DiṭṭhigatasuttaIrrglauben
Vuttañhetaṁ bhagavatā vuttamarahatāti me sutaṁ:
vuttañhetaṁ → (sya-all, pts) | vuttañhetaṁ → vuttaṁ hetaṁ (bjt) | vuttamarahatāti → vuttamarahatā ti (pts)Das wurde vom Buddha, dem Vollendeten, gesagt; das habe ich gehört:
“Dvīhi, bhikkhave, diṭṭhigatehi pariyuṭṭhitā devamanussā olīyanti eke, atidhāvanti eke; cakkhumanto ca passanti.
olīyanti → oliyanti (sya-all, pts) | oliyanti → olīy-, E. Aa. (pts note) | ca → om. D. E. (pts note) | diṭṭhigatehi → diṭṭhi-gatehi (pts)„Wenn sie von zwei Arten von Irrglauben überwältigt sind, Mönche und Nonnen, bleiben manche Götter und Menschen stecken, während andere über das Ziel hinausschießen; und die, die Augen haben, sehen.
Kathañca, bhikkhave, olīyanti eke?
olīyanti → oliyanti (sya-all, pts) | oliyanti → olīy-, C. E. (pts note)Und wie bleiben manche stecken?
Bhavārāmā, bhikkhave, devamanussā bhavaratā bhavasammuditā tesaṁ bhavanirodhāya dhamme desiyamāne cittaṁ na pakkhandati na pasīdati na santiṭṭhati nādhimuccati.
pasīdati → sampasīdati (sya-all) | Bhavārāmā → bhavarāmā, B. D. E. M. (pts note) | bhavasammuditā → -samuditā, B. (pts note) | na → na cittaṁ, M. (pts note) | pakkhandati → -ndhati, C. Aa. (pts note) | pasīdati → na sampasīdati, D. E.; nappasideti, Pa.; om. C. (pts note) | nādhimuccati → -muñcati, B. P. Pa. (pts note)Weil sie das Dasein lieben, sich daran erfreuen und es genießen, springt der Geist mancher Götter und Menschen, wenn der Dhamma für das Ziel des Aufhörens des Daseins gelehrt wird, nicht vorwärts, wird nicht zuversichtlich, ruhig und entschlossen.
Evaṁ kho, bhikkhave, olīyanti eke.
kho → (sya-all) | olīyanti → oliyanti (sya-all, pts) | oliyanti → olīy-, E.--In Pa. a large piece is left out here (from kho bhikkhave to arūpadhātu in sutt. 51). (pts note)So bleiben manche stecken.
Kathañca, bhikkhave, atidhāvanti eke?
atidhāvanti → abhibhavanti, B. (pts note)Und wie schießen manche über das Ziel hinaus?
Bhaveneva kho paneke aṭṭīyamānā harāyamānā jigucchamānā vibhavaṁ abhinandanti—
aṭṭīyamānā → aṭṭiyamānā (sya-all, pts) | aṭṭiyamānā → For aṭṭiyati see Journ. P. T. S., 1886, p. 104; atthiyamānā ti (sic !) . . . pīliyamānā, A. (pts note) | harāyamānā → A explains harāy- by lajjamānā. (pts note) | jigucchamānā → jikucch-, B.; jikuñc-, P; jigucchayamānā, D. E. (pts note)Manche sind vom Dasein entsetzt, abgestoßen und angewidert und erfreuen sich am Nicht-Dasein:
yato kira, bho, ayaṁ attā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā ucchijjati vinassati na hoti paraṁ maraṇā;
attā → satto (si, mr); attho (pts-vp-pli1) | attā → santo (bj: sīmu) | attā → satto (cck: sī. ka.) | attho → atthā, M.; attā, D. E. (pts note) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | paraṁ maraṇā → param-maraṇā (pts)‚Wenn dieses Selbst, wenn der Körper auseinanderbricht, vernichtet und zerstört wird und nach dem Tod nicht fortbesteht –
etaṁ santaṁ etaṁ paṇītaṁ etaṁ yāthāvanti.
yāthāvanti → yathāvanti (bj, pts) | yathāvanti → yathāvaevaṁdhāvati (bj: sīmu) | paṇītaṁ → panī-, C. Aa. (pts note) | yathāvan-ti → etaṁ yathāvanti, D.; yāthāvanti, E. M.; yathā etaṁ ca dhāvanti, P.; yathā ca etaṁ dhāvanti, C.; -atidhāvanti, B. (pts note)das ist friedvoll, das ist erlesen, das ist, wie es ist.‘
Evaṁ kho, bhikkhave, atidhāvanti eke.So schießen manche über das Ziel hinaus.
Kathañca, bhikkhave, cakkhumanto passanti?Und wie sehen die, die Augen haben?
Idha bhikkhu bhūtaṁ bhūtato passati;Da sieht ein Mönch das Entstandene als entstanden.
bhūtaṁ bhūtato disvā bhūtassa nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti.
bhūtaṁ → Om. C. D. E. P. (pts note)Wenn er das sieht, übt er für das Ziel der Ernüchterung, des Schwindens der Leidenschaft und des Aufhörens in Bezug auf das Entstandene.
Evaṁ kho, bhikkhave, cakkhumanto passantī”ti.
cakkhumanto → cakkhumanto ca (bj, sya-all) | cakkhumanto → C. M. P. add ca; B. adds va. (pts note)So sehen die, die Augen haben.“
Etamatthaṁ bhagavā avoca.
etamatthaṁ → etam-atthaṁ (pts)Der Buddha sprach diese Sache.
Tatthetaṁ iti vuccati:Dazu wird gesagt:
“Ye bhūtaṁ bhūtato disvā, bhūtassa ca atikkamaṁ;
Ye → yo (sya-all, pts-vp-pli1, mr) | ye → yo (sya-all, pts) | ye → yo (bj: syā) | Ye → yo (cck: syā. ka.) | Yo → yo, M. (pts note) atikkamaṁ → atikkamā (bj) | atikkamā → atikkamaṁ (bj: sīmu)„Die das Entstandene als entstanden sehen und wie man über das Entstandene hinausgeht, Yathābhūte vimuccanti, bhavataṇhā parikkhayā.
yathābhūte → yathābhūtaṁ (sya-all) | vimuccanti bhavataṇhā parikkhayā → vimuccati bhavataṇhāparikkhayā (pts) | yathābhūte → yathābhūtaṁ, D. E. (pts note) bhavataṇhā parikkhayā → bhavataṇhāparikkhayā (bjt, th, pts)sind mit der Auflösung des Verlangens nach fortgesetztem Dasein im Einklang mit der Wahrheit befreit.Sa ve bhūtapariñño so, vītataṇho bhavābhave;
Sa ve → sace (si, sya-all) | ve → sace (bj: sīmu, syā, PTS) | so → bhūtapariññāto (bj: katthaci) | ve → sace (cck: ka. sī. syā. pī.) | ve → save, M.; bhave, D. E.; A has sace ti nipātamattaṁ. (pts note) | so → yo, Aa; -pariññā yo, C.; -pariyoso, D. E. (pts note) vītataṇho → vigatataṇho, D. E. (pts note)Sie verstehen vollkommen, was entstanden ist, ohne Verlangen nach Wiedergeburt in diesem oder jenem Zustand; Bhūtassa vibhavā bhikkhu, nāgacchati punabbhavan”ti.
bhikkhu nāgacchati → bhikkhū nāgacchanti (sya-all) nāgacchati → nāgacchanti, C. (pts note) | punabbhavanti → punabbhavan-ti (pts)mit dem Verschwinden des Entstandenen kommt ein Mönch nicht zu künftigen Leben zurück.“
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti.
ayampi → ayam-pi (pts) | sutanti → sutan-ti (pts)Auch das ist eine Sache, die vom Gesegneten gesprochen wurde: Das habe ich gehört.
Dvādasamaṁ.
dvādasamaṁ → vaggo (bj)
Dutiyo vaggo.
vaggo → (bj) | + → niṭṭhito (my) | dutiyo vaggo → dukanipātaṁ niṭṭhitaṁ (pts)
Dve indriyā dve tapanīyā, sīlena apare duve;
apare → apareṇa, D. E. (pts note) Anottāpī kuhanā dve ca, saṁvejanīyena te dasa.
anottāpī → anottappī (bj, sya-all, pts) | anottappī → anottāpi, B. D. E. P.; -ī, M. (pts note) | ca → ceva, C. (pts note) dasa → terasa, B. C. P. (pts note)Vitakkā desanā vijjā, paññā dhammena pañcamaṁ;
vitakkā → vitakka, D. E. (pts note) | vijjā → visajjā, B. (pts note) Ajātaṁ dhātusallānaṁ, sikkhā jāgariyena ca;
dhātusallānaṁ → dhātu sallānaṁ (bjt, th, pts) Apāyadiṭṭhiyā ceva, bāvīsati pakāsitāti.
ceva → yeva (sya-all) | apāyadiṭṭhiyā ceva → apāya diṭṭhiyāyeva (sya-all) | ceva → yeva (cck: sī. syā.) | apāyadiṭṭhiyā → apāya diṭṭhiyā (bjt, pts) pakāsitāti → pakāsitā ti tik vuttaṁ hetaṁ (pts)
Dukanipāto niṭṭhito.
+ → itivuttake tikanipātassa paṭhamavaggo vuttaṁ hetaṁ (th)