Mahākāḷattheragāthā
“Kāḷī itthī brahatī dhaṅkarūpā, satthiñca bhetvā aparañca satthiṁ;
itthī → itthi (bj, pts) satthiñca → satthiñ ca (pts) | aparañca satthiṁ → aparañ ca satthiñ (pts)This swarthy woman [preparing a corpse for cremation] —crow-like, enormous— breaking a thigh & then the other thigh, Bāhañca bhetvā aparañca bāhaṁ, sīsañca bhetvā dadhithālakaṁva;
bāhaṁ → bāhuṁ (bj, sya1ed, sya2ed, pts2ed) | bāhaṁ → bāhuṁ (sya-all) | bāhaṁ → bāhuñca (bj: sīmu6, hemu) | bāhañca → ca (bjt) | aparañca → aparaṁ ca satthiṁ (bjt) | bāhañca → bāhañ ca (pts) | aparañca bāhaṁ → aparañ ca bāhuṁ (pts) sīsañca → ca bhetvā aparaṁ ca bāhuṁ sīsaṁ ca (bjt) | dadhithālakaṁva → dadhithālakaṁ va (bjt, pts) | sīsañca → sīsañ ca (pts)breaking an arm & then the other arm, cracking open the head, like a pot of curds, Esā nisinnā abhisandahitvā.
abhisandahitvā → abhisaddahitvā (bj, pts1ed) | abhisandahitvā → abhisaddahitvā (pts) | abhisandahitvā → abhisaddahitvā (sya-all note)she sits with them heaped up beside her.Yo ve avidvā upadhiṁ karoti, punappunaṁ dukkhamupeti mando;
avidvā → aviddhā (sya-all) | aviddhā → avidvā (sya-all note) dukkhamupeti → dukkham upeti (pts)Whoever, unknowing, makes acquisitions —the fool— returns over & over to suffering & stress. Tasmā pajānaṁ upadhiṁ na kayirā, māhaṁ puna bhinnasiro sayissan”ti.
pajānaṁ → pajā (bj: sīmu6, hemu) sayissan”ti → passissanti (mr) | māhaṁ → māhuṁ (bj) | sayissanti → sayissanti itthaṁ sudaṁ āyasmā (bj) | sayissanti mahākāḷo thero → sayissan ti (pts) | sayissa’’nti → passissanti (cck: ka.)So, discerning, don’t make acquisitions. may I never lie with my head cracked open again.
… Mahākāḷo thero ….
Mahākāḷo → mahākālo (sya1ed, sya2ed, pts1ed, pts2ed) | thero → thero gāthāyo abhāsitthāti mahākāḷattheragāthā (bj) | mahākāḷo → mahākālo (sya-all) | mahākāḷo thero → ti (pts)