Vāhanasutta
Vāhanasutta → bāhunasuttaṁ (bj)๘๑ วาหุนสูตร
Ekaṁ samayaṁ bhagavā campāyaṁ viharati gaggarāya pokkharaṇiyā tīre.
pokkharaṇiyā → T. M7 -ṇīyā. (pts note)สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ ฝั่งสระคัคคราโบกขรณี เขตกรุง จัมปา
Atha kho āyasmā vāhano yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā vāhano bhagavantaṁ etadavoca:
vāhano → bāhuno (bj, pts1ed); vāhuno (sya-all) | vāhano → bāhuno (pts) | bāhuno → cāhano (bj: machasaṁ) | Bāhuno → S. Vāhuno; M6 Bāhino; M. Ph. Vāhano throughout. (pts note) | atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)ครั้งนั้นแล ท่านพระวาหุนะเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวาย อภิวาทแล้วนั่ง ณ ที่สมควร จึงได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า
“katihi nu kho, bhante, dhammehi tathāgato nissaṭo visaṁyutto vippamutto vimariyādīkatena cetasā viharatī”ti?
nissaṭo → nissaṭṭho (bj) | viharatīti → viharitīti (bj) | vimariyādikatena → M. Ph. vipa- throughout. (pts note) | katihi → katīhi (th, pts) | viharatīti → viharatī ti (pts)“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ พระตถาคตทรงสลัด ปราศจาก หลุดพ้นจากธรรม เท่าไรหนอ จึงมีพระหทัยปราศจากแดน อยู่ พระพุทธเจ้าข้า”
“Dasahi kho, vāhana, dhammehi tathāgato nissaṭo visaṁyutto vippamutto vimariyādīkatena cetasā viharati.
vāhana → pana bāhuna (bj); vāhuna (sya-all); bāhuna (pts) | nissaṭo → nissaṭṭho (bj) | vimariyādīkatena → vimariyādikatena (sya-all, pts) | Bāhuna → T. M7 pana. (pts note)พระผู้มีพระภาคตรัสตอบว่า วาหุนะ ตถาคตสลัด ปราศจาก หลุดพ้นจากธรรม ๑๐ ประการ จึงมีใจปราศจากแดนอยู่
Katamehi dasahi?ธรรม ๑๐ ประการ อะไรบ้าง คือ
Rūpena kho, vāhana, tathāgato nissaṭo visaṁyutto vippamutto vimariyādīkatena cetasā viharati,
vāhana → bāhuna (bj, pts); vāhuna (sya-all) | nissaṭo → nissaṭṭho (bj) | vimariyādīkatena → vimariyādikatena (sya-all, pts)๑. ตถาคตสลัด ปราศจาก หลุดพ้นจากรูป จึงมีใจปราศจากแดนอยู่
vedanāya kho, vāhana …pe…
vāhana → bāhuna (bj) | vāhana → vāhuna (th)๒. ตถาคตสลัด ปราศจาก หลุดพ้นจากเวทนา จึงมีใจปราศจากแดนอยู่
saññāya kho, vāhana …
vāhana → vāhuna (sya-all); bāhuna (pts)๓. ตถาคตสลัด ปราศจาก หลุดพ้นจากสัญญา จึงมีใจปราศจากแดนอยู่
saṅkhārehi kho, vāhana …
vāhana → vāhuna (sya-all); bāhuna (pts) | saṅkhārehi → saṁkhārehi (th)๔. ตถาคตสลัด ปราศจาก หลุดพ้นจากสังขาร จึงมีใจปราศจากแดนอยู่
viññāṇena kho, vāhana …
vāhana → vāhuna (sya-all); bāhuna (pts)๕. ตถาคตสลัด ปราศจาก หลุดพ้นจากวิญญาณ จึงมีใจปราศจากแดนอยู่
jātiyā kho, vāhana …
vāhana → vāhuna (sya-all); bāhuna (pts)๖. ตถาคตสลัด ปราศจาก หลุดพ้นจากชาติ จึงมีใจปราศจากแดนอยู่
jarāya kho, vāhana …
vāhana → vāhuna (sya-all); bāhuna (pts)๗. ตถาคตสลัด ปราศจาก หลุดพ้นจากชรา จึงมีใจปราศจากแดนอยู่
maraṇena kho, vāhana …
vāhana → vāhuna (sya-all); bāhuna (pts)๘. ตถาคตสลัด ปราศจาก หลุดพ้นจากมรณะ จึงมีใจปราศจากแดนอยู่
dukkhehi kho, vāhana …
vāhana → vāhuna (sya-all); bāhuna (pts)๙. ตถาคตสลัด ปราศจาก หลุดพ้นจากทุกข์ จึงมีใจปราศจากแดนอยู่
kilesehi kho, vāhana, tathāgato nissaṭo visaṁyutto vippamutto vimariyādīkatena cetasā viharati.
vāhana → bāhuna (bj, pts); vāhuna (sya-all) | nissaṭo → nissaṭṭho (bj) | vimariyādīkatena → vimariyādikatena (sya-all, pts)๑๐. ตถาคตสลัด ปราศจาก หลุดพ้นจากกิเลส จึงมีใจปราศจากแดนอยู่
Seyyathāpi, vāhana, uppalaṁ vā padumaṁ vā puṇḍarīkaṁ vā udake jātaṁ udake saṁvaḍḍhaṁ udakā paccuggamma ṭhitaṁ anupalittaṁ udakena;
vāhana → bāhuna (bj); vāhuna (sya-all) | paccuggamma ṭhitaṁ → accuggamma tiṭṭhati (bj, sya-all, pts) | seyyathāpi vāhana → seyyathā pi bāhuna (pts) | accuggamma → T. accuggamati; M. Ph. paccuggamma. (pts note) | tiṭṭhati → M. Ph. ṭhitaṁ. (pts note)
evamevaṁ kho, vāhana, imehi dasahi dhammehi tathāgato nissaṭo visaṁyutto vippamutto vimariyādīkatena cetasā viharatī”ti.
evamevaṁ → emameva (bj) | vāhana → bāhuna (bj, pts); vāhuna (sya-all) | nissaṭo → nissaṭṭho (bj) | viharatīti paṭhamaṁ → viharitīti (bj); viharatī ti (pts) | vimariyādīkatena → vimariyādikatena (sya-all, pts) | evamevaṁ → evameva (th) | evamevaṁ → evam eva (pts)วาหุนะ ตถาคตสลัด ปราศจาก หลุดพ้นจากธรรม ๑๐ ประการนี้ จึงมีใจปราศ จากแดนอยู่ เปรียบเหมือนดอกอุบล ดอกปทุม ดอกปุณฑริกที่เกิดในน้ำ เจริญในน้ำ ขึ้นพ้นจากน้ำ ไม่ติดอยู่กับน้ำ ฉะนั้น