Piyatarasutta
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → (sya-all) | evaṁ → evam (pts)I have heard that
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.on one occasion the Blessed One was staying near Sāvatthī at Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery.
Tena kho pana samayena rājā pasenadi kosalo mallikāya deviyā saddhiṁ uparipāsādavaragato hoti.And on that occasion King Pasenadi Kosala had gone with Queen Mallikā to the upper palace.
Atha kho rājā pasenadi kosalo mallikaṁ deviṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)Then he said to her,
“atthi nu kho te, mallike, kocañño attanā piyataro”ti?
piyataroti → piyataro ti (bjt, pts) | kocañño → koc añño (pts)“Mallikā, is there anyone dearer to you than yourself?”
“Natthi kho me, mahārāja, kocañño attanā piyataro.
piyataro → piyataroti (bj) | natthi → n atthi (pts) | kocañño → koc añño (pts)“No, great king.
There is no one dearer to me than myself.
Tuyhaṁ pana, mahārāja, atthañño koci attanā piyataro”ti?
piyataroti → piyataro ti (bjt, pts) | atthañño → atth añño (pts)And what about you, great king?
Is there anyone dearer to you than yourself?”
“Mayhampi kho, mallike, natthañño koci attanā piyataro”ti.
kho → (sya-all) | mayhampi → mayham pi (pts) | natthañño → n atth añño (pts) | piyataroti → piyataro ti (pts)“No, Mallikā.
There is no one dearer to me than myself.”
Atha kho rājā pasenadi kosalo pāsādā orohitvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho rājā pasenadi kosalo bhagavantaṁ etadavoca:
pasenadi → pasendi (sya-all) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Then the king, descending from the palace, went to the Blessed One and,
on arrival, having bowed down to him, sat to one side.
As he was sitting there, he said to the Blessed One,
“Idhāhaṁ, bhante, mallikāya deviyā saddhiṁ uparipāsādavaragato mallikaṁ deviṁ etadavocaṁ:
mallikaṁ deviṁ → mallikādeviṁ (bj) | saddhiṁ → (pts) | etadavocaṁ → etadavoca (th) | idhāhaṁ → idh āhaṁ (pts) | etadavocaṁ → etad avocaṁ (pts)“Just now, lord, when I had gone with Queen Mallikā to the upper palace, I said to her,
‘atthi nu kho te, mallike, kocañño attanā piyataro’ti?
piyataroti → piyataro ti (bjt)‘Mallikā, is there anyone dearer to you than yourself?’
Evaṁ vutte, mallikā devī maṁ etadavoca:
maṁ → (sya-all) | evaṁ vutte mallikā devī → evaṁvutte mallikādevī (bjt) | etadavoca → etad avoca (pts)“When this was said, she said to me,
‘natthi kho me, mahārāja, kocañño attanā piyataro.
piyataro → piyataroti (bj)‘No, great king.
There is no one dearer to me than myself.
Tuyhaṁ pana, mahārāja, atthañño koci attanā piyataro’ti?
koci → kocañño (bj)And what about you, great king?
Is there anyone dearer to you than yourself?’
Evaṁ vutte, ahaṁ, bhante, mallikaṁ deviṁ etadavocaṁ:
vutte ahaṁ → vuttehaṁ (sya-all); vutto haṁ (pts) | avocaṁ → ABD -a. (pts note) | etadavocaṁ → etad avocaṁ (pts)“When this was said, I said to her,
‘mayhampi kho, mallike, natthañño koci attanā piyataro’”ti.
mayhampi → mayhaṁ pi (bjt)‘No, Mallikā.
There is no one dearer to me than myself.’”
Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:
etamatthaṁ → etam atthaṁ (pts)Then, on realizing the significance of that, the Blessed One on that occasion exclaimed:
“Sabbā disā anuparigamma cetasā, nevajjhagā piyataramattanā kvaci;
anuparigamma → BD -kamma. (pts note) ajjhagā → A ajjagā. (pts note) | nevajjhagā piyataramattanā → nev ajjhagā piyataram attanā (pts)Searching all directions with your awareness, you find no one dearer than yourself. Evaṁ piyo puthu attā paresaṁ, tasmā na hiṁse paramattakāmo”ti.
evaṁ piyo → evampi so (sya-all) | puthu → C explains puthu by visuṁ visuṁ. (pts note) | evaṁ → evam (pts) paramattakāmoti → paraṁ attakāmoti suttaṁ (sya-all) | paramattakāmoti paṭhamaṁ → param attakāmo (pts)In the same way, others are thickly dear to themselves. so you shouldn’t hurt others if you love yourself.
Paṭhamaṁ.
paṭhamaṁ → paṭhamaṁ evamme (sya-all) | paṭhamaṁ → attakāmo (pts)