Saṁyogasutta
Saṁyogasutta → saṁyogavisaṁyogadhammapariyāyasuttaṁ (bj)Bondage
“Saṁyogavisaṁyogaṁ vo, bhikkhave, dhammapariyāyaṁ desessāmi.
desessāmi → desissāmi (bj) | Saṁyogavisaṁyogaṁ → T. saṁyogaṁ vi- (pts note) | desessāmi → M. Ph. M8. T. desissāmi. (pts note) | + → sāvatthinidānaṁ (bjt) | saṁyogavisaṁyogaṁ → saññogavisaññogaṁ (th)“Monks, I will teach you a Dhamma discourse on bondage & lack of bondage.
Taṁ suṇātha …pe…
pe → M. la; Ph. M8 pa; S. gives it in full. (pts note) | pe → spelled out in full (th)Listen …
katamo ca so, bhikkhave, saṁyogo visaṁyogo dhammapariyāyo?
saṁyogo visaṁyogo → saṁyogavisaṁyogo (bj, sya-all, pts) | so → (sya-all, pts) | ca → T. M6. M7 insert so. (pts note) | saṁyogavisaṁyogo → T. -gā. (pts note) | saṁyogo visaṁyogo → saññogavisaññogo (th)
Itthī, bhikkhave, ajjhattaṁ itthindriyaṁ manasi karoti—
itthī → itthi (bj, pts) | Itthi → T. M6. M7 itthiṁ. (pts note) | manasi karoti → manasikaroti (bjt, th, pts)“A woman attends inwardly to her feminine faculties,
itthikuttaṁ itthākappaṁ itthividhaṁ itthicchandaṁ itthissaraṁ itthālaṅkāraṁ.
itthikuttaṁ → M8 -guttaṁ throughout. (pts note) | itthālaṅkāraṁ → itthālaṁkāraṁ (pts)her feminine gestures, her feminine manners, feminine poise, feminine desires, feminine voice, feminine charms.
Sā tattha rajjati tatrābhiramati.She is excited by that, delighted by that.
Sā tattha rattā tatrābhiratā bahiddhā purisindriyaṁ manasi karoti—
manasi karoti → manasikaroti (bjt, th, pts)Being excited & delighted by that, she attends outwardly to masculine faculties,
purisakuttaṁ purisākappaṁ purisavidhaṁ purisacchandaṁ purisassaraṁ purisālaṅkāraṁ.
purisassaraṁ → M. Ph. M8 -saraṁ throughout. (pts note) | purisālaṅkāraṁ → purisālaṁkāraṁ (pts)masculine gestures, masculine manners, masculine poise, masculine desires, masculine voices, masculine charms.
Sā tattha rajjati tatrābhiramati.
tatrābhiramati → M. Ph. M8. T. M6. M7 tatthā- (pts note)She is excited by that, delighted by that.
Sā tattha rattā tatrābhiratā bahiddhā saṁyogaṁ ākaṅkhati.
saṁyogaṁ → saññogaṁ (th)Being excited & delighted by that, she wants to be bonded to what is outside her,
Yañcassā saṁyogapaccayā uppajjati sukhaṁ somanassaṁ tañca ākaṅkhati.
assā → Ph. M8. M6 c'; assa; T. c'; assaṁ. (pts note) | ca → M. Ph. taṁ (without ca); T. M7 tāva. (pts note) | saṁyogapaccayā → saññogapaccayā (th) | yañcassā → yañ assā (pts) | tañca → tañ ca (pts)wants whatever pleasure & happiness that arise based on that bond.
Itthatte, bhikkhave, abhiratā sattā purisesu saṁyogaṁ gatā.
saṁyogaṁ → saññogaṁ (th)Delighting, caught up in her femininity, a woman goes into bondage with reference to men.
Evaṁ kho, bhikkhave, itthī itthattaṁ nātivattati.
itthī → itthi (bj, pts)This is how a woman does not transcend her femininity.
Puriso, bhikkhave, ajjhattaṁ purisindriyaṁ manasi karoti—
ajjhattaṁ → ajjattaṁ (pts) | manasi karoti → manasikaroti (bjt, th, pts)“A man attends inwardly to his masculine faculties,
purisakuttaṁ purisākappaṁ purisavidhaṁ purisacchandaṁ purisassaraṁ purisālaṅkāraṁ.
purisālaṅkāraṁ → purisālaṁkāraṁ (pts)masculine gestures, masculine manners, masculine poise, masculine desires, masculine voice, masculine charms.
So tattha rajjati tatrābhiramati.He is excited by that, delighted by that.
So tattha ratto tatrābhirato bahiddhā itthindriyaṁ manasi karoti—
tatrābhirato → T. M7 tatthā- (pts note) | manasi karoti → manasikaroti (bjt, th, pts)Being excited & delighted by that, he attends outwardly to feminine faculties,
itthikuttaṁ itthākappaṁ itthividhaṁ itthicchandaṁ itthissaraṁ itthālaṅkāraṁ.
itthākappaṁ → T. itthi- (pts note) | itthālaṁkāraṁ → M8 itthi- (pts note)feminine gestures, feminine manners, feminine poise, feminine desires, feminine voices, feminine charms.
So tattha rajjati tatrābhiramati.He is excited by that, delighted by that.
So tattha ratto tatrābhirato bahiddhā saṁyogaṁ ākaṅkhati.
tatrābhirato → M. Ph. M8 tatthā- (pts note) | saṁyogaṁ → saññogaṁ (th)Being excited & delighted by that, he wants to be bonded to what is outside him,
Yañcassa saṁyogapaccayā uppajjati sukhaṁ somanassaṁ tañca ākaṅkhati.
saṁyogapaccayā → saññogapaccayā (th) | yañcassa → yañ assa (pts) | tañca → tañ ca (pts)wants whatever pleasure & happiness that arise based on that bond.
Purisatte, bhikkhave, abhiratā sattā itthīsu saṁyogaṁ gatā.
itthīsu → itthisu (bj) | abhiratā sattā → abhirato satto (pts) | gatā → gato (pts) | gato → M. Ph. M8. M6. S. have -ratā sattā and gatā; T. M7 -ratā sattā, but gato. (pts note) | saṁyogaṁ → saññogaṁ (th)Delighting, caught up in his masculinity, a man goes into bondage with reference to women.
Evaṁ kho, bhikkhave, puriso purisattaṁ nātivattati.
puriso → purise (bj) | purisattaṁ → T. M7 -satthaṁ. (pts note) | nātivattati → T. -vattanti. (pts note)This is how a man does not transcend his masculinity.
Evaṁ kho, bhikkhave, saṁyogo hoti.
saṁyogo → saññogo (th)“This is how there is bondage.
Kathañca, bhikkhave, visaṁyogo hoti?
visaṁyogo → visaññogo (th) | kathañca → kathañ ca (pts)“And how is there lack of bondage?
Itthī, bhikkhave, ajjhattaṁ itthindriyaṁ na manasi karoti—
itthī → itthi (bj, pts) | itthindriyaṁ → M8 indriyaṁ. (pts note) | na → omitted by Ph. M8. (pts note) | manasi karoti → manasikaroti (bjt, th, pts)A woman does not attend inwardly to her feminine faculties…
itthikuttaṁ itthākappaṁ itthividhaṁ itthicchandaṁ itthissaraṁ itthālaṅkāraṁ.
itthālaṅkāraṁ → itthālaṁkāraṁ (pts)feminine charms.
Sā tattha na rajjati, sā tatra nābhiramati.
sā tatra → tattha (bj) | sā → (sya-all, pts) | tatra → M. Ph. M8. T. M6. M7 tattha; M. M8 insert sā before tattha. (pts note)She is not excited by that, not delighted by that…
Sā tattha arattā tatra anabhiratā bahiddhā purisindriyaṁ na manasi karoti—
na → omitted by Ph. M8. T. (pts note) | manasi karoti → manasikaroti (bjt, th, pts)does not attend outwardly to masculine faculties…
purisakuttaṁ purisākappaṁ purisavidhaṁ purisacchandaṁ purisassaraṁ purisālaṅkāraṁ.
purisālaṅkāraṁ → purisālaṁkāraṁ (pts)masculine charms.
Sā tattha na rajjati, tatra nābhiramati.
tatra → tattha (bj) | tatra → T. M6. M7 tattha. (pts note)She is not excited by that, not delighted by that…
Sā tattha arattā tatra anabhiratā bahiddhā saṁyogaṁ nākaṅkhati.
saṁyogaṁ → saññogaṁ (th)does not want to be bonded to what is outside her,
Yañcassā saṁyogapaccayā uppajjati sukhaṁ somanassaṁ tañca nākaṅkhati.
assā → M. Ph. c'assa. (pts note) | uppajjati → M. uppajjanti. (pts note) | yañcassā → yaṁ cassā (bjt) | saṁyogapaccayā → saññogapaccayā (th) | yañcassā → yañ assā (pts) | tañca → tañ ca (pts)does not want whatever pleasure & happiness that arise based on that bond.
Itthatte, bhikkhave, anabhiratā sattā purisesu visaṁyogaṁ gatā.
sattā → asattā (pts) | + → kho (bjt, th, pts) | visaṁyogaṁ → visaññogaṁ (th)Not delighting, not caught up in her femininity, a woman does not go into bondage with reference to men.
Evaṁ kho, bhikkhave, itthī itthattaṁ ativattati.
itthī → itthi (bj, pts)This is how a woman transcends her femininity.
Puriso, bhikkhave, ajjhattaṁ purisindriyaṁ na manasi karoti—
manasi karoti → manasikaroti (bjt, th, pts)“A man does not attend inwardly to his masculine faculties…
purisakuttaṁ purisākappaṁ purisavidhaṁ purisacchandaṁ purisassaraṁ purisālaṅkāraṁ.
purisakuttaṁ → M8 here -kuttaṁ; M6 -guttaṁ; Ph. M8 have after -kuttaṁ: pa || purisālaṅkaraṁ (M8 so tattha āratto). (pts note) | purisakuttaṁ → purisa kuttaṁ (bjt) | purisālaṅkāraṁ → purisālaṁkāraṁ (pts)masculine charms.
So tattha na rajjati, so tatra nābhiramati.
so → (bj, sya-all, pts)He is not excited by that, not delighted by that…
So tattha aratto tatra anabhirato bahiddhā itthindriyaṁ na manasi karoti—
anabhirato → nābhirato (bj: sīmu) | aratto → M. nāratto; M8 āratto. (pts note) | na → Ph. M8 omit na. (pts note) | manasikaroti → M8 amanasi- (pts note)does not attend outwardly to feminine faculties…
itthikuttaṁ itthākappaṁ itthividhaṁ itthicchandaṁ itthissaraṁ itthālaṅkāraṁ.
itthālaṅkāraṁ → itthālaṁkāraṁ (pts)feminine charms.
So tattha na rajjati, tatra nābhiramati.He is not excited by that, not delighted by that…
So tattha aratto tatra anabhirato bahiddhā saṁyogaṁ nākaṅkhati.
aratto → M8 ār- (pts note) | anabhirato → omitted by M8. (pts note) | saṁyogaṁ → saññogaṁ (th)does not want to be bonded to what is outside him,
Yañcassa saṁyogapaccayā uppajjati sukhaṁ somanassaṁ tañca nākaṅkhati.
saṁyogapaccayā → saññogapaccayā (th) | yañcassa → yañ assa (pts) | tañca → tañ ca (pts)does not want whatever pleasure & happiness that arise based on that bond.
Purisatte, bhikkhave, anabhiratā sattā itthīsu visaṁyogaṁ gatā.
itthīsu → itthisu (bj) | anabhiratā sattā → anabhirato asatto (pts) | gatā → gato (pts) | asatto → M. Ph. M8. S. sattā. (pts note) | gato → M. Ph. M8. S. -tā. (pts note) | visaṁyogaṁ → visaññogaṁ (th)Not delighting, not caught up in his masculinity, a man does not go into bondage with reference to women.
Evaṁ kho, bhikkhave, puriso purisattaṁ ativattati.This is how a man transcends his masculinity.
Evaṁ kho, bhikkhave, visaṁyogo hoti.
hoti → M8 omits all from hoti to -visaṁyogo. (pts note) | visaṁyogo → visaññogo (th)“This is how there is lack of bondage.
Ayaṁ kho, bhikkhave, saṁyogo visaṁyogo dhammapariyāyo”ti.
saṁyogo → saṁyoga (bj) | saṁyogo visaṁyogo → saññogavisaññogo (sya-all) | saṁyogo visaṁyogo dhammapariyāyoti aṭṭhamaṁ → saṁyogavisaṁyogo dhammapariyāyo ti (pts)And this is the Dhamma discourse on bondage & lack of bondage.”