Rohinītherīgāthā
Rohinītherīgāthā → rohiṇītherīgāthā (bj)
“‘Samaṇā’ti bhoti supi, ‘samaṇā’ti pabujjhasi;
Samaṇā’ti bhoti supi → bhoti tvaṁ sayasi (bj); bhoti maṁ vipassi (sya1ed, | supi → maṁ vipassi (sya-all) | samaṇāti → (pts) | sayasi → bhoti supi (bj: machasaṁ) | supi → bhoti tvaṁ sayasi (cck: sī.); bhoti maṁ vipassi (cck: syā.) pabujjhasi → paṭibujjhasi (bj, sya1ed, sya2ed, pts1ed, pts2ed) | pabujjhasi samaṇāneva → paṭibujjhasi samaṇānameva (bj, sya-all) | paṭibujjhasi → pabujjhasi (bj: machasaṁ) | pabujjhasi → paṭibujjhasi (cck: sī. syā.) | samaṇāti pabujjhasi → samaṇā ti paṭibujjhasi samaṇānam (pts)Rohiṇī’s father: You go to sleep saying, “Contemplatives.” you wake up, “Contemplatives.” Samaṇāneva kittesi, samaṇī nūna bhavissasi.
Samaṇāneva → samaṇānameva (bj, sya1ed, sya2ed, pts1ed, pts2ed) | samaṇānameva → samaṇāneva (bj: machasaṁ) | Samaṇāneva → samaṇānameva (cck: sī. syā.) | samaṇāneva → eva (pts) samaṇī nūna → samaṇī nu (mr) | nūna → samaṇī nu (cck: ka.)You praise only contemplatives. no doubt you will be a contemplative.Vipulaṁ annañca pānañca, samaṇānaṁ paveccasi;
annañca pānañca → annañ ca pānañ ca (pts) paveccasi → payacchasi (bj); pavecchasi (sya1ed, sya2ed, pts1ed, pts2ed) | paveccasi rohinī dāni → payacchasi rohiṇīdāni (bj) | paveccasi rohinī → pavecchasi rohiṇi (sya-all, pts) | payacchasi → pavecchasi (bj: machasaṁ) | paveccasi → payacchasi (cck: sī.)Abundant food & drink you give to contemplatives. Rohinī dāni pucchāmi, kena te samaṇā piyā.
rohinī dāni → rohiṇīdāni (bjt) | rohinī → rohiṇi (th, pts)Now, Rohiṇī, I ask you: why do you hold contemplatives dear?Akammakāmā alasā, paradattūpajīvino;
paradattūpajīvino → paradattopajīvino (bj, pts)They don’t like to work, they’re lazy, living off what’s given by others, Āsaṁsukā sādukāmā, kena te samaṇā piyā”.
sādukāmā → sādhukāmā (sya-all)full of hankerings, wanting delicious things: why do you hold contemplatives dear? Rohiṇī:“Cirassaṁ vata maṁ tāta, samaṇānaṁ paripucchasi;
tāta → tātaṁ (bjt) | maṁ → man (pts)For a long time, father, you’ve quizzed me about contemplatives. Tesaṁ te kittayissāmi, paññāsīlaparakkamaṁ.
tesaṁ te → tesante (th)I’ll praise to you their discernment, virtue, endeavor.Kammakāmā analasā, kammaseṭṭhassa kārakā;They do like to work, they’re not lazy. they do the best work: Rāgaṁ dosaṁ pajahanti, tena me samaṇā piyā.
rāgaṁ dosaṁ → rāgadosaṁ (sya-all)They abandon passion & anger. that’s why I hold contemplatives dear.Tīṇi pāpassa mūlāni, dhunanti sucikārino;
sucikārino → suci kārino (bjt)They rid themselves of the three evil roots, doing pure actions. Sabbaṁ pāpaṁ pahīnesaṁ, tena me samaṇā piyā.
sabbaṁ pāpaṁ → sabbapāpaṁ (sya-all) | sabbaṁ pāpaṁ pahīnesaṁ → sabbapāpaṁ pahīn esaṁ (pts)All their evil’s abandoned. that’s why I hold contemplatives dear.Kāyakammaṁ suci nesaṁ, vacīkammañca tādisaṁ;
vacīkammañca → vacīkammaṁ ca (bjt) | vacīkammañca → vacīkammañ ca (pts)Clean their bodily action, so is their verbal action. Manokammaṁ suci nesaṁ, tena me samaṇā piyā.Clean their mental action: that’s why I hold contemplatives dear.Vimalā saṅkhamuttāva, suddhā santarabāhirā;
saṅkhamuttāva → saṁkhamuttā va (pts)Spotless, like mother of pearl, pure within & without, Puṇṇā sukkāna dhammānaṁ, tena me samaṇā piyā.
sukkāna dhammānaṁ → sukkehi dhammehi (bj, sya1ed, sya2ed) | sukkāna dhammānaṁ → sukkehi dhammehi (sya-all) | dhammānaṁ → sukkehi dhammehi (cck: sī. syā. aṭṭha.)perfect in clear qualities: that’s why I hold contemplatives dear.Bahussutā dhammadharā, ariyā dhammajīvino;
dhammadharā → dhammaddharā (pts)Learned, maintaining the Dhamma, noble, living the Dhamma, Atthaṁ dhammañca desenti, tena me samaṇā piyā.
dhammañca → dhammañ ca (pts)they teach the goal & the Dhamma: that’s why I hold contemplatives dear.Bahussutā dhammadharā, ariyā dhammajīvino;
dhammadharā → dhammaddharā (pts)Learned, maintaining the Dhamma, noble, living the Dhamma, Ekaggacittā satimanto, tena me samaṇā piyā.with unified minds & mindful: that’s why I hold contemplatives dear.Dūraṅgamā satimanto, mantabhāṇī anuddhatā;Traveling far, mindful, giving counsel unruffled, Dukkhassantaṁ pajānanti, tena me samaṇā piyā.
dukkhassantaṁ → dukkhass antaṁ (pts)they discern the end of suffering: that’s why I hold contemplatives dear.Yasmā gāmā pakkamanti, na vilokenti kiñcanaṁ;
yasmā → yamhā (sya-all, pts) na → ne (bj)When they leave any village they don’t turn to look back at anything. Anapekkhāva gacchanti, tena me samaṇā piyā.
anapekkhāva → anapekkhā va (pts)How free from concern they go! that’s why I hold contemplatives dear.Na te saṁ koṭṭhe openti, na kumbhiṁ na khaḷopiyaṁ;
openti → osenti (sya-all, pts) | te saṁ → tesaṁ (my, bjt, th) khaḷopiyaṁ → khalopiyaṁ (bj); kaḷopiyaṁ (sya-all)They don’t store in a granary, pot, or basket. Pariniṭṭhitamesānā, tena me samaṇā piyā.
pariniṭṭhitamesānā → pariniṭṭhitam esānā (pts)They hunt [only] for what’s already cooked: that’s why I hold contemplatives dear.Na te hiraññaṁ gaṇhanti, na suvaṇṇaṁ na rūpiyaṁ;They take neither silver, nor gold, nor money. Paccuppannena yāpenti, tena me samaṇā piyā.They live off whatever is present: that’s why I hold contemplatives dear.
Nānākulā pabbajitā, nānājanapadehi ca;Having gone forth from different families & from different countries, Aññamaññaṁ piyāyanti, tena me samaṇā piyā”.
piyāyanti → pihayanti (mr) | piyāyanti → pihayanti (cck: ka.)still they hold one another dear: that’s why I hold contemplatives dear. Rohiṇī’s father:“Atthāya vata no bhoti, kule jātāsi rohinī;
rohinī → rohiṇī (bj); rohiṇi (sya-all) | jātāsi rohinī → jātā si rohiṇi (pts)Rohiṇī, truly for our benefit were you born in our family. Saddhā buddhe ca dhamme ca, saṅghe ca tibbagāravā.
saṅghe → saṁghe (ms2005)You have conviction in the Buddha & Dhamma, and strong respect for the Saṅgha.Tuvaṁ hetaṁ pajānāsi, puññakkhettaṁ anuttaraṁ;
hetaṁ → h etaṁ (pts)You truly discern this field of merit unexcelled. Amhampi ete samaṇā, paṭigaṇhanti dakkhiṇaṁ.
ete → ca te (bj) | amhampi → amhaṁpi (th) | amhampi → amhaṁ pi (pts) paṭigaṇhanti → patigaṇhanti (bj) | paṭigaṇhanti → paṭiggaṇhanti (th)These contemplatives will receive our offering, too,Patiṭṭhito hettha yañño, vipulo no bhavissati”;
patiṭṭhito hettha → paṭiṭṭhito h ettha (pts)for here we’ll set up our abundant sacrifice. Rohiṇī: “Sace bhāyasi dukkhassa, sace te dukkhamappiyaṁ.
dukkhamappiyaṁ → dukkham appiyaṁ (pts)If you’re afraid of pain, if you dislike pain,Upehi saraṇaṁ buddhaṁ, dhammaṁ saṅghañca tādinaṁ;
+ → buddhaṁ (th, pts) saṅghañca → saṁghañca (ms2005) | saṅghañca → saṅghañ ca (pts)go to the Buddha for refuge, go to the Dhamma & Saṅgha. Samādiyāhi sīlāni, taṁ te atthāya hehiti”.
taṁ te → tante (th) | taṁ → tan (pts)Take on the precepts: that will lead to your benefit. Rohiṇī’s father:“Upemi saraṇaṁ buddhaṁ, dhammaṁ saṅghañca tādinaṁ;
upemi → upehi (bj) | + → buddhaṁ (th, pts) saṅghañca → saṁghañca (ms2005) | saṅghañca → saṅghañ ca (pts)I go to the Buddha for refuge; I go to the Dhamma & Saṅgha. Samādiyāmi sīlāni, taṁ me atthāya hehiti.I take on the precepts: that will lead to my benefit. * * *Brahmabandhu pure āsiṁ, so idānimhi brāhmaṇo;
idānimhi → idāni mhi (pts)Before, I was a kinsman to Brahmā; now, truly a brahman. Tevijjo sottiyo camhi, vedagū camhi nhātako”.
sottiyo → sotthiyo (bj, sya-all) | sottiyo camhi → sotthiyo amhi (pts) nhātako rohinī → nhātakoti itthaṁ sudaṁ rohiṇī (bj) | camhi → amhi (pts)I’m a three-knowledge man & safe, consummate in knowledge, washed clean.
… Rohinī therī ….
Rohinī → rohiṇī (bj, sya1ed, sya2ed, pts1ed, pts2ed) | therī → therī gāthāyo abhāsīti rohiṇītherīgāthā (bj) | rohinī therī → rohiṇī (sya-all, pts)