Sabbāsavasutta
Sabbāsavasutta → sabbāsavasaṁvarasuttaṁ (sya-all)सर्व आसव सूत्र
Evaṁ me sutaṁ—
me → evamme (bj: syā, PTS) | evaṁ me → evam-me (pts)ऐसा मैंने सुना—
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.एक समय भगवंत श्रावस्ति के पास अनाथपिंडीका के जेतवन में विहार कर रहे थे।
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:वहां भगवंत ने भिक्षुओं से कहा:
“bhikkhavo”ti.
bhikkhavoti → bhikkhavo ti (pts)“भिक्षुओं”।
“Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
bhadanteti → bhadante ti (pts)“भदंत”, भिक्षुओं ने जवाब दिया।
Bhagavā etadavoca:
etadavoca → etad-avoca (pts)भगवंत ने ऐसा कहा:
“sabbāsavasaṁvarapariyāyaṁ vo, bhikkhave, desessāmi.
desessāmi → desissāmi (bj, sya-all) | desissāmi → desessā (bj: sīmu9)“भिक्षुओं, मैं सभी अशुद्धियों के संयम का उपदेश सिखाता हूँ।
Taṁ suṇātha, sādhukaṁ manasi karotha, bhāsissāmī”ti.
manasi karotha → manasikarotha (bjt, th)उसे सुनो, और अच्छी तरह से मन में धारण करो, कहता हूँ”।
“Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
evaṁ bhanteti → evambhanteti (th) | evaṁ bhanteti → evam-bhante ti (pts)“हाँ भंते”, भिक्षुओं ने जवाब दिया।
Bhagavā etadavoca:भगवंत ने ऐसा कहा:
“Jānato ahaṁ, bhikkhave, passato āsavānaṁ khayaṁ vadāmi, no ajānato no apassato.“अशुद्धियों का नाश जो जानता है और देखता है उससे होता है, न जानता हो और न देखता हो उससे नही।
Kiñca, bhikkhave, jānato kiñca passato āsavānaṁ khayaṁ vadāmi?
kiñca → kiṁ (bj, sya-all, pts) | khayaṁ vadāmi → khayo hoti (bj, sya-all, pts) | kiṁ → kiñca (bj: machasaṁ) | hoti → khayaṁ vadāmi (bj: machasaṁ) | kiñca → kiñ-ca (pts)क्या जान ने से, क्या देख ने से, अशुद्धियों के नाश की बात करता हूँ?
Yoniso ca manasikāraṁ ayoniso ca manasikāraṁ.
manasikāraṁ → manasikaro (bj: katthaci)उचित ध्यान और अनुचित ध्यान।
Ayoniso, bhikkhave, manasikaroto anuppannā ceva āsavā uppajjanti, uppannā ca āsavā pavaḍḍhanti;
ceva → eva (pts)भिक्षुओं, अनुचित ध्यान देने से अनुत्पन्न अशुद्धियां उत्पन्न होती है, और उत्पन्न हुई अशुद्धियां बढती है;
yoniso ca kho, bhikkhave, manasikaroto anuppannā ceva āsavā na uppajjanti, uppannā ca āsavā pahīyanti.
kho → (sya-all, pts) | pahīyanti → pahiyyanti (sya-all) | yoniso → yoniso ca bhikkhave (bj: syā) | pahīyanti → pahiyyanti (bj: syā) | ceva → eva (pts)भिक्षुओं, उचित ध्यान देने से अनुत्पन्न अशुद्धियां उत्पन्न नहीं होती, और उत्पन्न हुई अशुद्धियां घटती है;
Atthi, bhikkhave, āsavā dassanā pahātabbā, atthi āsavā saṁvarā pahātabbā, atthi āsavā paṭisevanā pahātabbā, atthi āsavā adhivāsanā pahātabbā, atthi āsavā parivajjanā pahātabbā, atthi āsavā vinodanā pahātabbā, atthi āsavā bhāvanā pahātabbā.भिक्षुओं, कुछ अशुद्धियों का देख के त्याग करना चाहिए, कुछ अशुद्धियों का संयम द्वारा, कुछ अशुद्धियों का योग्य उपयोग करके, कुछ अशुद्धियां सहन करके, कुछ अशुद्धियां टाल के, कुछ अशुद्धियों का निकाल करके, और कुछ अशुद्धियों का विकास करके त्याग करना चाहिए।
1. Dassanāpahātabbaāsava१. देख के अशुद्धियों का त्याग
Katame ca, bhikkhave, āsavā dassanā pahātabbā?भिक्षुओं, किन अशुद्धियों का देख के त्याग करना चाहिए?
Idha, bhikkhave, assutavā puthujjano ariyānaṁ adassāvī ariyadhammassa akovido ariyadhamme avinīto, sappurisānaṁ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avinīto—यहां भिक्षुओं, एक अज्ञानी आम आदमी जिसने आर्यों के दर्शन नहीं किए, जो आर्यधर्म से अजान है, जो आर्यधर्म में अशिक्षित है, जिसने सज्जनों के दर्शन नहीं किए, जो सज्जनों के धर्म से अजान है, जो सज्जनों के धर्म में अशिक्षित है—
manasikaraṇīye dhamme nappajānāti, amanasikaraṇīye dhamme nappajānāti.
nappajānāti → na-ppajānāti (pts)उसे किन चीज़ों पर ध्यान देना चाहिए और किन चीजों पर ध्यान नहीं देना चाहिए उसकी समझ नहीं।
So manasikaraṇīye dhamme appajānanto amanasikaraṇīye dhamme appajānanto, ye dhammā na manasikaraṇīyā, te dhamme manasi karoti, ye dhammā manasikaraṇīyā te dhamme na manasi karoti.
manasi karoti → manasikaroti (th, pts)इस लिये जिन चीज़ों पर उचित ध्यान देना चाहिए उन पर ध्यान नहीं देता, और जिन चीज़ों पर ध्यान नहीं देना चाहिए उन पर अनुचित ध्यान देता है।
Katame ca, bhikkhave, dhammā na manasikaraṇīyā ye dhamme manasi karoti?
manasi karoti → manasikaroti (th, pts)और भिक्षुओं, कौनसी चीज़ें ध्यान देने के लिए अनुचित है जिन पर वह ध्यान देता है?
Yassa, bhikkhave, dhamme manasikaroto anuppanno vā kāmāsavo uppajjati, uppanno vā kāmāsavo pavaḍḍhati;
manasikaroto → manasi karoto (bjt) | yassa → y-assa (pts)ऐसी चीज़ें जिन पर अनुचित ध्यान देने से अनुत्पन्न कामवासना की अशुद्धि उत्पन्न होती है, और उत्पन्न हुई कामवासना की अशुद्धि बढती है;
anuppanno vā bhavāsavo uppajjati, uppanno vā bhavāsavo pavaḍḍhati;अनुत्पन्न पुनर्भव-इच्छा की अशुद्धि उत्पन्न होती है, और उत्पन्न हुई पुनर्भव-इच्छा की अशुद्धि बढती है;
anuppanno vā avijjāsavo uppajjati, uppanno vā avijjāsavo pavaḍḍhati—अनुत्पन्न अविद्या की अशुद्धि उत्पन्न होती है, और उत्पन्न हुई अविद्या की अशुद्धि बढती है—
ime dhammā na manasikaraṇīyā ye dhamme manasi karoti.
manasi karoti → manasikaroti (th, pts)ऐसी चीज़ें जिन पर ध्यान नहीं देना चाहिए उन पर ध्यान देता है।
Katame ca, bhikkhave, dhammā manasikaraṇīyā ye dhamme na manasi karoti?
manasi karoti → manasikaroti (th, pts)और भिक्षुओं, कौनसी चीज़ें ध्यान देने के लिए उचित है जिन पर वह ध्यान नहीं देता?
Yassa, bhikkhave, dhamme manasikaroto anuppanno vā kāmāsavo na uppajjati, uppanno vā kāmāsavo pahīyati;
pahīyati → pahiyyati (sya-all) | pahīyati → pahiyyati (bj: syā) | manasikaroto → manasi karoto (bjt) | yassa → y-assa (pts)ऐसी चीज़ें जिन पर उचित ध्यान देने से कामवासना की अशुद्धि उत्पन्न नहीं होती, और उत्पन्न हुई कामवासना की अशुद्धियों का त्याग होता है;
anuppanno vā bhavāsavo na uppajjati, uppanno vā bhavāsavo pahīyati;
pahīyati → pahiyyati (sya-all)अनुत्पन्न पुनर्भव-इच्छा की अशुद्धि उत्पन्न नहीं होती, और उत्पन्न हुई पुनर्भव-इच्छा की अशुद्धि का त्याग होता है;
anuppanno vā avijjāsavo na uppajjati, uppanno vā avijjāsavo pahīyati—
pahīyati → pahiyyati (sya-all)अनुत्पन्न अविद्या की अशुद्धि उत्पन्न नहीं होती, और उत्पन्न हुई अविद्या की अशुद्धियों का त्याग होता है—
ime dhammā manasikaraṇīyā ye dhamme na manasi karoti.
manasi karoti → manasikaroti (th, pts)ऐसी चीज़ें जिन पर ध्यान देना चाहिए उन पर ध्यान नही देता।
Tassa amanasikaraṇīyānaṁ dhammānaṁ manasikārā manasikaraṇīyānaṁ dhammānaṁ amanasikārā anuppannā ceva āsavā uppajjanti uppannā ca āsavā pavaḍḍhanti.
ceva → eva (pts)इस तरह जिन चीज़ों पर उचित ध्यान देना चाहिए उन पर ध्यान नहीं देने से, और जिन चीजों पर ध्यान नहीं देना चाहिए उन पर अनुचित ध्यान देने से अशुद्धियां उत्पन्न होती है, और उत्पन्न हुई अशुद्धियां बढती है;
So evaṁ ayoniso manasi karoti:
manasi karoti → manasikaroti (th, pts)इस तरह से वह अनुचित ध्यान देता है:
‘ahosiṁ nu kho ahaṁ atītamaddhānaṁ? Na nu kho ahosiṁ atītamaddhānaṁ? Kiṁ nu kho ahosiṁ atītamaddhānaṁ? Kathaṁ nu kho ahosiṁ atītamaddhānaṁ? Kiṁ hutvā kiṁ ahosiṁ nu kho ahaṁ atītamaddhānaṁ?
kiṁ nu → kinnu (bjt) | kathaṁ nu → kathannu (bjt) | ahosiṁ nu → ahosin-nu (pts) | atītamaddhānaṁ → atītam-addhānaṁ (pts) | atītamaddhānaṁ kiṁ nu → atītam-addhānaṁ kin-nu (pts) | kathaṁ nu → kathan-nu (pts)‘अतीत में मैं था? अतीत में मैं नहीं था? अतीत में मैं क्या था? अतीत में मैं कैसा था? किस तरह हो कर मैं अतीत में कैसा हुआ?
Bhavissāmi nu kho ahaṁ anāgatamaddhānaṁ? Na nu kho bhavissāmi anāgatamaddhānaṁ? Kiṁ nu kho bhavissāmi anāgatamaddhānaṁ? Kathaṁ nu kho bhavissāmi anāgatamaddhānaṁ? Kiṁ hutvā kiṁ bhavissāmi nu kho ahaṁ anāgatamaddhānan’ti?
anāgatamaddhānanti → anāgatamaddhānaṁ (bj: katthaci) | kiṁ nu → kinnu (bjt) | kathaṁ nu → kathannu (bjt) | anāgatamaddhānaṁ → anāgatam-addhānaṁ (pts) | anāgatamaddhānaṁ kiṁ nu → anāgatam-addhānaṁ kin-nu (pts) | anāgatamaddhānaṁ kathaṁ nu → anāgatam-addhānaṁ kathan-nu (pts) | anāgatamaddhānanti → anāgatam-addhānan-ti (pts)‘भविष्य में मैं होऊंगा? भविष्य में मैं नहीं होऊंगा? भविष्य में मैं क्या होऊंगा? भविष्य में मैं कैसा होऊंगा? किस तरह हो कर मैं भविष्य में कैसा होऊंगा?
Etarahi vā paccuppannamaddhānaṁ ajjhattaṁ kathaṅkathī hoti:
paccuppannamaddhānaṁ → paccuppannamaddhānaṁ ārabbha (sya-all) | paccuppannaṁ → paccuppannamaddhānaṁ (bj: machasaṁ) | paccuppannamaddhānaṁ → paccuppannamaddhānaṁ ārabbha (cck: syā.) | kathaṅkathī → kathaṁkathī (my, bjt, th, ms2005, pts) | paccuppannamaddhānaṁ → paccuppannaṁ addhānaṁ (bjt) | paccuppannamaddhānaṁ → paccuppannam-addhānaṁ (pts)या वह आंतरिक तौर पर वर्तमान के बारे में व्याकुल होता है:
‘ahaṁ nu khosmi? No nu khosmi? Kiṁ nu khosmi? Kathaṁ nu khosmi? Ayaṁ nu kho satto kuto āgato? So kuhiṁ gāmī bhavissatī’ti?
kiṁ nu → kinnu (bjt) | ahaṁ nu khosmi → ahan-nu kho smi (pts) | khosmi kiṁ nu khosmi kathaṁ nu khosmi → kho smi kin-nu kho smi kathan-nu kho smi (pts) | kuhiṁ gāmī → kuhiṁgāmī (pts)‘मैं हुं? मैं नहीं हुं? मैं क्या हुं? मैं कैसा हुं? यह जीव कहां से आया है? यह जीव भविष्य में कहां जाएगा?
Tassa evaṁ ayoniso manasikaroto channaṁ diṭṭhīnaṁ aññatarā diṭṭhi uppajjati.
assa → vāssa (bj, sya-all, pts1ed) | manasikaroto → manasi karoto (bjt)इस प्रकार अनुचित ध्यान देने से छै में से एक प्रकार की मान्यता उत्पन्न होती है।
‘Atthi me attā’ti vā assa saccato thetato diṭṭhi uppajjati;
vā assa → vāssa (bj, sya-all) | assa → ssa (pts) | assa → vāssa (cck: sī. syā. pī.) | attāti → attā ti (pts)‘मुझ में आत्मा है’ ऐसी मान्यता सत्य के तौर पर उत्पन्न होती है;
‘natthi me attā’ti vā assa saccato thetato diṭṭhi uppajjati;
vā assa → vāssa (bj, sya-all) | assa → ssa (pts) | natthi → na-tthi (pts) | attāti → attā ti (pts)‘मुझ में आत्मा नहीं’ ऐसी मान्यता सत्य के तौर पर उत्पन्न होती है;
‘attanāva attānaṁ sañjānāmī’ti vā assa saccato thetato diṭṭhi uppajjati;
vā assa → vāssa (bj, sya-all) | assa → ssa (pts) | attanāva → attanā va (pts)‘आत्मा से ही मैं आत्मा को जानता हुं’ ऐसी मान्यता सत्य के तौर पर उत्पन्न होती है।
‘attanāva anattānaṁ sañjānāmī’ti vā assa saccato thetato diṭṭhi uppajjati;
vā assa → vāssa (bj, sya-all) | assa → ssa (pts) | attanāva → attanā va (pts)‘आत्मा से ही मैं अनात्मा को जानता हुं’ ऐसी मान्यता सत्य के तौर पर उत्पन्न होती है।
‘anattanāva attānaṁ sañjānāmī’ti vā assa saccato thetato diṭṭhi uppajjati;
vā assa → vāssa (bj, sya-all) | assa → ssa (pts) | anattanāva → anattanā va (pts)‘अनात्मा से ही मैं आत्मा को जानता हुं’ ऐसी मान्यता सत्य के तौर पर उत्पन्न होती है।
atha vā panassa evaṁ diṭṭhi hoti:
panassa → pan assa (pts)या उसमें ऐसी मान्यता होती है:
‘yo me ayaṁ attā vado vedeyyo tatra tatra kalyāṇapāpakānaṁ kammānaṁ vipākaṁ paṭisaṁvedeti so kho pana me ayaṁ attā nicco dhuvo sassato avipariṇāmadhammo sassatisamaṁ tatheva ṭhassatī’ti.
attā vado → attāva (sya-all) | yo → so (bj: katthaci) | vedeyyo → attāva vedeyyo (bj: syā) | kalyāṇapāpakānaṁ → kalyāṇa pāpakānaṁ (th) | tatheva → tath eva (pts)‘यह मेरी आत्मा ही है जो बोलती है, भावनाओं का अनुभव करती है, और यहां वहां अच्छे बुरे कर्मों के फल भुगतती है। यह आत्मा नित्य, अनंत, शाश्वत, अपरिवर्तनीय है और हमेशा सदाकाल रहेगी’।
Idaṁ vuccati, bhikkhave, diṭṭhigataṁ diṭṭhigahanaṁ diṭṭhikantāraṁ diṭṭhivisūkaṁ diṭṭhivipphanditaṁ diṭṭhisaṁyojanaṁ.
diṭṭhikantāraṁ → diṭṭhikantāro (bj) | diṭṭhigahanaṁ diṭṭhikantāraṁ → diṭṭhigahaṇaṁ diṭṭhikantāro (sya-all) | diṭṭhigahanaṁ → diṭṭhigahaṇaṁ (bj: syā) | diṭṭhikantāro → diṭṭhikantāraṁ (bj: sī.væa, PTS)भिक्षुओं, इसे गलत मान्यता, मान्यताओं का जंगल, मान्यताओं का वीराना, मान्यताओं की विकृति, मान्यताओं की चंचलता, मान्यताओं का बंधन कहलाता है।
Diṭṭhisaṁyojanasaṁyutto, bhikkhave, assutavā puthujjano na parimuccati jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi;
jarāya maraṇena → jarāmaraṇena (bj, pts) | jarāmaraṇena → jarāya maraṇena (bj: machasaṁ, syā) | upāyāsehi → sokaparidevadukkhadomanassupāyāsehi (bj: syā) | sokaparidevadukkhadomanassupāyāsehi → sīhaḷa sokehi …pe… upāyāsehi (sya-all note)भिक्षुओं, मान्यताओं के बंधन से बंधा हुआ, एक अज्ञानी आम आदमी, जन्म, बुढ़ापा, मौत, शोक, विलाप, दुःख, दर्द, और निराशा से मुक्त नहीं।
‘na parimuccati dukkhasmā’ti vadāmi.
dukkhasmāti → dukkhasmā ti (pts)‘वह दुःख से मुक्त नही’, कहता हुं।
Sutavā ca kho, bhikkhave, ariyasāvako—भिक्षुओं, अच्छी तरह शिक्षित आर्यशिष्य—
ariyānaṁ dassāvī ariyadhammassa kovido ariyadhamme suvinīto, sappurisānaṁ dassāvī sappurisadhammassa kovido sappurisadhamme suvinīto—जिसने आर्यों के दर्शन किए हैं, जो आर्यधर्म से जानकार है, जो आर्यधर्म में शिक्षित है, जिसने सज्जनों के दर्शन किए हैं, जो सज्जनों के धर्म से जानकार है, जो सज्जनों के धर्म में शिक्षित है—
manasikaraṇīye dhamme pajānāti amanasikaraṇīye dhamme pajānāti.उसे किन चीज़ों पर ध्यान देना चाहिए और किन चीज़ों पर ध्यान नहीं देना चाहिए उसकी समझ है।
So manasikaraṇīye dhamme pajānanto amanasikaraṇīye dhamme pajānanto ye dhammā na manasikaraṇīyā te dhamme na manasi karoti, ye dhammā manasikaraṇīyā te dhamme manasi karoti.
manasi karoti → manasikaroti (th, pts)इस लिये जिन चीज़ों पर ध्यान देना चाहिए उन पर उचित ध्यान देता है, और जिन चीजों पर ध्यान नहीं देना चाहिए उन पर अनुचित ध्यान नही देता।
Katame ca, bhikkhave, dhammā na manasikaraṇīyā ye dhamme na manasi karoti?
manasi karoti → manasikaroti (th, pts)और भिक्षुओं, कौन सी चीज़ें ध्यान देने के लिए अनुचित है जिन पर वह ध्यान नही देता?
Yassa, bhikkhave, dhamme manasikaroto anuppanno vā kāmāsavo uppajjati, uppanno vā kāmāsavo pavaḍḍhati;
manasikaroto → manasi karoto (bjt) | yassa → y-assa (pts)ऐसी चीज़ें जिन पर अनुचित ध्यान देने से अनुत्पन्न कामवासना की अशुद्धि उत्पन्न होती है, और उत्पन्न हुई कामवासना की अशुद्धि बढती है;
anuppanno vā bhavāsavo uppajjati, uppanno vā bhavāsavo pavaḍḍhati;
bhavāsavo → uppajjati, uppanno vā bhavāsavo pavaḍḍhati, anuppanno vā (bj: machasaṁ, syā)अनुत्पन्न पुनर्भव-इच्छा की अशुद्धि उत्पन्न होती है, और उत्पन्न हुई पुनर्भव-इच्छा की अशुद्धि बढती है;
anuppanno vā avijjāsavo uppajjati, uppanno vā avijjāsavo pavaḍḍhati—अनुत्पन्न अविद्या की अशुद्धि उत्पन्न होती है, और उत्पन्न हुई अविद्या की अशुद्धि बढती है—
ime dhammā na manasikaraṇīyā, ye dhamme na manasi karoti.
manasi karoti → manasikaroti (th, pts)ऐसी चीज़ें जिन पर ध्यान नही देना चाहिए उन पर ध्यान नही देता।
Katame ca, bhikkhave, dhammā manasikaraṇīyā ye dhamme manasi karoti?
manasi karoti → manasikaroti (th, pts)और भिक्षुओं, कौनसी चीज़ें ध्यान देने के लिए उचित है जिन पर वह ध्यान देता है?
Yassa, bhikkhave, dhamme manasikaroto anuppanno vā kāmāsavo na uppajjati, uppanno vā kāmāsavo pahīyati;
pahīyati → pahiyyati (sya-all) | manasikaroto → manasi karoto (bjt) | yassa → y-assa (pts)ऐसी चीज़ें जिन पर उचित ध्यान देने से कामवासना की अशुद्धि उत्पन्न नहीं होती, और उत्पन्न हुई कामवासना की अशुद्धियों का त्याग होता है;
anuppanno vā bhavāsavo na uppajjati, uppanno vā bhavāsavo pahīyati;
pahīyati → pahiyyati (sya-all) | bhavāsavo → na uppajjati, uppanno vā bhavāsavo pahīyati, anuppanno vā (bj: machasaṁ, syā)अनुत्पन्न पुनर्भव-इच्छा की अशुद्धि उत्पन्न नहीं होती, और उत्पन्न हुई पुनर्भव-इच्छा की अशुद्धि का त्याग होता है;
anuppanno vā avijjāsavo na uppajjati, uppanno vā avijjāsavo pahīyati—
pahīyati → pahiyyati (sya-all)अनुत्पन्न अविद्या की अशुद्धि उत्पन्न नहीं होती, और उत्पन्न हुई अविद्या की अशुद्धि का त्याग होता है—
ime dhammā manasikaraṇīyā ye dhamme manasi karoti.
manasi karoti → manasikaroti (th, pts)ऐसी चीज़ें जिन पर उचित ध्यान देना चाहिए उन पर ध्यान देता है।
Tassa amanasikaraṇīyānaṁ dhammānaṁ amanasikārā manasikaraṇīyānaṁ dhammānaṁ manasikārā anuppannā ceva āsavā na uppajjanti, uppannā ca āsavā pahīyanti.
pahīyanti → pahiyyanti (sya-all) | ceva → eva (pts)इस तरह जिन चीज़ों पर ध्यान देना चाहिए उन पर उचित ध्यान देने से, और जिन चीजों पर ध्यान नहीं देना चाहिए उन पर अनुचित ध्यान नहीं देने से अशुद्धियां उत्पन्न नहीं होती, और उत्पन्न हुई अशुद्धियों का त्याग होता है;
So ‘idaṁ dukkhan’ti yoniso manasi karoti, ‘ayaṁ dukkhasamudayo’ti yoniso manasi karoti, ‘ayaṁ dukkhanirodho’ti yoniso manasi karoti, ‘ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yoniso manasi karoti.
dukkhanirodhagāminī paṭipadāti → dukkhanirodhagāminīpaṭipadāti (bjt) | manasi karoti → manasikaroti (th, pts) | dukkhanti → dukkhan-ti (pts) | dukkhasamudayoti → dukkhasamudayo ti (pts) | dukkhanirodhoti → dukkhanirodho ti (pts) | paṭipadāti → paṭipadā ti (pts)‘यह दुःख है’, ऐसे वह उचित ध्यान देता है, ‘यह दुःख का उदय है’, ऐसे वह उचित ध्यान देता है, ‘यह दुःख का निरोध है’, ऐसे वह उचित ध्यान देता है, ‘यह दुःख के निरोध की दिशा में ले जानेवाला मार्ग है’, ऐसे वह उचित ध्यान देता है।
Tassa evaṁ yoniso manasikaroto tīṇi saṁyojanāni pahīyanti—
pahīyanti → pahiyyanti (sya-all) | yoniso → (pts)इस प्रकार उचित ध्यान देने से तीन बंधनों का त्याग होता है—
sakkāyadiṭṭhi, vicikicchā, sīlabbataparāmāso.
sīlabbataparāmāso → sīlabbatta (bj: syā)व्यक्तित्वता की मान्यता, संदेह, शील-व्रत का गलत निष्कर्ष।
Ime vuccanti, bhikkhave, āsavā dassanā pahātabbā.इसे भिक्षुओं, देख कर अशुद्धियों का त्याग करना कहलाता है।
2. Saṁvarāpahātabbaāsava२. संयम द्वारा अशुद्धियों का त्याग
Katame ca, bhikkhave, āsavā saṁvarā pahātabbā?और भिक्षुओं, किन अशुद्धियों का संयम द्वारा त्याग करना चाहिए?
Idha, bhikkhave, bhikkhu paṭisaṅkhā yoniso cakkhundriyasaṁvarasaṁvuto viharati.यहां भिक्षुओं, एक भिक्षु, योग्य विचार करके, चक्षुइंद्रिय का संयम करके रहता है।
Yañhissa, bhikkhave, cakkhundriyasaṁvaraṁ asaṁvutassa viharato uppajjeyyuṁ āsavā vighātapariḷāhā, cakkhundriyasaṁvaraṁ saṁvutassa viharato evaṁsa te āsavā vighātapariḷāhā na honti.
cakkhundriyasaṁvaraṁ saṁvutassa → cakkhundriyasaṁvarasaṁvutassa (bj) | yaṁ → yañhissa (bj: machasaṁ, syā) | yañhissa → yaṁ hissa (bjt) | yañhissa → yaṁ hi ssa (pts) | evaṁsa → evaṁ-sa (pts)क्योंकि, चक्षुइंद्रिय के संयम के बिना रहने वाले में जो संताप और दाह लगाने वाली अशुद्धियां पैदा होती है वह चक्षुइंद्रिय का संयम करके रहेने वाले में नहीं पैदा होती।
Paṭisaṅkhā yoniso sotindriyasaṁvarasaṁvuto viharati …pe…
+ → paṭisaṅkhā yoniso (th)योग्य विचार करके, कर्णइंद्रिय का संयम करके रहता है …
ghānindriyasaṁvarasaṁvuto viharati …pe…
+ → paṭisaṅkhā yoniso (th)योग्य विचार करके, नासिकाइंद्रिय का संयम करके रहता है …
jivhindriyasaṁvarasaṁvuto viharati …pe…
+ → paṭisaṅkhā yoniso (th)योग्य विचार करके, जिव्हाइंद्रिय का संयम करके रहता है …
kāyindriyasaṁvarasaṁvuto viharati …pe…
+ → paṭisaṅkhā yoniso (bjt, th, pts)योग्य विचार करके, कायाइंद्रिय का संयम करके रहता है …
manindriyasaṁvarasaṁvuto viharati.योग्य विचार करके, मनइंद्रिय का संयम करके रहता है …
Yañhissa, bhikkhave, manindriyasaṁvaraṁ asaṁvutassa viharato uppajjeyyuṁ āsavā vighātapariḷāhā, manindriyasaṁvaraṁ saṁvutassa viharato evaṁsa te āsavā vighātapariḷāhā na honti.
manindriyasaṁvaraṁ saṁvutassa → manindriyasaṁvarasaṁvutassa (bj) | yañhissa → yaṁ hissa (bjt) | yañhissa → yaṁ hi ssa (pts) | evaṁsa → evaṁ-sa (pts)क्योंकि, मनइंद्रिय के संयम के बिना रहने वाले में जो संताप और दाह लगाने वाली अशुद्धियां पैदा होती है वह मनइंद्रिय का संयम करके रहने वाले में नहीं पैदा होती।
Yañhissa, bhikkhave, saṁvaraṁ asaṁvutassa viharato uppajjeyyuṁ āsavā vighātapariḷāhā, saṁvaraṁ saṁvutassa viharato evaṁsa te āsavā vighātapariḷāhā na honti.
saṁvaraṁ saṁvutassa → saṁvarasaṁvutassa (bj) | yañhissa → yaṁ hissa (bjt) | yañhissa → yaṁ hi ssa (pts) | evaṁsa → evaṁ-sa (pts)क्योंकि, इंद्रिय के संयम के बिना रहने वाले में जो संताप और दाह लगाने वाली अशुद्धियां पैदा होती है वह इंद्रिय का संयम करके रहने वाले में नहीं पैदा होती।
Ime vuccanti, bhikkhave, āsavā saṁvarā pahātabbā.इसे भिक्षुओं, संयम द्वारा अशुद्धियों का त्याग करना कहलाता है।
3. Paṭisevanāpahātabbaāsava३. योग्य उपयोग द्वारा अशुद्धियों का त्याग
Katame ca, bhikkhave, āsavā paṭisevanā pahātabbā?किन अशुद्धियों का योग्य उपयोग द्वारा त्याग करना चाहिए?
Idha, bhikkhave, bhikkhu paṭisaṅkhā yoniso cīvaraṁ paṭisevati:यहां भिक्षुओं, एक भिक्षु, योग्य विचार करके, इस प्रकार वस्त्रों का उपयोग करता है:
‘yāvadeva sītassa paṭighātāya, uṇhassa paṭighātāya, ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassānaṁ paṭighātāya, yāvadeva hirikopīnappaṭicchādanatthaṁ’.
ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassānaṁ → ḍaṁsamakasavātātapasiriṁsapasamphassānaṁ (bj, pts); ḍaṁsamakasavātātapasarīṁsapa samphassānaṁ (cck) | hirikopīnappaṭicchādanatthaṁ → hirikopinapaṭicchādanatthaṁ (sya-all) | ḍaṁsamakasavātātapasiriṁsapasamphassānaṁ → sarīsapa (bj: machasaṁ) | ḍaṁsamakasavātātapasarīṁsapa → siriṁsapa (cck: sī. syā. pī.) | hirikopīnappaṭicchādanatthaṁ → hirikopīnapaṭicchādanatthaṁ (bjt, pts) | ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassānaṁ → ḍaṁsa makasa vātā tapa siriṁsapasamphassānaṁ (th) | yāvadeva → yāvad-eva (pts) | ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassānaṁ → ḍaṁsamakasa-vātātapa-siriṁsapasamphassānaṁ (pts)‘मात्र ठंडी गरमी दूर करने के लिये, मक्खी मच्छर पवन ताप सांप बिच्छु के डंक से बचने के लिये और गुप्तांगों को ढांकने के लिये’।
Paṭisaṅkhā yoniso piṇḍapātaṁ paṭisevati:योग्य विचार करके, इस प्रकार भिक्षा में मिले अन्न का सेवन करता है:
‘neva davāya, na madāya, na maṇḍanāya, na vibhūsanāya, yāvadeva imassa kāyassa ṭhitiyā yāpanāya, vihiṁsūparatiyā, brahmacariyānuggahāya, iti purāṇañca vedanaṁ paṭihaṅkhāmi navañca vedanaṁ na uppādessāmi, yātrā ca me bhavissati anavajjatā ca phāsuvihāro ca’.
ca → cāti (bj, sya-all, pts1ed) | vihiṁsūparatiyā → vihiṁsuparatiyā (sya-all) | ca → cāti (pts) | vihiṁsūparatiyā → vihiṁsuparatiyā (bj: syā) | cāti → phāsuvihāro ca (bj: machasaṁ) | ca → cāti (cck: sī.) | neva → n eva (pts) | yāvadeva → yāvad-eva (pts) | navañca → navañ-ca (pts)‘न मनोरंजन के लिये, न भोगविलास के लिये, न सौंदर्य व श्रृंगार के लिये, पर केवल काया की देखभाल के लिये, व्यथा टालने के लिये, और धार्मिक जीवन की सहजता के लिये, इस प्रकार मैं पुरानी पीडादायी भावनाओं का अंत करूंगा और नई भावना उत्पन्न नहीं करूंगा, और मैं अवगुणरहित व स्वस्थ रहूंगा’।
Paṭisaṅkhā yoniso senāsanaṁ paṭisevati:योग्य विचार करके, इस प्रकार रहने की जगह का उपयोग करता है:
‘yāvadeva sītassa paṭighātāya, uṇhassa paṭighātāya, ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassānaṁ paṭighātāya, yāvadeva utuparissayavinodanapaṭisallānārāmatthaṁ’.
ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassānaṁ → ḍaṁsamakasavātātapasiriṁsapasamphassānaṁ (bj, pts); ḍaṁsamakasavātātapasarīṁsapasamphassānaṁ (cck) | utuparissayavinodanapaṭisallānārāmatthaṁ → utuparissayavinodanaṁ paṭisallānārāmatthaṁ (bj, sya-all); utuparissayavinodanaṁ paṭisallāṇārāmatthaṁ (pts) | utuparissayavinodanaṁ → vinodana (bj: machasaṁ) | ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassānaṁ → ḍaṁsa makasa vātā tapa siriṁsapasamphassānaṁ (th) | yāvadeva → yāvad-eva (pts) | ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassānaṁ → ḍaṁsa-makasa-vātātapa-siriṁsapasamphassānaṁ (pts) | yāvadeva utuparissayavinodanapaṭisallānārāmatthaṁ → yāvad-eva utuparissayavinodanaṁ paṭisallāṇārāmatthaṁ (pts)‘मात्र ठंडी गरमी दूर करने के लिये, मक्खी मच्छर पवन ताप सांप बिच्छु के डंक से बचने के लिये, कठोर मौसम के जोखम से बचने के लिये, और एकांतवास का आनंद लेने के लिये’।
Paṭisaṅkhā yoniso gilānappaccayabhesajjaparikkhāraṁ paṭisevati:
gilānappaccayabhesajjaparikkhāraṁ → gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ (bjt, th, pts)योग्य विचार करके, इस प्रकार दवाइयां और उपचारों का उपयोग करता है:
‘yāvadeva uppannānaṁ veyyābādhikānaṁ vedanānaṁ paṭighātāya, abyābajjhaparamatāya’.
abyābajjhaparamatāya yañhissa → abyāpajjhaparamatāya yaṁ hissa (bj) | abyābajjhaparamatāya → abyāpajjhaparamatāya (sya-all) | abyāpajjhaparamatāya → abyāpajja (bj: katthaci) | abyābajjhaparamatāya → abyāpajjhaparamatāya (cck: sī. syā. pī.); abyāpajjaparamatāya (cck: ka.)‘केवल बीमारियों की वेदनाओं को दूर करने के लिये और स्वास्थ्य के लिये’।
Yañhissa, bhikkhave, appaṭisevato uppajjeyyuṁ āsavā vighātapariḷāhā, paṭisevato evaṁsa te āsavā vighātapariḷāhā na honti.
apaṭisevato → appaṭisevato (bj: machasaṁ, syā) | yañhissa → hissa (bjt) | yañhissa → yaṁ hi ssa (pts) | evaṁsa → evaṁ-sa (pts)क्योंकि, आवश्यकताओं का योग्य विचार करके उपयोग न करने वाले में जो संताप और दाह लगाने वाली अशुद्धियां पैदा होती है वह आवश्यकताओं का योग्य विचार करके उपयोग करने वाले में नहीं पैदा होती।
Ime vuccanti, bhikkhave, āsavā paṭisevanā pahātabbā.इसे भिक्षुओं, योग्य उपयोग करके अशुद्धियों का त्याग करना कहलाता है।
4. Adhivāsanāpahātabbaāsava४. सहन करके अशुद्धियों का त्याग
Katame ca, bhikkhave, āsavā adhivāsanā pahātabbā?किन अशुद्धियों का सहन करके त्याग करना चाहिए?
Idha, bhikkhave, bhikkhu paṭisaṅkhā yoniso khamo hoti sītassa uṇhassa, jighacchāya pipāsāya. Ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassānaṁ, duruttānaṁ durāgatānaṁ vacanapathānaṁ, uppannānaṁ sārīrikānaṁ vedanānaṁ dukkhānaṁ tibbānaṁ kharānaṁ kaṭukānaṁ asātānaṁ amanāpānaṁ pāṇaharānaṁ adhivāsakajātiko hoti.
tibbānaṁ → tippānaṁ (bj, sya-all, pts1ed) | ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassānaṁ → ḍaṁsamakasavātātapasiriṁsapasamphassānaṁ (bj, pts); ḍaṁsamakasavātātapasarīṁsapasamphassānaṁ (cck) | adhivāsakajātiko → adhivāsikajātiko (sya-all) | tibbānaṁ → tippānaṁ (pts) | tippānaṁ → tibbānaṁ (bj: machasaṁ) | adhivāsakajātiko → adhivāsikajātiko (bj: syā) | tibbānaṁ → tippānaṁ (cck: sī. syā. pī.) | adhivāsikajātiko → adhivāsakajātiko (sya-all note) | ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassānaṁ → ḍaṁsa makasa vātā tapasi riṁsapasamphassānaṁ (th) | ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassānaṁ → ḍaṁsa-makasa-vātātapasiriṁsapasamphassānaṁ (pts)यहां भिक्षुओं, एक भिक्षु योग्य विचार करके ठंड, गर्मी, भूख, प्यास सहन करता है। मक्खी मच्छर पवन ताप सांप बिच्छु के डंक को सहन करता है। कठोर भाषा व अशिष्ट टीका सहन करता है और उत्पन्न हुई शारीरिक वेदना, दुःखदायी, तीव्र, कष्टदायी, अरुचिकर, प्रतिकूळ व जीवजोखमी वेदनाओं को सहन करता है।
Yañhissa, bhikkhave, anadhivāsayato uppajjeyyuṁ āsavā vighātapariḷāhā, adhivāsayato evaṁsa te āsavā vighātapariḷāhā na honti.
yañhissa → yaṁ hissa (bjt) | yañhissa → yaṁ hi ssa (pts) | evaṁsa → evaṁ-sa (pts)क्योंकि, ऐसी चीज़ें सहन किये बिना रहने वाले में जो संताप और दाह लगाने वाली अशुद्धियां पैदा होती है वह सहन करके रहने वाले में नहीं पैदा होती।
Ime vuccanti, bhikkhave, āsavā adhivāsanā pahātabbā.इसे भिक्षुओं, सहन करके अशुद्धियों का त्याग करना कहलाता है।
5. Parivajjanāpahātabbaāsava५. टाल के अशुद्धियों का त्याग
Katame ca, bhikkhave, āsavā parivajjanā pahātabbā?किन अशुद्धियोंका टाल के त्याग करना चाहिए?
Idha, bhikkhave, bhikkhu paṭisaṅkhā yoniso caṇḍaṁ hatthiṁ parivajjeti, caṇḍaṁ assaṁ parivajjeti, caṇḍaṁ goṇaṁ parivajjeti, caṇḍaṁ kukkuraṁ parivajjeti, ahiṁ khāṇuṁ kaṇṭakaṭṭhānaṁ sobbhaṁ papātaṁ candanikaṁ oḷigallaṁ.
kaṇṭakaṭṭhānaṁ → kaṇṭakādhānaṁ (bj); kaṇṭakadhānaṁ (pts) | kaṇṭakādhānaṁ → kaṇṭakaṭṭhānaṁ (bj: machasaṁ, syā) | kaṇṭakaṭṭhānaṁ → kaṇṭakadhānaṁ (sya-all: sī.)यहां, भिक्षुओं, एक भिक्षु योग्य विचार करके, जंगली हाथी, जंगली घोडा, जंगली बैल, जंगली कुत्ता, सांप, पेड़ का टुकडा, कांटे वाली ज़मीन, खड्डा, चट्टान, कीचड़, और गंदी नाली टालता है।
Yathārūpe anāsane nisinnaṁ yathārūpe agocare carantaṁ yathārūpe pāpake mitte bhajantaṁ viññū sabrahmacārī pāpakesu ṭhānesu okappeyyuṁ, so tañca anāsanaṁ tañca agocaraṁ te ca pāpake mitte paṭisaṅkhā yoniso parivajjeti.
tañca → tañ-ca (pts)योग्य विचार करके अनुचित बैठक, अनुचित जगहों में घूमना, और पापी लोगों के साथ दोस्ती टालता हैं क्योंकि अगर वह ऐसा करे तो उसके धर्मसंगी समझदार कल्याणमित्रों को वह भी पापी है ऐसी शंका आए।
Yañhissa, bhikkhave, aparivajjayato uppajjeyyuṁ āsavā vighātapariḷāhā, parivajjayato evaṁsa te āsavā vighātapariḷāhā na honti.
yañhissa → yaṁ hissa (bjt) | aparivajjayato → apparivajjayato (th) | yañhissa → yaṁ hi ssa (pts) | evaṁsa → evaṁ-sa (pts)क्योंकि, ऐसी चीज़ें टाले बिना रहने वाले में जो संताप और दाह लगाने वाली अशुद्धियां पैदा होती है वह टालने वाले में नहीं पैदा होती।
Ime vuccanti, bhikkhave, āsavā parivajjanā pahātabbā.इसे भिक्षुओं, टाल के अशुद्धियों का त्याग करना कहलाता है।
6. Vinodanāpahātabbaāsava६. निकाल करके अशुद्धियों का त्याग
Katame ca, bhikkhave, āsavā vinodanā pahātabbā?किस अशुद्धियों का निकाल करके त्याग करना चाहिए?
Idha, bhikkhave, bhikkhu paṭisaṅkhā yoniso uppannaṁ kāmavitakkaṁ nādhivāseti pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṁ gameti, uppannaṁ byāpādavitakkaṁ …pe… uppannaṁ vihiṁsāvitakkaṁ …pe… uppannuppanne pāpake akusale dhamme nādhivāseti pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṁ gameti.
byantīkaroti → byantikaroti (pts) | byantīkaroti → byantiṁ karoti (bj: katthaci); byantikaroti (bj: PTS) | vyāpādavitakkaṁ → byāpādavitakkaṁ (bj: machasaṁ, PTS, syā) | byantīkaroti → byantikaroti (sya-all: sī.) | byāpādavitakkaṁ → vyāpādavitakkaṁ nādhivāseti pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṁ gameti (bjt) | anabhāvaṁ gameti → anabhāvaṅgameti (th) | + → nādhivāseti pajahati vinodeti byantikaroti anabhāvaṁ gameti (pts)यहां, भिक्षुओं, एक भिक्षु योग्य विचार करके कामवासना के विचारों को, दुर्भावना के विचारों को, क्रूरता के विचारों को सहन नहीं करता, किंतु उसे हटाता है, दूर करता है, नष्ट करता है। वह कोई भी उत्पन्न हुए दुष्ट विचारों को सहन नहीं करता, किंतु उसे हटाता है, दूर करता है, नष्ट करता है।
Yañhissa, bhikkhave, avinodayato uppajjeyyuṁ āsavā vighātapariḷāhā, vinodayato evaṁsa te āsavā vighātapariḷāhā na honti.
yañhissa → yaṁ hissa (bjt) | yañhissa → yaṁ hi ssa (pts) | evaṁsa → evaṁ-sa (pts)क्योंकि, ऐसी चीज़ों का निकाल किये बिना रहने वाले में जो संताप और दाह लगाने वाली अशुद्धियां पैदा होती है वह निकाल करने वाले में नहीं पैदा होती।
Ime vuccanti, bhikkhave, āsavā vinodanā pahātabbā.इसे भिक्षुओं, निकाल करके अशुद्धियों का त्याग करना कहलाता है।
7. Bhāvanāpahātabbaāsava७. विकास कर के अशुद्धियों का त्याग
Katame ca, bhikkhave, āsavā bhāvanā pahātabbā?और भिक्षुओं, किस अशुद्धियों का विकास द्वारा त्याग करना चाहिए?
Idha, bhikkhave, bhikkhu paṭisaṅkhā yoniso satisambojjhaṅgaṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ;
vossaggapariṇāmiṁ → vossaggapariṇāmaṁ (sya-all) | vossaggapariṇāmiṁ → vossaggapariṇāmaṁ (bj: syā)यहां, भिक्षुओं, भिक्षु योग्य विचार करके स्मृति बोधिअंग को विकसित करता है, जो एकांतता, वैराग, और निरोध पर आश्रित है और जो त्याग में परिपूर्ण होता है।
paṭisaṅkhā yoniso dhammavicayasambojjhaṅgaṁ bhāveti …pe…योग्य विचार कर के धर्मविचारणा बोधिअंग को विकसित करता है, जो एकांतता, वैराग, और निरोध पर आश्रित है और जो त्याग में परिपूर्ण होता है।
vīriyasambojjhaṅgaṁ bhāveti …
vīriyasambojjhaṅgaṁ → viriyasambojjhaṅgaṁ (bjt, th, pts)उर्जा बोधिअंग को …
pītisambojjhaṅgaṁ bhāveti …आध्यात्मिक आनंद बोधिअंग को …
passaddhisambojjhaṅgaṁ bhāveti …प्रशांति बोधिअंग को …
samādhisambojjhaṅgaṁ bhāveti …समाधि बोधिअंग को …
upekkhāsambojjhaṅgaṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ.
vossaggapariṇāmiṁ → vossaggapariṇāmaṁ (sya-all) | upekkhā → upekhā (bj: sīmu) | upekkhāsambojjhaṅgaṁ → upekkhā sambojjhaṅgaṁ (bjt) | upekkhāsambojjhaṅgaṁ → upekhāsambojjhaṅgaṁ (pts)समभाव बोधिअंग को …
Yañhissa, bhikkhave, abhāvayato uppajjeyyuṁ āsavā vighātapariḷāhā, bhāvayato evaṁsa te āsavā vighātapariḷāhā na honti.
yañhissa → yaṁ hissa (bjt) | yañhissa → yaṁ hi ssa (pts) | evaṁsa → evaṁ-sa (pts)क्योंकि, ऐसी चीज़ों को विकसित किये बिना रहने वाले में जो संताप और दाह लगाने वाली अशुद्धियां पैदा होती है वह विकसित करने वाले में नहीं पैदा होती।
Ime vuccanti, bhikkhave, āsavā bhāvanā pahātabbā.इसे भिक्षुओं, विकास करके अशुद्धियों का त्याग करना कहलाता है।
Yato kho, bhikkhave, bhikkhuno ye āsavā dassanā pahātabbā te dassanā pahīnā honti, ye āsavā saṁvarā pahātabbā te saṁvarā pahīnā honti, ye āsavā paṭisevanā pahātabbā te paṭisevanā pahīnā honti, ye āsavā adhivāsanā pahātabbā te adhivāsanā pahīnā honti, ye āsavā parivajjanā pahātabbā te parivajjanā pahīnā honti, ye āsavā vinodanā pahātabbā te vinodanā pahīnā honti, ye āsavā bhāvanā pahātabbā te bhāvanā pahīnā honti;
kho → ca (bj) | yato → yato ca (sya-all) | yato → yato kho (bj: machasaṁ, PTS)भिक्षुओं, जब एक भिक्षु, जिन अशुद्धियों का देख के त्याग करना चाहिए उनका देख के त्याग करता है, जिन अशुद्धियों का संयम द्वारा त्याग करना चाहिए उनका संयम द्वारा त्याग करता है, जिन अशुद्धियों का योग्य उपयोग करके त्याग करना चाहिए उनका योग्य उपयोग करके त्याग करता है, जिन अशुद्धियों का सहन करके त्याग करना चाहिए उनका सहन करके त्याग करता है, जिन अशुद्धियों का टाल के त्याग करना चाहिए उनका टाल के त्याग करता है, जिन अशुद्धियों का निकाल करके त्याग करना चाहिए उनका निकाल करके त्याग करता है, और जिन अशुद्धियों का विकास करके त्याग करना चाहिए उनका विकास करके त्याग करता है;
ayaṁ vuccati, bhikkhave: ‘bhikkhu sabbāsavasaṁvarasaṁvuto viharati, acchecchi taṇhaṁ, vivattayi saṁyojanaṁ, sammā mānābhisamayā antamakāsi dukkhassā’”ti.
acchecchi → acchejji (mr) | vivattayi → vāvattayi (bj, pts1ed) | vivattayi → vāvattayi (pts) | acchecchi → acchejji (cck: ka.) | vivattayi → vāvattayi (cck: sī. pī.)मैं कहता हूँ, भिक्षुओं: ‘वह भिक्षु सब अशुद्धियों के संयम से रहता है, उसने तृष्णा का छेद किया है, बंधनों को फेंक दिया है, और अभिमान की संपूर्ण समझ द्वारा दु:ख का अंत किया है’”।
Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam-avoca (pts)भगवंतने ऐसा कहा।
Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.
abhinandunti → abhinandun ti (pts)वह भिक्षु भगवंत के वचनों से संतुष्ट और आनंदित हुए।
Sabbāsavasuttaṁ niṭṭhitaṁ dutiyaṁ.
sabbāsavasuttaṁ → sabbāsavasaṁvarasuttaṁ (th)सर्व अशुद्धियों के सूत्रकी समाप्ति।