Ānandasutta๘๒ อานันทสูตร
Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ ānandaṁ bhagavā etadavoca:
nisinnaṁ → nisinno (pts) | nisinno → M. Ph. nisinnaṁ. (pts note) | + → sāvatthi (bjt) | atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)ครั้งนั้น ท่านพระอานนท์เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวาย อภิวาทแล้วนั่ง ณ ที่สมควร พระผู้มีพระภาคจึงได้ตรัสดังนี้ว่า
“So vatānanda, bhikkhu ‘assaddho samāno imasmiṁ dhammavinaye vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjissatī’ti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
vuddhiṁ → vuḍḍhiṁ (sya-all) | assaddho → M. Ph. asa- (pts note) | vuddhiṁ → S. vuḍḍhiṁ throughout; M. vuddhiṁ and mostly buddhiṁ. (pts note) | vatānanda → vat ānanda (pts) | āpajjissatīti netaṁ → āpajjissatī ti n etaṁ (pts)อานนท์ ๑. เป็นไปไม่ได้เลยที่ภิกษุผู้ไม่มีศรัทธา จักถึงความเจริญงอกงามไพบูลย์ใน ธรรมวินัยนี้
So vatānanda, bhikkhu ‘dussīlo samāno imasmiṁ dhammavinaye vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjissatī’ti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
vuddhiṁ → vuḍḍhiṁ (sya-all) | āpajjissatīti → āpajjatīti (sya-all) | vatānanda → vat ānanda (pts) | āpajjissatīti netaṁ → āpajjissatī ti n etaṁ (pts)๒. เป็นไปไม่ได้เลยที่ภิกษุผู้ทุศีล จักถึงความเจริญงอกงามไพบูลย์ใน ธรรมวินัยนี้
So vatānanda, bhikkhu ‘appassuto samāno imasmiṁ dhammavinaye vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjissatī’ti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
vuddhiṁ → vuḍḍhiṁ (sya-all) | vatānanda → vat ānanda (pts) | āpajjissatīti netaṁ → āpajjissatī ti n etaṁ (pts)๓. เป็นไปไม่ได้เลยที่ภิกษุผู้มีสุตะน้อย จักถึงความเจริญงอกงามไพบูลย์ใน ธรรมวินัยนี้
So vatānanda, bhikkhu ‘dubbaco samāno imasmiṁ dhammavinaye vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjissatī’ti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
vuddhiṁ → vuḍḍhiṁ (sya-all) | dubbacco → T. dummedhaṁ; M7 dumodhaṁ vā. (pts note) | vatānanda → vat ānanda (pts) | āpajjissatīti netaṁ → āpajjissatī ti n etaṁ (pts)๔. เป็นไปไม่ได้เลยที่ภิกษุผู้ว่ายาก จักถึงความเจริญงอกงามไพบูลย์ใน ธรรมวินัยนี้
So vatānanda, bhikkhu ‘pāpamitto samāno imasmiṁ dhammavinaye vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjissatī’ti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
vuddhiṁ → vuḍḍhiṁ (sya-all) | vatānanda → vat ānanda (pts) | āpajjissatīti netaṁ → āpajjissatī ti n etaṁ (pts)๕. เป็นไปไม่ได้เลยที่ภิกษุผู้มีปาปมิตร(มิตรชั่ว) จักถึงความเจริญงอกงามไพบูลย์ ในธรรมวินัยนี้
So vatānanda, bhikkhu ‘kusīto samāno imasmiṁ dhammavinaye vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjissatī’ti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
vuddhiṁ → vuḍḍhiṁ (sya-all) | vatānanda → vat ānanda (pts) | āpajjissatīti netaṁ → āpajjissatī ti n etaṁ (pts)๖. เป็นไปไม่ได้เลยที่ภิกษุผู้เกียจคร้าน จักถึงความเจริญงอกงามไพบูลย์ใน ธรรมวินัยนี้
So vatānanda, bhikkhu ‘muṭṭhassati samāno imasmiṁ dhammavinaye vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjissatī’ti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
vuddhiṁ → vuḍḍhiṁ (sya-all) | vatānanda → vat ānanda (pts) | āpajjissatīti netaṁ → āpajjissatī ti n etaṁ (pts)๗. เป็นไปไม่ได้เลยที่ภิกษุผู้หลงลืมสติ จักถึงความเจริญงอกงามไพบูลย์ใน ธรรมวินัยนี้
So vatānanda, bhikkhu ‘asantuṭṭho samāno imasmiṁ dhammavinaye vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjissatī’ti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
vuddhiṁ → vuḍḍhiṁ (sya-all) | vatānanda → vat ānanda (pts) | āpajjissatīti netaṁ → āpajjissatī ti n etaṁ (pts)๘. เป็นไปไม่ได้เลยที่ภิกษุผู้ไม่สันโดษ จักถึงความเจริญงอกงามไพบูลย์ใน ธรรมวินัยนี้
So vatānanda, bhikkhu ‘pāpiccho samāno imasmiṁ dhammavinaye vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjissatī’ti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
vuddhiṁ → vuḍḍhiṁ (sya-all) | vatānanda → vat ānanda (pts) | āpajjissatīti netaṁ → āpajjissatī ti n etaṁ (pts)๙. เป็นไปไม่ได้เลยที่ภิกษุผู้ปรารถนาชั่ว จักถึงความเจริญงอกงามไพบูลย์ ในธรรมวินัยนี้
So vatānanda, bhikkhu ‘micchādiṭṭhiko samāno imasmiṁ dhammavinaye vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjissatī’ti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
vuddhiṁ → vuḍḍhiṁ (sya-all) | vatānanda → vat ānanda (pts) | āpajjissatīti netaṁ → āpajjissatī ti n etaṁ (pts)๑๐. เป็นไปไม่ได้เลยที่ภิกษุผู้เป็นมิจฉาทิฏฐิ(เห็นผิด) จักถึงความเจริญงอก งามไพบูลย์ในธรรมวินัยนี้
So vatānanda, bhikkhu ‘imehi dasahi dhammehi samannāgato imasmiṁ dhammavinaye vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjissatī’ti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
vuddhiṁ → vuḍḍhiṁ (sya-all) | imehi → S. adds kho. (pts note) | dasahi → omitted by M7. (pts note) | vatānanda → vat ānanda (pts) | āpajjissatīti netaṁ → āpajjissatī ti n etaṁ (pts)อานนท์ เป็นไปไม่ได้เลยที่ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๑๐ ประการนี้แล จักถึง ความเจริญงอกงามไพบูลย์ในธรรมวินัยนี้
So vatānanda, bhikkhu ‘saddho samāno imasmiṁ dhammavinaye vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjissatī’ti ṭhānametaṁ vijjati.
vuddhiṁ → vuḍḍhiṁ (sya-all) | vatānanda → vat ānanda (pts) | āpajjissatīti ṭhānametaṁ → āpajjissatī ti ṭhānam etaṁ (pts)อานนท์ ๑. เป็นไปได้ที่ภิกษุผู้มีศรัทธา จักถึงความเจริญงอกงามไพบูลย์ในธรรม วินัยนี้
So vatānanda, bhikkhu ‘sīlavā samāno imasmiṁ dhammavinaye vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjissatī’ti ṭhānametaṁ vijjati.
vuddhiṁ → vuḍḍhiṁ (sya-all) | vatānanda → vat ānanda (pts) | āpajjissatīti ṭhānametaṁ → āpajjissatī ti ṭhānam etaṁ (pts)๒. เป็นไปได้ที่ภิกษุผู้มีศีล จักถึงความเจริญงอกงามไพบูลย์ในธรรม วินัยนี้
So vatānanda, bhikkhu ‘bahussuto sutadharo samāno imasmiṁ dhammavinaye vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjissatī’ti ṭhānametaṁ vijjati.
vuddhiṁ → vuḍḍhiṁ (sya-all) | vatānanda → vat ānanda (pts) | āpajjissatīti ṭhānametaṁ → āpajjissatī ti ṭhānam etaṁ (pts)๓. เป็นไปได้ที่ภิกษุผู้เป็นพหูสูต ทรงสุตะ จักถึงความเจริญงอกงามไพบูลย์ ในธรรมวินัยนี้
So vatānanda, bhikkhu ‘suvaco samāno imasmiṁ dhammavinaye vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjissatī’ti ṭhānametaṁ vijjati.
vuddhiṁ → vuḍḍhiṁ (sya-all) | So → M6 omits this sentence. (pts note) | vatānanda → vat ānanda (pts) | āpajjissatīti ṭhānametaṁ → āpajjissatī ti ṭhānam etaṁ (pts)๔. เป็นไปได้ที่ภิกษุผู้ว่าง่าย จักถึงความเจริญงอกงามไพบูลย์ในธรรม วินัยนี้
So vatānanda, bhikkhu ‘kalyāṇamitto samāno imasmiṁ dhammavinaye vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjissatī’ti ṭhānametaṁ vijjati.
vuddhiṁ → vuḍḍhiṁ (sya-all) | vatānanda → vat ānanda (pts) | āpajjissatīti ṭhānametaṁ → āpajjissatī ti ṭhānam etaṁ (pts)๕. เป็นไปได้ที่ภิกษุผู้มีกัลยาณมิตร(มิตรดี) จักถึงความเจริญงอกงาม ไพบูลย์ในธรรมวินัยนี้
So vatānanda, bhikkhu ‘āraddhavīriyo samāno imasmiṁ dhammavinaye vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjissatī’ti ṭhānametaṁ vijjati.
vuddhiṁ → vuḍḍhiṁ (sya-all) | āraddhavīriyo → āraddhaviriyo (bjt, th, pts) | vatānanda → vat ānanda (pts) | āpajjissatīti ṭhānametaṁ → āpajjissatī ti ṭhānam etaṁ (pts)๖. เป็นไปได้ที่ภิกษุผู้ปรารภความเพียร จักถึงความเจริญงอกงามไพบูลย์ใน ธรรมวินัยนี้
So vatānanda, bhikkhu ‘upaṭṭhitassati samāno imasmiṁ dhammavinaye vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjissatī’ti ṭhānametaṁ vijjati.
vuddhiṁ → vuḍḍhiṁ (sya-all) | upaṭṭhitassati → upaṭṭhitasati (bjt, th, pts) | vatānanda → vat ānanda (pts) | āpajjissatīti ṭhānametaṁ → āpajjissatī ti ṭhānam etaṁ (pts)๗. เป็นไปได้ที่ภิกษุผู้มีสติตั้งมั่น จักถึงความเจริญงอกงามไพบูลย์ในธรรม วินัยนี้
So vatānanda, bhikkhu ‘santuṭṭho samāno imasmiṁ dhammavinaye vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjissatī’ti ṭhānametaṁ vijjati.
vuddhiṁ → vuḍḍhiṁ (sya-all) | vatānanda → vat ānanda (pts) | āpajjissatīti ṭhānametaṁ → āpajjissatī ti ṭhānam etaṁ (pts)๘. เป็นไปได้ที่ภิกษุผู้สันโดษ จักถึงความเจริญงอกงามไพบูลย์ในธรรม วินัยนี้
So vatānanda, bhikkhu ‘appiccho samāno imasmiṁ dhammavinaye vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjissatī’ti ṭhānametaṁ vijjati.
vuddhiṁ → vuḍḍhiṁ (sya-all) | appiccho → Ph. apāpiccho. (pts note) | vijjati → T. -tī ti, and here with concludes this Sutta. (pts note) | vatānanda → vat ānanda (pts) | āpajjissatīti ṭhānametaṁ → āpajjissatī ti ṭhānam etaṁ (pts)๙. เป็นไปได้ที่ภิกษุผู้มักน้อย จักถึงความเจริญงอกงามไพบูลย์ในธรรม วินัยนี้
So vatānanda, bhikkhu ‘sammādiṭṭhiko samāno imasmiṁ dhammavinaye vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjissatī’ti ṭhānametaṁ vijjati.
vuddhiṁ → vuḍḍhiṁ (sya-all) | dhammavinaye → dhamma vinaye (bjt) | vatānanda → vat ānanda (pts) | āpajjissatīti ṭhānametaṁ → āpajjissatī ti ṭhānam etaṁ (pts)๑๐. เป็นไปได้ที่ภิกษุผู้เป็นสัมมาทิฏฐิ(เห็นชอบ) จักถึงความเจริญงอกงาม ไพบูลย์ในธรรมวินัยนี้
So vatānanda, bhikkhu ‘imehi dasahi dhammehi samannāgato imasmiṁ dhammavinaye vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjissatī’ti ṭhānametaṁ vijjatī”ti.
vuddhiṁ → vuḍḍhiṁ (sya-all) | vijjatīti dutiyaṁ → vijjati (sya-all) | vijjati → ba. vijjatīti (sya-all: yu.) | imehi → S. adds kho. (pts note) | vatānanda → vat ānanda (pts) | āpajjissatīti ṭhānametaṁ vijjatīti → āpajjissatī ti ṭhānam etaṁ vijjatī (pts)อานนท์ เป็นไปได้ที่ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๑๐ ประการนี้ จักถึงความเจริญ งอกงามไพบูลย์ในธรรมวินัยนี้