CetiyasuttaBeim Cāpāla-Heiligtum
Evaṁ me sutaṁ—
sutaṁ → these words in B1-2 only. (pts note) | evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)So habe ich es gehört:
ekaṁ samayaṁ bhagavā vesāliyaṁ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṁ.
samayaṁ → samayam (pts)Einmal hielt sich der Buddha bei Vesālī am Großen Wald auf, in der Halle mit dem Giebeldach.
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya vesāliṁ piṇḍāya pāvisi.
pubbaṇhasamayaṁ → pubbanhasamayaṁ (bj) | pattacīvaramādāya vesāliṁ → pattacīvaram ādāya vesāliyaṁ (pts) | Vesāliyaṁ → B1 Vesāli. (pts note) | pāvisi → B1-2 pāvīsi. (pts note)Da kleidete der Buddha sich am Morgen an, nahm Schale und Robe und betrat Vesālī zum Almosengang.
Vesāliyaṁ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:
vesāliyaṁ → vesāliyam (pts) | pacchābhattaṁ → pacchābhattam (pts) | āyasmantaṁ ānandaṁ → āyasmantam ānandam (pts)Nach dem Essen, als er vom Almosengang zurückkam, wandte er sich an den Ehrwürdigen Ānanda:
“gaṇhāhi, ānanda, nisīdanaṁ.„Ānanda, hol dein Sitztuch.
Yena cāpālaṁ cetiyaṁ tenupasaṅkamissāma divāvihārāyā”ti.
cāpālaṁ cetiyaṁ → pāvālacetiyaṁ (sya-all, km); cāpālacetiyaṁ (pts1ed) | cetiyaṁ → cāpālacetiyaṁ (bj: syā) | tenupasaṅkamissāma → tenupasaṁkamikkāmi (bj: sīmu) | cetiyaṁ → pāvālacetiyaṁ (cck: syā. kaṁ.) | pāvālacetiyaṁ → cāpālaṁ cetiyaṁ. ba. cāpālacetiyaṁ (sya-all: sī.) | Cāpālacetiyam → S1-3 Cāpālaṁ- (pts note)Lass uns für die Meditation des Tages zum Cāpāla-Heiligtum gehen.“
“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paṭissutvā nisīdanaṁ ādāya bhagavantaṁ piṭṭhito piṭṭhito anubandhi.
anubandhi → S3 -baddhi. (pts note) | evaṁ bhanteti → evam bhante ti (pts) | nisīdanaṁ → nisīdanam (pts) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts)„Ja, Herr“, antwortete Ānanda. Er nahm sein Sitztuch und folgte dem Buddha.
Atha kho bhagavā yena cāpālaṁ cetiyaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.
cāpālaṁ cetiyaṁ → pāvālacetiyaṁ (sya-all); cāpālacetiyaṁ (pts)Da ging der Buddha zum Cāpāla-Heiligtum und setzte sich auf den ausgebreiteten Sitz.
Āyasmāpi kho ānando bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
āyasmāpi → āyasmā pi (pts) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts)Ānanda verbeugte sich vor dem Buddha und setzte sich zur Seite hin.
Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ ānandaṁ bhagavā etadavoca:
etadavoca ramaṇīyā → etad avoca ramaṇiyā (pts) | ekamantaṁ → ekam antam (pts) | āyasmantaṁ ānandaṁ → āyasmantam ānandam (pts)Der Buddha sagte zu ihm:
“Ramaṇīyā, ānanda, vesālī, ramaṇīyaṁ udenaṁ cetiyaṁ, ramaṇīyaṁ gotamakaṁ cetiyaṁ, ramaṇīyaṁ sattambaṁ cetiyaṁ, ramaṇīyaṁ bahuputtaṁ cetiyaṁ, ramaṇīyaṁ sārandadaṁ cetiyaṁ, ramaṇīyaṁ cāpālaṁ cetiyaṁ.
bahuputtaṁ cetiyaṁ → bahuputtakacetiyaṁ (sya-all, km, pts1ed, mr) | sārandadaṁ cetiyaṁ → sārandadacetiyaṁ (sya-all); ānandacetiyaṁ (mr); sānandaraṁ (katthaci) | udenaṁ cetiyaṁ → udenacetiyaṁ (sya-all) | gotamakaṁ cetiyaṁ → gotamakacetiyaṁ (sya-all) | sattambaṁ cetiyaṁ → sattambacetiyaṁ (sya-all) | cāpālaṁ cetiyaṁ → pāvālacetiyaṁ (sya-all) | cetiyaṁ → bahuputtakacetiyaṁ (cck: syā. kaṁ. pī. ka.) | cetiyaṁ → ānandacetiyaṁ (cck: ka.); sānandaraṁ (cck: ka.) | Udenacetiyam → S3 omits ramaṇiyam Udena- (pts note) | Gotamakacetiyaṁ → S1-3 gotamakaṁ- (pts note) | Bahuputtakacetiyaṁ → S1-3 bahuputtacetiyaṁ. (pts note) | Sārandadam → B1-2 ānanda. (pts note)„Ānanda, Vesālī ist entzückend. Und die Udena-, Gotamaka-, Sieben-Mädchen-, Viele-Kinder-, Sārandada- und Cāpāla-Heiligtümer sind entzückend.
Yassa kassaci, ānanda, cattāro iddhipādā bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā, so ākaṅkhamāno kappaṁ vā tiṭṭheyya kappāvasesaṁ vā.
yānīkatā → yānikatā (pts) | + → ime (bjt)Jeder, der die vier Grundlagen übersinnlicher Kraft entwickelt und gemehrt hat, sie zu seinem Fahrzeug und seiner Grundlage gemacht, sie hochgehalten, gefestigt und richtig umgesetzt hat, kann, wenn er will, für das volle Maß der Lebensdauer weiterleben, oder was davon übrig ist.
Tathāgatassa kho, ānanda, cattāro iddhipādā bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā. Ākaṅkhamāno, ānanda, tathāgato kappaṁ vā tiṭṭheyya kappāvasesaṁ vā”ti.
yānīkatā → yānikatā (pts) | vāti → vā ti (pts)Der Klargewordene hat die vier Grundlagen übersinnlicher Kraft entwickelt und gemehrt, sie zu seinem Fahrzeug und seiner Grundlage gemacht, sie hochgehalten, gefestigt und richtig umgesetzt. Wenn er will, kann er für das volle Maß der Lebensdauer weiterleben, oder was davon übrig ist.“
Evampi kho āyasmā ānando bhagavatā oḷārike nimitte kayiramāne oḷārike obhāse kayiramāne nāsakkhi paṭivijjhituṁ;
kayiramāne → B1 kariya- (pts note) | evampi → evaṁpi (th) | evampi → evam pi (pts)Aber Ānanda verstand nicht, obwohl der Buddha einen so offensichtlichen Hinweis gab, ein so deutliches Zeichen.
na bhagavantaṁ yāci:
bhagavantaṁ → bhagavantam (pts)Er bat den Buddha nicht:
“tiṭṭhatu, bhante, bhagavā kappaṁ, tiṭṭhatu sugato kappaṁ bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānan”ti yathā taṁ mārena pariyuṭṭhitacitto.
sugato kappaṁ → sugato kappāvasesaṁ (pts1ed, mr) | kappaṁ → kappāvasesaṁ (pts) | kappaṁ → sugato kappāvasesaṁ (pī. ka.) dī. ni. 2.167 (cck note) | kappāvasesaṁ → S1-3 kappaṁ. (pts note) | lokānukampāya → S1-3 -kampakāya. (pts note) | Mārena → S3 yaṭācārena. (pts note) | pariyuṭṭhitacitto → S1-3 add -pe- (pts note) | kappaṁ → kappam (pts) | devamanussānanti → devamanussānan ti (pts) | taṁ → tam (pts)„Herr, der Gesegnete möge bitte für das volle Maß der Lebensdauer bleiben! Der Heilige möge bitte für das volle Maß der Lebensdauer bleiben – zum Nutzen und Glück vieler Menschen, aus Anteilnahme für die Welt, zum Segen, Nutzen und Glück von Göttern und Menschen.“ Denn sein Geist war wie von Māra besessen.
Dutiyampi kho bhagavā …pe…
bhagavā → S1-3 add āy- Ān- etad av- ram- Ān- Vesālī -pe- (pts note) | + → āyasmantaṁ ānandaṁ bhagavā etadavoca ramaṇīyā ānanda vesālī (bjt) | dutiyampi → dutiyaṁpi (th) | dutiyampi → dutiyam pi (pts)Zum zweiten Mal …
tatiyampi kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:
āmantesi → etadavoca (bj) | Bhagavā → missing in S1-3. (pts note) | āmantesi → S1-3 etad avoca. (pts note) | tatiyampi → tatiyaṁpi (th) | tatiyampi → tatiyam pi (pts) | āyasmantaṁ ānandaṁ → āyasmantam ānandam (pts)und zum dritten Mal sagte der Buddha zu Ānanda:
“ramaṇīyā, ānanda, vesālī, ramaṇīyaṁ udenaṁ cetiyaṁ, ramaṇīyaṁ gotamakaṁ cetiyaṁ, ramaṇīyaṁ sattambaṁ cetiyaṁ, ramaṇīyaṁ bahuputtaṁ cetiyaṁ, ramaṇīyaṁ sārandadaṁ cetiyaṁ, ramaṇīyaṁ cāpālaṁ cetiyaṁ.
udenaṁ cetiyaṁ → udenacetiyaṁ (sya-all) | gotamakaṁ cetiyaṁ → gotamakacetiyaṁ (sya-all) | sattambaṁ cetiyaṁ → sattambacetiyaṁ (sya-all) | bahuputtaṁ cetiyaṁ → bahuputtakacetiyaṁ (sya-all) | sārandadaṁ cetiyaṁ → sārandadacetiyaṁ (sya-all) | cāpālaṁ cetiyaṁ → pāvālacetiyaṁ (sya-all) | ramaṇīyā → ramaṇiyā (pts) | Bahuputtakacetiyaṁ → S1-3 Udenaṁ- Gotamakaṁ- Sattambaṁ- Bahuputtam- (pts note) | Sārandadam → B1-2 ānanda. (pts note) | Cāpālacetiyaṁ → S1-3 cāpālaṁ. (pts note)„Ānanda, Vesālī ist entzückend. Und die Udena-, Gotamaka-, Sieben-Mädchen-, Viele-Kinder-, Sārandada- und Cāpāla-Heiligtümer sind entzückend.
Yassa kassaci, ānanda, cattāro iddhipādā bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā, so ākaṅkhamāno kappaṁ vā tiṭṭheyya kappāvasesaṁ vā.
ākaṅkhamāno → ākaṅkhamāno ānanda (bj) | iddhipādā → iddhipadā (pts) | yānīkatā → yānikatā (pts) | ākaṅkhamāno → S1-3 insert Ānanda tathāgato. (pts note)Jeder, der die vier Grundlagen übersinnlicher Kraft entwickelt und gemehrt hat, sie zu seinem Fahrzeug und seiner Grundlage gemacht, sie hochgehalten, gefestigt und richtig umgesetzt hat, kann, wenn er will, für das volle Maß der Lebensdauer weiterleben, oder was davon übrig ist.
Tathāgatassa kho, ānanda, cattāro iddhipādā bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā. Ākaṅkhamāno, ānanda, tathāgato kappaṁ vā tiṭṭheyya kappāvasesaṁ vā”ti.
yānīkatā → yānikatā (pts) | susamāraddhā → susamāraddhā so (pts) | vāti → vā ti (pts)Der Klargewordene hat die vier Grundlagen übersinnlicher Kraft entwickelt und gemehrt, sie zu seinem Fahrzeug und seiner Grundlage gemacht, sie hochgehalten, gefestigt und richtig umgesetzt. Wenn er will, kann er für das volle Maß der Lebensdauer weiterleben, oder was davon übrig ist.“
Evampi kho āyasmā ānando bhagavatā oḷārike nimitte kayiramāne oḷārike obhāse kayiramāne nāsakkhi paṭivijjhituṁ;
kayiramāne → B1 kariya- (pts note) | kayiramāne → B2 kariya- (pts note) | evampi → evaṁpi (th) | evampi → evam pi (pts)Aber Ānanda verstand nicht, obwohl der Buddha einen so offensichtlichen Hinweis gab, ein so deutliches Zeichen.
na bhagavantaṁ yāci:
Bhagavantaṁ → S1 bhavantaṁ. (pts note)Er bat den Buddha nicht:
“tiṭṭhatu, bhante, bhagavā kappaṁ, tiṭṭhatu sugato kappaṁ bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānan”ti yathā taṁ mārena pariyuṭṭhitacitto.
bhante → (pts) | kappaṁ → kappāvasesaṁ (pts) | lokānukampāya → lokanukampāya (pts) | pariyuṭṭhitacitto → na dissate’yaṁ pāṭho sī.pævi, sī.pavi potthekasu (bj note) | kappāvasesaṁ → S1-5 kappaṁ. (pts note) | bahujanasukhāya → there is here a gap in B2 the sheet tū wanting. (pts note) | lokanukampāya → S1-3 -kampakāya. (pts note) | devamanussānanti → devamanussānan ti (pts) | taṁ → tam (pts)„Herr, der Gesegnete möge bitte für das volle Maß der Lebensdauer bleiben! Der Heilige möge bitte für das volle Maß der Lebensdauer bleiben – zum Nutzen und Glück vieler Menschen, aus Anteilnahme für die Welt, zum Segen, Nutzen und Glück von Göttern und Menschen.“ Denn sein Geist war wie von Māra besessen.
Atha kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:
āyasmantaṁ ānandaṁ → āyasmantam ānandam (pts)Da sagte der Buddha zum Ehrwürdigen Ānanda:
“gaccha kho tvaṁ, ānanda,
kho → kho tvam ānanda yassa dāni (pts)„Bitte, Ānanda,
yassadāni kālaṁ maññasī”ti.
tvaṁ → in S1-3 only. (pts note) | yassadāni → yassa dāni (my) | yassadāni kālaṁ maññasīti → yassa dāni tvaṁ kālam maññasī ti (pts)geh nach deinem Belieben.“
“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paṭissutvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā avidūre aññatarasmiṁ rukkhamūle nisīdi.
katvā → B1-2 omit padak- (pts note) | avidūre → S1-3 avidūrato corrected from avidūreto in S3. (pts note) | evaṁ bhanteti kho → evam bhante ti (pts) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts)„Ja, Herr“, antwortete Ānanda. Er erhob sich von seinem Sitz, verbeugte sich, umrundete den Buddha respektvoll, die rechte Seite ihm zugewandt, und setzte sich an die Wurzel eines nahen Baumes.
Atha kho māro pāpimā, acirapakkante āyasmante ānande, yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ etadavoca:
acirapakkante āyasmante ānande → (bj) | acirapakkante → acīrapakkante (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → etad avoca (pts) | pāpimā → acirapakkante āyasmante ānande iti adhikapāṭho machasaṁ potthake dissati (bj note) | Ānande → S1-3 omit acīra- (pts note) | + → ekamantaṁ aṭṭhāsi ekamantaṁ ṭhito kho māro pāpimā (th)Und nicht lange, nachdem Ānanda gegangen war, kam Māra der Böse zum Buddha und sagte zu ihm:
“Parinibbātu dāni, bhante, bhagavā, parinibbātu dāni sugato. Parinibbānakālo dāni, bhante, bhagavato.
parinibbātu dāni sugato → parinibbātu sugato (bj, sya-all, km) | dāni → (bj, sya-all) | sugato → pariṇibbātu’dāni sugato (bj: machasaṁ) | sugato → parinibbātu sugato (sī. syā. kaṁ.) evamuparipi (cck note) | parinibbātu dāni → parinibbātudāni (bjt, th) | parinibbānakālo dāni → parinibbānakālodāni (bjt, th)„Herr, der Gesegnete möge jetzt vollkommen erlöschen! Der Heilige möge jetzt vollkommen erlöschen! Jetzt ist die Zeit für das vollkommene Erlöschen des Buddha.
Bhāsitā kho panesā, bhante, bhagavatā vācā:Herr, du hast einmal erklärt:
‘na tāvāhaṁ, pāpima, parinibbāyissāmi yāva me bhikkhū na sāvakā bhavissanti viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacārino, sakaṁ ācariyakaṁ uggahetvā ācikkhissanti desessanti paññapessanti paṭṭhapessanti vivarissanti vibhajissanti uttānīkarissanti, uppannaṁ parappavādaṁ sahadhammena suniggahitaṁ niggahetvā sappāṭihāriyaṁ dhammaṁ desessantī’ti.
uttānīkarissanti → uttanīkarissanti (pts1ed); uttāniṁ karissanti (mr) | visāradā → visāradā pattayogakkhemā (bj, pts) | desessanti paññapessanti → desissanti paññāpessanti (bj, pts) | suniggahitaṁ → suniggahītaṁ (bj, pts) | uttānīkarissanti uppannaṁ parappavādaṁ → uttanīkarissanti uppannam parappavādam (pts) | dhammaṁ desessantīti → dhammam desissantī ti (pts) | bahussutā → visāradā bahussutā (bj: machasaṁ, syā) | uttānīkarissanti → uttāniṁ karissanti (cck: ka.); uttānikarissanti (cck: pī.) | tāvāham → S1-3 tāvahaṁ. (pts note) | anudhammacārino → S1 inserts sakaṁ anudhammacārino. (pts note) | ācariyakam → S1 ācāri- S3 acari- (pts note) | vivarissanti → S1 viharissanti. (pts note) | ti → B1 desessantī ti. (pts note) | dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā → dhammānudhammapaṭipannā sāmīcipaṭipannā (bjt, th, pts) | sakaṁ ācariyakaṁ → sakam ācariyakam (pts)‚Böser, ich werde nicht vollkommen erlöschen, bevor ich nicht Mönchsschüler habe, die fähig sind, gebildet, selbstbewusst, gelehrt, die die Lehre im Gedächtnis haben und im Einklang mit der Lehre üben; bevor sie nicht üben, indem sie diesem Vorgehen richtig folgen, und im Einklang mit der Lehre leben; bevor sie nicht ihre eigene Überlieferung gelernt haben und sie erklären, lehren, feststellen, etablieren, klarstellen, aufgliedern und enthüllen; bevor sie nicht die Doktrinen anderer, die aufkommen, rechtmäßig und vollständig widerlegen und auf einer beweisbaren Grundlage lehren können.‘
Santi kho pana, bhante, etarahi bhikkhū bhagavato sāvakā viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacārino, sakaṁ ācariyakaṁ uggahetvā ācikkhanti desenti paññapenti paṭṭhapenti vivaranti vibhajanti uttānīkaronti, uppannaṁ parappavādaṁ sahadhammena suniggahitaṁ niggahetvā sappāṭihāriyaṁ dhammaṁ desenti.
visāradā → visāradā pattayogakkhemā (bj, pts) | paññapenti → paññāpenti (bj) | suniggahitaṁ → suniggahītaṁ (pts) | sāmīcipaṭipannā → missing in S1-3. (pts note) | paññāpenti → S1-3 pakāsenti. (pts note) | uttānīkaronti → B1 uttāniṁ- S3 uttāni- (pts note) | dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā → dhammānudhammapaṭipannā sāmīcipaṭipannā (bjt, th, pts) | sakaṁ ācariyakaṁ → sakam ācariyakam (pts) | uppannaṁ → uppannam (pts)Heute hast du solche Mönchsschüler.
Parinibbātu dāni, bhante, bhagavā, parinibbātu dāni, sugato. Parinibbānakālo dāni, bhante, bhagavato.
dāni → (bj, sya-all) | parinibbātu dāni → parinibbātudāni (bjt, th) | parinibbānakālo dāni → parinibbānakālodāni (bjt, th) | parinibbānakālo → parinibbanakālo (pts)Der Gesegnete möge jetzt vollkommen erlöschen! Der Heilige möge jetzt vollkommen erlöschen! Jetzt ist die Zeit für das vollkommene Erlöschen des Buddha.
Bhāsitā kho panesā, bhante, bhagavatā vācā:
bhante → (pts)Herr, du hast einmal erklärt:
‘na tāvāhaṁ, pāpima, parinibbāyissāmi yāva me bhikkhuniyo na sāvikā bhavissanti viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacāriniyo, sakaṁ ācariyakaṁ uggahetvā ācikkhissanti desessanti paññapessanti paṭṭhapessanti vivarissanti vibhajissanti uttānīkarissanti, uppannaṁ parappavādaṁ sahadhammena suniggahitaṁ niggahetvā sappāṭihāriyaṁ dhammaṁ desessantī’ti.
visāradā → visāradā pattayogakkhemā (bj) | desessanti paññapessanti → desissanti paññāpessanti (bj) | desessantīti → desissantīti (bj) | bhikkhuniyo → idam brahmacariyam (pts) | tāvāham → S1 tāvahaṁ S3 tāhaṁ. (pts note) | dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā → dhammānudhammapaṭipannā sāmīcipaṭipannā (th)‚Böser, ich werde nicht vollkommen erlöschen, bevor ich nicht Nonnenschülerinnen habe, die fähig sind, gebildet, selbstbewusst, gelehrt …‘ …
Santi kho pana, bhante, etarahi bhikkhuniyo bhagavato sāvikā viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacāriniyo, sakaṁ ācariyakaṁ uggahetvā ācikkhanti desenti paññapenti paṭṭhapenti vivaranti vibhajanti uttānīkaronti, uppannaṁ parappavādaṁ sahadhammena suniggahitaṁ niggahetvā sappāṭihāriyaṁ dhammaṁ desenti.
bhikkhuniyo → upāsikā (bj) | visāradā → visāradā pattayogakkhemā (bj) | paññapenti → paññāpenti (bj) | etarahi bhikkhuniyo → (pts) | dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā → dhammānudhammapaṭipannā sāmīcipaṭipannā (th)Heute hast du solche Nonnenschülerinnen.
Parinibbātu dāni, bhante, bhagavā, parinibbātu dāni, sugato. Parinibbānakālo dāni, bhante, bhagavato.
dāni → (bj, sya-all) | parinibbātu dāni → parinibbātudāni (th) | parinibbānakālo dāni → parinibbānakālodāni (th)Der Gesegnete möge jetzt vollkommen erlöschen! Der Heilige möge jetzt vollkommen erlöschen! Jetzt ist die Zeit für das vollkommene Erlöschen des Buddha.
Bhāsitā kho panesā, bhante, bhagavatā vācā:Herr, du hast einmal erklärt:
‘na tāvāhaṁ, pāpima, parinibbāyissāmi yāva me upāsakā …pe…
pe → complete in B1. (pts note) | + → na sāvakā bhavissanti (bjt)‚Böser, ich werde nicht vollkommen erlöschen, bevor ich nicht Laienschüler …
yāva me upāsikā na sāvikā bhavissanti viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacāriniyo, sakaṁ ācariyakaṁ uggahetvā ācikkhissanti desessanti paññapessanti paṭṭhapessanti vivarissanti vibhajissanti uttānīkarissanti, uppannaṁ parappavādaṁ sahadhammena suniggahitaṁ niggahetvā sappāṭihāriyaṁ dhammaṁ desessantī’ti.
bhavissanti → B1 omit na sāvakā bha- (pts note) | pattayogakkhemā → in S1-3 only. (pts note) | dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā → dhammānudhammapaṭipannā sāmīcipaṭipannā (bjt, th, pts) | desessanti paññapessanti → desissanti paññāpessanti (bjt, pts) | desessantīti → desissantīti (bjt) | + → upāsakā na sāvakā bhavissanti yāva me (pts) | sakaṁ ācariyakaṁ → sakam ācariyakam (pts) | uppannaṁ → uppannam (pts) | suniggahitaṁ → suniggahītam (pts) | desessantīti → desissantī ti (pts)und Laienschülerinnen habe, die fähig sind, gebildet, selbstbewusst, gelehrt …‘ …
Santi kho pana, bhante, etarahi upāsakā …
upāsakā → (sya-all) | Santi → missing in S3. (pts note) | upāsakā → in B1 only. (pts note)Heute hast du solche Laienschüler
upāsikā bhagavato sāvikā viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacāriniyo, sakaṁ ācariyakaṁ uggahetvā ācikkhanti desenti paññapenti paṭṭhapenti vivaranti vibhajanti uttānīkaronti, uppannaṁ parappavādaṁ sahadhammena suniggahitaṁ niggahetvā sappāṭihāriyaṁ dhammaṁ desenti.
sāvikā → missing in S1. (pts note) | pattayogakkhemā → S3 desissanti. (pts note) | ācariyakam → S1-3 ācariyam. (pts note) | uttānīkaronti → S3 desissanti. (pts note) | dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā → dhammānudhammapaṭipannā sāmīcipaṭipannā (bjt, th, pts) | paññapenti → paññāpenti (bjt, pts) | suniggahitaṁ → sunig gahitaṁ (th) | visāradā → vīsāradā pattayogakkhemā (pts) | sakaṁ ācariyakaṁ → sakam ācariyakam (pts) | uppannaṁ → uppannam (pts) | suniggahitaṁ → suniggahītaṁ (pts)und Laienschülerinnen.
Parinibbātu dāni, bhante, bhagavā, parinibbātu dāni, sugato. Parinibbānakālo dāni, bhante, bhagavato.
dāni → (sya-all) | parinibbātu dāni → parinibbātudāni (bjt, th) | parinibbānakālo dāni → parinibbānakālodāni (bjt, th)Der Gesegnete möge jetzt vollkommen erlöschen! Der Heilige möge jetzt vollkommen erlöschen! Jetzt ist die Zeit für das vollkommene Erlöschen des Buddha.
Bhāsitā kho panesā, bhante, bhagavatā vācā:
panesā → S1 panasā. (pts note)Herr, du hast einmal erklärt:
‘na tāvāhaṁ, pāpima, parinibbāyissāmi yāva me idaṁ brahmacariyaṁ na iddhañceva bhavissati phītañca vitthāritaṁ bāhujaññaṁ puthubhūtaṁ yāva devamanussehi suppakāsitan’ti.
vitthāritaṁ → vitthārikaṁ (bj) | tāvāham → S1-3 tāvahaṁ corrected from tāvāham in S3. (pts note) | ceva → S3 naddhaṁve instead of na iddhaṁ ceva. (pts note) | bhavissati → S1-3 bhavissanti. (pts note) | idaṁ brahmacariyaṁ → idam brahmacariyam (pts) | phītañca → phītaṁ ca (pts) | bāhujaññaṁ puthubhūtaṁ yāva devamanussehi suppakāsitanti → bāhujāññaṁ puthubhutaṁ yāvad eva manussehi supakāsitan ti (pts)‚Böser, ich werde nicht vollkommen erlöschen, bevor mein geistlicher Pfad nicht erfolgreich und blühend ist, umfassend, beliebt, weit verbreitet und gut verkündet, wo immer es Götter und Menschen gibt.‘
Tayidaṁ, bhante, bhagavato brahmacariyaṁ iddhañceva phītañca vitthāritaṁ bāhujaññaṁ puthubhūtaṁ yāva devamanussehi suppakāsitaṁ.
tayidaṁ → nanvidaṁ (bj) | vitthāritaṁ → vitthārikaṁ (bj) | nanvidaṁ → tayidaṁ (bj: machasaṁ, syā) | Tayidam → S1-3 tatvidam. (pts note) | vitthāritam → S1-3 vitthārikam. (pts note)Heute ist dein geistlicher Pfad erfolgreich und blühend, umfassend, beliebt, weit verbreitet und gut verkündet, wo immer es Götter und Menschen gibt.
Parinibbātu dāni, bhante, bhagavā, parinibbātu dāni sugato. Parinibbānakālo dāni, bhante, bhagavato”ti.
dāni → (bj, sya-all) | Bhagavā → S3 omit parinibbātu . . . (pts note) | dāni → missing in S1-3. (pts note) | parinibbātu dāni → parinibbātudāni (bjt, th) | parinibbānakālo dāni → parinibbānakālodāni (bjt, th) | bhagavatoti → bhagavato ti (pts)Der Gesegnete möge jetzt vollkommen erlöschen! Der Heilige möge jetzt vollkommen erlöschen! Jetzt ist die Zeit für das vollkommene Erlöschen des Buddha.“
Evaṁ vutte, bhagavā māraṁ pāpimantaṁ etadavoca:
avoca → this phrase is not to be found in S1-3. (pts note) | māraṁ pāpimantaṁ etadavoca → māram pāpimantam etad avoca (pts)Darauf sagte der Buddha zu Māra:
“appossukko tvaṁ, pāpima, hohi. Na ciraṁ tathāgatassa parinibbānaṁ bhavissati.
Na ciraṁ → nacirasseva (mr) | ciraṁ → nacirasseva (cck: ka.) | ciraṁ → B1 cīrasseva. (pts note) | appossukko tvaṁ → apossukko tvam (pts) | parinibbānaṁ → parinibbānam (pts)„Sei unbesorgt, Böser. Das vollkommene Erlöschen des Klargewordenen wird bald sein.
Ito tiṇṇaṁ māsānaṁ accayena tathāgato parinibbāyissatī”ti.
tiṇṇaṁ māsānaṁ → tiṇṇam māsānam (pts) | parinibbāyissatīti → parinibbāyissatī ti (pts)In drei Monaten von jetzt an wird der Klargewordene vollkommen erloschen sein.“
Atha kho bhagavā cāpāle cetiye sato sampajāno āyusaṅkhāraṁ ossaji.
ossaji → ossajji (sya-all, pts1ed) | cāpāle → pāvāle (sya-all) | ossaji → ossajji (bj: syā) | ossaji → B1 osajji. (pts note) | āyusaṅkhāraṁ → āyusaṅkhāram (pts)So gab der Buddha am Cāpāla-Heiligtum die Lebenskraft auf, achtsam und der Situation bewusst.
Ossaṭṭhe ca bhagavatā āyusaṅkhāre mahābhūmicālo ahosi bhiṁsanako lomahaṁso, devadundubhiyo ca phaliṁsu.
Ossaṭṭhe ca → ossaṭṭhe pana (pts1ed); osajje pana (mr) | devadundubhiyo → devadudrabhiyo (mr) | ca → pana (pts) | phaliṁsu → caliṁsu (pts) | phaliṁsu → valiṁsu (bj: sīmu) | ca → osajje pana (cck: ka.) | devadundubhiyo → devadudrabhiyo (cck: ka.) | ca → evaṁ. ba. pana (sya-all: sī.) | Ossaṭṭhe → B1 osajje. (pts note) | pana → S1-3 ca. (pts note) | devadundubhiyo → B1 -dudrabhiyo. (pts note) | caliṁsu → B1 phaliṁsu. (pts note)Als er das tat, gab es ein großes Erdbeben, furchterregend und haarsträubend, und Donner ließ den Himmel bersten.
Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:
etamatthaṁ → etam atthaṁ (pts) | velāyaṁ imaṁ udānaṁ → velāyam imam udānam (pts)Und da er diese Sache verstand, drückte der Buddha bei dieser Gelegenheit dieses innige Gefühl aus:
“Tulamatulañca sambhavaṁ, bhavasaṅkhāramavassaji muni;
tulamatulañca sambhavaṁ → tulam atulañca sambhavam (pts) avassaji → S1-3 avassajaṁ. (pts note) | bhavasaṅkhāramavassaji → bhavasaṅkhāramavassajji (th) | bhavasaṅkhāramavassaji → bhavasaṅkhāram avassaji (pts)„Das Unvergleichliche verglich er mit der Schaffung längeren Lebens, und der Abgeklärte gab die Lebenskraft auf. Ajjhattarato samāhito, abhindi kavacamivattasambhavan”ti.
ajjhattarato → S1 ajjharato S3 ajjhettaro. (pts note) | samāhito → S1 samāhi. (pts note) abhindi → abhidā (bj) | abhidā → abhindi (bj: machasaṁ, syā) | abhindi → S1 abhida S3 abhinoda. (pts note) | ti → S1-3 iva- (S1 vā-) yambhavam. (pts note) | kavacamivattasambhavanti → kavacam ivattasambhavan ti (pts)Im Innern glücklich, gesammelt, zerbrach er die Selbst-Schöpfung wie eine Rüstung.“
Dasamaṁ.
dasamaṁ → pāvālavaggo (th)
Cāpālavaggo paṭhamo.
+ → tatruddānaṁ apāro (bjt)
Apārāpi viraddho ca, ariyā nibbidāpi ca;
apārāpi → tatruddānaṁ apāro ca (bj) | Apārāpi → S1-3 aparā. (pts note) | Viraddho → S1-3 viraddhā. (pts note) | ca → cāriyo (bjt) ariyā nibbidāpi → bhikkhu (bj) | nibbidāpi ca → nibbute yathā (sya-all); nibbidā yathā (pts) | yathā → S1-3 nibbidāya omitting yathā B1 nibbuti. (pts note) Padesaṁ samattaṁ bhikkhu, buddhaṁ ñāṇañca cetiyanti.
Sammattā → S1-3 sappattaṁ. (pts note) | Bhikkhu → S1-3 add ca. (pts note) | samattaṁ → samatto ca (bjt) buddhaṁ ñāṇañca cetiyanti → buddhañāṇena cetiyāti (sya-all); buddhañāṇena cetiyā ti sāvatthi (pts) | ti → B1 has Phuddha-, the whole pada is in S1-3 arahaṁ ñaṇamatiyā ti and they rehearse Cāpālavaggo paṭhamo. (pts note) | buddhaṁ ñāṇañca cetiyanti → ca arahaṁ ñāṇacetiyāti (bjt) | buddhaṁ ñāṇañca cetiyanti → buddha-ñāṇena cetiyā ti sāvatthi (pts)