Dutiyavisākhāsutta
Dutiyavisākhāsutta → visākhāmanāpakāyikasuttaṁ (bj)๔๗ ทุติยวิสาขาสูตร
Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati pubbārāme migāramātupāsāde.สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ที่ปราสาทของนางวิสาขามิคารมาตา ในบุพพาราม เขตกรุงสาวัตถี
Atha kho visākhā migāramātā …pe…
pe → M. M8 la; Ph. pa; S. adds ekamantaṁ nisīdi. (pts note) | atha kho → athakho (th)ครั้งนั้น นางวิสาขามิคารมาตา ฯลฯ
ekamantaṁ nisinnaṁ kho visākhaṁ migāramātaraṁ bhagavā etadavoca:
visākhaṁ → visākhā (pts) | + → nisīdi ekamantaṁ (th) | etadavoca → etad avoca (pts)นั่ง ณ ที่สมควร พระผู้มีพระภาคจึงได้ตรัสดังนี้ว่า
“Aṭṭhahi kho, visākhe, dhammehi samannāgato mātugāmo kāyassa bhedā paraṁ maraṇā manāpakāyikānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjati.
kho → omitted by T. (pts note) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th, pts) | sahabyataṁ → sahavyataṁ (bjt, pts)“วิสาขา มาตุคามประกอบด้วยธรรม ๘ ประการนี้ หลังจากตายแล้ว ย่อมไป เกิดร่วมกับเทวดาเหล่ามนาปกายิกา
Katamehi aṭṭhahi?ธรรม ๘ ประการ อะไรบ้าง คือ
Idha, visākhe, mātugāmo yassa mātāpitaro bhattuno denti atthakāmā hitesino anukampakā anukampaṁ upādāya tassa hoti pubbuṭṭhāyinī pacchānipātinī kiṅkārapaṭissāvinī manāpacārinī piyavādinī …pe….
anukampakā → omitted by M. Ph. M8. T. (pts note) | kiṁkārapaṭissāvinī → omitted by M. M8. (pts note) | pe → M. M8 la; Ph. pa. (pts note)๑. มารดาบิดาผู้ปรารถนาประโยชน์ หวังเกื้อกูลอนุเคราะห์ด้วย ความเอ็นดู ยกเธอให้สามีใด เธอต้องตื่นก่อนนอนทีหลังสามีนั้น คอยรับใช้ ปฏิบัติให้เป็นที่พอใจเขา พูดคำไพเราะต่อเขา ฯลฯ
Cāgavatī kho pana hoti.๘. เธอเป็นผู้มีจาคะ คือ
Vigatamalamaccherena cetasā agāraṁ ajjhāvasati muttacāgā payatapāṇinī vossaggaratā yācayogā dānasaṁvibhāgaratā.
payatapāṇinī → payatapāṇī (bj, pts) | muttacāgā payatapāṇinī → muttacāgī payatapāṇī (sya-all) | muttacāgā → Ph. S. -gī. (pts note)มีใจปราศจากความตระหนี่อันเป็นมลทิน มีจาคะอันสละแล้ว มีฝ่ามือชุ่ม ยินดีในการสละ ควรแก่การขอ ยินดีในการแจกทานอยู่ครองเรือน
Imehi kho, visākhe, aṭṭhahi dhammehi samannāgato mātugāmo kāyassa bhedā paraṁ maraṇā manāpakāyikānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjatīti.
sahabyataṁ upapajjatīti → sahavyataṁ upapajjati (bj) | upapajjatī → T. M6. M7 uppa- (pts note) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th, pts) | sahabyataṁ upapajjatīti → sahavyataṁ upapajjatī ti (pts)วิสาขา มาตุคามประกอบด้วยธรรม ๘ ประการนี้แล หลังจากตายแล้ว ย่อม ไปเกิดร่วมกับเทวดาเหล่ามนาปกายิกา”
Yo naṁ bharati sabbadā, niccaṁ ātāpi ussuko;
ātāpi → ātāpī (bj)สตรีผู้เป็นบัณฑิต ย่อมไม่ดูหมิ่นสามี ผู้มีความเพียร ขวนขวายเป็นนิตย์ เลี้ยงตนเองทุกเมื่อ Taṁ sabbakāmadaṁ posaṁ, bhattāraṁ nātimaññati.
sabbakāmadaṁ → sabbakāmaharaṁ (sya-all, pts) | sabbakāmaharaṁ → M. -kāmadaṁ. (pts note)ผู้ให้สิ่งที่ต้องการได้ทุกอย่างNa cāpi sotthi bhattāraṁ, issāvādena rosaye;
rosaye → M8 ropaye. (pts note)ไม่ทำให้สามีขุ่นเคืองด้วยการแสดงความหึงหวง Bhattu ca garuno sabbe, paṭipūjeti paṇḍitā.
bhattu ca → bhattuñaca (sya-all) | bhattu → bhattuñ (pts) paṭipūjeti → patipūjeti (bj)ยกย่องทุกคนที่สามีเคารพUṭṭhāhikā analasā, saṅgahitaparijjanā;
uṭṭhāhikā → uṭṭhāyikā (bj) | Uṭṭhāhikā → M. M6 -yikā. (pts note) saṅgahitaparijjanā → saṅgahītaparijjanā (bj)เป็นคนขยัน ไม่เกียจคร้าน สงเคราะห์คนข้างเคียงของสามี Bhattu manāpaṁ carati, sambhataṁ anurakkhati.
manāpaṁ carati → manāpañcarati (th)ปฏิบัติถูกใจสามี รักษาทรัพย์ที่สามีหามาได้Yā evaṁ vattati nārī, bhattu chandavasānugā;
vattati → vattatī (bj) chandavasānugā → T. M6. M7 cchanda- (pts note)สตรีผู้ยังประพฤติตามใจสามีอยู่อย่างนี้ Manāpā nāma te devā, yattha sā upapajjatī”ti.
Manāpā nāma te → manāpakāyikā (si, mr) | te → manāpakāyikā (cck: sī. ka.) | manāpā → M. manāpakāyikā devā. (pts note) upapajjatīti sattamaṁ → upapajjatī ti (pts)จะเข้าถึงความเป็นเทวดาเหล่ามนาปกายิกา