Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Sutta Nipāta 3.12Lehrreden-Sammelband 3.12

DvayatānupassanāsuttaBetrachtung von Paaren

Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)
So habe ich es gehört:
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati pubbārāme migāramātupāsāde.
migāramātupāsāde → migāramātu pāsāde (bjt, th, pts)
Einmal hielt sich der Buddha bei Sāvatthī im Ostkloster auf, im Pfahlbau-Langhaus der Mutter Migāras.
Tena kho pana samayena bhagavā tadahuposathe pannarase puṇṇāya puṇṇamāya rattiyā bhikkhusaṅghaparivuto abbhokāse nisinno hoti.
pannarase → paṇṇarase (sya-all) | pannarase → Cb Ba paṇṇa-. (pts note) | puṇṇāya → Cb omits puṇṇāya. (pts note) | puṇṇamāya → Ba omits {puṇṇamāya.} (pts note) | bhikkhusaṁghaparivuto → Bai -tto. (pts note)
Zu der Zeit, es war der Besinnungstag, der Vollmond am fünfzehnten Tag, saß der Buddha inmitten eines Saṅgha von Mönchen unter freiem Himmel.
Atha kho bhagavā tuṇhībhūtaṁ tuṇhībhūtaṁ bhikkhusaṅghaṁ anuviloketvā bhikkhū āmantesi:
bhikkhū → bhikkhu (bj) | tuṇhībhūtaṁ → Bai tuṇhi-. (pts note) | tuṇhībhūtaṁ → Ck Bai tuṇhi-. (pts note) | bhikkhusaṅghaṁ → bhikkhusaṁghaṁ (ms2005, pts)
Da blickte der Buddha über den Saṅgha der Mönche und Nonnen, die so völlig still waren, und redete sie an:

“‘Ye te, bhikkhave, kusalā dhammā ariyā niyyānikā sambodhagāmino, tesaṁ vo, bhikkhave, kusalānaṁ dhammānaṁ ariyānaṁ niyyānikānaṁ sambodhagāmīnaṁ kā upanisā savanāyā’ti, iti ce, bhikkhave, pucchitāro assu, te evamassu vacanīyā:
sambodhagāmīnaṁ → sambodhagāminaṁ (bj); sambodhigāmīnaṁ (sya-all) | savanāyāti → savaṇāyāti (bj) | sambodhagāmino → sambodhigāmino (sya-all) | te → Ck adds hi. (pts note) | niyyānikānaṁ → Bai niyā-. (pts note) | sambodhagāmīnaṁ → Ck -gāminaṁ, Bai -gāmikānaṁ. (pts note) | upanisā → Bai -nissā. (pts note) | sambodhagāmino → sambodha gāmino (bjt) | savanāyāti → savanāyā ti (pts) | evamassu → evam assu (pts)
„Angenommen, Mönche und Nonnen, sie würden euch fragen: ‚Es gibt taugliche Lehren, die edel sind, mündig machen und zum Erwachen führen. Was ist der wahre Grund, dass man solche Lehren hören soll?‘, dann sollt ihr antworten:
‘yāvadeva dvayatānaṁ dhammānaṁ yathābhūtaṁ ñāṇāyā’ti.
yathābhūtaṁ → Bi -bhūta-. (pts note) | yāvadeva → yāvad eva (pts) | ñāṇāyāti → ñāṇāyā ti (pts)
‚Nur, um die Paare von Lehren wahrheitsgemäß zu erkennen.‘
Kiñca dvayataṁ vadetha?
ca → Bi ci. (pts note) | kiñca → kiñ ca (pts)
Und von welchen Paaren ist die Rede?

Idaṁ dukkhaṁ, ayaṁ dukkhasamudayoti ayamekānupassanā.
dukkhasamudayoti ayamekānupassanā → dukkhasamudayo ti ayam ekānupassanā (pts)
‚Das ist das Leiden; das ist der Ursprung des Leidens‘: Das ist die erste Betrachtung.
Ayaṁ dukkhanirodho, ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadāti, ayaṁ dutiyānupassanā.
dukkhanirodhagāminī → Cb Baim -ni. (pts note) | dukkhanirodhagāminī paṭipadāti → dukkhanirodhagāminīpaṭipadāti (bjt) | paṭipadāti → paṭipadā ti (pts)
‚Das ist das Aufhören des Leidens; das ist die Übung, die zum Aufhören des Leidens führt‘: Das ist die zweite Betrachtung.
Evaṁ sammā dvayatānupassino kho, bhikkhave, bhikkhuno appamattassa ātāpino pahitattassa viharato dvinnaṁ phalānaṁ aññataraṁ phalaṁ pāṭikaṅkhaṁ—
dvayatānupassino → dvayatānupassīno (bj) | sammā dvayatānupassino kho → sammādvayatānupassino (sya-all) | kho → Ba omits kho. (pts note) | bhikkhave → Bai add kho. (pts note) | pāṭikaṁkhaṁ → Bai pātikaṁkhā. (pts note) | sammā dvayatānupassino → sammā-dvayatānupassino (pts)
Wenn ein Mönch meditiert, indem er ein Paar von Lehren auf diese Art richtig betrachtet – beflissen, eifrig und entschlossen –, kann er eins von zwei Ergebnissen erwarten:
diṭṭheva dhamme aññā, sati vā upādisese anāgāmitā”ti.
diṭṭheva → diṭṭhe va (pts) | anāgāmitāti → anāgāmitā ti (pts)
Erleuchtung in eben diesem Leben oder, wenn ein Rest da ist, Nichtwiederkehr.“

Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)
Das sagte der Buddha.
Idaṁ vatvāna sugato athāparaṁ etadavoca satthā:
vatvā → Bai vatvā ca. (pts note) | etadavoca → etad avoca (pts)
Und der Heilige, der Lehrer, fuhr fort:

“Ye dukkhaṁ nappajānanti, atho dukkhassa sambhavaṁ;
na-ppajānanti → Bai ha pa-. (pts note)
„Es gibt die, die das Leiden nicht verstehen, noch des Leidens Grund
Yattha ca sabbaso dukkhaṁ, asesaṁ uparujjhati;
ca → Ba na. (pts note)
und auch nicht, wo alles Leiden restlos aufhört.
Tañca maggaṁ na jānanti, dukkhūpasamagāminaṁ.
tañca → tañ ca (pts)
Sie kennen auch nicht den Weg, der zum Stillen des Leidens führt.

Cetovimuttihīnā te, atho paññāvimuttiyā;Die Erlösung des Herzens haben sie nicht, noch die Erlösung durch Weisheit. Abhabbā te antakiriyāya, te ve jātijarūpagā.Unfähig, ein Ende zu machen, werden sie weiter geboren und altern.

Ye ca dukkhaṁ pajānanti, atho dukkhassa sambhavaṁ;Doch es gibt die, die das Leiden verstehen, und auch des Leidens Grund Yattha ca sabbaso dukkhaṁ, asesaṁ uparujjhati;und wo alles Leiden restlos aufhört. Tañca maggaṁ pajānanti, dukkhūpasamagāminaṁ.
pajānanti → So It. p. 10615 and S. V 43312; Ckb jānanti. (pts note) | tañca → tañ ca (pts)
Sie kennen auch den Weg, der zum Stillen des Leidens führt.

Cetovimuttisampannā, atho paññāvimuttiyā;Die Erlösung des Herzens besitzen sie, wie auch die Erlösung durch Weisheit. Bhabbā te antakiriyāya, na te jātijarūpagāti.
jātijarūpagāti → jātijarūpagā ti (pts)
In der Lage, ein Ende zu machen, werden sie nicht weiter geboren und altern.“

‘Siyā aññenapi pariyāyena sammā dvayatānupassanā’ti, iti ce, bhikkhave, pucchitāro assu;
sammā dvayatānupassanāti → sammādvayatānupassanāti (th) | aññenapi → aññena pi (pts) | sammā dvayatānupassanāti → sammā-dvayatānupassanā ti (pts)
„Angenommen, Mönche und Nonnen, sie würden euch fragen: ‚Könnte es noch eine andere Art geben, die Paare zu betrachten?‘,
‘siyā’tissu vacanīyā.
siyātissu → siyātisasu (bj) | ssu → So Bm Fsb.; Ckb(throughout) ssa, Ba su, Bi omits ssu. (pts note) | siyātissu → siyā ti ssu (pts)
dann sollt ihr antworten: ‚Das könnte es.‘
Kathañca siyā?
siyā → Ba kathaṁ va ca siyā, Bi kathaṁ vacaniyā. (pts note) | kathañca → kathañ ca (pts)
Und wie könnte das sein?
Yaṁ kiñci dukkhaṁ sambhoti sabbaṁ upadhipaccayāti, ayamekānupassanā.
yaṁ kiñci → yaṅkiñci (th) | upadhipaccayāti ayamekānupassanā → upadhipaccayā ti ayam ekānupassanā (pts)
‚Alles Leiden, das entsteht, ist durch Bindungen bedingt‘: Das ist die erste Betrachtung.
Upadhīnaṁ tveva asesavirāganirodhā natthi dukkhassa sambhavoti, ayaṁ dutiyānupassanā.
upadhīnaṁ → upadhinaṁ (bj) | upadhīnan → Ck upadhīna, Cb upadhinan, Bai upadhinaṁ. (pts note) | asesavirāganirodhā → Bai -virāgā nirodhā (only here). (pts note) | ayaṁ → Ckb evaṁ (only here). (pts note) | upadhīnaṁ tveva → upadhīnan tv-eva (pts) | natthi → n atthi (pts) | sambhavoti → sambhavo ti (pts)
‚Wenn Bindungen schwinden und restlos aufhören, kommt Leiden nicht zustande‘: Das ist die zweite Betrachtung.
Evaṁ sammā …pe…
sammā → sammādvayatānupassino (sya-all) | --pe-- → Bai -la-. (pts note)
Wenn ein Mönch meditiert, indem er ein Paar von Lehren auf diese Art richtig betrachtet, kann er Erleuchtung oder Nichtwiederkehr erwarten.“
athāparaṁ etadavoca satthā:
etadavoca → etad avoca (pts)
Und der Heilige, der Lehrer, fuhr fort:

“Upadhinidānā pabhavanti dukkhā, ye keci lokasmimanekarūpā;
upadhinidānā → upadhīnidānā (pts) | Upadhīnidānā → Cb Bai upadhi-. (pts note) | pabhavanti → Bi bhavanti. (pts note) arūpā → āruppā (bj, pts-vp-pli1) | lokasmiṁ → Ba -smi. (pts note) | anekarūpā → Bai -ruppā. (pts note) | ye keci lokasmimanekarūpā → yekeci lokasmiṁ anekarūpā (bjt) | lokasmimanekarūpā → lokasmiṁ anekarūpā (th, pts)
„Bindungen sind die Quelle des Leidens in all seinen zahllosen Formen in der Welt.
Yo ve avidvā upadhiṁ karoti, punappunaṁ dukkhamupeti mando;
dukkhamupeti → dukkham upeti (pts)
Wenn ein unwissender Mensch Bindungen aufbaut, kehrt dieser Einfaltspinsel wieder und wieder zum Leiden zurück.
Tasmā pajānaṁ upadhiṁ na kayirā, dukkhassa jātippabhavānupassīti.
upadhiṁ → Bai -i. (pts note) | kayirā → Bai kariyā, Bm kayirāna (pts note) jātippabhavānupassīti → jātippabhavānupassī ti (pts)
Daher soll jemand, der versteht, keine Bindungen aufbauen und das Zustandekommen von Leiden und Wiedergeburt betrachten.“

‘Siyā aññenapi pariyāyena sammā dvayatānupassanā’ti, iti ce, bhikkhave, pucchitāro assu;
sammā dvayatānupassanāti → sammādvayatānupassanāti (th) | aññenapi → aññena pi (pts) | sammā dvayatānupassanāti → sammā-dvayatānupassanā ti (pts)
„Angenommen, Mönche und Nonnen, sie würden euch fragen: ‚Könnte es noch eine andere Art geben, die Paare zu betrachten?‘,
‘siyā’tissu vacanīyā.
siyātissu → siyātisasu (bj) | vacanīyā → Ckb -īyaṁ. (pts note) | siyātissu → siyā ti ssu (pts)
dann sollt ihr antworten: ‚Das könnte es.‘
Kathañca siyā?
kathañca → kathañ ca (pts)
Und wie könnte das sein?
Yaṁ kiñci dukkhaṁ sambhoti sabbaṁ avijjāpaccayāti, ayamekānupassanā.
yaṁ kiñci → yaṅkiñci (th) | avijjāpaccayāti ayamekānupassanā → avijjāpaccayā ti ayam ekānupassanā (pts)
‚Alles Leiden, das entsteht, ist durch Unwissenheit bedingt‘: Das ist die erste Betrachtung.
Avijjāya tveva asesavirāganirodhā natthi dukkhassa sambhavoti, ayaṁ dutiyānupassanā.
tveva → tv-eva (pts) | natthi → n atthi (pts) | sambhavoti → sambhavo ti (pts)
‚Wenn Unwissenheit schwindet und restlos aufhört, kommt Leiden nicht zustande‘: Das ist die zweite Betrachtung.
Evaṁ sammā …pe…
sammā → sammādvayatānupassino (sya-all)
Wenn ein Mönch meditiert, indem er ein Paar von Lehren auf diese Art richtig betrachtet, kann er Erleuchtung oder Nichtwiederkehr erwarten.“
athāparaṁ etadavoca satthā:
athāparaṁ → athā paraṁ (bjt) | athāparaṁ etadavoca → athaparaṁ etad avoca (pts)
Und der Heilige, der Lehrer, fuhr fort:

“Jātimaraṇasaṁsāraṁ, ye vajanti punappunaṁ;„Durch Geburt und Tod wandern sie umher, reisen wieder und wieder; Itthabhāvaññathābhāvaṁ, avijjāyeva sā gati.
itthabhāvaññathābhāvaṁ → Bai -aññatt(h)ā-. (pts note) gati → Bai sāgarā. (pts note) | avijjāyeva → avijjāy eva (pts)
von dieser Daseinsform gehen sie zu einer anderen, zu jenem Ort, nur aufgrund von Unwissenheit.

Avijjā hāyaṁ mahāmoho, yenidaṁ saṁsitaṁ ciraṁ;
hāyaṁ → hayaṁ (bj) | ayaṁ → So Ckb Pj.(=hi ayaṁ); Bam h'āyaṁ, Bi p'āyaṁ. (pts note) | hāyaṁ → h ayaṁ (pts) yenidaṁ saṁsitaṁ → yadidaṁ sassataṁ (sya-all) | yen → Baim yad. (pts note) | yenidaṁ → yen idaṁ (pts)
Denn Unwissenheit ist die große Täuschung, wegen der wir lange umhergewandert sind.
Vijjāgatā ca ye sattā, na te gacchanti punabbhavanti.
vijjāgatā ca → vijjāgatāva (bj) | ca → Ckb Fsb. va. (pts note) na te gacchanti → nāgacchanti (bj, pts-vp-pli1) | na te gacchanti → nāgacchanti (bj) | na te gacchanti punabbhavanti → nāgacchanti punabbhavan ti (pts) | nāgacchanti → nate gacchanti punabbhavaṁ (bj: machasaṁ) | gacchanti → nāgacchanti (cck: sī. pī.) | nāgacchanti → Baim na te gacchanti. {cross} to {cross} Bai omit. (pts note) | saṁkhārānan → Ck -na, Bai -naṁ. (pts note)
Diese Wesen, die Erkenntnis besitzen, gehen nicht zu einem künftigen Leben.“

‘Siyā aññenapi …pe…
aññenapi → aññenapi pariyāyena (sya-all)
„‚Könnte es noch eine andere Art geben, die Paare zu betrachten?‘ …
kathañca siyā?Und wie könnte das sein? Yaṁ kiñci dukkhaṁ sambhoti sabbaṁ saṅkhārapaccayāti, ayamekānupassanā.
yaṁ kiñci → yaṅkiñci (th)
‚Alles Leiden, das entsteht, ist durch Willensbildungsprozesse bedingt‘: Das ist die erste Betrachtung.
Saṅkhārānaṁ tveva asesavirāganirodhā natthi dukkhassa sambhavoti, ayaṁ dutiyānupassanā.
saṅkhārānaṁ tveva asesavirāganirodhā → saṅkhāranaṁtveva asesa virāganirodhā (bj) | natthi → n atthi (pts) | sambhavoti → sambhavo ti (pts)
‚Wenn Willensbildungsprozesse schwinden und restlos aufhören, kommt Leiden nicht zustande‘: Das ist die zweite Betrachtung.
Evaṁ sammā …pe…
sammā → sammādvayatānupassino (sya-all)
Wenn ein Mönch meditiert, indem er ein Paar von Lehren auf diese Art richtig betrachtet, kann er Erleuchtung oder Nichtwiederkehr erwarten.“
athāparaṁ etadavoca satthā:
athāparaṁ → Bai omit athāparaṁ. (pts note) | etadavoca → etad avoca (pts)
Und der Heilige, der Lehrer, fuhr fort:

“Yaṁ kiñci dukkhaṁ sambhoti, sabbaṁ saṅkhārapaccayā;
yaṁ kiñci → yaṅkiñci (th) saṅkhārapaccayā → saṁkhārapaccayā (pts)
„Alles Leiden, das entsteht, ist durch Willensbildungsprozesse bedingt.
Saṅkhārānaṁ nirodhena, natthi dukkhassa sambhavo.
saṅkhārānaṁ → saṁkhārānaṁ (pts) sambhavo → sambhavoti (bj) | sambhavo → MSS. Fsb. add ti. (pts note) | natthi → n atthi (pts)
Mit dem Aufhören der Willensbildungsprozesse kommt Leiden nicht zustande.

Etamādīnavaṁ ñatvā, dukkhaṁ saṅkhārapaccayā;
etamādīnavaṁ → etam ādīnavaṁ (pts) saṅkhārapaccayā → saṁkhārapaccayā (pts)
Er erkennt diese Gefahr, dass Leiden durch Willensbildungsprozesse bedingt ist,
Sabbasaṅkhārasamathā, saññānaṁ uparodhanā;
sabbasaṁkhārasamathā → Ba sammāsaṁkh-. (pts note) saññānaṁ → saññāya (bj, pts) | saññāya → So Ckb; Baim Pj. saññānaṁ (cf. 175a vḷ.). (pts note)
und durch das Stillen aller Willensbildungsprozesse und das Anhalten der Wahrnehmungen
Evaṁ dukkhakkhayo hoti, etaṁ ñatvā yathātathaṁ.
hoti → So Baim; Ckb yo. (pts note) etaṁ → Cb naṁ, Bai evaṁ. (pts note)
wird bei denen, die das richtig erkennen, so das Leiden aufgelöst.

Sammaddasā vedaguno, sammadaññāya paṇḍitā;
vedaguno → Bai -gūno. (pts note) samma-d-aññāya → Ba sammād-, Bi samād-. (pts note)
Die, die richtig sehen, die Wissensmeister, die Klugen, die richtig verstehen,
Abhibhuyya mārasaṁyogaṁ, na gacchanti punabbhavanti.
abhibhuyya → Ba -bhūya. (pts note) na gacchanti → nāgacchanti (bj, pts-vp-pli1) | na gacchanti → nāgacchanti (bj) | na gacchanti punabbhavanti → nāgacchanti punabbhavan ti (pts) | gacchanti → nāgacchanti (cck: sī. pī.) | nāgacchanti → Cb na gacch-. (pts note)
sie schütteln Māras Joch ab und gehen nicht zu einem künftigen Leben.“

‘Siyā aññenapi …pe…
aññenapi → aññenapi pariyāyena (sya-all) | aññenapi → aññena pi (pts)
„‚Könnte es noch eine andere Art geben, die Paare zu betrachten?‘ …
kathañca siyā?
kathañca → kathañ ca (pts)
Und wie könnte das sein?
Yaṁ kiñci dukkhaṁ sambhoti sabbaṁ viññāṇapaccayāti, ayamekānupassanā.
yaṁ kiñci → yaṅkiñci (th) | viññāṇapaccayāti ayamekānupassanā → viññāṇapaccayā ti ayam ekānupassanā (pts)
‚Alles Leiden, das entsteht, ist durch Bewusstsein bedingt‘: Das ist die erste Betrachtung.
Viññāṇassa tveva asesavirāganirodhā natthi dukkhassa sambhavoti, ayaṁ dutiyānupassanā.
viññāṇassa → Ckb viññāṇa. (pts note) | tveva → tv-eva (pts) | natthi → n atthi (pts) | sambhavoti → sambhavo ti (pts)
‚Wenn Bewusstsein schwindet und restlos aufhört, kommt Leiden nicht zustande‘: Das ist die zweite Betrachtung.
Evaṁ sammā …pe…
sammā → sammādvayatānupassino (sya-all)
Wenn ein Mönch meditiert, indem er ein Paar von Lehren auf diese Art richtig betrachtet, kann er Erleuchtung oder Nichtwiederkehr erwarten.“
athāparaṁ etadavoca satthā:
etadavoca → etad avoca (pts)
Und der Heilige, der Lehrer, fuhr fort:

“Yaṁ kiñci dukkhaṁ sambhoti, sabbaṁ viññāṇapaccayā;
yaṁ kiñci → yaṅkiñci (th)
„Alles Leiden, das entsteht, ist durch Bewusstsein bedingt.
Viññāṇassa nirodhena, natthi dukkhassa sambhavo.
natthi → n atthi (pts)
Mit dem Aufhören des Bewusstseins kommt Leiden nicht zustande.

Etamādīnavaṁ ñatvā, dukkhaṁ viññāṇapaccayā;
Etam → Ba evam. (pts note) | etamādīnavaṁ → etam ādīnavaṁ (pts)
Wenn er diese Gefahr erkennt, dass Leiden durch Bewusstsein bedingt ist,
Viññāṇūpasamā bhikkhu, nicchāto parinibbutoti.
viññāṇūpasamā → viññāṇupasamā (bj) | viññāṇūpasamā → Cb Bai -upa-. (pts note) parinibbutoti → parinibbuto ti (pts)
ist ein Mönch mit dem Stillen des Bewusstseins frei von Hunger, vollkommen verloschen.“

‘Siyā aññenapi …pe…
aññenapi → aññenapi pariyāyena (sya-all) | aññenapi → aññena pi (pts)
„‚Könnte es noch eine andere Art geben, die Paare zu betrachten?‘ …
kathañca siyā?
kathañca → kathañ ca (pts)
Und wie könnte das sein?
Yaṁ kiñci dukkhaṁ sambhoti sabbaṁ phassapaccayāti, ayamekānupassanā.
phassapaccayā → Bai phassassa paccayā. (pts note) | yaṁ kiñci → yaṅkiñci (th) | phassapaccayāti ayamekānupassanā → phassapaccayā ti ayam ekānupassanā (pts)
‚Alles Leiden, das entsteht, ist durch Kontakt bedingt‘: Das ist die erste Betrachtung.
Phassassa tveva asesavirāganirodhā natthi dukkhassa sambhavoti, ayaṁ dutiyānupassanā.
phassassa → Ckb phassa. (pts note) | tveva → tv-eva (pts) | natthi → n atthi (pts) | sambhavoti → sambhavo ti (pts)
‚Wenn Kontakt schwindet und restlos aufhört, kommt Leiden nicht zustande‘: Das ist die zweite Betrachtung.
Evaṁ sammā …pe…
sammā → sammādvayatānupassino (sya-all)
Wenn ein Mönch meditiert, indem er ein Paar von Lehren auf diese Art richtig betrachtet, kann er Erleuchtung oder Nichtwiederkehr erwarten.“
athāparaṁ etadavoca satthā:
etadavoca → etad avoca (pts)
Und der Heilige, der Lehrer, fuhr fort:

“Tesaṁ phassaparetānaṁ, bhavasotānusārinaṁ;
Tesam → Bai tesaṁ. (pts note) bhavasotānusārinaṁ → Ck Bi -īnaṁ. (pts note)
„Die in Kontakt verstrickt sind, die mit dem Strom des Daseins fließen
Kummaggapaṭipannānaṁ, ārā saṁyojanakkhayo.
kummaggapaṭipannānaṁ → kummaggaṁ paṭipannānaṁ (sya-all) ārā → Ck Bai arā. (pts note) | saṁyojanakkhayo → Bm -kkhayā. (pts note)
und nach dem falschen Weg üben, sind von der Auflösung der Fesseln weit entfernt.

Ye ca phassaṁ pariññāya, aññāyupasame ratā;
aññāyupasame → aññāya upasame (bj, pts-vp-pli1); paññāya upasame (sya-all) | aññāyupasame → aññāya upasame (bj, pts); paññāya upasame (sya-all) | ratā → aññāyūpasame (bj: machasaṁ) | aññāyupasame → paññāya upasame (cck: syā.) | aññāya → Bm aññāy'; Bai paññāya, Ck omits aññāya. (pts note)
Doch die, die Kontakt vollständig verstehen, die, da sie verstehen, Frieden genießen,
Te ve phassābhisamayā, nicchātā parinibbutāti.
ve → ce (bj) | te ve → tepi (sya-all) | ve → Bai teneva. (pts note) parinibbutāti → parinibbutā ti (pts)
sie sind, indem sie Kontakt erfassen, frei von Hunger, vollkommen verloschen.“

‘Siyā aññenapi …pe…
aññenapi → aññenapi pariyāyena (sya-all) | aññenapi → aññena pi (pts)
„‚Könnte es noch eine andere Art geben, die Paare zu betrachten?‘ …
kathañca siyā?
kathañca → kathañ ca (pts)
Und wie könnte das sein?
Yaṁ kiñci dukkhaṁ sambhoti sabbaṁ vedanāpaccayāti, ayamekānupassanā.
yaṁ kiñci → yaṅkiñci (th) | vedanāpaccayāti ayamekānupassanā → vedanāpaccayā ti ayam ekānupassanā (pts)
‚Alles Leiden, das entsteht, ist durch Gefühl bedingt‘: Das ist die erste Betrachtung.
Vedanānaṁ tveva asesavirāganirodhā natthi dukkhassa sambhavoti, ayaṁ dutiyānupassanā.
vedanānan → Cb -a, Bai -aṁ. (pts note) | vedanānaṁ tveva → vedanānan tv-eva (pts) | natthi → n atthi (pts) | sambhavoti → sambhavo ti (pts)
‚Wenn Gefühl schwindet und restlos aufhört, kommt Leiden nicht zustande‘: Das ist die zweite Betrachtung.
Evaṁ sammā …pe…
sammā → sammādvayatānupassino (sya-all)
Wenn ein Mönch meditiert, indem er ein Paar von Lehren auf diese Art richtig betrachtet, kann er Erleuchtung oder Nichtwiederkehr erwarten.“
athāparaṁ etadavoca satthā:
etadavoca → etad avoca (pts)
Und der Heilige, der Lehrer, fuhr fort:

“Sukhaṁ vā yadi vā dukkhaṁ, adukkhamasukhaṁ saha;
sahā → So Ck; Cb Baim saha. (pts note)
„Was man auch fühlt, glück, Schmerz
Ajjhattañca bahiddhā ca, yaṁ kiñci atthi veditaṁ.
ajjhattañca → ajjhattañ ca (pts) veditaṁ → Cb -naṁ. (pts note) | yaṁ kiñci → yaṅkiñci (th)
oder etwas Neutrales, innerlich und äußerlich –

Etaṁ dukkhanti ñatvāna, mosadhammaṁ palokinaṁ;
etaṁ → evaṁ (bj) | etaṁ → So Bi Pj.; Ckb Ba evaṁ. (pts note) | dukkhanti → dukkhan ti (pts) palokinaṁ → palokitaṁ (bj) | palokitaṁ → palokinaṁ (bj: machasaṁ) | palokinaṁ → palokitaṁ (cck: sī.) | palokinaṁ → Ckb -itaṁ. (pts note)
wenn man das als Leiden erkannt hat, als trügerisch, zerfallend,
Phussa phussa vayaṁ passaṁ, evaṁ tattha vijānati;
phussa → Bai phussā. (pts note) vijānati → vijānāti (bj); virajjati (si, pts-vp-pli1) | tattha vijānati → tatthi vijānāti (bj) | vijānāti → virajajati (bj: hemu) | vijānati → virajjati (cck: ka. sī.)
sieht man es verschwinden mit jeder Berührung: so versteht man es.
Vedanānaṁ khayā bhikkhu, nicchāto parinibbutoti.
bhikkhu nicchāto parinibbutoti → yeva natthi dukkhassa sambhavoti (sya-all) nicchāto parinibbutoti → dukkhassa sambhavoti (th) | parinibbutoti → parinibbuto ti (pts)
Mit der Auflösung der Gefühle ist ein Mönch frei von Hunger, vollkommen verloschen.“

‘Siyā aññenapi …pe…
aññenapi → aññenapi pariyāyena (sya-all) | aññenapi → aññena pi (pts)
„‚Könnte es noch eine andere Art geben, die Paare zu betrachten?‘ …
kathañca siyā?
kathañca → kathañ ca (pts)
Und wie könnte das sein?
Yaṁ kiñci dukkhaṁ sambhoti sabbaṁ taṇhāpaccayāti, ayamekānupassanā.
yaṁ kiñci → yaṅkiñci (th) | taṇhāpaccayāti ayamekānupassanā → taṇhāpaccayā ti ayam ekānupassanā (pts)
‚Alles Leiden, das entsteht, ist durch Verlangen bedingt‘: Das ist die erste Betrachtung.
Taṇhāya tveva asesavirāganirodhā natthi dukkhassa sambhavoti, ayaṁ dutiyānupassanā.
tveva → tv-eva (pts) | natthi → n atthi (pts) | sambhavoti → sambhavo ti (pts)
‚Wenn Verlangen schwindet und restlos aufhört, kommt Leiden nicht zustande‘: Das ist die zweite Betrachtung.
Evaṁ sammā …pe…
sammā → sammādvayatānupassino (sya-all)
Wenn ein Mönch meditiert, indem er ein Paar von Lehren auf diese Art richtig betrachtet, kann er Erleuchtung oder Nichtwiederkehr erwarten.“
athāparaṁ etadavoca satthā:
etadavoca → etad avoca (pts)
Und der Heilige, der Lehrer, fuhr fort:

“Taṇhādutiyo puriso, dīghamaddhāna saṁsaraṁ;
taṇhādutiyo → taṇhā dutiyo (bjt) dīghamaddhāna → dīghamaddhānaṁ (bj) | addhāna → Bai -naṁ. (pts note) | dīghamaddhāna → dīgham addhāna (pts)
„Verlangen ist eines Menschen Begleiter bei diesem langen Umherwandern.
Itthabhāvaññathābhāvaṁ, saṁsāraṁ nātivattati.Von dieser Daseinsform geht er zu einer anderen, doch entkommt er dem Umherwandern nicht.

Etamādīnavaṁ ñatvā, taṇhaṁ dukkhassa sambhavaṁ;
etamādīnavaṁ → etam ādīnavaṁ (pts) taṇhaṁ → taṇhā (bahūsu) | taṇhaṁ dukkhassa → taṇhādukkhassa (bj) | taṇhaṁ → taṇhā (sya-all, pts) | taṇhaṁ → taṇhā (bahūsu) itivuttake 15 passitabbaṁ (cck note) | taṇhā → Cb -aṁ. (pts note)
Wenn er diese Gefahr erkennt, dass Leiden durch Verlangen zustande kommt,
Vītataṇho anādāno, sato bhikkhu paribbajeti.
paribbajeti → paribbaje ti (pts)
wandert ein Mönch achtsam, ohne Verlangen, von Ergreifen frei.“

‘Siyā aññenapi …pe…
aññenapi → aññenapi pariyāyena (sya-all) | aññenapi → aññena pi (pts)
„‚Könnte es noch eine andere Art geben, die Paare zu betrachten?‘ …
kathañca siyā?
kathañca → kathañ ca (pts)
Und wie könnte das sein?
Yaṁ kiñci dukkhaṁ sambhoti sabbaṁ upādānapaccayāti, ayamekānupassanā.
yaṁ kiñci → yaṅkiñci (th) | upādānapaccayāti ayamekānupassanā → upādānapaccayā ti ayam ekānupassanā (pts)
‚Alles Leiden, das entsteht, ist durch Ergreifen bedingt‘: Das ist die erste Betrachtung.
Upādānānaṁ tveva asesavirāganirodhā natthi dukkhassa sambhavoti, ayaṁ dutiyānupassanā.
Upādānānaṁ → upādānassa (sya-all, mr) | upādānānaṁ → upādānassa (sya-all) | Upādānānaṁ → upādānassa (cck: syā. ka.) | upādānānan → Bai -dānassa. (pts note) | upādānānaṁ tveva → upādānānan tv-eva (pts) | natthi → n atthi (pts) | sambhavoti → sambhavo ti (pts)
‚Wenn Ergreifen schwindet und restlos aufhört, kommt Leiden nicht zustande‘: Das ist die zweite Betrachtung.
Evaṁ sammā …pe…
sammā → sammādvayatānupassino (sya-all)
Wenn ein Mönch meditiert, indem er ein Paar von Lehren auf diese Art richtig betrachtet, kann er Erleuchtung oder Nichtwiederkehr erwarten.“
athāparaṁ etadavoca satthā:
etadavoca → etad avoca (pts)
Und der Heilige, der Lehrer, fuhr fort:

“Upādānapaccayā bhavo, bhūto dukkhaṁ nigacchati;
upādānapaccayā → upādāna paccayā (bjt) bhūto → Bi -ā. (pts note)
„Ergreifen ist die Bedingung für fortgesetztes Dasein; wer da ist, stürzt in Leiden.
Jātassa maraṇaṁ hoti, eso dukkhassa sambhavo.
maraṇaṁ → maraṇam (pts)
Der Tod kommt zu denen, die geboren sind – so kommt Leiden zustande.

Tasmā upādānakkhayā, sammadaññāya paṇḍitā;
upādānakkhayā → Bai -dānakhayā. (pts note) paṇḍitā → Ba adds ca. (pts note) | sammadaññāya → samma-d-aññāya (pts)
Mit der Auflösung des Ergreifens erkennen daher die Klugen, die richtig verstehen,
Jātikkhayaṁ abhiññāya, na gacchanti punabbhavanti.
jātikkhayaṁ → Bai -tikhayaṁ (Bi -tidhayaṁ?). (pts note) na gacchanti → nāgacchanti (bj) | na gacchanti punabbhavanti → nāgacchanti punabbhavan ti (pts) | punabbhavanti → na gacchanti punabbhavaṁ (bj: machasaṁ)
unmittelbar das Ende der Wiedergeburt und gehen nicht zu einem künftigen Leben.“

‘Siyā aññenapi …pe…
aññenapi → aññenapi pariyāyena (sya-all) | aññenapi → aññena pi (pts)
„‚Könnte es noch eine andere Art geben, die Paare zu betrachten?‘ …
kathañca siyā?
kathañca → kathañ ca (pts)
Und wie könnte das sein?
Yaṁ kiñci dukkhaṁ sambhoti sabbaṁ ārambhapaccayāti, ayamekānupassanā.
ārambhapaccayā → Bai ārabbh- (passim). (pts note) | yaṁ kiñci → yaṅkiñci (th) | ārambhapaccayāti ayamekānupassanā → ārambhapaccayā ti ayam ekānupassanā (pts)
‚Alles Leiden, das entsteht, ist durch das Anstoßen einer Handlung bedingt‘: Das ist die erste Betrachtung.
Ārambhānaṁ tveva asesavirāganirodhā natthi dukkhassa sambhavoti, ayaṁ dutiyānupassanā.
ārambhānaṁ tveva → ārambhānan tv-eva (pts) | natthi → n atthi (pts) | sambhavoti → sambhavo ti (pts)
‚Wenn Anstoßen von Handlungen schwindet und restlos aufhört, kommt Leiden nicht zustande‘: Das ist die zweite Betrachtung.
Evaṁ sammā …pe…
sammā → sammādvayatānupassino (sya-all)
Wenn ein Mönch meditiert, indem er ein Paar von Lehren auf diese Art richtig betrachtet, kann er Erleuchtung oder Nichtwiederkehr erwarten.“
athāparaṁ etadavoca satthā:
etadavoca → etad avoca (pts)
Und der Heilige, der Lehrer, fuhr fort:

“Yaṁ kiñci dukkhaṁ sambhoti, sabbaṁ ārambhapaccayā;
yaṁ kiñci → yaṅkiñci (th)
„Alles Leiden, das entsteht, ist durch das Anstoßen einer Handlung bedingt.
Ārambhānaṁ nirodhena, natthi dukkhassa sambhavo.
natthi → n atthi (pts)
Mit dem Aufhören des Anstoßens kommt Leiden nicht zustande.

Etamādīnavaṁ ñatvā, dukkhaṁ ārambhapaccayā;
etamādīnavaṁ → etam ādīnavaṁ (pts)
Wenn er diese Gefahr erkennt, dass Leiden durch Anstoßen zustande kommt,
Sabbārambhaṁ paṭinissajja, anārambhe vimuttino.
anārambhe vimuttino → anārambhavimuttino (bj) | anārambhavimuttino → anārambhe vimuttino (bj: bahūsu) | anārambhe vimuttino → anārambhe-vimut tino (pts)
und indem er alles Anstoßen aufgibt, ist er im Hinblick auf Anstoßen befreit.

Ucchinnabhavataṇhassa, santacittassa bhikkhuno;Für einen Mönch mit friedvollem Geist, der Verlangen nach fortgesetztem Dasein abgeschnitten hat, Vikkhīṇo jātisaṁsāro, natthi tassa punabbhavoti.
Vikkhīṇo → vitiṇṇo (bj, pts-vp-pli1) | vikkhīṇo → vitiṇṇo (bj, pts) | Vikkhīṇo → vitiṇṇo (cck: sī.) | vitiṇṇo → Ba vikiṇo, Bi vikhiṇo. (pts note) natthi → n atthi (pts) | punabbhavoti → punabbhavo ti (pts)
ist das Umherwandern durch Geburten beendet, künftige Leben wird es für ihn nicht mehr geben.“

‘Siyā aññenapi …pe…
aññenapi → aññenapi pariyāyena (sya-all) | aññenapi → aññena pi (pts)
„‚Könnte es noch eine andere Art geben, die Paare zu betrachten?‘ …
kathañca siyā?
kathañca → kathañ ca (pts)
Und wie könnte das sein?
Yaṁ kiñci dukkhaṁ sambhoti sabbaṁ āhārapaccayāti, ayamekānupassanā.
ekānupassanā → Ckb add ti. (pts note) | yaṁ kiñci → yaṁkiñci (bjt) | yaṁ kiñci → yaṅkiñci (th) | āhārapaccayāti ayamekānupassanā → āhārapaccayā ti ayam ekānupassanā (pts)
‚Alles Leiden, das entsteht, ist durch Nahrung bedingt‘: Das ist die erste Betrachtung.
Āhārānaṁ tveva asesavirāganirodhā natthi dukkhassa sambhavoti, ayaṁ dutiyānupassanā.
āhārānan → Bai -aṁ. (pts note) | āhārānaṁ tveva → āhārānan tv-eva (pts) | natthi → n atthi (pts) | sambhavoti → sambhavo ti (pts)
‚Wenn Nahrung schwindet und restlos aufhört, kommt Leiden nicht zustande‘: Das ist die zweite Betrachtung.
Evaṁ sammā …pe…
sammā → sammādvayatānupassino (sya-all)
Wenn ein Mönch meditiert, indem er ein Paar von Lehren auf diese Art richtig betrachtet, kann er Erleuchtung oder Nichtwiederkehr erwarten.“
athāparaṁ etadavoca satthā:
etadavoca → etad avoca (pts)
Und der Heilige, der Lehrer, fuhr fort:

“Yaṁ kiñci dukkhaṁ sambhoti, sabbaṁ āhārapaccayā;
yaṁ kiñci → yaṅkiñci (th)
„Alles Leiden, das entsteht, ist durch Nahrung bedingt.
Āhārānaṁ nirodhena, natthi dukkhassa sambhavo.
natthi → n atthi (pts)
Mit dem Aufhören der Nahrung kommt Leiden nicht zustande.

Etamādīnavaṁ ñatvā, dukkhaṁ āhārapaccayā;
Etam → Bi evam. (pts note) | etamādīnavaṁ → etam ādīnavaṁ (pts)
Wenn er diese Gefahr erkennt, dass Leiden durch Nahrung zustande kommt,
Sabbāhāraṁ pariññāya, sabbāhāramanissito.
sabbāhāraṁ → sabbāhāre (sya-all) | sabbāhāraṁ → Ba -ra. (pts note) sabbāhāramanissito → sabbāhāram anissito (pts)
und indem er alle Nahrung vollständig versteht, ist er von jeder Nahrung unabhängig.

Ārogyaṁ sammadaññāya, āsavānaṁ parikkhayā;
sammadaññāya → samma-d-aññāya (pts)
Wenn er den Gesundheitszustand richtig verstanden hat und nach Abschätzung Gebrauch macht, standhaft in Grundsätzen,
Saṅkhāya sevī dhammaṭṭho, saṅkhyaṁ nopeti vedagūti.
sevī → sevi (bj) | sevī → Cb Baim -i. (pts note) | saṅkhāya → saṁkhāya (pts) saṅkhyaṁ nopeti → saṅkhaṁ nopeti (bj); saṅkhyannopeti (sya-all); saṅkhaṁ na upeti (pts-vp-pli1) | saṅkhyaṁ → saṅkhaṁ (bj) | saṅkhyaṁ nopeti → saṅkhayannopeti (sya-all) | saṅkhyaṁ → saṅkhaṁ (cck: sī. pī.) | saṁkhaṁ → Ba sakhyaṁ, Bim saṅkhyaṁ. (pts note) | upeti → Bai Fsb. nopeti. (pts note) | saṅkhyaṁ nopeti vedagūti → saṁkhaṁ na upeti vedagū ti (pts)
ist ein Wissensmeister, indem er die Befleckungen auflöst, nicht zu berechnen.“

‘Siyā aññenapi …pe…
aññenapi → aññenapi pariyāyena (sya-all) | aññenapi → aññena pi (pts)
„‚Könnte es noch eine andere Art geben, die Paare zu betrachten?‘ …
kathañca siyā?
kathañca → kathañ ca (pts)
Und wie könnte das sein?
Yaṁ kiñci dukkhaṁ sambhoti sabbaṁ iñjitapaccayāti, ayamekānupassanā.
yaṁ kiñci → yaṅkiñci (th) | iñjitapaccayāti ayamekānupassanā → iñjitapaccayā ti ayam ekānupassanā (pts)
‚Alles Leiden, das entsteht, ist durch Bewegung bedingt‘: Das ist die erste Betrachtung.
Iñjitānaṁ tveva asesavirāganirodhā natthi dukkhassa sambhavoti, ayaṁ dutiyānupassanā.
iñjitānan → Bai -aṁ. (pts note) | iñjitānaṁ tveva → iñjitānan tv-eva (pts) | natthi → n atthi (pts) | sambhavoti → sambhavo ti (pts)
‚Wenn Bewegung schwindet und restlos aufhört, kommt Leiden nicht zustande‘: Das ist die zweite Betrachtung.
Evaṁ sammā …pe…
sammā → sammādvayatānupassino (sya-all)
Wenn ein Mönch meditiert, indem er ein Paar von Lehren auf diese Art richtig betrachtet, kann er Erleuchtung oder Nichtwiederkehr erwarten.“
athāparaṁ etadavoca satthā:
etadavoca → etad avoca (pts)
Und der Heilige, der Lehrer, fuhr fort:

“Yaṁ kiñci dukkhaṁ sambhoti, sabbaṁ iñjitapaccayā;
yaṁ kiñci → yaṅkiñci (th)
„Alles Leiden, das entsteht, ist durch Bewegung bedingt.
Iñjitānaṁ nirodhena, natthi dukkhassa sambhavo.
sambhavo → Bai add ti. (pts note) | natthi → n atthi (pts)
Mit dem Aufhören der Bewegung kommt Leiden nicht zustande.

Etamādīnavaṁ ñatvā, dukkhaṁ iñjitapaccayā;
Etam → Ba evam. (pts note) | etamādīnavaṁ → etam ādīnavaṁ (pts)
Wenn er diese Gefahr erkennt, dass Leiden durch Bewegung zustande kommt,
Tasmā hi ejaṁ vossajja, saṅkhāre uparundhiya;
hi → (pts) | ejaṁ → Bm evaṁ. (pts note) | vossajja → Cb vossajjaṁ, Ba vosajja, Bi vosajjā, Bm vossajjiya. (pts note) uparundhiya → uparundhiyā (sya-all) | uparundhiya → Baim -ruddhiyā. (pts note) | saṅkhāre → saṁkhāre (pts)
würde daher ein Mönch achtsam wandern, nachdem er Bewegung aufgegeben
Anejo anupādāno, sato bhikkhu paribbajeti.
sato → tato (sya-all) | paribbajeti → paribbaje ti (pts)
und Willensbildungsprozesse angehalten hat, unbewegt, von Ergreifen frei.“

‘Siyā aññenapi …pe…
aññenapi → aññenapi pariyāyena (sya-all) | aññenapi → aññena pi (pts)
„‚Könnte es noch eine andere Art geben, die Paare zu betrachten?‘ …
kathañca siyā?
ca → Bai kathaṁ, omitting ca. (pts note) | kathañca → kathañ ca (pts)
Und wie könnte das sein?
Nissitassa calitaṁ hotīti, ayamekānupassanā.
ayamekānupassanā → aya mekānupassanā (bjt) | hotīti ayamekānupassanā → hotī ti ayam ekānupassanā (pts)
‚Für den Abhängigen gibt es Regung‘: Das ist die erste Betrachtung.
Anissito na calatīti, ayaṁ dutiyānupassanā.
calatīti → calatī ti (pts)
‚Für den Unabhängigen gibt es keine Regung‘: Das ist die zweite Betrachtung.
Evaṁ sammā …pe…
sammā → sammādvayatānupassino (sya-all) | + → vatvā sugato (bjt)
Wenn ein Mönch meditiert, indem er ein Paar von Lehren auf diese Art richtig betrachtet, kann er Erleuchtung oder Nichtwiederkehr erwarten.“
athāparaṁ etadavoca satthā:
etadavoca → etad avoca (pts)
Und der Heilige, der Lehrer, fuhr fort:

“Anissito na calati, nissito ca upādiyaṁ;
upādiyaṁ → Bi -ya. (pts note)
„Für den Unabhängigen gibt es keine Regung. der Abhängige ergreift,
Itthabhāvaññathābhāvaṁ, saṁsāraṁ nātivattati.
itthabhāvaññathābhāvaṁ → Bai -aññatthā-. (pts note)
von dieser Daseinsform geht er zu einer anderen, aber entkommt dem Umherwandern nicht.

Etamādīnavaṁ ñatvā, nissayesu mahabbhayaṁ;
etamādīnavaṁ → etam ādīnavaṁ (pts)
Wenn er diese Gefahr erkennt, die große Furcht durch Abhängigkeiten,
Anissito anupādāno, sato bhikkhu paribbajeti.
anissito → Ck omits anissito. (pts note) paribbajeti → paribbaje ti (pts)
würde ein Mönch achtsam wandern, unabhängig, von Ergreifen frei.“

‘Siyā aññenapi …pe…
aññenapi → aññenapi pariyāyena (sya-all) | aññenapi → aññena pi (pts)
„‚Könnte es noch eine andere Art geben, die Paare zu betrachten?‘ …
kathañca siyā?
kathañca → kathañ ca (pts)
Und wie könnte das sein?
Rūpehi, bhikkhave, arūpā santatarāti, ayamekānupassanā.
arūpā → āruppā (bj) | āruppā → arūpā (bj: machasaṁ) | arūpā → āruppā (cck: sī. pī.) | āruppā → So Ckb Pj.; Bai ruppehi . . . arūpā. (pts note)
‚Formlose Zustände sind friedvoller als Formen‘: Das ist die erste Betrachtung.
Arūpehi nirodho santataroti, ayaṁ dutiyānupassanā.
arūpehi → āruppehi (bj) | āruppehi → arūpehi (bj: machasaṁ) | āruppehi → Bi ar-. (pts note) | santataroti → santataro ti (pts)
‚Das Aufhören ist friedvoller als formlose Zustände‘: Das ist die zweite Betrachtung.
Evaṁ sammā …pe…
sammā → sammādvayatānupassino (sya-all)
Wenn ein Mönch meditiert, indem er ein Paar von Lehren auf diese Art richtig betrachtet, kann er Erleuchtung oder Nichtwiederkehr erwarten.“
athāparaṁ etadavoca satthā:
etadavoca → etad avoca (pts)
Und der Heilige, der Lehrer, fuhr fort:

“Ye ca rūpūpagā sattā, ye ca arūpaṭṭhāyino;
ca → Ck Ba omit ca. (pts note) arūpaṭṭhāyino → āruppavāsino (bj, pts-vp-pli1) | ca arūpaṭṭhāyino → va āruppavāsino (bj) | āruppavāsino → arūpaṭaṭhāyino (bj: machasaṁ) | arūpaṭṭhāyino → āruppavāsino (cck: sī. pī.) | āruppavāsino → Bi āruppaṭṭhāyino, Ba -dhāyino corr. from -dhārino, Bm arūpaṭhāyino. (pts note)
„Es gibt Wesen im Reich der leuchtenden Form, andere stecken im Formlosen fest.
Nirodhaṁ appajānantā, āgantāro punabbhavaṁ.
appajānantā → Bi -o. (pts note) āgantāro → āgantāro te (sya-all)
Wenn sie das Aufhören nicht verstehen, kehren sie zu künftigen Leben zurück.

Ye ca rūpe pariññāya, arūpesu asaṇṭhitā;
asaṇṭhitā → susaṇṭhitā (bj, sya-all, pts-vp-pli1) | asaṇṭhitā → susaṇṭhitā (cck: sī. syā. pī.) | susaṇṭhitā → Baim āruppesu (Bm arūpesu) asaṇṭhitā. (pts note)
Doch die, die Form vollständig verstanden haben und nicht im Formlosen stecken bleiben,
Nirodhe ye vimuccanti, te janā maccuhāyinoti.
ye vimuccanti → yeva muccanti (sya-all) | vimuccanti → Ck omits ye; Bai nirodhe (in Ba -a) yeva ruccanti. (pts note) te janā maccuhāyinoti → to jana maccu hāyinoti (bj) | maccuhāyinoti → maccuhāyino ti (pts)
die im Aufhören befreit sind, sie haben den Tod bezwungen.“

‘Siyā aññenapi …pe…
aññenapi → aññenapi pariyāyena (sya-all) | pi → Bai pi pariyāyena -la-. (pts note) | aññenapi → aññena pi (pts)
„‚Könnte es noch eine andere Art geben, die Paare zu betrachten?‘ …
kathañca siyā?
kathañca → kathañ ca (pts)
Und wie könnte das sein?
Yaṁ, bhikkhave, sadevakassa lokassa samārakassa sabrahmakassa sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya idaṁ saccanti upanijjhāyitaṁ tadamariyānaṁ etaṁ musāti yathābhūtaṁ sammappaññāya sudiṭṭhaṁ, ayamekānupassanā.
suddiṭṭhaṁ → Baim sudiṭṭham throughout, cf. 147a. (pts note) | sadevamanussāya → sadeva manussāya (bjt) | yathābhūtaṁ → yathā bhūtaṁ (bjt) | saccanti → saccan ti (pts) | tadamariyānaṁ → tadam ariyānaṁ (pts) | musāti → musā ti (pts) | sammappaññāya sudiṭṭhaṁ ayamekānupassanā → samma-ppaññāya suddiṭṭhaṁ ayam ekānupassanā (pts)
‚Worauf diese Welt mit ihren Göttern, Māras und Brahmās, unter dieser Bevölkerung mit ihren Asketen und Brahmanen, Göttern und Menschen – worauf sie den Geist als wahr richtet, von dem haben die Edlen mit rechter Weisheit klar gesehen, dass es falsch ist‘: Das ist die erste Betrachtung.
Yaṁ, bhikkhave, sadevakassa …pe… sadevamanussāya idaṁ musāti upanijjhāyitaṁ, tadamariyānaṁ etaṁ saccanti yathābhūtaṁ sammappaññāya sudiṭṭhaṁ, ayaṁ dutiyānupassanā.
--pe-- → Bai -la-. (pts note) | samma-ppaññāya → Bai sama-. (pts note) | musāti → musā ti (pts) | tadamariyānaṁ → tadam ariyānaṁ (pts) | saccanti → saccan ti (pts) | sammappaññāya sudiṭṭhaṁ → samma-ppaññāya suddiṭṭhaṁ (pts)
‚Worauf diese Welt den Geist als falsch richtet, von dem haben die Edlen mit rechter Weisheit klar gesehen, dass es wahr ist‘: Das ist die zweite Betrachtung.
Evaṁ sammā …pe…
sammā → sammādvayatānupassino (sya-all)
Wenn ein Mönch meditiert, indem er ein Paar von Lehren auf diese Art richtig betrachtet, kann er Erleuchtung oder Nichtwiederkehr erwarten.“
athāparaṁ etadavoca satthā:
etadavoca → etad avoca (pts)
Und der Heilige, der Lehrer, fuhr fort:

“Anattani attamāniṁ, passa lokaṁ sadevakaṁ;
attamāniṁ → attamānī (sya-all); attamānaṁ (pts-vp-pli1, mr) | attamāniṁ → attamānī (cck: syā.); attamānaṁ (cck: pī. ka.) | Anattani → Cb anantāni. (pts note) | attamānaṁ → So Ckb Bm Pj. (=anattani nāmarūpe attamāniṁ). Bai Fsb. attamāni. (pts note)
„Sieh’ wie die Welt mit ihren Göttern was ohne Selbst ist, sich als Selbst vorstellt;
Niviṭṭhaṁ nāmarūpasmiṁ, idaṁ saccanti maññati.
niviṭṭhaṁ → Bai -ṭṭha. (pts note) saccanti → saccan ti (pts)
an Namen und Form gewöhnt, denkt sie, das sei die Wahrheit.

Yena yena hi maññanti, tato taṁ hoti aññathā;
aññathā → Cb Ba hoit-m-aññathā. (pts note)
Denn was man sich auch darunter vorstellt, es stellt sich als etwas anderes heraus.
Tañhi tassa musā hoti, mosadhammañhi ittaraṁ.
taṁ → Ck ta, Baim tañ (pts note) | tañhi → taṁ hi (bjt, pts) mosadhammaṁ → Bai -añ. (pts note) | mosadhammañhi → mosadhammaṁ hi (bjt, pts)
Das ist es, was daran falsch ist, das Kurzlebige ist von trügerischer Natur.

Amosadhammaṁ nibbānaṁ, tadariyā saccato vidū;
vidū → viduṁ (bj) | ariyā → Bai taṁ siyā. (pts note) | tadariyā → tad ariyā (pts)
Das, was eine untrügliche Natur hat, das Erlöschen, kennen die Edlen als Wahrheit.
Te ve saccābhisamayā, nicchātā parinibbutāti.
ve → Bai te te, Bm te va. (pts note) parinibbutāti → parinibbutā ti (pts)
Da sie die Wahrheit erfasst haben, sind sie frei von Hunger, vollkommen verloschen.“

‘Siyā aññenapi pariyāyena sammā dvayatānupassanā’ti, iti ce, bhikkhave, pucchitāro assu;
ti → Bai omit ti. (pts note) | sammā dvayatānupassanāti → sammādvayatānupassanāti (th) | aññenapi → aññena pi (pts) | sammā dvayatānupassanāti → sammā-dvayatānupassanā ti (pts)
„Angenommen, Mönche und Nonnen, sie würden euch fragen: ‚Könnte es noch eine andere Art geben, die Paare zu betrachten?‘,
‘siyā’tissu vacanīyā.
vacanīyā → Ckb -yaṁ. (pts note) | siyātissu → siyā ti ssu (pts)
dann sollt ihr antworten: ‚Das könnte es.‘
Kathañca siyā?
kathañca → kathañ ca (pts)
Und wie könnte das sein?
Yaṁ, bhikkhave, sadevakassa lokassa samārakassa sabrahmakassa sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya idaṁ sukhanti upanijjhāyitaṁ, tadamariyānaṁ etaṁ dukkhanti yathābhūtaṁ sammappaññāya sudiṭṭhaṁ, ayamekānupassanā.
sukhanti → dukkhanti (bj)
‚Worauf diese Welt mit ihren Göttern, Māras und Brahmās, unter dieser Bevölkerung mit ihren Asketen und Brahmanen, Göttern und Menschen – worauf sie den Geist als Glück richtet, von dem haben die Edlen mit rechter Weisheit klar gesehen, dass es Leiden ist‘: Das ist die erste Betrachtung.
Yaṁ, bhikkhave, sadevakassa …pe… sadevamanussāya idaṁ dukkhanti upanijjhāyitaṁ tadamariyānaṁ etaṁ sukhanti yathābhūtaṁ sammappaññāya sudiṭṭhaṁ, ayaṁ dutiyānupassanā.
sadevakassa → sadevakassa lokassa (sya-all) | dukkhanti → sukhan ti (pts) | sukhanti → dukkhan ti (pts) | samma-ppaññāya → Bai sa(m)mā-pañ-. (pts note) | sadevakassa → Bai add -la-. (pts note) | samma-ppaññāya → Bai sama-pañ-. (pts note) | pe → spelled out in full (pts) | tadamariyānaṁ → tadam ariyānaṁ (pts) | sukhanti → sukan ti (pts) | sammappaññāya sudiṭṭhaṁ → samma-ppaññāya suddiṭṭhaṁ (pts)
‚Worauf diese Welt den Geist als Leiden richtet, von dem haben die Edlen mit rechter Weisheit klar gesehen, dass es Glück ist‘: Das ist die zweite Betrachtung.
Evaṁ sammā dvayatānupassino kho, bhikkhave, bhikkhuno appamattassa ātāpino pahitattassa viharato dvinnaṁ phalānaṁ aññataraṁ phalaṁ pāṭikaṅkhaṁ—
kho → Bi vo. (pts note) | pāṭikaṁkhaṁ → Ck pāti-, Cb paṭi-. (pts note) | sammā dvayatānupassino → sammādvayatānupassino (th) | sammā dvayatānupassino → sammā-dvayatānupassino (pts)
Wenn ein Mönch meditiert, indem er ein Paar von Lehren auf diese Art richtig betrachtet – beflissen, eifrig und entschlossen –, kann er eins von zwei Ergebnissen erwarten:
diṭṭheva dhamme aññā, sati vā upādisese anāgāmitāti.
diṭṭheva → diṭṭhe va (pts) | anāgāmitāti → anāgāmitā ti (pts)
Erleuchtung in diesem Leben, oder, wenn ein Rest da ist, Nichtwiederkehr.“
Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)
Das sagte der Buddha.
Idaṁ vatvāna sugato athāparaṁ etadavoca satthā:
vatvā → Bi adds ca. * to * Bi yāvat'; iṭṭhan ti. (pts note) | etadavoca → etad avoca (pts)
Und der Heilige, der Lehrer, fuhr fort:

“Rūpā saddā rasā gandhā, phassā dhammā ca kevalā;
+ → gandhā (th)
„Bilder, Töne, Gerüche, Geschmäcke berührungen und Vorstellungen – sie alle –
Iṭṭhā kantā manāpā ca, yāvatatthīti vuccati.
yāvatatthīti → yāvatatthiti (bj) | vuccati → Cb vuccatī ti. (pts note) | yāvatatthīti → yāvat atthī ti (pts)
sind erwünscht, willkommen und angenehm, solange man sagen kann, sie bestehen.

Sadevakassa lokassa, ete vo sukhasammatā;
ete → Bi etaṁ. {cross} to {cross} Pj.=paṭilomam idaṁ dassanaṁ hoti (S. IV 12721) (pts note)
Denn in der ganzen Welt mit ihren Göttern erachten sie das als Glück.
Yattha cete nirujjhanti, taṁ nesaṁ dukkhasammataṁ.
cete → ce te (bjt) | cete → ete (pts) nesaṁ → tesaṁ (bj)
Und wenn sie aufhören, erachten sie das als Leiden.

Sukhanti diṭṭhamariyehi, sakkāyassuparodhanaṁ;
sukhanti diṭṭhamariyehi → sukhan ti diṭṭham ariyehi (pts) sakkāyassuparodhanaṁ → sakkāyass uparodhanaṁ (pts)
Das Anhalten substanzieller Wirklichkeit haben die Edlen als Glück erkannt.
Paccanīkamidaṁ hoti, sabbalokena passataṁ.
paccanīkamidaṁ → paccanīkam idaṁ (pts) passataṁ → passantaṁ (pts) | passantaṁ → Pj. passatan ti passantānaṁ, paṇḍitānan ti vuttaṁ hoti. (pts note)
Diese Einsicht, die die Sehenden haben, widerspricht der ganzen Welt.

Yaṁ pare sukhato āhu, tadariyā āhu dukkhato;
tadariyā → tad ariyā (pts)
Was andere als Glück bezeichnen, bezeichnen die Edlen als Leiden.
Yaṁ pare dukkhato āhu, tadariyā sukhato vidū.
dukkhato → Cb dukhato. (pts note) vidū → viduṁ (bj) | tadariyā → tad ariyā (pts)
Was andere als Leiden bezeichnen, bezeichnen die Edlen als Glück.

Passa dhammaṁ durājānaṁ, sampamūḷhetthaviddasu;
passa → Cb tassa. (pts note) sampamūḷhetthaviddasu → sampamūḷhettha aviddasu (bj); sampamūḷhettha aviddasū (pts-vp-pli1); sammūḷhettha aviddasu (?) | sampamūḷhetthaviddasu → sampamūḷhettha aviddasu (bj); sampamūḷhettha aviddasū (sya-all, pts) | sampamūḷhetthaviddasu → sampamūḷhettha aviddasu (cck: sī. pī.); sammūḷhettha aviddasu (cck: ?) | aviddasū → So Pj-; Ckb Bm -su, Bai etth'; avindassu. (pts note) | sampamūḷhetthaviddasu → sampamūḷh ettha aviddasū (pts)
Sieh’, diese Lehre ist schwer zu verstehen, sie verwirrt die Unwissenden.
Nivutānaṁ tamo hoti, andhakāro apassataṁ.Dunkelheit herrscht für die, die ummantelt sind; schwärze herrscht für die, die nicht sehen.

Satañca vivaṭaṁ hoti, āloko passatāmiva;
satañca → satañ ca (pts) passatām → Bai -t(h)am. (pts note) | passatāmiva → passatām iva (pts)
Doch die Guten sind unbedeckt wie das Licht für die Sehenden.
Santike na vijānanti, magā dhammassa kovidā.
dhammass → Cb Bi maggā-, Bi ma(g)ga- corr. from ma(g)go; (Pj.= magabhūtā janā maggāmaggadhammassa sabbadhammassa vā akovidā). (pts note) | dhammassa kovidā → dhammassakovidā (bjt) | dhammassa kovidā → dhammass akovidā (pts)
Auch wenn sie nahe sind, verstehen sie nicht, diese Toren, in der Lehre nicht bewandert.

Bhavarāgaparetehi, bhavasotānusāribhi;
bhavasotānusāribhi māradheyyānupannehi → bhavasotānusārihi māradheyyānuppannehi (sya-all) | bhavasotānusāribhi → bhavasotānusārihi (pts)
In den Wunsch nach fortgesetztem Dasein sind sie verstrickt, fließen im Strom des Daseins;
Māradheyyānupannehi, nāyaṁ dhammo susambudho.
māradheyyānupannehi → Baim -bhi. (pts note) | māradheyyānupannehi → māradheyyānuppannehi (th) susambudho → Bai -ddho. (pts note)
in Māras Machtbereich sind sie verstrickt: sie können diese Lehre nicht wirklich verstehen.

Ko nu aññatra mariyehi, padaṁ sambuddhumarahati;
mariyehi → ariyehi (sya-all) | aññatra-m-ariyehi → Bm -bhi, Bai aññatra ariye{(b)hi.} (pts note) | aññatra mariyehi → aññatramariyehi (my) sambuddhumarahati → sambuddhamarahati (sya-all) | sambuddhum → So Bim Pj.; Ck paraṁ sambuddhuṁ, Cb parama(ṁ) sambuddham, Ba padaṁ sambuddham. (pts note) | sambuddhumarahati → sambuddhum arahati (pts)
Wer außer den Edlen ist in der Lage, diesen Zustand zu verstehen?
Yaṁ padaṁ sammadaññāya, parinibbanti anāsavā”ti.
sammadaññāya → samma-d-aññāya (pts) anāsavāti → anāsavā ti (pts)
Wenn sie diesen Zustand richtig verstanden haben, erlöschen die Unbefleckten vollkommen.“

Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)
Das sagte der Buddha.
Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.
bhikkhū → bhikkhu (bj) | abhinandunti imasmiñca → abhinanduṁ imasmiṁ kho (pts) | abhinanduṁ → In Cb corr. from -nandun ti; Bai -nandanti. (pts note)
Zufrieden begrüßten die Mönche und Nonnen die Worte des Buddha.
Imasmiñca pana veyyākaraṇasmiṁ bhaññamāne saṭṭhimattānaṁ bhikkhūnaṁ anupādāya āsavehi cittāni vimucciṁsūti.
Imasmiñca → imasmiṁ kho (bj, pts-vp-pli1) | imasmiñca → imasmiṁ kho (bj) | ca → imasmiṁ kho (cck: sī.) | vimucciṁsū → Bai -muccisū. (pts note) | imasmiñca → imasmiṁ ca (my) | vimucciṁsūti → vimucciṁsū ti dvayatānupassanāsuttaṁ niṭṭhitaṁ tass uddānaṁ (pts)
Und während diese Lehrrede gesprochen wurde, wurde der Geist von sechzig Mönchen und Nonnen durch Nicht-Ergreifen von den Befleckungen befreit.

Dvayatānupassanāsuttaṁ dvādasamaṁ.
+ → niṭṭhitaṁ (my) | dvayatānupassanāsuttaṁ dvādasamaṁ → dvayatānupassanā suttaṁ niṭṭhitaṁ (bjt) | + → tatruddānaṁ (th)

Tassuddānaṁ

Saccaṁ upadhi avijjā ca, saṅkhāre viññāṇapañcamaṁ;
avijjā → avijjañ (pts) saṅkhāre viññāṇapañcamaṁ → saṅkhāra viññāṇa pañcamaṁ (bj, sya-all) | saṅkhāre → saṁkhārā (pts) | saṁkhārā → Ckb -a, Bai -e. (pts note) | saṅkhāre viññāṇapañcamaṁ → saṅkhāraviññāṇapañcamaṁ (th)
Phassavedaniyā taṇhā, upādānārambhaāhārā;
phassa-vedaniyā → Ck -īyā; Bai -niyā(niyā)ni. (pts note) upādānārambhaāhārā → upādānaramhā āhārā (bj); upādānārambhaāharā (sya-all) | upādānārambhaāhārā iñjitaṁ calitaṁ → upādānārambhā āhārā iñjite phanditaṁ (pts) | upādānārambhā → Bai -mbha-. (pts note)
Iñjitaṁ calitaṁ rūpaṁ, saccaṁ dukkhena soḷasāti.
calitaṁ → phanditaṁ (sya-all) | rūpaṁ → Bai iñjitaphanditarūpaṁ. (pts note) | iñjitaṁ calitaṁ → iñjite phanditaṁ (pts) saccaṁ dukkhena soḷasāti → sacca-dukkhena soḷasā ti tass uddānaṁ (pts)

Mahāvaggo tatiyo.
+ → niṭṭhito (my) | + → tassavaggassuddānaṁ (bjt)

Tassuddānaṁ

Pabbajjā ca padhānañca, subhāsitañca sundari;
padhānañca → padhānā ca (th) | pabbajjā → pabbajjañ ca padhānañ (pts) sundari → sundari tathā (pts) | tathā → Only in Bai. (pts note) | sundari → pūraḷāsaṁ (bjt) | subhāsitañca sundari → subhā ca sundarī (th) | subhāsitañca → subha (pts)
Māghasuttaṁ sabhiyo ca, selo sallañca vuccati.
Māghasuttaṁ → Bai -a. (pts note) | ca → Ckb repeat Sabhiyo omitting ca. (pts note) | māghasuttaṁ → māghasuttañca (bjt) | māghasuttaṁ sabhiyo → tathā māghasuttasabhiyo (th) sallañca vuccati → sallaṁ pavuccati (sya-all, pts) | pavuccati → Bai ti vuccati. (pts note) | sallañca → sallaṁ ca (bjt)

Vāseṭṭho cāpi kokāli, nālako dvayatānupassanā;
Vāseṭṭho → Bai -ā. (pts note) | cāpi → Bai vāsi. (pts note) | vāseṭṭho cāpi → vāseṭṭhocāpi (bjt) dvayatānupassanā → dvayatānupassanaṁ (sya-all)
Dvādasetāni suttāni, mahāvaggoti vuccatīti.
etāni → Bai dvādasa tāni. (pts note) | dvādasetāni → dvādas etāni (pts) + → suttanipāte catuttho aṭṭhakavaggo paṭhamaṁ kāmasuttaṁ (th) | mahāvaggoti vuccatīti → mahāvaggo ti vuccatī ti (pts)

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch