Esanādisuttadasaka
“Tisso imā, bhikkhave, esanā.พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “ภิกษุทั้งหลาย การแสวงหา ๓ ประการนี้
Katamā tisso?การแสวงหา ๓ ประการ อะไรบ้าง คือ
Kāmesanā, bhavesanā, brahmacariyesanā—๑. การแสวงหากาม ๒. การแสวงหาภพ
imā kho, bhikkhave, tisso esanā.
Imā → S3 ime. (pts note)๓. การแสวงหาพรหมจรรย์ การแสวงหา ๓ ประการนี้
Imāsaṁ kho, bhikkhave, tissannaṁ esanānaṁ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya cattāro sammappadhānā bhāvetabbā.
pariññāya parikkhayāya pahānāya → (bj) | Imāsaṁ → S3 imesaṁ. (pts note) | tissannaṁ esanānaṁ → tissannam esanānam (pts)ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุพึงเจริญสัมมัปปธาน ๔ ประการเพื่อรู้ยิ่ง เพื่อกำหนดรู้ เพื่อความสิ้นไป เพื่อละการแสวงหา ๓ ประการนี้
Katame cattāro?สัมมัปปธาน ๔ ประการ อะไรบ้าง
Idha, bhikkhave, bhikkhu anuppannānaṁ …pe…
anuppannānaṁ → anupannānam pa-pe (pts)คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ๑. สร้างฉันทะ พยายาม ปรารภความเพียร ประคองจิต มุ่งมั่น เพื่อป้องกันบาปอกุศลธรรมที่ยังไม่เกิดมิให้เกิดขึ้น ฯลฯ
uppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati.
ṭhitiyā → thitiyā (pts) | vepullāya → vepullāyā (pts) | vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th, pts) | cittaṁ → cittam (pts)๔. สร้างฉันทะ พยายาม ปรารภความเพียร ประคองจิต มุ่งมั่น เพื่อความดำรงอยู่ ไม่เลือนหาย ภิญโญภาพ ไพบูลย์ เจริญ เต็มที่แห่งกุศลธรรมที่เกิดขึ้นแล้ว
Imāsaṁ kho, bhikkhave, tissannaṁ esanānaṁ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya ime cattāro sammappadhānā bhāvetabbā”ti.
imāsaṁ → imesaṁ (bj) | pariññāya parikkhayāya pahānāya → (bj) | cattāro → cattaro (pts) | tissannaṁ esanānaṁ → tissannam esanānam (pts) | bhāvetabbāti → bhāvetabbā ti (pts)ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุพึงเจริญสัมมัปปธาน ๔ ประการนี้เพื่อรู้ยิ่ง เพื่อกำหนดรู้ เพื่อความสิ้นไป เพื่อละการแสวงหา ๓ ประการนี้”
(Vitthāretabbaṁ.)
vitthāretabbaṁ → bhāvetabbāti evaṁ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāyāti ca (bjt)(พึงเพิ่มข้อความที่เหลือให้พิสดาร)
Dasamaṁ.
dasamaṁ → ekekasmiṁ soḷasa soḷasa katvā ekasatasaṭṭhi suttantā vitthāretabbā (bjt)เอสนาทิสูตรที่ ๑-๑๐ จบ
Esanāvaggo catuttho.
+ → tatruddānaṁ (bjt)
Tassuddānaṁรวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ
Esanā vidhā āsavo, bhavo ca dukkhatā tisso;
bhavo → dukkhatañca tisso khilam malaṁ (pts) | dukkhatā tisso khilaṁ malañca → (pts)๑. เอสนาสูตร ๒. วิธาสูตร ๓. อาสวสูตร ๔. ภวสูตร ๕. ทุกขตาสูตร Khilaṁ malañca nīgho ca, vedanā taṇhā tasinā cāti.
khilaṁ malañca → khilam malaṁ ca (pts) vedanā taṇhā tasinā cāti. → vedanā duvena taṇhāyena cāti. (sya-all) | taṇhā tasinā → taṇhāhi (bj) | vaggo → The Singhalese MSS., which alone give this uddāna, add immediately that of the last Ogha-vaggo and afterwards the last sutta of the same; I put the sutta at first, the uddāna afterwards. (pts note)๖. ขีลสูตร ๗. มลสูตร ๘. นีฆสูตร ๙. เวทนาสูตร ๑๐. ตัณหาสูตร ๑๑. ตสินาสูตร