Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Majjhima Nikāya 2มัชฌิมนิกาย

Sabbāsavasutta
Sabbāsavasutta → sabbāsavasaṁvarasuttaṁ (sya-all)
๒ สัพพาสวสูตร

Evaṁ me sutaṁ—
me → evamme (bj: syā, PTS) | evaṁ me → evam-me (pts)
ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของอนาถ บิณฑิกเศรษฐี เขตกรุงสาวัตถี Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคได้รับสั่งเรียกภิกษุ ทั้งหลายมาตรัสว่า “bhikkhavo”ti.
bhikkhavoti → bhikkhavo ti (pts)
“ภิกษุทั้งหลาย”

“Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
bhadanteti → bhadante ti (pts)
ภิกษุเหล่านั้นทูลรับสนองพระดำรัสแล้ว
Bhagavā etadavoca:
etadavoca → etad-avoca (pts)
พระผู้มีพระภาคจึงได้ตรัสว่า

“sabbāsavasaṁvarapariyāyaṁ vo, bhikkhave, desessāmi.
desessāmi → desissāmi (bj, sya-all) | desissāmi → desessā (bj: sīmu9)
“ภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงเหตุแห่งการปิดกั้นอาสวะ ทั้งปวงแก่เธอทั้งหลาย
Taṁ suṇātha, sādhukaṁ manasi karotha, bhāsissāmī”ti.
manasi karotha → manasikarotha (bjt, th)
เธอทั้งหลายจงฟัง จงใส่ใจให้ดี เราจักกล่าว”

“Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
evaṁ bhanteti → evambhanteti (th) | evaṁ bhanteti → evam-bhante ti (pts)
ภิกษุเหล่านั้นทูลรับสนองพระดำรัส แล้ว
Bhagavā etadavoca:พระผู้มีพระภาคจึงได้ตรัสเรื่องนี้ว่า

“Jānato ahaṁ, bhikkhave, passato āsavānaṁ khayaṁ vadāmi, no ajānato no apassato.“ภิกษุทั้งหลาย เรากล่าวความสิ้นอาสวะของภิกษุผู้รู้ ผู้เห็น เราไม่ กล่าวความสิ้นอาสวะของภิกษุผู้ไม่รู้ ผู้ไม่เห็น Kiñca, bhikkhave, jānato kiñca passato āsavānaṁ khayaṁ vadāmi?
kiñca → kiṁ (bj, sya-all, pts) | khayaṁ vadāmi → khayo hoti (bj, sya-all, pts) | kiṁ → kiñca (bj: machasaṁ) | hoti → khayaṁ vadāmi (bj: machasaṁ) | kiñca → kiñ-ca (pts)
เรากล่าวความสิ้นอาสวะของภิกษุผู้รู้ ผู้เห็นอะไร
Yoniso ca manasikāraṁ ayoniso ca manasikāraṁ.
manasikāraṁ → manasikaro (bj: katthaci)
(คือ)ผู้รู้ ผู้เห็นโยนิโสมนสิการ และอโยนิโสมนสิการ
Ayoniso, bhikkhave, manasikaroto anuppannā ceva āsavā uppajjanti, uppannā ca āsavā pavaḍḍhanti;
ceva → eva (pts)
เมื่อภิกษุมนสิการ โดยไม่แยบคาย อาสวะทั้งหลายที่ยังไม่เกิดย่อมเกิดขึ้น และอาสวะทั้งหลายที่ เกิดขึ้นแล้วย่อมเจริญ
yoniso ca kho, bhikkhave, manasikaroto anuppannā ceva āsavā na uppajjanti, uppannā ca āsavā pahīyanti.
kho → (sya-all, pts) | pahīyanti → pahiyyanti (sya-all) | yoniso → yoniso ca bhikkhave (bj: syā) | pahīyanti → pahiyyanti (bj: syā) | ceva → eva (pts)
เมื่อภิกษุมนสิการโดยแยบคาย อาสวะทั้งหลายที่ยังไม่เกิด ย่อมไม่เกิดขึ้น และอาสวะทั้งหลายที่เกิดขึ้นแล้วย่อมเสื่อมไป

Atthi, bhikkhave, āsavā dassanā pahātabbā, atthi āsavā saṁvarā pahātabbā, atthi āsavā paṭisevanā pahātabbā, atthi āsavā adhivāsanā pahātabbā, atthi āsavā parivajjanā pahātabbā, atthi āsavā vinodanā pahātabbā, atthi āsavā bhāvanā pahātabbā.ภิกษุทั้งหลาย อาสวะทั้งหลายที่ต้องละด้วยทัสสนะ ก็มี อาสวะทั้งหลาย ที่ต้องละด้วยการสังวร ก็มี อาสวะทั้งหลายที่ต้องละด้วยการใช้สอยก็มี อาสวะทั้งหลาย ที่ต้องละด้วยการอดกลั้นก็มี อาสวะทั้งหลายที่ต้องละด้วยการเว้นก็มี อาสวะทั้งหลาย ที่ต้องละด้วยการบรรเทาก็มี อาสวะทั้งหลายที่ต้องละด้วยการเจริญก็มี

1. Dassanāpahātabbaāsavaอาสวะที่ต้องละด้วยทัสสนะ

Katame ca, bhikkhave, āsavā dassanā pahātabbā?อาสวะที่ต้องละด้วยทัสสนะ เป็นอย่างไร Idha, bhikkhave, assutavā puthujjano ariyānaṁ adassāvī ariyadhammassa akovido ariyadhamme avinīto, sappurisānaṁ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avinīto—คือ ปุถุชนในโลกนี้ผู้ยังไม่ได้สดับ ไม่ได้พบพระอริยะทั้งหลาย ไม่ฉลาดในธรรม ของพระอริยะ ไม่ได้รับคำแนะนำในธรรมของพระอริยะ ไม่ได้พบสัตบุรุษทั้งหลาย ไม่ฉลาดในธรรมของสัตบุรุษ ไม่ได้รับคำแนะนำในธรรมของสัตบุรุษ manasikaraṇīye dhamme nappajānāti, amanasikaraṇīye dhamme nappajānāti.
nappajānāti → na-ppajānāti (pts)
ไม่รู้ทั่วถึง ธรรมที่ควรมนสิการ ไม่รู้ทั่วถึงธรรมที่ไม่ควรมนสิการ
So manasikaraṇīye dhamme appajānanto amanasikaraṇīye dhamme appajānanto, ye dhammā na manasikaraṇīyā, te dhamme manasi karoti, ye dhammā manasikaraṇīyā te dhamme na manasi karoti.
manasi karoti → manasikaroti (th, pts)
เขาเมื่อไม่รู้ทั่วถึงธรรมที่ควร มนสิการ เมื่อไม่รู้ทั่วถึงธรรมที่ไม่ควรมนสิการ ย่อมมนสิการถึงธรรมที่ไม่ควร มนสิการ ไม่มนสิการถึงธรรมที่ควรมนสิการ

Katame ca, bhikkhave, dhammā na manasikaraṇīyā ye dhamme manasi karoti?
manasi karoti → manasikaroti (th, pts)
ธรรมที่ไม่ควรมนสิการซึ่งปุถุชนมนสิการ เป็นอย่างไร
Yassa, bhikkhave, dhamme manasikaroto anuppanno vā kāmāsavo uppajjati, uppanno vā kāmāsavo pavaḍḍhati;
manasikaroto → manasi karoto (bjt) | yassa → y-assa (pts)
คือ เมื่อปุถุชนมนสิการถึงธรรมเหล่าใด กามาสวะ ที่ยังไม่เกิดย่อมเกิดขึ้น ที่เกิดขึ้นแล้วย่อมเจริญ
anuppanno vā bhavāsavo uppajjati, uppanno vā bhavāsavo pavaḍḍhati;ภวาสวะ ที่ยังไม่เกิดย่อมเกิดขึ้น ที่เกิดแล้วย่อมเจริญ anuppanno vā avijjāsavo uppajjati, uppanno vā avijjāsavo pavaḍḍhati—และอวิชชาสวะ ที่ยังไม่เกิดย่อมเกิดขึ้น ที่เกิดขึ้นแล้วย่อมเจริญ ime dhammā na manasikaraṇīyā ye dhamme manasi karoti.
manasi karoti → manasikaroti (th, pts)
เหล่านี้คือธรรมที่ ไม่ควรมนสิการซึ่งปุถุชนมนสิการ

Katame ca, bhikkhave, dhammā manasikaraṇīyā ye dhamme na manasi karoti?
manasi karoti → manasikaroti (th, pts)
ธรรมที่ควรมนสิการซึ่งปุถุชนไม่มนสิการ เป็นอย่างไร
Yassa, bhikkhave, dhamme manasikaroto anuppanno vā kāmāsavo na uppajjati, uppanno vā kāmāsavo pahīyati;
pahīyati → pahiyyati (sya-all) | pahīyati → pahiyyati (bj: syā) | manasikaroto → manasi karoto (bjt) | yassa → y-assa (pts)
คือ เมื่อปุถุชนมนสิการถึงธรรมเหล่าใด กามาสวะที่ยังไม่เกิดย่อมไม่เกิดขึ้น ที่เกิดขึ้นแล้วย่อมเสื่อมไป
anuppanno vā bhavāsavo na uppajjati, uppanno vā bhavāsavo pahīyati;
pahīyati → pahiyyati (sya-all)
ภวาสวะที่ยังไม่เกิดย่อมไม่เกิดขึ้น ที่เกิดขึ้นแล้วย่อมเสื่อมไป
anuppanno vā avijjāsavo na uppajjati, uppanno vā avijjāsavo pahīyati—
pahīyati → pahiyyati (sya-all)
และอวิชชาสวะที่ยังไม่เกิดย่อมไม่เกิดขึ้น ที่เกิดขึ้นแล้วย่อมเสื่อมไป
ime dhammā manasikaraṇīyā ye dhamme na manasi karoti.
manasi karoti → manasikaroti (th, pts)
เหล่านี้คือธรรม ที่ควรมนสิการซึ่งปุถุชนไม่มนสิการ

Tassa amanasikaraṇīyānaṁ dhammānaṁ manasikārā manasikaraṇīyānaṁ dhammānaṁ amanasikārā anuppannā ceva āsavā uppajjanti uppannā ca āsavā pavaḍḍhanti.
ceva → eva (pts)
เพราะปุถุชนนั้นมนสิการถึงธรรมที่ไม่ควรมนสิการ ไม่มนสิการถึงธรรมที่ควร มนสิการ อาสวะทั้งหลายที่ยังไม่เกิดย่อมเกิดขึ้น และอาสวะทั้งหลายที่เกิดขึ้นแล้ว ย่อมเจริญ

So evaṁ ayoniso manasi karoti:
manasi karoti → manasikaroti (th, pts)
ปุถุชนนั้นมนสิการโดยไม่แยบคายอย่างนี้ว่า
‘ahosiṁ nu kho ahaṁ atītamaddhānaṁ? Na nu kho ahosiṁ atītamaddhānaṁ? Kiṁ nu kho ahosiṁ atītamaddhānaṁ? Kathaṁ nu kho ahosiṁ atītamaddhānaṁ? Kiṁ hutvā kiṁ ahosiṁ nu kho ahaṁ atītamaddhānaṁ?
kiṁ nu → kinnu (bjt) | kathaṁ nu → kathannu (bjt) | ahosiṁ nu → ahosin-nu (pts) | atītamaddhānaṁ → atītam-addhānaṁ (pts) | atītamaddhānaṁ kiṁ nu → atītam-addhānaṁ kin-nu (pts) | kathaṁ nu → kathan-nu (pts)
‘ในอดีตกาลยาวนาน เราได้มีแล้ว หรือมิได้มีแล้วหนอ เราได้เป็นอะไรมาหนอ เราได้เป็นอย่างไรมาหนอ เราได้เป็นอะไรแล้วจึงมาเป็นอะไรอีกหนอ
Bhavissāmi nu kho ahaṁ anāgatamaddhānaṁ? Na nu kho bhavissāmi anāgatamaddhānaṁ? Kiṁ nu kho bhavissāmi anāgatamaddhānaṁ? Kathaṁ nu kho bhavissāmi anāgatamaddhānaṁ? Kiṁ hutvā kiṁ bhavissāmi nu kho ahaṁ anāgatamaddhānan’ti?
anāgatamaddhānanti → anāgatamaddhānaṁ (bj: katthaci) | kiṁ nu → kinnu (bjt) | kathaṁ nu → kathannu (bjt) | anāgatamaddhānaṁ → anāgatam-addhānaṁ (pts) | anāgatamaddhānaṁ kiṁ nu → anāgatam-addhānaṁ kin-nu (pts) | anāgatamaddhānaṁ kathaṁ nu → anāgatam-addhānaṁ kathan-nu (pts) | anāgatamaddhānanti → anāgatam-addhānan-ti (pts)
ในอนาคตกาลยาวนาน เราจักมีหรือจัก ไม่มีหนอ เราจักเป็นอะไรหนอ เราจักเป็นอย่างไรหนอ เราจักเป็นอะไรแล้วไปเป็น อะไรอีกหนอ’
Etarahi vā paccuppannamaddhānaṁ ajjhattaṁ kathaṅkathī hoti:
paccuppannamaddhānaṁ → paccuppannamaddhānaṁ ārabbha (sya-all) | paccuppannaṁ → paccuppannamaddhānaṁ (bj: machasaṁ) | paccuppannamaddhānaṁ → paccuppannamaddhānaṁ ārabbha (cck: syā.) | kathaṅkathī → kathaṁkathī (my, bjt, th, ms2005, pts) | paccuppannamaddhānaṁ → paccuppannaṁ addhānaṁ (bjt) | paccuppannamaddhānaṁ → paccuppannam-addhānaṁ (pts)
หรือว่าบัดนี้ มีความสงสัยภายในตน ปรารภปัจจุบันกาลกล่าวว่า
‘ahaṁ nu khosmi? No nu khosmi? Kiṁ nu khosmi? Kathaṁ nu khosmi? Ayaṁ nu kho satto kuto āgato? So kuhiṁ gāmī bhavissatī’ti?
kiṁ nu → kinnu (bjt) | ahaṁ nu khosmi → ahan-nu kho smi (pts) | khosmi kiṁ nu khosmi kathaṁ nu khosmi → kho smi kin-nu kho smi kathan-nu kho smi (pts) | kuhiṁ gāmī → kuhiṁgāmī (pts)
‘เรามีอยู่หรือไม่หนอ เราเป็นอะไรหนอ เราเป็นอย่างไรหนอ สัตว์นี้มาจากไหนหนอ และเขาจักไปไหนกันหนอ’

Tassa evaṁ ayoniso manasikaroto channaṁ diṭṭhīnaṁ aññatarā diṭṭhi uppajjati.
assa → vāssa (bj, sya-all, pts1ed) | manasikaroto → manasi karoto (bjt)
เมื่อปุถุชนนั้นมนสิการโดยไม่แยบคายอย่างนี้ ทิฏฐิ(ความเห็นผิด) อย่างใดอย่างหนึ่ง บรรดาทิฏฐิ ๖ ก็เกิดขึ้น คือ
‘Atthi me attā’ti vā assa saccato thetato diṭṭhi uppajjati;
vā assa → vāssa (bj, sya-all) | assa → ssa (pts) | assa → vāssa (cck: sī. syā. pī.) | attāti → attā ti (pts)
๑. ทิฏฐิเกิดขึ้นแก่ผู้นั้นโดยแน่แท้มั่นคงว่า ‘อัตตาของเรามีอยู่’
‘natthi me attā’ti vā assa saccato thetato diṭṭhi uppajjati;
vā assa → vāssa (bj, sya-all) | assa → ssa (pts) | natthi → na-tthi (pts) | attāti → attā ti (pts)
๒. ทิฏฐิเกิดขึ้นแก่ผู้นั้นโดยแน่แท้มั่นคงว่า ‘อัตตาของเราไม่มี’
‘attanāva attānaṁ sañjānāmī’ti vā assa saccato thetato diṭṭhi uppajjati;
vā assa → vāssa (bj, sya-all) | assa → ssa (pts) | attanāva → attanā va (pts)
๓. ทิฏฐิเกิดขึ้นแก่ผู้นั้นโดยแน่แท้มั่นคงว่า ‘เรารู้จักอัตตาได้ด้วยอัตตา’
‘attanāva anattānaṁ sañjānāmī’ti vā assa saccato thetato diṭṭhi uppajjati;
vā assa → vāssa (bj, sya-all) | assa → ssa (pts) | attanāva → attanā va (pts)
๔. ทิฏฐิเกิดขึ้นแก่ผู้นั้นโดยแน่แท้มั่นคงว่า ‘เรารู้จักสิ่งที่ไม่ใช่อัตตาได้ด้วยอัตตา’
‘anattanāva attānaṁ sañjānāmī’ti vā assa saccato thetato diṭṭhi uppajjati;
vā assa → vāssa (bj, sya-all) | assa → ssa (pts) | anattanāva → anattanā va (pts)
๕. ทิฏฐิเกิดขึ้นแก่ผู้นั้นโดยแน่แท้มั่นคงว่า ‘เรารู้จักอัตตาได้ด้วยสิ่งที่ไม่ใช่อัตตา’
atha vā panassa evaṁ diṭṭhi hoti:
panassa → pan assa (pts)
๖. อีกอย่างหนึ่ง ทิฏฐิเกิดมีแก่ผู้นั้น
‘yo me ayaṁ attā vado vedeyyo tatra tatra kalyāṇapāpakānaṁ kammānaṁ vipākaṁ paṭisaṁvedeti so kho pana me ayaṁ attā nicco dhuvo sassato avipariṇāmadhammo sassatisamaṁ tatheva ṭhassatī’ti.
attā vado → attāva (sya-all) | yo → so (bj: katthaci) | vedeyyo → attāva vedeyyo (bj: syā) | kalyāṇapāpakānaṁ → kalyāṇa pāpakānaṁ (th) | tatheva → tath eva (pts)
อย่างนี้ว่า ‘อัตตาของเรานี้ใด เป็นผู้กล่าว เป็นผู้รู้ เสวยผลแห่งกรรมดีและกรรมชั่วในอารมณ์นั้น ๆ อัตตาของเรา นี้นั้นเป็นสภาวะที่เที่ยง ยั่งยืน มั่นคง ไม่แปรผันไปเป็นธรรมดา จักดำรงอยู่เสมอด้วยสิ่งที่แน่นอน’
Idaṁ vuccati, bhikkhave, diṭṭhigataṁ diṭṭhigahanaṁ diṭṭhikantāraṁ diṭṭhivisūkaṁ diṭṭhivipphanditaṁ diṭṭhisaṁyojanaṁ.
diṭṭhikantāraṁ → diṭṭhikantāro (bj) | diṭṭhigahanaṁ diṭṭhikantāraṁ → diṭṭhigahaṇaṁ diṭṭhikantāro (sya-all) | diṭṭhigahanaṁ → diṭṭhigahaṇaṁ (bj: syā) | diṭṭhikantāro → diṭṭhikantāraṁ (bj: sī.væa, PTS)
ข้อนี้เราเรียกว่า ทิฏฐิ ได้แก่ ป่าทึบคือทิฏฐิ ทางกันดารคือทิฏฐิ เสี้ยนหนาม คือทิฏฐิ ความเดือดร้อนคือทิฏฐิ กิเลสเครื่องผูกพันสัตว์คือทิฏฐิ
Diṭṭhisaṁyojanasaṁyutto, bhikkhave, assutavā puthujjano na parimuccati jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi;
jarāya maraṇena → jarāmaraṇena (bj, pts) | jarāmaraṇena → jarāya maraṇena (bj: machasaṁ, syā) | upāyāsehi → sokaparidevadukkhadomanassupāyāsehi (bj: syā) | sokaparidevadukkhadomanassupāyāsehi → sīhaḷa sokehi …pe… upāyāsehi (sya-all note)
ภิกษุทั้งหลาย เรากล่าวว่า ‘ปุถุชนผู้ประกอบด้วยทิฏฐิสังโยชน์ ผู้ยังไม่ได้สดับ ย่อมไม่พ้นจากชาติ(ความเกิด) ชรา(ความแก่) มรณะ(ความตาย) โสกะ(ความ เศร้าโศก) ปริเทวะ(ความคร่ำครวญ) ทุกข์(ความทุกข์กาย) โทมนัส(ความทุกข์ใจ) และอุปายาส(ความคับแค้นใจ)
‘na parimuccati dukkhasmā’ti vadāmi.
dukkhasmāti → dukkhasmā ti (pts)
ย่อมไม่พ้นจากทุกข์’

Sutavā ca kho, bhikkhave, ariyasāvako—ภิกษุทั้งหลาย อริยสาวกผู้ได้สดับแล้ว ariyānaṁ dassāvī ariyadhammassa kovido ariyadhamme suvinīto, sappurisānaṁ dassāvī sappurisadhammassa kovido sappurisadhamme suvinīto—ได้พบพระอริยะทั้งหลาย ฉลาดใน ธรรมของพระอริยะ ได้รับคำแนะนำดีแล้วในธรรมของพระอริยะ พบสัตบุรุษทั้งหลาย ฉลาดในธรรมของสัตบุรุษ ได้รับคำแนะนำดีแล้วในธรรมของสัตบุรุษ manasikaraṇīye dhamme pajānāti amanasikaraṇīye dhamme pajānāti.ย่อมรู้ทั่วถึง ธรรมที่ควรมนสิการ รู้ทั่วถึงธรรมที่ไม่ควรมนสิการ So manasikaraṇīye dhamme pajānanto amanasikaraṇīye dhamme pajānanto ye dhammā na manasikaraṇīyā te dhamme na manasi karoti, ye dhammā manasikaraṇīyā te dhamme manasi karoti.
manasi karoti → manasikaroti (th, pts)
อริยสาวกนั้นเมื่อรู้ทั่วถึงธรรม ที่ควรมนสิการ เมื่อรู้ทั่วถึงธรรมที่ไม่ควรมนสิการ ย่อมไม่มนสิการถึงธรรมที่ไม่ควร มนสิการ มนสิการถึงแต่ธรรมที่ควรมนสิการ

Katame ca, bhikkhave, dhammā na manasikaraṇīyā ye dhamme na manasi karoti?
manasi karoti → manasikaroti (th, pts)
ธรรมที่ไม่ควรมนสิการซึ่งอริยสาวกไม่มนสิการ เป็นอย่างไร
Yassa, bhikkhave, dhamme manasikaroto anuppanno vā kāmāsavo uppajjati, uppanno vā kāmāsavo pavaḍḍhati;
manasikaroto → manasi karoto (bjt) | yassa → y-assa (pts)
คือ เมื่ออริยสาวกนั้นมนสิการถึงธรรมเหล่าใด กามาสวะที่ยังไม่เกิดย่อมเกิด ขึ้น ที่เกิดขึ้นแล้วย่อมเจริญ
anuppanno vā bhavāsavo uppajjati, uppanno vā bhavāsavo pavaḍḍhati;
bhavāsavo → uppajjati, uppanno vā bhavāsavo pavaḍḍhati, anuppanno vā (bj: machasaṁ, syā)
ภวาสวะที่ยังไม่เกิดย่อมเกิดขึ้น ที่เกิดขึ้นแล้วย่อมเจริญ
anuppanno vā avijjāsavo uppajjati, uppanno vā avijjāsavo pavaḍḍhati—และอวิชชาสวะที่ยังไม่เกิดย่อมเกิดขึ้น ที่เกิดขึ้นแล้วย่อมเจริญ ime dhammā na manasikaraṇīyā, ye dhamme na manasi karoti.
manasi karoti → manasikaroti (th, pts)
เหล่านี้คือธรรมที่ไม่ ควรมนสิการซึ่งอริยสาวกไม่มนสิการ

Katame ca, bhikkhave, dhammā manasikaraṇīyā ye dhamme manasi karoti?
manasi karoti → manasikaroti (th, pts)
ธรรมที่ควรมนสิการซึ่งอริยสาวกมนสิการ เป็นอย่างไร
Yassa, bhikkhave, dhamme manasikaroto anuppanno vā kāmāsavo na uppajjati, uppanno vā kāmāsavo pahīyati;
pahīyati → pahiyyati (sya-all) | manasikaroto → manasi karoto (bjt) | yassa → y-assa (pts)
คือ เมื่ออริยสาวกนั้นมนสิการถึงธรรมเหล่าใด กามาสวะที่ยังไม่เกิดย่อมไม่ เกิดขึ้น ที่เกิดขึ้นแล้วย่อมเสื่อมไป
anuppanno vā bhavāsavo na uppajjati, uppanno vā bhavāsavo pahīyati;
pahīyati → pahiyyati (sya-all) | bhavāsavo → na uppajjati, uppanno vā bhavāsavo pahīyati, anuppanno vā (bj: machasaṁ, syā)
ภวาสวะที่ยังไม่เกิดย่อมไม่เกิดขึ้น ที่เกิดขึ้นแล้ว ย่อมเสื่อมไป
anuppanno vā avijjāsavo na uppajjati, uppanno vā avijjāsavo pahīyati—
pahīyati → pahiyyati (sya-all)
และอวิชชาสวะที่ยังไม่เกิดย่อมไม่เกิดขึ้น ที่เกิดขึ้นแล้วย่อมเสื่อมไป
ime dhammā manasikaraṇīyā ye dhamme manasi karoti.
manasi karoti → manasikaroti (th, pts)
เหล่านี้คือธรรมที่ควรมนสิการซึ่งอริยสาวกมนสิการ

Tassa amanasikaraṇīyānaṁ dhammānaṁ amanasikārā manasikaraṇīyānaṁ dhammānaṁ manasikārā anuppannā ceva āsavā na uppajjanti, uppannā ca āsavā pahīyanti.
pahīyanti → pahiyyanti (sya-all) | ceva → eva (pts)
เพราะอริยสาวกนั้น ไม่มนสิการถึงธรรมที่ไม่ควรมนสิการ มนสิการถึงธรรม ที่ควรมนสิการ อาสวะทั้งหลายที่ยังไม่เกิดย่อมไม่เกิดขึ้น และอาสวะทั้งหลายที่ เกิดขึ้นแล้วย่อมเสื่อมไป

So ‘idaṁ dukkhan’ti yoniso manasi karoti, ‘ayaṁ dukkhasamudayo’ti yoniso manasi karoti, ‘ayaṁ dukkhanirodho’ti yoniso manasi karoti, ‘ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yoniso manasi karoti.
dukkhanirodhagāminī paṭipadāti → dukkhanirodhagāminīpaṭipadāti (bjt) | manasi karoti → manasikaroti (th, pts) | dukkhanti → dukkhan-ti (pts) | dukkhasamudayoti → dukkhasamudayo ti (pts) | dukkhanirodhoti → dukkhanirodho ti (pts) | paṭipadāti → paṭipadā ti (pts)
อริยสาวกนั้นมนสิการโดยแยบคายว่า ‘นี้ทุกข์(สภาวะที่ทนได้ยาก) นี้ ทุกขสมุทัย(เหตุเกิดทุกข์) นี้ทุกขนิโรธ(ความดับทุกข์) นี้ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา (ข้อปฏิบัติให้ถึงความดับทุกข์)’
Tassa evaṁ yoniso manasikaroto tīṇi saṁyojanāni pahīyanti—
pahīyanti → pahiyyanti (sya-all) | yoniso → (pts)
เมื่ออริยสาวกนั้นมนสิการโดยแยบคายอย่างนี้ สังโยชน์ ๓ คือ
sakkāyadiṭṭhi, vicikicchā, sīlabbataparāmāso.
sīlabbataparāmāso → sīlabbatta (bj: syā)
(๑) สักกายทิฏฐิ(ความเห็นว่าเป็นตัวของตน) (๒) วิจิกิจฉา(ความ ลังเลสงสัย) (๓) สีลัพพตปรามาส(ความถือมั่นศีลและวัตร) ย่อมสิ้นไป
Ime vuccanti, bhikkhave, āsavā dassanā pahātabbā.ภิกษุทั้งหลาย เหล่านี้เรียกว่า อาสวะที่ต้องละด้วยทัสสนะ

2. Saṁvarāpahātabbaāsavaอาสวะที่ต้องละด้วยการสังวร

Katame ca, bhikkhave, āsavā saṁvarā pahātabbā?อาสวะที่ต้องละด้วยการสังวร เป็นอย่างไร คือ Idha, bhikkhave, bhikkhu paṭisaṅkhā yoniso cakkhundriyasaṁvarasaṁvuto viharati.ภิกษุในธรรมวินัยนี้พิจารณาโดยแยบคาย เป็นผู้สำรวมด้วยการสังวรใน จักขุนทรีย์ อยู่ Yañhissa, bhikkhave, cakkhundriyasaṁvaraṁ asaṁvutassa viharato uppajjeyyuṁ āsavā vighātapariḷāhā, cakkhundriyasaṁvaraṁ saṁvutassa viharato evaṁsa te āsavā vighātapariḷāhā na honti.
cakkhundriyasaṁvaraṁ saṁvutassa → cakkhundriyasaṁvarasaṁvutassa (bj) | yaṁ → yañhissa (bj: machasaṁ, syā) | yañhissa → yaṁ hissa (bjt) | yañhissa → yaṁ hi ssa (pts) | evaṁsa → evaṁ-sa (pts)
ซึ่งเมื่อเธอไม่สำรวมอยู่ อาสวะและความเร่าร้อนที่ก่อความคับแค้น ก็จะพึงเกิดขึ้น เมื่อเธอสำรวมอยู่ อาสวะและความเร่าร้อนที่ก่อความคับแค้น ย่อม ไม่มีแก่เธอด้วยอาการอย่างนี้
Paṭisaṅkhā yoniso sotindriyasaṁvarasaṁvuto viharati …pe…
+ → paṭisaṅkhā yoniso (th)
ภิกษุพิจารณาโดยแยบคายแล้ว เป็นผู้สำรวมด้วย การสังวรในโสตินทรีย์อยู่ฯลฯ
ghānindriyasaṁvarasaṁvuto viharati …pe…
+ → paṭisaṅkhā yoniso (th)
ภิกษุพิจารณาโดยแยบคายแล้ว เป็นผู้สำรวมด้วย การสังวรในฆานินทรีย์อยู่ ฯลฯ
jivhindriyasaṁvarasaṁvuto viharati …pe…
+ → paṭisaṅkhā yoniso (th)
ภิกษุพิจารณาโดยแยบคายแล้ว เป็นผู้สำรวม ด้วยการสังวรในชิวหินทรีย์อยู่ ฯลฯ
kāyindriyasaṁvarasaṁvuto viharati …pe…
+ → paṭisaṅkhā yoniso (bjt, th, pts)
ภิกษุพิจารณาโดยแยบคายแล้ว เป็นผู้สำรวม ด้วยการสังวรในกายินทรีย์อยู่ ฯลฯ
manindriyasaṁvarasaṁvuto viharati.ภิกษุพิจารณาโดยแยบคายแล้ว เป็นผู้สำรวม ด้วยการสังวรในมนินทรีย์อยู่ Yañhissa, bhikkhave, manindriyasaṁvaraṁ asaṁvutassa viharato uppajjeyyuṁ āsavā vighātapariḷāhā, manindriyasaṁvaraṁ saṁvutassa viharato evaṁsa te āsavā vighātapariḷāhā na honti.
manindriyasaṁvaraṁ saṁvutassa → manindriyasaṁvarasaṁvutassa (bj) | yañhissa → yaṁ hissa (bjt) | yañhissa → yaṁ hi ssa (pts) | evaṁsa → evaṁ-sa (pts)
ซึ่งเมื่อเธอไม่สำรวมอยู่ อาสวะและความเร่าร้อนที่ ก่อความคับแค้น ก็จะพึงเกิดขึ้น เมื่อเธอสำรวมอยู่ อาสวะและความเร่าร้อนที่ก่อ ความคับแค้น ย่อมไม่มีแก่เธอด้วยอาการอย่างนี้

Yañhissa, bhikkhave, saṁvaraṁ asaṁvutassa viharato uppajjeyyuṁ āsavā vighātapariḷāhā, saṁvaraṁ saṁvutassa viharato evaṁsa te āsavā vighātapariḷāhā na honti.
saṁvaraṁ saṁvutassa → saṁvarasaṁvutassa (bj) | yañhissa → yaṁ hissa (bjt) | yañhissa → yaṁ hi ssa (pts) | evaṁsa → evaṁ-sa (pts)
Ime vuccanti, bhikkhave, āsavā saṁvarā pahātabbā.ภิกษุทั้งหลาย เหล่านี้เรียกว่า อาสวะที่ต้องละด้วยการสังวร

3. Paṭisevanāpahātabbaāsavaอาสวะที่ต้องละด้วยการใช้สอย

Katame ca, bhikkhave, āsavā paṭisevanā pahātabbā?อาสวะที่ต้องละด้วยการใช้สอย เป็นอย่างไร Idha, bhikkhave, bhikkhu paṭisaṅkhā yoniso cīvaraṁ paṭisevati:คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้พิจารณาโดยแยบคายแล้วใช้สอยจีวร ‘yāvadeva sītassa paṭighātāya, uṇhassa paṭighātāya, ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassānaṁ paṭighātāya, yāvadeva hirikopīnappaṭicchādanatthaṁ’.
ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassānaṁ → ḍaṁsamakasavātātapasiriṁsapasamphassānaṁ (bj, pts); ḍaṁsamakasavātātapasarīṁsapa samphassānaṁ (cck) | hirikopīnappaṭicchādanatthaṁ → hirikopinapaṭicchādanatthaṁ (sya-all) | ḍaṁsamakasavātātapasiriṁsapasamphassānaṁ → sarīsapa (bj: machasaṁ) | ḍaṁsamakasavātātapasarīṁsapa → siriṁsapa (cck: sī. syā. pī.) | hirikopīnappaṭicchādanatthaṁ → hirikopīnapaṭicchādanatthaṁ (bjt, pts) | ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassānaṁ → ḍaṁsa makasa vātā tapa siriṁsapasamphassānaṁ (th) | yāvadeva → yāvad-eva (pts) | ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassānaṁ → ḍaṁsamakasa-vātātapa-siriṁsapasamphassānaṁ (pts)
เพียงเพื่อป้องกัน ความหนาว ความร้อน เหลือบ ยุง ลม แดด และสัมผัสแห่งสัตว์เลื้อยคลาน เพียงเพื่อปกปิดอวัยวะที่ก่อให้เกิดความละอาย

Paṭisaṅkhā yoniso piṇḍapātaṁ paṭisevati:ภิกษุพิจารณาโดยแยบคายแล้วฉันบิณฑบาต ‘neva davāya, na madāya, na maṇḍanāya, na vibhūsanāya, yāvadeva imassa kāyassa ṭhitiyā yāpanāya, vihiṁsūparatiyā, brahmacariyānuggahāya, iti purāṇañca vedanaṁ paṭihaṅkhāmi navañca vedanaṁ na uppādessāmi, yātrā ca me bhavissati anavajjatā ca phāsuvihāro ca’.
ca → cāti (bj, sya-all, pts1ed) | vihiṁsūparatiyā → vihiṁsuparatiyā (sya-all) | ca → cāti (pts) | vihiṁsūparatiyā → vihiṁsuparatiyā (bj: syā) | cāti → phāsuvihāro ca (bj: machasaṁ) | ca → cāti (cck: sī.) | neva → n eva (pts) | yāvadeva → yāvad-eva (pts) | navañca → navañ-ca (pts)
ไม่ใช่เพื่อเล่น ไม่ใช่เพื่อความ มัวเมา ไม่ใช่เพื่อประดับ ไม่ใช่เพื่อตกแต่ง แต่เพียงเพื่อกายนี้ดำรงอยู่ได้ เพื่อให้ ชีวิตินทรีย์เป็นไป เพื่อบำบัดความหิว เพื่ออนุเคราะห์พรหมจรรย์ ด้วยคิดเห็นว่า 'โดยอุบายนี้ เราจักกำจัดเวทนาเก่าเสียได้ และจักไม่ให้เวทนาใหม่เกิดขึ้น ความ ดำรงอยู่แห่งชีวิต ความไม่มีโทษ และการอยู่โดยผาสุกจักมีแก่เรา' แล้วจึงบริโภค อาหาร

Paṭisaṅkhā yoniso senāsanaṁ paṭisevati:ภิกษุพิจารณาโดยแยบคายแล้วใช้สอยเสนาสนะ ‘yāvadeva sītassa paṭighātāya, uṇhassa paṭighātāya, ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassānaṁ paṭighātāya, yāvadeva utuparissayavinodanapaṭisallānārāmatthaṁ’.
ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassānaṁ → ḍaṁsamakasavātātapasiriṁsapasamphassānaṁ (bj, pts); ḍaṁsamakasavātātapasarīṁsapasamphassānaṁ (cck) | utuparissayavinodanapaṭisallānārāmatthaṁ → utuparissayavinodanaṁ paṭisallānārāmatthaṁ (bj, sya-all); utuparissayavinodanaṁ paṭisallāṇārāmatthaṁ (pts) | utuparissayavinodanaṁ → vinodana (bj: machasaṁ) | ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassānaṁ → ḍaṁsa makasa vātā tapa siriṁsapasamphassānaṁ (th) | yāvadeva → yāvad-eva (pts) | ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassānaṁ → ḍaṁsa-makasa-vātātapa-siriṁsapasamphassānaṁ (pts) | yāvadeva utuparissayavinodanapaṭisallānārāmatthaṁ → yāvad-eva utuparissayavinodanaṁ paṭisallāṇārāmatthaṁ (pts)
เพียงเพื่อป้องกันความหนาว ความร้อน เหลือบ ยุง ลม แดด และสัมผัสแห่งสัตว์เลื้อยคลาน เพียงเพื่อบรรเทา อันตรายที่เกิดจากฤดู และเพื่อความยินดีในการหลีกเร้น

Paṭisaṅkhā yoniso gilānappaccayabhesajjaparikkhāraṁ paṭisevati:
gilānappaccayabhesajjaparikkhāraṁ → gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ (bjt, th, pts)
ภิกษุพิจารณาโดยแยบคายแล้วใช้สอยคิลานปัจจัยเภสัชบริขาร
‘yāvadeva uppannānaṁ veyyābādhikānaṁ vedanānaṁ paṭighātāya, abyābajjhaparamatāya’.
abyābajjhaparamatāya yañhissa → abyāpajjhaparamatāya yaṁ hissa (bj) | abyābajjhaparamatāya → abyāpajjhaparamatāya (sya-all) | abyāpajjhaparamatāya → abyāpajja (bj: katthaci) | abyābajjhaparamatāya → abyāpajjhaparamatāya (cck: sī. syā. pī.); abyāpajjaparamatāya (cck: ka.)
เพียงเพื่อบรรเทา เวทนาที่เกิดจากอาพาธต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นแล้ว และเพื่อไม่มีความเบียดเบียนเป็นที่สุด

Yañhissa, bhikkhave, appaṭisevato uppajjeyyuṁ āsavā vighātapariḷāhā, paṭisevato evaṁsa te āsavā vighātapariḷāhā na honti.
apaṭisevato → appaṭisevato (bj: machasaṁ, syā) | yañhissa → hissa (bjt) | yañhissa → yaṁ hi ssa (pts) | evaṁsa → evaṁ-sa (pts)
ซึ่งเมื่อเธอไม่ใช้สอยอยู่ อาสวะและความเร่าร้อนที่ก่อความคับแค้น ก็จะพึงเกิดขึ้น เมื่อเธอใช้สอยอยู่ อาสวะและความเร่าร้อนที่ก่อความคับแค้น ย่อมไม่มีแก่เธอด้วย อาการอย่างนี้
Ime vuccanti, bhikkhave, āsavā paṭisevanā pahātabbā.ภิกษุทั้งหลาย เหล่านี้เรียกว่า อาสวะที่ต้องละด้วยการใช้สอย

4. Adhivāsanāpahātabbaāsavaอาสวะที่ต้องละด้วยการอดกลั้น

Katame ca, bhikkhave, āsavā adhivāsanā pahātabbā?อาสวะที่ต้องละด้วยการอดกลั้น เป็นอย่างไร คือ Idha, bhikkhave, bhikkhu paṭisaṅkhā yoniso khamo hoti sītassa uṇhassa, jighacchāya pipāsāya. Ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassānaṁ, duruttānaṁ durāgatānaṁ vacanapathānaṁ, uppannānaṁ sārīrikānaṁ vedanānaṁ dukkhānaṁ tibbānaṁ kharānaṁ kaṭukānaṁ asātānaṁ amanāpānaṁ pāṇaharānaṁ adhivāsakajātiko hoti.
tibbānaṁ → tippānaṁ (bj, sya-all, pts1ed) | ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassānaṁ → ḍaṁsamakasavātātapasiriṁsapasamphassānaṁ (bj, pts); ḍaṁsamakasavātātapasarīṁsapasamphassānaṁ (cck) | adhivāsakajātiko → adhivāsikajātiko (sya-all) | tibbānaṁ → tippānaṁ (pts) | tippānaṁ → tibbānaṁ (bj: machasaṁ) | adhivāsakajātiko → adhivāsikajātiko (bj: syā) | tibbānaṁ → tippānaṁ (cck: sī. syā. pī.) | adhivāsikajātiko → adhivāsakajātiko (sya-all note) | ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassānaṁ → ḍaṁsa makasa vātā tapasi riṁsapasamphassānaṁ (th) | ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassānaṁ → ḍaṁsa-makasa-vātātapasiriṁsapasamphassānaṁ (pts)
ภิกษุในธรรมวินัยนี้พิจารณาโดยแยบคายแล้ว เป็นผู้อดทนต่อความหนาว ความร้อน ความหิว ความกระหาย เหลือบ ยุง ลม แดด และสัมผัสแห่งสัตว์ เลื้อยคลาน เป็นผู้อดกลั้นต่อถ้อยคำหยาบ คำส่อเสียด เป็นผู้อดกลั้นต่อเวทนา ทั้งหลายอันมีในร่างกาย เป็นทุกข์ กล้าแข็ง เผ็ดร้อน ไม่น่ายินดี ไม่น่าพอใจ พรากชีวิตได้

Yañhissa, bhikkhave, anadhivāsayato uppajjeyyuṁ āsavā vighātapariḷāhā, adhivāsayato evaṁsa te āsavā vighātapariḷāhā na honti.
yañhissa → yaṁ hissa (bjt) | yañhissa → yaṁ hi ssa (pts) | evaṁsa → evaṁ-sa (pts)
ซึ่งเมื่อเธอไม่อดกลั้นอยู่ อาสวะและความเร่าร้อนที่ก่อความคับแค้น ก็จะพึงเกิดขึ้น เมื่อเธออดกลั้นอยู่ อาสวะและความเร่าร้อนที่ก่อความคับแค้น ย่อมไม่มีแก่เธอด้วยอาการอย่างนี้
Ime vuccanti, bhikkhave, āsavā adhivāsanā pahātabbā.ภิกษุทั้งหลาย เหล่านี้เรียกว่า อาสวะที่ต้องละด้วยการอดกลั้น

5. Parivajjanāpahātabbaāsavaอาสวะที่ต้องละด้วยการเว้น

Katame ca, bhikkhave, āsavā parivajjanā pahātabbā?อาสวะที่ต้องละด้วยการเว้น เป็นอย่างไร คือ Idha, bhikkhave, bhikkhu paṭisaṅkhā yoniso caṇḍaṁ hatthiṁ parivajjeti, caṇḍaṁ assaṁ parivajjeti, caṇḍaṁ goṇaṁ parivajjeti, caṇḍaṁ kukkuraṁ parivajjeti, ahiṁ khāṇuṁ kaṇṭakaṭṭhānaṁ sobbhaṁ papātaṁ candanikaṁ oḷigallaṁ.
kaṇṭakaṭṭhānaṁ → kaṇṭakādhānaṁ (bj); kaṇṭakadhānaṁ (pts) | kaṇṭakādhānaṁ → kaṇṭakaṭṭhānaṁ (bj: machasaṁ, syā) | kaṇṭakaṭṭhānaṁ → kaṇṭakadhānaṁ (sya-all: sī.)
ภิกษุในธรรมวินัยนี้พิจารณาโดยแยบคายแล้วเว้นช้างดุร้าย เว้นม้าดุร้าย เว้นโคดุร้าย เว้นสุนัขดุร้าย เว้นงู หลัก ตอ สถานที่มีหนาม หลุม เหว บ่อน้ำครำ บ่อโสโครก
Yathārūpe anāsane nisinnaṁ yathārūpe agocare carantaṁ yathārūpe pāpake mitte bhajantaṁ viññū sabrahmacārī pāpakesu ṭhānesu okappeyyuṁ, so tañca anāsanaṁ tañca agocaraṁ te ca pāpake mitte paṭisaṅkhā yoniso parivajjeti.
tañca → tañ-ca (pts)
และพิจารณาโดยแยบคายแล้วเว้นสถานที่ที่ไม่ควรนั่ง สถานที่ไม่ควร เที่ยวไป และมิตรชั่วที่เพื่อนพรหมจารีทั้งหลายลงความเห็นว่าเป็นฐานะที่เป็นบาปเสีย

Yañhissa, bhikkhave, aparivajjayato uppajjeyyuṁ āsavā vighātapariḷāhā, parivajjayato evaṁsa te āsavā vighātapariḷāhā na honti.
yañhissa → yaṁ hissa (bjt) | aparivajjayato → apparivajjayato (th) | yañhissa → yaṁ hi ssa (pts) | evaṁsa → evaṁ-sa (pts)
ซึ่งเมื่อเธอไม่เว้นอยู่ อาสวะและความเร่าร้อนที่ก่อความคับแค้น ก็จะพึงเกิดขึ้น เมื่อเธอเว้นอยู่ อาสวะและความเร่าร้อนที่ก่อความคับแค้น ย่อมไม่มีแก่เธอด้วย อาการอย่างนี้
Ime vuccanti, bhikkhave, āsavā parivajjanā pahātabbā.ภิกษุทั้งหลาย เหล่านี้เรียกว่าอาสวะที่ต้องละด้วยการเว้น

6. Vinodanāpahātabbaāsavaอาสวะที่ต้องละด้วยการบรรเทา

Katame ca, bhikkhave, āsavā vinodanā pahātabbā?อาสวะที่ต้องละด้วยการบรรเทา เป็นอย่างไร คือ Idha, bhikkhave, bhikkhu paṭisaṅkhā yoniso uppannaṁ kāmavitakkaṁ nādhivāseti pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṁ gameti, uppannaṁ byāpādavitakkaṁ …pe… uppannaṁ vihiṁsāvitakkaṁ …pe… uppannuppanne pāpake akusale dhamme nādhivāseti pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṁ gameti.
byantīkaroti → byantikaroti (pts) | byantīkaroti → byantiṁ karoti (bj: katthaci); byantikaroti (bj: PTS) | vyāpādavitakkaṁ → byāpādavitakkaṁ (bj: machasaṁ, PTS, syā) | byantīkaroti → byantikaroti (sya-all: sī.) | byāpādavitakkaṁ → vyāpādavitakkaṁ nādhivāseti pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṁ gameti (bjt) | anabhāvaṁ gameti → anabhāvaṅgameti (th) | + → nādhivāseti pajahati vinodeti byantikaroti anabhāvaṁ gameti (pts)
ภิกษุในธรรมวินัยนี้พิจารณาโดยแยบคายแล้วไม่รับกามวิตกที่เกิดขึ้น ละ บรรเทา ทำให้สิ้นสุด และทำให้ถึงความเกิดขึ้นไม่ได้อีกต่อไป พิจารณาโดยแยบคาย แล้วไม่รับพยาบาทวิตกที่เกิดขึ้น ฯลฯ ไม่รับวิหิงสาวิตกที่เกิดขึ้น ฯลฯ ไม่รับ บาปอกุศลธรรม ที่เกิดขึ้นแล้วเกิดขึ้นอีก ละ บรรเทา ทำให้สิ้นสุด และทำให้ถึง ความเกิดขึ้นไม่ได้อีกต่อไป

Yañhissa, bhikkhave, avinodayato uppajjeyyuṁ āsavā vighātapariḷāhā, vinodayato evaṁsa te āsavā vighātapariḷāhā na honti.
yañhissa → yaṁ hissa (bjt) | yañhissa → yaṁ hi ssa (pts) | evaṁsa → evaṁ-sa (pts)
ซึ่งเมื่อเธอไม่บรรเทาอยู่ อาสวะและความเร่าร้อนที่ก่อ ความคับแค้น ก็จะพึงเกิดขึ้น เมื่อเธอบรรเทาอยู่ อาสวะและความเร่าร้อนที่ก่อ ความคับแค้น ย่อมไม่มีแก่เธอด้วยอาการอย่างนี้
Ime vuccanti, bhikkhave, āsavā vinodanā pahātabbā.ภิกษุทั้งหลาย เหล่านี้เรียกว่า อาสวะที่ต้องละด้วยการบรรเทา

7. Bhāvanāpahātabbaāsavaอาสวะที่ต้องละด้วยการเจริญ

Katame ca, bhikkhave, āsavā bhāvanā pahātabbā?อาสวะที่ต้องละด้วยการเจริญ เป็นอย่างไร Idha, bhikkhave, bhikkhu paṭisaṅkhā yoniso satisambojjhaṅgaṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ;
vossaggapariṇāmiṁ → vossaggapariṇāmaṁ (sya-all) | vossaggapariṇāmiṁ → vossaggapariṇāmaṁ (bj: syā)
คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้พิจารณาโดยแยบคายแล้ว เจริญสติสัมโพชฌงค์ ที่ อาศัยวิเวก (ความสงัด) อาศัยวิราคะ(ความคลายกำหนัด) อาศัยนิโรธ(ความดับ) น้อมไปในการสละ
paṭisaṅkhā yoniso dhammavicayasambojjhaṅgaṁ bhāveti …pe…พิจารณาโดยแยบคายแล้ว เจริญธัมมวิจยสัมโพชฌงค์ ฯลฯ vīriyasambojjhaṅgaṁ bhāveti …
vīriyasambojjhaṅgaṁ → viriyasambojjhaṅgaṁ (bjt, th, pts)
เจริญวิริยสัมโพชฌงค์ ฯลฯ
pītisambojjhaṅgaṁ bhāveti …เจริญปีติสัมโพชฌงค์ ฯลฯ passaddhisambojjhaṅgaṁ bhāveti …เจริญปัสสัทธิสัมโพชฌงค์ ฯลฯ samādhisambojjhaṅgaṁ bhāveti …เจริญสมาธิสัมโพชฌงค์ ฯลฯ upekkhāsambojjhaṅgaṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ.
vossaggapariṇāmiṁ → vossaggapariṇāmaṁ (sya-all) | upekkhā → upekhā (bj: sīmu) | upekkhāsambojjhaṅgaṁ → upekkhā sambojjhaṅgaṁ (bjt) | upekkhāsambojjhaṅgaṁ → upekhāsambojjhaṅgaṁ (pts)
เจริญอุเบกขาสัมโพชฌงค์ที่อาศัยวิเวก อาศัย วิราคะ อาศัยนิโรธ น้อมไปในการสละ

Yañhissa, bhikkhave, abhāvayato uppajjeyyuṁ āsavā vighātapariḷāhā, bhāvayato evaṁsa te āsavā vighātapariḷāhā na honti.
yañhissa → yaṁ hissa (bjt) | yañhissa → yaṁ hi ssa (pts) | evaṁsa → evaṁ-sa (pts)
ซึ่งเมื่อไม่เจริญอยู่ อาสวะและความเร่าร้อน ที่ก่อความคับแค้น ก็จะพึงเกิดขึ้น เมื่อเธอเจริญอยู่ อาสวะและความเร่าร้อนที่ก่อ ความคับแค้น ย่อมไม่มีแก่เธอด้วยอาการอย่างนี้
Ime vuccanti, bhikkhave, āsavā bhāvanā pahātabbā.ภิกษุทั้งหลาย เหล่านี้เรียกว่า อาสวะที่ต้องละด้วยการเจริญ

Yato kho, bhikkhave, bhikkhuno ye āsavā dassanā pahātabbā te dassanā pahīnā honti, ye āsavā saṁvarā pahātabbā te saṁvarā pahīnā honti, ye āsavā paṭisevanā pahātabbā te paṭisevanā pahīnā honti, ye āsavā adhivāsanā pahātabbā te adhivāsanā pahīnā honti, ye āsavā parivajjanā pahātabbā te parivajjanā pahīnā honti, ye āsavā vinodanā pahātabbā te vinodanā pahīnā honti, ye āsavā bhāvanā pahātabbā te bhāvanā pahīnā honti;
kho → ca (bj) | yato → yato ca (sya-all) | yato → yato kho (bj: machasaṁ, PTS)
ภิกษุทั้งหลาย อาสวะเหล่าใดที่ภิกษุใดต้องละด้วยทัสสนะ อาสวะ เหล่านั้นเป็นอาสวะที่ภิกษุนั้นละได้แล้วด้วยทัสสนะ อาสวะเหล่าใดที่ภิกษุใดต้องละ ด้วยการสังวร อาสวะเหล่านั้นเป็นอาสวะที่ภิกษุนั้นละได้แล้วด้วยการสังวร อาสวะ เหล่าใดที่ภิกษุใดต้องละด้วยการใช้สอย อาสวะเหล่านั้นเป็นอาสวะที่ภิกษุนั้นละได้แล้ว ด้วยการใช้สอย อาสวะเหล่าใดที่ภิกษุใดต้องละด้วยการอดกลั้น อาสวะเหล่านั้น เป็นอาสวะที่ภิกษุนั้นละได้แล้วด้วยการอดกลั้น อาสวะเหล่าใดที่ภิกษุใดต้องละด้วย การเว้น อาสวะเหล่านั้นเป็นอาสวะที่ภิกษุนั้นละได้แล้วด้วยการเว้น อาสวะเหล่าใด ที่ภิกษุใดต้องละด้วยการบรรเทา อาสวะเหล่านั้นเป็นอาสวะที่ภิกษุนั้นละได้แล้ว ด้วยการบรรเทา อาสวะเหล่าใดที่ภิกษุใดต้องละด้วยการเจริญ อาสวะเหล่านั้นเป็น อาสวะที่ภิกษุนั้นละได้แล้วด้วยการเจริญ
ayaṁ vuccati, bhikkhave: ‘bhikkhu sabbāsavasaṁvarasaṁvuto viharati, acchecchi taṇhaṁ, vivattayi saṁyojanaṁ, sammā mānābhisamayā antamakāsi dukkhassā’”ti.
acchecchi → acchejji (mr) | vivattayi → vāvattayi (bj, pts1ed) | vivattayi → vāvattayi (pts) | acchecchi → acchejji (cck: ka.) | vivattayi → vāvattayi (cck: sī. pī.)
ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุนี้เราเรียกว่า เป็นผู้สำรวมด้วยการสังวรอาสวะทั้งปวงอยู่ ตัดตัณหาได้แล้ว คลายสังโยชน์ได้แล้ว ทำที่สุดทุกข์ได้แล้ว เพราะละมานะได้ โดยชอบ ”

Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam-avoca (pts)
พระผู้มีพระภาคได้ตรัสภาษิตนี้แล้ว
Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.
abhinandunti → abhinandun ti (pts)
ภิกษุเหล่านั้นมีใจยินดีต่างชื่นชมพระภาษิต ของพระผู้มีพระภาค ดังนี้แล

Sabbāsavasuttaṁ niṭṭhitaṁ dutiyaṁ.
sabbāsavasuttaṁ → sabbāsavasaṁvarasuttaṁ (th)
สัพพาสวสูตรที่ ๒ จบ

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · ગુજરાતી · हिन्दी · Italiano · Lietuvių · Polski · Српски · தமிழ் · ไทย