Balakaraṇīyādisutta
“Seyyathāpi, bhikkhave, ye keci balakaraṇīyā kammantā kayiranti, sabbe te pathaviṁ nissāya pathaviyaṁ patiṭṭhāya evamete balakaraṇīyā kammantā kayiranti;
pathaviṁ → paṭhaviṁ (bj, sya-all) | pathaviyaṁ → paṭhaviyaṁ (bj, sya-all) | pathaviyaṁ → pathaviyam (pts) | evamete → evam ete (pts)พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “ภิกษุทั้งหลาย การงานที่พึงทำด้วย กำลังทั้งหมด บุคคลต้องอาศัยแผ่นดิน ดำรงอยู่บนแผ่นดิน จึงทำได้ แม้ฉันใด
evameva kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṁ nissāya sīle patiṭṭhāya cattāro sammappadhāne bhāveti, cattāro sammappadhāne bahulīkaroti.
evameva → evam eva (pts) | bahulīkaroti → bahulī karoti kathaṁ (pts)ภิกษุก็ฉันนั้นเหมือนกัน อาศัยศีล ดำรงอยู่ในศีลแล้ว เจริญสัมมัปปธาน ๔ ประการ ทำสัมมัปปธาน ๔ ประการให้มาก
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sīlaṁ nissāya sīle patiṭṭhāya cattāro sammappadhāne bhāveti, cattāro sammappadhāne bahulīkaroti?
kathañca → ca (pts) | sammappadhāne → samappadhāne (pts)ภิกษุอาศัยศีล ดำรงอยู่ในศีลแล้ว เจริญสัมมัปปธาน ๔ ประการ ทำ สัมมัปปธาน ๔ ประการให้มาก อย่างไร
Idha, bhikkhave, bhikkhu anuppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ anuppādāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati …pe…
anuppannānam → S1 uppannānam. (pts note) | pāpakānam → S1 pāpākānam missing in S1-3. (pts note) | pe → S1-3 abridge somewhat otherwise. (pts note) | vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th) | + → uppannānaṁ akusalaṁ dhammānaṁ pahānāya (bjt) | + → anuppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ uppādāya (bjt) | anuppannānaṁ pāpakānaṁ → anuppannānam pāpakānam (pts) | dhammānaṁ → dhammānam (pts) | vīriyaṁ → viriyam (pts) | cittaṁ → cittam (pts)คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ๑. สร้างฉันทะ พยายาม ปรารภความเพียร ประคองจิต มุ่งมั่น เพื่อป้องกันบาปอกุศลธรรมที่ยังไม่เกิดมิให้เกิดขึ้น ๒. สร้างฉันทะ พยายาม ปรารภความเพียร ประคองจิต มุ่งมั่น เพื่อละบาปอกุศลธรรมที่เกิดขึ้นแล้ว ๓. สร้างฉันทะ พยายาม ปรารภความเพียร ประคองจิต มุ่งมั่น เพื่อทำกุศลธรรมที่ยังไม่เกิดให้เกิดขึ้น
uppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati.
vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th) | dhammānaṁ → dhammānam (pts) | vīriyaṁ → viriyam (pts) | cittaṁ → cittam (pts)๔. สร้างฉันทะ พยายาม ปรารภความเพียร ประคองจิต มุ่งมั่น เพื่อความดำรงอยู่ ไม่เลือนหาย ภิญโญภาพ ไพบูลย์ เจริญ เต็มที่แห่งกุศลธรรมที่เกิดขึ้นแล้ว
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṁ nissāya sīle patiṭṭhāya cattāro sammappadhāne bhāveti, cattāro sammappadhāne bahulīkarotī”ti.
+ → bahulīkarotīti (bjt) | sammappadhāne → samappadhāne (pts) | bahulīkarotīti → bahulīkarotī ti (pts)ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุอาศัยศีล ดำรงอยู่ในศีลแล้ว เจริญสัมมัปปธาน ๔ ประการ ทำสัมมัปปธาน ๔ ประการให้มาก อย่างนี้แล”
(Evaṁ balakaraṇīyavaggo sammappadhānavasena vitthāretabbo.)
Dvādasamaṁ.พลกรณียาทิสูตรที่ ๑-๑๒ จบ
Balakaraṇīyavaggo tatiyo.
+ → tatruddānaṁ (bjt)(พลกรณียวรรคพึงให้พิสดารด้วยอำนาจสัมมัปปธานอย่างนี้)
Tassuddānaṁรวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ
Balaṁ bījañca nāgo ca, rukkho kumbhena sūkiyā;
balaṁ → bala (pts) rukkho → rukkhaṁ (bj) | sūkiyā → sūkinaṁ (bj) | rukkho kumbhena sūkiyā → rukkha-kumbhena suriyaṁ (pts)๑. พลสูตร ๒. พีชสูตร ๓. นาคสูตร ๔. รุกขสูตร ๕. กุมภสูตร ๖. สูกสูตร Ākāsena ca dve meghā, nāvā āgantukā nadīti.
nadī → this uddāna in S1-3 only. (pts note) | Evam → missing in S1-3. (pts note) | vitthāretabbo → S1-3 add vaggo ti. (pts note) | nāvā → navā (pts) | nadīti → nadī evam balakaraṇīyavaggo sammappadhānavasena vitthāretabbo (pts)๗. อากาสสูตร ๘. ปฐมเมฆสูตร ๙. ทุติยเมฆสูตร ๑๐. นาวาสูตร ๑๑. อาคันตุกสูตร ๑๒. นทีสูตร