.
karitvā → katvā (bj, pts) | katvā → B1-2 karitvā. (pts note) | anantaraṁ → anantaram (pts)Ich habe den Dhamma gelehrt, ohne zwischen geheimen und öffentlichen Lehren zu unterscheiden.
Natthānanda, tathāgatassa dhammesu ācariyamuṭṭhi.Der Klargewordene hat nicht die geschlossene Faust eines Lehrmeisters, wenn es um die Lehren geht.
Yassa nūna, ānanda, evamassa:
yassa nūna ānanda → yannūnānanda (sya-all) | yassa → yannūna (bj: syā)Wenn es jemanden gibt, der denkt:
‘ahaṁ bhikkhusaṅghaṁ pariharissāmī’ti vā, ‘mamuddesiko bhikkhusaṅgho’ti vā, so nūna, ānanda, bhikkhusaṅghaṁ ārabbha kiñcideva udāhareyya.
nūna ānanda → nūnānanda (sya-all) | nūna ānanda bhikkhusaṅghaṁ → nūnānanda bhikkhusaṅgham (pts) | so → B1 yaṁ. (pts note) | nūnānanda → S1-3 nūna ānanda. (pts note) | bhikkhusaṅghaṁ → bhikkhusaṁghaṁ (ms2005) | bhikkhusaṅghoti → bhikkhusaṁghoti (ms2005) | ahaṁ bhikkhusaṅghaṁ → aham bhikkhusaṅgham (pts) | bhikkhusaṅghoti → bhikkhusaṅgho ti (pts) | kiñcideva → kiñcid eva (pts)‚Ich werde den Saṅgha der Mönche und Nonnen leiten‘ oder ‚der Saṅgha der Mönche und Nonnen ist für mich bestimmt‘, so mag er etwas in Bezug auf den Saṅgha vorbringen.
Tathāgatassa kho, ānanda, na evaṁ hoti:
evaṁ → evam (pts)Aber der Klargewordene denkt nicht so,
‘ahaṁ bhikkhusaṅghaṁ pariharissāmī’ti vā, ‘mamuddesiko bhikkhusaṅgho’ti vā.
ahaṁ bhikkhusaṅghaṁ pariharissāmīti → aham bhikkhusaṅgham pariharissamī ti (pts) | bhikkhusaṅghaṁ → bhikkhusaṁghaṁ (ms2005) | bhikkhusaṅghoti → bhikkhusaṁghoti (ms2005) | bhikkhusaṅghoti → bhikkhusaṅgho ti (pts)
Sa kiṁ, ānanda, tathāgato bhikkhusaṅghaṁ ārabbha kiñcideva udāharissati.
kiṁ → so nūna (cck: sī. pī.) | sa kiṁ → sakiṁ (bjt) | bhikkhusaṅghaṁ → bhikkhusaṁghaṁ (ms2005) | sa kiṁ → sakim (pts) | bhikkhusaṅghaṁ → bhikkhusaṅgham (pts) | kiñcideva → kiñcid eva (pts)warum sollte er daher etwas in Bezug auf den Saṅgha vorbringen?
Etarahi kho panāhaṁ, ānanda, jiṇṇo vuddho mahallako addhagato vayoanuppatto.
panāhaṁ ānanda → panānanda (bj) | vayoanuppatto āsītiko → vayo anuppatto āsītiyo (bj); vayo anuppatto asītiko (sya-all, pts) | vuddho → vuḍḍho (sya-all) | vuddho → B1 buddho. (pts note) | panāhaṁ → panāham (pts)Jetzt bin ich alt, bejahrt und hochbetagt. Ich bin in vorgerücktem Alter und im letzten Lebensabschnitt angekommen.
Āsītiko me vayo vattati.
vayo → vasso (pts) | vasso → S1-3 vayo. (pts note) | āsītiko → āsītiyo (bjt) | āsītiko → asītiko (th, pts)Ich bin jetzt achtzig Jahre alt.
Seyyathāpi, ānanda, jajjarasakaṭaṁ veḷamissakena yāpeti;
jajjarasakaṭaṁ → jarasakaṭaṁ (sya-all, pts1ed) | veḷamissakena → veḷumissakena (bj, sya-all, km); vegamissakena (bj); vedhamissakena (pts1ed, mr); vekhamissakena (mr) | jajjarasakaṭaṁ veḷamissakena → jarasakaṭaṁ veḷumissakena (sya-all); jarasakaṭam vedhamissakena (pts) | jajjarasakaṭaṁ → jarasakaṭaṁ – (bj note) | veḷumissakena → veghamissakena (bj: sī.pævi, sī.pavi); vekhamissakena (bj: machasaṁ); vedhamissakena (bj: PTS) | jajjarasakaṭaṁ → jarasakaṭaṁ (cck: sabbattha) | veḷamissakena → vegamissakena (cck: sī.); veḷumissakena (cck: syā. kaṁ.); vedhamissakena (cck: pī. ka.); vekhamissakena (cck: ka.) | vedhamissakena → B2 vekha- S1-3 vegha- always. (pts note)Gerade wie ein heruntergekommener alter Karren nur mithilfe von Riemen zusammenhält,
evameva kho, ānanda, veḷamissakena maññe tathāgatassa kāyo yāpeti.
veḷamissakena → veḷumissakena (bj); vedhamissakena (cck, pts); veḷumissako (sya-all) | vedhamissakena → B1 -missako. (pts note) | evameva → evam eva (pts)ebenso hält der Körper des Klargewordenen, so könnte man meinen, nur mithilfe von Riemen zusammen.
Yasmiṁ, ānanda, samaye tathāgato sabbanimittānaṁ amanasikārā ekaccānaṁ vedanānaṁ nirodhā animittaṁ cetosamādhiṁ upasampajja viharati, phāsutaro, ānanda, tasmiṁ samaye tathāgatassa kāyo hoti.
phāsutaro → phāsutaraṁ (bahūsu) | tathāgatassa kāyo hoti → tathāgatassa hoti (bahūsu) | phāsutaro → phāsutaraṁ (bj, sya-all, pts) | kāyo → (bj, sya-all) | phāsutaro → phāsutaraṁ (cck: sabbattha) | hoti → tathāgatassa hoti (cck: bahūsu) | nirodhā → missing in S3. (pts note) | sabbanimittānaṁ → sabbanimittānam (pts) | ekaccānaṁ → ekaccānam (pts) | animittaṁ cetosamādhiṁ → animittam cetosamādhim (pts) | phāsutaro → phāsutaram (pts)Manchmal wendet der Klargewordene den Geist von allen Merkmalen ab, und mit dem Aufhören bestimmter Gefühle tritt er in die merkmalslose Versenkung des Herzens ein und verweilt darin. Nur dann ist der Körper des Klargewordenen unbeschwerter.
Tasmātihānanda, attadīpā viharatha attasaraṇā anaññasaraṇā, dhammadīpā dhammasaraṇā anaññasaraṇā.
tasmātihānanda → tasmā tihānanda (th) | tasmātihānanda → tasmā ti hānanda (pts)Daher, Ānanda, lebe als deine eigene Insel, deine eigene Zuflucht, suche keine andere Zuflucht. Mach die Lehre zu deiner Insel und deiner Zuflucht, suche keine andere Zuflucht.
Kathañcānanda, bhikkhu attadīpo viharati attasaraṇo anaññasaraṇo, dhammadīpo dhammasaraṇo anaññasaraṇo?
kathañcānanda → kathañca ānanda (sya-all)Und wie lebt ein Mönch als seine eigene Insel, seine eigene Zuflucht, und sucht keine andere Zuflucht? Wie macht er die Lehre zu seiner Insel und seiner Zuflucht und sucht keine andere Zuflucht?
Idhānanda, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ;Da meditiert ein Mönch, indem er einen Aspekt des Körpers beobachtet – eifrig, bewusst und achtsam, frei von Begehrlichkeit und Verdrießlichkeit gegenüber der Welt.
vedanāsu …pe…Er meditiert, indem er einen Aspekt der Gefühle beobachtet …
citte …pe…Er meditiert, indem er einen Aspekt des Geistes beobachtet …
dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.
abhijjhādomanassaṁ → abhijjhādomanassam (pts)Er meditiert, indem er einen Aspekt der natürlichen Gesetzmäßigkeiten beobachtet – eifrig, bewusst und achtsam, frei von Begehrlichkeit und Verdrießlichkeit gegenüber der Welt.
Evaṁ kho, ānanda, bhikkhu attadīpo viharati attasaraṇo anaññasaraṇo, dhammadīpo dhammasaraṇo anaññasaraṇo.
anaññasaraṇo → anaññāsaraṇo (pts)So lebt ein Mönch als seine eigene Insel, seine eigene Zuflucht und sucht keine andere Zuflucht. So macht er die Lehre zu seiner Insel und seiner Zuflucht und sucht keine andere Zuflucht.
Ye hi keci, ānanda, etarahi vā mamaccaye vā attadīpā viharissanti attasaraṇā anaññasaraṇā, dhammadīpā dhammasaraṇā anaññasaraṇā; tamatagge mete, ānanda, bhikkhū bhavissanti ye keci sikkhākāmā”ti.
sikkhākāmāti navamaṁ → sikkhākāmā ti savatthi (pts) | mamaccaye → B1 mapaccaye. (pts note) | tamatagge → S3 tamatamagge- (pts note) | me → B1 pe. (pts note) | mete → me te (bjt, pts) | dhammasaraṇā → dhammarasaṇā (th) | tamatagge mete → tamataggeme te (th)Jeder, der jetzt oder nach meinem Tod als seine eigene Insel lebt, als seine eigene Zuflucht, der keine andere Zuflucht sucht; der die Lehre zu seiner Insel und seiner Zuflucht macht und keine andere Zuflucht sucht – diese meine Mönche und Nonnen, die sich schulen wollen, werden zu den Besten der Besten gehören.“