CundasuttaMit Cunda
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → (sya-all) | evaṁ → evam (pts) | sutaṁ → sutam (pts)So habe ich es gehört:
ekaṁ samayaṁ bhagavā mallesu cārikaṁ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ yena pāvā tadavasari.
bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005, pts) | tadavasari → tad avasari (pts)Einmal wanderte der Buddha im Land der Maller mit einem großen Saṅgha von Mönchen und Nonnen. Da kam er nach Pāvā.
Tatra sudaṁ bhagavā pāvāyaṁ viharati cundassa kammāraputtassa ambavane.Dort hielt er sich im Mangowäldchen Cundas des Schmieds auf.
Assosi kho cundo kammāraputto: “bhagavā kira mallesu cārikaṁ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ pāvaṁ anuppatto pāvāyaṁ viharati mayhaṁ ambavane”ti.
pāvaṁ → pāvāyaṁ (pts) | cārikaṁ caramāno → cārikañcaramāno (th) | pāvaṁ anuppatto → pāvamanuppatto (th) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005, pts) | cārikaṁ → cārikañ (pts) | ambavaneti → ambavane ti (pts)Cunda hörte, dass der Buddha angekommen war und sich in seinem Mangowäldchen aufhielt.
Atha kho cundo kammāraputto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts)Da ging er zum Buddha, verbeugte sich und setzte sich zur Seite hin.
Ekamantaṁ nisinnaṁ kho cundaṁ kammāraputtaṁ bhagavā dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi.Der Buddha leitete ihn mit einem Dhammavortrag an, ermunterte, begeisterte und erhob ihn.
Atha kho cundo kammāraputto bhagavatā dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṁsito bhagavantaṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)Darauf sagte Cunda zum Buddha:
“adhivāsetu me, bhante, bhagavā svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti.
bhikkhusaṅghenāti → bhikkhusaṁghenāti (ms2005) | bhikkhusaṅghenāti → bhikkhusaṁghenā ti (pts)„Herr, würde der Buddha bitte zusammen mit dem Saṅgha der Mönche und Nonnen die morgige Mahlzeit von mir annehmen?“
Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.Der Buddha schwieg zum Zeichen der Zustimmung.
Atha kho cundo kammāraputto bhagavato adhivāsanaṁ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.
uṭṭhāyāsanā → uṭṭhāy āsanā (pts)Da erhob sich, als er die Zustimmung des Buddha erkannt hatte, Cunda von seinem Sitz, verbeugte sich, umrundete den Buddha respektvoll, die rechte Seite ihm zugewandt, und ging.
Atha kho cundo kammāraputto tassā rattiyā accayena sake nivesane paṇītaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyādāpetvā pahūtañca sūkaramaddavaṁ bhagavato kālaṁ ārocāpesi:
ārocāpesi → ārocesi (sya-all) | sūkaramaddavaṁ → C sūkaramaddavan ti sūkarassa mudusiniddhaṁ pavattamaṁsan ti Mahāatthakathāyaṁ vuttaṁ. keci pana sūkaramaddavan ti na sūkaramaṁsaṁ sūkarehi madditavaṁsakalīro ti vadanti, aññe sūkarehi madditapadese ahicchattakan ti, apare pana sūkaramaddavaṁ nāma ekaṁ rasāyatanaṁ ti gaṇhiṁsu. (pts note) | pahūtañca → pahūtaṁ ca (th, pts) | khādanīyaṁ bhojanīyaṁ → khādaniyaṁ bhojaniyaṁ (pts)Als dann die Nacht vorüber war, ließ Cunda in seiner eigenen Wohnung vorzügliche frische und gekochte Speisen zubereiten, darunter viel Schweinefleisch, das am Umschlagen war. Dann ließ er den Buddha über die Zeit benachrichtigen:
“kālo, bhante, niṭṭhitaṁ bhattan”ti.
bhattanti → bhattan ti (pts)„Es ist Zeit, Herr, das Essen ist fertig.“
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya saddhiṁ bhikkhusaṅghena yena cundassa kammāraputtassa nivesanaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.
pubbaṇhasamayaṁ → pubbanhasamayaṁ (bj) | + → bhikkhusaṅghena (th) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005, pts) | pattacīvaramādāya → pattacīvaraṁ ādāya (pts) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts)Da kleidete der Buddha sich am Morgen an, nahm Schale und Robe, ging zusammen mit dem Saṅgha der Mönche und Nonnen zu Cundas Haus, setzte sich auf den ausgebreiteten Sitz
Nisajja kho bhagavā cundaṁ kammāraputtaṁ āmantesi:und sagte zu Cunda:
“yaṁ te, cunda, sūkaramaddavaṁ paṭiyattaṁ tena maṁ parivisa,
parivisa → parivīsi (sya-all) | yaṁ te → yante (th) | yaṁ → yan (pts)„Cunda, bitte bediene mich mit dem Schweinefleisch, das am Umschlagen ist, das du zubereitet hast,
yaṁ panaññaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyattaṁ tena bhikkhusaṅghaṁ parivisā”ti.
parivisāti → parivīsāti (sya-all) | bhikkhusaṅghaṁ → bhikkhusaṁghaṁ (ms2005) | panaññaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ → pan aññaṁ khādaniyaṁ bhojaniyaṁ (pts) | bhikkhusaṅghaṁ parivisāti → bhikkhusaṁghaṁ parivisā ti (pts)und bediene den Saṅgha der Mönche und Nonnen mit den übrigen frischen und gekochten Speisen.“
“Evaṁ, bhante”ti kho cundo kammāraputto bhagavato paṭissutvā yaṁ ahosi sūkaramaddavaṁ paṭiyattaṁ tena bhagavantaṁ parivisi;
parivisi → parivīsi (sya-all) | bhanteti → bhante ti (pts)„Ja, Herr“, erwiderte Cunda und tat wie geheißen.
yaṁ panaññaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyattaṁ tena bhikkhusaṅghaṁ parivisi.
parivisi → parivīsati (sya-all); parivisati (pts) | bhikkhusaṅghaṁ → bhikkhusaṁghaṁ (ms2005)
Atha kho bhagavā cundaṁ kammāraputtaṁ āmantesi:Dann wandte sich der Buddha an Cunda:
“yaṁ te, cunda, sūkaramaddavaṁ avasiṭṭhaṁ taṁ sobbhe nikhaṇāhi.
yaṁ te → yante (th) | yaṁ → yan (pts)„Cunda, alles, was von dem Schweinefleisch, das am Umschlagen ist, übrig ist, solltest du in einer Grube vergraben.
Nāhaṁ taṁ, cunda, passāmi sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya yassa taṁ paribhuttaṁ sammā pariṇāmaṁ gaccheyya aññatra tathāgatassā”ti.
aññatra tathāgatassā”ti → aññatra tathāgatenāti (bj) | tathāgatassāti → tathāgatenāti (bj) | tathāgatassā’’ti → aññatra tathāgatenāti (cck: ka. sī.) | nāhaṁ taṁ → nāhantaṁ (th) | nāhaṁ → n āhan (pts) | sammā pariṇāmaṁ → sammāpariṇāmaṁ (pts) | tathāgatassāti → tathāgatassā ti (pts)Ich sehe niemanden in dieser Welt mit ihren Göttern, Māras und Brahmās, unter dieser Bevölkerung mit ihren Asketen und Brahmanen, Göttern und Menschen – ich sehe niemanden, der es richtig verdauen könnte, außer dem Klargewordenen.“
“Evaṁ, bhante”ti kho cundo kammāraputto bhagavato paṭissutvā yaṁ ahosi sūkaramaddavaṁ avasiṭṭhaṁ taṁ sobbhe nikhaṇitvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
taṁ → (sya-all) | bhanteti → bhante ti (pts) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts)„Ja, Herr“, antwortete Cunda. Er tat wie geheißen, dann kam er zurück zum Buddha, verbeugte sich und setzte sich zur Seite hin.
Ekamantaṁ nisinnaṁ kho cundaṁ kammāraputtaṁ bhagavā dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.
nisinnaṁ → nisinno (sya-all) | uṭṭhāyāsanā → uṭṭhāy āsanā (pts)Dann leitete der Buddha ihn mit einem Dhammavortrag an, ermunterte, begeisterte und erhob ihn. Darauf erhob er sich von seinem Sitz und ging.
Atha kho bhagavato cundassa kammāraputtassa bhattaṁ bhuttāvissa kharo ābādho uppajji. Lohitapakkhandikā pabāḷhā vedanā vattanti māraṇantikā.
pabāḷhā → bāḷhā (bj, sya-all, pts-vp-pli1) | vattanti māraṇantikā → vattantī maraṇantikā (sya-all) | pabāḷhā → bāḷhā (cck: sī. syā. pī.) | bāḷhā → D bālhā. (pts note)Nachdem der Buddha Cundas Mahl gegessen hatte, wurde er schwer krank, mit blutigem Durchfall, von heftigen Schmerzen gepeinigt, und war dem Tode nah.
Tatra sudaṁ bhagavā sato sampajāno adhivāsesi avihaññamāno.
adhivāsesi → adhivāseti (sya-all)Doch er ertrug seine Beschwerden unbeirrt, achtsam und der Situation bewusst.
Atha kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:Dann wandte er sich an Ānanda:
“āyāmānanda, yena kusinārā tenupasaṅkamissāmā”ti.
Kusinārā → A Kusinārāmo; B Kusinārāme. (pts note) | āyāmānanda → āyām ānanda (pts) | tenupasaṅkamissāmāti → ten upasaṅkamissāmā ti (pts)„Komm, Ānanda, lass uns nach Kusinārā gehen.“
“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi.
bhanteti → bhante ti (pts)„Ja, Herr“, antwortete Ānanda.
Cundassa bhattaṁ bhuñjitvā, kammārassāti me sutaṁ;
kammārassāti → kammārassā ti (pts)Ich habe gehört, dass der Bedächtige, als er das Mahl Cundas des Schmieds gegessen, Ābādhaṁ samphusī dhīro, pabāḷhaṁ māraṇantikaṁ.
samphusī → samphusi (sya-all) māraṇantikaṁ → maraṇantikaṁ (sya-all) | pabāḷhaṁ → A sabāḷhaṁ. (pts note)schwer krank wurde, mit Schmerzen, dem Tode nah.Bhuttassa ca sūkaramaddavena, byādhippabāḷho udapādi satthuno;
pabāḷho → A sabāḷho. (pts note) | byādhippabāḷho → byādhi pabāḷho (th, pts)Ein schweres Leiden traf den Lehrer, der das Schweinefleisch, das am Umschlagen war, gegessen hatte. Viriccamāno bhagavā avoca, “Gacchāmahaṁ kusināraṁ nagaran”ti.
Viriccamāno → virecamāno (dn16:173 [Mahāparinibbānasutta/23. Kammāraputtacundavatthu]); viriñcamāno (?) | Viriccamāno → viriñcamāno (cck: ?); virecamāno (cck: dī. ni. 2.190) | viriccamāno → AD viviccamāno; B viraccamāno; C virecamāno. (pts note) nagaranti → saṅgītikārakatherānaṁ gāthāyo (bj note) | gacchāmahaṁ → gacchām ahaṁ (pts) | nagaranti → nagaran ti (pts)Während er noch abführte, sagte der Buddha: „Ich will zur Festungsstadt Kusinārā gehen.“
Atha kho bhagavā maggā okkamma yena aññataraṁ rukkhamūlaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:
yena aññataraṁ → yenaññataraṁ (sya-all) | okkamma → AB ukk-. (pts note) | yena → yen (pts) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts)Dann ging der Buddha von der Straße ab, ging zur Wurzel eines Baumes und wandte sich an Ānanda:
“iṅgha me tvaṁ, ānanda, catugguṇaṁ saṅghāṭiṁ paññāpehi; kilantosmi, ānanda, nisīdissāmī”ti.
ānanda → (sya-all) | smi → A 'mhi; D 'smiṁ. (pts note) | kilantosmi ānanda nisīdissāmīti → kilanto smi nisīdissāmī ti (pts)„Bitte, Ānanda, falte meine äußere Robe vierfach und breite sie für mich aus. Ich bin müde und will mich hinsetzen.“
“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paṭissutvā catugguṇaṁ saṅghāṭiṁ paññāpesi.
paññāpesi → paññāpeti (sya-all) | āyasmā → (pts) | evaṁ bhanteti → evam bhante ti (pts) | saṅghāṭiṁ → saṁghāṭiṁ (pts)„Ja, Herr“, antwortete Ānanda und tat wie geheißen.
Nisīdi bhagavā paññatte āsane.Der Buddha setzte sich auf den ausgebreiteten Sitz
Nisajja kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:und sagte zum Ehrwürdigen Ānanda:
“iṅgha me tvaṁ, ānanda, pānīyaṁ āhara; pipāsitosmi, ānanda, pivissāmī”ti.
smi → AD 'smiṁ. (pts note) | pipāsitosmi → pipāsito smi (pts) | pivissāmīti → pivissāmī ti (pts)„Bitte, Ānanda, hol mir etwas Wasser. Ich bin durstig und möchte trinken.“
Evaṁ vutte, āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)Darauf sagte der Ehrwürdige Ānanda zum Buddha:
“idāni, bhante, pañcamattāni sakaṭasatāni atikkantāni. Taṁ cakkacchinnaṁ udakaṁ parittaṁ luḷitaṁ āvilaṁ sandati.
luḷitaṁ → A luḷhitaṁ; BD ḷulitaṁ; C lulitaṁ. (pts note)„Herr, gerade eben sind etwa fünfhundert Karren vorbeigefahren. Das seichte Wasser wurde von ihren Rädern aufgewühlt und fließt trüb und undurchsichtig dahin.
Ayaṁ, bhante, kukudhā nadī avidūre acchodakā sātodakā sītodakā setodakā supatitthā ramaṇīyā.
kukudhā → kakutthā (bj); kukuṭā (sya-all); kukuṭṭhā (pts-vp-pli1); kakuṭṭhā (csp1ed); kakudhā (dn16:176 [Mahāparinibbānasutta/24. Pānīyāharaṇa]) | kukudhā → kukutthā (bj); kukuṭṭhā (cck) | kukuṭṭhā → kakutthā (cck: sī.); kukuṭā (cck: syā.); kakudhā (cck: dī. ni. 2.191) | Kukuṭṭhā → B Kukuṭā; D Kukkuṭṭhā; AC Kukuṭṭhā. (pts note) | acchodakā → B acchodikā at the second occurrence. (pts note) | setodakā → B -dikā both times. (pts note)Der Fluss Kakutthā ist nicht weit, mit klarem, süßem, kühlem Wasser, sauber, mit sanft abfallenden Ufern, entzückend.
Ettha bhagavā pānīyañca pivissati gattāni ca sītīkarissatī”ti.
sītīkarissatī”ti → sītiṁ karissatīti (bj); sītaṁ karissatīti (sya-all, pts-vp-pli1, mr) | sītīkarissatīti → sītaṁ karissatīti (sya-all) | sītīkarissatī’’ti → sītiṁ karissatīti (cck: sī.); sītaṁ karissatīti (cck: syā. pī. ka.) | pānīyañca → pānīyañ ca (pts) | sītīkarissatīti → sītaṁkarissatī (pts)Dort kann der Buddha trinken und seine Glieder kühlen.“
Dutiyampi kho …pe…
+ → sitīṁ karissatīti (bjt) | pe → spelled out in full (th) | dutiyampi kho → ti dutiyam pi (pts)Zum zweiten Mal …
tatiyampi kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:und zum dritten Mal sagte der Buddha zu Ānanda:
“iṅgha me tvaṁ, ānanda, pānīyaṁ āhara; pipāsitosmi, ānanda, pivissāmī”ti.
pānīyaṁ → A pāṇiyaṁ; D pāniyaṁ. (pts note)„Bitte, Ānanda, hol mir etwas Wasser. Ich bin durstig und möchte trinken.“
“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paṭissutvā pattaṁ gahetvā yena sā nadī tenupasaṅkami.
evaṁ bhanteti → evam bhante ti (pts) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts)„Ja, Herr“, antwortete Ānanda. Er nahm seine Schale und ging zum Fluss.
Atha kho sā nadī cakkacchinnā parittā luḷitā āvilā sandamānā āyasmante ānande upasaṅkamante acchā vippasannā anāvilā sandati.
luḷitā → lulitā (pts)Obwohl nun das seichte Wasser des Flusses von Rädern aufgewühlt war und trüb und undurchsichtig dahinfloss, floss es, als Ānanda sich näherte, durchsichtig, klar und ungetrübt.
Atha kho āyasmato ānandassa etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)Da dachte der Ehrwürdige Ānanda:
“acchariyaṁ vata bho, abbhutaṁ vata bho, tathāgatassa mahiddhikatā mahānubhāvatā.
abbhutaṁ → abbhūtaṁ (sya-all) | mahānubhāvatā → mahānubhāvakatā (sya-all)„Ach, wie unglaublich! Wie erstaunlich! Der Klargewordene besitzt solche übersinnliche Kraft und Macht!
Ayañhi sā nadī cakkacchinnā parittā luḷitā āvilā sandamānā mayi upasaṅkamante acchā vippasannā anāvilā sandatī”ti.
luḷitā → lulitā (pts) | lulitā → A luḷitā; BD ḷulitā. (pts note) | ayañhi → ayañ hi (pts) | sandatīti → sandatī ti (pts)Denn obwohl das seichte Wasser des Flusses von Rädern aufgewühlt war und trüb und undurchsichtig dahinfloss, floss es, als ich mich näherte, durchsichtig, klar und ungetrübt.“
Pattena pānīyaṁ ādāya yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ etadavoca:
tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Er schöpfte eine Schale Trinkwasser, ging zurück zum Buddha und sagte zu ihm:
“acchariyaṁ, bhante, abbhutaṁ, bhante, tathāgatassa mahiddhikatā mahānubhāvatā.
abbhutaṁ → abbhūtaṁ (sya-all) | mahānubhāvatā → mahānubhāvakatā (sya-all)„Es ist unglaublich, Herr, es ist erstaunlich! Der Klargewordene besitzt solche übersinnliche Kraft und Macht!
Ayañhi sā, bhante, nadī cakkacchinnā parittā luḷitā āvilā sandamānā mayi upasaṅkamante acchā vippasannā anāvilā sandati.
+ → bhante (th)Denn obwohl das seichte Wasser des Flusses von Rädern aufgewühlt war und trüb und undurchsichtig dahinfloss, floss es, als ich mich näherte, durchsichtig, klar und ungetrübt.
Pivatu bhagavā pānīyaṁ, pivatu sugato pānīyan”ti.
pānīyanti → pānīyan ti (pts)Trink das Wasser, Gesegneter! Trink das Wasser, Heiliger!“
Atha kho bhagavā pānīyaṁ apāyi.
apāyi → apāsi (bj, sya-all, pts-vp-pli1) | apāyi → apāsi (cck: sī.) | apāsi → B apāsi; D apāyi; omitted in A. (pts note)Und der Buddha trank das Wasser.
Atha kho bhagavā mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ yena kukudhā nadī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā kukudhaṁ nadiṁ ajjhogāhetvā nhatvā ca pivitvā ca paccuttaritvā yena ambavanaṁ tenupasaṅkami.
kukudhā → kukutthā (bj); kukuṭṭhā (cck, pts); kukuṭā (sya-all) | kukudhaṁ → kukutthaṁ (bj); kukuṭṭhaṁ (cck, pts); kukuṭaṁ (sya-all) | nhatvā → nahātvā (bj, sya-all, pts) | ca → pitthāca (bj: machasaṁ) | ajjhogāhetvā → D -gahetvā. (pts note) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005, pts) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts)Dann ging der Buddha zusammen mit einem großen Saṅgha von Mönchen und Nonnen zum Fluss Kakutthā. Er tauchte in den Fluss und badete und trank.
Upasaṅkamitvā āyasmantaṁ cundakaṁ āmantesi:Und als er herauskam, ging er zu einem Mangowäldchen, wo er sich an den Ehrwürdigen Cundaka wandte:
“iṅgha me tvaṁ, cundaka, catugguṇaṁ saṅghāṭiṁ paññāpehi; kilantosmi, cundaka, nipajjissāmī”ti.
kilantosmi → kilanto smi (pts) | nipajjissāmīti → nipajjissāmī ti (pts)„Bitte, Cundaka, falte meine äußere Robe vierfach und breite sie für mich aus. Ich bin müde und will mich hinlegen.“
“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā cundako bhagavato paṭissutvā catugguṇaṁ saṅghāṭiṁ paññāpesi.
paññāpesi → paññāpeti (sya-all) | evaṁ bhanteti → evam bhante ti (pts)„Ja, Herr“, antwortete Cundaka und tat wie geheißen.
Atha kho bhagavā dakkhiṇena passena sīhaseyyaṁ kappesi pāde pādaṁ accādhāya sato sampajāno uṭṭhānasaññaṁ manasi karitvā.
manasi karitvā → manasikaritvā (th, pts)Und der Buddha legte sich in der Haltung des Löwen nieder – auf die rechte Seite, einen Fuß auf den anderen gelegt – achtsam und der Situation bewusst, den Geist auf die Zeit des Aufstehens gerichtet.
Āyasmā pana cundako tattheva bhagavato purato nisīdi.
tattheva → tatth eva (pts)Aber Cundaka setzte sich gleich vor den Buddha.
Gantvāna buddho nadikaṁ kukudhaṁ, acchodakaṁ sātudakaṁ vippasannaṁ;
kukudhaṁ → kukutthaṁ (bj); kukuṭṭhaṁ (cck); kukuṭaṁ (sya-all) | nadikaṁ kukudhaṁ → nadiyaṁ kukuṭṭhaṁ (pts) sātudakaṁ → sātodakaṁ (sabbattha) | sātudakaṁ → sātodakaṁ (bj, sya-all, pts) | sātudakaṁ → sātodakaṁ (cck: sabbattha) | sātodakaṁ → B -dikaṁ. (pts note)Als er zum Flüsschen Kakutthā gegangen war, dessen Wasser durchsichtig, klar und ungetrübt war, Ogāhi satthā sukilantarūpo, tathāgato appaṭimodha loke.
appaṭimodha loke nhatvā → appaṭimo dhaloke nahātvā (pts) | dhaloke → A 'dhaloke; B dadhaloke; D ca loke; C explains: imasmiṁ sadevake loke. (pts note)tauchte der müde Lehrer ein, der Klargewordene, dem in der Welt niemand ebenbürtig ist.Nhatvā ca pivitvā cudatāri satthā, purakkhato bhikkhugaṇassa majjhe;
Nhatvā ca pivitvā cudatāri → nahātvā pivitvā ca uttāri (sya-all); nahātvā ca pivitvā ca udatāri (pts-vp-pli1); nhatvā ca uttari (mr) | nhatvā → nahātvā (bj); nahātvā pivitvā (sya-all) | pivitvā → pītvā (bj) | pītvā → pīvitvā (bj: katthaci) | cudatāri → nhatvā ca uttari (cck: ka.) | ca → A nhatvā cipitvā; B nahatvā pivitvā; D nahāyitvā ca pivitvā ca. (pts note) | udatāri → A uttari; B udakāni; D udakoni (!). (pts note)Nach Bad und Trank kam der Lehrer heraus. vor der Gruppe der Mönche und Nonnen, in der Mitte, ging der Buddha, Satthā pavattā bhagavā idha dhamme, upāgami ambavanaṁ mahesi;
bhagavā idha → bhagavādha (bj) | idha → A ime; BD idha. (pts note) mahesi → mahesī (sya-all)der Lehrer, der das Rad des gegenwärtigen Lehrsystems in Rollen gebracht hat, der große Seher, zum Mangowäldchen. Āmantayi cundakaṁ nāma bhikkhuṁ, “Catugguṇaṁ santhara me nipajjaṁ”.
santhara → patthara (bj, pts-vp-pli1) | nipajjaṁ → nisajjaṁ (bj: machasaṁ) | santhara → patthara (cck: sī. pī.) | nipajjaṁ → AD nisajjaṁ. (pts note)Er wandte sich an den Mönch namens Cundaka: „Breite meine gefaltete Robe aus, sodass ich mich hinlegen kann.“So codito bhāvitattena cundo, catugguṇaṁ santhari khippameva;
santhari → patthari (bj, sya-all, pts-vp-pli1) | santhari → panthari (bj) | santhari khippameva → patthari khippam eva (pts) | santhari → patthari (cck: sī. pī.)Er, der entwickelt ist, spornte Cunda an, der rasch die gefaltete Robe ausbreitete. Nipajji satthā sukilantarūpo, cundopi tattha pamukhe nisīdīti.
nisīdī”ti → saṅgītikārakatherānaṁ gāthāyo (bj note) | tattha → A tassa. (pts note) | pamukhe → AD sammukhe. (pts note) | cundopi → cundo pi (pts) | nisīdīti → nisīdī ti (pts)Der Lehrer, so müde, legte sich hin, während Cunda sich vor ihn setzte.
Atha kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:Dann sagte der Buddha zum Ehrwürdigen Ānanda:
“siyā kho panānanda, cundassa kammāraputtassa koci vippaṭisāraṁ upadaheyya:
upadaheyya → uppādaheyya (sya-all, pts) | upadaheyya → uppādeyya (bj: machasaṁ) | upādaheyya → BD uppādaheyya; C uppādaheyya uppādeyya. (pts note) | panānanda → pan ānanda (pts)„Es könnte nun vorkommen, Ānanda, dass andere Cunda dem Schmied Anlass für Zerknirschung geben:
‘tassa te, āvuso cunda, alābhā, tassa te dulladdhaṁ yassa te tathāgato pacchimaṁ piṇḍapātaṁ bhuñjitvā parinibbuto’ti.
te → te āvuso cunda (bj, pts) | bhuñjitvā → paribhuñjitvā (sya-all) | bhuñjitvā parinibbutoti → paribhuñjitvā parinibbuto ti cundassa (pts)‚Es ist dein Pech, Geehrter Cunda, dein Missgeschick! Denn der Klargewordene verlosch vollkommen, nachdem er von dir sein letztes Almosenmahl gegessen hatte.‘
Cundassānanda, kammāraputtassa evaṁ vippaṭisāro paṭivinodetabbo—
cundassānanda → cundassa ānanda (bj, sya-all) | evaṁ → (sya-all)Ihr solltet die Zerknirschung von Cunda dem Schmied folgendermaßen vertreiben:
Tassa te, āvuso cunda, lābhā, tassa te suladdhaṁ
te → te āvuso cunda (bj)‚Du hast Glück, Geehrter Cunda, so großes Glück!
yassa te tathāgato pacchimaṁ piṇḍapātaṁ paribhuñjitvā parinibbuto.
paribhuñjitvā → bhuñjitvā (bj)Denn der Klargewordene verlosch vollkommen, nachdem er von dir sein letztes Almosenmahl gegessen hatte.
Sammukhā metaṁ, āvuso cunda, bhagavato sutaṁ, sammukhā paṭiggahitaṁ—
paṭiggahitaṁ dveme → paṭiggahītaṁ dve me (pts) | metaṁ → me taṁ (th, pts)Ich habe unter den Augen des Buddha gehört und gelernt:
dveme piṇḍapātā samasamaphalā samasamavipākā ativiya aññehi piṇḍapātehi mahapphalatarā ca mahānisaṁsatarā ca.
ca → cāti (sya-all, pts) | samasamaphalā → samasamapphalā (th) | dveme → dve me (pts) | samasamaphalā samasamavipākā → samasamapphalā sama samavipākā (pts) | ca → cā ti (pts)Es gibt zwei Almosenspenden, die gleiche Frucht und gleiches Ergebnis bringen und die reichere Frucht und größeren Vorteil bringen als andere Almosenspenden.
Katame dve?Welche zwei?
Yañca piṇḍapātaṁ paribhuñjitvā tathāgato anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambujjhati, yañca piṇḍapātaṁ paribhuñjitvā anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyati.
paribhuñjitvā → bhuñjitvā (bj); bhuñjitvā tathāgato (bj) | sammāsambodhiṁ → sambodhiṁ (pts) | parinibbāyati → parinibbuto (bj: kesucipotthakesu) | yañca → yañ ca (pts)Das Almosenmahl, nach dessen Genuss ein Klargewordener zum unübertrefflichen vollkommenen Erwachen erwacht, und das Almosenmahl, nach dessen Genuss er im Element des Erlöschens ohne Rest vollkommen erlischt.
Ime dve piṇḍapātā samasamaphalā samasamavipākā ativiya aññehi piṇḍapātehi mahapphalatarā ca mahānisaṁsatarā ca.
samasamaphalā samasamavipākā → samāsamapphalā samāsamavipākā (pts) | samāsamapphalā → A samāsamamahapphalā. (pts note) | samasamaphalā → samasamapphalā (th)Diese beiden Almosenspenden bringen gleiche Frucht und gleiches Ergebnis, und sie bringen reichere Frucht und größeren Vorteil als andere Almosenspenden.
‘Āyusaṁvattanikaṁ āyasmatā cundena kammāraputtena kammaṁ upacitaṁ, vaṇṇasaṁvattanikaṁ āyasmatā cundena kammāraputtena kammaṁ upacitaṁ, sukhasaṁvattanikaṁ āyasmatā cundena kammāraputtena kammaṁ upacitaṁ, saggasaṁvattanikaṁ āyasmatā cundena kammāraputtena kammaṁ upacitaṁ, yasasaṁvattanikaṁ āyasmatā cundena kammāraputtena kammaṁ upacitaṁ, ādhipateyyasaṁvattanikaṁ āyasmatā cundena kammāraputtena kammaṁ upacitan’ti.
kammaṁ → (sya-all) | ādhipateyyasaṁvattanikaṁ → adhipateyyasaṁvattanikaṁ (sya-all, pts) | cundena kammāraputtena kammaṁ → (pts) | saggasaṁvattanikaṁ → yasasaṁvattanikaṁ (bjt) | yasasaṁvattanikaṁ → saggasaṁvattanikaṁ (bjt) | cundena kammāraputtena kammaṁ upacitanti → upacitan ti cundassa ānanda (pts)Du hast eine Tat angesammelt, die zu langem Leben, Schönheit und Glück, in den Himmel, zu Glanz und Herrschaftsgewalt führt.‘
Cundassānanda, kammāraputtassa evaṁ vippaṭisāro paṭivinodetabbo”ti.
cundassānanda → cundassa ānanda (bj, sya-all) | vippaṭisāro → vip paṭisāro (th) | paṭivinodetabboti → paṭivinodetabbo ti (pts)So solltet ihr die Zerknirschung von Cunda dem Schmied vertreiben.“
Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:
etamatthaṁ → etam atthaṁ (pts)Und da er diese Sache verstand, drückte der Buddha bei dieser Gelegenheit dieses innige Gefühl aus:
“Dadato puññaṁ pavaḍḍhati, saṁyamato veraṁ na cīyati;
cīyati → Comp. Mahāp., p. 48. AD saṁyamato [saññamato] cetanaṁ ciyati; C vedanā cīyati; B ceraṁ na bhavissati. VIII. 6. See Mahāp., p. 10-15; Mahāvagga, VI. 28. See the translation in Rhys Davids'; Buddhist Suttas, p. 15-22. (pts note)„Das Verdienst eines Spenders wächst; der Selbst-Beherrschte häuft keine Feindschaft an. Kusalo ca jahāti pāpakaṁ, rāgadosamohakkhayā sanibbuto”ti.
sanibbuto”ti → sa nibbutoti (bj); parinibbutoti (sya-all, pts-vp-pli1) | sanibbutoti pañcamaṁ → sa nibbutoti (bj); parinibbuto ti (pts) | sanibbutoti → parinibbutoti (sya-all) | sanibbuto’’ti → parinibbutoti (cck: sī. syā. pī.)Ein tauglicher Mensch gibt schlechte Dinge auf – mit der Auflösung von Gier, Hass und Täuschung ist er verloschen.“
Pañcamaṁ.
pañcamaṁ → pañcamaṁ evamme (sya-all) | nibbuto”ti → sāyanhasamayaṁ nivāsetvā (bj: mahāparinibbānasutta) | pañcamaṁ → ti (pts)