DevadūtasuttaMensajeros divinos
“Tīṇimāni, bhikkhave, devadūtāni.
tīṇimāni → tīṇīmāni (sya-all); (pts) | + → sāvatthinidānaṁ (bjt)«Hay, monjes, tres mensajeros divinos.
Katamāni tīṇi?¿Qué tres?:
Idha, bhikkhave, ekacco kāyena duccaritaṁ carati, vācāya duccaritaṁ carati, manasā duccaritaṁ carati.En primer lugar, alguien que realiza acciones perjudiciales en cuerpo, palabra o mente,
So kāyena duccaritaṁ caritvā, vācāya duccaritaṁ caritvā, manasā duccaritaṁ caritvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjati.
upapajjati tamenaṁ → uppajjati tam enaṁ (pts) | uppajjati → Ph. upapajjati. (pts note) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | paraṁ → param (pts)al descomponerse su cuerpo, tras la muerte, renace en un lugar desdichado, un mal lugar, el inframundo, el infierno.
Tamenaṁ, bhikkhave, nirayapālā nānābāhāsu gahetvā yamassa rañño dassenti:
tamenaṁ → tam enaṁ (pts) | nānābāhāsu → nānā bāhāsu (pts)Allí los guardias del infierno lo agarran de los brazos, lo llevan ante el rey Yama, y le dicen:
‘ayaṁ, deva, puriso amatteyyo apetteyyo asāmañño abrahmañño, na kule jeṭṭhāpacāyī.
amatteyyo → ametteyyo (sya-all, pts) | ametteyyo → T. amatteyyo. (pts note) | apetteyyo → T. apateyyo. (pts note) | kule jeṭṭhāpacāyī → kulejeṭṭhāpacāyī (bjt, th)“Su majestad, esta persona no mostró el debido respeto a su madre y a su padre, ni a los ascetas y brahmanes, ni honró a los ancianos de la familia.
Imassa devo daṇḍaṁ paṇetū’ti.
daṇḍaṁ paṇetūti → daṇḍam paṇetū ti (pts)!Que su majestad lo castigue!”.
Tamenaṁ, bhikkhave, yamo rājā paṭhamaṁ devadūtaṁ samanuyuñjati samanugāhati samanubhāsati:
samanuyuñjati → Ph. samanuyujjati. (pts note) | samanugāhati → samanuggāhati (th) | tamenaṁ → taṁ enaṁ (pts)Entonces el rey Yama lo persigue, presiona e interroga sobre el primer mensajero divino:
‘ambho, purisa, na tvaṁ addasa manussesu paṭhamaṁ devadūtaṁ pātubhūtan’ti?
tvaṁ → tvam (pts) | pātubhūtanti → pātubhūtan ti (pts)“Buen hombre, ¿nunca viste al primer mensajero divino que aparece entre los seres humanos?”
So evamāha:
evamāha → evam āha (pts)Él responde:
‘nāddasaṁ, bhante’ti.
Nāddasaṁ → Ph. na addasaṁ. (pts note) | bhanteti → bhante ti (pts)“No he visto nada, señor”.
Tamenaṁ, bhikkhave, yamo rājā evamāha:
tamenaṁ → tam enaṁ (pts) | evamāha → evam āha (pts)Entonces el rey Yama le dice:
‘ambho purisa, na tvaṁ addasa manussesu itthiṁ vā purisaṁ vā āsītikaṁ vā nāvutikaṁ vā vassasatikaṁ vā jātiyā jiṇṇaṁ gopānasivaṅkaṁ bhoggaṁ daṇḍaparāyaṇaṁ pavedhamānaṁ gacchantaṁ āturaṁ gatayobbanaṁ khaṇḍadantaṁ palitakesaṁ vilūnaṁ khallitasiraṁ valitaṁ tilakāhatagattan’ti?
daṇḍaparāyaṇaṁ → daṇḍaparāyanaṁ (sya-all, km, pts1ed) | khallitasiraṁ → khalitaṁsiro (bj) | āsītikaṁ → asītikaṁ (sya-all, pts) | nāvutikaṁ → navutikaṁ (sya-all, pts) | daṇḍaparāyaṇaṁ → daṇḍaparāyanaṁ (pts) | khallitasiraṁ valitaṁ tilakāhatagattanti → khalitaṁ sirovalitaṁ tilakāhatagattan ti (pts) | khalitaṁsiro → khallita siraṁ (bj: machasaṁ) | vā → passa ma. ni. 3.263 (cck note) | daṇḍaparāyaṇaṁ → daṇḍaparāyanaṁ (cck: syā. kaṁ. pī.) | khallitasiraṁ → khalitaṁ siro (sī. pī.), khalitasiraṁ (syā. kaṁ.) ma. ni. 3.263 (cck note) | khalitaṁ → Ph. khalitasiraṁ; ChS. khalitasiraṁ valitaṁ. (pts note) | tilakāhatagattan → Ph. tilākāhatag-. (pts note) | tvaṁ → tvam (pts)“Buen hombre, ¿nunca viste a nadie entre los seres humanos, a una mujer o a un hombre viejo —de ochenta, noventa o cien años, encorvado, apoyándose en un bastón, con paso tembloroso, enfermo, sus mejores años ya pasados, con dientes rotos, pelo gris, escaso, o calvos, la piel arrugada, y con manchas en la piel?”
So evamāha:
evamāha → evam āha (pts)Él responde:
‘addasaṁ, bhante’ti.
bhanteti → bhante ti (pts)“Sí, lo he visto señor”.
Tamenaṁ, bhikkhave, yamo rājā evamāha:
tamenaṁ → tam enaṁ (pts) | evamāha → evam āha (pts)Entonces el rey Yama le dice:
‘ambho, purisa, tassa te viññussa sato mahallakassa na etadahosi—
etadahosi → etad ahosi (pts)“Buen hombre, ¿no se te ocurrió, siendo un hombre sensato y maduro:
ahampi khomhi jarādhammo jaraṁ anatīto, handāhaṁ kalyāṇaṁ karomi, kāyena vācāya manasā’ti?
ahampi → ahaṁpi (th) | ahampi khomhi → aham pi kho mhi (pts) | jaraṁ → jaram (pts) | manasāti → manasā ti (pts)'Yo también estoy sujeto al envejecimiento. No estoy exento de la vejez. Mejor hago buenas acciones en cuerpo, palabra y mente'?”
So evamāha:
evamāha nāsakkhissaṁ → evam āha nāhaṁ sakkhissaṁ (pts)Él responde:
‘nāsakkhissaṁ, bhante. Pamādassaṁ, bhante’ti.
sakkhissaṁ → SS., ChS. nāsakkhissaṁ. (pts note) | bhanteti → bhante ti (pts)“No pude, señor, estaba distraído”.
Tamenaṁ, bhikkhave, yamo rājā evamāha:
tamenaṁ → tam enaṁ (pts) | evamāha → evam āha (pts)Entonces el rey Yama le dice:
‘ambho, purisa, pamādatāya na kalyāṇamakāsi kāyena vācāya manasā.
pamādatāya → pamādavatāya (bj, sya-all, pts) | pamādatāya → pamādavatāya (sī. syā. kaṁ. pī.) ma. ni. 3.262 (cck note) | pamādavatāya → Ph., ChS. pamādatāya. (pts note) | kalyāṇamakāsi → kalyāṇam akāsi (pts)“Buen hombre, como estabas distraído, no hiciste buenas acciones en cuerpo, palabra y mente.
Taggha tvaṁ, ambho purisa, tathā karissanti yathā taṁ pamattaṁ.
tvaṁ → taṁ (sya-all, mr) | taṁ → te (mr) | tvaṁ → taṁ (cck: ka.) | taṁ → te (cck: ka.) | tvaṁ → Ph. taggha taṁ; T. tatra tvaṁ. (pts note) | karissanti → Ph. karissati. (pts note) | taṁ → Ph. te but tam further on. (pts note) | yathā taṁ → yathātaṁ (th)Con razón, seguro que te castigan de acuerdo a tu negligencia.
Taṁ kho pana te etaṁ pāpakammaṁ neva mātarā kataṁ, na pitarā kataṁ, na bhātarā kataṁ, na bhaginiyā kataṁ, na mittāmaccehi kataṁ, na ñātisālohitehi kataṁ, na devatāhi kataṁ, na samaṇabrāhmaṇehi kataṁ;
Taṁ kho pana te etaṁ → taṁ kho panetaṁ (bj, sya-all, km, pts1ed) | pāpakammaṁ → pāpaṁ kammaṁ (bj) | pana te etaṁ pāpakammaṁ → panetaṁ pāpaṁ kammaṁ (bj) | pana te → pan (pts) | etaṁ → taṁ kho panetaṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | pāpakammaṁ → pāpaṁ kammaṁ (cck: sī.) | etaṁ → Ph., ChS. pana te etaṁ (pts note) | neva → n eva (pts)Esa mala ación no la hizo tu madre, tu padre, tu hermano o tu hermana. No la hicieron tus amigos o compañeros, ni tus parientes y familiares, ni los devas, ni los ascetas y brahmanes.
atha kho tayāvetaṁ pāpakammaṁ kataṁ, tvaññevetassa vipākaṁ paṭisaṁvedissasī’ti.
tayāvetaṁ pāpakammaṁ → tayā vetaṁ pāpaṁ kammaṁ (bj) | tvaññevetassa → tvaññeva tassa (sya-all, pts) | paṭisaṁvedissasīti tamenaṁ → paṭisaṁvediyasī ti tam enaṁ (pts) | vetaṁ → T. cetaṁ; Ph., Tr. ve taṁ. (pts note) | paṭisaṁvediyasī → Ba., T., Tr. -vedissatī; Bb. -vediyassatī; ChS. vedissasī ti. (pts note) | atha kho → athakho (th) | tvaññevetassa → tvaṁ yeva tassa (pts)Esa mala acción la hiciste solo tú, y solo tú experimentarás el resultado”.
Tamenaṁ, bhikkhave, yamo rājā paṭhamaṁ devadūtaṁ samanuyuñjitvā samanugāhitvā samanubhāsitvā, dutiyaṁ devadūtaṁ samanuyuñjati samanugāhati samanubhāsati:
samanugāhitvā → Ph. -gahetvā. (pts note) | samanugāhitvā → samanuggāhitvā (th) | samanugāhati → samanuggāhati (th) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts)Entonces el rey Yama lo interroga sobre el segundo mensajero divino:
‘ambho purisa, na tvaṁ addasa manussesu dutiyaṁ devadūtaṁ pātubhūtan’ti?
pātubhūtanti → pātubhūtan ti (pts)“Buen hombre, ¿nunca viste al segundo mensajero divino que aparece entre los seres humanos?”
So evamāha:
evamāha → evam āha (pts)Él responde:
‘nāddasaṁ, bhante’ti.
Nāddasaṁ → Ph. nadassaṁ. (pts note) | bhanteti → bhante ti (pts)“No he visto nada, señor”.
Tamenaṁ, bhikkhave, yamo rājā evamāha:
tamenaṁ → tam enaṁ (pts) | evamāha → evam āha (pts)Entonces el rey Yama le dice:
‘ambho purisa, na tvaṁ addasa manussesu itthiṁ vā purisaṁ vā ābādhikaṁ dukkhitaṁ bāḷhagilānaṁ, sake muttakarīse palipannaṁ semānaṁ, aññehi vuṭṭhāpiyamānaṁ, aññehi saṁvesiyamānan’ti?
palipannaṁ → paḷipannaṁ (bj) | aññehi → aññehi ca (pts) | addasa → Ph. addassa. (pts note) | ābādhikaṁ → Ph., ābādhitaṁ. (pts note) | semānaṁ → Ph. seyyamānaṁ. (pts note) | ca → omitted by Ph. and Tr. (pts note) | vuṭṭhāpiyamānaṁ → D., Bb. vuṭṭhāhapiyamānaṁ; T. vuṭṭhāhipiyamānaṁ. (pts note) | tvaṁ → tvam (pts) | saṁvesiyamānanti → saṁvesiyamānan ti (pts)“Buen hombre, ¿nunca viste a nadie entre los seres humanos, a una mujer o a un hombre que se encuentre mal, sufriendo, gravemente enfermo, postrado en sus propios excrementos, siendo levantado por unos y acostado por otros?”
So evamāha:
evamāha → evam āha (pts)Él responde:
‘addasaṁ, bhante’ti.
bhanteti → bhante ti (pts)Sí, lo he visto señor”.
Tamenaṁ, bhikkhave, yamo rājā evamāha:
tamenaṁ → tam enaṁ (pts) | evamāha → evam āha (pts)Entonces el rey Yama le dice:
‘ambho purisa, tassa te viññussa sato mahallakassa na etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)“Buen hombre, ¿no se te ocurrió, siendo un hombre sensato y maduro:
“ahampi khomhi byādhidhammo byādhiṁ anatīto, handāhaṁ kalyāṇaṁ karomi kāyena vācāya manasā”’ti?
byādhidhammo byādhiṁ → vyādhidhammo vyādhiṁ (bjt) | ahampi → ahaṁpi (th) | manasāti → manasā ti (ms2005, pts) | ahampi khomhi byādhidhammo byādhiṁ → aham pi kho mhi vyādhidhammo vyādhim (pts)'Yo también estoy sujeto a enfermar. No estoy exento de la enfermedad. Mejor hago buenas acciones en cuerpo, palabra y mente'?”
So evamāha:
evamāha nāsakkhissaṁ → evam āha nāhaṁ sakkhissaṁ (pts)Él responde:
‘nāsakkhissaṁ, bhante. Pamādassaṁ, bhante’ti.
nāsakkhissaṁ → sakkhissaṁ (pts) | bhanteti → bhante ti (pts)“No pude, señor, estaba distraído”.
Tamenaṁ, bhikkhave, yamo rājā evamāha:
tamenaṁ → tam enaṁ (pts) | evamāha → evam āha (pts)Entonces el rey Yama le dice:
‘ambho purisa, pamādatāya na kalyāṇamakāsi kāyena vācāya manasā.
pamādatāya → pamādavatāya (bj, sya-all, pts) | pamādavatāya → Ph. pamādatāya. (pts note) | kalyāṇamakāsi → kalyāṇam akāsi (pts)“Buen hombre, como estabas distraído, no hiciste buenas acciones en cuerpo, palabra y mente.
Taggha tvaṁ, ambho purisa, tathā karissanti yathā taṁ pamattaṁ.
tvaṁ → taṁ (sya-all) | tvaṁ → Ph. taṁ. (pts note) | yathā taṁ → yathātaṁ (th)Con razón, seguro que te castigan de acuerdo a tu negligencia.
Taṁ kho pana te etaṁ pāpakammaṁ neva mātarā kataṁ, na pitarā kataṁ, na bhātarā kataṁ, na bhaginiyā kataṁ, na mittāmaccehi kataṁ, na ñātisālohitehi kataṁ, na devatāhi kataṁ, na samaṇabrāhmaṇehi kataṁ;
pana te etaṁ pāpakammaṁ → panetaṁ pāpaṁ kammaṁ (bj) | pana te etaṁ → panetaṁ (sya-all) | pana te → pan (pts) | samaṇabrāhmaṇehi → samaṇabrāhmanehi (pts) | pāpaṁ → pāpakammaṁ (bj: PTS, machasaṁ) | etaṁ → Ph. pana te etaṁ. (pts note) | neva → n eva (pts)Esa mala ación no la hizo tu madre, tu padre, tu hermano o tu hermana. No la hicieron tus amigos o compañeros, ni tus parientes y familiares, ni los devas, ni los ascetas y brahmanes.
atha kho tayāvetaṁ pāpakammaṁ kataṁ. Tvaññevetassa vipākaṁ paṭisaṁvedissasī’ti.
tayāvetaṁ pāpakammaṁ → tayā vetaṁ pāpaṁ kammaṁ (bj) | tvaññevetassa → tvaññeva tassa (sya-all, pts) | paṭisaṁvedissasīti tamenaṁ → paṭisaṁvediyasī ti tam enaṁ (pts) | pāpaṁ → pāpakammaṁ (bj: PTS, machasaṁ) | ve → Ph. yathā ve; T. tayā ce. (pts note) | paṭisaṁvediyasī → Ph. -vediyatī; Tr. -vedissatī; Ba. -vediyassatī. (pts note) | atha kho → athakho (th) | tayāvetaṁ → tayā ve taṁ (pts) | tvaññevetassa → tvaṁ yeva tassa (pts)Esa mala acción la hiciste solo tú, y solo tú experimentarás el resultado”.
Tamenaṁ, bhikkhave, yamo rājā dutiyaṁ devadūtaṁ samanuyuñjitvā samanugāhitvā samanubhāsitvā, tatiyaṁ devadūtaṁ samanuyuñjati samanugāhati samanubhāsati:
samanugāhitvā → samanuggāhitvā (th) | samanugāhati → samanuggāhati (th) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts)Entonces el rey Yama lo interroga sobre el tercer mensajero divino:
‘ambho purisa, na tvaṁ addasa manussesu tatiyaṁ devadūtaṁ pātubhūtan’ti?
pātubhūtanti → pātubhūtaṇ ti (pts)“Buen hombre, ¿nunca viste al tercer mensajero divino que aparece entre los seres humanos?”
So evamāha:
evamāha → evam āha (pts)Él responde:
‘nāddasaṁ, bhante’ti.
bhanteti → bhante ti (pts)“No he visto nada, señor”.
Tamenaṁ, bhikkhave, yamo rājā evamāha:
tamenaṁ → tam enaṁ (pts) | evamāha → evam āha (pts)Entonces el rey Yama le dice:
‘ambho purisa, na tvaṁ addasa manussesu itthiṁ vā purisaṁ vā ekāhamataṁ vā dvīhamataṁ vā tīhamataṁ vā uddhumātakaṁ vinīlakaṁ vipubbakajātan’ti?
tvaṁ addasa → tvam addassa (pts) | vipubbakajātanti → vipubbakajātan ti (pts)“Buen hombre, ¿nunca viste a nadie entre los seres humanos, a una mujer o a un hombre uno, dos o tres días después de morir, el cadáver hinchado, descolorido y en descomposición?”
So evamāha:
evamāha → evam āha (pts)Él responde:
‘addasaṁ, bhante’ti.
bhanteti → bhante ti (pts)“Sí, lo he visto señor”.
Tamenaṁ, bhikkhave, yamo rājā evamāha:
tamenaṁ → tam enaṁ (pts) | evamāha → evam āha (pts)Entonces el rey Yama le dice:
‘ambho purisa, tassa te viññussa sato mahallakassa na etadahosi—
etadahosi → etad ahosi (pts)“Buen hombre, ¿no se te ocurrió, siendo un hombre sensato y maduro:
ahampi khomhi maraṇadhammo maraṇaṁ anatīto, handāhaṁ kalyāṇaṁ karomi kāyena vācāya manasā’ti?
ahampi → ahaṁpi (th) | ahampi khomhi → aham pi kho mhi (pts) | maraṇaṁ → maraṇam (pts) | manasāti → manasā ti (pts)'Yo también estoy sujeto al morir. No estoy exento de la muerte. Mejor hago buenas acciones en cuerpo, palabra y mente'?”
So evamāha:
evamāha → evam āha (pts)Él responde:
‘nāsakkhissaṁ, bhante. Pamādassaṁ, bhante’ti.
pamādassaṁ bhanteti tamenaṁ → ti tam enaṁ (pts) | sakkhissaṁ → T. nāsakkhissaṁ. (pts note)“No pude, señor, estaba distraído”.
Tamenaṁ, bhikkhave, yamo rājā evamāha:
tamenaṁ → tam enaṁ (pts) | evamāha → evam āha (pts)Entonces el rey Yama le dice:
‘ambho purisa, pamādatāya na kalyāṇamakāsi kāyena vācāya manasā.
pamādatāya → pamādavatāya (bj, sya-all, pts) | pamādavatāya → Ph. pamādatāya. (pts note) | kalyāṇamakāsi → kalyāṇam akāsi (pts)“Buen hombre, como estabas distraído, no hiciste buenas acciones en cuerpo, palabra y mente.
Taggha tvaṁ, ambho purisa, tathā karissanti yathā taṁ pamattaṁ.
tvaṁ → taṁ (sya-all) | tvam → Ph. taṁ. (pts note) | yathā taṁ → yathātaṁ (th)Con razón, seguro que te castigan de acuerdo a tu negligencia.
Taṁ kho pana te etaṁ pāpakammaṁ neva mātarā kataṁ, na pitarā kataṁ, na bhātarā kataṁ, na bhaginiyā kataṁ, na mittāmaccehi kataṁ, na ñātisālohitehi kataṁ, na devatāhi kataṁ, na samaṇabrāhmaṇehi kataṁ;
pana te etaṁ pāpakammaṁ → panetaṁ pāpaṁ kammaṁ (bj) | pana te etaṁ → panetaṁ (sya-all) | pana te → pan (pts) | pāpaṁ → pāpakammaṁ (bj: PTS, machasaṁ) | etaṁ → Ph. pana te etaṁ. (pts note) | neva → n eva (pts)Esa mala ación no la hizo tu madre, tu padre, tu hermano o tu hermana. No la hicieron tus amigos o compañeros, ni tus parientes y familiares, ni los devas, ni los ascetas y brahmanes.
atha kho tayāvetaṁ pāpakammaṁ kataṁ. Tvaññevetassa vipākaṁ paṭisaṁvedissasī’”ti.
tayāvetaṁ pāpakammaṁ → tayā vetaṁ pāpaṁ kammaṁ (bj) | tvaññevetassa → tvaññeva tassa (sya-all, pts) | paṭisaṁvedissasīti tamenaṁ → paṭisaṁvediyasī ti tam enaṁ (pts) | pāpaṁ → pāpakammaṁ (bj: PTS, machasaṁ) | ti → Ph. -vediyasī; Ba., Tr. -vedissatī. (pts note) | atha kho → athakho (th) | tayāvetaṁ → tayā ve taṁ (pts) | tvaññevetassa → tvaṁ yeva tassa (pts)Esa mala acción la hiciste solo tú, y solo tú experimentarás el resultado”.
Tamenaṁ, bhikkhave, yamo rājā tatiyaṁ devadūtaṁ samanuyuñjitvā samanugāhitvā samanubhāsitvā tuṇhī hoti.
samanugāhitvā → samanuggāhitvā (th) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts)Tras interrogarle sobre el tercer mensajero divino, el rey Yama permaneció en silencio.
Tamenaṁ, bhikkhave, nirayapālā pañcavidhabandhanaṁ nāma kāraṇaṁ karonti.
kāraṇaṁ → kammakaraṇaṁ (sya-all) | kāronti → Ph. karonti. Ke kammakaraṇaṁ karoti. ChS. kāraṇaṁ. (pts note) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts) | kāraṇaṁ karonti → karaṇaṁ kāronti (pts)A continuación los guardianes del infierno lo castigan con la crucifixión de cinco puntos.
Tattaṁ ayokhilaṁ hatthe gamenti. Tattaṁ ayokhilaṁ dutiyasmiṁ hatthe gamenti. Tattaṁ ayokhilaṁ pāde gamenti. Tattaṁ ayokhilaṁ dutiyasmiṁ pāde gamenti. Tattaṁ ayokhilaṁ majjhe urasmiṁ gamenti.
ayokhilaṁ → ayokhīlaṁ (sya-all, pts) | ayokhilaṁ majjhe urasmiṁ → ayokhīlaṁ majjheurasmiṁ (sya-all)Le clavan estacas al rojo vivo a través de las manos y los pies, y otra en medio del pecho.
So tattha dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā vediyati, na ca tāva kālaṁ karoti yāva na taṁ pāpakammaṁ byantīhoti.
tibbā → tippā (bj) | kharā → (bj) | pāpakammaṁ byantīhoti → pāpaṁ kammaṁ byantī hoti (bj) | byantīhoti tamenaṁ → vyantihoti tam enaṁ (pts) | tibbā → tippā (bj: sīmu, syā); tippā (bj: syā); tibbākharā (bj: machasaṁ) | kammaṁ → pāpakammaṁ (bj: machasaṁ, PTS) | tibbā → tippā (cck: sī.) | vediyati → Ba., Tr. -vedeti. (pts note) | na → omitted by Ph. (pts note) | vyantihoti → quoted Milinda-pañha, p. 67. (pts note) | kālaṁ karoti → kālaṅkaroti (my)Y así padece sensaciones dolorosas agudas, severas, penetrantes —pero no muere hasta que esa mala acción sea eliminada.
Tamenaṁ, bhikkhave, nirayapālā saṁvesetvā kudhārīhi tacchanti.
saṁvesetvā → saṁvesitvā (sya-all, pts1ed); saṅkaḍḍhitvā (mr) | kudhārīhi → kuṭhārīhi (bj) | saṁvesetvā kudhārīhi → saṁvesitvā kuṭhārīhi (sya-all, pts) | saṁvesetvā → saṁkaḍḍhitvā kuṭhārīhi tacchenni (bj: machasaṁ) | saṁvesetvā → saṁkaḍḍhitvā (cck: ka.) | saṁvesitvā → Ph. saṅkaghitvā corrected to saṅghitvā. ChS. saṁkaḍḍhitvā. (pts note) | kuṭhārīhi → Ph. kudhādīhi. (pts note) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts)A continuación los guardianes del infierno lo tiran al suelo y lo golpean con hachas…
So tattha dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā vediyati, na ca tāva kālaṁ karoti yāva na taṁ pāpakammaṁ byantīhoti.
pāpakammaṁ byantīhoti → pāpaṁ kammaṁ byantī hoti (bj) | byantīhoti tamenaṁ → vyantihoti tam enaṁ (pts) | tibbā → tippā (bj: sīmu, syā); tippā (bj: syā); tibbākharā (bj: machasaṁ) | kālaṁ karoti → kālaṅkaroti (my)
Tamenaṁ, bhikkhave, nirayapālā uddhampādaṁ adhosiraṁ gahetvā vāsīhi tacchanti …pe…
uddhampādaṁ → uddhapādaṁ (bj) | gahetvā → ṭhapetvā (bj, sya-all) | uddhapādaṁ → uddhaṁ pādaṁ (bj: PTS, machasaṁ, syā) | ṭhapetvā → gahetvā (bj: machasaṁ) | ṭhapetvā → ba. gahetvā (sya-all note) | ṭhapetvā → Ph., ChS. gahetvā. (pts note) | tacchanti → ChS. tacchehi. (pts note) | uddhampādaṁ → uddhaṁpādaṁ (my, th) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts) | uddhampādaṁ adhosiraṁ gahetvā → uddhaṁ pādaṁ adho siraṁ ṭhapetvā (pts)Luego lo cuelgan boca abajo y lo golpean con azuelas…
tamenaṁ, bhikkhave, nirayapālā rathe yojetvā ādittāya bhūmiyā sampajjalitāya sajotibhūtāya sārentipi paccāsārentipi …pe…
sajotibhūtāya → sañjotibhūtāya (sya-all, km) | sārentipi paccāsārentipi → sārenti pi paccāsārenti (pts) | sajotibhūtāya → sañjotibhūtāya (bj: syā, kām) | sajotibhūtāya → sañjotibhūtāya (cck: syā. kaṁ.) | paccāsārentipi → ba. harantipi paccāharantipi (sya-all note) | paccāsārenti → Ph. haranti . . . paccāharanti. D. sarenti paccāharanti. (pts note) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts)Lo atan a un carro y lo arrastran de un lado a otro sobre un suelo ardiente, llameante e incandescente…
tamenaṁ, bhikkhave, nirayapālā mahantaṁ aṅgārapabbataṁ ādittaṁ sampajjalitaṁ sajotibhūtaṁ āropentipi oropentipi …pe…
sajotibhūtaṁ → sañjotibhūtaṁ (sya-all) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts) | āropentipi oropentipi → āropenti pi oropenti pi (pts)Lo hacen subir y bajar a lo alto de una montaña de brasas ardiendo, llameantes e incandescentes…
tamenaṁ, bhikkhave, nirayapālā uddhampādaṁ adhosiraṁ gahetvā tattāya lohakumbhiyā pakkhipanti, ādittāya sampajjalitāya sajotibhūtāya. (…)
(…) → (so tattha pheṇuddehakaṁ paccati) (bj); (so tattha phenuddehakaṁ paccati) (sya-all) | uddhampādaṁ → uddhapādaṁ (bj) | sajotibhūtāya → sajotibhūtāya so tattha pheṇuddehakaṁ paccati (bj); sañjotibhūtāya (sya-all) | uddhapādaṁ → uddhaṁ pādaṁ (bj: PTS, machasaṁ, syā) | uddhampādaṁ → uddhaṁpādaṁ (my, th) | sajotibhūtāya → sañjotibhūtāya so tattha phenuddehakaṁ paccati (th) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts) | uddhampādaṁ adhosiraṁ → uddhaṁ pādaṁ adho siraṁ (pts)Luego los guardianes del infierno lo meten boca abajo en una olla de cobre al rojo vivo, ardiendo, quemando e incandescente…
So tattha pheṇuddehakaṁ paccamāno sakimpi uddhaṁ gacchati, sakimpi adho gacchati, sakimpi tiriyaṁ gacchati.
paccati → machasaṁ potthake ayaṁ pāṭho na dissate (bj note) | paccati → Ph. so . . . paccati omitted by Ph. (pts note) | + → paccati so tattha pheṇuddehakaṁ (bjt) | pheṇuddehakaṁ → phenuddehakaṁ (th) | sakimpi → sakiṁpi (th) | pheṇuddehakaṁ → phenuddehakaṁ paccati so tattha phenuddehakaṁ (pts) | sakimpi → sakim pi (pts)Allí lo cuecen en un líquido espumoso hirviendo, removiendo bien, vuelta y vuelta, una y otra vez.
So tattha dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā vediyati, na ca tāva kālaṁ karoti yāva na taṁ pāpakammaṁ byantīhoti.
kharā → (bj) | pāpakammaṁ byantīhoti → pāpaṁ kammaṁ byantī hoti (bj) | byantīhoti tamenaṁ → vyantihoti tam enaṁ (pts) | tibbā → SS. tippā. (pts note) | kharā → omitted by SS. (pts note) | na → omitted by Ph. (pts note)Y así padece sensaciones dolorosas agudas, severas, penetrantes —pero no muere hasta que esa mala acción sea eliminada.
Tamenaṁ, bhikkhave, nirayapālā mahāniraye pakkhipanti.
tamenaṁ → tam enaṁ (pts)Luego los guardianes del infierno lo arrojan al Gran Infierno.
So kho pana, bhikkhave, mahānirayo—
kho → omitted by Ph. (pts note)Y sobre el Gran Infierno:
Catukkaṇṇo catudvāro, vibhatto bhāgaso mito;
catukkaṇṇo → catukaṇṇo (pts) mito → See Mahāvastu, p. 9. (pts note)“Tiene cuatro esquinas y cuatro puertas, divido en partes de igual tamaño. Ayopākārapariyanto, ayasā paṭikujjito.
paṭikujjito → Ph. -paṭikujjhito. (pts note)Rodeado de un muro de hierro, y con techo de hierro también.Tassa ayomayā bhūmi, jalitā tejasā yutā;Incluso el suelo está hecho de hierro, un suelo de hierro incandescente. Samantā yojanasataṁ, pharitvā tiṭṭhati sabbadāti.
yojanasataṁ → Ba samanta-ayojana; Ph. samantā yojanā. (pts note) sabbadā’’ti → pe. va. 70-71, 240-241 (cck note) | sabbadāti → sa bba dā ti (pts)Un radio de cien yojana, alcanza el calor que continuamente irradia”.
Bhūtapubbaṁ, bhikkhave, yamassa rañño etadahosi:
etadahosi → etad (pts)Una vez el rey Yama pensó:
‘ye kira, bho, loke pāpakāni kammāni karonti te evarūpā vividhā kammakāraṇā karīyanti.
kammakāraṇā karīyanti → kammakaraṇā kariyanti (sya-all) | kammakāraṇā → kammakaraṇā (pts) | kammakaraṇā → ChS. -kāranā. (pts note) | karīyanti → Ph. kāriyanti. (pts note) | + → ahosi (pts)“Los que en el mundo hacen este clase de acciones perjudiciales reciben todos estos castigos.
Aho vatāhaṁ manussattaṁ labheyyaṁ, tathāgato ca loke uppajjeyya arahaṁ sammāsambuddho, tañcāhaṁ bhagavantaṁ payirupāseyyaṁ.
uppajjeyya → Ph. upasampajjeyya. (pts note) | tañcāhaṁ → taṁ cāhaṁ (bjt) | tañcāhaṁ → tañ cāhaṁ (pts)Oh… !espero que pueda renacer como un ser humano! ¡Y que uno de los Tathāgata, un Arahant, un Buddha completamente despierto, aparezca en el mundo! !Y que pueda yo rendir homenaje al Buddha!
So ca me bhagavā dhammaṁ deseyya, tassa cāhaṁ bhagavato dhammaṁ ājāneyyan’ti.
me → (sya-all) | ājāneyyanti → ājāneyyan ti (pts)Así el Buddha puede enseñarme el Dhamma, para que sea capaz de comprender su enseñanza”.
Taṁ kho panāhaṁ, bhikkhave, na aññassa samaṇassa vā brāhmaṇassa vā sutvā evaṁ vadāmi, api ca kho, bhikkhave, yadeva me sāmaṁ ñātaṁ sāmaṁ diṭṭhaṁ sāmaṁ viditaṁ tadevāhaṁ vadāmīti.
+ → sāmaññātaṁ (bjt) | api ca → apica (th) | yadeva → yad eva (pts) | sāmaṁ → sāmañ (pts) | tadevāhaṁ vadāmīti → tad evāhaṁ vadāmī ti (pts)Ahora… no digo lo que sigue porque lo haya oído a otro asceta o brahmán. Solo lo digo porque lo he conocido, visto y realizado por mí mismo.
Coditā devadūtehi, ye pamajjanti māṇavā;
māṇavā → mānavā (bj)Alertados por los mensajeros divinos, aquellos que están distraídos, Te dīgharattaṁ socanti, hīnakāyūpagā narā.
hīnakāyūpagā → Ph. hīnakānīpakā. (pts note)sufren la pena durante mucho tiempo, cuando van a estos destinos inferiores.Ye ca kho devadūtehi, santo sappurisā idha;Pero aquellas personas buenas y tranquilas, cuando los mensajeros divinos les alertan, Coditā nappamajjanti, ariyadhamme kudācanaṁ.nunca se distraen del Dhamma de los nobles.
Upādāne bhayaṁ disvā, jātimaraṇasambhave;Viendo el peligro de aferrarse, el origen del nacimiento y la muerte, Anupādā vimuccanti, jātimaraṇasaṅkhaye.
jātimaraṇasaṅkhaye → Ph. saṅkhāye. (pts note)el desapegado se libera al poner fin a nacimiento y muerte.Te appamattā sukhino, diṭṭhadhammābhinibbutā;
appamattā → te khoppattā (bj); te khemappattā (sya-all, km, pts1ed) | sukhino → sukhitā (bj, sya-all, pts1ed) | appamattā sukhino → khoppamattā sukhitā (bj); khemappattā sukhitā (sya-all, pts) | khoppamattā → te appamattā (bj: machasaṁ); te khemappattā (bj: PTS, syā) | sukhitā → sukhino (bj: machasaṁ) | appamattā → te khoppamattā (sī.), te khemappattā (syā. kaṁ. pī.) ma. ni. 3.271 (cck note) | sukhino → sukhitā (cck: sī. syā.) | sukhitā → D. te khe pamattā; T., Tr. te kho pamattā; Ph. taṅ kho sampattā sukhino. In Ang. Nik. VI. 23. Tr. reads Te khemappattā sukhino. (pts note)Felices, han llegado a un lugar seguro, la extinción en esta misma vida. Sabbaverabhayātītā, sabbadukkhaṁ upaccagun”ti.
upaccagunti chaṭṭhaṁ → upaccagun ti (pts)Han superado toda amenaza y peligro, elevándose por encima de todo sufrimiento”.