YakkhapahārasuttaDer Hieb des Geistes
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → (sya-all) | evaṁ → evam (pts)So habe ich es gehört:
ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.Einmal hielt sich der Buddha bei Rājagaha auf, im Bambuswäldchen, am Futterplatz der Eichhörnchen.
Tena kho pana samayena āyasmā ca sāriputto āyasmā ca mahāmoggallāno kapotakandarāyaṁ viharanti.
Kapotakandarāyaṁ → C Kapotakandarāyan ti evaṁnāmake vihāre. (pts note)Zu dieser Zeit hielten sich der Ehrwürdige Sāriputta und der Ehrwürdige Mahāmoggallāna bei der Taubengrotte auf.
Tena kho pana samayena āyasmā sāriputto juṇhāya rattiyā navoropitehi kesehi abbhokāse nisinno hoti aññataraṁ samādhiṁ samāpajjitvā.Der Ehrwürdige Sāriputta saß gerade im Mondlicht unter freiem Himmel, sein Kopf war frisch rasiert, und er war in einen gewissen Versenkungszustand eingetreten.
Tena kho pana samayena dve yakkhā sahāyakā uttarāya disāya dakkhiṇaṁ disaṁ gacchanti kenacideva karaṇīyena.
dakkhiṇaṁ disaṁ → dakkhiṇadisaṁ (sya-all) | kenacideva → kena cid eva (pts)Zu dieser Zeit waren zwei befreundete Naturgeister gerade in einer Sache auf dem Weg von Norden nach Süden.
Addasaṁsu kho te yakkhā āyasmantaṁ sāriputtaṁ juṇhāya rattiyā navoropitehi kesehi abbhokāse nisinnaṁ.Sie sahen Sāriputta dort meditieren.
Disvāna eko yakkho dutiyaṁ yakkhaṁ etadavoca:
disvāna → disvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Da sagte einer der Geister zum anderen:
“paṭibhāti maṁ, samma, imassa samaṇassa sīse pahāraṁ dātun”ti.
dātunti → dātuṁti (bjt) | dātunti → dātun ti (pts)„Ich hätte Lust, Freund, diesem Asketen einen Hieb auf den Kopf zu versetzen!“
Evaṁ vutte, so yakkho taṁ yakkhaṁ etadavoca:
taṁ → tam (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Der andere Geist entgegnete:
“alaṁ, samma, mā samaṇaṁ āsādesi.
āsādesi → C mā āsādesī 'ti corrected to āpādesi mā ghātesi mā pahāraṁ dehī 'ti vuttaṁ hoti; AD āsāresi; B āsādesi; for the second time ABD āsāresi. See Cullavagga, VII. 3, 12. (pts note)„Genug, Freund, schlag den Asketen nicht!
Uḷāro so, samma, samaṇo mahiddhiko mahānubhāvo”ti.
mahānubhāvoti → mahānubhāvo ti (pts)Das ist ein bedeutender Asket, mächtig und gewaltig!“
Dutiyampi kho so yakkho taṁ yakkhaṁ etadavoca:
dutiyampi → dutiyam pi (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Zum zweiten Mal sagte der erste Geist zu dem anderen:
“paṭibhāti maṁ, samma, imassa samaṇassa sīse pahāraṁ dātun”ti.
dātunti → dātuṁti (bjt) | dātunti → dātun ti (pts)„Ich hätte Lust, Freund, diesem Asketen einen Hieb auf den Kopf zu versetzen!“
Dutiyampi kho so yakkho taṁ yakkhaṁ etadavoca:
dutiyampi → dutiyam pi (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Zum zweiten Mal entgegnete der andere Geist:
“alaṁ, samma, mā samaṇaṁ āsādesi.„Genug, Freund, schlag den Asketen nicht!
Uḷāro so, samma, samaṇo mahiddhiko mahānubhāvo”ti.Das ist ein bedeutender Asket, mächtig und gewaltig!“
Tatiyampi kho so yakkho taṁ yakkhaṁ etadavoca:
tatiyampi → tatiyam pi (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Zum dritten Mal sagte der erste Geist zu dem anderen:
“paṭibhāti maṁ, samma, imassa samaṇassa sīse pahāraṁ dātun”ti.
dātunti → dātuṁti (bjt)„Ich hätte Lust, Freund, diesem Asketen einen Hieb auf den Kopf zu versetzen!“
Tatiyampi kho so yakkho taṁ yakkhaṁ etadavoca:
tatiyampi → tatiyam pi (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Zum dritten Mal entgegnete der andere Geist:
“alaṁ, samma, mā samaṇaṁ āsādesi.„Genug, Freund, schlag den Asketen nicht!
Uḷāro so, samma, samaṇo mahiddhiko mahānubhāvo”ti.Das ist ein bedeutender Asket, mächtig und gewaltig!“
Atha kho so yakkho taṁ yakkhaṁ anādiyitvā āyasmato sāriputtattherassa sīse pahāraṁ adāsi.
anādiyitvā → anādayitvā (sya-all) | sāriputtattherassa → sāriputtatherassa (pts)Ohne auf seinen Freund zu hören, versetzte der erste Geist Sāriputta einen Hieb auf den Kopf,
Tāva mahā pahāro ahosi, api tena pahārena sattaratanaṁ vā aḍḍhaṭṭhamaratanaṁ vā nāgaṁ osādeyya, mahantaṁ vā pabbatakūṭaṁ padāleyya.
aḍḍhaṭṭhamaratanaṁ → aḍḍhaṭṭharatanaṁ (bj, pts); aṭṭharatanaṁ (sya-all) | padāleyya → padāḷeyya (bj) | tāva mahā pahāro ahosi → (sya-all, pts) | pahārena → pahāreṇa (pts) | osādeyya → osāreyya (bj: katthaci) | aḍḍhaṭṭharatanaṁ → A adhaṭṭhamara-; BD aḍḍhaṭṭharatanaṁ. (pts note) | osādeyya → C osādeyyā 'ti paṭhaviyaṁ osīdāpeyya nimujjāpeyya, osāreyyā 'ti pi pāṭho cunnavicunnaṁ kareyyā 'ti attho; AD osāreyya; B osādeyya. (pts note) | mahā pahāro → mahāpahāro (bjt)so fest, dass er einen Elefantenbullen von sieben oder siebeneinhalb Ellen Höhe umgeworfen oder einen großen Berggipfel zerschmettert hätte.
Atha ca pana so yakkho “ḍayhāmi ḍayhāmī”ti vatvā tattheva mahānirayaṁ apatāsi.
apatāsi → avatthāsi (bj); avaṭṭhāsi (pts-vp-pli1) | vatvā → (bj) | ḍayhāmi → (sya-all) | avatthāsi → apatāsi (bj: machasaṁ) | apatāsi → avatthāsi (cck: ka. sī.) | ḍayhāmīti → ḍayhāmī ti (pts) | tattheva → tatth eva (pts)Doch der Geist schrie darauf: „Ich brenne, ich brenne!“, und stürzte auf der Stelle in die Große Hölle.
Addasā kho āyasmā mahāmoggallāno dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena tena yakkhena āyasmato sāriputtattherassa sīse pahāraṁ dīyamānaṁ.
sāriputtattherassa → sāriputtassa (bj, sya-all, pts) | dīyamānaṁ disvā yena āyasmā → diyamānaṁ disvāna yenāyasmā (sya-all)Mit geläuterter und übermenschlicher Hellsichtigkeit sah der Ehrwürdige Moggallāna, wie dieser Geist den Ehrwürdigen Sāriputta schlug.
Disvā yena āyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ sāriputtaṁ etadavoca:
disvā yena āyasmā → disvāna yenāyasmā (bj) | disvā → disvāna (pts) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Er begab sich zu ihm und sagte:
“kacci te, āvuso, khamanīyaṁ, kacci yāpanīyaṁ, kacci na kiñci dukkhan”ti?
dukkhanti → dukkhaṁ ti (bjt) | dukkhanti → duk khanti (th) | dukkhanti → dukkhan ti (pts)„Ich hoffe, es geht dir leidlich, Geehrter, ich hoffe, du kommst zurecht. Und ich hoffe, du hast keine Schmerzen.“
“Khamanīyaṁ me, āvuso moggallāna, yāpanīyaṁ me, āvuso moggallāna;„Es geht mir leidlich, geehrter Moggallāna, ich komme zurecht,
api ca me sīsaṁ thokaṁ dukkhan”ti.
sīsaṁ → sīse (sya-all) | sīsaṁ thokaṁ dukkhanti → sīse thokam dukkhan ti (pts) | dukkhan → C api ca me sīsaṁ thokaṁ dukkhan ti pi pāṭho. (pts note) | dukkhanti → dukkhaṁti (bjt)aber ich habe ein wenig Kopfweh.“
“Acchariyaṁ, āvuso sāriputta, abbhutaṁ, āvuso sāriputta.
abbhutaṁ → abbhūtaṁ (sya-all)„Es ist unglaublich, geehrter Sāriputta, es ist erstaunlich!
Yāva mahiddhiko āyasmā sāriputto mahānubhāvo.
Yāva → yaṁ tvaṁ (bj, pts-vp-pli1, mr); yaṁ (sya-all) | yāva → yaṁ (sya-all); yaṁ tvaṁ (pts) | Yāva → yaṁ tvaṁ (cck: sī. ka.); yaṁ (cck: syā.)Wie mächtig und gewaltig der Ehrwürdige Sāriputta ist!
Idha te, āvuso sāriputta, aññataro yakkho sīse pahāraṁ adāsi.Gerade eben hat ein Naturgeist dir einen Hieb auf den Kopf versetzt,
Tāva mahā pahāro ahosi, api tena pahārena sattaratanaṁ vā aḍḍhaṭṭhamaratanaṁ vā nāgaṁ osādeyya, mahantaṁ vā pabbatakūṭaṁ padāleyya, atha ca panāyasmā sāriputto evamāha:
aḍḍhaṭṭhamaratanaṁ → aḍḍhaṭṭharatanaṁ (bj); aṭṭharatanaṁ (sya-all) | padāleyya → padāḷeyya (bj); vā padāleyyāti (sya-all) | ca → (sya-all) | osādeyya → osāreyya (bj: katthaci) | mahā pahāro → mahāpahāro (bjt, th, pts) | vā aḍḍhaṭṭhamaratanaṁ vā nāgaṁ osādeyya mahantaṁ vā pabbatakūṭaṁ padāleyya → padāleyyā ti (pts) | panāyasmā → pan āyasmā (pts) | evamāha → evam āha (pts)so fest, dass er einen Elefantenbullen von sieben oder siebeneinhalb Ellen Höhe umgeworfen oder einen großen Berggipfel zerschmettert hätte.
‘khamanīyaṁ me, āvuso moggallāna, yāpanīyaṁ me, āvuso moggallāna;Und doch sagst du: ‚Es geht mir leidlich, geehrter Moggallāna, ich komme zurecht,
api ca me sīsaṁ thokaṁ dukkhan’”ti.
sīsaṁ → sīse (sya-all, pts) | dukkhanti → dukkhaṁti (bjt) | dukkhanti → dukkhan ti (pts)aber ich habe ein wenig Kopfweh.‘“
“Acchariyaṁ, āvuso moggallāna, abbhutaṁ, āvuso moggallāna.
abbhutaṁ → abbhūtaṁ (sya-all)„Es ist unglaublich, geehrter Moggallāna, es ist erstaunlich!
Yāva mahiddhiko āyasmā mahāmoggallāno mahānubhāvo yatra hi nāma yakkhampi passissati.
Yāva → yaṁ (sya-all) | yāva → yaṁ (sya-all) | Yāva → yaṁ (cck: syā.) | yakkhampi → yakkham pi (pts)Wie mächtig und gewaltig der Ehrwürdige Moggallāna ist! Er kann selbst einen Naturgeist sehen,
Mayaṁ panetarahi paṁsupisācakampi na passāmā”ti.
panetarahi paṁsupisācakampi → pan etarahi paṁsupisācakam pi (pts) | passāmāti → passāmā ti (pts)während ich jetzt nicht einmal einen Erdkobold sehen kann.“
Assosi kho bhagavā dibbāya sotadhātuyā visuddhāya atikkantamānusikāya tesaṁ ubhinnaṁ mahānāgānaṁ imaṁ evarūpaṁ kathāsallāpaṁ.
imaṁ → (sya-all)Mit geläuterter und übermenschlicher Hellhörigkeit hörte der Buddha diese Unterhaltung zwischen diesen beiden spirituellen Riesen.
Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:
udānesi → Comp. Theragāthā, v. 191. (pts note) | etamatthaṁ → etam atthaṁ (pts)Und da er diese Sache verstand, drückte der Buddha bei dieser Gelegenheit dieses innige Gefühl aus:
“Yassa selūpamaṁ cittaṁ, ṭhitaṁ nānupakampati;
selūpamaṁ → selupamaṁ (sya-all) nānupakampati → nānūpakampati (bj) | nānupakampati → n ānupakampati (pts)„Wessen Geist wie ein Felsen ist, stetig, niemals schwankend, Virattaṁ rajanīyesu, kopaneyye na kuppati;von Begehren nach begehrenswerten Dingen losgelöst, über ärgerliche Dinge nicht verärgert: Yassevaṁ bhāvitaṁ cittaṁ, kuto taṁ dukkhamessatī”ti.
evaṁ → AD tass 'evaṁ; B yass'; evaṁ; C tass'; etaṁ . . . glossed by yass'; evaṁ (!). IV. 5. Comp. Mahavāgga, X. 4. (pts note) dukkhamessatīti catutthaṁ → dukkham essatī ti (pts)Einen, dessen Geist so entwickelt ist – woher soll ihn ein Leiden treffen?“
Catutthaṁ.
catutthaṁ → catutthaṁ evamme (sya-all) | catutthaṁ → ti (pts)