Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Dīgha Nikāya 3Lange Lehrreden 3

AmbaṭṭhasuttaMit Ambaṭṭha

Evaṁ me sutaṁ—
me → evamme (bj: PTS) | evaṁ → evam (pts)
So habe ich es gehört:
ekaṁ samayaṁ bhagavā kosalesu cārikaṁ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ pañcamattehi bhikkhusatehi yena icchānaṅgalaṁ nāma kosalānaṁ brāhmaṇagāmo tadavasari.
icchānaṅgalaṁ → icchānaṅkalaṁ (pts) | icchānaṅgalaṁ → naṅkala (bj: PTS); icchānaṅkalantipi pāṭho (bj: aṭṭhakathā) | icchānaṅgalannāma → icchānaṅkalaṁ nāma (sya-all: sī.) | Icchānaṅkalaṁ → Bp -galaṁ for -kalaṁ, throughout. (pts note) | cārikaṁ caramāno → cārikañcaramāno (th) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005) | bhikkhusaṅghena → bhikkhu-saṁghena (pts) | pañcamattehi bhikkhusatehi → pañca-mattehi bhikkhu-satehi (pts) | brāhmaṇagāmo tadavasari → brāhmaṇa-gāmo tad avasari (pts)
Einmal wanderte der Buddha mit einem großen Saṅgha von fünfhundert Mönchen und Nonnen durch das Land der Kosaler. Er kam zu einem Dorf der Kosaler Brahmanen mit Namen Icchānaṅgala.
Tatra sudaṁ bhagavā icchānaṅgale viharati icchānaṅgalavanasaṇḍe.
icchānaṅgale → icchānaṅkale (pts) | icchānaṅgalavanasaṇḍe → icchānaṅkalavanasaṇḍe (pts) | icchānaṅgale → icchānaṅkale (bj: PTS, sabbattha) | icchānaṅgalavanasaṇḍe → icchānaṅkala-vana-saṇḍe (pts)
Dort hielt er sich in einem Wald bei Icchānaṅgala auf.

1. Pokkharasātivatthu1. Der Abschnitt über Pokkharasāti

Tena kho pana samayena brāhmaṇo pokkharasāti ukkaṭṭhaṁ ajjhāvasati sattussadaṁ satiṇakaṭṭhodakaṁ sadhaññaṁ rājabhoggaṁ raññā pasenadinā kosalena dinnaṁ rājadāyaṁ brahmadeyyaṁ.
pokkharasāti → pokkharasātī (bj); pokkharasādi (pts1ed) | pasenadinā kosalena → pasenadikosalena (sya-all, pts) | pokkharasāti → pokkharasādi (pts) | pokkharasāti → sādi (bj: sabbattha); pokkharasātīitipi vuccati (bj: aṭṭhakathā) | pasenadinā → pasenadi (bj: PTS); passenadinā (bj: sīmu) | ukkaṭṭhaṁ → pokkharasātī (cck: sī.); pokkharasādi (cck: pī.) | Pokkharasādi → BB -sāti (so SS occasionally and Fausboll at SN p. 112. (pts note) | rāja-bhoggaṁ → Sc bhogyaṁ (as in iv. 2). (pts note) | dinnaṁ → Sdmt dinna-. (pts note) | rājadāyaṁ → Sc dāyādaṁ (as in iv. 1). (pts note) | pasenadinā kosalena → pasenadi-kosalena (pts) | brahmadeyyaṁ → brahma-deyyaṁ (pts)
Damals residierte der Brahmane Pokkharasāti in Ukkaṭṭhā. Es war ein Krongut, von König Pasenadi von Kosala verliehen, das von Lebewesen wimmelte und reichlich Heu, Wald, Wasser und Getreide besaß, ein königlicher Park, der einem Brahmanen geschenkt war.
Assosi kho brāhmaṇo pokkharasāti:
pokkharasāti → pokkharasādi (pts)
Pokkharasāti hörte:

“samaṇo khalu, bho, gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito kosalesu cārikaṁ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ pañcamattehi bhikkhusatehi icchānaṅgalaṁ anuppatto icchānaṅgale viharati icchānaṅgalavanasaṇḍe.
icchānaṅgalaṁ → icchānaṅkalaṁ (pts) | icchānaṅgale → icchānaṅkale (pts) | icchānaṅgalavanasaṇḍe → icchānaṅkalavanasaṇḍe (pts) | cārikaṁ caramāno → cārikañcaramāno (th) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005) | sakyaputto sakyakulā → sakya-putto sakya-kulā (pts) | bhikkhusaṅghena → bhikkhu-saṁghena (pts) | pañcamattehi bhikkhusatehi icchānaṅgalaṁ → pañca-mattehi bhikkhu-satehi icchānaṅkalaṁ (pts) | icchānaṅgalavanasaṇḍe → icchānaṅkala-vana-saṇḍe (pts)
„Es scheint, der Asket Gotama – ein Sakyer, der von einer Familie der Sakyer fortgezogen ist – ist in Icchānaṅgala angekommen und hält sich in einem Wald in der Nähe auf.
Taṁ kho pana bhavantaṁ gotamaṁ evaṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato—
abbhuggato → See D. ii. 40. (pts note) | evaṁ kalyāṇo → evaṁkalyāṇo (th)
Er hat diesen guten Ruf:
‘itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā.’
bhagavā → bhagavāti (sya-all, km) | purisadammasārathi → sārathī (bj: sīmu, syā) | bhagavā → bhagavāti (bj: machasaṁ, syā) | bhagavā → bhagavāti (syā. kaṁ.), uparisoṇadaṇḍasuttādīsupi buddhaguṇakathāyaṁ evameva dissati (cck note) | itipi → iti pi (pts) | sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno → sammā-sambuddho vijjā-caraṇa-sampanno (pts) | lokavidū → loka-vidū (pts) | purisadammasārathi → purisa-damma-sārathi (pts) | devamanussānaṁ → deva-manussānaṁ (pts)
‚Dieser Gesegnete ist vollendet, ein vollkommen erwachter Buddha, von vollendetem Wissen und Verhalten, heilig, Kenner der Welt, unübertrefflicher Anleiter für alle, die schulungsfähig sind, Lehrer von Göttern und Menschen, erwacht, gesegnet.‘
So imaṁ lokaṁ sadevakaṁ samārakaṁ sabrahmakaṁ sassamaṇabrāhmaṇiṁ pajaṁ sadevamanussaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedeti.
sassamaṇabrāhmaṇiṁ → sassamaṇa-brāhmaṇiṁ (pts) | sadevamanussaṁ → sadeva-manussaṁ (pts)
Er hat diese Welt – mit ihren Göttern, Māras und Brahmās, mit dieser Bevölkerung mit ihren Asketen und Brahmanen, Göttern und Menschen – durch eigene Einsicht erkannt und erklärt sie anderen.
So dhammaṁ deseti ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ, sātthaṁ sabyañjanaṁ, kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāseti.
sabyañjanaṁ → savyañjanaṁ (bj: PTS) | sātthaṁ → Bp satthaṁ. (pts note) | ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ → ādi-kalyāṇaṁ majjhe kalyāṇaṁ pariyosāna-kalyāṇaṁ (pts) | sabyañjanaṁ kevalaparipuṇṇaṁ → savyañjanaṁ kevala-paripuṇṇaṁ (pts)
Er verkündet eine Lehre, die am Anfang gut, in der Mitte gut und am Ende gut ist, bedeutsam und gut ausgedrückt. Und er legt ein geistliches Leben dar, das ganz vollständig und rein ist.
Sādhu kho pana tathārūpānaṁ arahataṁ dassanaṁ hotī”ti.
tathārūpānaṁ → tathā-rūpānaṁ (pts)
Es ist gut, solche Vollendeten zu sehen.“

2. Ambaṭṭhamāṇava2. Der Vedenstudent Ambaṭṭha

Tena kho pana samayena brāhmaṇassa pokkharasātissa ambaṭṭho nāma māṇavo antevāsī hoti ajjhāyako mantadharo tiṇṇaṁ vedānaṁ pāragū sanighaṇḍukeṭubhānaṁ sākkharappabhedānaṁ itihāsapañcamānaṁ padako veyyākaraṇo lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu anavayo anuññātapaṭiññāto sake ācariyake tevijjake pāvacane:
vedānaṁ → bedānaṁ (mr) | sanighaṇḍukeṭubhānaṁ → sanighaṇḍuketubhānaṁ (sya-all) | pokkharasātissa → pokkharasādissa (pts) | nāma → (pts) | māṇavo → ambaṭṭho māṇavo (bj: PTS); mānavo (bj: PTS-n) | vedānaṁ → bedānaṁ (cck: ka.) | māṇavo → Scd mānavo, so throughout. (pts note) | sākkhara-ppabhedānaṁ → Bp sakkhara-pabhedānaṁ. (pts note) | sanighaṇḍukeṭubhānaṁ sākkharappabhedānaṁ itihāsapañcamānaṁ → sanighaṇḍu-keṭubhānaṁ sākkhara-ppabhedānaṁ itihāsa-pañcamānaṁ (pts) | lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu → lokāyata-mahāpurisa-lakkhaṇesu (pts) | anuññātapaṭiññāto → anuññāta-paṭiññāto (pts)
Nun hatte Pokkharasāti zu dieser Zeit einen Vedenstudenten namens Ambaṭṭha als Zögling. Er sagte die Hymnen auf und hatte sie im Gedächtnis und hatte die drei Veden gemeistert zusammen mit ihren Wörterverzeichnissen und der Liturgie des Rituals, der Lautlehre und der Einteilung der Wortarten sowie den Sagen als fünftem. Er kannte sie Wort für Wort, kannte die Grammatik und war mit der Kosmologie und den Kennzeichen eines großen Mannes vertraut. Er war als Meister im textlichen Erbe der drei Veden seines eigenen Lehrmeisters legitimiert worden mit den Worten:
“yamahaṁ jānāmi taṁ tvaṁ jānāsi;
yamahaṁ → yam ahaṁ (pts)
„Was ich weiß, das weißt du.
yaṁ tvaṁ jānāsi tamahaṁ jānāmī”ti.
tamahaṁ → tam ahaṁ (pts)
Und was du weißt, das weiß ich.“

Atha kho brāhmaṇo pokkharasāti ambaṭṭhaṁ māṇavaṁ āmantesi:
pokkharasāti → pokkharasādi (pts) | atha kho → athakho (th)
Da wandte sich Pokkharasāti an Ambaṭṭha:
“ayaṁ, tāta ambaṭṭha, samaṇo gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito kosalesu cārikaṁ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ pañcamattehi bhikkhusatehi icchānaṅgalaṁ anuppatto icchānaṅgale viharati icchānaṅgalavanasaṇḍe.
icchānaṅgalaṁ → icchānaṅkalaṁ (pts) | icchānaṅgale → icchānaṅkale (pts) | icchānaṅgalavanasaṇḍe → icchānaṅkalavanasaṇḍe (pts) | cārikaṁ caramāno → cārikañcaramāno (th) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005) | sakyakulā → sakya-kulā (pts) | bhikkhusaṅghena → bhikkhu-saṁghena (pts) | pañcamattehi bhikkhusatehi icchānaṅgalaṁ → pañca-mattehi bhikkhu-satehi icchānaṅkalaṁ (pts) | icchānaṅgalavanasaṇḍe → icchānaṅkala-vana-saṇḍe (pts)
„Lieber Ambaṭṭha, der Asket Gotama – ein Sakyer, der von einer Familie der Sakyer fortgezogen ist – ist in Icchānaṅgala angekommen und hält sich in einem Wald in der Nähe auf.
Taṁ kho pana bhavantaṁ gotamaṁ evaṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato:
bhavantaṁ → MSS. frequently bhagavantaṁ. (pts note) | evaṁ kalyāṇo → evaṁkalyāṇo (th)
Er hat diesen guten Ruf:
‘itipi so bhagavā, arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā.
bhagavā → bhagavāti (sya-all)
‚Dieser Gesegnete ist vollendet …‘ …
So imaṁ lokaṁ sadevakaṁ samārakaṁ sabrahmakaṁ sassamaṇabrāhmaṇiṁ pajaṁ sadevamanussaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedeti. So dhammaṁ deseti ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ, sātthaṁ sabyañjanaṁ kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāseti. Sādhu kho pana tathārūpānaṁ arahataṁ dassanaṁ hotī’ti.
tathārūpānaṁ → tathā-rūpānaṁ (pts)
Es ist gut, solche Vollendeten zu sehen.
Ehi tvaṁ, tāta ambaṭṭha, yena samaṇo gotamo tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā samaṇaṁ gotamaṁ jānāhi, yadi vā taṁ bhavantaṁ gotamaṁ tathāsantaṁyeva saddo abbhuggato, yadi vā no tathā.
ambaṭṭha → ambaṭṭha māṇava (sya-all) | tenupasaṅkama upasaṅkamitvā → ten upasaṁkama upasaṁkamitvā (pts) | tathāsantaṁyeva → tathā santaṁ yeva (pts)
Bitte, lieber Ambaṭṭha, geh zum Asketen Gotama und finde heraus, ob er seinem Ruf gerecht wird oder nicht.
Yadi vā so bhavaṁ gotamo tādiso, yadi vā na tādiso, tathā mayaṁ taṁ bhavantaṁ gotamaṁ vedissāmā”ti.
mayaṁ taṁ → mayantaṁ (th)
Durch dich werde ich über den werten Gotama erfahren.“

“Yathā kathaṁ panāhaṁ, bho, taṁ bhavantaṁ gotamaṁ jānissāmi: ‘yadi vā taṁ bhavantaṁ gotamaṁ tathāsantaṁyeva saddo abbhuggato, yadi vā no tathā. Yadi vā so bhavaṁ gotamo tādiso, yadi vā na tādiso’”ti?
yathā kathaṁ → yathākathaṁ (th) | tathāsantaṁyeva → tathā santaṁ yeva (pts) | tādisoti → tādiso ti (pts)
„Aber werter Herr, wie soll ich herausfinden, ob der werte Gotama seinem Ruf gerecht wird oder nicht?“

“Āgatāni kho, tāta ambaṭṭha, amhākaṁ mantesu dvattiṁsa mahāpurisalakkhaṇāni, yehi samannāgatassa mahāpurisassa dveyeva gatiyo bhavanti anaññā.
dveyeva → dveva (bj, sya-all) | dvattiṁsa mahāpurisalakkhaṇāni → dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇāni (th) | dveyeva → dve va (th) | mahāpurisalakkhaṇāni → mahāpurisa-lakkhaṇāni (pts) | dveyeva → dve (pts)
„Lieber Ambaṭṭha, die zweiunddreißig Kennzeichen eines großen Mannes wurden in unseren Hymnen überliefert. Für einen großen Mann, der diese besitzt, gibt es zwei mögliche Schicksale, kein anderes:
Sace agāraṁ ajjhāvasati, rājā hoti cakkavattī dhammiko dhammarājā cāturanto vijitāvī janapadatthāvariyappatto sattaratanasamannāgato.
cakkavattī → cakkavatti (sya-all, pts) | janapadatthāvariyappatto → janapadaṭṭhāvariyappatto (sya-all) | dhammarājā → dhamma-rājā (pts) | sattaratanasamannāgato → satta-ratana-samannāgato (pts)
Wenn er im Haus bleibt, wird er ein König, ein Rad-drehender Herrscher, ein gerechter und prinzipientreuer König. Seine Oberherrschaft erstreckt sich nach allen vier Seiten, er erreicht Stabilität im Land und besitzt die sieben Juwelen.
Tassimāni satta ratanāni bhavanti.
satta ratanāni → sattaratanāni (bjt) | tassimāni → tass imāni (pts)
Diese sieben Juwelen sind
Seyyathidaṁ—cakkaratanaṁ, hatthiratanaṁ, assaratanaṁ, maṇiratanaṁ, itthiratanaṁ, gahapatiratanaṁ, pariṇāyakaratanameva sattamaṁ.
pariṇāyakaratanameva → parināyakaratanameva (bj) | itthiratanaṁ → itthīratanaṁ (sya-all) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th) | seyyathidaṁ cakkaratanaṁ hatthiratanaṁ assaratanaṁ → seyyathīdaṁ cakka-ratanaṁ hatthi-ratanaṁ assa-ratanaṁ (pts) | itthiratanaṁ gahapatiratanaṁ pariṇāyakaratanameva → itthi-ratanaṁ gahapati-ratanaṁ pariṇāyakaratanaṁ eva (pts)
das Rad, der Elefant, das Pferd, der Edelstein, die Frau, der Hausbesitzer und der Befehlshaber als siebtes Juwel.
Parosahassaṁ kho panassa puttā bhavanti sūrā vīraṅgarūpā parasenappamaddanā.
parosahassaṁ → paro sahassaṁ (pts) | panassa → pan assa (pts) | vīraṅgarūpā → vīraṅga-rūpā (pts)
Er hat über tausend Söhne, wacker und heldenhaft, die die Heere seiner Feinde zermalmen.
So imaṁ pathaviṁ sāgarapariyantaṁ adaṇḍena asatthena dhammena abhivijiya ajjhāvasati.
pathaviṁ → paṭhaviṁ (bj, sya-all) | sāgarapariyantaṁ → sāgara-pariyantaṁ (pts)
Wenn er dieses vom Meer umspülte Land erobert hat, herrscht er nach Prinzip, ohne Stock oder Schwert.
Sace kho pana agārasmā anagāriyaṁ pabbajati, arahaṁ hoti sammāsambuddho loke vivaṭṭacchado.
vivaṭṭacchado → vivattacchado (bj, pts) | kho → (sya-all) | vivattacchado → vivittacchaddo (bj: bausasa); vivaṭacchado (bj: syā); vivaṭṭacchado (bj: machasaṁ) | sammāsambuddho → sammā-sambuddho (pts) | vivaṭṭacchado → vivattacchaddo (pts)
Doch wenn er aus dem Haus fortzieht ins hauslose Leben, wird er ein Vollendeter, ein vollkommen erwachter Buddha, der den Schleier von der Welt abstreift.
Ahaṁ kho pana, tāta ambaṭṭha, mantānaṁ dātā;Aber, lieber Ambaṭṭha, ich bin der, der die Hymnen gibt, tvaṁ mantānaṁ paṭiggahetā”ti.
paṭiggahetāti → paṭiggahitāti (sya-all) | paṭiggahetāti → paṭiggahetā ti (pts)
und du bist der, der sie erhält.“

“Evaṁ, bho”ti kho ambaṭṭho māṇavo brāhmaṇassa pokkharasātissa paṭissutvā uṭṭhāyāsanā brāhmaṇaṁ pokkharasātiṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā vaḷavārathamāruyha sambahulehi māṇavakehi saddhiṁ yena icchānaṅgalavanasaṇḍo tena pāyāsi.
māṇavakehi → māṇavehi (bj, sya-all) | pokkharasātissa → pokkharasādissa (pts) | pokkharasātiṁ → pokkharasādiṁ (pts) | icchānaṅgalavanasaṇḍo → icchānaṅkalavanasaṇḍo (pts) | māṇavehi → mānavakehi (bj: katthaci) | bhoti → bho ti (pts) | uṭṭhāyāsanā → uṭṭhāy āsanā (pts) | vaḷavārathamāruyha → vaḷavārathaṁ āruyha (pts) | icchānaṅgalavanasaṇḍo → icchānaṅkala-vana-saṇḍo (pts)
„Ja, werter Herr“, antwortete Ambaṭṭha. Er erhob sich von seinem Sitz, verbeugte sich und umrundete Pokkharasāti respektvoll, die rechte Seite ihm zugewandt. Er bestieg einen von Stuten gezogenen Wagen und brach zusammen mit mehreren jungen Vedenstudenten zum Wald bei Icchānaṅgala auf.
Yāvatikā yānassa bhūmi yānena gantvā yānā paccorohitvā pattikova ārāmaṁ pāvisi.
pattikova → pattiko va (th, pts)
Er fuhr mit der Kutsche, soweit es das Gelände erlaubte, stieg dann ab und betrat zu Fuß das Kloster.

Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū abbhokāse caṅkamanti.
abbhokāse → abbhokase (pts)
Zu der Zeit gingen gerade mehrere Mönche und Nonnen achtsam im Freien auf und ab.
Atha kho ambaṭṭho māṇavo yena te bhikkhū tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā te bhikkhū etadavoca:
atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
Da ging der Vedenstudent Ambaṭṭha zu diesen Mönchen und Nonnen und sagte:
“kahaṁ nu kho, bho, etarahi so bhavaṁ gotamo viharati?
kahaṁ nu → kahannu (bjt)
„Gute werte Herren, wo ist der werte Gotama jetzt?
Tañhi mayaṁ bhavantaṁ gotamaṁ dassanāya idhūpasaṅkantā”ti.
idhūpasaṅkantāti → idh upasaṁkantā ti (pts) | tañhi → taṁ hi (bjt, th, pts)
Denn wir sind hergekommen, um ihn zu sehen.“

Atha kho tesaṁ bhikkhūnaṁ etadahosi:
atha kho → athakho (th) | etadahosi → etad ahosi (pts)
Da dachten diese Mönche und Nonnen:
“ayaṁ kho ambaṭṭho māṇavo abhiññātakolañño ceva abhiññātassa ca brāhmaṇassa pokkharasātissa antevāsī.
pokkharasātissa → pokkharasādissa (pts) | abhiññātakolañño ceva → abhiññāta-kolañño eva (pts)
„Dieser Ambaṭṭha kommt von einer namhaften Familie, und er ist der Zögling des namhaften Brahmanen Pokkharasāti.
Agaru kho pana bhagavato evarūpehi kulaputtehi saddhiṁ kathāsallāpo hotī”ti.
kulaputtehi → kula-puttehi (pts)
Der Buddha wird nichts dagegen haben, mit einem solchen ehrbaren Menschen ein Gespräch zu führen.“

Te ambaṭṭhaṁ māṇavaṁ etadavocuṁ:
etadavocuṁ → etad avocuṁ (pts)
Sie sagten zu Ambaṭṭha:
“eso, ambaṭṭha, vihāro saṁvutadvāro, tena appasaddo upasaṅkamitvā ataramāno āḷindaṁ pavisitvā ukkāsitvā aggaḷaṁ ākoṭehi, vivarissati te bhagavā dvāran”ti.
āḷindaṁ → ālindaṁ (bj, pts) | aggaḷaṁ → aggalaṁ (pts) | saṁvutadvāro → saṁvuta-dvāro (pts) | appasaddo upasaṅkamitvā → appa-saddo upasaṁkamitvā (pts) | dvāranti → dvāran ti (pts)
„Ambaṭṭha, das hier ist seine Hütte, die Tür ist geschlossen. Nähere dich leise und ohne Eile; geh zur Veranda, räuspere dich und klopfe an die Tür. Der Buddha wird die Tür öffnen.“

Atha kho ambaṭṭho māṇavo yena so vihāro saṁvutadvāro, tena appasaddo upasaṅkamitvā ataramāno āḷindaṁ pavisitvā ukkāsitvā aggaḷaṁ ākoṭesi. Vivari bhagavā dvāraṁ.
āḷindaṁ → ālindaṁ (bj, pts) | aggaḷaṁ → aggalaṁ (pts) | atha kho → athakho (th) | saṁvutadvāro → saṁvuta-dvāro (pts) | appasaddo upasaṅkamitvā → appa-saddo upasaṁkamitvā (pts)
Da begab sich der Vedenstudent Ambaṭṭha zur Hütte des Buddha, räusperte sich und klopfte, und der Buddha öffnete die Tür.
Pāvisi ambaṭṭho māṇavo. Māṇavakāpi pavisitvā bhagavatā saddhiṁ sammodiṁsu, sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | + → kho (th) | māṇavakāpi → māṇavakā pi (pts)
Ambaṭṭha und die jungen Vedenstudenten betraten die Hütte. Die jungen Vedenstudenten tauschten mit dem Buddha Willkommensgrüße aus, und nach der Begrüßung und dem Austausch von Höflichkeiten setzten sie sich zur Seite hin.
Ambaṭṭho pana māṇavo caṅkamantopi nisinnena bhagavatā kañci kañci kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāreti, ṭhitopi nisinnena bhagavatā kañci kañci kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāreti.
kañci kañci → kiñci kiñci (csp1ed) | sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | kañci kañci → kiñci kiñci (cck) | kañci → kiñci kiñci (cck: ka.) | kañci → Bp here and below kiñci kiñci. (pts note) | caṅkamantopi → caṅkamanto pi (pts) | ṭhitopi → ṭhito pi (pts)
Aber obwohl der Buddha saß, sprach Ambaṭṭha das eine oder andere höfliche Wort, während er umherging oder stand.

Atha kho bhagavā ambaṭṭhaṁ māṇavaṁ etadavoca:
atha kho → athakho (th) | ambaṭṭhaṁ māṇavaṁ etadavoca → ambaṭṭha-māṇavaṁ etad avoca (pts)
Da sagte der Buddha zu ihm:
“evaṁ nu te, ambaṭṭha, brāhmaṇehi vuddhehi mahallakehi ācariyapācariyehi saddhiṁ kathāsallāpo hoti, yathayidaṁ caraṁ tiṭṭhaṁ nisinnena mayā kiñci kiñci kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretī”ti?
evaṁ nu → evannu kho (bj) | kiñci kiñci → kañci kañci (bj, sya-all, pts) | sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj) | vuddhehi → vuḍḍhehi (sya-all) | sāraṇīyaṁ vītisāretīti → sārāṇīyaṁ vītisāresīti (sya-all, pts) | te → kiṇhā (bj: machasaṁ) | te → Scd omit kho; Bp omits te. (pts note) | yathayidaṁ → Sc Bp yathāyidam. (pts note) | sāraṇīyaṁ vītisāretīti → sārāṇīyaṁ vītisāretī ti (bjt) | ācariyapācariyehi → ācariya-pācariyehi (pts) | kathāsallāpo → kathā-sallāpo (pts)
„Ambaṭṭha, führst du so eine Diskussion mit älteren und ehrwürdigen Brahmanen, den Lehrmeistern der Lehrmeister: umhergehend oder stehend, während ich sitze, und das eine oder andere höfliche Wort sprechend?“

2.1. Paṭhamaibbhavāda2.1. Der erste Gebrauch des Wortes „Primitive“

“No hidaṁ, bho gotama.
hidaṁ → h idaṁ (pts)
„Nein, werter Gotama.
Gacchanto vā hi, bho gotama, gacchantena brāhmaṇo brāhmaṇena saddhiṁ sallapitumarahati, ṭhito vā hi, bho gotama, ṭhitena brāhmaṇo brāhmaṇena saddhiṁ sallapitumarahati, nisinno vā hi, bho gotama, nisinnena brāhmaṇo brāhmaṇena saddhiṁ sallapitumarahati, sayāno vā hi, bho gotama, sayānena brāhmaṇo brāhmaṇena saddhiṁ sallapitumarahati.
sallapitumarahati → sallapituṁ arahati (pts)
Denn für einen Brahmanen ist es angebracht, sich mit einem anderen Brahmanen zu unterhalten, während beide gehen, stehen, sitzen oder liegen.
Ye ca kho te, bho gotama, muṇḍakā samaṇakā ibbhā kaṇhā bandhupādāpaccā, tehipi me saddhiṁ evaṁ kathāsallāpo hoti, yathariva bhotā gotamenā”ti.
kaṇhā → kiṇhā (pts1ed, mr) | te → (sya-all) | bandhupādāpaccā → bandhupādapaccā (sya-all) | kaṇhā → kiṇhā (pts) | kaṇhā → kiṇhā (bj: machasaṁ) | kaṇhā → kiṇhā (cck: ka. sī. pī.) | ibbhā → Sc imbhā. (pts note) | kiṇhā → Sc kinhā; Bp kaṇhā (see iii. 2. 5). (pts note) | tehipi → tehi pi (pts) | kathāsallāpo → kathā-sallāpo (pts)
Aber mit diesen Glatzköpfen, diesen falschen Asketen, diesen Primitiven, dieser schwarzen Ausgeburt aus den Füßen unseres Verwandten, mit ihnen unterhalte ich mich, wie ich es jetzt mit dem werten Gotama tue.“

“Atthikavato kho pana te, ambaṭṭha, idhāgamanaṁ ahosi, yāyeva kho panatthāya āgaccheyyātha, tameva atthaṁ sādhukaṁ manasi kareyyātha.
āgaccheyyātha → āgaccheyyātho (bj, pts1ed) | manasi kareyyātha → manasi kareyyātho (bj, pts1ed) | kareyyātha avusitavāyeva → kareyyātho avusitavā yeva (bj) | sādhukaṁ manasi kareyyātha avusitavāyeva → sādhukam manasikareyyātho avusitavā yeva (pts) | kareyyātho → kareyyātha (bj: sīmu) | āgaccheyyātha → āgaccheyyātho (cck: sī. pī.) | kareyyātha → manasikareyyātho (cck: sī. pī.) | āgaccheyyātho → -7 Sct āgaccheyyata tame; Sm Bp āgaccheyyātha. (pts note) | manasikareyyātho → Sc -eyyatothā; St -eyyatho; Bp -eyyātha. See Ed. Muller, p. 110. (pts note) | manasi kareyyātha → manasikareyyātha (th) | idhāgamanaṁ → idh āgamanaṁ (pts) | yāyeva → yāy eva (pts) | panatthāya āgaccheyyātha tameva → pan atthāya āgaccheyyātho taṁ eva (pts)
„Aber Ambaṭṭha, du musst mit einem bestimmten Ziel hierhergekommen sein. Du solltest den Geist darauf richten.
Avusitavāyeva kho pana, bho, ayaṁ ambaṭṭho māṇavo vusitamānī kimaññatra avusitattā”ti.
bho ayaṁ → (sya-all, pts) | vusitamānī → vāsitavāmānī (bj: sīmu) | vusitavā-mānī → Scmt vusitavātamāni; Sm vusitavatamānī; Bp vusitamāniti. (pts note) | avusitavāyeva → avusitavā yeva (bjt, pts) | vusitamānī kimaññatra avusitattāti → vusitavā-mānī kim aññatra avusitattā ti (pts)
Obwohl dieser Ambaṭṭha nicht qualifiziert ist, denkt er, er sei qualifiziert. Was ist das anders als Mangel an Qualifikation?“

Atha kho ambaṭṭho māṇavo bhagavatā avusitavādena vuccamāno kupito anattamano bhagavantaṁyeva khuṁsento bhagavantaṁyeva vambhento bhagavantaṁyeva upavadamāno:
upavadamāno → vadamāno (sya-all) | anattamano → Sc repeats kup- anatt-. (pts note) | khuṁsento → Bp khuṅsanto. (pts note) | vambhento → Bp vambhanto. (pts note) | atha kho → athakho (th) | bhagavantaṁyeva → bhagavantaṁ yeva (pts)
Auf diese Worte wurde Ambaṭṭha zornig und aufgebracht über den Buddha, weil er ihn als nicht qualifiziert bezeichnet hatte. Er fiel sogar über den Buddha selbst her und zerriss sich das Maul über ihn:
“samaṇo ca me bho gotamo pāpito bhavissatī”ti bhagavantaṁ etadavoca:
pāpito → pāpiko (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
„Der Asket Gotama wird geschlagen werden!“ Er sagte zum Buddha:
“caṇḍā, bho gotama, sakyajāti;
sakyajāti → sakya-jāti (pts)
„Werter Gotama, die Sakyer sind grimmig,
pharusā, bho gotama, sakyajāti;
sakyajāti → sakya-jāti (pts)
hart,
lahusā, bho gotama, sakyajāti;
sakyajāti → sakya-jāti (pts)
nehmen alles übel
bhassā, bho gotama, sakyajāti;
bhassā → rabhasā (bj, sya-all, pts) | rabhasā → Sct rahasā; Bp bhassā. (pts note) | sakyajāti → sakya-jāti (pts)
und sind streitlustig.
ibbhā santā ibbhā samānā na brāhmaṇe sakkaronti, na brāhmaṇe garuṁ karonti, na brāhmaṇe mānenti, na brāhmaṇe pūjenti, na brāhmaṇe apacāyanti.
garuṁ karonti → garukaronti (bj, sya-all, km, pts1ed) | garuṁ karonti → garukaronti (pts) | karonti → garukaronti (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | garukaronti → Bp garuṁkaronti twice. (pts note)
Primitiv sind sie, und primitiv bleiben sie! Sie ehren, achten, würdigen und verehren Brahmanen nicht, huldigen ihnen nicht.
Tayidaṁ, bho gotama, nacchannaṁ, tayidaṁ nappatirūpaṁ, yadime sakyā ibbhā santā ibbhā samānā na brāhmaṇe sakkaronti, na brāhmaṇe garuṁ karonti, na brāhmaṇe mānenti, na brāhmaṇe pūjenti, na brāhmaṇe apacāyantī”ti.
nappatirūpaṁ → nappaṭirūpaṁ (bj, sya-all) | garuṁ karonti → garukaronti (bj, sya-all, pts) | channaṁ → na ca channaṁ (sya-all: sī.) | nacchannaṁ → na channaṁ (th) | nacchannaṁ → na cchannaṁ (pts) | nappatirūpaṁ → na ppatirūpaṁ (pts)
Es ist weder richtig noch angemessen, dass die Sakyer, Primitive, die sie sind, Brahmanen nicht ehren, achten, würdigen und verehren, ihnen nicht huldigen.“

Itiha ambaṭṭho māṇavo idaṁ paṭhamaṁ sakyesu ibbhavādaṁ nipātesi.
sakyesu → sakkesu (bj, pts) | idaṁ → imaṁ (sya-all) | ibbhavādaṁ → ibbhāvādaṁ (sya-all) | itiha → iti ha (pts) | sakyesu ibbhavādaṁ → sakkesu ibbha-vādaṁ (pts)
Und so verunglimpfte Ambaṭṭha die Sakyer zum ersten Mal mit dem Wort „Primitive“.

2.2. Dutiyaibbhavāda2.2. Der zweite Gebrauch des Wortes „Primitive“

“Kiṁ pana te, ambaṭṭha, sakyā aparaddhun”ti?
kiṁ pana → kimpana (bjt) | kiṁ → kim (pts) | aparaddhunti → aparaddhun ti (pts)
„Aber Ambaṭṭha, wie haben die Sakyer dir Unrecht getan?“

“Ekamidāhaṁ, bho gotama, samayaṁ ācariyassa brāhmaṇassa pokkharasātissa kenacideva karaṇīyena kapilavatthuṁ agamāsiṁ.
agamāsiṁ → Bp agamāsi. (pts note) | ekamidāhaṁ → eka midāhaṁ (bjt) | ekamidāhaṁ → ekaṁ idāhaṁ (pts) | kenacideva → kenacid eva (pts)
„Dieses eine Mal, werter Gotama, ging ich wegen einer Angelegenheit für meinen Lehrmeister, den Brahmanen Pokkharasāti, nach Kapilavatthu.
Yena sakyānaṁ sandhāgāraṁ tenupasaṅkamiṁ.
sandhāgāraṁ → santhāgāraṁ (bj); saṇṭhāgāraṁ (sya-all) | sakyānaṁ sandhāgāraṁ tenupasaṅkamiṁ → sakkānaṁ santhāgāraṁ ten upasaṁkamiṁ (pts) | santhāgāraṁ → Bp sandhāgāraṁ. (pts note)
Ich begab mich zu den Sakyern in ihrer Ratshalle.
Tena kho pana samayena sambahulā sakyā ceva sakyakumārā ca sandhāgāre uccesu āsanesu nisinnā honti aññamaññaṁ aṅgulipatodakehi sañjagghantā saṅkīḷantā, aññadatthu mamaññeva maññe anujagghantā, na maṁ koci āsanenapi nimantesi.
sandhāgāre → santhāgāre (bj, pts1ed) | sandhāgāre → saṇṭhāgāre (sya-all); santhāgāre (pts) | aññadatthu → aññadatthuṁ (sya-all) | aṅgulipatodakehi → aṅgulipatodakena (pts) | anujagghantā → va anojagghantā (pts) | sandhāgāre → santhāgāre (cck: sī. pī.) | aṅgulipatodakehi → aṅgulipatodakena (cck: pī.) | aṅgulipatodakehi → aṅgulipatodakenātipi pāṭho (sya-all note) | aṅguli-patodakena → Bp patodakehi. (pts note) | anojagghantā → Bp anujagghantā. (pts note) | saṅkīḷantā → saṁkīḷantā (my, bjt) | ceva sakyakumārā → eva sakyā-kumārā (pts) | mamaññeva → mamaṁ yeva (pts) | āsanenapi → āsanena pi (pts)
Nun saßen zu dieser Zeit mehrere Sakyer und Sakyerprinzen auf hohen Sitzen, stießen einander mit den Fingern an, kicherten und spielten miteinander. Ja, sie erdreisteten sich sogar, über mich zu kichern, und boten mir keinen Sitz an.
Tayidaṁ, bho gotama, nacchannaṁ, tayidaṁ nappatirūpaṁ, yadime sakyā ibbhā santā ibbhā samānā na brāhmaṇe sakkaronti, na brāhmaṇe garuṁ karonti, na brāhmaṇe mānenti, na brāhmaṇe pūjenti, na brāhmaṇe apacāyantī”ti.
nappatirūpaṁ → nappaṭirūpaṁ (bj, sya-all) | garuṁ karonti → garukaronti (bj, sya-all, pts) | nappatirūpaṁ yadime → na ppaṭirūpaṁ yad ime (pts) | nacchannaṁ → na channaṁ (th) | nacchannaṁ → na cchannaṁ (pts)
Es ist weder richtig noch angemessen, dass die Sakyer, Primitive, die sie sind, Brahmanen nicht ehren, achten, würdigen und verehren, ihnen nicht huldigen.“

Itiha ambaṭṭho māṇavo idaṁ dutiyaṁ sakyesu ibbhavādaṁ nipātesi.
sakyesu → sakkesu (bj) | ibbhavādaṁ → ibbhāvādaṁ (sya-all) | sakyesu ibbhavādaṁ → sakkesu ibbhavādam (pts) | itiha → iti ha (pts) | sakyesu ibbhavādaṁ → sakkesu ibbha-vādam (pts)
Und so verunglimpfte Ambaṭṭha die Sakyer zum zweiten Mal mit dem Wort „Primitive“.

2.3. Tatiyaibbhavāda2.3. Der dritte Gebrauch des Wortes „Primitive“

“Laṭukikāpi kho, ambaṭṭha, sakuṇikā sake kulāvake kāmalāpinī hoti.
Laṭukikā → St lavukikā; Bp leṭukikā; Sc laṭukākikā. (pts note) | laṭukikāpi → laṭukikā pi (pts)
„Selbst eine kleine Wachtel, Ambaṭṭha, redet in ihrem eigenen Nest, wie es ihr gefällt.
Sakaṁ kho panetaṁ, ambaṭṭha, sakyānaṁ yadidaṁ kapilavatthuṁ, nārahatāyasmā ambaṭṭho imāya appamattāya abhisajjitun”ti.
nārahatāyasmā → na arahatāyasmā (sya-all); na arahati yasmā (pts) | arahati → Scmt Bp arahatā. (pts note) | appamattāya → Scdt appattāya. (pts note) | kapilavatthuṁ nārahatāyasmā → kapilavatthu na arahatāyasmā (bjt) | panetaṁ → pan etaṁ (pts) | yadidaṁ → yad idaṁ (pts) | abhisajjitunti → abhisajjitun ti (pts)
Kapilavatthu ist der Ort, der den Sakyern gehört, Ambaṭṭha. Es ist des Ehrwürdigen Ambaṭṭha nicht würdig, wegen so einer Kleinigkeit die Beherrschung zu verlieren.“

“Cattārome, bho gotama, vaṇṇā—
cattārome → cattāro me (pts)
„Werter Gotama, es gibt diese vier Klassen:
khattiyā brāhmaṇā vessā suddā.die Adligen, die Brahmanen, die Landarbeiter und die Hilfsarbeiter. Imesañhi, bho gotama, catunnaṁ vaṇṇānaṁ tayo vaṇṇā—
imesañhi → imesaṁ hi (bjt, th, pts)
Drei dieser Klassen,
khattiyā ca vessā ca suddā ca—die Adligen, die Landarbeiter und die Hilfsarbeiter, aññadatthu brāhmaṇasseva paricārakā sampajjanti.
aññadatthu → aññadatthuṁ (sya-all) | brāhmaṇasseva → brāhmaṇass eva (pts)
gedeihen eigentlich nur, wenn sie den Brahmanen dienen.
Tayidaṁ, bho gotama, nacchannaṁ, tayidaṁ nappatirūpaṁ, yadime sakyā ibbhā santā ibbhā samānā na brāhmaṇe sakkaronti, na brāhmaṇe garuṁ karonti, na brāhmaṇe mānenti, na brāhmaṇe pūjenti, na brāhmaṇe apacāyantī”ti.
nappatirūpaṁ yadime → nappaṭirūpaṁ yadi me (bj) | garuṁ karonti → garukaronti (bj, sya-all, pts) | nappatirūpaṁ → nappaṭirūpaṁ (sya-all) | nacchannaṁ → na channaṁ (th) | nappatirūpaṁ yadime → na ppatirūpaṁ yad ime (pts)
Es ist weder richtig noch angemessen, dass die Sakyer, Primitive, die sie sind, Brahmanen nicht ehren, achten, würdigen und verehren, ihnen nicht huldigen.“

Itiha ambaṭṭho māṇavo idaṁ tatiyaṁ sakyesu ibbhavādaṁ nipātesi.
sakyesu → sakkesu (bj, pts) | ibbhavādaṁ → ibbhāvādaṁ (sya-all) | itiha → iti ha (pts) | sakyesu ibbhavādaṁ → sakkesu ibbha-vādaṁ (pts)
Und so verunglimpfte Ambaṭṭha die Sakyer zum dritten Mal mit dem Wort „Primitive“.

2.4. Dāsiputtavāda2.4. Das Wort „Sohn eines Sklavenmädchens“ wird gebraucht

Atha kho bhagavato etadahosi:
atha kho → athakho (th) | etadahosi → etad ahosi (pts)
Da kam dem Buddha in den Sinn:
“atibāḷhaṁ kho ayaṁ ambaṭṭho māṇavo sakyesu ibbhavādena nimmādeti, yannūnāhaṁ gottaṁ puccheyyan”ti.
sakyesu → sakkesu (bj, pts) | nimmādeti → nimmāneti (bj) | nimmādeti yannūnāhaṁ → nimmadeti yan nūnāhaṁ (pts) | nimmāneti → nimmādeti (bj: katthaci) | Sakkesu → Bp Sakyesu. (pts note) | nimmadeti → Scm nimmāddeti; Bp nimpādeti nipātesi. (pts note) | yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | ibbhavādena nimmādeti → ibbhāvādena nimmadeti (th) | sakyesu ibbhavādena nimmādeti yannūnāhaṁ → sakkesu ibbha-vādena nimmadeti yan nūnāhaṁ (pts) | puccheyyanti → puccheyyan ti (pts)
„Dieser Ambaṭṭha beschämt die Sakyer viel zu sehr, indem er sie Primitive nennt. Warum befrage ich ihn nicht über seinen eigenen Stamm?“

Atha kho bhagavā ambaṭṭhaṁ māṇavaṁ etadavoca:
atha kho → athakho (th) | etadavoca → etad avoca (pts)
Und er sagte zu ihm:
“kathaṁ gottosi, ambaṭṭhā”ti?
ambaṭṭhāti → ambaṭṭhā ti (bjt) | kathaṁ gottosi → kathaṁgottosi (th) | kathaṁ gottosi → kathaṁgotto si (pts)
„Welches ist dein Stamm, Ambaṭṭha?“

“Kaṇhāyanohamasmi, bho gotamā”ti.
kaṇhāyanohamasmi → kaṇhāyano haṁ asmi (pts)
„Ich bin ein Kaṇhāyaner, werter Gotama.“

“Porāṇaṁ kho pana te, ambaṭṭha, mātāpettikaṁ nāmagottaṁ anussarato ayyaputtā sakyā bhavanti; dāsiputto tvamasi sakyānaṁ.
anussarato → Sct assarato; Bp anussārato. (pts note) | nāmagottaṁ → nāma gottaṁ (th) | ayyaputtā → ayya-puttā (pts) | dāsiputto tvamasi → dāsi-putto tvaṁ asi (pts)
„Aber wenn du dich an den alten Namen und Stamm deiner Mutter und deines Vaters erinnerst, so waren die Sakyer die Kinder der Herren, und du stammst vom Sohn eines Sklavenmädchens der Sakyer ab.
Sakyā kho pana, ambaṭṭha, rājānaṁ okkākaṁ pitāmahaṁ dahanti.
okkākaṁ → ukkākaṁ (sya-all) | ukkākaṁ → okkākaṁ (sya-all: sī.) | dahanti → dissanti (sya-all: sī.) | dahanti → SS dissanti. (pts note) | pana → pan (pts)
Doch die Sakyer betrachten den König Okkāka als ihren Großvater.

Bhūtapubbaṁ, ambaṭṭha, rājā okkāko yā sā mahesī piyā manāpā, tassā puttassa rajjaṁ pariṇāmetukāmo jeṭṭhakumāre raṭṭhasmā pabbājesi—
okkāko → ukkāko (sya-all) | bhūtapubbaṁ → bhūta-pubbaṁ (pts) | jeṭṭhakumāre → jeṭṭha-kumāre (pts)
Es war einmal eine Zeit, da wünschte König Okkāka, die Thronfolge auf den Sohn seiner liebsten Königin umzulenken, und verbannte daher die älteren Prinzen aus dem Reich –
okkāmukhaṁ karakaṇḍaṁ hatthinikaṁ sinisūraṁ.
karakaṇḍaṁ → karakaṇḍuṁ (sya-all); karaṇḍuṁ (pts1ed) | sinisūraṁ → nipuraṁ (bj); sinipuraṁ (sya-all); sīnipuraṁ (pts1ed) | okkāmukhaṁ → ukkāmukhaṁ (bj, sya-all) | ukkāmukhaṁ → ekāmukhaṁ (bj: katthaci) | karakaṇḍaṁ → karakaṇḍuṁ (bj: katthaci) | nipuraṁ → sinipuraṁ (bj: bausasa); sinipuraṁ (bj: PTS) | karakaṇḍaṁ → ukkāmukhaṁ karakaṇḍuṁ (cck: sī. syā.) | sinisūraṁ → sinipuraṁ (cck: sī. syā.) | Okkāmukhaṁ → Bp Ukkāmukhaṁ. (pts note) | Karaṇḍuṁ → Bp Karakaṇḍaṁ. (pts note) | Sīnipuraṁ → Sc Hatthinisiyāsīnipuran; Sm Hatthiniyāsīnīpuraṁ; Sdt Hatthiniyāsinipuraṁ; Bp Hatthinikāsinisūraṁ. (pts note)
Okkāmukha, Karakaṇḍa, Hatthinika und Sinisūra.
Te raṭṭhasmā pabbājitā himavantapasse pokkharaṇiyā tīre mahāsākasaṇḍo, tattha vāsaṁ kappesuṁ.
mahāsākasaṇḍo → mahāsākavanasaṇḍo (sya-all) | pabbājitā → pabbājitā yattha (pts) | himavantapasse → yattha himavanta-passe (pts) | mahāsākasaṇḍo → mahā sāka-saṇḍo (pts)
Sie richteten ihr Heim neben einem Lotusteich an den Hängen des Himalaya ein, wo ein großer Wald von Sakhua-Salbäumen wuchs.
Te jātisambhedabhayā sakāhi bhaginīhi saddhiṁ saṁvāsaṁ kappesuṁ.
jātisambhedabhayā → jāti-sambheda-bhayā (pts)
Aus Furcht, ihre Abstammungslinie zu unterbrechen, schliefen sie mit ihren eigenen Schwestern.

Atha kho, ambaṭṭha, rājā okkāko amacce pārisajje āmantesi:
okkāko → ukkāko (sya-all) | atha kho → athakho (th)
Da wandte sich König Okkāka an seine Minister und Räte:
‘kahaṁ nu kho, bho, etarahi kumārā sammantī’ti?
kahaṁ nu → kahannu (bjt)
‚Wo, werte Herren, haben sich die Prinzen nun niedergelassen?‘

‘Atthi, deva, himavantapasse pokkharaṇiyā tīre mahāsākasaṇḍo, tatthetarahi kumārā sammanti.
mahāsākasaṇḍo → mahāsākavanasaṇḍo (sya-all) | sāka-saṇḍo → Bp sākavana-saṇḍo (twice). (pts note) | himavantapasse → himavanta-passe (pts) | mahāsākasaṇḍo tatthetarahi → mahā sāka-saṇḍo tatth etarahi (pts)
‚Majestät, da ist ein Lotusteich an den Hängen des Himalaya, wo ein großer Wald von Sakhuabäumen wächst. Dort haben sie sich niedergelassen.
Te jātisambhedabhayā sakāhi bhaginīhi saddhiṁ saṁvāsaṁ kappentī’ti.
jātisambhedabhayā → jātisambheda-bhayā (pts)
Aus Furcht, ihre Abstammungslinie zu unterbrechen, schlafen sie mit ihren eigenen Schwestern.‘

Atha kho, ambaṭṭha, rājā okkāko udānaṁ udānesi:
okkāko → ukkāko (sya-all) | atha kho → athakho (th)
Darauf, Ambaṭṭha, drückte der König Okkāka dieses innige Gefühl aus:
‘sakyā vata, bho, kumārā, paramasakyā vata, bho, kumārā’ti.
paramasakyā → parama-sakyā (pts) | kumārāti → kumārā ti (pts)
‚Die Prinzen sind wahrlich Sakyer! Die Prinzen sind wahrlich die besten Sakyer!‘
Tadagge kho pana, ambaṭṭha, sakyā paññāyanti; so ca nesaṁ pubbapuriso.
so ca → sova (bj) | nesaṁ → sakyānaṁ (sya-all) | ca nesaṁ → va sakyānaṁ (pts) | so’va → soca (bj: sīmu) | pana → Sd Bp pan'; (always). (pts note) | Sakyānaṁ → Bp so ca nesaṁ(as in Sum.). (pts note) | ca nesaṁ pubbapuriso → va sakyānaṁ pubba-puriso (pts)
Von diesem Tag an kannte man die Sakyer, und er war ihr Begründer.

Rañño kho pana, ambaṭṭha, okkākassa disā nāma dāsī ahosi.
rañño → rañño ca (bj) | okkākassa → ukkākassa (sya-all) | nāma → Sc Scmt nāmasā. (pts note)
Nun hatte König Okkāka ein Sklavenmädchen mit Namen Disā.
Sā kaṇhaṁ nāma janesi.
kaṇhaṁ nāma → sā kaṇhaṁ (pts1ed) | nāma → (pts) | kaṇhaṁ → kaṇaṁ (bj: sīmu) | nāma → sā kaṇhaṁ (cck: pī.) | kaṇhaṁ → Bp adds nāma. (pts note)
Sie gebar einen Jungen mit Namen Schwarz.
Jāto kaṇho pabyāhāsi:
pabyāhāsi dhovatha → paccābhāsi dhopetha (pts) | paccābhāsi → Sc paccabhāsi; Bp paccākāsi. (pts note)
Als er geboren war, sagte Schwarzjunge:
‘dhovatha maṁ, amma, nahāpetha maṁ amma, imasmā maṁ asucismā parimocetha, atthāya vo bhavissāmī’ti.
maṁ → maṁ amma (bj, sya-all, pts) | nahāpetha → nhāpetha (sya-all) | vo → te (sya-all) | te → votipi pāṭho (sya-all note) | Dhopetha → Sd posetha; Bp dhovatha. (pts note) | parimocetha → St parimoca. (pts note)
‚Wasch mich, Mama, bade mich! Schaff diesen Schmutz von mir fort! Ich werde für dich ein Segen sein!‘
Yathā kho pana, ambaṭṭha, etarahi manussā pisāce disvā ‘pisācā’ti sañjānanti;
disvā → (sya-all) | disvā pisācāti → pisācā ti (pts) | pisāce → Sd Bp pisāce disvā. (pts note)
Wenn die Leute heutzutage Kobolde sehen, fassen sie sie als Kobolde auf;
evameva kho, ambaṭṭha, tena kho pana samayena manussā pisāce ‘kaṇhā’ti sañjānanti.
kho pana → (bj, pts) | kaṇhāti → pi kaṇhā ti (pts) | pi → Bp omits pi. (pts note) | evameva → evam eva (pts)
in jenen Tagen aber fassten sie Kobolde als ‚Schwarzbuben‘ auf.

Te evamāhaṁsu:
evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)
Sie sagen:
‘ayaṁ jāto pabyāhāsi, kaṇho jāto, pisāco jāto’ti.
jāto pabyāhāsi → sañjāto paccābhāsi (pts) | sañjāto → Bp jāto. (pts note) | paccābhāsi → Sc paccayābhāsi; Bp paccākāsi. (pts note) | jātoti → jāto ti (pts)
‚Er sprach, sobald er geboren war – ein Schwarzbube ist geboren! Ein Kobold ist geboren!‘
Tadagge kho pana, ambaṭṭha, kaṇhāyanā paññāyanti, so ca kaṇhāyanānaṁ pubbapuriso.
Tadagge → Sct etadagge. (pts note) | pubbapuriso → pubba-puriso (pts)
Von diesem Tag an wurden die Kaṇhāyaner bekannt gemacht, und er war ihr Begründer.
Iti kho te, ambaṭṭha, porāṇaṁ mātāpettikaṁ nāmagottaṁ anussarato ayyaputtā sakyā bhavanti, dāsiputto tvamasi sakyānan”ti.
nāmagottaṁ → nāma gottaṁ (th) | nāmagottaṁ → nāma-gottaṁ (pts) | ayyaputtā → ayya-puttā (pts) | dāsiputto tvamasi sakyānanti → dāsi-putto tvam asi sakyānan ti (pts)
So waren die Sakyer, wenn man sich an den alten Namen und Stamm deiner Mutter und deines Vaters erinnert, die Kinder der Herren, und du stammst vom Sohn eines Sklavenmädchens der Sakyer ab.“

Evaṁ vutte, te māṇavakā bhagavantaṁ etadavocuṁ:
te → Bp Sc omit te. (pts note)
Auf diese Worte sagten diese jungen Vedenstudenten zum Buddha:
“mā bhavaṁ gotamo ambaṭṭhaṁ atibāḷhaṁ dāsiputtavādena nimmādesi.
ambaṭṭhaṁ → ambaṭṭhaṁ māṇavaṁ (bj, sya-all, pts) | nimmādesi → nimmānesi (bj) | gotamo → gotama (pts) | dāsiputtavādena → dāsi-putta-vādena (pts)
„Werter Gotama, bitte beschäme Ambaṭṭha nicht zu sehr, indem du ihn den Sohn eines Sklavenmädchens nennst.
Sujāto ca, bho gotama, ambaṭṭho māṇavo, kulaputto ca ambaṭṭho māṇavo, bahussuto ca ambaṭṭho māṇavo, kalyāṇavākkaraṇo ca ambaṭṭho māṇavo, paṇḍito ca ambaṭṭho māṇavo, pahoti ca ambaṭṭho māṇavo bhotā gotamena saddhiṁ asmiṁ vacane paṭimantetun”ti.
paṭimantetunti atha kho → patimantetunti athakho (sya-all) | paṭimantetunti → patimantetun ti (pts) | kalyāṇa-vākkaraṇo → Bp vakkaraṇo here and below. (pts note) | bhotā → Scmt Bp bho; Sd go (but see 19). (pts note) | patimantetun → Bp paṭi- (twice). (pts note) | kulaputto → kula-putto (pts) | bahussuto ca → bahussutoca (pts)
Er ist von guter Geburt, ein ehrbarer Mensch, gelehrt, drückt sich gut aus und ist klug. Er ist in der Lage, mit dem werten Gotama über diese Sache zu debattieren.“

Atha kho bhagavā te māṇavake etadavoca:
atha kho → athakho (th) | etadavoca → etad avoca (pts)
Da sagte der Buddha zu ihnen:
“sace kho tumhākaṁ māṇavakānaṁ evaṁ hoti:
māṇavakā → Bp māṇavakānaṁ. (pts note)
„Nun, ihr jungen Vedenstudenten, wenn ihr denkt,
‘dujjāto ca ambaṭṭho māṇavo, akulaputto ca ambaṭṭho māṇavo, appassuto ca ambaṭṭho māṇavo, akalyāṇavākkaraṇo ca ambaṭṭho māṇavo, duppañño ca ambaṭṭho māṇavo, na ca pahoti ambaṭṭho māṇavo samaṇena gotamena saddhiṁ asmiṁ vacane paṭimantetun’ti, tiṭṭhatu ambaṭṭho māṇavo, tumhe mayā saddhiṁ mantavho asmiṁ vacane.
mantavho → mantayavho (bj) | paṭimantetunti → patimantetunti (sya-all, pts) | māṇavo → māṇāvo (pts) | mantayavho → mantavhe (bj: machasaṁ) | mantavho → -1 Scm mantabbo St mantabhe, and omit asmiṁ vacane; Sd mantamho (see iv. 18). (pts note) | akulaputto → akula-putto (pts) | akalyāṇavākkaraṇo → akalyāṇa-vākkaraṇo (pts) | paṭimantetunti → patimantetun ti (pts)
Ambaṭṭha sei von schlechter Geburt, kein ehrbarer Mensch, nicht gelehrt, drücke sich nicht gut aus, sei geistlos und nicht in der Lage, mit mir über diese Sache zu debattieren, dann lasst ihn beiseite, und ihr könnt mit mir debattieren.
Sace pana tumhākaṁ māṇavakānaṁ evaṁ hoti:
māṇavakā → Bp māṇavakānaṁ. (pts note)
Aber wenn ihr denkt,
‘sujāto ca ambaṭṭho māṇavo, kulaputto ca ambaṭṭho māṇavo, bahussuto ca ambaṭṭho māṇavo, kalyāṇavākkaraṇo ca ambaṭṭho māṇavo, paṇḍito ca ambaṭṭho māṇavo, pahoti ca ambaṭṭho māṇavo samaṇena gotamena saddhiṁ asmiṁ vacane paṭimantetun’ti, tiṭṭhatha tumhe;
paṭimantetunti → patimantetunti (sya-all, pts) | asmiṁ → (pts) | tiṭṭhatha → Sct tiṭṭhapetha. (pts note) | kulaputto → kula-putto (pts) | kalyāṇavākkaraṇo → kalyāṇa-vākkaraṇo (pts) | paṭimantetunti → patimantetun ti (pts)
er sei von guter Geburt, ein ehrbarer Mensch, gelehrt, drücke sich gut aus, sei klug und in der Lage, mit mir über diese Sache zu debattieren, dann solltet ihr beiseitetreten und ihn mit mir debattieren lassen.“
ambaṭṭho māṇavo mayā saddhiṁ paṭimantetū”ti.
paṭimantetūti → asmiṁ vacane patimantetūti (sya-all); mantetūti (pts) | mantetūti → Bp paṭimantetūti. (pts note)

“Sujāto ca, bho gotama, ambaṭṭho māṇavo, kulaputto ca ambaṭṭho māṇavo, bahussuto ca ambaṭṭho māṇavo, kalyāṇavākkaraṇo ca ambaṭṭho māṇavo, paṇḍito ca ambaṭṭho māṇavo, pahoti ca ambaṭṭho māṇavo bhotā gotamena saddhiṁ asmiṁ vacane paṭimantetuṁ, tuṇhī mayaṁ bhavissāma, ambaṭṭho māṇavo bhotā gotamena saddhiṁ asmiṁ vacane paṭimantetū”ti.
paṭimantetuṁ → patimantetuṁ (sya-all, pts) | paṭimantetūti atha kho → patimantetūti athakho (sya-all) | bhotā → samaṇena (pts) | paṭimantetūti → patimantetūti (pts) | samaṇena → Bp bhotā. (pts note) | bhotā → Sc bho (as before, 17). (pts note) | kalyāṇavākkaraṇo → kalyāṇa-vākkaraṇo (pts)
„Er ist in der Lage, mit dir zu debattieren. Wir werden schweigen und Ambaṭṭha mit dem werten Gotama debattieren lassen.“

Atha kho bhagavā ambaṭṭhaṁ māṇavaṁ etadavoca:
atha kho → athakho (th) | etadavoca → etad avoca (pts)
Und der Buddha sagte zu Ambaṭṭha:
“ayaṁ kho pana te, ambaṭṭha, sahadhammiko pañho āgacchati, akāmā byākātabbo.
akāmā byākātabbo → akāmāpi vyākātabbo (bj) | akāmā → akāmāpi (sya-all)
„Nun, Ambaṭṭha, da ist eine berechtigte Frage, die aufkommt. Du wirst sie nicht mögen, aber du solltest dennoch antworten.
Sace tvaṁ na byākarissasi, aññena vā aññaṁ paṭicarissasi, tuṇhī vā bhavissasi, pakkamissasi vā ettheva te sattadhā muddhā phalissati.
paṭicarissasi → paticarissasi (sya-all) | tvaṁ → (pts) | tuṇhī → tuṇhi (pts) | na → Sct pana; Bp tvaṁ na. (pts note) | sattadhā → Sd Bp omit te s-. (pts note) | byākarissasi → vyākarissasi (bjt, pts) | ettheva → etth eva (pts)
Wenn du nicht antwortest, indem du dem Problem ausweichst, schweigst oder weggehst, wird dein Kopf eben hier in sieben Stücke zerspringen.
Taṁ kiṁ maññasi, ambaṭṭha,
kiṁ → kim (pts)
Was denkst du, Ambaṭṭha?
kinti te sutaṁ brāhmaṇānaṁ vuddhānaṁ mahallakānaṁ ācariyapācariyānaṁ bhāsamānānaṁ kutopabhutikā kaṇhāyanā, ko ca kaṇhāyanānaṁ pubbapuriso”ti?
vuddhānaṁ → vuḍḍhānaṁ (sya-all) | kutopabhutikā → kutopabhūtikā (sya-all) | pubbapurisoti → pubbapuriso ti (bjt) | kinti → kin ti (pts) | brāhmaṇānaṁ → brāhmaṇānam (pts) | ācariyapācariyānaṁ → ācariya-pācariyānaṁ (pts) | kutopabhutikā → kuto pabhutikā (pts) | pubbapurisoti → pubba-puriso ti (pts)
Nach dem, was du von älteren und ehrwürdigen Brahmanen gehört hast, den Lehrmeistern der Lehrmeister: Was ist der Ursprung der Kaṇhāyaner, und wer ist ihr Begründer?“

Evaṁ vutte, ambaṭṭho māṇavo tuṇhī ahosi.Daraufhin schwieg Ambaṭṭha.

Dutiyampi kho bhagavā ambaṭṭhaṁ māṇavaṁ etadavoca:
dutiyampi → dutiyam pi (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
Zum zweiten Mal stellte der Buddha seine Frage,
“taṁ kiṁ maññasi, ambaṭṭha, kinti te sutaṁ brāhmaṇānaṁ vuddhānaṁ mahallakānaṁ ācariyapācariyānaṁ bhāsamānānaṁ kutopabhutikā kaṇhāyanā, ko ca kaṇhāyanānaṁ pubbapuriso”ti?
vuddhānaṁ → vuḍḍhānaṁ (sya-all) | kutopabhutikā → kutopabhūtikā (sya-all) | kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt) | pubbapurisoti → pubbapuriso ti (bjt) | kiṁ → kim (pts) | kinti → kin ti (pts) | brāhmaṇānaṁ → brāhmaṇānam (pts) | pubbapurisoti → pubba-puriso ti (pts)
Dutiyampi kho ambaṭṭho māṇavo tuṇhī ahosi.
dutiyampi → dutiyam pi (pts)
und zum zweiten Mal schwieg Ambaṭṭha.

Atha kho bhagavā ambaṭṭhaṁ māṇavaṁ etadavoca:
etadavoca byākarohi dāni → etad avoca vyākarohi idāni (pts) | atha kho → athakho (th)
Da sagte der Buddha zu ihm:
“byākarohi dāni, ambaṭṭha, na dāni, te tuṇhībhāvassa kālo.
byākarohi → vyākarohi (bjt) | na dāni → nadāni (bjt, th) | byākarohi dāni → byākarohidāni (th) | byākarohi dāni → vyākarohi idāni (pts) | dāni te tuṇhībhāvassa → dānite tuṇhī-bhāvassa (pts)
„Antworte nun, Ambaṭṭha. Jetzt ist nicht die Zeit, zu schweigen.
Yo kho, ambaṭṭha, tathāgatena yāvatatiyakaṁ sahadhammikaṁ pañhaṁ puṭṭho na byākaroti, etthevassa sattadhā muddhā phalissatī”ti.
phalissatīti → phalissati (bj) | tatiyakaṁ → Bp tatiyaṁ (twice). (pts note) | byākaroti → vyākaroti (bjt) | yāvatatiyakaṁ → yāva tatiyakaṁ (pts) | byākaroti etthevassa → vyākaroti etth ev assa (pts)
Wenn jemand eine berechtigte Frage, die ihm vom Buddha dreimal gestellt wurde, nicht beantwortet, wird sein Kopf eben da in sieben Stücke zerspringen.“

Tena kho pana samayena vajirapāṇī yakkho mahantaṁ ayokūṭaṁ ādāya ādittaṁ sampajjalitaṁ sajotibhūtaṁ ambaṭṭhassa māṇavassa upari vehāsaṁ ṭhito hoti:
sajotibhūtaṁ → saṁjotibhūtaṁ (sya-all) | vajirapāṇī → vajirapāṇi (bj, sya-all) | vehāsaṁ ṭhito → vehāsaṭṭhito (pts) | sajotibhūtaṁ → sañjotibhūtaṁ (cck: syā.) | vehāsaṭṭhito → Bp vehāse dhito. (pts note) | upari vehāsaṁ → uparivehāsaṁ (bjt, th) | ayokūṭaṁ → ayo-kūṭaṁ (pts) | sajotibhūtaṁ → sajoti-bhūtaṁ (pts)
Nun stand zu dieser Zeit der Geist Vajirapāṇī über Ambaṭṭha in der Luft und hielt einen gewaltigen eisernen Wurfspieß, der brannte, loderte und flammte, und dachte:
“sacāyaṁ ambaṭṭho māṇavo bhagavatā yāvatatiyakaṁ sahadhammikaṁ pañhaṁ puṭṭho na byākarissati, etthevassa sattadhā muddhaṁ phālessāmī”ti.
byākarissati → vyākarissati (bjt) | yāvatatiyakaṁ → yāva tatiyakaṁ (pts) | byākarissati etthevassa → vyākarissati etth ev assa (pts)
„Wenn dieser Ambaṭṭha nicht antwortet, wenn er zum dritten Mal gefragt wird, werde ich seinen Kopf eben da in sieben Stücke zerspringen lassen!“
Taṁ kho pana vajirapāṇiṁ yakkhaṁ bhagavā ceva passati ambaṭṭho ca māṇavo.
ceva → eva (pts)
Und sowohl der Buddha als auch Ambaṭṭha konnten Vajirapāṇī sehen.

Atha kho ambaṭṭho māṇavo bhīto saṁviggo lomahaṭṭhajāto bhagavantaṁyeva tāṇaṁ gavesī bhagavantaṁyeva leṇaṁ gavesī bhagavantaṁyeva saraṇaṁ gavesī upanisīditvā bhagavantaṁ etadavoca:
tāṇaṁ gavesī → tāṇagavesī (bj) | leṇaṁ gavesī → leṇagavesī (bj) | gavesī → gavesi (sya-all) | māṇavo → māṇavo taṁ disvā (pts) | saraṇaṁ gavesī → saraṇagavesī (bjt) | atha kho → athakho (th) | lomahaṭṭhajāto bhagavantaṁyeva → loma-haṭṭha-jāto bhagavantaṁ yeva (pts) | bhagavantaṁyeva leṇaṁ → bhagavantaṁ yevaleṇaṁ (pts) | bhagavantaṁyeva → bhagavantaṁ yeva (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
Ambaṭṭha war panisch und erschüttert und seine Haare sträubten sich. Indem er beim Buddha Schutz, Sicherheit und Zuflucht suchte, setzte er sich nahe zu ihm und sagte:
“kimetaṁ bhavaṁ gotamo āha?
kimetaṁ → kiṁ me taṁ (bj, mr) | kimetaṁ → kiṁ me taṁ (cck: ka.) | kimetaṁ → kiṁ etaṁ (pts)
„Was hast du gesagt?
Punabhavaṁ gotamo bravitū”ti.
bravitū”ti → brūtūti (sya-all); brūmetūti (pts1ed) | bravitūti → bravītūti (bj); brūtūti (sya-all); brūmetūti (pts) | bravitū’’ti → brūtu (cck: syā.) | brūmetūti → Bp bravitu ti. (pts note) | punabhavaṁ → puna bhavaṁ (bjt, th, pts)
Bitte wiederhole die Frage.“

“Taṁ kiṁ maññasi, ambaṭṭha,
kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt)
„Was denkst du, Ambaṭṭha?
kinti te sutaṁ brāhmaṇānaṁ vuddhānaṁ mahallakānaṁ ācariyapācariyānaṁ bhāsamānānaṁ kutopabhutikā kaṇhāyanā, ko ca kaṇhāyanānaṁ pubbapuriso”ti?
vuddhānaṁ → vuḍḍhānaṁ (sya-all) | kutopabhutikā → kutopabhūtikā (sya-all) | kutopabhutikā → kutoppabhutikā (bjt) | pubbapurisoti → pubbapuriso ti (bjt) | kinti → kin ti (pts) | ācariyapācariyānaṁ → ācariya-pācariyānaṁ (pts) | kutopabhutikā → kuto-pabhutikā (pts) | kaṇhāyanānaṁ pubbapurisoti → kaṇhayanānaṁ pubba-puriso ti (pts)
Nach dem, was du von älteren und ehrwürdigen Brahmanen gehört hast, den Lehrmeistern der Lehrmeister: Was ist der Ursprung der Kaṇhāyaner, und wer ist ihr Begründer?“

“Evameva me, bho gotama, sutaṁ yatheva bhavaṁ gotamo āha.
me → (sya-all) | yatheva → yadeva (sya-all) | me → Sdt Bp omit me. (pts note) | bhavaṁ → Scm bho. (pts note) | evameva → evam eva (pts) | yatheva → yath eva (pts)
„Ich habe gehört, werter Gotama, dass es geradeso ist, wie du sagst.
Tatopabhutikā kaṇhāyanā;
tatopabhutikā → tatopabhūtikā (sya-all) | tatopabhutikā → tatoppabhutikā (bjt) | tatopabhutikā → tato-pabhutikā (pts)
Das ist der Ursprung der Kaṇhāyaner,
so ca kaṇhāyanānaṁ pubbapuriso”ti.
pubbapurisoti → pubba-puriso ti (pts)
und das ist ihr Begründer.“

2.5. Ambaṭṭhavaṁsakathā2.5. Die Diskussion über Ambaṭṭhas Erbe

Evaṁ vutte, te māṇavakā unnādino uccāsaddamahāsaddā ahesuṁ:
uccāsaddamahāsaddā → uccāsaddā mahāsaddā (sya-all, pts) | te → (pts) | uccāsaddamahāsaddā → uccā-saddā mahāsaddā (pts)
Auf diese Worte machten diese jungen Vedenstudenten einen Tumult:
“dujjāto kira, bho, ambaṭṭho māṇavo; akulaputto kira, bho, ambaṭṭho māṇavo; dāsiputto kira, bho, ambaṭṭho māṇavo sakyānaṁ. Ayyaputtā kira, bho, ambaṭṭhassa māṇavassa sakyā bhavanti.
akulaputto → akula-putto (pts) | dāsiputto → dāsi-putto (pts) | ayyaputtā → ayya-puttā (pts)
„Es erweist sich, dass Ambaṭṭha von schlechter Geburt ist, kein ehrbarer Mensch, der Sohn eines Sklavenmädchens der Sakyer, und dass die Sakyer Söhne seiner Herren sind!
Dhammavādiṁyeva kira mayaṁ samaṇaṁ gotamaṁ apasādetabbaṁ amaññimhā”ti.
dhammavādiṁyeva → dhammavādīyeva (sya-all) | dhammavādīyeva → dhammavādiññeva (sya-all: sī.) | apasādetabbaṁ → Bp apasāretabbaṁ. (pts note) | dhammavādiṁyeva → dhammavādiṁ yeva (bjt) | dhammavādiṁyeva → dhamma-vādiṁ yeva (pts)
Und es scheint, dass der Asket Gotama nur die Wahrheit gesprochen hat, obwohl wir uns erdreisteten, ihn zurechtzuweisen!“

Atha kho bhagavato etadahosi:
atha kho → athakho (th) | etadahosi → etad ahosi (pts)
Da kam dem Buddha in den Sinn:
“atibāḷhaṁ kho ime māṇavakā ambaṭṭhaṁ māṇavaṁ dāsiputtavādena nimmādenti, yannūnāhaṁ parimoceyyan”ti.
nimmādenti → nimmānenti (bj) | yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | dāsiputtavādena → dāsi-putta-vādena (pts) | yannūnāhaṁ parimoceyyanti → yan nūnāham parimoceyyan ti (pts)
„Diese jungen Vedenstudenten beschämen Ambaṭṭha zu sehr, indem sie ihn den Sohn eines Sklavenmädchens nennen. Warum helfe ich ihm nicht da heraus?“

Atha kho bhagavā te māṇavake etadavoca:
atha kho → athakho (th) | etadavoca → etad avoca (pts)
Und der Buddha sagte zu den jungen Vedenstudenten:
“mā kho tumhe, māṇavakā, ambaṭṭhaṁ māṇavaṁ atibāḷhaṁ dāsiputtavādena nimmādetha.
nimmādetha → nimmānetha (bj) | māṇavaṁ → māṇavakaṁ (sya-all) | dāsiputtavādena → dāsi-putta-vādena (pts)
„Ihr jungen Vedenstudenten, bitte beschämt Ambaṭṭha nicht zu sehr, indem ihr ihn den Sohn eines Sklavenmädchens nennt.
Uḷāro so kaṇho isi ahosi.
uḷāro → uḷāro ca (sya-all) | isi → Sc itthi. (pts note)
Dieser Schwarzjunge war ein bedeutender Seher.
So dakkhiṇajanapadaṁ gantvā brahmamante adhīyitvā rājānaṁ okkākaṁ upasaṅkamitvā maddarūpiṁ dhītaraṁ yāci.
dakkhiṇajanapadaṁ → dakkhiṇaṁ janapadaṁ (bj, sya-all, pts) | brahmamante → brahme mante (bj) | maddarūpiṁ → maṭṭharūpiṁ (bj); khuddarūpiṁ (pts) | adhīyitvā → adhiyitvā (sya-all) | okkākaṁ upasaṅkamitvā maddarūpiṁ → ukkākaṁ upasaṅkamitvāmaddarūpiṁ (sya-all) | brahmamante adhīyitvā → brahme mante adhiyitvā (pts) | maṭṭharūpiṁ → maddarūpiṁ (bj: machasaṁ) | upasaṅkamitvāmaddarūpiṁ → khuddarūpiṁ (sya-all: sī.) | Okkākaṁ → Bp adds upasaṁkami. (pts note) | Khuddarūpiṁ → Sct the third time Muddarūpiṁ; Sd thrice Muddarūpaṁ; Bp thrice Maddarupi. (pts note) | upasaṅkamitvā maddarūpiṁ → upasaṁkamitvā khuddarūpiṁ (pts)
Er ging in ein Land im Süden und lernte den Göttlichen Zauberspruch. Dann begab er sich zu König Okkāka und hielt um die Hand seiner Tochter Maddarūpī an.

Tassa rājā okkāko:
okkāko → ukkāko (th)
Der König sagte zu ihm:
‘ko nevaṁ re ayaṁ mayhaṁ dāsiputto samāno maddarūpiṁ dhītaraṁ yācatī’ti, kupito anattamano khurappaṁ sannayhi.
sannayhi → sannahi (mr) | maddarūpiṁ → maṭṭharūpiṁ (bj); khuddarūpiṁ (pts) | nevaṁ re → neva rem (pts) | mayhaṁ → (pts) | sannayhi → sannahi (cck: ka.) | ayaṁ → Bp ko nevaṁ re ayaṁ; Sd mayhaṁ. (pts note) | sannayhi → Sd sannayihi; St Bp sannahi. (pts note) | yācatīti → yācatī ti (my) | ko nevaṁ re ayaṁ → nevare (th) | mayhaṁ dāsiputto → dāsi-putto (pts)
‚Wer zum Teufel ist dieser Sohn eines Sklavenmädchens, dass er um die Hand meiner Tochter anhält!‘ Zornig und aufgebracht legte er einen Pfeil mit rasiermesserscharfer Spitze an.
So taṁ khurappaṁ neva asakkhi muñcituṁ, no paṭisaṁharituṁ.
paṭisaṁharituṁ atha kho → patisaṁharituṁ athakho (sya-all) | neva → n eva (pts)
Aber er konnte ihn weder abschießen noch wieder locker lassen.

Atha kho, māṇavakā, amaccā pārisajjā kaṇhaṁ isiṁ upasaṅkamitvā etadavocuṁ:
atha kho → athakho (th) | upasaṅkamitvā etadavocuṁ → upasaṁkamitvā etad avocuṁ (pts)
Da begaben sich die Minister und Räte zu dem Seher Schwarzjunge und sagten:
‘sotthi, bhaddante, hotu rañño;
bhaddante → bhadante (bj, sya-all, pts1ed) | bhaddante → bhadante (cck: sī. syā.)
‚Verschone den König, Herr,
sotthi, bhaddante, hotu rañño’ti.
bhaddante → bhadante (bjt, th, pts) | raññoti → rañño ti (pts)
verschone ihn!‘

‘Sotthi bhavissati rañño, api ca rājā yadi adho khurappaṁ muñcissati, yāvatā rañño vijitaṁ, ettāvatā pathavī undriyissatī’ti.
pathavī undriyissatīti → paṭhavī udrīyissatīti (bj); paṭhavī udiyissatīti (sya-all); paṭhaviṁ udrīyissatīti (pts) | api ca → apica (th)
‚Der König wird sicher sein. Aber wenn er den Pfeil nach unten schießt, wird es im ganzen Reich ein Erdbeben geben.‘

‘Sotthi, bhaddante, hotu rañño, sotthi janapadassā’ti.
bhaddante → bhadante (bjt, th, pts)
‚Verschone den König, Herr, und verschone das Land!‘

‘Sotthi bhavissati rañño, sotthi janapadassa, api ca rājā yadi uddhaṁ khurappaṁ muñcissati, yāvatā rañño vijitaṁ, ettāvatā satta vassāni devo na vassissatī’ti.
satta vassāni → sattavassāni (bjt) | api ca → apica (th)
‚Der König und das Land werden sicher sein. Aber wenn er den Pfeil nach oben schießt, werden die Himmel im ganzen Reich sieben Jahre lang nicht regnen.‘

‘Sotthi, bhaddante, hotu rañño sotthi janapadassa devo ca vassatū’ti.
ca vassatūti → pavassatūti (sya-all) | bhaddante → bhadante (bjt, th, pts)
‚Verschone den König, Herr, verschone das Land, und lass die Himmel regnen!‘

‘Sotthi bhavissati rañño sotthi janapadassa devo ca vassissati, api ca rājā jeṭṭhakumāre khurappaṁ patiṭṭhāpetu, sotthi kumāro pallomo bhavissatī’ti.
ca vassissati api ca → pavassissati apica (sya-all) | patiṭṭhāpetu → paṭiṭṭhāpetu (pts) | sotthi kumāro → sotthikumāro (th) | jeṭṭhakumāre → jeṭṭha-kumāre (pts)
‚Der König und das Land werden sicher sein, und die Himmel werden regnen. Und wenn der König den Pfeil auf den Kronprinzen schießt, wird dieser sicher und unbeeindruckt sein.‘

Atha kho, māṇavakā, amaccā okkākassa ārocesuṁ:
amaccā okkākassa ārocesuṁ okkāko → rājā ukkāko (sya-all) | atha kho → athakho (th)
Da sagten die Minister zu Okkāka:
‘okkāko jeṭṭhakumāre khurappaṁ patiṭṭhāpetu. Sotthi kumāro pallomo bhavissatī’ti.
okkāko → devo (bj) | patiṭṭhāpetu sotthi kumāro → patiṭṭhāpesi sotthikumāro (sya-all) | jeṭṭhakumāre → jeṭṭha-kumāre (pts)
‚Okkāka muss den Pfeil auf den Kronprinzen schießen. Er wird sicher und unbeeindruckt sein.‘

Atha kho rājā okkāko jeṭṭhakumāre khurappaṁ patiṭṭhapesi, sotthi kumāro pallomo samabhavi.
patiṭṭhapesi → patiṭṭhāpesi (bj, pts) | samabhavi → bhavi (bj); sambhavi (pts) | atha kho → athakho māṇavakā (sya-all) | okkāko → ukkāko (sya-all) | patiṭṭhapesi sotthi kumāro → patiṭṭhāpesi sotthikumāro (sya-all)
Da schoss der König Okkāka den Pfeil auf den Kronprinzen. Und dieser war sicher und unbeeindruckt.
Atha kho tassa rājā okkāko bhīto saṁviggo lomahaṭṭhajāto brahmadaṇḍena tajjito maddarūpiṁ dhītaraṁ adāsi.
maddarūpiṁ → maṭṭharūpiṁ (bj); khuddarūpiṁ (pts) | atha kho → (sya-all) | okkāko → ukkāko (sya-all) | saṁviggo lomahaṭṭhajāto → (sya-all, pts) | bhīto → Bp adds saṁviggo loma-hāttha-jāto. (pts note)
Da war der König panisch und erschüttert und seine Haare sträubten sich. Aus Furcht vor der göttlichen Strafe gab er die Hand seiner Tochter Maddarūpī.

Mā kho tumhe, māṇavakā, ambaṭṭhaṁ māṇavaṁ atibāḷhaṁ dāsiputtavādena nimmādetha, uḷāro so kaṇho isi ahosī”ti.
nimmādetha → nimmānetha (bj) | ahosīti → ahosi (bj) | dāsiputtavādena → dāsiputta-vādena (pts)
Ihr jungen Vedenstudenten, bitte beschämt Ambaṭṭha nicht zu sehr, indem ihr ihn den Sohn eines Sklavenmädchens nennt. Dieser Schwarzjunge war ein bedeutender Seher.“

3. Khattiyaseṭṭhabhāva3. Die Überlegenheit der Adligen

Atha kho bhagavā ambaṭṭhaṁ māṇavaṁ āmantesi:
atha kho → athakho (th)
Dann wandte sich der Buddha an Ambaṭṭha:
“Taṁ kiṁ maññasi, ambaṭṭha,
kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt) | kiṁ → kim (pts)
„Was denkst du, Ambaṭṭha?
idha khattiyakumāro brāhmaṇakaññāya saddhiṁ saṁvāsaṁ kappeyya, tesaṁ saṁvāsamanvāya putto jāyetha.
khattiyakumāro brāhmaṇakaññāya → khattiya-kumāro brāhmaṇa-kaññāya (pts) | saṁvāsamanvāya → saṁvāsam anvāya (pts)
Da würde ein adliger Junge mit einem Brahmanenmädchen schlafen und sie bekämen einen Sohn.
Yo so khattiyakumārena brāhmaṇakaññāya putto uppanno, api nu so labhetha brāhmaṇesu āsanaṁ vā udakaṁ vā”ti?
vāti → vā ti (bjt, pts) | api nu → apinu (th) | khattiyakumārena brāhmaṇakaññāya → khattiya-kumārena brāhmaṇa-kaññāya (pts)
Würde er von den Brahmanen einen Sitz und Wasser erhalten?“

“Labhetha, bho gotama”.„Das würde er, werter Gotama.“

“Api nu naṁ brāhmaṇā bhojeyyuṁ saddhe vā thālipāke vā yaññe vā pāhune vā”ti?
saddhe → sadde (sya-all) | pāhune vāti → pāhuṇe vā ti (pts) | api nu → apinu (my, th)
„Und würden die Brahmanen ihm bei einer Essensspende für die Ahnen, bei der Spende einer Milchreistafel, bei einem Opfer oder einem Festmahl für Gäste zu essen geben?“

“Bhojeyyuṁ, bho gotama”.„Das würden sie.“

“Api nu naṁ brāhmaṇā mante vāceyyuṁ vā no vā”ti?
ti → Bp vā ti n'; evāti (but see 27). (pts note) | api nu → apinu (my, th)
„Und würden die Brahmanen ihn die Hymnen lehren oder nicht?“

“Vāceyyuṁ, bho gotama”.„Sie würden es tun.“

“Api nussa itthīsu āvaṭaṁ vā assa anāvaṭaṁ vā”ti?
api nussa → apinussa (my, bjt, th) | vāti → vā ti (bjt, pts) | nussa → nu ssa (pts)
„Und würde er von den Frauen ferngehalten oder nicht?“

“Anāvaṭaṁ hissa, bho gotama”.
hissa → hi ssa (pts)
„Das würde er nicht.“

“Api nu naṁ khattiyā khattiyābhisekena abhisiñceyyun”ti?
api nu naṁ khattiyā → apinu (sya-all) | abhisiñceyyunti → abhisiñceyyun ti (pts)
„Und würden die Adligen ihn zum König salben?“

“No hidaṁ, bho gotama”.
etaṁ → Bp no hi, and below no h'; idaṁ. (pts note) | hidaṁ → h etaṁ (pts)
„Nein, werter Gotama.
“Taṁ kissa hetu”?Warum ist das so? “Mātito hi, bho gotama, anupapanno”ti.
anupapannoti → anuppanno ti (pts) | anuppanno → Sdm anuppannā; Bp anupasampanno (here and in 25). (pts note)
Weil seine mütterliche Seite unpassend wäre.“

“Taṁ kiṁ maññasi, ambaṭṭha,
kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt, th) | kiṁ → kim (pts)
„Was denkst du, Ambaṭṭha?
idha brāhmaṇakumāro khattiyakaññāya saddhiṁ saṁvāsaṁ kappeyya, tesaṁ saṁvāsamanvāya putto jāyetha.
saddhiṁ → saddhi (th) | khattiyakaññāya → khattiya-kaññāya (pts) | saṁvāsamanvāya → saṁvāsaṁ anvāya (pts)
Da würde ein Brahmanenjunge mit einem adligen Mädchen schlafen und sie bekämen einen Sohn.
Yo so brāhmaṇakumārena khattiyakaññāya putto uppanno, api nu so labhetha brāhmaṇesu āsanaṁ vā udakaṁ vā”ti?
api nu → apinu (my, th) | vāti → vā ti (bjt, pts) | khattiyakaññāya → khattiya-kaññāya (pts)
Würde er von den Brahmanen einen Sitz und Wasser erhalten?“

“Labhetha, bho gotama”.„Das würde er, werter Gotama.“

“Api nu naṁ brāhmaṇā bhojeyyuṁ saddhe vā thālipāke vā yaññe vā pāhune vā”ti?
saddhe → sadde (sya-all) | pāhune vāti → pāhuṇe vā ti (pts) | api nu → apinu (my, th)
„Und würden die Brahmanen ihm bei einer Essensspende für die Ahnen, bei der Spende einer Milchreistafel, bei einem Opfer oder einem Festmahl für Gäste zu essen geben?“

“Bhojeyyuṁ, bho gotama”.„Das würden sie.“

“Api nu naṁ brāhmaṇā mante vāceyyuṁ vā no vā”ti?
api nu → apinu (my, th) | vāti → vā ti (bjt, pts)
„Und würden die Brahmanen ihn die Hymnen lehren oder nicht?“

“Vāceyyuṁ, bho gotama”.„Sie würden es tun.“

“Api nussa itthīsu āvaṭaṁ vā assa anāvaṭaṁ vā”ti?
api nussa → apinussa (my, th) | vāti → vā ti (bjt, pts) | nussa → nu ssa (pts)
„Und würde er von den Frauen ferngehalten oder nicht?“

“Anāvaṭaṁ hissa, bho gotama”.
hissa → hi ssa (pts)
„Das würde er nicht.“

“Api nu naṁ khattiyā khattiyābhisekena abhisiñceyyun”ti?
khattiyā → (sya-all) | naṁ → (pts) | api nu → apinu (my, th)
„Und würden die Adligen ihn zum König salben?“

“No hidaṁ, bho gotama”.
hidaṁ → h etaṁ (pts)
„Nein, werter Gotama.
“Taṁ kissa hetu”?Warum ist das so? “Pitito hi, bho gotama, anupapanno”ti.
anupapannoti → anuppanno ti (pts)
Weil seine väterliche Seite unpassend wäre.“

“Iti kho, ambaṭṭha, itthiyā vā itthiṁ karitvā purisena vā purisaṁ karitvā khattiyāva seṭṭhā, hīnā brāhmaṇā.
vā → SS omit vā. (pts note) | khattiyāva → khattiyā va (bjt, th, pts)
„Und somit, Ambaṭṭha, stehen die Adligen höher und die Brahmanen tiefer, ob man nun Frauen mit Frauen oder Männer mit Männern vergleicht.
Taṁ kiṁ maññasi, ambaṭṭha,
kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt) | kiṁ → kim (pts)
Was denkst du, Ambaṭṭha?
idha brāhmaṇā brāhmaṇaṁ kismiñcideva pakaraṇe khuramuṇḍaṁ karitvā bhassapuṭena vadhitvā raṭṭhā vā nagarā vā pabbājeyyuṁ.
kismiñcideva → kismicideva (bj, pts) | bhassapuṭena → assapuṭena (bj, pts) | kismicid → St kismiñcid; Scm kismīcid (and so each in 27). (pts note) | assa-puṭena → See A. iv. 242. 3. (pts note) | kismiñcideva → kismicid eva (pts) | khuramuṇḍaṁ → khura-muṇḍaṁ (pts)
Da würden die Brahmanen aus irgendeinem Grund einem Brahmanen den Kopf scheren, ihn mit einem Sack voll Asche überschütten und ihn aus dem Land oder der Stadt verbannen.
Api nu so labhetha brāhmaṇesu āsanaṁ vā udakaṁ vā”ti?
api nu → apinu (my, th) | vāti → vā ti (bjt, pts)
Würde er von den Brahmanen einen Sitz und Wasser erhalten?“

“No hidaṁ, bho gotama”.
hidaṁ → h idaṁ (pts)
„Das würde er nicht, werter Gotama.“

“Api nu naṁ brāhmaṇā bhojeyyuṁ saddhe vā thālipāke vā yaññe vā pāhune vā”ti?
saddhe → sadde (sya-all) | pāhune vāti → pāhuṇe vā ti (pts) | api nu → apinu (my, th)
„Und würden die Brahmanen ihm bei einer Essensspende für die Ahnen, bei der Spende einer Milchreistafel, bei einem Opfer oder einem Festmahl für Gäste zu essen geben?“

“No hidaṁ, bho gotama”.
hidaṁ → h idaṁ (pts)
„Das würden sie nicht.“

“Api nu naṁ brāhmaṇā mante vāceyyuṁ vā no vā”ti?
api nu → apinu (my, th) | vāti → vā ti (pts)
„Und würden die Brahmanen ihn die Hymnen lehren oder nicht?“

“No hidaṁ, bho gotama”.
hidaṁ → h idaṁ (pts)
„Sie würden es nicht tun.“

“Api nussa itthīsu āvaṭaṁ vā assa anāvaṭaṁ vā”ti?
api nussa → apinussa (my, th) | vāti → vā ti (bjt, pts) | nussa → nu ssa (pts)
„Und würde er von den Frauen ferngehalten oder nicht?“

“Āvaṭaṁ hissa, bho gotama”.
hissa → hi ssa (pts)
„Das würde er.“

“Taṁ kiṁ maññasi, ambaṭṭha,
kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt) | kiṁ → kim (pts)
„Was denkst du, Ambaṭṭha?
idha khattiyā khattiyaṁ kismiñcideva pakaraṇe khuramuṇḍaṁ karitvā bhassapuṭena vadhitvā raṭṭhā vā nagarā vā pabbājeyyuṁ.
bhassapuṭena → assapuṭena (bj, pts) | kismiñcideva → kismicid eva (pts) | khuramuṇḍaṁ → khura-muṇḍaṁ (pts) | bhassapuṭena → assa-puṭena (pts)
Da würden die Adligen aus irgendeinem Grund einem Adligen den Kopf scheren, ihn mit einem Sack voll Asche überschütten und ihn aus dem Land oder der Stadt verbannen.
Api nu so labhetha brāhmaṇesu āsanaṁ vā udakaṁ vā”ti?
api nu → apinu (my, th) | vāti → vā ti (bjt, pts)
Würde er von den Brahmanen einen Sitz und Wasser erhalten?“

“Labhetha, bho gotama”.„Das würde er, werter Gotama.“

“Api nu naṁ brāhmaṇā bhojeyyuṁ saddhe vā thālipāke vā yaññe vā pāhune vā”ti?
saddhe → sadde (sya-all) | pāhune vāti → pāhuṇe vā ti (pts) | api nu → apinu (my, th)
„Und würden die Brahmanen ihm bei einer Essensspende für die Ahnen, bei der Spende einer Milchreistafel, bei einem Opfer oder einem Festmahl für Gäste zu essen geben?“

“Bhojeyyuṁ, bho gotama”.„Das würden sie.“

“Api nu naṁ brāhmaṇā mante vāceyyuṁ vā no vā”ti?
api nu → apinu (my, th) | vāti → vā ti (bjt, pts)
„Und würden die Brahmanen ihn die Hymnen lehren oder nicht?“

“Vāceyyuṁ, bho gotama”.„Sie würden es tun.“

“Api nussa itthīsu āvaṭaṁ vā assa anāvaṭaṁ vā”ti?
api nussa → apinussa (my, th) | vāti → vā ti (bjt, pts) | nussa → nu ssa (pts)
„Und würde er von den Frauen ferngehalten oder nicht?“

“Anāvaṭaṁ hissa, bho gotama”.
anāvaṭaṁ hissa → anāvaṭañhissa (th) | hissa → hi ssa (pts)
„Das würde er nicht.“

“Ettāvatā kho, ambaṭṭha, khattiyo paramanihīnataṁ patto hoti, yadeva naṁ khattiyā khuramuṇḍaṁ karitvā bhassapuṭena vadhitvā raṭṭhā vā nagarā vā pabbājenti.
bhassapuṭena → assapuṭena (bj, pts) | paramanihīnataṁ patto → paramanihīnatappatto (sya-all) | yadeva naṁ → yadidaṁ (sya-all) | paramanihīnataṁ → parama-nihīnataṁ (pts) | yadeva → yad eva (pts) | khuramuṇḍaṁ → khura-muṇḍaṁ (pts) | bhassapuṭena → assa-puṭena (pts)
„An diesem Punkt, Ambaṭṭha, hat dieser Adlige einen Tiefpunkt erreicht, sein Kopf wurde geschoren, er wurde mit einem Sack voll Asche überschüttet und aus dem Land oder der Stadt verbannt.
Iti kho, ambaṭṭha, yadā khattiyo paramanihīnataṁ patto hoti, tadāpi khattiyāva seṭṭhā, hīnā brāhmaṇā.
yadā → yadāpi (sya-all, pts) | paramanihīnataṁ patto → paramanihīnatappatto (sya-all) | khattiyāva → khattiyā va (th) | + → pi (pts) | paramanihīnataṁ → parama-nihīnataṁ (pts) | tadāpi khattiyāva → tadā pi khattiyā va (pts)
Und doch stehen die Adligen höher und die Brahmanen tiefer.
Brahmunā pesā, ambaṭṭha, sanaṅkumārena gāthā bhāsitā:
Brahmunā pesā, ambaṭṭha → brahmunāpi ambaṭṭha (bj, mr); brahmunā cesā ambaṭṭha (sya-all); brahmunāpi esā ambaṭṭha (pts1ed) | brahmunā pesā → brahmunāpi (bj) | pesā → cesā (sya-all); pi esā (pts) | sanaṅkumārena → sanaṁkumāreṇa (pts) | ambaṭṭha → brahmunāpi ambaṭṭha (cck: ka.); brahmunāpi eso ambaṭṭha (cck: pī.) | Sanaṁkumāreṇa → Bp Sena-. (pts note)
Auch der Brahmā Sanaṅkumāra sprach diese Strophe:

‘Khattiyo seṭṭho janetasmiṁ, ye gottapaṭisārino;
janetasmiṁ → jane tasmiṁ (pts) ye → Sct yo. (pts note) | gottapaṭisārino → gotta-paṭisārino (pts)
‚Der Adlige ist der Beste unter den Menschen, die den Stamm zum Maßstab nehmen.
Vijjācaraṇasampanno, so seṭṭho devamānuse’ti.
vijjācaraṇasampanno → vijjā-caraṇa sampanno (pts) devamānuseti → deva-mānuse ti (pts)
Aber wer im Wissen und Verhalten vollendet ist, ist Erster unter Göttern und Menschen.‘

Sā kho panesā, ambaṭṭha, brahmunā sanaṅkumārena gāthā sugītā no duggītā, subhāsitā no dubbhāsitā, atthasaṁhitā no anatthasaṁhitā, anumatā mayā.
no → na (sya-all, pts) | subhāsitā → subhāsitā na dubbhāsitā atthasañhitā (sya-all) | dubbhāsitā atthasaṁhitā no anatthasaṁhitā → anatthasañhitā (sya-all) | atthasaṁhitā no → atthasaṁhitāna (pts) | atthasaṁhitāna → Sd no. (pts note) | panesā → pan esā (pts) | sanaṅkumārena → sanaṁ-kumārena (pts) | atthasaṁhitā no anatthasaṁhitā → atthasaṁhitāna anattha-saṁhitā (pts)
Diese Strophe wurde vom Brahmā Sanaṅkumāra gut gesungen, nicht schlecht gesungen; gut gesprochen, nicht schlecht gesprochen. Sie ist nützlich, nicht nutzlos, und ich stimmte ihr zu.
Ahampi hi, ambaṭṭha, evaṁ vadāmi—
hi → (bj) | ahampi hi → ahaṁpi (sya-all); pi aham pi (pts) | ahampi → ahampihi (bj: machasaṁ) | pi → Bp omits pi. This 28 recurs so far at M. I. 358, and the verse at S. vi. 2. 1; xxi. 11. (pts note)
Denn auch ich sage:

Khattiyo seṭṭho janetasmiṁ, ye gottapaṭisārino;
janetasmiṁ → jane tasmiṁ (pts) ye → Sc yo. (pts note) | gottapaṭisārino → gotta-paṭisārino (pts)
Der Adlige ist der Beste unter den Menschen, die den Stamm zum Maßstab nehmen.
Vijjācaraṇasampanno, so seṭṭho devamānuse”ti.
vijjācaraṇasampanno → vijjā-caraṇa sampanno (pts) devamānuseti → deva-mānuse ti (pts)
Aber wer im Wissen und Verhalten vollendet ist, ist Erster unter Göttern und Menschen.“

Bhāṇavāro paṭhamo.
bhāṇavāro paṭhamo → bhāṇavāraṁ paṭhamaṁ (th)
Der erste Abschnitt zum Aufsagen.

4. Vijjācaraṇakathā4. Wissen und Verhalten

“Katamaṁ pana taṁ, bho gotama, caraṇaṁ, katamā ca pana sā vijjā”ti?
ca pana → (sya-all, pts) | katamā → Bp adds ca pana (see ii. 2). (pts note) | vijjāti → vijjā ti (bjt, pts)
„Aber werter Gotama, was ist dieses Verhalten, was ist dieses Wissen?“

“Na kho, ambaṭṭha, anuttarāya vijjācaraṇasampadāya jātivādo vā vuccati, gottavādo vā vuccati, mānavādo vā vuccati:
vā → Smt omit these vā'; s. (pts note) | vijjācaraṇasampadāya jātivādo → vijjā-caraṇa-sampadāya jāti-vādo (pts) | gottavādo → gotta-vādo (pts) | mānavādo → māna-vādo (pts)
„Ambaṭṭha, im unübertrefflichen Wissen und Verhalten gibt es keine Diskussion über Stammbaum oder Stamm oder Stolz:
‘arahasi vā maṁ tvaṁ, na vā maṁ tvaṁ arahasī’ti.‚Du verdienst mich‘ oder ‚Du verdienst mich nicht‘. Yattha kho, ambaṭṭha, āvāho vā hoti, vivāho vā hoti, āvāhavivāho vā hoti, etthetaṁ vuccati jātivādo vā itipi gottavādo vā itipi mānavādo vā itipi:
vā itipi → iti pi (pts) | āvāhavivāho → āvāha vivāho (pts) | etthetaṁ → etth etaṁ (pts) | jātivādo vā itipi gottavādo vā itipi mānavādo vā itipi → jāti-vādo iti pi gotta-vādo iti pi māna-vādo iti pi (pts)
Da, wo es in die Ehe geben und nehmen gibt, da gibt es eine solche Diskussion.
‘arahasi vā maṁ tvaṁ, na vā maṁ tvaṁ arahasī’ti. Ye hi keci, ambaṭṭha, jātivādavinibaddhā vā gottavādavinibaddhā vā mānavādavinibaddhā vā āvāhavivāhavinibaddhā vā, ārakā te anuttarāya vijjācaraṇasampadāya.
jātivādavinibaddhā → jātivādavinibandhā (pts) | gottavādavinibaddhā → gottavādavinibandhā (pts) | mānavādavinibaddhā → mānavādavinibandhā (pts) | āvāhavivāhavinibaddhā → āvāhavivāhavinibandhā (pts) | jātivādavinibaddhā → jāti-vāda-vinibandhā (pts) | gottavādavinibaddhā → gotta-vāda-vinibandhā (pts) | mānavādavinibaddhā → māna-vāda-vinibandhā (pts) | āvāhavivāhavinibaddhā → āvāha-vivāha-vinibandhā (pts) | vijjācaraṇasampadāya → vijjā-caraṇa-sampadāya (pts)
Jeder, der an Fragen des Stammbaums oder des Stammes oder des Stolzes gekettet ist oder daran, in die Ehe zu geben und zu nehmen, ist vom unübertrefflichen Wissen und Verhalten weit entfernt.
Pahāya kho, ambaṭṭha, jātivādavinibaddhañca gottavādavinibaddhañca mānavādavinibaddhañca āvāhavivāhavinibaddhañca anuttarāya vijjācaraṇasampadāya sacchikiriyā hotī”ti.
jātivādavinibaddhañca gottavādavinibaddhañca mānavādavinibaddhañca āvāhavivāhavinibaddhañca → jāti-vāda-vinibandhañ ca gotta-vādavinibandhañ ca māna-vāda-vinibandhañ ca āvāha-vivāhavinibandhañ ca (pts) | vijjācaraṇasampadāya → vijjā-caraṇa-sampadāya (pts)
Die Verwirklichung des unübertrefflichen Wissens und Verhaltens geschieht, wenn man solche Dinge aufgegeben hat.“

“Katamaṁ pana taṁ, bho gotama, caraṇaṁ, katamā ca sā vijjā”ti?
ca → (sya-all, pts) | katamā → Bp adds ca (see last ). (pts note) | vijjāti → vijjā ti (bjt, pts)
„Aber werter Gotama, was ist dieses Verhalten, was ist dieses Wissen?“

“Idha, ambaṭṭha, tathāgato loke uppajjati arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā.„Ambaṭṭha, da erscheint ein Klargewordener in der Welt, ein Vollendeter, ein vollkommen erwachter Buddha, von vollendetem Wissen und Verhalten, heilig, Kenner der Welt, unübertrefflicher Anleiter für alle, die schulungsfähig sind, Lehrer von Göttern und Menschen, erwacht, gesegnet. So imaṁ lokaṁ sadevakaṁ samārakaṁ sabrahmakaṁ sassamaṇabrāhmaṇiṁ pajaṁ sadevamanussaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedeti.Er hat diese Welt – mit ihren Göttern, Māras und Brahmās, mit dieser Bevölkerung mit ihren Asketen und Brahmanen, Göttern und Menschen – durch eigene Einsicht erkannt und erklärt sie anderen. So dhammaṁ deseti ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāseti.Er verkündet eine Lehre, die am Anfang gut, in der Mitte gut und am Ende gut ist, bedeutsam und gut ausgedrückt. Und er legt ein geistliches Leben dar, das ganz vollständig und rein ist Taṁ dhammaṁ suṇāti gahapati vā gahapatiputto vā aññatarasmiṁ vā kule paccājāto.Ein Hausbesitzer hört diese Lehre, oder das Kind eines Hausbesitzers oder jemand, der in einer guten Familie wiedergeboren ist. So taṁ dhammaṁ sutvā tathāgate saddhaṁ paṭilabhati.Er fasst Vertrauen zum Klargewordenen So tena saddhāpaṭilābhena samannāgato iti paṭisañcikkhati …pe…
sahitamme → saṁhitamme asaṁhitaṁ te (bj: kesuci) | + → yathā ādayo anucchedā evaṁ vitthāretabbaṁ (my)
und überlegt …

So vivicceva kāmehi, vivicca akusalehi dhammehi, savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati …pe…
sāmaññaphale → sāmaññaphalaṁ (sya-all: sī.) | pe → spelled out in full (bjt)
Ganz abgeschieden von den Sinnenfreuden, abgeschieden von untauglichen Eigenschaften, tritt er in die erste Vertiefung ein und verweilt darin …
idampissa hoti caraṇasmiṁ.
idampissa → idaṁpissa (th) | idampissa hoti caraṇasmiṁ → kho (pts)
Das ist Teil seines Verhaltens.

Puna caparaṁ, ambaṭṭha, bhikkhu vitakkavicārānaṁ vūpasamā ajjhattaṁ sampasādanaṁ cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati …pe…
abhisanneyya → abhisandeyya (bj: machasaṁ) | parisanneyya → parisandeyya (bj: machasaṁ) | hoti → D. ii. 40-63. (pts note) | pe → D. ii. 64-75, but possibly only the passage at D. ii. 75 beginning so vivicc'; eva is meant. (pts note) | pe → spelled out in full (bjt)
Wenn dann das Ausrichten und Halten des Geistes sich beruhigt, tritt ein Mönch in die zweite Vertiefung ein und verweilt darin …
idampissa hoti caraṇasmiṁ.
caraṇasmiṁ → Sd sīlasmiṁ (but see Sum.). (pts note) | idampissa → idam pi ssa (pts)
Das ist Teil seines Verhaltens.

Puna caparaṁ, ambaṭṭha, bhikkhu pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati sato ca sampajāno, sukhañca kāyena paṭisaṁvedeti, yaṁ taṁ ariyā ācikkhanti: ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti, tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati …pe…
ca → (bj) | parisannāni → abhisandāni parisandāni (machasaṁ); abhisanidadhāni parisanidadhāni ? (bj note) | pe → D. ii. 77-81, but possibly only the description of the Jhānas in the first lines of D. ii. 77, 79, 81, is to be repeated here. (pts note) | yaṁ taṁ → yantaṁ (bjt) | + → taṁ (bjt) | pe → spelled out in full (bjt)
Mit dem Schwinden der Ekstase tritt er dann in die dritte Vertiefung ein und verweilt darin …
idampissa hoti caraṇasmiṁ.Das ist Teil seines Verhaltens.

Puna caparaṁ, ambaṭṭha, bhikkhu sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā, pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati …pe…
pe → spelled out in full (bjt)
Indem er Glück und Schmerz aufgibt, und mit dem Vergehen früherer Fröhlichkeit und Traurigkeit, tritt er dann in die vierte Vertiefung ein und verweilt darin …
idampissa hoti caraṇasmiṁ.
idampissa → idaṁpissa (th) | idampissa → idam pi ssa (pts)
Das ist Teil seines Verhaltens.
Idaṁ kho taṁ, ambaṭṭha, caraṇaṁ.
caraṇaṁ → caraṇaṁ puna caparaṁ ambaṭṭha (bj) | idaṁ → idaṁpi (sya-all)
Das ist dieses Verhalten.

So evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte ñāṇadassanāya cittaṁ abhinīharati abhininnāmeti …pe…
pe → Only Sm has this pe. (pts note) | pe → D. ii. 83. (pts note) | pe → spelled out in full (bjt)
Wenn sein Geist so im Samādhi versunken ist – geläutert, hell, makellos, fleckenlos, geschmeidig, formbar, stetig und unbewegt –, dann streckt er ihn aus und projiziert ihn auf das Erkennen und Sehen.
idampissa hoti vijjāya …pe…
pe → D. ii. 84-98, but possibly only 85, 87, 89, 91, 93, 95, 97. (pts note) | pe → spelled out in full (bjt) | idampissa → idaṁpissa (th) | idampissa → idam pi ssa (pts)
Das ist Teil seines Wissens.
nāparaṁ itthattāyāti pajānāti,
āneñjappatte → ānejjappatte (bj: kesuci potthakesu) | pe → spelled out in full (bjt)
Er versteht: ‚… es gibt nichts weiter für diesen Ort.‘
idampissa hoti vijjāya.
pe → spelled out in full (bjt) | idampissa → idaṁpissa (th) | idampissa → idam pi ssa (pts)
Das ist Teil seines Wissens.
Ayaṁ kho sā, ambaṭṭha, vijjā.Das ist dieses Wissen.

Ayaṁ vuccati, ambaṭṭha, bhikkhu ‘vijjāsampanno’ itipi, ‘caraṇasampanno’ itipi, ‘vijjācaraṇasampanno’ itipi.
bhikkhu → (sya-all) | pi → -9 SS vijjā-caraṇa-sampanno iti pi caraṇa-sampanno iti pi. (pts note) | vijjāsampanno itipi caraṇasampanno itipi vijjācaraṇasampanno itipi → vijjā-sampanno iti pi caraṇa-sampanno iti pi vijjā-caraṇa-sampanno iti pi (pts)
Von diesem Mönch heißt es, er sei ‚im Wissen vollendet‘ und auch ‚im Verhalten vollendet‘ und auch ‚im Wissen und Verhalten vollendet‘.
Imāya ca, ambaṭṭha, vijjāsampadāya caraṇasampadāya ca aññā vijjāsampadā ca caraṇasampadā ca uttaritarā vā paṇītatarā vā natthi.
ca → (sya-all, pts) | vijjāsampadāya caraṇasampadāya ca → vijjācaraṇasampadāya (pts) | vijjāsampadā ca → vijjasampadā (pts) | Ambaṭṭha → Bp vijjā-sampadāya ca caraṇa-sampadāya ca aññā vijjā-sampadā ca caraṇa-sampada ca. It is this imitation of the closing phrase of D. ii. 98 Which makes us think that the Whole of D. ii. 40-98 is meant to be repeated here with the necessary changes. (pts note) | vijjāsampadāya caraṇasampadāya ca → vijjā-caraṇa-sampadāya (pts) | vijjāsampadā ca caraṇasampadā ca → vijjasampadā caraṇa-sampadā (pts) | natthi → n atthi (pts)
Und, Ambaṭṭha, es gibt keine Vollendung im Wissen und Verhalten, die besser oder erlesener wäre als diese.

5. Catuapāyamukha5. Vier Gründe für das Ausscheiden

Imāya kho, ambaṭṭha, anuttarāya vijjācaraṇasampadāya cattāri apāyamukhāni bhavanti.
vijjācaraṇasampadāya → vijjā-caraṇasampadāya (pts) | apāyamukhāni → apāya-mukhāni (pts)
Es gibt vier Gründe für das Ausscheiden aus diesem unübertrefflichen Wissen und Verhalten.
Katamāni cattāri?Welche vier? Idha, ambaṭṭha, ekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā imaññeva anuttaraṁ vijjācaraṇasampadaṁ anabhisambhuṇamāno khārividhamādāya araññāyatanaṁ ajjhogāhati:
imaññeva → imañceva (bj) | khārividhamādāya → khāricivadhamādāya (bj) | anabhisambhuṇamāno khārividhamādāya araññāyatanaṁ ajjhogāhati → anabhisambhūṇamāno khārivividhamādāya araññavanamajjhogāhati (sya-all) | khārividhamādāya araññāyatanaṁ → khārivividham ādāya araññe vanam (pts) | khārividhamādāya → khārivividhamādāya (cck: sī. syā. pī.) | khāri-vividham → Sc khātaṁ vividham; Bp kharividhaṁ. (pts note) | vanam → Bp araññāyatanaṁ (but see below). (pts note) | ajjhogāhati → So all MSS. twice (see 4). (pts note) | imaññeva → imaṁyeva (th) | imaññeva → imaṁ yeva (pts) | vijjācaraṇasampadaṁ → vijjā-caraṇa-sampadaṁ (pts) | khārividhamādāya araññāyatanaṁ → khāri-vividham ādāya araññe vanam (pts)
Zunächst ist da ein Asket oder Brahmane, der, da er es nicht schafft, dieses unübertreffliche Wissen und Verhalten zu erlangen, in ein Wildnisgebiet eintaucht, wobei er sein Bündel mit einer Schulterstange trägt:
‘pavattaphalabhojano bhavissāmī’ti.
pavattaphalabhojano → pavatta-phala-bhojano (pts)
‚Ich werde durchkommen, indem ich mich von herabgefallenen Früchten ernähre.‘
So aññadatthu vijjācaraṇasampannasseva paricārako sampajjati.
aññadatthu → aññadatthuṁ (sya-all) | paricārako → Sc parivār- (throughout). (pts note) | vijjācaraṇasampannasseva → vijjā-caraṇa-sampannass eva (pts)
Er gedeiht eigentlich nur, wenn er jemandem dient, der im Wissen und Verhalten vollendet ist.
Imāya kho, ambaṭṭha, anuttarāya vijjācaraṇasampadāya idaṁ paṭhamaṁ apāyamukhaṁ bhavati.
vijjācaraṇasampadāya → vijjacaraṇasampadāya (pts) | paṭhamaṁ → pathamaṁ (pts) | vijjācaraṇasampadāya → vijja-caraṇasampadāya (pts) | paṭhamaṁ apāyamukhaṁ → pathamaṁ apāya-mukhaṁ (pts)
Das ist der erste Grund für das Ausscheiden aus diesem unübertrefflichen Wissen und Verhalten.

Puna caparaṁ, ambaṭṭha, idhekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā imañceva anuttaraṁ vijjācaraṇasampadaṁ anabhisambhuṇamāno pavattaphalabhojanatañca anabhisambhuṇamāno kudālapiṭakaṁ ādāya araññavanaṁ ajjhogāhati:
kudālapiṭakaṁ → kuddālapiṭakaṁ (bj, sya-all, pts1ed) | araññavanaṁ ajjhogāhati → araññāyatanamajjhogāhati (bj) | anabhisambhuṇamāno pavattaphalabhojanatañca anabhisambhuṇamāno kudālapiṭakaṁ → anabhisambhūṇamāno pavattaphalabhojanattañca anabhisambhūṇamāno kuddālapiṭakaṁ (sya-all) | araññavanaṁ ajjhogāhati kandamūlaphalabhojano → araññavanamajjhogāhati kaṇḍamūlaphalabhojano (sya-all) | araññavanaṁ → araññe vanam (pts) | kudālapiṭakaṁ → kuddālapiṭakaṁ (cck: sī. syā. pī.) | vanam → Bp āraññavanaṁ (and so always afterwards). (pts note) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | idhekacco → idh ekacco (pts) | imañceva → imañ ca (pts) | vijjācaraṇasampadaṁ → vijjā-caraṇa-sampadaṁ (pts) | pavattaphalabhojanatañca → pavattaphala-bhojanatañ ca (pts) | kudālapiṭakaṁ → kuddāla piṭakaṁ (pts)
Dann ist da ein Asket oder Brahmane, der, da er es nicht schafft, dieses unübertreffliche Wissen und Verhalten zu erlangen oder durchzukommen, indem er sich von herabgefallenen Früchten ernährt, in ein Wildnisgebiet eintaucht, wobei er einen Spaten und einen Korb trägt:
‘kandamūlaphalabhojano bhavissāmī’ti.
kandamūlaphalabhojano → kaṇḍamūlaphalabhojano (th) | kandamūlaphalabhojano → kandamūlaphala-bhojano (pts)
‚Ich werde durchkommen, indem ich mich von Knollen und Früchten ernähre.‘
So aññadatthu vijjācaraṇasampannasseva paricārako sampajjati.
aññadatthu → aññadatthuṁ (sya-all) | paricārako → Sct parivār-. (pts note) | vijjācaraṇasampannasseva → vijjā-caraṇa-sampannass eva (pts)
Er gedeiht eigentlich nur, wenn er jemandem dient, der im Wissen und Verhalten vollendet ist.
Imāya kho, ambaṭṭha, anuttarāya vijjācaraṇasampadāya idaṁ dutiyaṁ apāyamukhaṁ bhavati.
imāya → imāya ca (bj) | vijjācaraṇasampadāya → vijjā-caraṇasampadāya (pts) | apāyamukhaṁ → apāya-mukhaṁ (pts)
Das ist der zweite Grund für das Ausscheiden aus diesem unübertrefflichen Wissen und Verhalten.

Puna caparaṁ, ambaṭṭha, idhekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā imañceva anuttaraṁ vijjācaraṇasampadaṁ anabhisambhuṇamāno pavattaphalabhojanatañca anabhisambhuṇamāno kandamūlaphalabhojanatañca anabhisambhuṇamāno gāmasāmantaṁ vā nigamasāmantaṁ vā agyāgāraṁ karitvā aggiṁ paricaranto acchati.
anabhisambhuṇamāno pavattaphalabhojanatañca anabhisambhuṇamāno kandamūlaphalabhojanatañca anabhisambhuṇamāno → anabhisambhūṇamāno pavattaphalabhojanattañca anabhisambhūṇamāno kaṇḍamūlaphalabhojanattañca anabhisambhūṇamāno (th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | idhekacco → idh ekacco (pts) | imañceva → imaṁ eva (pts) | vijjācaraṇasampadaṁ → vijjā-caraṇa-sampadaṁ (pts) | pavattaphalabhojanatañca → pavattaphala-bhojanatañ ca (pts) | kandamūlaphalabhojanatañca → kandamūlaphala-bhojanatañ ca (pts) | gāmasāmantaṁ → gāma-sāmantaṁ (pts)
Dann ist da ein Asket oder Brahmane, der, da er es nicht schafft, dieses unübertreffliche Wissen und Verhalten zu erlangen oder durchzukommen, indem er sich von herabgefallenen Früchten oder von Knollen und Früchten ernährt, in der Nähe eines Dorfes oder Marktfleckens eine Feuerkammer errichtet und dort lebt, indem er der heiligen Flamme huldigt.
So aññadatthu vijjācaraṇasampannasseva paricārako sampajjati.
aññadatthu → aññadatthuṁ (sya-all) | vijjācaraṇasampannasseva → vijjā-caraṇa-sampannass eva (pts)
Er gedeiht eigentlich nur, wenn er jemandem dient, der im Wissen und Verhalten vollendet ist.
Imāya kho, ambaṭṭha, anuttarāya vijjācaraṇasampadāya idaṁ tatiyaṁ apāyamukhaṁ bhavati.
vijjācaraṇasampadāya → vijjā-caraṇa-sampadāya (pts) | apāyamukhaṁ → apāya-mukhaṁ (pts)
Das ist der dritte Grund für das Ausscheiden aus diesem unübertrefflichen Wissen und Verhalten.

Puna caparaṁ, ambaṭṭha, idhekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā imaṁ ceva anuttaraṁ vijjācaraṇasampadaṁ anabhisambhuṇamāno pavattaphalabhojanatañca anabhisambhuṇamāno kandamūlaphalabhojanatañca anabhisambhuṇamāno aggipāricariyañca anabhisambhuṇamāno cātumahāpathe catudvāraṁ agāraṁ karitvā acchati:
aggipāricariyañca → aggiparicariyañca (bj) | agāraṁ → Bp agyāgāraṁ; Sd āgāraṁ (here and below). (pts note) | imaṁ ceva → imañceva (bjt, th) | cātumahāpathe → cātummahāpathe (bjt, pts) | anabhisambhuṇamāno pavattaphalabhojanatañca anabhisambhuṇamāno kandamūlaphalabhojanatañca anabhisambhuṇamāno aggipāricariyañca anabhisambhuṇamāno cātumahāpathe → anabhisambhūṇamāno pavattaphalabhojanattañca anabhisambhūṇamāno kaṇḍamūlaphalabhojanattañca anabhisambhūṇamāno aggiparicariyañca anabhisambhūṇamāno cātummahāpathe (th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | idhekacco → idh ekacco (pts) | imaṁ ceva → imañ eva (pts) | vijjācaraṇasampadaṁ → vijjā-caraṇa-sampadaṁ (pts) | pavattaphalabhojanatañca → pavattaphala-bhojanatañ ca (pts) | kandamūlaphalabhojanatañca → kandamūlaphala-bhojanatañ ca (pts) | aggipāricariyañca → aggi-paricariyañ ca (pts)
Dann ist da ein Asket oder Brahmane, der, da er es nicht schafft, dieses unübertreffliche Wissen und Verhalten zu erlangen oder durchzukommen, indem er sich von herabgefallenen Früchten oder von Knollen und Früchten ernährt oder indem er der heiligen Flamme huldigt, an der Kreuzung eine viertürige Feuerkammer errichtet und dort lebt:
‘yo imāhi catūhi disāhi āgamissati samaṇo vā brāhmaṇo vā, tamahaṁ yathāsatti yathābalaṁ paṭipūjessāmī’ti.
paṭipūjessāmīti → paṭipūjissāmīti (sya-all) | sattiṁ → Bp satthiṁ. (pts note) | balaṁ → Bp phalaṁ. (pts note) | catūhi → catuhi (pts) | vā tamahaṁ yathāsatti yathābalaṁ → va tam ahaṁ yathā sattiṁ yathā balaṁ (pts)
‚Wenn ein Asket oder Brahmane aus einer der vier Himmelsrichtungen kommt, will ich ihn ehren, so gut ich kann.‘
So aññadatthu vijjācaraṇasampannasseva paricārako sampajjati.
aññadatthu → aññadatthuṁ (sya-all) | vijjācaraṇasampannasseva → vijjā-caraṇa-sampannass eva (pts)
Er gedeiht eigentlich nur, wenn er jemandem dient, der im Wissen und Verhalten vollendet ist.
Imāya kho, ambaṭṭha, anuttarāya vijjācaraṇasampadāya idaṁ catutthaṁ apāyamukhaṁ bhavati.
vijjācaraṇasampadāya → vijjā-caraṇa-sampadāya (pts) | apāyamukhaṁ → apāya-mukhaṁ (pts)
Das ist der vierte Grund für das Ausscheiden aus diesem unübertrefflichen Wissen und Verhalten.
Imāya kho, ambaṭṭha, anuttarāya vijjācaraṇasampadāya imāni cattāri apāyamukhāni bhavanti.
vijjācaraṇasampadāya → vijjā-caraṇa-sampadāya (pts) | apāyamukhāni → apāya-mukhāni (pts)
Das sind die vier Gründe für das Ausscheiden aus diesem unübertrefflichen Wissen und Verhalten.

Taṁ kiṁ maññasi, ambaṭṭha,
kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt) | kiṁ → kim (pts)
Was denkst du, Ambaṭṭha?
api nu tvaṁ imāya anuttarāya vijjācaraṇasampadāya sandissasi sācariyako”ti?
api nu → apinu (my, th) | sācariyakoti → sācariyako ti (bjt, pts) | vijjācaraṇasampadāya → vijjā-caraṇa-sampadāya (pts)
Sieht man dieses unübertreffliche Wissen und Verhalten in deiner eigenen Tradition?“

“No hidaṁ, bho gotama.
hidaṁ → h idaṁ (pts)
„Nein, werter Gotama.
Kocāhaṁ, bho gotama, sācariyako, kā ca anuttarā vijjācaraṇasampadā?
kocāhaṁ → ko cāhaṁ (bjt, th, pts) | vijjācaraṇasampadā → vijjā-caraṇa-sampadā ārako (pts)
Wer bin ich, wer ist meine Tradition, verglichen mit dem unübertrefflichen Wissen und Verhalten?
Ārakāhaṁ, bho gotama, anuttarāya vijjācaraṇasampadāya sācariyako”ti.
gotama → gotama imāya (sya-all) | ārakāhaṁ → ārako haṁ (pts) | haṁ → Bp ārakāhaṁ. (pts note) | vijjācaraṇasampadāya sācariyakoti → vijjā-caraṇa-sampadāya sācariyako ti (pts)
Wir sind davon weit entfernt.“

“Taṁ kiṁ maññasi, ambaṭṭha,
kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt) | kiṁ → kim (pts)
„Was denkst du, Ambaṭṭha?
api nu tvaṁ imañceva anuttaraṁ vijjācaraṇasampadaṁ anabhisambhuṇamāno khārividhamādāya araññavanamajjhogāhasi sācariyako:
khārividhamādāya → khārivivadhamādāya (bj) | imañceva → imaṁyeva (sya-all) | anabhisambhuṇamāno khārividhamādāya → anabhisambhūṇamāno khārivividhamādāya (sya-all) | ādāya → Sd khāriṁ vividham ādāya; Bp khāri-vidham ādāra. (pts note) | ajjhogāhasi → So all MSS. twice. (pts note) | api nu → apinu (my, th) | imañceva → imañ eva (pts) | vijjācaraṇasampadaṁ → vijjā-caraṇa-sampadaṁ (pts) | khārividhamādāya araññavanamajjhogāhasi → khāri-vividhaṁ ādāya araññe vanam ajjhogāhasi (pts)
Da du es nicht schafft, dieses unübertreffliche Wissen und Verhalten zu erlangen, bist du da mit deiner Tradition in ein Wildnisgebiet eingetaucht, wobei du dein Bündel mit einer Schulterstange getragen hast:
‘pavattaphalabhojano bhavissāmī’”ti?
pavattaphalabhojano bhavissāmīti → pavattaphalabhojanā bhavissāmāti (sya-all) | bhavissāmīti → bhavissāmāti (pts) | pavattaphalabhojano bhavissāmīti → pavatta-phala-bhojano bhavissāmāti (pts)
‚Ich werde durchkommen, indem ich mich von herabgefallenen Früchten ernähre‘?“

“No hidaṁ, bho gotama”.
hidaṁ → h idaṁ (pts)
„Nein, werter Gotama.“

“Taṁ kiṁ maññasi, ambaṭṭha,
kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt) | kiṁ → kim (pts)
„Was denkst du, Ambaṭṭha?
api nu tvaṁ imañceva anuttaraṁ vijjācaraṇasampadaṁ anabhisambhuṇamāno pavattaphalabhojanatañca anabhisambhuṇamāno kudālapiṭakaṁ ādāya araññavanamajjhogāhasi sācariyako:
anabhisambhuṇamāno pavattaphalabhojanatañca anabhisambhuṇamāno kudālapiṭakaṁ → anabhisambhūṇamāno pavattaphalabhojanattañca anabhisambhūṇamāno kuddālapiṭakaṁ (sya-all) | araññavanamajjhogāhasi → araññe vanam ajjhogāhasi (pts) | api nu → apinu (my, th) | imañceva → imañ eva (pts) | vijjācaraṇasampadaṁ → vijjā-caraṇa-sampadaṁ (pts) | pavattaphalabhojanatañca → pavattaphala-bhojanatañ ca (pts) | kudālapiṭakaṁ → kuddāla-piṭakaṁ (pts)
Bist du … mit deiner Tradition in ein Wildnisgebiet eingetaucht, wobei du einen Spaten und einen Korb getragen hast:
‘kandamūlaphalabhojano bhavissāmī’”ti?
kandamūlaphalabhojano bhavissāmīti → kaṇḍamūlaphalabhojanā bhavissāmāti (sya-all) | bhavissāmīti → bhavissāmāti (pts) | kandamūlaphalabhojano bhavissāmīti → kandamūlaphala-bhojano bhavissāmāti (pts)
‚Ich werde durchkommen, indem ich mich von Knollen und Früchten ernähre‘?“

“No hidaṁ, bho gotama”.
hidaṁ → h idaṁ (pts)
„Nein, werter Gotama.“

“Taṁ kiṁ maññasi, ambaṭṭha,
kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt) | kiṁ → kim (pts)
„Was denkst du, Ambaṭṭha?
api nu tvaṁ imañceva anuttaraṁ vijjācaraṇasampadaṁ anabhisambhuṇamāno pavattaphalabhojanatañca anabhisambhuṇamāno kandamūlaphalabhojanatañca anabhisambhuṇamāno gāmasāmantaṁ vā nigamasāmantaṁ vā agyāgāraṁ karitvā aggiṁ paricaranto acchasi sācariyako”ti?
api nu → apinu (my, th) | sācariyakoti → sācariyako ti (bjt, pts) | anabhisambhuṇamāno pavattaphalabhojanatañca anabhisambhuṇamāno kandamūlaphalabhojanatañca anabhisambhuṇamāno → anabhisambhūṇamāno pavattaphalabhojanattañca anabhisambhūṇamāno kaṇḍamūlaphalabhojanattañca anabhisambhūṇamāno (th) | imañceva → imaṁ eva (pts) | vijjācaraṇasampadaṁ → vijjā-caraṇa-sampadaṁ (pts) | pavattaphalabhojanatañca → pavattaphala-bhojanatañ ca (pts) | kandamūlaphalabhojanatañca → kandamūlaphala-bhojanatañ ca (pts) | gāmasāmantaṁ → gāma-sāmantaṁ (pts) | nigamasāmantaṁ → nigama-sāmantaṁ (pts)
Hast du … mit deiner Tradition in der Nähe eines Dorfes oder Marktfleckens eine Feuerkammer errichtet und dort gelebt, indem du der heiligen Flamme gehuldigt hast?“

“No hidaṁ, bho gotama”.
hidaṁ → h idaṁ (pts)
„Nein, werter Gotama.“

“Taṁ kiṁ maññasi, ambaṭṭha,
kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt) | kiṁ → kim (pts)
„Was denkst du, Ambaṭṭha?
api nu tvaṁ imañceva anuttaraṁ vijjācaraṇasampadaṁ anabhisambhuṇamāno pavattaphalabhojanatañca anabhisambhuṇamāno kandamūlaphalabhojanatañca anabhisambhuṇamāno aggipāricariyañca anabhisambhuṇamāno cātumahāpathe catudvāraṁ agāraṁ karitvā acchasi sācariyako:
aggipāricariyañca → aggiparicariyañca (bj) | api nu → apinu (my, th) | cātumahāpathe → cātummahāpathe (bjt, pts) | anabhisambhuṇamāno pavattaphalabhojanatañca anabhisambhuṇamāno kandamūlaphalabhojanatañca anabhisambhuṇamāno aggipāricariyañca anabhisambhuṇamāno cātumahāpathe → anabhisambhūṇamāno pavattaphalabhojanattañca anabhisambhūṇamāno kaṇḍamūlaphalabhojanattañca anabhisambhūṇamāno aggiparicariyañca anabhisambhūṇamāno cātummahāpathe (th) | imañceva → imañ eva (pts) | vijjācaraṇasampadaṁ → vijjā-caraṇa-sampadaṁ (pts) | pavattaphalabhojanatañca → pavattaphala-bhojanatañ ca (pts) | kandamūlaphalabhojanatañca → kandamūlaphala-bhojanatañ ca (pts) | aggipāricariyañca → aggi-paricariyañ ca (pts)
Hast du … mit deiner Tradition an der Kreuzung eine viertürige Feuerkammer errichtet und dort gelebt:
‘yo imāhi catūhi disāhi āgamissati samaṇo vā brāhmaṇo vā, taṁ mayaṁ yathāsatti yathābalaṁ paṭipūjessāmā’”ti?
taṁ mayaṁ → tamahaṁ (sya-all) | paṭipūjessāmāti → paṭipūjissāmīti (sya-all) | yathāsatti yathābalaṁ → yathā sattiṁ yathā balaṁ (pts) | catūhi → catuhi (pts)
‚Wenn ein Asket oder Brahmane aus einer der vier Himmelsrichtungen kommt, will ich ihn ehren, so gut ich kann‘?“

“No hidaṁ, bho gotama”.
hidaṁ → h idaṁ (pts)
„Nein, werter Gotama.“

“Iti kho, ambaṭṭha, imāya ceva tvaṁ anuttarāya vijjācaraṇasampadāya parihīno sācariyako.
parihīno → parihīnako (pts) | tvaṁ → SS omit. (pts note) | parihīnako → Bp parihīno. (pts note) | ceva → ce va (bjt) | ceva → eva (pts) | vijjācaraṇasampadāya parihīno → vijjā-caraṇa-sampadāya parihīnako (pts)
„So stehst du also mit deiner Tradition nicht nur unter dem unübertrefflichen Wissen und Verhalten,
Ye cime anuttarāya vijjācaraṇasampadāya cattāri apāyamukhāni bhavanti, tato ca tvaṁ parihīno sācariyako.
cime → hi kecime (sya-all) | tvaṁ → (sya-all) | asi → Sd adds yā; Bp ca tvaṁ. (pts note) | cime → ime (pts) | vijjācaraṇasampadāya → vijjā-caraṇa-sampadāya (pts) | apāyamukhāni → apāya-mukhāni (pts)
sondern sogar unter den vier Gründen für das Ausscheiden aus diesem unübertrefflichen Wissen und Verhalten.
Bhāsitā kho pana te esā, ambaṭṭha, ācariyena brāhmaṇena pokkharasātinā vācā:
pokkharasātinā → pokkharasādinā (bj)
Aber von deinem Lehrmeister, dem Brahmanen Pokkharasāti, wurde dir gesagt:
‘ke ca muṇḍakā samaṇakā ibbhā kaṇhā bandhupādāpaccā, kā ca tevijjānaṁ brāhmaṇānaṁ sākacchā’ti attanā āpāyikopi aparipūramāno.
aparipūramāno → aparipūrayamāno (bj) | ke ca → keci (sya-all) | bandhupādāpaccā → bandhupādapaccā (sya-all) | kaṇhā bandhupādāpaccā → kiṇhā bandhupadāpaccā (pts) | muṇḍakā → Sd mundakā; Sc muddhakā; Bp muddakā. (pts note) | kiṇhā → St kiṇhaṁ (see ante, D. iii. 1. 11); Bp kaṇhā; Sc kinhā. (pts note) | sākacchā → Bp sāgacchā. (pts note) | āpāyiko → Bp Sc apāyiko. (pts note) | tevijjānaṁ → te vijjānaṁ (th) | sākacchāti → sākacchā ti (pts) | āpāyikopi → āpāyiko pi (pts)
‚Wer sind diese Glatzköpfe, diese falschen Asketen, diese Primitiven, diese schwarze Ausgeburt aus den Füßen unseres Verwandten, verglichen mit einer Unterhaltung mit den Brahmanen des dreifachen Wissens?‘ Doch er selbst hat nicht einmal einen der Gründe für das Ausscheiden erfüllt!
Passa, ambaṭṭha, yāva aparaddhañca te idaṁ ācariyassa brāhmaṇassa pokkharasātissa.
pokkharasātissa → pokkharasādissa (bj) | passa → pass (pts) | aparaddhañca → aparaddhañ ca (pts)
Sieh, Ambaṭṭha, wie dein Lehrmeister Pokkharasāti dir Unrecht getan hat.

6. Pubbakaisibhāvānuyoga6. Wie die Seher der Vergangenheit sein

Brāhmaṇo kho pana, ambaṭṭha, pokkharasāti rañño pasenadissa kosalassa dattikaṁ bhuñjati.
pokkharasāti → pokkharasādī (bj); pokkharasādi (pts) | pasenadissa kosalassa → pasenadikosalassa (sya-all) | pana → pan (pts)
Pokkharasāti lebt von dem Geschenk, das ihm vom König Pasenadi von Kosala zur Verfügung gestellt wurde.
Tassa rājā pasenadi kosalo sammukhībhāvampi na dadāti.
pasenadi → pasenadī (bj) | pasenadi kosalo sammukhībhāvampi → pasenadikosalo sammukhībhāvaṁpi (th) | sammukhībhāvampi → sammukhī-bhāvaṁ pi (pts)
Aber der König gewährt ihm nicht einmal eine Audienz Auge in Auge.
Yadāpi tena manteti, tirodussantena manteti.
tirodussantena → tirodussena (bj) | yadāpi → yadā pi (pts) | tirodussantena → tiro dussan tena (pts)
Wenn er sich berät, tut er es hinter einem Vorhang.
Yassa kho pana, ambaṭṭha, dhammikaṁ payātaṁ bhikkhaṁ paṭiggaṇheyya, kathaṁ tassa rājā pasenadi kosalo sammukhībhāvampi na dadeyya.
payātaṁ → payataṁ (bj, pts) | paṭiggaṇheyya → patigaṇheyya (bj, pts) | pasenadi → pasenadī (bj) | payataṁ → Sd Bp payātam. (pts note) | patigaṇheyya → All MSS. t, not ṭ. (pts note) | pasenadi kosalo sammukhībhāvampi → pasenadikosalo sammukhībhāvaṁpi (th) | pana → pan (pts) | sammukhībhāvampi → sammukhī-bhāvaṁ pi (pts)
Warum sollte der König jemandem, dem von ihm rechtmäßig Lebensmittel überreicht werden, keine Audienz Auge in Auge gewähren?
Passa, ambaṭṭha, yāva aparaddhañca te idaṁ ācariyassa brāhmaṇassa pokkharasātissa.
pokkharasātissa → pokkharasādissa (bj) | passa → pass (pts) | aparaddhañca → aparaddhañ ca (pts)
Sieh, Ambaṭṭha, wie dein Lehrmeister Pokkharasāti dir Unrecht getan hat.

Taṁ kiṁ maññasi, ambaṭṭha,
kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt) | kiṁ → kim (pts)
Was denkst du, Ambaṭṭha?
idha rājā pasenadi kosalo hatthigīvāya vā nisinno assapiṭṭhe vā nisinno rathūpatthare vā ṭhito uggehi vā rājaññehi vā kiñcideva mantanaṁ manteyya.
idha → (bj) | pasenadi → pasenadī (bj) | mantanaṁ → mantaṇaṁ (bj) | kiñcideva → kañcid eva (pts) | mantanaṁ → Sct mantaṁ. (pts note) | pasenadi kosalo hatthigīvāya → pasenadikosalo hatthigīvāyaṁ (th) | hatthigīvāya → hatthi-gīvāya (pts)
Angenommen, der König Pasenadi würde mit Kriegerfürsten oder Stammesfürsten Beratungen abhalten, während er auf dem Nacken eines Elefanten oder dem Rücken eines Pferdes säße oder auf der Matte in einem Streitwagen stünde.
So tamhā padesā apakkamma ekamantaṁ tiṭṭheyya.
ekamantaṁ → ekamante (pts)
Und angenommen, er würde von dort absteigen und sich zur Seite hinstellen.
Atha āgaccheyya suddo vā suddadāso vā, tasmiṁ padese ṭhito tadeva mantanaṁ manteyya:
vā → vā so (bj, sya-all, pts) | mantanaṁ → mantaṇaṁ (bj) | tadeva → (sya-all) | suddadāso → sudda-dāso (pts) | tadeva → tad eva (pts)
Dann käme ein Hilfsarbeiter oder der Schuldknecht eines Hilfsarbeiters vorbei, der am gleichen Platz stünde und die Beratung fortsetzen würde:
‘evampi rājā pasenadi kosalo āha, evampi rājā pasenadi kosalo āhā’ti.
pasenadi → pasenadī (bj) | evampi → evaṁpi (th) | pasenadi kosalo → pasenadikosalo (th)
‚Das sagt König Pasenadi, und auch das sagt der König.‘
Api nu so rājabhaṇitaṁ vā bhaṇati rājamantanaṁ vā manteti?
api nu so → apinu kho (sya-all) | rājabhaṇitaṁ → rājābhaṇitaṁ (pts) | rājamantanaṁ → rājāmantanaṁ (pts) | rājabhaṇitaṁ → rājā-bhaṇitaṁ (pts) | rājamantanaṁ → rājā-mantanaṁ (pts)
Obwohl er die Worte des Königs ausspräche und den Rat des Königs erteilte –
Ettāvatā so assa rājā vā rājamatto vā”ti?
rājamatto → rājamahāmatto (bj, sya-all) | ettāvatā → tāvatā (sya-all, pts) | tāvatā → Bp ettāvatā. (pts note) | rāja-matto → Bp rājaṁ matto. (pts note) | rājamatto vāti → rāja-matto vā ti (pts)
würde ihn das zum König oder zu einem königlichen Minister machen?“

“No hidaṁ, bho gotama”.
hidaṁ → h idaṁ (pts)
„Nein, werter Gotama.“

“Evameva kho tvaṁ, ambaṭṭha, ye te ahesuṁ brāhmaṇānaṁ pubbakā isayo mantānaṁ kattāro mantānaṁ pavattāro, yesamidaṁ etarahi brāhmaṇā porāṇaṁ mantapadaṁ gītaṁ pavuttaṁ samihitaṁ, tadanugāyanti tadanubhāsanti bhāsitamanubhāsanti vācitamanuvācenti, seyyathidaṁ—aṭṭhako vāmako vāmadevo vessāmitto yamataggi aṅgīraso bhāradvājo vāseṭṭho kassapo bhagu:
yamataggi → yamataggī (sya-all); yamadaggi (mr) | samihitaṁ → samūhitaṁ (bj) | aṭṭhako → aṭṭako (bj) | te → tepi (sya-all) | aṅgīraso → aṅgiraso (pts) | yamataggi → yamadaggi (cck: ka.) | pavuttaṁ → Bp pavattaṁ. (pts note) | Aṭṭhako → See Tevijja Sutta, 13, and ‘Vinaya Texts,'; ii. 130. (pts note) | Yamataggi → Sm Yamadaggī (pts note) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th) | evameva → evam eva (pts) | yesamidaṁ → yesam idaṁ (pts) | tadanugāyanti tadanubhāsanti bhāsitamanubhāsanti vācitamanuvācenti seyyathidaṁ → tad anugāyanti tad anubhāsanti bhāsitaṁ anubhāsanti vācitaṁ anuvācenti seyyathīdam (pts)
„Ebenso, Ambaṭṭha, waren die alten brahmanischen Seher Aṭṭhaka, Vāmaka, Vāmadeva, Vessāmitta, Yamadaggi, Aṅgīrasa, Bhāradvāja, Vāseṭṭha, Kassapa und Bhagu. Sie schufen und verbreiteten die Hymnen, und ihr Hymnarium wurde in alten Zeiten gesungen, verbreitet und zusammengestellt. Bis heute wird es von Brahmanen gesungen und vorgetragen. Brahmanen tragen weiterhin vor, was vorgetragen wurde, und lehren, was gelehrt wurde.
‘tyāhaṁ mante adhiyāmi sācariyako’ti, tāvatā tvaṁ bhavissasi isi vā isitthāya vā paṭipannoti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
isitthāya → isittāya (bj, sya-all, pts) | ti → Scmt omit ti. (pts note) | sācariyakoti → sācariyako (th) | isitthāya → isitāya (th) | sācariyakoti → sācariyako ti (pts) | paṭipannoti netaṁ → paṭipanno ti n etaṁ (pts)
Da du ihre Hymnen in deiner eigenen Tradition auswendig gelernt hast, könntest du denken, das machte dich zu einem Seher oder zu einem, der auf dem Weg ist, ein Seher zu werden. Aber das ist nicht möglich.

Taṁ kiṁ maññasi, ambaṭṭha,
kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt) | kiṁ → kim (pts)
Was denkst du, Ambaṭṭha?
kinti te sutaṁ brāhmaṇānaṁ vuddhānaṁ mahallakānaṁ ācariyapācariyānaṁ bhāsamānānaṁ—
vuddhānaṁ → vuḍḍhānaṁ (sya-all) | ācariyapācariyānaṁ → ācariya-pācariyānaṁ (pts)
Nach dem, was du von älteren und ehrwürdigen Brahmanen gehört hast, den Lehrmeistern der Lehrmeister:
ye te ahesuṁ brāhmaṇānaṁ pubbakā isayo mantānaṁ kattāro mantānaṁ pavattāro, yesamidaṁ etarahi brāhmaṇā porāṇaṁ mantapadaṁ gītaṁ pavuttaṁ samihitaṁ, tadanugāyanti tadanubhāsanti bhāsitamanubhāsanti vācitamanuvācenti, seyyathidaṁ—aṭṭhako vāmako vāmadevo vessāmitto yamataggi aṅgīraso bhāradvājo vāseṭṭho kassapo bhagu,
samihitaṁ → samūhitaṁ (bj) | aṭṭhako → aṭṭako (bj) | yamataggi → yamataggī (sya-all) | aṅgīraso → aṅgiraso (pts) | porāṇaṁ mantapadaṁ → porāṇamantapadaṁ (th) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th) | yesamidaṁ → yesaṁ idaṁ (pts) | mantapadaṁ → manta-padaṁ (pts) | tadanugāyanti tadanubhāsanti bhāsitamanubhāsanti vācitamanuvācenti seyyathidaṁ → tad anugāyanti tad anubhāsanti bhāsitaṁ anubhāsanti vācitaṁ anuvācenti seyyathīdaṁ (pts)
Vergnügten sich diese alten brahmanischen Seher,
evaṁ su te sunhātā suvilittā kappitakesamassū āmukkamaṇikuṇḍalābharaṇā odātavatthavasanā pañcahi kāmaguṇehi samappitā samaṅgībhūtā paricārenti, seyyathāpi tvaṁ etarahi sācariyako”ti?
āmukkamaṇikuṇḍalābharaṇā → āmuttamaṇikuṇḍalābharaṇā (bj); āmuttamālābharaṇā (sya-all, pts) | samaṅgībhūtā → samaṅgibhūtā (sya-all, pts) | sunhātā → sunahātā (pts) | āmukkamaṇikuṇḍalābharaṇā → āmuttamālābharaṇā (cck: sī. syā. pī.) | sunahātā → Bp nhātā; Sc evaṁ tesu bhoto. (pts note) | āmutta-mālābharaṇā → Bp maṇi-kuṇḍalābharanā; Sc amutta-mālā. (pts note) | sācariyakoti → sācariyako ti (bjt, pts) | kappitakesamassū āmukkamaṇikuṇḍalābharaṇā odātavatthavasanā → kappita-kesa-massū āmutta-mālābharaṇā odāta-vattha-vasanā (pts) | samaṅgībhūtā → samaṅgi-bhūtā (pts) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)
versorgt und ausgestattet mit den fünf Sinnesreizen, nachdem sie schön gebadet und geölt waren, Haar und Bart frisiert hatten und mit Juwelen, Ohrringen und Armbändern geschmückt und in Weiß gekleidet waren, wie du es heute in deiner Tradition tust?“

“No hidaṁ, bho gotama”.
hidaṁ → h idaṁ (pts)
„Nein, werter Gotama.“

“ …pe… Evaṁ su te sālīnaṁ odanaṁ sucimaṁsūpasecanaṁ vicitakāḷakaṁ anekasūpaṁ anekabyañjanaṁ paribhuñjanti, seyyathāpi tvaṁ etarahi sācariyako”ti?
vicitakāḷakaṁ → vicitakālakaṁ (bj) | sucimaṁsūpasecanaṁ vicitakāḷakaṁ → vicittakāḷakaṁ (sya-all) | sucimaṁsūpasecanaṁ → (pts) | odanaṁ → Bp inserts bhucimaṁsupabhecanaṁ. (pts note) | sācariyakoti → sācariyako ti (bjt, pts) | sucimaṁsūpasecanaṁ vicitakāḷakaṁ → vicita-kāḷakaṁ (pts) | anekabyañjanaṁ → aneka-byañjanaṁ (pts) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)
„Aßen sie feinen gekochten Reis, mit reinem Fleisch garniert, aus dem die dunklen Körner ausgelesen waren und der mit vielen Suppen und Soßen angerichtet war, wie du es heute in deiner Tradition tust?“

“No hidaṁ, bho gotama”.
hidaṁ → h idaṁ (pts)
„Nein, werter Gotama.“

“ …pe… Evaṁ su te veṭhakanatapassāhi nārīhi paricārenti, seyyathāpi tvaṁ etarahi sācariyako”ti?
veṭhakanatapassāhi → veṭhanakapassāhi (bj) | sācariyakoti → sācariyako ti (bjt, pts) | veṭhakanatapassāhi → veṭṭhakanatapassāhi (th) | veṭhakanatapassāhi → veṭhaka-nata-passāhi (pts) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)
„Vergnügten sie sich mit Mädchen, die mit Stringtangas bekleidet waren, die ihre Rundungen sehen ließen, wie du es heute in deiner Tradition tust?“

“No hidaṁ, bho gotama”.
hidaṁ → h idaṁ (pts)
„Nein, werter Gotama.“

“ …pe… Evaṁ su te kuttavālehi vaḷavārathehi dīghāhi patodalaṭṭhīhi vāhane vitudentā vipariyāyanti, seyyathāpi tvaṁ etarahi sācariyako”ti?
vitudentā vipariyāyanti → vitudantā vicarissanti (sya-all) | vaḷavārathehi → vaḷavāratheni (pts) | vitudentā vipariyāyanti seyyathāpi → vitudantā vicaranti seyyathā pi (pts) | patoda-laṭṭhīhi → St patodayaṭṭhāhi- (pts note) | vicaranti → -6 Bp vitudentā. (pts note) | sācariyakoti → sācariyako ti (bjt, pts) | kuttavālehi vaḷavārathehi → kutta-vālehi vaḷavā-ratheni (pts)
„Fuhren sie in Wagen herum, die von Stuten mit geflochtenen Mähnen gezogen wurden, die sie mit langen Peitschen vorwärts peitschten und schlugen, wie du es heute in deiner Tradition tust?“

“No hidaṁ, bho gotama”.
hidaṁ → h idaṁ (pts)
„Nein, werter Gotama.“

“ …pe… Evaṁ su te ukkiṇṇaparikhāsu okkhittapalighāsu nagarūpakārikāsu dīghāsivudhehi purisehi rakkhāpenti, seyyathāpi tvaṁ etarahi sācariyako”ti?
dīghāsivudhehi → dīghāsibaddhehi (bj, sya-all, pts1ed) | rakkhāpenti → rakkhāpeti (bj) | ukkiṇṇaparikhāsu okkhittapalighāsu → ukkiṇṇaparikkhāsu ukkhittapalighāsu (sya-all) | dīghāsivudhehi → dīghāsibaddhehi (pts) | dīghāsivudhehi → dīghāsibaddhehi (cck: syā. pī.) | ukkiṇṇa-parikhāsu → Sd parikāsu; Bp paridāsu. (pts note) | okkhitta-palighāsu → Sd phalighāsu. (pts note) | dīghāsi-baddhehi → Bp vudhehi. (pts note) | sācariyakoti → sācariyako ti (bjt, pts) | ukkiṇṇaparikhāsu okkhittapalighāsu → ukkiṇṇa-parikhāsu okkhitta-palighāsu (pts) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)
„Hatten sie Männer mit langen Schwertern, die sie in Festungen bewachten, um die Gräben ausgehoben und Schranken befestigt waren, wie du es heute in deiner Tradition tust?“

“No hidaṁ, bho gotama”.
hidaṁ → h idaṁ (pts)
„Nein, werter Gotama.“

“Iti kho, ambaṭṭha, neva tvaṁ isi na isitthāya paṭipanno sācariyako.
isitthāya → isittāya (bj); pana isitāya (sya-all, pts) | neva → n eva (pts) | isitthāya → pana isittāya (pts)
„Ambaṭṭha, so bist du also in deiner eigenen Tradition weder ein Seher noch jemand, der auf dem Weg ist, ein Seher zu werden.
Yassa kho pana, ambaṭṭha, mayi kaṅkhā vā vimati vā so maṁ pañhena, ahaṁ veyyākaraṇena sodhissāmī”ti.
sodhissāmīti → sobhissāmīti (pts) | Yassa → Scm yassa vā. (pts note) | sobhissāmīti → Bp sovissāmīti; Sc sossāmīti; Sdt soladdhissāmīti; Sm sobhissāmīti. (pts note)
Wer über mich irgendeinen Zweifel oder eine Unsicherheit hat, der frage mich, und ich werde mit meiner Antwort seine Zweifel klären.“

7. Dvelakkhaṇādassana7. Die zwei Kennzeichen sehen

Atha kho bhagavā vihārā nikkhamma caṅkamaṁ abbhuṭṭhāsi.
atha kho → athakho (th)
Dann kam der Buddha aus seiner Hütte und begann, achtsam auf und ab zu gehen,
Ambaṭṭhopi māṇavo vihārā nikkhamma caṅkamaṁ abbhuṭṭhāsi.
ambaṭṭhopi → ambaṭṭho pi (pts)
und Ambaṭṭha tat desgleichen.
Atha kho ambaṭṭho māṇavo bhagavantaṁ caṅkamantaṁ anucaṅkamamāno bhagavato kāye dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇāni samannesi.
bhagavato → (bj) | atha kho → athakho (th) | samannesi → sammannesi (th) | dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇāni samannesi → dvattiṁsa mahāpurisa-lakkhaṇāni sammannesi (pts)
Und während er neben dem Buddha herging, untersuchte Ambaṭṭha dessen Körper nach den zweiunddreißig Kennzeichen eines großen Mannes.
Addasā kho ambaṭṭho māṇavo bhagavato kāye dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇāni yebhuyyena ṭhapetvā dve.
addasā → addasa (bj) | dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇāni → dvattiṁsa mahāpurisa-lakkhaṇāni (pts)
Er sah sie alle, mit Ausnahme von zweien,
Dvīsu mahāpurisalakkhaṇesu kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati—
mahāpurisalakkhaṇesu → mahāpurisa-lakkhaṇesu (pts)
über die er im Zweifel war:
kosohite ca vatthaguyhe pahūtajivhatāya ca.
vatthaguyhe → kośāvahita vastuguhya (bj: mahāyānikādīnaṁ ganthesu) | vatthaguyhe pahūtajivhatāya → vattha-guyhe pahūta-jivhatāya (pts)
ob das Geschlechtsteil von einer Vorhaut bedeckt war und die Länge der Zunge.

Atha kho bhagavato etadahosi:
atha kho → athakho (th) | etadahosi → etad ahosi (pts)
Da kam dem Buddha in den Sinn:
“passati kho me ayaṁ ambaṭṭho māṇavo dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇāni yebhuyyena ṭhapetvā dve.
dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇāni → dvattiṁsa mahāpurisa-lakkhaṇāni (pts)
„Dieser Vedenstudent Ambaṭṭha sieht alle Kennzeichen mit Ausnahme von zweien,
Dvīsu mahāpurisalakkhaṇesu kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati—
mahāpurisalakkhaṇesu → mahāpurisalakkhaṇesu ambaṭṭho (sya-all) | mahāpurisalakkhaṇesu → mahāpurisa-lakkhaṇesu (pts)
über die er im Zweifel ist:
kosohite ca vatthaguyhe pahūtajivhatāya cā”ti.
vatthaguyhe pahūtajivhatāya → vattha-guyhe pahūta-jivhatāya (pts)
ob das Geschlechtsteil von einer Vorhaut bedeckt ist und die Länge der Zunge.“
Atha kho bhagavā tathārūpaṁ iddhābhisaṅkhāraṁ abhisaṅkhāsi. Yathā addasa ambaṭṭho māṇavo bhagavato kosohitaṁ vatthaguyhaṁ.
abhisaṅkhāsi → abhisaṅkhāresi (sya-all) | kosohitaṁ vatthaguyhaṁ atha kho → kosohitavatthaguyhaṁ athakho (sya-all) | iddhābhisaṅkhāraṁ abhisaṅkhāsi → iddhābhisaṁkhāraṁ abhisaṁkhāsi (pts) | vatthaguyhaṁ → vattha-guyhaṁ (pts)
Darauf setzte der Buddha seine übersinnliche Kraft ein und veranlasste, dass Ambaṭṭha sah, wie sein Geschlechtsteil von einer Vorhaut bedeckt war.
Atha kho bhagavā jivhaṁ ninnāmetvā ubhopi kaṇṇasotāni anumasi paṭimasi, ubhopi nāsikasotāni anumasi paṭimasi, kevalampi nalāṭamaṇḍalaṁ jivhāya chādesi.
paṭimasi → parimasi (bj) | nāsikasotāni → nāsikāsotāni (bj) | nalāṭamaṇḍalaṁ → naḷāṭamaṇḍalaṁ (bj) | chādesi → Bp paṭicchādesi (and so in 19). (pts note) | atha kho → athakho (th) | ubhopi kaṇṇasotāni → ubho pi kaṇṇa-sotāni (pts) | ubhopi nāsikasotāni → ubho pi nāsika-sotāni (pts) | kevalampi → kevalam pi (pts)
Und er streckte seine Zunge heraus und strich damit vor und zurück über die Ohr- und Nasenlöcher und bedeckte seine gesamte Stirn mit seiner Zunge.

Atha kho ambaṭṭhassa māṇavassa etadahosi:
atha kho → athakho (th) | etadahosi → etad (pts)
Da dachte Ambaṭṭha:
“samannāgato kho samaṇo gotamo dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇehi paripuṇṇehi, no aparipuṇṇehī”ti.
+ → ahosi (pts) | dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇehi → dvattiṁsa mahāpurisalakkhaṇehi (pts)
„Der Asket Gotama besitzt die zweiunddreißig Kennzeichen vollständig, es fehlt keins.“

Bhagavantaṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
Er sagte zum Buddha:
“handa ca dāni mayaṁ, bho gotama, gacchāma, bahukiccā mayaṁ bahukaraṇīyā”ti.
bahukaraṇīyāti yassadāni → bahukaraṇīyā ti yassā dāni (pts) | ca dāni → cadāni (bjt, th) | bahukiccā → bahu-kiccā (pts) | bahukaraṇīyāti → bahu-karaṇīyā ti (pts)
„Nun, werter, jetzt muss ich gehen. Ich habe viele Pflichten und Verantwortlichkeiten.“

“Yassadāni tvaṁ, ambaṭṭha, kālaṁ maññasī”ti.
yassadāni → yassā dāni (pts)
„Bitte, Ambaṭṭha, geh nach deinem Belieben.“
Atha kho ambaṭṭho māṇavo vaḷavārathamāruyha pakkāmi.
atha kho → athakho (th) | vaḷavārathamāruyha → vaḷavā-rathaṁ āruyha (pts)
Da bestieg Ambaṭṭha seinen von Stuten gezogenen Wagen und fuhr ab.

Tena kho pana samayena brāhmaṇo pokkharasāti ukkaṭṭhāya nikkhamitvā mahatā brāhmaṇagaṇena saddhiṁ sake ārāme nisinno hoti ambaṭṭhaṁyeva māṇavaṁ paṭimānento.
pokkharasāti → pokkharasādī (bj); pokkharasādi (pts) | ukkaṭṭhāya → uṭṭhāya (sya-all) | paṭimānento atha kho → patimānento athakho (sya-all) | paṭimānento → patimānento (pts) | ambaṭṭhaṁyeva → ambaṭṭhaṁ yeva (bjt, pts) | brāhmaṇagaṇena → brāhmaṇa-gaṇena (pts)
Nun war zu dieser Zeit der Brahmane Pokkharasāti mit einer großen Gruppe von Brahmanen aus Ukkaṭṭhā herausgekommen und saß in seinem eigenen Park, wo er eben auf Ambaṭṭha wartete.
Atha kho ambaṭṭho māṇavo yena sako ārāmo tena pāyāsi.
atha kho → athakho (th)
Da fuhr Ambaṭṭha in den Park ein.
Yāvatikā yānassa bhūmi, yānena gantvā yānā paccorohitvā pattikova yena brāhmaṇo pokkharasāti tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā brāhmaṇaṁ pokkharasātiṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho ambaṭṭhaṁ māṇavaṁ brāhmaṇo pokkharasāti etadavoca:
pokkharasāti → pokkharasādī (bj) | pokkharasātiṁ → pokkharasādiṁ (bj, pts) | pokkharasāti tenupasaṅkami → pokkharasādi ten upasaṁkami (pts) | pokkharasāti etadavoca → pokkharasādi etad avoca (pts) | pattikova → pattiko va (th, pts) | pokkharasāti tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → pokkharasādi ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)
Er fuhr mit der Kutsche, soweit es das Gelände erlaubte, stieg dann ab und begab sich zu Fuß zum Brahmanen Pokkharasāti. Er verbeugte sich und setzte sich zur Seite hin, und Pokkharasāti sagte zu ihm:

“kacci, tāta ambaṭṭha, addasa taṁ bhavantaṁ gotaman”ti?
gotamanti → gotaman ti (pts)
„Ich hoffe, lieber Ambaṭṭha, du hast den werten Gotama gesehen?“

“Addasāma kho mayaṁ, bho, taṁ bhavantaṁ gotaman”ti.
gotamanti → gotaman ti (pts)
„Ich sah ihn, werter Herr.“

“Kacci, tāta ambaṭṭha, taṁ bhavantaṁ gotamaṁ tathā santaṁyeva saddo abbhuggato no aññathā;
santaṁyeva → santo yeva (bj) | tathā santaṁyeva → tathāsantaṁyeva (th) | tathā santaṁyeva → tathāsantaṁ yeva (pts)
„Nun, wird er seinem Ruf gerecht oder nicht?“
kacci pana so bhavaṁ gotamo tādiso no aññādiso”ti?
aññādiso → Sc aññathādiso. (pts note) | + → bho (bjt, th) | aññādisoti → aññādiso ti (bjt, pts)

“Tathā santaṁyeva, bho, taṁ bhavantaṁ gotamaṁ saddo abbhuggato no aññathā, tādisova so bhavaṁ gotamo no aññādiso.
santaṁyeva → santo yeva (bj) | saddo → tathāsaddo (sya-all) | tādisova → tādiso va bho (sya-all); tādiso ca bho (pts) | gotamaṁ → gotamaṁ tathā (pts) | aññādiso → Bp aññatādiso. (pts note) | tathā santaṁyeva → tathāsantaṁyeva (th) | tathā santaṁyeva → tathā-santaṁ yeva (pts)
„Er wird seinem Ruf gerecht, werter Herr.
Samannāgato ca so bhavaṁ gotamo dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇehi paripuṇṇehi no aparipuṇṇehī”ti.
ca → va bho (sya-all) | dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇehi → dvattiṁsa mahāpurisa-lakkhaṇehi (pts)
Der werte Gotama besitzt die zweiunddreißig Kennzeichen vollständig, es fehlt keins.“

“Ahu pana te, tāta ambaṭṭha, samaṇena gotamena saddhiṁ kocideva kathāsallāpo”ti?
kathāsallāpoti → kathāsallāpo ti (bjt) | kocideva kathāsallāpoti → kocid eva kathā-sallāpo ti (pts)
„Und hattest du eine Unterhaltung mit ihm?“

“Ahu kho me, bho, samaṇena gotamena saddhiṁ kocideva kathāsallāpo”ti.
me → yeva (bj) | kho → (pts) | kathāsallāpoti → kathāsallāpo ti (bjt) | kocideva kathāsallāpoti → kocid eva kathā-sallāpo ti (pts)
„Das hatte ich.“

“Yathā kathaṁ pana te, tāta ambaṭṭha, ahu samaṇena gotamena saddhiṁ kocideva kathāsallāpo”ti?
yathā kathaṁ → yathākathaṁ (bjt, th) | kathāsallāpoti → kathāsallāpo ti (bjt) | kocideva kathāsallāpoti → kocid eva kathā-sallāpo ti (pts)
„Und welche Art von Unterhaltung hattest du mit ihm?“
Atha kho ambaṭṭho māṇavo yāvatako ahosi bhagavatā saddhiṁ kathāsallāpo, taṁ sabbaṁ brāhmaṇassa pokkharasātissa ārocesi.
yāvatako → yāvatiko (mr) | pokkharasātissa → pokkharasādissa (bj, pts) | yāvatako → yāvatiko (cck: ka. pī.) | sabbaṁ → Scmt omit taṁ (but not in 17). (pts note) | atha kho → athakho (th) | kathāsallāpo → kathā-sallāpo (pts)
Und Ambaṭṭha berichtete Pokkharasāti alles, was sie gesprochen hatten.

Evaṁ vutte, brāhmaṇo pokkharasāti ambaṭṭhaṁ māṇavaṁ etadavoca:
pokkharasāti → pokkharasādī (bj); pokkharasādi (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
Da sagte Pokkharasāti zu Ambaṭṭha:
“aho vata re amhākaṁ, paṇḍitaka, aho vata re amhākaṁ, bahussutaka, aho vata re amhākaṁ, tevijjaka, evarūpena kira, bho, puriso atthacarakena kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjeyya.
tevijjaka → tevijjakā (mr) | upapajjeyya yadeva → uppajjeyya yad eva (pts) | paṇḍitaka → paṇḍitakā (cck note) | bahussutaka → bahussutakā (cck note) | tevijjaka → tevijjakā (cck note) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | paraṁ → param (pts)
„Oh unser verdammter Schlaumeier, unser falscher gelehrter Mann, der vorgibt, in den drei Veden bewandert zu sein! Ein Mann, der sich so benimmt, sollte, wenn sein Körper auseinanderbricht, nach dem Tod, an einem verlorenen Ort wiedergeboren werden, einem schlechten Ort, in der Unterwelt, der Hölle.
Yadeva kho tvaṁ, ambaṭṭha, taṁ bhavantaṁ gotamaṁ evaṁ āsajja āsajja avacāsi, atha kho so bhavaṁ gotamo amhepi evaṁ upaneyya upaneyya avaca.
atha kho so → athakho (sya-all) | amhepi → amhehi (sya-all); amhehi pi (pts) | upaneyya upaneyya → upaneyyaṁ upaneyyaṁ (sya-all); upanīyya upanīyya (pts) | Yad → Scd yāvad. (pts note) | amhehi → Scm aggamhehi. (pts note) | upanīyya → Sd Bp upaneyya ( comp. A. iii. 60. 7; M. i. 251). (pts note) | yadeva → yad eva (pts)
Bloß weil du den werten Gotama wiederholt so angegriffen hast, brachte er fortwährend Anklagen gegen uns vor!“
Aho vata re amhākaṁ, paṇḍitaka, aho vata re amhākaṁ, bahussutaka, aho vata re amhākaṁ, tevijjaka, evarūpena kira, bho, puriso atthacarakena kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjeyyā”ti, kupito anattamano ambaṭṭhaṁ māṇavaṁ padasāyeva pavattesi.
kupito → so kupito (pts1ed) | upapajjeyyāti → uppajjeyyāti so (pts) | kupito → so kupito (cck: pī.) | tevijjaka → Sd Bp -kā . . . -kā . . . -kā (twice). (pts note) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | padasāyeva → padasā yeva (bjt, pts) | paraṁ → param (pts) | duggatiṁ → duggatim (pts)
Zornig und aufgebracht versetzte er Ambaṭṭha einen Fußtritt, dass er fortflog,
Icchati ca tāvadeva bhagavantaṁ dassanāya upasaṅkamituṁ.
tāvadeva → tāvad eva (pts) | upasaṅkamituṁ → upasaṁkamituṁ (pts)
und wollte auf der Stelle hingehen, um den Buddha zu sehen.

8. Pokkharasātibuddhūpasaṅkamana8. Pokkharasāti besucht den Buddha

Atha kho te brāhmaṇā brāhmaṇaṁ pokkharasātiṁ etadavocuṁ:
pokkharasātiṁ → pokkharasādiṁ (bj) | pokkharasātiṁ etadavocuṁ → pokkharasādiṁ etad avocuṁ (pts) | atha kho → athakho (th)
Da sagten diese Brahmanen zu Pokkharasāti:
“ativikālo kho, bho, ajja samaṇaṁ gotamaṁ dassanāya upasaṅkamituṁ.
dassanāya → Sd Bp omit. (pts note) | upasaṅkamituṁ → upasaṁkamituṁ (pts)
„Es ist viel zu spät, um den Asketen Gotama heute zu besuchen.
Svedāni bhavaṁ pokkharasāti samaṇaṁ gotamaṁ dassanāya upasaṅkamissatī”ti.
Svedāni → dāni sve (mr) | pokkharasāti → pokkharasātī (bj); pokkharasādi (pts) | Svedāni → dāni sve (cck: sī. ka.) | sve → Sd Bp sve ca. (pts note) | dassanāya → Sd Bp dassanaṁ. (pts note) | svedāni → sve dāni (pts) | upasaṅkamissatīti → upasaṁkamissatīti (pts)
Du kannst ihn morgen besuchen.“

Atha kho brāhmaṇo pokkharasāti sake nivesane paṇītaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyādāpetvā yāne āropetvā ukkāsu dhāriyamānāsu ukkaṭṭhāya niyyāsi, yena icchānaṅgalavanasaṇḍo tena pāyāsi.
pokkharasāti → pokkharasādī (bj); pokkharasādi (pts) | yāne → yānesu (bj) | atha → evaṁ (pts) | khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyādāpetvā yāne → khādaniyaṁ bhojaniyaṁ paṭiyādetvā yānesu (pts) | dhāriyamānāsu → dhārīyamānāsu (pts) | icchānaṅgalavanasaṇḍo → icchānaṅkalavanasaṇḍo (pts) | Evaṁ → Sd Bp evaṁ atha. (pts note) | paṭiyādetvā → Bp paṭiyādāpetvā. (pts note) | atha kho → athakho (th) | icchānaṅgalavanasaṇḍo → icchānaṅkala-vana-saṇḍo (pts)
Da ließ Pokkharasāti in seiner eigenen Wohnung vorzügliche frische und gekochte Speisen zubereiten. Dann bestieg er eine Kutsche und brach mit Dienern, die Fackeln trugen, von Ukkaṭṭhā auf zu dem Wald bei Icchānaṅgala.
Yāvatikā yānassa bhūmi yānena gantvā, yānā paccorohitvā pattikova yena bhagavā tenupasaṅkami. upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi, sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho brāhmaṇo pokkharasāti bhagavantaṁ etadavoca:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | pokkharasāti → pokkharasādī (bj); pokkharasādi (pts) | etadavoca āgamā nu khvidha → etad avoca āgama nuvidha (pts) | pattikova → pattiko va (th, pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)
Er fuhr mit der Kutsche, soweit es das Gelände erlaubte, stieg dann ab und betrat zu Fuß das Kloster. Er ging zum Buddha und tauschte Willkommensgrüße mit ihm aus. Nach der Begrüßung und dem Austausch von Höflichkeiten setzte er sich zur Seite hin und sagte zum Buddha:
“āgamā nu khvidha, bho gotama, amhākaṁ antevāsī ambaṭṭho māṇavo”ti?
te → tedha (sya-all); te idha (pts1ed) | āgamā nu khvidha → āgamānukhavidha (bj) | khvidha → kho idha (cck) | Āgama → Bp agamā (see ii. 12). (pts note) | nuvidha → Bp nu khvidha. (pts note) | māṇavoti → māṇavo ti (bjt, pts) | āgamā nu khvidha → āgama nuvidha (pts)
„Werter Gotama, ist mein Zögling, der Vedenstudent Ambaṭṭha, hierhergekommen?“

“Āgamā kho te, brāhmaṇa, antevāsī ambaṭṭho māṇavo”ti.
te → tedha (sya-all); te idha (pts) | te → tedha (cck: syā.); te idha (cck: pī.) | idha → Sm kho te'dha; Sc te kho idha; Bp agamā te b-. (pts note) | māṇavoti → māṇavo ti (pts)
„Ja, Brahmane, er ist gekommen.“

“Ahu pana te, bho gotama, ambaṭṭhena māṇavena saddhiṁ kocideva kathāsallāpo”ti?
kocideva kathāsallāpoti → koci kathāsallāpo ti (pts) | koci → So all MSS. here only; Bp koci also in the next two speeches. (pts note) | kocideva kathāsallāpoti → koci kathā-sallāpo ti (pts)
„Und hattest du eine Unterhaltung mit ihm?“

“Ahu kho me, brāhmaṇa, ambaṭṭhena māṇavena saddhiṁ kocideva kathāsallāpo”ti.
kocideva kathāsallāpoti → kocid eva kathā-sallāpo ti (pts)
„Das hatte ich.“

“Yathākathaṁ pana te, bho gotama, ahu ambaṭṭhena māṇavena saddhiṁ kocideva kathāsallāpo”ti?
kathāsallāpoti → kathāsallāpo ti (bjt) | yathākathaṁ → yathā kathaṁ (pts) | kocideva kathāsallāpoti → kocid eva kathā-sallāpo ti (pts)
„Und welche Art von Unterhaltung hattest du mit ihm?“
Atha kho bhagavā yāvatako ahosi ambaṭṭhena māṇavena saddhiṁ kathāsallāpo, taṁ sabbaṁ brāhmaṇassa pokkharasātissa ārocesi.
yāvatako → yāvatiko (bj, pts) | pokkharasātissa → pokkharasādissa (bj) | atha kho → athakho (th) | kathāsallāpo → kathā-sallāpo (pts)
Und der Buddha berichtete Pokkharasāti alles, was sie gesprochen hatten.

Evaṁ vutte, brāhmaṇo pokkharasāti bhagavantaṁ etadavoca:
pokkharasāti → pokkharasādī (bj) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantametadavoca (th) | etadavoca → etad avoca (pts)
Da sagte Pokkharasāti zum Buddha:
“bālo, bho gotama, ambaṭṭho māṇavo, khamatu bhavaṁ gotamo ambaṭṭhassa māṇavassā”ti.
khamatu → khamataṁ (pts) | Khamataṁ → Bp khamatu. (pts note)
„Ambaṭṭha ist ein Tor, werter Gotama. Bitte verzeih ihm.“

“Sukhī hotu, brāhmaṇa, ambaṭṭho māṇavo”ti.
brāhmaṇa → Sd Bp brāhmaṇo. (pts note) | māṇavoti → māṇavo ti (pts)
„Dass der Vedenstudent Ambaṭṭha glücklich sei, Brahmane.“

Atha kho brāhmaṇo pokkharasāti bhagavato kāye dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇāni samannesi.
pokkharasāti → pokkharasādī (bj); pokkharasādi (pts) | atha kho → athakho (th) | samannesi → sammannesi (th) | dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇāni samannesi → dvattiṁsa mahāpurisa-lakkhaṇāni sammannesi (pts)
Dann untersuchte Pokkharasāti den Körper des Buddha nach den zweiunddreißig Kennzeichen eines großen Mannes.
Addasā kho brāhmaṇo pokkharasāti bhagavato kāye dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇāni yebhuyyena ṭhapetvā dve.
pokkharasāti → pokkharasādī (bj); pokkharasādi (pts) | dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇāni → dvattiṁsa mahāpurisa-lakkhaṇāni (pts)
Er sah sie alle, mit Ausnahme von zweien,
Dvīsu mahāpurisalakkhaṇesu kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati—
mahāpurisalakkhaṇesu → mahāpurisa-lakkhaṇesu (pts)
über die er im Zweifel war:
kosohite ca vatthaguyhe pahūtajivhatāya ca.
vatthaguyhe pahūtajivhatāya → vattha-guyhe pahūta-jivhatāya (pts)
ob das Geschlechtsteil von einer Vorhaut bedeckt war und die Länge der Zunge.

Atha kho bhagavato etadahosi:
atha kho → athakho (th) | etadahosi → etad ahosi (pts)
Da kam dem Buddha in den Sinn:
“passati kho me ayaṁ brāhmaṇo pokkharasāti dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇāni yebhuyyena ṭhapetvā dve.
pokkharasāti → pokkharasādī (bj) | pokkharasāti dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇāni → pokkharasādi dvattiṁsa mahāpurisalakkhaṇāni (pts)
„Pokkharasāti sieht alle Kennzeichen mit Ausnahme von zweien,
Dvīsu mahāpurisalakkhaṇesu kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati—über die er im Zweifel ist: kosohite ca vatthaguyhe pahūtajivhatāya cā”ti.
vatthaguyhe pahūtajivhatāya → vattha-guyhe pahūta-jivhatāya (pts)
ob das Geschlechtsteil von einer Vorhaut bedeckt ist und die Länge der Zunge.“
Atha kho bhagavā tathārūpaṁ iddhābhisaṅkhāraṁ abhisaṅkhāsi yathā addasa brāhmaṇo pokkharasāti bhagavato kosohitaṁ vatthaguyhaṁ.
pokkharasāti → pokkharasādī (bj); pokkharasādi (pts) | abhisaṅkhāsi → abhisaṅkhāresi (sya-all) | atha kho → athakho (th) | iddhābhisaṅkhāraṁ abhisaṅkhāsi → iddhābhisaṁkhāraṁ abhisaṁkhāsi (pts) | vatthaguyhaṁ → vattha-guyhaṁ (pts)
Darauf setzte der Buddha seine übersinnliche Kraft ein und veranlasste, dass Pokkharasāti sah, wie sein Geschlechtsteil von einer Vorhaut bedeckt war.
Atha kho bhagavā jivhaṁ ninnāmetvā ubhopi kaṇṇasotāni anumasi paṭimasi, ubhopi nāsikasotāni anumasi paṭimasi, kevalampi nalāṭamaṇḍalaṁ jivhāya chādesi.
nāsikasotāni → nāsikāsotāni (bj) | nalāṭamaṇḍalaṁ → naḷāṭamaṇḍalaṁ (bj) | atha kho → athakho (th) | ubhopi kaṇṇasotāni → ubho pi kaṇṇa-sotāni (pts) | ubhopi nāsikasotāni → ubho pi nāsika-sotāni (pts) | kevalampi nalāṭamaṇḍalaṁ → kevalam pi nalāṭa-maṇḍalaṁ (pts)
Und er streckte seine Zunge heraus und strich damit vor und zurück über die Ohr- und Nasenlöcher und bedeckte seine gesamte Stirn mit seiner Zunge.

Atha kho brāhmaṇassa pokkharasātissa etadahosi:
pokkharasātissa → pokkharasādissa (bj) | pokkharasātissa etadahosi → pokkharasādissa etad ahosi (pts) | atha kho → athakho (th)
Pokkharasāti dachte:
“samannāgato kho samaṇo gotamo dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇehi paripuṇṇehi no aparipuṇṇehī”ti.
kho → bho (pts) | dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇehi → dvattiṁsa mahāpurisalakkhaṇehi (pts)
„Der Asket Gotama besitzt die zweiunddreißig Kennzeichen vollständig, es fehlt keins.“

Bhagavantaṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
Er sagte zum Buddha:
“adhivāsetu me bhavaṁ gotamo ajjatanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti.
me → (sya-all) | bhikkhusaṅghenāti → bhikkhusaṁghenāti (ms2005) | bhikkhusaṅghenāti → bhikkhu-saṁghenāti (pts)
„Der werte Gotama wolle bitte zusammen mit dem Saṅgha der Mönche und Nonnen die heutige Mahlzeit von mir annehmen.“
Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.
tuṇhībhāvena → tuṇhī-bhāvena (pts)
Der Buddha schwieg zum Zeichen der Zustimmung.

Atha kho brāhmaṇo pokkharasāti bhagavato adhivāsanaṁ viditvā bhagavato kālaṁ ārocesi:
pokkharasāti → pokkharasādī (bj); pokkharasādi (pts) | atha kho → athakho (th)
Und als Pokkharasāti die Zustimmung des Buddha erkannt hatte, benachrichtigte er ihn über die Zeit:
“kālo, bho gotama, niṭṭhitaṁ bhattan”ti.
bhattanti → bhattan ti (pts)
„Es ist Zeit, werter Gotama, das Essen ist fertig.“
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya saddhiṁ bhikkhusaṅghena yena brāhmaṇassa pokkharasātissa nivesanaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.
pubbaṇhasamayaṁ → pubbanhasamayaṁ (bj) | pokkharasātissa nivesanaṁ → pokkharasādissa parivesanā (bj) | pokkharasātissa nivesanaṁ tenupasaṅkami → pokkharasādissa parivesanā ten upasaṁkami (pts) | atha kho → athakho (th) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005) | pubbaṇhasamayaṁ → pubbaṇha-samayaṁ (pts) | pattacīvaramādāya → patta-cīvaraṁ ādāya (pts) | bhikkhusaṅghena → bhikkhu-saṁghena (pts) | pokkharasātissa nivesanaṁ tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → pokkharasādissa parivesanā ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)
Da kleidete der Buddha sich am Morgen an, nahm Schale und Robe, ging zusammen mit dem Saṅgha der Mönche und Nonnen zu Pokkharasāti Haus und setzte sich auf den ausgebreiteten Sitz.
Atha kho brāhmaṇo pokkharasāti bhagavantaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappesi sampavāresi, māṇavakāpi bhikkhusaṅghaṁ.
pokkharasāti → pokkharasātī (bj); pokkharasādi (pts) | māṇavakāpi → māṇavakā ca (sya-all, pts) | atha kho → athakho (th) | bhikkhusaṅghaṁ → bhikkhusaṁghaṁ (ms2005) | māṇavakāpi bhikkhusaṅghaṁ → māṇavakā ca bhikkhu-saṁghaṁ (pts)
Und Pokkharasāti bewirtete und bediente den Buddha eigenhändig mit vorzüglichen frischen und gekochten Speisen, während seine jungen Vedenstudenten den Saṅgha bewirteten.
Atha kho brāhmaṇo pokkharasāti bhagavantaṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ aññataraṁ nīcaṁ āsanaṁ gahetvā ekamantaṁ nisīdi.
pokkharasāti → pokkharasātī (bj); pokkharasādi (pts) | atha kho → athakho (th) | onītapattapāṇiṁ → onīta-patta-pāṇiṁ (pts)
Als der Buddha gegessen und Hand und Schale gewaschen hatte, nahm Pokkharasāti einen niedrigen Sitz und setzte sich zur Seite hin.

Ekamantaṁ nisinnassa kho brāhmaṇassa pokkharasātissa bhagavā anupubbiṁ kathaṁ kathesi, seyyathidaṁ—
pokkharasātissa → pokkharasādissa (bj, pts) | anupubbiṁ kathaṁ → ānupubbikathaṁ (bj, pts); anupubbīkathaṁ (sya-all) | ānupubbikathaṁ → Sd Bp anupubbi-. (pts note) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th, pts)
Dann unterwies ihn der Buddha Schritt für Schritt
dānakathaṁ sīlakathaṁ saggakathaṁ; kāmānaṁ ādīnavaṁ okāraṁ saṅkilesaṁ, nekkhamme ānisaṁsaṁ pakāsesi.
nekkhamme → nekkhamme ca (bj) | saṅkilesaṁ → saṁkilesaṁ (my, bjt, ms2005, pts) | saggakathaṁ → sagga-kathaṁ (pts)
mit einem Vortrag über Geben, Tugend und den Himmel. Er erklärte die Nachteile, den Schmutz und die Unlauterkeit der Sinnenfreuden und die Vorteile der Entsagung.
Yadā bhagavā aññāsi brāhmaṇaṁ pokkharasātiṁ kallacittaṁ muducittaṁ vinīvaraṇacittaṁ udaggacittaṁ pasannacittaṁ, atha yā buddhānaṁ sāmukkaṁsikā dhammadesanā, taṁ pakāsesi—
atha → athassa (sya-all) | pokkharasātiṁ → pokkharasādiṁ (pts) | atha → Sd Bp atha kho. (pts note) | muducittaṁ vinīvaraṇacittaṁ udaggacittaṁ pasannacittaṁ → mudu-cittaṁ vinīvaraṇa-cittaṁ udagga-cittaṁ pasanna-cittaṁ (pts) | dhammadesanā → dhamma-desanā (pts)
Und als er erkannte, dass Pokkharasāti Geist bereit war, geschmeidig, frei von Hindernissen, freudig bewegt und zuversichtlich, da legte er die besondere Lehre der Buddhas dar:
dukkhaṁ samudayaṁ nirodhaṁ maggaṁ.das Leiden, seinen Ursprung, sein Aufhören und den Weg. Seyyathāpi nāma suddhaṁ vatthaṁ apagatakāḷakaṁ sammadeva rajanaṁ paṭiggaṇheyya;
paṭiggaṇheyya evameva → patigaṇheyya evam eva (pts) | patigaṇheyya → Bp paṭigaṇheyya. (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | apagatakāḷakaṁ sammadeva → apagata-kāḷakaṁ sammad eva (pts)
Wie ein reines, fleckenloses Tuch die Farbe richtig annimmt,
evameva brāhmaṇassa pokkharasātissa tasmiññeva āsane virajaṁ vītamalaṁ dhammacakkhuṁ udapādi:
pokkharasātissa tasmiññeva → pokkharasādissa tasmiṁ yeva (bj, pts) | + → kho (th) | tasmiññeva → tasmiṁyeva (th) | evameva → evam eva (pts) | dhammacakkhuṁ → dhamma-cakkhuṁ (pts)
ebenso erschien da dem Brahmanen Pokkharasāti, wo er gerade saß, das unbefleckte, makellose Auge des Dhamma:
“yaṁ kiñci samudayadhammaṁ sabbaṁ taṁ nirodhadhamman”ti.
yaṁ kiñci → yaṅkiñci (th) | sabbaṁ taṁ → sabbantaṁ (th) | samudayadhammaṁ sabbaṁ → samudaya-dhammaṁ sabban (pts) | nirodhadhammanti → nirodhadhamman ti (pts)
„Alles, was einen Anfang hat, hat auch ein Ende.“

9. Pokkharasātiupāsakattapaṭivedanā9. Pokkharasāti erklärt sich zu einem Laienanhänger

Atha kho brāhmaṇo pokkharasāti diṭṭhadhammo pattadhammo viditadhammo pariyogāḷhadhammo tiṇṇavicikiccho vigatakathaṅkatho vesārajjappatto aparappaccayo satthusāsane bhagavantaṁ etadavoca:
pokkharasāti → pokkharasādī (bj); pokkharasādi (pts) | vigatakathaṅkatho → vigatakathaṁkatho (my, bjt, th, ms2005) | atha kho → athakho (th) | satthusāsane → satthu sāsane (th)
Und Pokkharasāti sah, erfasste, verstand und ergründete den Dhamma. Er ging über den Zweifel hinaus, machte sich von Unschlüssigkeit frei und gewann Selbstvertrauen, wurde in der Anleitung des Lehrers von anderen unabhängig. Er sagte zum Buddha:
“abhikkantaṁ, bho gotama, abhikkantaṁ, bho gotama.„Vortrefflich, werter Gotama! Vortrefflich! Seyyathāpi, bho gotama, nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṁ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṁ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya: ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti; evamevaṁ bhotā gotamena anekapariyāyena dhammo pakāsito.
evamevaṁ → evameva kho (sya-all) | dakkhantīti evamevaṁ → dakkhintīti evam eva (pts) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | telapajjotaṁ → tela pajjotaṁ (pts) | anekapariyāyena → aneka-pariyāyena (pts)
Als würde er das Umgestürzte aufrichten oder das Verborgene enthüllen oder den Verirrten den Weg weisen oder im Dunkeln ein Licht anzünden, sodass Menschen mit klaren Augen sehen könnten, was da ist, so hat der werte Gotama die Lehre auf vielerlei Weise klargemacht.
Esāhaṁ, bho gotama, saputto sabhariyo sapariso sāmacco bhavantaṁ gotamaṁ saraṇaṁ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca.
bhavantaṁ → bhagavantaṁ (pts) | bhikkhusaṅghañca → bhikkhusaṁghañca (ms2005) | + → kho (pts) | dhammañca bhikkhusaṅghañca → dhammañ ca bhikkhu-saṁghañ ca (pts)
Zusammen mit meinen Kindern, meinen Frauen und meinem Gefolge und meinen Ministern nehme ich Zuflucht zum werten Gotama, zur Lehre und zum Saṅgha der Mönche und Nonnen.
Upāsakaṁ maṁ bhavaṁ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gataṁ.
saraṇaṁ gataṁ → saraṇaṅgataṁ (th) | upāsakaṁ → upāsakam (pts)
Von diesem Tag an soll der werte Gotama mich als Laienanhänger in Erinnerung behalten, der für sein ganzes Leben Zuflucht genommen hat.

Yathā ca bhavaṁ gotamo ukkaṭṭhāya aññāni upāsakakulāni upasaṅkamati, evameva bhavaṁ gotamo pokkharasātikulaṁ upasaṅkamatu.
pokkharasātikulaṁ → pokkharasādikulaṁ (bj, pts) | ukkaṭṭhāya → ukkaṭṭhāyaṁ (sya-all, pts) | + → kho (th) | upāsakakulāni upasaṅkamati evameva → upāsaka-kulāni upasaṁkamati evam eva (pts) | pokkharasātikulaṁ upasaṅkamatu → pokkharasādi-kulaṁ upasaṁkamatu (pts)
So, wie der werte Gotama andere ergebene Familien in Ukkaṭṭhā besucht, soll er auch meine Familie besuchen.
Tattha ye te māṇavakā vā māṇavikā vā bhavantaṁ gotamaṁ abhivādessanti vā paccuṭṭhissanti vā āsanaṁ vā udakaṁ vā dassanti cittaṁ vā pasādessanti, tesaṁ taṁ bhavissati dīgharattaṁ hitāya sukhāyā”ti.
bhavantaṁ → bhagavantaṁ (pts) | abhivādessanti → abhivādissanti (pts) | paccuṭṭhissanti → paccuṭṭhassanti (pts) | paccuṭṭhissanti → paccuṭṭhassanti (cck: pī.) | bhagavantaṁ → So all MSS. (pts note)
Die Brahmanenjungen und -mädchen werden sich vor dir verbeugen, für dich aufstehen, dir einen Sitz und Wasser anbieten, und sie werden in ihrem Herzen Zuversicht erlangen. Das wird zu ihrem langanhaltenden Nutzen und Glück sein.“

“Kalyāṇaṁ vuccati, brāhmaṇā”ti.„Es ist schön, dass du das sagst, Hausbesitzer.“

Ambaṭṭhasuttaṁ niṭṭhitaṁ tatiyaṁ.

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · မြန်မာ · Српски · ไทย