SubhasuttaMit Subha
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)So habe ich es gehört:
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.Einmal hielt sich der Buddha bei Sāvatthī in Jetas Wäldchen auf, dem Kloster des Anāthapiṇḍika.
Tena kho pana samayena subho māṇavo todeyyaputto sāvatthiyaṁ paṭivasati aññatarassa gahapatissa nivesane kenacideva karaṇīyena.
kenacideva → kenacid eva (pts)Damals befand sich der Vedenstudent Subha, der Sohn Todeyyas, wegen einer Angelegenheit in Sāvatthī im Haus eines gewissen Hausbesitzers.
Atha kho subho māṇavo todeyyaputto yassa gahapatissa nivesane paṭivasati taṁ gahapatiṁ etadavoca:
etadavoca → etad (pts)Da sagte Subha zu diesem Hausbesitzer:
“sutaṁ metaṁ, gahapati:
sutaṁ metaṁ → sutametaṁ (th) | + → avoca (pts) | metaṁ → me taṁ (pts)„Hausbesitzer, ich habe gehört,
‘avivittā sāvatthī arahantehī’ti.
sāvatthī → sāvatthi (bj, pts) | arahantehīti → arahantehi (sya-all)in Sāvatthī gebe es keinen Mangel an Vollendeten.
Kaṁ nu khvajja samaṇaṁ vā brāhmaṇaṁ vā payirupāseyyāmā”ti?
khvajja → kh ajja (pts) | ajja → So Sk; Bm Si kaṁ nu khvajja. Cf. 1 Dīgha 47. (pts note) | payirupāseyyāmāti → So Si; Sk (as frequently) payirūp-, as Bm always. (pts note) | kaṁ nu → kannu (bjt) | kaṁ → kan (pts)Welchem Asketen oder Brahmanen könnten wir heute unsere Aufwartung machen?“
“Ayaṁ, bhante, bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.„Herr, der Buddha hält sich bei Sāvatthī in Jetas Wäldchen auf, dem Kloster des Anāthapiṇḍika. Taṁ, bhante, bhagavantaṁ payirupāsassū”ti.Du solltest ihm deine Aufwartung machen, Herr.“
Atha kho subho māṇavo todeyyaputto tassa gahapatissa paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.
paṭissutvā → paṭisutvā (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)Da stimmte Subha dem Hausbesitzer zu, ging zum Buddha und tauschte Willkommensgrüße mit ihm aus.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho subho māṇavo todeyyaputto bhagavantaṁ etadavoca:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Nach der Begrüßung und dem Austausch von Höflichkeiten setzte er sich zur Seite hin und sagte zum Buddha:
“brāhmaṇā, bho gotama, evamāhaṁsu:
evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)„Werter Gotama, die Brahmanen sagen:
‘gahaṭṭho ārādhako hoti ñāyaṁ dhammaṁ kusalaṁ, na pabbajito ārādhako hoti ñāyaṁ dhammaṁ kusalan’ti.
kusalanti → kusalan ti (pts)‚Laien haben in dem System der tauglichen Lehre Erfolg, Hauslose haben keinen Erfolg.‘
Idha bhavaṁ gotamo kimāhā”ti?
kimāhāti → kim āhāti (pts)Was sagt der werte Gotama dazu?“
“Vibhajjavādo kho ahamettha, māṇava;
vibhajjavādo → vibhajavādo (th) | ahamettha → aham ettha (pts)„Zu diesem Punkt, Vedenstudent, spreche ich, nachdem ich die Frage aufgegliedert habe,
nāhamettha ekaṁsavādo.
nāhamettha → nāham ettha (pts)nicht einseitig.
Gihissa vāhaṁ, māṇava, pabbajitassa vā micchāpaṭipattiṁ na vaṇṇemi.
na → (sya-all) | Gihissa → Bm Si gīhissa. (pts note) | na → Si omits na. (pts note) | vāhaṁ → vā haṁ (pts)Weder für Laien noch für Hauslose preise ich falsche Übung.
Gihī vā hi, māṇava, pabbajito vā micchāpaṭipanno micchāpaṭipattādhikaraṇahetu na ārādhako hoti ñāyaṁ dhammaṁ kusalaṁ.
micchāpaṭipattādhikaraṇahetu → micchāpaṭipannādhikaraṇahetu (bj) | Gihī → Bm gīhi. (pts note)Weil sie falsch üben, können weder Laien noch Hauslose in dem System der tauglichen Lehre Erfolg haben.
Gihissa vāhaṁ, māṇava, pabbajitassa vā sammāpaṭipattiṁ vaṇṇemi.
vāhaṁ → vā haṁ (pts)Sowohl für Laien als auch für Hauslose preise ich richtige Übung.
Gihī vā hi, māṇava, pabbajito vā sammāpaṭipanno sammāpaṭipattādhikaraṇahetu ārādhako hoti ñāyaṁ dhammaṁ kusalan”ti.
sammāpaṭipattādhikaraṇahetu → sammāpaṭipannādhikaraṇahetu (bj) | kusalanti → kusalan ti (pts)Weil sie richtig üben, können sowohl Laien als auch Hauslose in dem System der tauglichen Lehre Erfolg haben.“
“Brāhmaṇā, bho gotama, evamāhaṁsu:
evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)„Werter Gotama, die Brahmanen sagen:
‘mahaṭṭhamidaṁ mahākiccaṁ mahādhikaraṇaṁ mahāsamārambhaṁ gharāvāsakammaṭṭhānaṁ mahapphalaṁ hoti;
mahaṭṭhamidaṁ → mahatthamidaṁ (sya-all) | mahaṭṭhamidaṁ → mahaṭṭhaṁ (bj: syā) | Mahaṭṭhaṁ → So Sk Bm Bu; Si mahattham. (pts note) | mahaṭṭhamidaṁ → mahaṭṭhaṁ idaṁ (pts)‚Da die Arbeit des Laienlebens viele Verbindlichkeiten, Pflichten, Probleme und viel Aufwand beinhaltet, ist sie sehr fruchtbar.
appaṭṭhamidaṁ appakiccaṁ appādhikaraṇaṁ appasamārambhaṁ pabbajjā kammaṭṭhānaṁ appaphalaṁ hotī’ti.
appaṭṭhamidaṁ → appatthamidaṁ (sya-all) | appaṭṭhaṁ → So Sk Bm Bu; Si appatthaṁ. (pts note) | pabbajjā kammaṭṭhānaṁ appaphalaṁ → pabbajjākammaṭṭhānaṁ appapphalaṁ (th) | appaṭṭhamidaṁ → appaṭṭhaṁ idaṁ (pts) | pabbajjā kammaṭṭhānaṁ → pabbajjākammaṭṭhānaṁ (pts)Aber da die Arbeit des hauslosen Lebens wenige Verbindlichkeiten, Pflichten, Probleme und wenig Aufwand beinhaltet, ist sie nicht sehr fruchtbar.‘
Idha bhavaṁ gotamo kimāhā”ti.
kimāhāti etthāpi → kim āhāti ettha pi (pts)Was sagt der werte Gotama dazu?“
“Etthāpi kho ahaṁ, māṇava, vibhajjavādo;
etthāpi → etthapi (sya-all) | vibhajjavādo → vibhajavādo (th) | etthāpi → ettha pi (pts)„Auch zu diesem Punkt, Vedenstudent, spreche ich, nachdem ich die Frage aufgegliedert habe,
nāhamettha ekaṁsavādo.
nāhamettha → nāham ettha (pts)nicht einseitig.
Atthi, māṇava, kammaṭṭhānaṁ mahaṭṭhaṁ mahākiccaṁ mahādhikaraṇaṁ mahāsamārambhaṁ, vipajjamānaṁ appaphalaṁ hoti;
mahaṭṭhaṁ → mahatthaṁ (sya-all) | appaphalaṁ → appapphalaṁ (th)Manche Arbeiten beinhalten viele Verbindlichkeiten, Pflichten, Probleme und viel Aufwand, und wenn sie scheitern, sind sie nicht sehr fruchtbar.
atthi, māṇava, kammaṭṭhānaṁ mahaṭṭhaṁ mahākiccaṁ mahādhikaraṇaṁ mahāsamārambhaṁ, sampajjamānaṁ mahapphalaṁ hoti;
mahaṭṭhaṁ → mahatthaṁ (sya-all)Manche Arbeiten beinhalten viele Verbindlichkeiten, Pflichten, Probleme und viel Aufwand, und wenn sie gelingen, sind sie sehr fruchtbar.
atthi, māṇava, kammaṭṭhānaṁ appaṭṭhaṁ appakiccaṁ appādhikaraṇaṁ appasamārambhaṁ, vipajjamānaṁ appaphalaṁ hoti;
appaṭṭhaṁ → appatthaṁ (sya-all) | appaphalaṁ → appapphalaṁ (th)Manche Arbeiten beinhalten wenige Verbindlichkeiten, Pflichten, Probleme und wenig Aufwand, und wenn sie scheitern, sind sie nicht sehr fruchtbar.
atthi, māṇava, kammaṭṭhānaṁ appaṭṭhaṁ appakiccaṁ appādhikaraṇaṁ appasamārambhaṁ sampajjamānaṁ mahapphalaṁ hoti.
appaṭṭhaṁ → appatthaṁ (sya-all)Manche Arbeiten beinhalten wenige Verbindlichkeiten, Pflichten, Probleme und wenig Aufwand, und wenn sie gelingen, sind sie sehr fruchtbar.
Katamañca, māṇava, kammaṭṭhānaṁ mahaṭṭhaṁ mahākiccaṁ mahādhikaraṇaṁ mahāsamārambhaṁ vipajjamānaṁ appaphalaṁ hoti?
katamañca → katamaṁ (sya-all) | mahaṭṭhaṁ → mahatthaṁ (sya-all) | katamañca → katamaṁ (bj: syā) | ca → Bm Si katamaṁ. (pts note) | appaphalaṁ → appapphalaṁ (th) | katamañca → katamañ ca (pts)Und welche Arbeit beinhaltet viele Verbindlichkeiten, Pflichten, Probleme und viel Aufwand, und wenn sie scheitert, ist sie nicht sehr fruchtbar?
Kasi kho, māṇava, kammaṭṭhānaṁ mahaṭṭhaṁ mahākiccaṁ mahādhikaraṇaṁ mahāsamārambhaṁ vipajjamānaṁ appaphalaṁ hoti.
mahaṭṭhaṁ → mahatthaṁ (sya-all) | kasi → kasī (pts) | Kasī → Bm Si kasi. (pts note) | appaphalaṁ → appapphalaṁ (th)Der Ackerbau.
Katamañca, māṇava, kammaṭṭhānaṁ mahaṭṭhaṁ mahākiccaṁ mahādhikaraṇaṁ mahāsamārambhaṁ sampajjamānaṁ mahapphalaṁ hoti?
mahaṭṭhaṁ → mahatthaṁ (sya-all) | katamañca → katamañ ca (pts)Und welche Arbeit beinhaltet viele Verbindlichkeiten, Pflichten, Probleme und viel Aufwand, und wenn sie gelingt, ist sie sehr fruchtbar?
Kasiyeva kho, māṇava, kammaṭṭhānaṁ mahaṭṭhaṁ mahākiccaṁ mahādhikaraṇaṁ mahāsamārambhaṁ sampajjamānaṁ mahapphalaṁ hoti.
mahaṭṭhaṁ → mahatthaṁ (sya-all) | kasiyeva → kasī yeva (pts)Ebenfalls der Ackerbau.
Katamañca, māṇava, kammaṭṭhānaṁ appaṭṭhaṁ appakiccaṁ appādhikaraṇaṁ appasamārambhaṁ vipajjamānaṁ appaphalaṁ hoti?
appaṭṭhaṁ → appatthaṁ (sya-all) | appaphalaṁ → appapphalaṁ (th) | katamañca → katamañ ca (pts) | vipajjamānaṁ → vipajjamānam (pts)Und welche Arbeit beinhaltet wenige Verbindlichkeiten, Pflichten, Probleme und wenig Aufwand, und wenn sie scheitert, ist sie nicht sehr fruchtbar?
Vaṇijjā kho, māṇava, kammaṭṭhānaṁ appaṭṭhaṁ appakiccaṁ appādhikaraṇaṁ appasamārambhaṁ vipajjamānaṁ appaphalaṁ hoti.
vaṇijjā → vanijjā (sya-all) | appaṭṭhaṁ → appatthaṁ (sya-all) | Vaṇijjā → So Sk Si; Bm vānijā. (pts note) | appaphalaṁ → appapphalaṁ (th)Der Handel.
Katamañca, māṇava, kammaṭṭhānaṁ appaṭṭhaṁ appakiccaṁ appādhikaraṇaṁ appasamārambhaṁ sampajjamānaṁ mahapphalaṁ hoti?
appaṭṭhaṁ → appatthaṁ (sya-all) | katamañca → katamañ ca (pts)Und welche Arbeit beinhaltet wenige Verbindlichkeiten, Pflichten, Probleme und wenig Aufwand, und wenn sie gelingt, ist sie sehr fruchtbar?
Vaṇijjāyeva kho, māṇava, kammaṭṭhānaṁ appaṭṭhaṁ appakiccaṁ appādhikaraṇaṁ appasamārambhaṁ sampajjamānaṁ mahapphalaṁ hoti.
vaṇijjāyeva → vanijjāyeva (sya-all) | appaṭṭhaṁ → appatthaṁ (sya-all) | vaṇijjāyeva → vaṇijjā yeva (pts)Ebenfalls der Handel.
Seyyathāpi, māṇava, kasi kammaṭṭhānaṁ mahaṭṭhaṁ mahākiccaṁ mahādhikaraṇaṁ mahāsamārambhaṁ vipajjamānaṁ appaphalaṁ hoti;
kasi kammaṭṭhānaṁ mahaṭṭhaṁ → kasikammaṭṭhānaṁ mahatthaṁ (sya-all) | kasi → kasī (pts) | appaphalaṁ → appapphalaṁ (th)Wie der Ackerbau, der eine Arbeit ist, die viele Verbindlichkeiten, Pflichten, Probleme und viel Aufwand beinhaltet und wenn sie scheitert, nicht sehr fruchtbar ist,
evameva kho, māṇava, gharāvāsakammaṭṭhānaṁ mahaṭṭhaṁ mahākiccaṁ mahādhikaraṇaṁ mahāsamārambhaṁ vipajjamānaṁ appaphalaṁ hoti.
mahaṭṭhaṁ → mahatthaṁ (sya-all) | appaphalaṁ → appapphalaṁ (th) | evameva → evam eva (pts)ebenso ist das Laienleben eine Arbeit, die viele Verbindlichkeiten, Pflichten, Probleme und viel Aufwand beinhaltet, und wenn sie scheitert, ist sie nicht sehr fruchtbar;
Seyyathāpi, māṇava, kasiyeva kammaṭṭhānaṁ mahaṭṭhaṁ mahākiccaṁ mahādhikaraṇaṁ mahāsamārambhaṁ sampajjamānaṁ mahapphalaṁ hoti;
mahaṭṭhaṁ → mahatthaṁ (sya-all) | kasiyeva → kasī yeva (pts)
evameva kho, māṇava, gharāvāsakammaṭṭhānaṁ mahaṭṭhaṁ mahākiccaṁ mahādhikaraṇaṁ mahāsamārambhaṁ sampajjamānaṁ mahapphalaṁ hoti.
mahaṭṭhaṁ → mahatthaṁ (sya-all) | evameva → evam eva (pts)aber wenn sie gelingt, ist sie sehr fruchtbar.
Seyyathāpi, māṇava, vaṇijjā kammaṭṭhānaṁ appaṭṭhaṁ appakiccaṁ appādhikaraṇaṁ appasamārambhaṁ vipajjamānaṁ appaphalaṁ hoti;
vaṇijjā kammaṭṭhānaṁ appaṭṭhaṁ → vanijjākammaṭṭhānaṁ appatthaṁ (sya-all) | appaphalaṁ → appapphalaṁ (th)Wie der Handel, der eine Arbeit ist, die wenige Verbindlichkeiten, Pflichten, Probleme und wenig Aufwand beinhaltet und wenn sie scheitert, nicht sehr fruchtbar ist,
evameva kho, māṇava, pabbajjā kammaṭṭhānaṁ appaṭṭhaṁ appakiccaṁ appādhikaraṇaṁ appasamārambhaṁ vipajjamānaṁ appaphalaṁ hoti.
pabbajjā kammaṭṭhānaṁ appaṭṭhaṁ → pabbajjākammaṭṭhānaṁ appatthaṁ (sya-all) | appaphalaṁ → appapphalaṁ (th) | evameva → evam eva (pts)ebenso ist das hauslose Leben eine Arbeit, die wenige Verbindlichkeiten, Pflichten, Probleme und wenig Aufwand beinhaltet, und wenn sie scheitert, ist sie nicht sehr fruchtbar;
Seyyathāpi, māṇava, vaṇijjāyeva kammaṭṭhānaṁ appaṭṭhaṁ appakiccaṁ appādhikaraṇaṁ appasamārambhaṁ sampajjamānaṁ mahapphalaṁ hoti;
vaṇijjāyeva → vanijjāyeva (sya-all) | appaṭṭhaṁ → appatthaṁ (sya-all) | vaṇijjāyeva → vaṇijjā yeva (pts)
evameva kho, māṇava, pabbajjā kammaṭṭhānaṁ appaṭṭhaṁ appakiccaṁ appādhikaraṇaṁ appasamārambhaṁ sampajjamānaṁ mahapphalaṁ hotī”ti.
pabbajjā kammaṭṭhānaṁ appaṭṭhaṁ → pabbajjākammaṭṭhānaṁ appatthaṁ (sya-all) | hotīti → Sk hoti. (pts note) | evameva → evam eva (pts)aber wenn sie gelingt, ist sie sehr fruchtbar.“
“Brāhmaṇā, bho gotama, pañca dhamme paññapenti puññassa kiriyāya, kusalassa ārādhanāyā”ti.
paññapenti → paññāpenti (bj, pts)„Werter Gotama, die Brahmanen schreiben fünf Dinge vor, um Verdienst zu schaffen und im Tauglichen Erfolg zu haben.“
“Ye te, māṇava, brāhmaṇā pañca dhamme paññapenti puññassa kiriyāya, kusalassa ārādhanāya—
paññapenti → paññāpenti (bj, pts)„Wenn es dir nichts ausmacht,
sace te agaru—
agaru → Sk agarū. (pts note)erkläre bitte diese fünf Dinge, um Verdienst zu schaffen und im Tauglichen Erfolg zu haben,
sādhu te pañca dhamme imasmiṁ parisati bhāsassū”ti.
parisati → parisatiṁ (bj, pts) | imasmiṁ → imissanti pāṭhena bhavitabbaṁ (sya-all note) | imasmiṁ → So all MSS. Si apends the following note: Imissan ti pāṭhena bhavitabbaṁ. (pts note) | parisatiṁ → Bm Si parisati (as at p. 140). (pts note)in dieser Versammlung.“
“Na kho me, bho gotama, garu yatthassu bhavanto vā nisinno bhavantarūpo vā”ti.
bhavanto vā nisinno bhavantarūpo vā”ti → nisinnā bhavantarūpā vāti (bj, sya-all, km, pts1ed) | nisinno bhavantarūpo → nisinnā bhavantarūpā (bj, sya-all) | me → (sya-all) | nisinno bhavantarūpo vāti → nisinnā bhavantarūpā vā ti (pts) | vā’’ti → nisinnā bhavantarūpā vāti (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | me → Si omits me. (pts note) | assu → Sk yatthassa. (pts note) | bhavanto → Sk Bu bhagavanto. (pts note) | vā → So Si; Bm nisinno bh-po; Sk bhagavantaṁ rūpā; Bu bhavantarūpañ cātī. (pts note) | yatthassu → yatth assu (pts)„Es macht keine Mühe, wenn ein werter Herr wie du da sitzt.“
“Tena hi, māṇava, bhāsassū”ti.
tena hi → tenahi (th)„Gut, dann sprich, Vedenstudent.“
“Saccaṁ kho, bho gotama, brāhmaṇā paṭhamaṁ dhammaṁ paññapenti puññassa kiriyāya, kusalassa ārādhanāya.
paññapenti → paññāpenti (bj, pts)„Werter Gotama, das erste Ding, um Verdienst zu schaffen und im Tauglichen Erfolg zu haben, das die Brahmanen vorschreiben, ist Wahrheit.
Tapaṁ kho, bho gotama, brāhmaṇā dutiyaṁ dhammaṁ paññapenti puññassa kiriyāya, kusalassa ārādhanāya.
paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | Tapaṁ → Bm tapañ ca. (pts note)Das zweite Ding ist Inbrunst.
Brahmacariyaṁ kho, bho gotama, brāhmaṇā tatiyaṁ dhammaṁ paññapenti puññassa kiriyāya, kusalassa ārādhanāya.
paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | Brahmacariyaṁ → Bm adds pi. (pts note)Das dritte Ding ist Keuschheit.
Ajjhenaṁ kho, bho gotama, brāhmaṇā catutthaṁ dhammaṁ paññapenti puññassa kiriyāya, kusalassa ārādhanāya.
ajjhenaṁ → ajjhesanaṁ (bj) | paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | ajjhenaṁ → ajjhenam (pts)Das vierte Ding ist Aufsagen.
Cāgaṁ kho, bho gotama, brāhmaṇā pañcamaṁ dhammaṁ paññapenti puññassa kiriyāya, kusalassa ārādhanāya.
paññapenti → paññāpenti (bj, pts)Das fünfte Ding ist Großzügigkeit.
Brāhmaṇā, bho gotama, ime pañca dhamme paññapenti puññassa kiriyāya, kusalassa ārādhanāyāti.
paññapenti → paññāpenti (bj) | ārādhanāyāti → arādhanāyāti (pts)Das sind die fünf Dinge, um Verdienst zu schaffen und im Tauglichen Erfolg zu haben, die die Brahmanen vorschreiben.
Idha bhavaṁ gotamo kimāhā”ti?
kimāhāti → kim āhāti (pts)Was sagt der werte Gotama dazu?“
“Kiṁ pana, māṇava, atthi koci brāhmaṇānaṁ ekabrāhmaṇopi yo evamāha:
ekabrāhmaṇopi → ekabrāhmaṇo pi (pts) | evamāha → evam āha (pts)„Nun, Vedenstudent, gibt es auch nur einen einzigen Brahmanen, der sagt:
‘ahaṁ imesaṁ pañcannaṁ dhammānaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā vipākaṁ pavedemī’”ti?‚Ich erkläre diese fünf Dinge, nachdem ich sie durch eigene Einsicht erkannt habe‘?“
“No hidaṁ, bho gotama”.
hidaṁ → h idaṁ (pts)„Nein, werter Gotama.“
“Kiṁ pana, māṇava, atthi koci brāhmaṇānaṁ ekācariyopi ekācariyapācariyopi yāva sattamā ācariyamahayugāpi yo evamāha:
yāva sattamā ācariyamahayugāpi → yāvasattamā ācariyamahayugā (bj) | ekācariyopi ekācariyapācariyopi → ekācariyo pi ekācariyapācariyo pi (pts) | evamāha → evam āha (pts)„Nun, gibt es auch nur einen einzigen Lehrmeister der Brahmanen, oder einen Lehrmeister eines Lehrmeisters, oder irgendjemanden bis zur siebten Lehrmeistergeneration zurück, der sagt:
‘ahaṁ imesaṁ pañcannaṁ dhammānaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā vipākaṁ pavedemī’”ti?‚Ich erkläre diese fünf Dinge, nachdem ich sie durch eigene Einsicht erkannt habe‘?“
“No hidaṁ, bho gotama”.
hidaṁ → h idaṁ (pts)„Nein, werter Gotama.“
“Kiṁ pana, māṇava, yepi te brāhmaṇānaṁ pubbakā isayo mantānaṁ kattāro mantānaṁ pavattāro yesamidaṁ etarahi brāhmaṇā porāṇaṁ mantapadaṁ gītaṁ pavuttaṁ samihitaṁ tadanugāyanti tadanubhāsanti bhāsitamanubhāsanti vācitamanuvācenti, seyyathidaṁ—aṭṭhako vāmako vāmadevo vessāmitto yamataggi aṅgīraso bhāradvājo vāseṭṭho kassapo bhagu,
aṭṭhako → aṭṭako (bj) | brāhmaṇā → brāhmaṇānaṁ (sya-all) | aṅgīraso → aṅgiraso (pts) | samihitaṁ → Sk samīhitaṁ. (pts note) | Aṅgiraso → Sk Yamataggī Angīraso. (pts note) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th) | yepi → ye pi (pts) | yesamidaṁ → yesam idaṁ (pts) | tadanugāyanti tadanubhāsanti bhāsitamanubhāsanti vācitamanuvācenti seyyathidaṁ → tad anugāyanti tad anubhāsanti bhāsitam anubhāsanti vācitaṁ anuvācenti seyyathīdaṁ (pts)„Nun, wie ist es mit den alten Sehern der Brahmanen, nämlich Aṭṭhaka, Vāmaka, Vāmadeva, Vessāmitta, Yamadaggi, Aṅgīrasa, Bhāradvāja, Vāseṭṭha, Kassapa und Bhagu? Sie schufen die Hymnen und verbreiteten sie. Ihr Hymnarium wurde in alten Zeiten gesungen, verbreitet und zusammengestellt. Bis heute wird es von Brahmanen gesungen und vorgetragen. Brahmanen tragen weiterhin vor, was vorgetragen wurde, und lehren, was gelehrt wurde.
tepi evamāhaṁsu:
tepi evamāhaṁsu → te pi evam āhaṁsu (pts)Sagten etwa sie:
‘mayaṁ imesaṁ pañcannaṁ dhammānaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā vipākaṁ pavedemā’”ti?
dhammānaṁ → (sya-all)‚Wir erklären diese fünf Dinge, nachdem wir sie durch eigene Einsicht erkannt haben‘?“
“No hidaṁ, bho gotama”.
hidaṁ → h idaṁ (pts)„Nein, werter Gotama.“
“Iti kira, māṇava, natthi koci brāhmaṇānaṁ ekabrāhmaṇopi yo evamāha:
yo → Sk so. (pts note) | natthi → na tthi (pts) | ekabrāhmaṇopi → ekabrāhmaṇo pi (pts) | evamāha → evam āha (pts)„So scheint es, es gibt nicht einen einzigen unter den Brahmanen,
‘ahaṁ imesaṁ pañcannaṁ dhammānaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā vipākaṁ pavedemī’ti;
natthi koci brāhmaṇānaṁ ekācariyopi ekācariyapācariyopi yāva sattamā ācariyamahayugāpi yo evamāha:
yāva sattamā ācariyamahayugāpi → yāvasattamā ācariyamahayugā (bj) | natthi → na tthi (pts) | ekācariyopi ekācariyapācariyopi → ekācariyo pi ekācariyapācariyo pi (pts) | evamāha → evam āha (pts)nicht einmal irgendjemanden bis zur siebten Lehrmeistergeneration zurück,
‘ahaṁ imesaṁ pañcannaṁ dhammānaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā vipākaṁ pavedemī’ti;
yepi te brāhmaṇānaṁ pubbakā isayo mantānaṁ kattāro mantānaṁ pavattāro, yesamidaṁ etarahi brāhmaṇā porāṇaṁ mantapadaṁ gītaṁ pavuttaṁ samihitaṁ, tadanugāyanti tadanubhāsanti bhāsitamanubhāsanti vācitamanuvācenti, seyyathidaṁ—aṭṭhako vāmako vāmadevo vessāmitto yamataggi aṅgīraso bhāradvājo vāseṭṭho kassapo bhagu.
aṭṭhako → aṭṭako (bj) | brāhmaṇā → brāhmaṇānaṁ (sya-all) | pi → Bm hi. (pts note) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th)und nicht einmal unter den alten Sehern der Brahmanen,
Tepi na evamāhaṁsu:
na → (bj) | evamāhaṁsu → before (pts)der sagt:
‘mayaṁ imesaṁ pañcannaṁ dhammānaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā vipākaṁ pavedemā’ti.
pavedemāti → pavedemāti no hetaṁ bho gotama (bj)‚Wir erklären diese fünf Dinge, nachdem wir sie durch eigene Einsicht erkannt haben.‘
Seyyathāpi, māṇava, andhaveṇi paramparāsaṁsattā purimopi na passati majjhimopi na passati pacchimopi na passati;
paramparāsaṁsattā purimopi → paramparā saṁsatta purimo pi (pts) | pacchimopi na → pacchimo pi no (pts) | saṁsattā → sambhattā (bj: syā) | andhaveṇi → Sk a-ī. (pts note) | saṁsatta → So Si; Bm sambhattā; Sk paramparāyaṁ sattā. (pts note) | + → no hetaṁ bho gotama (bjt) | andhaveṇi paramparāsaṁsattā → andhaveṇiparamparā saṁsattā (bjt) | paramparāsaṁsattā → paraṁparāsaṁsattā (th) | majjhimopi → majjhimo pi (pts)Wie eine Reihe von Blinden, von denen jeder sich an seinem Vordermann festhält: Der erste sieht nicht, der mittlere sieht nicht und der letzte sieht auch nicht.
evameva kho, māṇava, andhaveṇūpamaṁ maññe brāhmaṇānaṁ bhāsitaṁ sampajjati—purimopi na passati majjhimopi na passati pacchimopi na passatī”ti.
māṇava → maṇava (pts) | maññe → So Si Bm; Sk andhaveṇupamaṁ ñe. (pts note) | evameva → evam eva (pts) | purimopi → purimo pi (pts) | majjhimopi → majjhimo pi (pts) | pacchimopi → pacchimo pi (pts)Ebenso scheint es mir, es stellt sich heraus, dass die Aussage der Brahmanen einer Reihe von Blinden vergleichbar ist: Der erste sieht nicht, der mittlere sieht nicht und der letzte sieht auch nicht.“
Evaṁ vutte, subho māṇavo todeyyaputto bhagavatā andhaveṇūpamena vuccamāno kupito anattamano bhagavantaṁyeva khuṁsento bhagavantaṁyeva vambhento bhagavantaṁyeva vadamāno:
bhagavatā andhaveṇūpamena → bhagavato andhaveṇūpammena (sya-all) | bhagavantaṁyeva → bhagavantaṁ yeva (pts)Auf diese Worte wurde Subha zornig und aufgebracht über den Buddha wegen des Gleichnisses von der Reihe von Blinden. Er fiel sogar über den Buddha selbst her und zerriss sich das Maul über ihn:
“samaṇo gotamo pāpito bhavissatī”ti bhagavantaṁ etadavoca:
pāpito → pāpiko (pts) | Samaṇo → Sk adds ca. (pts note) | Gotamo → Bm adds pi. (pts note) | etadavoca → etad avoca (pts)„Der Asket Gotama wird geschlagen werden!“ Er sagte zum Buddha:
“brāhmaṇo, bho gotama, pokkharasāti opamañño subhagavaniko evamāha:
bho → (sya-all) | bho → Si omits bho. (pts note) | Pokkharasāti → So Sk Si; Bm P-ti. Bu hereon says: Tattha Pokkharasātīti idaṁ tassa nāmaṁ. Pokkharasādīti pi vuccati. See 1 Sum. Vil. 244 & I Dīgha 87. (pts note) | Opamañño → Sk Opamaññe. (pts note) | evamāha → evam āha (pts)„Werter Gotama, der Brahmane Pokkharasāti Upamañña vom Subhaga-Wald sagt:
‘evameva panidhekacce samaṇabrāhmaṇā uttari manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṁ paṭijānanti.
panidhekacce → panimeke (sabbattha) | panidhekacce → panimeke (bj); kho panime ke (sya-all) | uttari → uttariṁ (sya-all) | panimeke → panimekacce (bj: machasaṁ) | panidhekacce → panimeke (cck: sabbattha) | eva → Si adds kho. (pts note) | eke → So all MSS., Si dividing ime ke. (pts note) | uttari manussadhammā → uttarimanussadhammā (my, bjt, pts) | evameva panidhekacce → evaṁ eva pan im eke (pts)‚Genau das geschieht mit manchen Asketen und Brahmanen. Sie behaupten, einen erhabenen Zustand übermenschlichen Erkennens und Sehens zu besitzen, der der Edlen würdig ist.
Tesamidaṁ bhāsitaṁ hassakaṁyeva sampajjati, nāmakaṁyeva sampajjati, rittakaṁyeva sampajjati, tucchakaṁyeva sampajjati.
sampajjati → Sk omits these three words. (pts note) | tesamidaṁ → tesaṁ idaṁ (pts) | hassakaṁyeva → hassakaṁ yeva (pts) | nāmakaṁyeva → nāmakaṁ yeva (pts) | rittakaṁyeva → rittakaṁ yeva (pts) | tucchakaṁyeva → tucchakaṁ yeva (pts)Ihre Aussage erweist sich als Witz – bloße Worte, gehaltlos und hohl.
Kathañhi nāma manussabhūto uttari manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṁ ñassati vā dakkhati vā sacchi vā karissatīti—
dakkhati → dakkhiti (bj, sya-all); dakkhissati (pts) | karissatīti → karissati (bj) | uttari → uttariṁ (sya-all) | dakkhiti → dakkhati (bj: machasaṁ); dakkhissati (bj: sīmu8) | hi → Sk omits hi. (pts note) | uttarimanussadhammā → Bm u-maṁ. (pts note) | dakkhissati → So Sk here; Bm dakkhati; Si dakkhīti. (pts note) | sacchi → So Bm Si; Sk sacchiṁ. (pts note) | kathañhi → kathaṁ hi (bjt, th, pts)Denn wie in aller Welt kann ein menschliches Wesen einen erhabenen Zustand übermenschlichen Erkennens und Sehens, der der Edlen würdig ist, erkennen oder sehen oder verwirklichen?
netaṁ ṭhānaṁ vijjatī’”ti?
netaṁ → n etaṁ (pts)Das ist ganz unmöglich.‘“
“Kiṁ pana, māṇava, brāhmaṇo pokkharasāti opamañño subhagavaniko sabbesaṁyeva samaṇabrāhmaṇānaṁ cetasā ceto paricca pajānātī”ti?
kiṁ → kim (pts) | sabbesaṁyeva → sabbesaṁ yeva (pts)„Aber Vedenstudent, versteht Pokkharasāti den Geist all dieser Asketen und Brahmanen, indem er ihn mit seinem Geist erfasst?“
“Sakāyapi hi, bho gotama, puṇṇikāya dāsiyā brāhmaṇo pokkharasāti opamañño subhagavaniko cetasā ceto paricca na pajānāti, kuto pana sabbesaṁyeva samaṇabrāhmaṇānaṁ cetasā ceto paricca pajānissatī”ti?
puṇṇikāya → puṇṇakāya (bj) | na → (sya-all) | na → Si omits; Bm inserts after paricca. (pts note) | sakāyapi → sakāya pi (pts) | sabbesaṁyeva → sabbesaṁ yeva (pts)„Werter Gotama, der Brahmane Pokkharasāti versteht nicht einmal den Geist seiner eigenen abhängigen Magd Puṇṇikā, wie könnte er daher den Geist all dieser Asketen und Brahmanen verstehen?“
“Seyyathāpi, māṇava, jaccandho puriso na passeyya kaṇhasukkāni rūpāni, na passeyya nīlakāni rūpāni, na passeyya pītakāni rūpāni, na passeyya lohitakāni rūpāni, na passeyya mañjiṭṭhakāni rūpāni, na passeyya samavisamaṁ, na passeyya tārakarūpāni, na passeyya candimasūriye.
mañjiṭṭhakāni → mañjeṭṭhikāni (bj); mañjeṭṭhakāni (sya-all, pts) | candimasūriye → candimasuriye (bj, sya-all, pts) | puriso → puriso so (sya-all) | samavisamaṁ → sama visamāni (sya-all, pts) | samavisamaṁ → samavisamāni (bj: syā, PTS) | puriso → Si inserts so. (pts note) | pītakāni → Bm nil- & pit- throughout. (pts note) | tārakarūpāni → Sk kāt-. (pts note) | kaṇhasukkāni → kaṇha sukkāni (th) | candimasūriye → candima suriye (th)„Wie wenn da ein Mensch von Geburt an blind wäre, Vedenstudent. Er könnte keine dunklen oder hellen, blauen, gelben, roten oder purpurfarbenen Bilder sehen. Er könnte keinen ebenen oder unebenen Boden sehen noch Sterne, Mond oder Sonne.
So evaṁ vadeyya:Er würde sagen:
‘natthi kaṇhasukkāni rūpāni, natthi kaṇhasukkānaṁ rūpānaṁ dassāvī;
kaṇhasukkāni → kaṇha sukkāni (th) | kaṇhasukkānaṁ → kaṇha sukkānaṁ (th) | natthi → na tthi (pts)‚So etwas wie dunkle und helle Bilder gibt es nicht, und es gibt niemanden, der sie sieht.
natthi nīlakāni rūpāni, natthi nīlakānaṁ rūpānaṁ dassāvī;
natthi → na tthi (pts)Es gibt keine blauen Bilder,
natthi pītakāni rūpāni, natthi pītakānaṁ rūpānaṁ dassāvī;
natthi → na tthi (pts)keine gelben,
natthi lohitakāni rūpāni, natthi lohitakānaṁ rūpānaṁ dassāvī;
natthi → na tthi (pts)keine roten
natthi mañjiṭṭhakāni rūpāni, natthi mañjiṭṭhakānaṁ rūpānaṁ dassāvī;
mañjiṭṭhakāni → mañjeṭṭhikāni (bj); mañjeṭṭhakāni (sya-all) | mañjiṭṭhakānaṁ → mañjeṭṭhikānaṁ (bj); mañjeṭṭhakānaṁ (sya-all) | natthi mañjiṭṭhakāni → na tthi mañjeṭṭhakāni (pts) | natthi mañjiṭṭhakānaṁ → na tthi mañjeṭṭhakānaṁ (pts)und keine purpurfarbenen,
natthi samavisamaṁ, natthi samavisamassa dassāvī;
samavisamaṁ → sama visamaṁ (bjt, th) | natthi → na tthi (pts)es gibt keinen ebenen oder unebenen Boden,
natthi tārakarūpāni, natthi tārakarūpānaṁ dassāvī;
natthi → na tthi (pts)keine Sterne,
natthi candimasūriyā, natthi candimasūriyānaṁ dassāvī.
candimasūriyānaṁ → candimasuriyānaṁ (bj, sya-all) | candimasūriyā → candima suriyā (sya-all) | candimasuriyānaṁ → Sk omits na 'tthi c-. (pts note) | candimasūriyānaṁ → candima suriyānaṁ (th)keinen Mond und keine Sonne, und es gibt niemanden, der diese Dinge sieht.
Ahametaṁ na jānāmi, ahametaṁ na passāmi;
ahametaṁ → aham etaṁ (pts)Ich erkenne und sehe sie nicht,
tasmā taṁ natthī’ti.
taṁ → (bj) | taṁ natthīti → na tthīti (pts) | tasmā → Si adds taṁ. (pts note)daher gibt es sie nicht.‘
Sammā nu kho so, māṇava, vadamāno vadeyyā”ti?Würde der richtig sprechen?“
“No hidaṁ, bho gotama.
hidaṁ → h idaṁ (pts)„Nein, werter Gotama.
Atthi kaṇhasukkāni rūpāni, atthi kaṇhasukkānaṁ rūpānaṁ dassāvī;
atthi → Sk omits k-ni rūpāni atthi. (pts note) | kaṇhasukkāni → kaṇha sukkāni (th) | kaṇhasukkānaṁ → kaṇha sukkānaṁ (th)Es gibt so etwas wie dunkle und helle Bilder, und es gibt jemanden, der sie sieht.
atthi nīlakāni rūpāni, atthi nīlakānaṁ rūpānaṁ dassāvī;Auch blaue Bilder,
atthi pītakāni rūpāni, atthi pītakānaṁ rūpānaṁ dassāvī;
pītakāni rūpāni → candimasuriyā (pts) | pītakānaṁ rūpānaṁ → candimasuriyānaṁ (pts)gelbe,
atthi lohitakāni rūpāni, atthi lohitakānaṁ rūpānaṁ dassāvī;rote
atthi mañjiṭṭhakāni rūpāni, atthi mañjiṭṭhakānaṁ rūpānaṁ dassāvī;
mañjiṭṭhakāni → mañjeṭṭhikāni (bj); mañjeṭṭhakāni (sya-all) | mañjiṭṭhakānaṁ → mañjeṭṭhikānaṁ (bj); mañjeṭṭhakānaṁ (sya-all)und purpurfarbene,
atthi samavisamaṁ, atthi samavisamassa dassāvī;
samavisamaṁ → sama visamaṁ (th) | samavisamassa → sama visamassa (th)ebenen oder unebenen Boden,
atthi tārakarūpāni, atthi tārakarūpānaṁ dassāvī;Sterne,
atthi candimasūriyā, atthi candimasūriyānaṁ dassāvī.
candimasūriyānaṁ → candimasuriyānaṁ (bj, sya-all) | candimasūriyā → candima suriyā (sya-all) | candimasūriyā → candimasuriyo (bj: sīmu8) | candimasūriyānaṁ → candima suriyānaṁ (th)Mond und Sonne gibt es, und es gibt jemanden, der sie sieht.
‘Ahametaṁ na jānāmi, ahametaṁ na passāmi;
ahametaṁ → ahaṁ etaṁ (pts) | ahametaṁ → aham etaṁ (pts)Daher ist es nicht richtig, zu sagen: ‚Ich erkenne und sehe sie nicht,
tasmā taṁ natthī’ti;
taṁ → (bj) | taṁ natthīti → na tthīti (pts)daher gibt es sie nicht.‘“
na hi so, bho gotama, sammā vadamāno vadeyyā”ti.
so → (sya-all)
“Evameva kho, māṇava, brāhmaṇo pokkharasāti opamañño subhagavaniko andho acakkhuko.
evameva → evam eva (pts)„Ebenso ist Pokkharasāti blind und ohne Sehvermögen.
So vata uttari manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṁ ñassati vā dakkhati vā sacchi vā karissatīti—netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
dakkhati → dakkhiti (bj, sya-all, pts) | uttari → uttariṁ (sya-all) | dakkhiti → dakkhati (bj: machasaṁ) | sacchi → Sk here et supra sacchim. (pts note) | vijjati → Bm vijjatīti. (pts note) | uttari manussadhammā → uttarimanussadhammā (my, bjt, pts) | netaṁ → n etaṁ (pts)Es ist ganz unmöglich, dass er einen erhabenen Zustand übermenschlichen Erkennens und Sehens, der der Edlen würdig ist, erkennt oder sieht oder verwirklicht.
Taṁ kiṁ maññasi, māṇava,Was denkst du, Vedenstudent?
ye te kosalakā brāhmaṇamahāsālā, seyyathidaṁ—
brāhmaṇamahāsālā → brāhmaṇamahāsāḷā (bj) | ye → ye pana (sya-all) | kosalakā → kosalikā (sya-all) | kosalakā → ye pana te kosalikā (bj: syā) | Ye → Si adds pana. (pts note) | Kosalakā → Bm Si Kosalikā. (pts note) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th, pts)Es gibt gutsituierte Kosaler Brahmanen: nämlich
caṅkī brāhmaṇo tārukkho brāhmaṇo pokkharasāti brāhmaṇo jāṇussoṇi brāhmaṇo pitā ca te todeyyo, katamā nesaṁ seyyo, yaṁ vā te sammuccā vācaṁ bhāseyyuṁ yaṁ vā asammuccā”ti?
seyyo → seyyā (bj, sya-all, km) | sammuccā → sammusā (si, pts1ed); saṁmucchā (sya-all) | ca → vā (bj, sya-all, km, pts1ed) | seyyo yaṁ → seyyāyaṁ (bj) | asammuccāti sammuccā → asaṁmucchāti saṁmucchā (sya-all); asammusāti sammusā (pts) | jāṇussoṇi → jāṇussoṇī (pts) | ca → vā (pts) | sammuccā → sammusā (pts) | bhāseyyuṁ → bhāseyvuṁ (pts) | sammuccā → sammusā (bj: sīmu8, PTS, sammucchā – syā) | asammuccāti → asammusāti (bj: sīmu8, PTS) | ca → vā (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | seyyo → seyyā (cck: syā. kaṁ.) | sammuccā → sammusā (cck: sī. pī.) | Jāṇussoṇī → Jaṇusoṇī; Si Jāṇussoṇi; Sk Jānussoṇī, generally but Jāṇussonī in fine. (pts note) | vā → Bm ca. (pts note) | sammusā → So Bu; Sk sammuccā; Bm samuccā; Si sammucchā. (pts note)die Brahmanen Caṅkī, Tārukkha, Pokkharasāti, Jānussoṇi und dein Vater Todeyya. Was ist besser für sie: dass ihre Rede mit der einhelligen Meinung übereinstimmt, oder dass sie das nicht tut?“
“Sammuccā, bho gotama”.
sammuccā → saṁmucchā (th) | sammuccā → sammusā (pts)„Dass sie übereinstimmt, werter Gotama.“
“Katamā nesaṁ seyyo, yaṁ vā te mantā vācaṁ bhāseyyuṁ yaṁ vā amantā”ti?
nesaṁ seyyo → tesaṁ seyyā (sya-all) | nesaṁ → tesaṁ (pts) | mantā → So MSS. & Bu. (pts note) | amantāti → amantā ti (pts)„Was ist besser für sie: dass ihre Rede bedacht oder dass sie unbedacht ist?“
“Mantā, bho gotama”.„Dass sie bedacht ist.“
“Katamā nesaṁ seyyo, yaṁ vā te paṭisaṅkhāya vācaṁ bhāseyyuṁ yaṁ vā appaṭisaṅkhāyā”ti?
nesaṁ → tesaṁ (bj, pts) | nesaṁ seyyo → tesaṁ seyyā (sya-all) | paṭisaṅkhāya → So MSS.; Bu patisankhā. (pts note) | appaṭisaṅkhāyāti → apaṭisaṅkhāyāti (pts)„Was ist besser für sie: dass sie nach Überlegung sprechen oder ohne Überlegung?“
“Paṭisaṅkhāya, bho gotama”.„Dass sie nach Überlegung sprechen.“
“Katamā nesaṁ seyyo, yaṁ vā te atthasaṁhitaṁ vācaṁ bhāseyyuṁ yaṁ vā anatthasaṁhitan”ti?
nesaṁ → tesaṁ (bj, pts) | nesaṁ seyyo → tesaṁ seyyā (sya-all) | atthasaṁhitaṁ → Bu atthasaṁgatitaṁ. (pts note) | atthasaṁhitaṁ → atthasañhitaṁ (th) | anatthasaṁhitanti → anatthasañhitanti (th) | anatthasaṁhitanti → anatthasaṁhitan ti (pts)„Was ist besser für sie: dass ihre Rede nützlich oder dass sie wertlos ist?“
“Atthasaṁhitaṁ, bho gotama”.
atthasaṁhitaṁ → atthasañhitaṁ (th) | atthasaṁhitaṁ → atthasaṁhitam (pts)„Dass sie nützlich ist.“
“Taṁ kiṁ maññasi, māṇava,„Was denkst du, Vedenstudent?
yadi evaṁ sante, brāhmaṇena pokkharasātinā opamaññena subhagavanikena sammuccā vācā bhāsitā asammuccā”ti?
asammuccā”ti → asammusā vāti (si, pts1ed); asaṁmucchāti (sya-all) | asammuccāti → asammuccā vāti (bj) | sammuccā → saṁmucchā (sya-all); sammusā (pts) | asammuccāti asammuccā → asaṁmucchāti saṁmucchā (sya-all) | asammuccā’’ti → asammusā vāti (pī.) evamitarapañhattayepi vāsaddena saha dissati (cck note) | Subhagavanikena → Sk here inserts, before sammuccā, samassu. (pts note) | bhāsitā asammuccāti → bhasitā asammusā vā (pts)Wenn das so ist, stimmt dann Pokkharasātis Rede mit der einhelligen Meinung überein oder nicht?“
“Asammuccā, bho gotama”.
asammuccā → saṁmucchā (th) | asammuccā → ti asammusā (pts)„Sie stimmt nicht überein, werter Gotama.“
“Mantā vācā bhāsitā amantā vā”ti?
vāti → vācāti (sya-all) | Mantā → Sk amantā. (pts note) | vāti → vā ti (pts)„Ist sie bedacht oder unbedacht?“
“Amantā, bho gotama”.„Unbedacht.“
“Paṭisaṅkhāya vācā bhāsitā appaṭisaṅkhāyā”ti?
appaṭisaṅkhāyāti appaṭisaṅkhāya → apaṭisaṅkhāya vāti apaṭisaṅkhāya (bj, pts) | + → bhāsitā (th) | appaṭisaṅkhāyāti → apaṭisaṅkhāya vā (pts)„Kommt sie nach Überlegung oder ohne Überlegung?“
“Appaṭisaṅkhāya, bho gotama”.
appaṭisaṅkhāya → apaṭisaṅkhāya (bjt) | appaṭisaṅkhāya → ti apaṭisaṅkhāya (pts)„Ohne Überlegung.“
“Atthasaṁhitā vācā bhāsitā anatthasaṁhitā”ti?
anatthasaṁhitāti → anatthasaṁhitā vāti (bj, pts) | vā → Bm Si omit vā. (pts note) | atthasaṁhitā → atthasañhitā (th) | anatthasaṁhitāti → anatthasañhitāti (th) | anatthasaṁhitāti → anatthasaṁhitā vā ti (pts)„Ist sie nützlich oder wertlos?“
“Anatthasaṁhitā, bho gotama”.
anatthasaṁhitā → anatthasañhitā (th)„Wertlos.“
“Pañca kho ime, māṇava, nīvaraṇā.„Vedenstudent, es gibt diese fünf Hindernisse.
Katame pañca?Welche fünf?
Kāmacchandanīvaraṇaṁ, byāpādanīvaraṇaṁ, thinamiddhanīvaraṇaṁ uddhaccakukkuccanīvaraṇaṁ, vicikicchānīvaraṇaṁ—
thinamiddhanīvaraṇaṁ → thīnamiddhanīvaraṇaṁ (bj, cck, sya-all) | byāpādanīvaraṇaṁ thinamiddhanīvaraṇaṁ → vyāpādanīvaraṇaṁ thīnamiddhanīvaraṇaṁ (pts) | thīnamiddhanīvaraṇaṁ → Bm thin-. (pts note)Das Hindernis des sinnlichen Begehrens, der Böswilligkeit, der Dumpfheit und Benommenheit, der Rastlosigkeit und Reue sowie des Zweifels.
ime kho, māṇava, pañca nīvaraṇā.Das sind die fünf Hindernisse.
Imehi kho, māṇava, pañcahi nīvaraṇehi brāhmaṇo pokkharasāti opamañño subhagavaniko āvuto nivuto ophuṭo pariyonaddho.
ophuṭo → ovuto (bj); ophuto (sya-all, km, pts1ed) | māṇava → māṇavā (bj) | āvuto → āvaṭo (pts) | ophuṭo → ophuto (pts) | āvuto → āvaṭo (bj: PTS) | ovuto → ophuṭo (bj: machasaṁ, syā); ophuto (bj: PTS) | ophuṭo → ovuto (cck: sī.); ophuto (cck: syā. kaṁ. pī.) | pañcahi → Sk pañca. (pts note) | āvaṭo → So Bu & 1 Dīgha 246; Sk āvato; Bm Si āvuto. (pts note) | ophuto → So Bm Si; Sk ovuto; Bu opāto ti onaddho. (pts note)Von diesen fünf Hindernissen ist der Brahmane Pokkharasāti gehemmt, gehindert, eingekapselt und ummantelt.
So vata uttari manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṁ ñassati vā dakkhati vā sacchi vā karissatīti—netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
uttari → uttariṁ (sya-all) | dakkhati → dakkhiti (sya-all, pts) | uttari manussadhammā → uttarimanussadhammā (my, bjt, pts) | netaṁ → n etaṁ (pts)Es ist ganz unmöglich, dass er einen erhabenen Zustand übermenschlichen Erkennens und Sehens, der der Edlen würdig ist, erkennt oder sieht oder verwirklicht.
Pañca kho ime, māṇava, kāmaguṇā.Es gibt diese fünf Sinnesreize.
Katame pañca?Welche fünf?
Cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṁhitā rajanīyā;
rajanīyā → Bm rajaniya. (pts note) | kāmūpasaṁhitā → kāmūpasañhitā (th)Es gibt Bilder, die das Auge erkennt, erwünscht, willkommen, angenehm, erfreulich, sinnlich und erregend.
sotaviññeyyā saddā …pe…Es gibt Töne, die das Ohr erkennt …
ghānaviññeyyā gandhā …Gerüche, die die Nase erkennt …
jivhā viññeyyā rasā …
jivhā viññeyyā → jivhāviññeyyā (th, pts)Geschmäcke, die die Zunge erkennt …
kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṁhitā rajanīyā—
phoṭṭhabbā → Sk poṭṭhabbā. (pts note) | kāmūpasaṁhitā → kāmūpasañhitā (th)Berührungen, die der Körper erkennt, erwünscht, willkommen, angenehm, erfreulich, sinnlich und erregend.
ime kho, māṇava, pañca kāmaguṇā.Das sind die fünf Sinnesreize.
Imehi kho, māṇava, pañcahi kāmaguṇehi brāhmaṇo pokkharasāti opamañño subhagavaniko gathito mucchito ajjhopanno anādīnavadassāvī anissaraṇapañño paribhuñjati.
gathito → gadhito (sya-all) | ajjhopanno → ajjhāpanno (sya-all) | gathito → gabhito (bj: syā) | kho → Sk ime kho hi. (pts note) | pañcahi → So all MSS. here. (pts note) | gathito → So Sk Bu; Bm Si gadhito. (pts note)Pokkharasāti genießt diese fünf Sinnesreize gebunden, betört, anhänglich, blind für die Nachteile und ohne das Entrinnen zu verstehen.
So vata uttari manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṁ ñassati vā dakkhati vā sacchi vā karissatīti—netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
dakkhati → dakkhiti (bj, sya-all, pts) | uttari → uttariṁ (sya-all) | uttari manussadhammā → uttarimanussadhammā (my, bjt, pts) | netaṁ ṭhānaṁ → n etaṁ thānaṁ (pts)Es ist ganz unmöglich, dass er einen erhabenen Zustand übermenschlichen Erkennens und Sehens, der der Edlen würdig ist, erkennt oder sieht oder verwirklicht.
Taṁ kiṁ maññasi, māṇava,Was denkst du, Vedenstudent?
yaṁ vā tiṇakaṭṭhupādānaṁ paṭicca aggiṁ jāleyya yaṁ vā nissaṭṭhatiṇakaṭṭhupādānaṁ aggiṁ jāleyya, katamo nu khvāssa aggi accimā ceva vaṇṇavā ca pabhassaro cā”ti?
ceva vaṇṇavā → ca vaṇṇimā (bj, pts) | khvāssa → kho assa (sya-all); khvassa (pts) | vaṇṇavā → vaṇṇimā (sya-all) | jāleyya → Sk jaleyva throughout. (pts note) | aggiṁ → Sk here aggiṁ but aggi infra. (pts note) | ca → So Sk Bm Bu; Si c'; eva. (pts note) | nissaṭṭhatiṇakaṭṭhupādānaṁ → nissaṭṭhatiṇa kaṭṭhupādānaṁ (th)Welches Feuer würde bessere Flammen, bessere Farbe und besseren Glanz haben: eines, das in Abhängigkeit von Gras und Holz als Nahrung brennt, oder eines, das davon unabhängig ist?“
“Sace taṁ, bho gotama, ṭhānaṁ nissaṭṭhatiṇakaṭṭhupādānaṁ aggiṁ jāletuṁ, svāssa aggi accimā ceva vaṇṇavā ca pabhassaro cā”ti.
ceva vaṇṇavā → ca vaṇṇimā (bj, pts) | jāletuṁ → jalituṁ (sya-all); jālituṁ (pts) | vaṇṇavā → vaṇṇimā (sya-all) | ṭhānaṁ → Sk inserts nissaṭthānaṁ. (pts note) | jālituṁ → Bm jalituṁ. (pts note) | nissaṭṭhatiṇakaṭṭhupādānaṁ → nissaṭṭhatiṇa kaṭṭhupādānaṁ (th)„Wenn es möglich wäre, dass ein Feuer brennt, ohne von Gras und Holz als Nahrung abhängig zu sein, dann hätte das bessere Flammen, bessere Farbe und besseren Glanz.“
“Aṭṭhānaṁ kho etaṁ, māṇava, anavakāso yaṁ nissaṭṭhatiṇakaṭṭhupādānaṁ aggiṁ jāleyya aññatra iddhimatā.
jāleyya → Sk jaleyya. (pts note) | nissaṭṭhatiṇakaṭṭhupādānaṁ → nissaṭṭhatiṇa kaṭṭhupādānaṁ (th)„Aber es ist nicht möglich, Vedenstudent, es sei denn durch übersinnliche Kraft.
Seyyathāpi, māṇava, tiṇakaṭṭhupādānaṁ paṭicca aggi jalati tathūpamāhaṁ, māṇava, imaṁ pītiṁ vadāmi yāyaṁ pīti pañca kāmaguṇe paṭicca.
tiṇakaṭṭhupādānaṁ → Sk here & generally, nissaṭṭhātiṇakaṭṭhūpādānaṁ; Bm Si have short a & u. (pts note) | aggi → Sk aggiṁ. (pts note) | pañca kāmaguṇe → pañcakāmaguṇe (bjt) | tiṇakaṭṭhupādānaṁ → tiṇa kaṭṭhupādānaṁ (th)Ekstase, die von den fünf Sinnesreizen abhängig ist, ist wie ein Feuer, das von Gras und Holz als Nahrung abhängig ist.
Seyyathāpi, māṇava, nissaṭṭhatiṇakaṭṭhupādāno aggi jalati tathūpamāhaṁ, māṇava, imaṁ pītiṁ vadāmi yāyaṁ pīti aññatreva kāmehi aññatra akusalehi dhammehi.
nissaṭṭhatiṇakaṭṭhupādāno → nissaṭṭhatiṇakaṭṭhupādānaṁ paṭicca (bj, pts) | nissaṭṭhatiṇakaṭṭhupādāno → nissaṭṭhatiṇakaṭṭhupādānaṁ paṭicca (cck: sī. pī. ka.) | tiṇakaṭṭhupādānaṁ → Si n-āno. (pts note) | paṭicca → Si omits. (pts note) | aggi → Sk aggiṁ. (pts note) | pītiṁ → Sk pīti; Bm pit- throughout. (pts note) | nissaṭṭhatiṇakaṭṭhupādāno → nissaṭṭhatiṇa kaṭṭhupādāno (th) | nissaṭṭhatiṇakaṭṭhupādāno → nissaṭṭha tiṇakaṭṭhupādānaṁ paṭicca (pts) | imaṁ → imam (pts) | yāyaṁ → yāyam (pts) | aññatreva → aññatr eva (pts)Ekstase, die außerhalb von Sinnenfreuden und untauglichen Eigenschaften liegt, ist wie ein Feuer, das nicht von Holz und Gras als Nahrung abhängig ist.
Katamā ca, māṇava, pīti aññatreva kāmehi aññatra akusalehi dhammehi?
aññatreva → aññatr eva (pts)Und was ist Ekstase, die außerhalb von Sinnenfreuden und untauglichen Eigenschaften liegt?
Idha, māṇava, bhikkhu vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
kāmehi → kāmehi vivicca akusalehi dhammehi (sya-all) | dhammehi → Sk Bm omit these three words, Sk inserting pe. (pts note) | paṭhamajjhānaṁ → Bm Si paṭhamaṁ jhānaṁ, as always. (pts note) | vivicceva → eva (pts) | paṭhamaṁ jhānaṁ → vivicca akusalehi dhammehi paṭhamajjhānaṁ (pts)Da tritt ein Mönch, ganz abgeschieden von den Sinnenfreuden, abgeschieden von untauglichen Eigenschaften, in die erste Vertiefung ein und verweilt darin; da gibt es aus Abgeschiedenheit geborene Ekstase und Seligkeit, während man den Geist ausrichtet und hält.
Ayampi kho, māṇava, pīti aññatreva kāmehi aññatra akusalehi dhammehi.
ayampi → ayam pi (pts) | aññatreva → aññatr eva (pts) | aññatra → aññatr (pts)Das ist Ekstase, die außerhalb von Sinnenfreuden und untauglichen Eigenschaften liegt.
Puna caparaṁ, māṇava, bhikkhu vitakkavicārānaṁ vūpasamā … dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
bhikkhu → (sya-all) | pe → Bm Bm omits pe. (pts note) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | dutiyaṁ jhānaṁ → dutiyajjhānaṁ (pts)Dann tritt da ein Mönch, wenn das Ausrichten und Halten des Geistes sich beruhigt, in die zweite Vertiefung ein und verweilt darin; da gibt es aus Versenkung geborene Ekstase und Seligkeit, mit innerer Klarheit und geeintem Geist, ohne Ausrichten und Halten.
Ayampi kho, māṇava, pīti aññatreva kāmehi aññatra akusalehi dhammehi.
ayampi → ayaṁ pi (pts) | aññatreva → aññatr eva (pts) | aññatra → aññatr (pts)Auch das ist Ekstase, die außerhalb von Sinnenfreuden und untauglichen Eigenschaften liegt.
Ye te, māṇava, brāhmaṇā pañca dhamme paññapenti puññassa kiriyāya kusalassa ārādhanāya, katamettha brāhmaṇā dhammaṁ mahapphalataraṁ paññapenti puññassa kiriyāya kusalassa ārādhanāyā”ti?
katamettha → kamettha (bj, sya-all, km, pts1ed) | paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | katamettha → kam ettha (pts) | katamettha → kamettha (cck: ka. sī. syā. kaṁ. pī.) | kam → Sk katam. (pts note) | mahapphalataraṁ → So Bm Si; Sk mahapphalaṁ. (pts note)Welches der fünf Dinge, die die Brahmanen vorschreiben, um Verdienst zu schaffen und im Tauglichen Erfolg zu haben, bezeichnen sie als das fruchtbarste?“
“Yeme, bho gotama, brāhmaṇā pañca dhamme paññapenti puññassa kiriyāya kusalassa ārādhanāya, cāgamettha brāhmaṇā dhammaṁ mahapphalataraṁ paññapenti puññassa kiriyāya kusalassa ārādhanāyā”ti.
paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | yeme → ye me (pts) | cāgamettha → cāgam ettha (pts)„Die Großzügigkeit, werter Gotama.“
“Taṁ kiṁ maññasi, māṇava,
kiṁ → ki (my)„Was denkst du, Vedenstudent?
idha aññatarassa brāhmaṇassa mahāyañño paccupaṭṭhito assa.
idha aññatarassa → idhaññatarassa (bj)Da würde ein Brahmane ein großes Opfer vorbereiten.
Atha dve brāhmaṇā āgaccheyyuṁ:Zwei Brahmanen kämen vorbei
‘itthannāmassa brāhmaṇassa mahāyaññaṁ anubhavissāmā’ti.und wollten teilnehmen.
Tatrekassa brāhmaṇassa evamassa:
Tatrekassa → tatra ekassa (sya-all); tatthekassa (pts1ed) | tatrekassa → tatra ekassa (sya-all); tatth ekassa (pts) | Tatrekassa → tatthekassa (cck: pī.) | tatth → Bm Si tatra. (pts note) | evamassa → evam assa (pts)Da dächte einer dieser Brahmanen:
‘aho vata ahameva labheyyaṁ bhattagge aggāsanaṁ aggodakaṁ aggapiṇḍaṁ, na añño brāhmaṇo labheyya bhattagge aggāsanaṁ aggodakaṁ aggapiṇḍan’ti.
na añño → nāñño (bj) | vata ahameva → vatāhameva (sya-all) | añño brāhmaṇo labheyya → aññe brāhmaṇā labheyyuṁ (sya-all) | labheyya → na aññe brāhmaṇā labheyyuṁ (bj: syā) | aham → Bm Si vatahaṁ. (pts note) | añño → Sk nāñño; Si aññe brāhmaṇā labheyyuṁ. (pts note) | ahameva → aham eva (pts) | aggapiṇḍanti → aggapiṇḍan ti (pts)‚Ach! Dass doch ich allein im Speisesaal den besten Sitz, das beste Getränk und das beste Almosen bekomme, nicht ein anderer Brahmane!‘
Ṭhānaṁ kho panetaṁ, māṇava, vijjati yaṁ añño brāhmaṇo labheyya bhattagge aggāsanaṁ aggodakaṁ aggapiṇḍaṁ, na so brāhmaṇo labheyya bhattagge aggāsanaṁ aggodakaṁ aggapiṇḍaṁ.
ṭhānaṁ → Sk yā. (pts note) | panetaṁ → pan etaṁ (pts)Aber es ist möglich, dass ein anderer Brahmane im Speisesaal den besten Sitz, das beste Getränk und das beste Almosen bekommt.
‘Añño brāhmaṇo labhati bhattagge aggāsanaṁ aggodakaṁ aggapiṇḍaṁ, nāhaṁ labhāmi bhattagge aggāsanaṁ aggodakaṁ aggapiṇḍan’ti—
añño brāhmaṇo labhati → aññe brāhmaṇā labhanti (sya-all) | Añño → Bm Si aññe brāhmaṇā labhanti. (pts note) | aggapiṇḍanti → aggapiṇḍan ti (pts)Im Gedanken: ‚Ein anderer Brahmane hat den besten Sitz, das beste Getränk und das beste Almosen bekommen‘,
iti so kupito hoti anattamano.
hoti → (sya-all)wird er zornig und aufgebracht.
Imassa pana, māṇava, brāhmaṇā kiṁ vipākaṁ paññapentī”ti?
paññapentīti → paññāpentīti (bj, pts)Was, sagen die Brahmanen, sei davon das Ergebnis?“
“Na khvettha, bho gotama, brāhmaṇā evaṁ dānaṁ denti:
khvettha → khottha (bj) | khottha → nakhevattha (bj: machasaṁ, syā, PTS) | khvettha → Sk kho ettha. (pts note)„Werter Gotama, Brahmanen geben keine Spenden mit dem Ziel,
‘iminā paro kupito hotu anattamano’ti.
paro → ca vo (sya-all) | hotu → (sya-all) | paro → Si ca vo. (pts note) | hotu → Si omits. (pts note) | anattamanoti → anattamano ti (pts)dass andere zornig und aufgebracht werden.
Atha khvettha brāhmaṇā anukampājātikaṁyeva dānaṁ dentī”ti.
anukampājātikaṁyeva → anukampajātikaṁyeva (sya-all) | anukampājātikaṁyeva → anukampajātikaṁyeva (cck: syā. kaṁ. ka.) | anukampājātikaṁ → So Sk Bu; Bm Si anukampaj- (as Sk infra). (pts note) | anukampājātikaṁyeva → anukampājātikaṁ yeva (pts)Sie geben vielmehr nur aus Anteilnahme.“
“Evaṁ sante kho, māṇava, brāhmaṇānaṁ idaṁ chaṭṭhaṁ puññakiriyavatthu hoti—
māṇava → Sk pana. (pts note) | puññakiriyavatthu → puññakiriyāvatthu (bjt, pts) | puññakiriyavatthu → puññakiriyāvatthuṁ (th)„Gibt es in diesem Fall nicht eine sechste Grundlage, um Verdienst zu schaffen,
yadidaṁ anukampājātikan”ti.
anukampājātikanti → anukampajātikanti (sya-all) | anukampājātikanti → anukampājātikan ti (pts)nämlich Anteilnahme?“
“Evaṁ sante, bho gotama, brāhmaṇānaṁ idaṁ chaṭṭhaṁ puññakiriyavatthu hoti—
puññakiriyavatthu → puññakiriyāvatthu (bjt, pts) | puññakiriyavatthu → puññakiriyāvatthuṁ (th)„In diesem Fall gibt es eine sechste Grundlage, um Verdienst zu schaffen,
yadidaṁ anukampājātikan”ti.
anukampājātikanti → anukampajātikanti (sya-all) | anukampājātikanti → anukampājātikan ti (pts)nämlich Anteilnahme.“
“Ye te, māṇava, brāhmaṇā pañca dhamme paññapenti puññassa kiriyāya kusalassa ārādhanāya, ime tvaṁ pañca dhamme kattha bahulaṁ samanupassasi—
paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | ime tvaṁ pañca dhamme → ete (sya-all) | samanupassasi → samanupassati (bj: sīmu8) | dhamme → Si omits ime t. p. dhamme & inserts ete. (pts note) | samanupassasi → Si samanupassasīti, omitting remaining words of sentence. (pts note)„Wo findest du gewöhnlich die fünf Dinge, die die Brahmanen vorschreiben, um Verdienst zu schaffen und im Tauglichen Erfolg zu haben:
gahaṭṭhesu vā pabbajitesu vā”ti?
pabbajitesu vāti → pabbajitesuvāti (bjt) | vāti → vā ti (pts)unter Laien oder unter Hauslosen?“
“Yeme, bho gotama, brāhmaṇā pañca dhamme paññapenti puññassa kiriyāya kusalassa ārādhanāya, imāhaṁ pañca dhamme pabbajitesu bahulaṁ samanupassāmi appaṁ gahaṭṭhesu.
paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | yeme → ye me (pts)„Mehr unter Hauslosen und weniger unter Laien.
Gahaṭṭho hi, bho gotama, mahaṭṭho mahākicco mahādhikaraṇo mahāsamārambho, na satataṁ samitaṁ saccavādī hoti;
mahaṭṭho → mahattho (sya-all) | na → Sk omits. (pts note) | saccavādī → So Bm Si Bu; Sk sabbavādī. (pts note)Denn ein Laie hat viele Verbindlichkeiten, Pflichten, Probleme und viel Aufwand, und er kann nicht immer die Wahrheit sagen,
pabbajito kho pana, bho gotama, appaṭṭho appakicco appādhikaraṇo appasamārambho, satataṁ samitaṁ saccavādī hoti.
appaṭṭho → appattho (sya-all) | kho → Sk omits. (pts note)
Gahaṭṭho hi, bho gotama, mahaṭṭho mahākicco mahādhikaraṇo mahāsamārambho na satataṁ samitaṁ tapassī hoti …
mahaṭṭho → mahattho (sya-all) | satataṁ → sataṭaṁ (pts) | mahaṭṭho → Sk here, ut supra, gahaṭṭho. (pts note)inbrünstig sein,
brahmacārī hoti …keusch sein,
sajjhāyabahulo hoti …
sajjhāyabahulo → sajjhāya bahulo (bjt)viel aufsagen
cāgabahulo hoti;oder sehr großzügig sein.
pabbajito kho pana, bho gotama, appaṭṭho appakicco appādhikaraṇo appasamārambho satataṁ samitaṁ tapassī hoti …
appaṭṭho → appattho (sya-all) | kho → Sk mits. (pts note) | Gotama → Sk inserts na. (pts note)Aber ein Hausloser hat wenige Verbindlichkeiten, Pflichten, Probleme und wenig Aufwand, und er kann immer die Wahrheit sagen, inbrünstig sein,
brahmacārī hoti …keusch sein,
sajjhāyabahulo hoti …viel aufsagen
cāgabahulo hoti.
cāgabahulo → Sk bhāvabahulo. (pts note) | cāgabahulo → cāga bahulo (bjt)und sehr großzügig sein.
Yeme, bho gotama, brāhmaṇā pañca dhamme paññapenti puññassa kiriyāya kusalassa ārādhanāya, imāhaṁ pañca dhamme pabbajitesu bahulaṁ samanupassāmi appaṁ gahaṭṭhesū”ti.
paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | brāhmaṇā → samaṇabrāhmaṇā (pts) | brāhmaṇā → samaṇabrāhmaṇā (bj: PTS) | yeme → ye me (pts)Die fünf Dinge, die die Brahmanen vorschreiben, um Verdienst zu schaffen und im Tauglichen Erfolg zu haben, finde ich mehr unter Hauslosen, weniger unter Laien.“
“Ye te, māṇava, brāhmaṇā pañca dhamme paññapenti puññassa kiriyāya kusalassa ārādhanāya cittassāhaṁ ete parikkhāre vadāmi—
paññapenti → paññāpenti (bj, pts) | ete parikkhāre → eteparikkhāre (bjt)„Ich sage, die fünf Dinge, die die Brahmanen vorschreiben, um Verdienst zu schaffen und im Tauglichen Erfolg zu haben, sind Voraussetzungen des Geistes,
yadidaṁ cittaṁ averaṁ abyābajjhaṁ tassa bhāvanāya.
abyābajjhaṁ → abyāpajjhaṁ (bj, sya-all, pts)um einen Geist zu entwickeln, der frei von Feindschaft und Böswilligkeit ist.
Idha, māṇava, bhikkhu saccavādī hoti.Da spricht ein Mönch die Wahrheit.
So ‘saccavādīmhī’ti labhati atthavedaṁ, labhati dhammavedaṁ, labhati dhammūpasaṁhitaṁ pāmojjaṁ.
pāmojjaṁ yaṁ taṁ → pāmujjaṁ yantaṁ (bj) | saccavādīmhīti → saccavādimhīti (sya-all) | pāmojjaṁ yaṁ → pāmujjaṁ yan (pts) | saccavādīmhīti → saccavādimahīti (bj: sīmu8, syā) | mhīti → Bm Si saccavadimhīti. (pts note) | pāmujjaṁ → Bm pāmojjaṁ. Cf. I 37. (pts note) | dhammūpasaṁhitaṁ pāmojjaṁ → dhammūpasañhitaṁ pāmujjaṁ (th) | saccavādīmhīti → saccavādī mhīti (pts)Im Gedanken: ‚Ich spreche die Wahrheit‘, ist er ergriffen von der Bedeutung und der Lehre und findet Freude im Zusammenhang mit der Lehre.
Yaṁ taṁ kusalūpasaṁhitaṁ pāmojjaṁ, cittassāhaṁ etaṁ parikkhāraṁ vadāmi—
pāmojjaṁ → pāmujjaṁ (bj, pts) | pāmujjaṁ → pāmojjaṁ (bj: machasaṁ) | yaṁ taṁ → yantaṁ (bjt) | yaṁ taṁ kusalūpasaṁhitaṁ pāmojjaṁ → yantaṁ kusalūpasañhitaṁ pāmujjaṁ (th) | yaṁ → yan (pts)Und ich sage, Freude im Zusammenhang mit dem Tauglichen ist eine Voraussetzung des Geistes,
yadidaṁ cittaṁ averaṁ abyābajjhaṁ tassa bhāvanāya.
abyābajjhaṁ → abyāpajjhaṁ (bj, sya-all, pts)um einen Geist zu entwickeln, der frei von Feindschaft und Böswilligkeit ist.
Idha, māṇava, bhikkhu tapassī hoti …pe…Da ist ein Mönch inbrünstig …
brahmacārī hoti …pe…keusch …
sajjhāyabahulo hoti …pe…sagt viel auf …
cāgabahulo hoti.und ist sehr großzügig.
So ‘cāgabahulomhī’ti labhati atthavedaṁ, labhati dhammavedaṁ, labhati dhammūpasaṁhitaṁ pāmojjaṁ.
pāmojjaṁ yaṁ taṁ → pāmujjaṁ yantaṁ (bj) | dhammūpasaṁhitaṁ pāmojjaṁ → dhammūpasañhitaṁ pāmujjaṁ (th) | cāgabahulomhīti → cāgabahulo mhīti (pts)Im Gedanken: ‚Ich bin sehr großzügig‘, ist er ergriffen von der Bedeutung und der Lehre und findet Freude im Zusammenhang mit der Lehre.
Yaṁ taṁ kusalūpasaṁhitaṁ pāmojjaṁ, cittassāhaṁ etaṁ parikkhāraṁ vadāmi—
pāmojjaṁ → pāmujjaṁ (bj, pts) | yaṁ taṁ → yantaṁ (bjt) | yaṁ taṁ kusalūpasaṁhitaṁ pāmojjaṁ → yantaṁ kusalūpasañhitaṁ pāmujjaṁ (th) | yaṁ → yañ (pts)Und ich sage, Freude im Zusammenhang mit dem Tauglichen ist eine Voraussetzung des Geistes,
yadidaṁ cittaṁ averaṁ abyābajjhaṁ tassa bhāvanāya.
abyābajjhaṁ → abyāpajjhaṁ (bj, sya-all, pts)um einen Geist zu entwickeln, der frei von Feindschaft und Böswilligkeit ist.
Ye te, māṇava, brāhmaṇā pañca dhamme paññapenti puññassa kiriyāya kusalassa ārādhanāya, cittassāhaṁ ete parikkhāre vadāmi—
paññapenti → paññāpenti (bj, pts)Ich sage, die fünf Dinge, die die Brahmanen vorschreiben, um Verdienst zu schaffen und im Tauglichen Erfolg zu haben, sind Voraussetzungen des Geistes,
yadidaṁ cittaṁ averaṁ abyābajjhaṁ tassa bhāvanāyā”ti.
abyābajjhaṁ → abyāpajjhaṁ (bj, sya-all, pts) | abyābajjhaṁ → avyāpajjhaṁ (pts)um einen Geist zu entwickeln, der frei von Feindschaft und Böswilligkeit ist.“
Evaṁ vutte, subho māṇavo todeyyaputto bhagavantaṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)Als der Buddha geendet hatte, sagte der Vedenstudent Subha zu ihm:
“sutaṁ metaṁ, bho gotama:
metaṁ → me taṁ (pts)„Werter Gotama, ich habe gehört,
‘samaṇo gotamo brahmānaṁ sahabyatāya maggaṁ jānātī’”ti.
jānātīti → pajānātīti (sya-all) | jānātīti → pajānātīti (bj: syā) | Brahmānaṁ → Sk abrahmānaṁ. (pts note) | jānātīti → Si pajānātīti. (pts note) | sahabyatāya → sahavyatāya (bjt, pts)der Asket Gotama kenne einen Pfad zur Gemeinschaft mit Brahmā.“
“Taṁ kiṁ maññasi, māṇava,„Was denkst du, Vedenstudent?
āsanne ito naḷakāragāmo, na yito dūre naḷakāragāmo”ti?
na yito → nayito (bjt, th, pts) | naḷakāragāmoti → naḷakāragāmo ti (pts)Liegt das Dorf Naḷakāra in der Nähe?“
“Evaṁ, bho, āsanne ito naḷakāragāmo, na yito dūre naḷakāragāmo”ti.
bho → bho gotama (sya-all) | na yito → nayito (bjt, th, pts) | evaṁ → evam (pts) | naḷakāragāmoti → naḷakāragāmo ti (pts)„Es liegt in der Nähe, werter Herr, nicht weit weg.“
“Taṁ, kiṁ maññasi, māṇava, idhassa puriso naḷakāragāme jātavaddho;
jātavaddho → jātavaḍḍho (sya-all, km, mr) | idhassa → idha khvassa (sya-all) | jātavaddho → jāta vaḍḍho (sya-all) | idhassa → idhakhavassa (bj: syā) | jātavaddho → jātasaṁvaḍḍho (bj: syā) | jātavaddho → jātavaḍḍho (cck: syā. kaṁ. ka.) | assa → Si idha khvassa. (pts note) | jātavaddho → So Sk Bu; Bm Si -vaḍḍo. (pts note) | idhassa → idh assa (pts)„Was denkst du, Vedenstudent? Da wäre ein Mensch in Naḷakāra geboren und aufgewachsen.
tamenaṁ naḷakāragāmato tāvadeva avasaṭaṁ naḷakāragāmassa maggaṁ puccheyyuṁ;
avasaṭaṁ → apasakkaṁ (sya-all, km, mr) | puccheyyuṁ → puccheyya (sya-all) | avasaṭaṁ → apasattaṁ (bj: syā) | avasaṭaṁ → apasakkaṁ (cck: syā. kaṁ. ka.) | avasaṭaṁ → So Bu: Sk avasaṇḍaṁ; Bm Si apasakkaṁ. (pts note) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts)Und sobald er den Ort verlassen hätte, fragten ihn Leute nach der Straße nach Naḷakāra.
siyā nu kho, māṇava, tassa purisassa naḷakāragāme jātavaddhassa naḷakāragāmassa maggaṁ puṭṭhassa dandhāyitattaṁ vā vitthāyitattaṁ vā”ti?
jātavaddhassa → jāta vaḍḍhassa (sya-all); jātāvaddhassa (pts) | vāti → vā ti (pts)Würde er langsam oder zögerlich antworten?“
“No hidaṁ, bho gotama”.
hidaṁ → h idaṁ (pts)„Nein, werter Gotama.
“Taṁ kissa hetu”?Warum ist das so?
“Amu hi, bho gotama, puriso naḷakāragāme jātavaddho. Tassa sabbāneva naḷakāragāmassa maggāni suviditānī”ti.
amu → asu (bj); assa (sya-all) | puriso → purisassa (sya-all) | jātavaddho tassa → jāta vaḍḍhassa (sya-all) | Amu → So Bm; Sk asu; Si assa. (pts note) | sabbāneva → sabbān eva (pts)Weil er in Naḷakāra geboren und aufgewachsen ist. Er ist mit allen Straßen, die zum Dorf führen, wohl vertraut.“
“Siyā nu kho, māṇava, tassa purisassa naḷakāragāme jātavaddhassa naḷakāragāmassa maggaṁ puṭṭhassa dandhāyitattaṁ vā vitthāyitattaṁ vāti, na tveva tathāgatassa brahmalokaṁ vā brahmalokagāminiṁ vā paṭipadaṁ puṭṭhassa dandhāyitattaṁ vā vitthāyitattaṁ vā.
nu → na (sya-all) | jātavaddhassa → jāta vaḍḍhassa (sya-all) | vā → Bm adds ti. (pts note) | paṭipadaṁ → Sk brahmaloke vā br-iyā vā p-dāya. (pts note)„Und doch ist es möglich, dass er langsam oder zögerlich antworten würde. Aber der Klargewordene ist mit seiner Antwort nie langsam oder zögerlich, wenn er nach der Brahmāwelt oder der Übung, die zur Brahmāwelt führt, befragt wird.
Brahmānañcāhaṁ, māṇava, pajānāmi brahmalokañca brahmalokagāminiñca paṭipadaṁ; yathāpaṭipanno ca brahmalokaṁ upapanno tañca pajānāmī”ti.
cāhaṁ → Sk vāhaṁ. (pts note) | ca → Sk adds Brahmā. (pts note) | pajānāmīti → Sk paṭijānāmi. (pts note) | brahmānañcāhaṁ → brahmānaṁ cāhaṁ (bjt) | yathāpaṭipanno → yathā paṭipanno (bjt) | brahmānañcāhaṁ → brahmānañ cāhaṁ (pts) | brahmalokañca brahmalokagāminiñca → brahmalokañ ca brahmalokagāminiñ ca (pts) | tañca → tañ ca (pts)Ich verstehe Brahmā, die Brahmāwelt und die Übung, die zur Brahmāwelt führt, durch die man, wenn man im Einklang mit ihr übt, in der Brahmāwelt wiedergeboren wird.“
“Sutaṁ metaṁ, bho gotama:
metaṁ → me taṁ (pts)„Werter Gotama, ich habe gehört,
‘samaṇo gotamo brahmānaṁ sahabyatāya maggaṁ desetī’ti.
sahabyatāya → sahavyatāya (bjt, pts)der Asket Gotama lehre einen Pfad zur Gemeinschaft mit Brahmā.
Sādhu me bhavaṁ gotamo brahmānaṁ sahabyatāya maggaṁ desetū”ti.
sahabyatāya → sahavyatāya (bjt, pts)Bitte lehre mich diesen Pfad.“
“Tena hi, māṇava, suṇāhi, sādhukaṁ manasi karohi, bhāsissāmī”ti.
sādhukaṁ manasi karohi → sadhukaṁ manasikarohi (pts) | tena hi → tenahi (th)„Nun, Vedenstudent, hör zu und gebrauche den Geist gut, ich werde sprechen.“
“Evaṁ, bho”ti kho subho māṇavo todeyyaputto bhagavato paccassosi.
bhoti kho → bho ti (pts)„Ja, werter Herr“, antwortete Subha.
Bhagavā etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)Der Buddha sagte:
“Katamo ca, māṇava, brahmānaṁ sahabyatāya maggo?
sahabyatāya → sahavyatāya (bjt, pts)„Und was ist der Pfad zur Gemeinschaft mit Brahmā?
Idha, māṇava, bhikkhu mettāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati, tathā dutiyaṁ, tathā tatiyaṁ, tathā catutthaṁ; iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā viharati.
catutthaṁ → catutthiṁ (bj, pts) | abyābajjhena → abyāpajjhena (bj, sya-all, pts) | sabbattatāya → sabbatthatāya (sya-all) | sabbattatāya → sabbatthatāya (bj: sīmu8, syā) | abyāpajjhena → So Bm here, instead of its ordinary reading abyābajjhena. (pts note)Da meditiert ein Mönch, indem er eine Himmelsrichtung mit einem Herzen voller Liebe durchdringt, und die zweite und die dritte und die vierte. Ebenso nach oben, nach unten, dazwischen, überall und ringsumher; die ganze Welt durchdringt er mit einem Herzen voller Liebe – weit, ausgedehnt, grenzenlos, frei von Feindschaft und Böswilligkeit.
Evaṁ bhāvitāya kho, māṇava, mettāya cetovimuttiyā yaṁ pamāṇakataṁ kammaṁ na taṁ tatrāvasissati, na taṁ tatrāvatiṭṭhati.
bhāvitāya → Sk bhāsitāya. (pts note)Wenn die Erlösung des Herzens durch Liebe so entwickelt wurde, werden alle begrenzten Taten, die er begangen hat, hier nicht bleiben oder Bestand haben.
Seyyathāpi, māṇava, balavā saṅkhadhamo appakasireneva cātuddisā viññāpeyya;
cātuddisā → catuddisā (bj) | saṅkhadhamo appakasireneva cātuddisā → saṅkadhamo appakasiren eva catuddisā (pts) | catuddisā → cātuddisā (bj: syā) | viññāpeyya → evameva kho māṇava evaṁ bhāvitāya mettāya (sī. syā. kaṁ. pī. dī. ni. 1.556) tathāpi idha pāṭhoyeva upamāya saṁsandiyamāno paripuṇṇo viya dissati (cck note) | saṅkadhamo → Sk Bu s-mmo. (pts note) | catuddisā → Si cātuddisā. (pts note) | appakasireneva → appa kasireneva (th)Wie wenn da ein machtvoller Schneckenhornbläser wäre: Er würde sich mühelos in allen vier Himmelsrichtungen Gehör verschaffen.
evameva kho, māṇava …pe… evaṁ bhāvitāya kho, māṇava, mettāya cetovimuttiyā yaṁ pamāṇakataṁ kammaṁ na taṁ tatrāvasissati, na taṁ tatrāvatiṭṭhati.
kho māṇava → (bj, sya-all, pts) | mettāya → evameva kho māṇava evaṁ bhāvitāya mettāya (sī. syā. kaṁ. pī. dī. ni. 1.556) tathāpi idha pāṭhoyeva upamāya saṁsandiyamāno paripuṇṇo viya dissati (cck note) | māṇava → Bm inserts la. (pts note) | evaṁ → Sk omits. (pts note) | bhāvitāya → Bm inserts kho māṇava. (pts note) | evameva → evam eva (pts)Ebenso werden, wenn die Erlösung des Herzens durch Liebe so entwickelt wurde, alle begrenzten Taten, die dieser Mönch begangen hat, hier nicht bleiben oder Bestand haben.
Ayampi kho, māṇava, brahmānaṁ sahabyatāya maggo.
sahabyatāya → sahavyatāya (bjt, pts) | ayampi → ayam pi (pts)Das ist ein Pfad zur Gemeinschaft mit Brahmā.
“Puna caparaṁ, māṇava, bhikkhu karuṇāsahagatena cetasā …pe…
pe → Bm Si omit pe. (pts note) | caparaṁ → ca paraṁ (pts)Dann meditiert ein Mönch, indem er eine Himmelsrichtung mit einem Herzen voller Mitgefühl durchdringt …
muditāsahagatena cetasā …pe…
+ → upekhāsahagatena (pts)Er meditiert, indem er eine Himmelsrichtung mit einem Herzen voller freudiger Anteilnahme durchdringt …
upekkhāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati, tathā dutiyaṁ, tathā tatiyaṁ, tathā catutthaṁ; iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā viharati.
catutthaṁ → catutthiṁ (bj, pts) | abyābajjhena → abyāpajjhena (bj, sya-all, pts) | sabbattatāya → sabbatthatāya (sya-all) | upekkhāsahagatena → upekhāsahagatena (pts)Er meditiert, indem er eine Himmelsrichtung mit einem Herzen voller Gleichmut durchdringt, und die zweite und die dritte und die vierte. Ebenso nach oben, nach unten, dazwischen, überall und ringsumher; die ganze Welt durchdringt er mit einem Herzen voller Gleichmut – weit, ausgedehnt, grenzenlos, frei von Feindschaft und Böswilligkeit.
Evaṁ bhāvitāya kho, māṇava, upekkhāya cetovimuttiyā yaṁ pamāṇakataṁ kammaṁ na taṁ tatrāvasissati, na taṁ tatrāvatiṭṭhati.
yaṁ pamāṇakataṁ → yaṁpamāṇakataṁ (bjt) | upekkhāya → upekhāya (pts)Wenn die Erlösung des Herzens durch Gleichmut so entwickelt wurde, werden alle begrenzten Taten, die er begangen hat, hier nicht bleiben oder Bestand haben.
Seyyathāpi, māṇava, balavā saṅkhadhamo appakasireneva cātuddisā viññāpeyya;
appakasireneva cātuddisā → appakasiren eva catuddisā (pts) | appakasireneva → appa kasireneva (th)Wie wenn da ein machtvoller Schneckenhornbläser wäre: Er würde sich mühelos in allen vier Himmelsrichtungen Gehör verschaffen.
evameva kho, māṇava …pe… evaṁ bhāvitāya kho, māṇava, upekkhāya cetovimuttiyā yaṁ pamāṇakataṁ kammaṁ na taṁ tatrāvasissati, na taṁ tatrāvatiṭṭhati.
kho māṇava → (bj, sya-all) | kho māṇava upekkhāya → upekhāya (pts) | bhāvitāya → Bm inserts kho māṇava. (pts note) | evameva → evam eva (pts)Ebenso werden, wenn die Erlösung des Herzens durch Gleichmut so entwickelt wurde, alle begrenzten Taten, die dieser Mönch begangen hat, hier nicht bleiben oder Bestand haben.
Ayampi kho, māṇava, brahmānaṁ sahabyatāya maggo”ti.
pi → Sk omits. (pts note) | sahabyatāya → sahavyatāya (bjt) | ayampi → ayaṁ pi (pts) | sahabyatāya maggoti → sahavyatāya maggo ti (pts)Auch das ist ein Pfad zur Gemeinschaft mit Brahmā.“
Evaṁ vutte, subho māṇavo todeyyaputto bhagavantaṁ etadavoca:
bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)Auf diese Worte sagte der Vedenstudent Subha zum Buddha:
“abhikkantaṁ, bho gotama, abhikkantaṁ, bho gotama.„Vortrefflich, werter Gotama! Vortrefflich!
Seyyathāpi, bho gotama, nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṁ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṁ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya: ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti; evamevaṁ bhotā gotamena anekapariyāyena dhammo pakāsito.
dakkhantīti evamevaṁ bhotā → dakkhintīti evam evaṁ bhoto (pts) | dakkhantī’ti → dakkhantīti (bj: syā) | dakkhintīti → Bm Si dakkhantiti. (pts note) | evaṁ → Bm eva (pts note) | evamevaṁ → evameva (th) | nikkujjitaṁ → nikujjitaṁ (pts)Als würde er das Umgestürzte aufrichten oder das Verborgene enthüllen oder den Verirrten den Weg weisen oder im Dunkeln ein Licht anzünden, sodass Menschen mit klaren Augen sehen könnten, was da ist, so hat der werte Gotama die Lehre auf vielerlei Weise klargemacht.
Esāhaṁ bhavantaṁ gotamaṁ saraṇaṁ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca.
bhikkhusaṅghañca → bhikkhusaṁghañca (ms2005) | dhammañca bhikkhusaṅghañca → dhammañ ca bhikkhusaṁghañ ca (pts)Ich nehme Zuflucht zum werten Gotama, zur Lehre und zum Saṅgha der Mönche und Nonnen.
Upāsakaṁ maṁ bhavaṁ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gataṁ.
saraṇaṁ gataṁ → saraṇaṅgataṁ (th)Von diesem Tag an soll der werte Gotama mich als Laienanhänger in Erinnerung behalten, der für sein ganzes Leben Zuflucht genommen hat.
Handa ca dāni mayaṁ, bho gotama, gacchāma;
ca dāni → cadāni (bjt, th)Nun, werter Gotama, jetzt muss ich gehen.
bahukiccā mayaṁ bahukaraṇīyā”ti.
bahukaraṇīyāti → bahukaraṇīyyāti (bjt) | bahukaraṇīyāti → bahukaraṇīyā ti (pts)Ich habe viele Pflichten und Verantwortlichkeiten.“
“Yassadāni tvaṁ, māṇava, kālaṁ maññasī”ti.
yassadāni → yassa dāni (pts)„Bitte, Vedenstudent, geh nach deinem Belieben.“
Atha kho subho māṇavo todeyyaputto bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.
anumoditvā → (sya-all) | māṇavo → māṇāvo (pts) | uṭṭhāyāsanā → uṭṭhāy āsanā (pts)Da begrüßte Subha die Worte des Buddha und stimmte ihm zu. Er erhob sich von seinem Sitz, verbeugte sich, umrundete den Buddha respektvoll, die rechte Seite ihm zugewandt, und ging.
Tena kho pana samayena jāṇussoṇi brāhmaṇo sabbasetena vaḷavābhirathena sāvatthiyā niyyāti divā divassa.
vaḷavābhirathena → valabhīrathena (bj); valavābhirathena (sya-all) | jāṇussoṇi brāhmaṇo → jāṇussoṇī brāmaṇo (pts) | valabhīrathena → vaḷavābhirathena (bj: machasaṁ, PTS) | vaḷavābhirathena → vaḷabhīrathena (cck: sī.) | vaḷavābhirathena → Sk valabhirathema. (pts note) | divā divassa → divādivassa (bjt, th, pts)Da fuhr zu dieser Zeit der Brahmane Jānussoṇi mitten am Tag in einer ganz weißen, von Stuten gezogenen Kutsche aus Sāvatthī hinaus.
Addasā kho jāṇussoṇi brāhmaṇo subhaṁ māṇavaṁ todeyyaputtaṁ dūratova āgacchantaṁ.
jāṇussoṇi → jāṇussoṇī (pts) | dūratova → dūrato va (pts)Er sah den Vedenstudenten Subha von Weitem kommen
Disvāna subhaṁ māṇavaṁ todeyyaputtaṁ etadavoca:
disvā → Bm Si disvāna. (pts note) | todeyyaputtaṁ etadavoca → todeyyaputtam etad avoca (pts)und sagte zu ihm:
“handa kuto nu bhavaṁ bhāradvājo āgacchati divā divassā”ti?
kuto nu → (sya-all) | āgacchati divā divassāti → āgacchi divādivassāti (sya-all) | nu → Si omits kuto nu. (pts note)„Nun, werter Bhāradvāja, woher kommst du mitten am Tag?“
“Ito hi kho ahaṁ, bho, āgacchāmi samaṇassa gotamassa santikā”ti.
+ → bho (bjt) | santikāti → santikā ti (pts)„Gerade eben, werter Herr, komme ich direkt vom Asketen Gotama.“
“Taṁ kiṁ maññasi, bhavaṁ bhāradvājo samaṇassa gotamassa paññāveyyattiyaṁ paṇḍito maññeti”?
maññeti → maññe ti (pts)„Was denkst du, wie klar die Weisheit des Asketen Gotama ist? Denkst du, er ist klug?“
“Ko cāhaṁ, bho, ko ca samaṇassa gotamassa paññāveyyattiyaṁ jānissāmi?
cāhaṁ bho → cāhambho (th)„Werter Herr, wer bin ich, dass ich beurteilen könnte, wie klar die Weisheit des Asketen Gotama ist?
Sopi nūnassa tādisova yo samaṇassa gotamassa paññāveyyattiyaṁ jāneyyā”ti.
sopi nūnassa tādisova → so pi nun assa tādiso va (pts)Man müsste wirklich mit ihm auf einer Stufe stehen, um zu beurteilen, wie klar seine Weisheit ist.“
“Uḷārāya khalu bhavaṁ bhāradvājo samaṇaṁ gotamaṁ pasaṁsāya pasaṁsatī”ti.„Da lobt der werte Bhāradvāja den Asketen Gotama aber mit einem großen Lob.“
“Ko cāhaṁ, bho, ko ca samaṇaṁ gotamaṁ pasaṁsissāmi?
cāham → Sk here ca ahaṁ. (pts note) | cāhaṁ bho → cāhambho (th)„Wer bin ich, dass ich den Asketen Gotama loben könnte?
Pasatthapasatthova so bhavaṁ gotamo seṭṭho devamanussānaṁ.
pasatthapasatthova so → pasatthappasattho ca (sya-all) | pasatthapasatthova → pasatthapasattho ca (pts) | so → Si omits so. (pts note) | pasatthapasatthova → pasatthapasattho va (bjt)Er wird von denen gelobt, die als die Ersten unter den Göttern und Menschen gelobt werden.
Ye cime, bho, brāhmaṇā pañca dhamme paññapenti puññassa kiriyāya kusalassa ārādhanāya;
cime → came (sya-all) | paññapenti → paññāpenti (pts) | brāhmaṇā → brāhmaṇa (bjt) | cime → ime (pts)Er sagt, die fünf Dinge, die die Brahmanen vorschreiben, um Verdienst zu schaffen und im Tauglichen Erfolg zu haben,
cittassete samaṇo gotamo parikkhāre vadeti—
cittassete → cittassa te (bj, pts); cittasseva (sya-all) | vadeti → vadati (pts) | te → Si cittass'; eva, inserting ete after Gotamo. (pts note) | vadati → Bm Si vadeti. (pts note)seien die Voraussetzung des Geistes,
yadidaṁ cittaṁ averaṁ abyābajjhaṁ tassa bhāvanāyā”ti.
abyābajjhaṁ → abyāpajjhaṁ (bj, sya-all, pts)um einen Geist zu entwickeln, der frei von Feindschaft und Böswilligkeit ist.“
Evaṁ vutte, jāṇussoṇi brāhmaṇo sabbasetā vaḷavābhirathā orohitvā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā yena bhagavā tenañjaliṁ paṇāmetvā udānaṁ udānesi:
vaḷavābhirathā → vaḷabhīrathā (bj); valavābhirathā (sya-all) | jāṇussoṇi → jāṇussoṇī (pts) | vaḷabhīrathā → vaḷavābhirathā (bj: machasaṁ, PTS) | tenañjaliṁ paṇāmetvā → tenañjalimpaṇāmetvā (th) | tenañjaliṁ → ten añjalim (pts)Auf diese Worte stieg der Brahmane Jānussoṇi von seinem Wagen herab, ordnete seine Robe über einer Schulter, erhob seine zusammengelegten Hände in Richtung des Buddha und drückte dreimal dieses innige Gefühl aus:
“lābhā rañño pasenadissa kosalassa, suladdhalābhā rañño pasenadissa kosalassa
suladdhalābhā → suladdhaṁ (sya-all); suladdhaṁ lābhā (pts)„König Pasenadi hat Glück, so großes Glück,
yassa vijite tathāgato viharati arahaṁ sammāsambuddho”ti.
yassa → Sk Bm omit yassa. 6 Sk Subhagasuttaṁ. (pts note) | sammāsambuddhoti → sammāsambuddho ti (pts)dass der Klargewordene, der Vollendete, der vollkommen erwachte Buddha in seinem Reich lebt!“