Patodasutta
Patodasutta → assājānīya-patodasuttaṁ (bj)Sutta Goad-stick
“Cattārome, bhikkhave, bhadrā assājānīyā santo saṁvijjamānā lokasmiṁ.
bhadrā → bhadro (bj); bhaddā (pts) | cattārome → (pts) | assājānīyā → assājāniyā (th)“There are these four types of excellent thoroughbred horses to be found existing in the world.
Katame cattāro?Which four?
Idha, bhikkhave, ekacco bhadro assājānīyo patodacchāyaṁ disvā saṁvijjati saṁvegaṁ āpajjati:
bhadro → bhaddo (pts) | assājānīyo → assājāniyo (th) | saṁvijjati → saṁvijati (th)There is the case where an excellent thoroughbred horse, on seeing the shadow of the goad-stick, is stirred & agitated, (thinking,)
‘kiṁ nu kho maṁ ajja assadammasārathi kāraṇaṁ kāressati, kimassāhaṁ paṭikaromī’ti.
kimassāhaṁ → kathamassāhaṁ (mr) | paṭikaromīti evarūpopi → patikaromīti eva rūpopi (bj) | kiṁ → kathan (pts) | kimassāhaṁ → kathamassāhaṁ (cck: ka.) | Kathan → B. K. kiṁ. (pts note) | Kim → B. K. katam. (pts note) | kiṁ nu → kinnu (th) | kimassāhaṁ paṭikaromīti → kim assāhaṁ patikaromīti (pts)‘I wonder what task the trainer will have me do today? What should I do in response?’
Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco bhadro assājānīyo hoti.
idhekacco bhadro → idh ekacco bhaddo (pts) | evarūpopi → eva rūpopi (bjt) | assājānīyo → assājāniyo (th) | evarūpopi → evarūpo pi (pts)Some excellent thoroughbred horses are like this.
Ayaṁ, bhikkhave, paṭhamo bhadro assājānīyo santo saṁvijjamāno lokasmiṁ.
bhadro → bhaddo (pts) | assājānīyo → assājāniyo (th)And this is the first type of excellent thoroughbred horse to be found existing in the world.
Puna caparaṁ, bhikkhave, idhekacco bhadro assājānīyo na heva kho patodacchāyaṁ disvā saṁvijjati saṁvegaṁ āpajjati, api ca kho lomavedhaviddho saṁvijjati saṁvegaṁ āpajjati:
idhekacco bhadro → idh ekacco bhaddo (pts) | na heva → naheva (bjt) | assājānīyo → assājāniyo (th) | saṁvijjati → saṁvijati (th) | api ca → apica (th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | heva → h eva (pts)“And further, there is the case where an excellent thoroughbred horse isn’t stirred & agitated on seeing the shadow of the goad-stick, but when his coat is pricked (with the goad stick) he is stirred & agitated, (thinking,)
‘kiṁ nu kho maṁ ajja assadammasārathi kāraṇaṁ kāressati, kimassāhaṁ paṭikaromī’ti.
paṭikaromīti → patikaromīti (bj) | kiṁ → kathan (pts) | kiṁ nu → kiṁnu (bjt) | kiṁ nu → kinnu (th) | kimassāhaṁ paṭikaromīti → kim assāhaṁ patikaromīti (pts)‘I wonder what task the trainer will have me do today? What should I do in response?’
Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco bhadro assājānīyo hoti.
idhekacco bhadro → idh ekacco bhaddo (pts) | assājānīyo → assājāniyo (th) | evarūpopi → evarūpo pi (pts)Some excellent thoroughbred horses are like this.
Ayaṁ, bhikkhave, dutiyo bhadro assājānīyo santo saṁvijjamāno lokasmiṁ.
bhadro → bhaddo (pts) | assājānīyo → assājāniyo (th)And this is the second type of excellent thoroughbred horse to be found existing in the world.
Puna caparaṁ, bhikkhave, idhekacco bhadro assājānīyo na heva kho patodacchāyaṁ disvā saṁvijjati saṁvegaṁ āpajjati nāpi lomavedhaviddho saṁvijjati saṁvegaṁ āpajjati, api ca kho cammavedhaviddho saṁvijjati saṁvegaṁ āpajjati:
nāpi → napi (bj, sya-all, pts) | idhekacco bhadro → idh ekacco bhaddo (pts) | cammavedhaviddho → maṁsavedhaviddho (pts) | lomavedhaviddho → B. K. cammavedhena viddho. (pts note) | na heva → naheva (bjt) | assājānīyo → assājāniyo (th) | saṁvijjati → saṁvijati (th) | api ca → apica (th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | nāpi → na pi (pts)“And further, there is the case where an excellent thoroughbred horse isn’t stirred & agitated on seeing the shadow of the goad-stick, or when his coat is pricked, but when his hide is pricked (with the goad stick) he is stirred & agitated, (thinking,)
‘kiṁ nu kho maṁ ajja assadammasārathi kāraṇaṁ kāressati, kimassāhaṁ paṭikaromī’ti.
paṭikaromīti → patikaromīti (bj) | kiṁ → kathan (pts) | kimassāhaṁ paṭikaromīti evarūpopi → kim assāhaṁ patikaromīti evarūpo (pts) | kiṁ nu → kiṁnu (bjt) | kiṁ nu → kinnu (th)‘I wonder what task the trainer will have me do today? What should I do in response?’
Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco bhadro assājānīyo hoti.
idhekacco bhadro → idh ekacco bhaddo (pts) | assājānīyo → assājāniyo (th) | evarūpopi → evarūpo (pts)Some excellent thoroughbred horses are like this.
Ayaṁ, bhikkhave, tatiyo bhadro assājānīyo santo saṁvijjamāno lokasmiṁ.
bhadro → bhaddo (pts) | assājānīyo → assājāniyo (th)And this is the third type of excellent thoroughbred horse to be found existing in the world.
Puna caparaṁ, bhikkhave, idhekacco bhadro assājānīyo na heva kho patodacchāyaṁ disvā saṁvijjati saṁvegaṁ āpajjati nāpi lomavedhaviddho saṁvijjati saṁvegaṁ āpajjati nāpi cammavedhaviddho saṁvijjati saṁvegaṁ āpajjati, api ca kho aṭṭhivedhaviddho saṁvijjati saṁvegaṁ āpajjati:
nāpi → napi (bj, sya-all, pts) | idhekacco bhadro assājānīyo → idh ekacco bhaddo assājanīyo (pts) | disvā → disva (pts) | nāpi cammavedhaviddho → na pi maṁsavedhaviddho (pts) | na heva → naheva (bjt) | assājānīyo → assājāniyo (th) | saṁvijjati → saṁvijati (th) | api ca → apica (th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | heva → h eva (pts)“And further, there is the case where an excellent thoroughbred horse isn’t stirred & agitated on seeing the shadow of the goad-stick, or when his coat is pricked, or when his hide is pricked, but when his bone is pricked (with the goad stick) he is stirred & agitated, (thinking,)
‘kiṁ nu kho maṁ ajja assadammasārathi kāraṇaṁ kāressati, kimassāhaṁ paṭikaromī’ti.
paṭikaromīti → patikaromīti (bj) | kiṁ → kathan (pts) | kimassāhaṁ paṭikaromīti evarūpopi → kim assāhaṁ patikaromīti evarūpo (pts) | kiṁ nu → kiṁnu (bjt) | kiṁ nu → kinnu (th)‘I wonder what task the trainer will have me do today? What should I do in response?’
Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco bhadro assājānīyo hoti.
idhekacco bhadro → idh ekacco bhaddo (pts) | assājānīyo → assājāniyo (th) | evarūpopi → evarūpo (pts)Some excellent thoroughbred horses are like this.
Ayaṁ, bhikkhave, catuttho bhadro assājānīyo santo saṁvijjamāno lokasmiṁ.
bhadro assājānīyo → bhaddo (pts) | assājānīyo → assājāniyo (th)And this is the fourth type of excellent thoroughbred horse to be found existing in the world.
Ime kho, bhikkhave, cattāro bhadrā assājānīyā santo saṁvijjamānā lokasmiṁ.
bhadrā → bhaddā (pts) | assājānīyā → assājāniyā (th)“These are the four types of excellent thoroughbred horses to be found existing in the world.
Evamevaṁ kho, bhikkhave, cattārome bhadrā purisājānīyā santo saṁvijjamānā lokasmiṁ.
cattārome bhadrā purisājānīyā → cattāro me bhaddā purisājāniyā (pts) | evamevaṁ → evameva (bjt, th) | evamevaṁ → evam eva (pts)“Now, there are these four types of excellent thoroughbred persons to be found existing in the world.
Katame cattāro?Which four?
Idha, bhikkhave, ekacco bhadro purisājānīyo suṇāti:
bhadro → bhaddo (pts) | purisājānīyo → purisājāniyo (th)“There is the case where a certain excellent thoroughbred person hears,
‘amukasmiṁ nāma gāme vā nigame vā itthī vā puriso vā dukkhito vā kālaṅkato vā’ti.
kālaṅkato → kālakato (bj, sya-all, km, pts1ed) | itthī → itthi (bj) | kālaṅkato vāti → kālakato vā ti (pts) | kālaṅkato → kālakato (cck: sī. syā. kaṁ. pī.)‘In that town or village over there, a man or woman is in pain or has died.’
So tena saṁvijjati, saṁvegaṁ āpajjati.
saṁvijjati → saṁvijati (th)He is stirred & agitated by that.
Saṁviggo yoniso padahati.Stirred, he becomes appropriately resolute.
Pahitatto kāyena ceva paramasaccaṁ sacchikaroti, paññāya ca ativijjha passati.
paramasaccaṁ → paramatthasaccaṁ (mr) | paramasaccaṁ → paramatthasaccaṁ (ka.) ma. ni. 2.183 passitabbaṁ (cck note) | paramasaccaṁ → B. K. paramatthasaccaṁ. (pts note) | ca → S. Tr. ca naṁ. (pts note) | ceva → eva (pts)Resolute, he both realizes with his body the highest truth and, having penetrated it with discernment, sees.
Seyyathāpi so, bhikkhave, bhadro assājānīyo patodacchāyaṁ disvā saṁvijjati saṁvegaṁ āpajjati;
bhadro → bhaddo (pts) | assājānīyo → assājāniyo (th) | saṁvijjati → saṁvijati (th)This type of excellent thoroughbred person, I tell you, is like the excellent thoroughbred horse
tathūpamāhaṁ, bhikkhave, imaṁ bhadraṁ purisājānīyaṁ vadāmi.
bhadraṁ → bhaddaṁ (pts) | purisājānīyaṁ → purisājāniyaṁ (th)who, on seeing the shadow of the goad-stick, is stirred & agitated.
Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco bhadro purisājānīyo hoti.
idhekacco bhadro purisājānīyo → idh ekācco bhaddo puggalo (pts) | purisājānīyo → purisājāniyo (th) | evarūpopi → evarūpo pi (pts)Some excellent thoroughbred people are like this.
Ayaṁ, bhikkhave, paṭhamo bhadro purisājānīyo santo saṁvijjamāno lokasmiṁ.
bhadro → bhaddo (pts) | purisājānīyo → purisājāniyo (th)And this is the first type of excellent thoroughbred person to be found existing in the world.
Puna caparaṁ, bhikkhave, idhekacco bhadro purisājānīyo na heva kho suṇāti:
idhekacco bhadro → idh ekacco bhaddo (pts) | kho → B. K. na kho. (pts note) | na heva → naheva (bjt) | purisājānīyo → purisājāniyo (th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | heva → h eva (pts)“And further, there is the case where a certain excellent thoroughbred person doesn’t hear,
‘amukasmiṁ nāma gāme vā nigame vā itthī vā puriso vā dukkhito vā kālaṅkato vā’ti, api ca kho sāmaṁ passati itthiṁ vā purisaṁ vā dukkhitaṁ vā kālaṅkataṁ vā.
kālaṅkato vāti → kālakato vā ti (bj, pts) | kālaṅkataṁ → kālakataṁ (bj, sya-all, pts) | kālaṅkato → kālakato (sya-all) | api ca → apica (th)‘In that town or village over there, a man or woman is in pain or has died.’ But he himself sees a man or woman in pain or dead.
So tena saṁvijjati, saṁvegaṁ āpajjati.
saṁvijjati → saṁvijati (th)He is stirred & agitated by that.
Saṁviggo yoniso padahati.Stirred, he becomes appropriately resolute.
Pahitatto kāyena ceva paramasaccaṁ sacchikaroti, paññāya ca ativijjha passati.
ceva → eva (pts)Resolute, he both realizes with his body the highest truth and, having penetrated it with discernment, sees.
Seyyathāpi so, bhikkhave, bhadro assājānīyo lomavedhaviddho saṁvijjati saṁvegaṁ āpajjati;
bhadro → bhaddo (pts) | assājānīyo → assājāniyo (th) | saṁvijjati → saṁvijati (th)This type of excellent thoroughbred person, I tell you, is like the excellent thoroughbred horse
tathūpamāhaṁ, bhikkhave, imaṁ bhadraṁ purisājānīyaṁ vadāmi.
purisājānīyaṁ vadāmi → purisājāniyaṁ vādāmi (sya-all) | tathūpamāhaṁ → tathūpamāhaṁ vadāmi evarūpo pi (pts)who, when its coat is pricked with the goad-stick, is stirred & agitated.
Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco bhadro purisājānīyo hoti.
purisājānīyo → purisājāniyo (th) | evarūpopi → evarūpo pi (pts) | idhekacco bhadro → idh ekacco bhaddo (pts)Some excellent thoroughbred people are like this.
Ayaṁ, bhikkhave, dutiyo bhadro purisājānīyo santo saṁvijjamāno lokasmiṁ.
bhadro → bhaddo (pts) | purisājānīyo → purisājāniyo (th)And this is the second type of excellent thoroughbred person to be found existing in the world.
Puna caparaṁ, bhikkhave, idhekacco bhadro purisājānīyo na heva kho suṇāti:
idhekacco bhadro purisājānīyo → idh ekacco bhaddo puggalo (pts) | na heva → naheva (bjt) | purisājānīyo → purisājāniyo (th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | heva → h eva (pts)“And further, there is the case where a certain excellent thoroughbred person doesn’t hear,
‘amukasmiṁ nāma gāme vā nigame vā itthī vā puriso vā dukkhito vā kālaṅkato vā’ti, nāpi sāmaṁ passati itthiṁ vā purisaṁ vā dukkhitaṁ vā kālaṅkataṁ vā, api ca khvassa ñāti vā sālohito vā dukkhito vā hoti kālaṅkato vā.
kālaṅkato → kālakato (bj, sya-all) | nāpi → napi (bj, sya-all) | kālaṅkataṁ → kālakataṁ (bj, sya-all, pts) | gāme → kālakato (pts) | ñāti → ñātī (pts) | hoti kālaṅkato → kālakato (pts) | api ca → apica (th) | nigame vā itthī vā puriso vā dukkhito vā kālaṅkato vāti nāpi → ti na pi (pts)‘In that town or village over there, a man or woman is in pain or has died.’ And he himself doesn’t see a man or woman in pain or dead. But he sees one of his own blood relatives in pain or dead.
So tena saṁvijjati, saṁvegaṁ āpajjati.
saṁvijjati → saṁvijati (th)He is stirred & agitated by that.
Saṁviggo yoniso padahati.Stirred, he becomes appropriately resolute.
Pahitatto kāyena ceva paramasaccaṁ sacchikaroti, paññāya ca ativijjha passati.
ceva → eva (pts)Resolute, he both realizes with his body the highest truth and, having penetrated it with discernment, sees.
Seyyathāpi so, bhikkhave, bhadro assājānīyo cammavedhaviddho saṁvijjati saṁvegaṁ āpajjati;
bhadro → bhaddo (pts) | cammavedhaviddho → maṁsavedhaviddho (pts) | assājānīyo → assājāniyo (th) | saṁvijjati → saṁvijati (th)This type of excellent thoroughbred person, I tell you, is like the excellent thoroughbred horse
tathūpamāhaṁ, bhikkhave, imaṁ bhadraṁ purisājānīyaṁ vadāmi.
bhadraṁ → bhaddaṁ (pts) | purisājānīyaṁ → purisājāniyaṁ (th)who, when its hide is pricked with the goad-stick, is stirred & agitated.
Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco bhadro purisājānīyo hoti.
idhekacco bhadro → idh ekacco bhaddo (pts) | purisājānīyo → purisājāniyo (th) | evarūpopi → evarūpo pi (pts)Some excellent thoroughbred people are like this.
Ayaṁ, bhikkhave, tatiyo bhadro purisājānīyo santo saṁvijjamāno lokasmiṁ.
bhadro → bhaddo (pts) | purisājānīyo → purisājāniyo (th)And this is the third type of excellent thoroughbred person to be found existing in the world.
Puna caparaṁ, bhikkhave, idhekacco bhadro purisājānīyo na heva kho suṇāti:
idhekacco bhadro purisājānīyo → idh ekacco bhaddo puggalo (pts) | na heva → naheva (bjt) | purisājānīyo → purisājāniyo (th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | heva → h eva (pts)“And further, there is the case where a certain excellent thoroughbred person doesn’t hear,
‘amukasmiṁ nāma gāme vā nigame vā itthī vā puriso vā dukkhito vā kālaṅkato vā’ti, nāpi sāmaṁ passati itthiṁ vā purisaṁ vā dukkhitaṁ vā kālaṅkataṁ vā, nāpissa ñāti vā sālohito vā dukkhito vā hoti kālaṅkato vā, api ca kho sāmaññeva phuṭṭho hoti sārīrikāhi vedanāhi dukkhāhi tibbāhi kharāhi kaṭukāhi asātāhi amanāpāhi pāṇaharāhi.
kālaṅkato → kālakato (bj, sya-all) | nāpi → napi (bj, sya-all) | kālaṅkataṁ → kālakataṁ (bj, sya-all, pts) | nāpissa → napissa (bj, sya-all) | vā → (sya-all) | gāme → kālakato (pts) | nāpissa ñāti → na pi ssa ñātī (pts) | hoti kālaṅkato → kālakato (pts) | tibbāhi → tippāhi (pts) | tibbāhi → tippāhi (cck: sī. pī.) | api ca → apica (th) | kaṭukāhi → kaṭukkāhi (th) | nigame vā itthī vā puriso vā dukkhito vā kālaṅkato vāti nāpi → ti na pi (pts) | sāmaññeva → sāmaṁ yeva (pts)‘In that town or village over there, a man or woman is in pain or has died.’ And he himself doesn’t see a man or woman in pain or dead, nor does he see one of his own blood relatives in pain or dead. But he himself is touched by bodily feelings that are painful, fierce, sharp, wracking, repellent, disagreeable, life-threatening.
So tena saṁvijjati, saṁvegaṁ āpajjati.
saṁvijjati → saṁvijati (th)He is stirred & agitated by that.
Saṁviggo yoniso padahati.Stirred, he becomes appropriately resolute.
Pahitatto kāyena ceva paramasaccaṁ sacchikaroti, paññāya ca ativijjha passati.Resolute, he both realizes with his body the highest truth and, having penetrated it with discernment, sees.
Seyyathāpi so, bhikkhave, bhadro assājānīyo aṭṭhivedhaviddho saṁvijjati saṁvegaṁ āpajjati;
bhadro → bhaddo (pts) | assājānīyo → assājāniyo (th) | saṁvijjati → saṁvijati (th)This type of excellent thoroughbred person, I tell you, is like the excellent thoroughbred horse
tathūpamāhaṁ, bhikkhave, imaṁ bhadraṁ purisājānīyaṁ vadāmi.
bhadraṁ → bhaddaṁ (pts) | purisājānīyaṁ → purisājāniyaṁ (th)who, when its bone is pricked with the goad-stick, is stirred & agitated.
Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco bhadro purisājānīyo hoti.
idhekacco bhadro → idh ekacco bhaddo (pts) | purisājānīyo → purisājāniyo (th) | evarūpopi → evarūpo pi (pts)Some excellent thoroughbred people are like this.
Ayaṁ, bhikkhave, catuttho bhadro purisājānīyo santo saṁvijjamāno lokasmiṁ.
bhadro → bhaddo (pts) | purisājānīyo → purisājāniyo (th)And this is the fourth type of excellent thoroughbred person to be found existing in the world.
Ime kho, bhikkhave, cattāro bhadrā purisājānīyā santo saṁvijjamānā lokasmin”ti.
bhadrā → bhaddā (pts) | lokasminti tatiyaṁ → lokasmin ti (pts) | purisājānīyā → purisājāniyā (th)“These are the four types of excellent thoroughbred persons to be found existing in the world.”