Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Khuddakanikāyaმცირე კრებული (ხუდაკა-ნიკაია)
  • Dhammapadaჭეშმარიტების გზა (დჰამაპადა) 179-196

Buddhavagga14. ბუდათა თავი

Māradhītaravatthu

Yassa jitaṁ nāvajīyati, jitaṁ yassa noyāti koci loke;
jitaṁ yassa → jitamassa (bj, sya-all); jitaṁ assa (pts1ed, pts2ed); jitaṁ massa (mr) | jitaṁ yassa noyāti → jitamassa no yāti (bj, sya-all) | yassa noyāti → assa no yāti (pts) | yassa → jitamassa (cck: sī. syā. pī.); jitaṁ massa (cck: ka.)
რა კვალით მიჰყვები ბუდას, რომელიც უკვალოა თავის უსასრულო სამფლობელოში?
Taṁ buddhamanantagocaraṁ, apadaṁ kena padena nessatha.
taṁ buddhamanantagocaraṁ → tambuddhamanantagocaraṁ (bjt) | buddhamanantagocaraṁ → buddhaṁ anantagocaraṁ (th) | taṁ buddhamanantagocaraṁ → tam buddham anantagocaraṁ (pts) nessatha → yasya jitaṁ nātha jīyati jitamasya na jināti anhakaඃ tambuddhamanantagocaraṁ apadaṁ kena padena neṣyatha (bj: mahavastu 3. 92 piṭa)
ვისი ძლევაც შეუქცევადია, ვის გამარჯვებასაც ვერავინ შეედრება ამ სამყაროში?

Yassa jālinī visattikā, taṇhā natthi kuhiñci netave;
natthi → n atthi (pts)
რა კვალით მიჰყვები ბუდას, რომელიც უკვალოა თავის უსასრულო სამფლობელოში?
Taṁ buddhamanantagocaraṁ, apadaṁ kena padena nessatha.
buddhamanantagocaraṁ → buddhaṁ anantagocaraṁ (th) | taṁ buddhamanantagocaraṁ → tam buddham anantagocaraṁ (pts) nessatha → yasya jālinī visattikā. tṛṣṇā nāsya kahimpi netrikā. tambuddhamanantavikramaṁ apadaṁ kena padena neṣyatha (bj: mahāvastu 3. 92 piṭa)
მასში აღარ არის მაცდუნებელი ლტოლვა და მიჯაჭვულობა; მაშ, რა გზით შეიძლება მისი პოვნა?

Devorohaṇavatthu

Ye jhānapasutā dhīrā, nekkhammūpasame ratā;გონიერნი, მეტიდაციურ ჩაღრმავებას მიცემულნი, რომელთაც უყვართ განდეგილობის სიშვიდე; Devāpi tesaṁ pihayanti, sambuddhānaṁ satīmataṁ.თვით ღმერთებსაც კი შურთ ფხიზელი და სრულყოფილად გამოღვძებული ბუდების.

Erakapattanāgarājavatthu

Kiccho manussapaṭilābho, kicchaṁ maccāna jīvitaṁ;რთულია ადამიანად კვლავშობა; მძიმეა მოკვდავთა ცხოვრება; Kicchaṁ saddhammassavanaṁ, kiccho buddhānamuppādo.
saddhammassavanaṁ → saddhammasavanaṁ (bjt, pts) buddhānamuppādo → buddhānamuppado (sya-all) | buddhānamuppādo → buddhānaṁ uppādo (bjt) | buddhānamuppādo → buddhānam uppādo (pts)
რთულია ჭეშმარიტი სწავლების მოსმენა; იშვიათია ბუდათა გამოჩენა.

Ānandattherapañhavatthu

Sabbapāpassa akaraṇaṁ, kusalassa upasampadā;
kusalassa upasampadā → kusalassūpasampadā (sya-all) | upasampadā → kusalassūpasampadā (cck: syā.)
არ ქმნა ბოროტება; აღასრულე სიკეთე;
Sacittapariyodapanaṁ, etaṁ buddhāna sāsanaṁ.
Sacittapariyodapanaṁ → sacittapariyodāpanaṁ (?) | Sacittapariyodapanaṁ → sacittapariyodāpanaṁ (cck: ?) sāsanaṁ → sarvapāpasyākaraṇaṁ kuśalaseyyāpasampadā svacittaparyādāpaṇametadbuddhānuśāsanam (bj: mahāvastu 3. 420 piṭa)
განიწმინდე გონი: ესაა ბუდათა დარიგება.

Khantī paramaṁ tapo titikkhā, nibbānaṁ paramaṁ vadanti buddhā;
titikkhā → tītikkhā (sya-all) nibbānaṁ → nibbāṇaṁ (bj) | nibbānaṁ → nibbāṇaṁ (cck: ka. sī. pī.)
მოთმინება – უზენაესი ღვაწლია. ნიბანა უზენაესია – ამბობენ ბუდანი.
Na hi pabbajito parūpaghātī, na samaṇo hoti paraṁ viheṭhayanto.
Na → ayaṁ nakāro bj, sya-all, pts1ed, pts2ed potthakesu na na → (bj, sya-all, pts) | na → ayaṁ nakāro sī. syā. pī. pātthakesu na dissati (cck note)
ჭეშმარიტი ბერი სხვას არ ვნებს, არც ჭეშმარიტი განდეგილი აყენებს სხვას ტკივილს.

Anūpavādo anūpaghāto, pātimokkhe ca saṁvaro;
Anūpavādo anūpaghāto → anupavādo anupaghāto (cck, pts2ed, mr) | anūpavādo anūpaghāto → anupavādo anupaghāto (sya-all, pts) | anūpaghāto → anupavādo anupaghāto (cck: syā. ka.)
ნურც ბოროტს იტყვი და ნურც ბოროტად იმოქმედებ; დაიცავი სამონასტრო წესდება;
Mattaññutā ca bhattasmiṁ, pantañca sayanāsanaṁ;
pantañca → pantañ ca (pts)
ზომიერად იკვებე; დამკვიდრდი განმარტოებულ სავანეში;
Adhicitte ca āyogo, etaṁ buddhāna sāsanaṁ.მიუძღვენი თავი ცნობიერების ამაღლებას – ესაა ბუდათა დარიგება.

Anabhiratabhikkhuvatthu

Na kahāpaṇavassena, titti kāmesu vijjati;ვერცხლის მონეტებიც რომ ცვიოდეს ციდან, ხორციელი სიამოვნებით მაინც ვერავინ გაძღება. Appassādā dukhā kāmā, iti viññāya paṇḍito.
dukhā → dukkhā (th)
ბრძენს ესმის, რომ ხორციელ სიამოვნებას ბევრი ტანჯვა და ცოტა ნეტარება მოაქვს.

Api dibbesu kāmesu, ratiṁ so nādhigacchati;შესაბამისად, არ ეძებს ნეტარებას თვით ზეციურ სიამოვნებაშიც. Taṇhakkhayarato hoti, sammāsambuddhasāvako.
+ → bahū (bjt)
სრულყოფილად გამოღვიძებული ბუდას მოწაფე მხოლოდ ლტოლვის მოსპობით ხარობს.

Aggidattabrāhmaṇavatthu

Bahuṁ ve saraṇaṁ yanti, pabbatāni vanāni ca;
bahuṁ → bahū (bj)
ბევრი აფარებს თავს მთებსა და ტყეებს
Ārāmarukkhacetyāni, manussā bhayatajjitā.
bhayatajjitā → bahavaඃ śaraṇaṁ yānti parvatāṁśava vanāni ca ārāmacaitya vākṣāṁśva manuṣyā bhayatarjitāඃ (bj note) | + → n etaṁ (pts)
და სალოცავებით გაწყობილ კორომებს; ისინი შიშით არიან შეპყრობილნი.

Netaṁ kho saraṇaṁ khemaṁ, netaṁ saraṇamuttamaṁ;
netaṁ saraṇamuttamaṁ → n etaṁ saraṇam uttamaṁ (pts)
მაგრამ მსგავსი თავშესაფარი არ არის საიმედო, რამეთუ იგი უზენაესი თავშესაფარი არ არის.
Netaṁ saraṇamāgamma, sabbadukkhā pamuccati.
netaṁ saraṇamāgamma → n etaṁ saraṇaṁ āgamma (pts) pamuccati → na pabhyataccharaṇaṁ śreṣṭhaṁ naitaccharaṇamuttamam naitaccharaṇamāgamya sarvaduඃkhāt pramuvyate (bj note)
ასეთი თავშესაფრის ძიებით, ყველანაირ ტანჯვას თავს ვერ დააღწევ.

Yo ca buddhañca dhammañca, saṅghañca saraṇaṁ gato;
buddhañca dhammañca → buddhañ ca dhammañ ca saṁghañ (pts) saṅghañca → saṁghañca (ms2005) | saṅghañca → ca (pts)
ხოლო ის, ვინც თავს შეაფარებს ბუდას, მის მოძღვრებასა და მის სანგჰას,
Cattāri ariyasaccāni, sammappaññāya passati.
passati → yasatu buddhaṁ ca dharma ca saṅghaṁ ca śaraṇaṁ gataඃ āryyasatyāni catvāri paśyati prajñayā sadā (bj note) | sammappaññāya → sammapaññāya (pts)
მართებული წვდომით ხედავს ოთხ კეთილშობილ ჭეშმარიტებას:

Dukkhaṁ dukkhasamuppādaṁ, dukkhassa ca atikkamaṁ;ტანჯვას, ტანჯვის მიზეზს, ტანჯვის დაძლევასა და Ariyaṁ caṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ, dukkhūpasamagāminaṁ.
ariyaṁ caṭṭhaṅgikaṁ → ariyañcaṭṭhaṅgikaṁ (bjt, th) | ariyaṁ caṭṭhaṅgikaṁ → ariyañ aṭṭhaṅgikaṁ (pts) dukkhūpasamagāminaṁ → duඃkhaṁ duඃkhasamutpādaṁ duඃkhasya samatikram āryyaṁ cāṣṭāṁgikaṁ mārgaṁ kṣemaṁ nirvāṇagāminam (bj: udānavarga 17 28-31)
და რვაგზის კეთილშობილ გზას, რომელიც ტანჯვის მოსპობამდე მიდის.

Etaṁ kho saraṇaṁ khemaṁ, etaṁ saraṇamuttamaṁ;
saraṇamuttamaṁ → saraṇam uttamaṁ (pts)
ეს არის საიმედო და უზენაესი თავშესაფარი.
Etaṁ saraṇamāgamma, sabbadukkhā pamuccati.
saraṇamāgamma → saraṇaṁ āgamma (pts) pamuccati → etaddhiśaraṇaṁ śreṣṭhaṁ etaccharaṇamuttamam etaccharaṇamāgamya sarvaduඃkhrān pramucyate (bj: udānavarga 27-31)
ამ თავშესაფრის პოვნით, თავისუფლდები ყველანაირი ტანჯვისაგან.

Ānandattherapañhavatthu

Dullabho purisājañño, na so sabbattha jāyati;რთულია იპოვო ღირსეული ადამიანი, რამეთუ ასეთნი ყველგან არ იბადებიან. Yattha so jāyati dhīro, taṁ kulaṁ sukhamedhati.
jāyati → jāyatī (sya-all, pts) sukhamedhati → dulībhaඃ puruṣājanyo nāsau sarvatra jāyate. yatrāsau jāyate vīraඃ tat kulaṁ sukhamedhate (bj: mahāvastu 3 109 piṭa); dulabho pauruṣa jaño na so sarvatra jayati. yatra so jayati viru ta kulu suhumedhati (bj: prā. dha. C VD 35) | sukhamedhati → sukham edhati (pts)
ოჯახი, სადაც ასეთი ადამიანი იბადება, ბედნიერებით ყვავის.

Sambahulabhikkhuvatthu

Sukho buddhānamuppādo, sukhā saddhammadesanā;
buddhānamuppādo → buddhānaṁ uppādo (bjt, th, pts)
ნეტარია ბუდათა მოვლინება! ნეტარია ჭეშმარიტი მოძღვრების სწავლება!
Sukhā saṅghassa sāmaggī, samaggānaṁ tapo sukho.
saṅghassa → saṁghassa (ms2005, pts) sukho → buddhānāṁ sukhamutapādaඃ sukhā dharmasya deśanā sukhā saṅghasya sāmagri śramaṇānāṁ tapassukham (bj: prātimokṣa sūtra 9)
ნეტარია სანგჰას ერთობა და ერთსულოვანთა ღვაწლი.

Kassapadasabalassasuvaṇṇacetiyavatthu

Pūjārahe pūjayato, buddhe yadi va sāvake;
va → ca (sya-all)
როდესაც ადამიანი პატივს მიაგებს ღირსეულთ – ბუდას, ანდაც მის მოწაფეთ,
Papañcasamatikkante, tiṇṇasokapariddave.ვინც დაძლია ამაო ფიქრი და უკან მოიტოვა მწუხარება და გლოვა;

Te tādise pūjayato, nibbute akutobhaye;ვინც პატივს მიაგებს ასეთ განთავისუფლებულ და უშიშარ არსებებს, პოვებს მადლს, Na sakkā puññaṁ saṅkhātuṁ, imettamapi kenaci.
saṅkhātuṁ → saṁkhātuṁ (pts) + → cuddasamo (bjt) | imettamapi → im ettam api (pts)
რომელსაც ვერავინ მოთვლის ან რომელზეც იტყვან: „აი, სულ ამდენია“.

Buddhavaggo cuddasamo.
cuddasamo → paṭhamakabhāṇavāraṁ sukhavaggo (bjt)

Paṭhamabhāṇavāraṁ.
paṭhamabhāṇavāraṁ → niṭṭhito (my) | paṭhamabhāṇavāraṁ → paṭhamakabhāṇavāraṁ dhammapadagāthāya paṇṇarasamo sukhavaggo (th) | paṭhamabhāṇavāraṁ → ḥ (pts)

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · Eesti · Ქართული · Tiếng Việt