Sabbhisutta๓๑ สัพภิสูตร
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th)ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตกรุงสาวัตถี
Atha kho sambahulā satullapakāyikā devatāyo abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṁ jetavanaṁ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhaṁsu.
satullapakāyikā → satullapakayikā (pts) | Satullapakayikā → S1 satūlapa-; S2 satulapa-; S3 satulapa- and satullapa-. (pts note) | jetavanaṁ → jetavanam (pts) | tenupasaṅkamiṁsu → ten-upasaṅkamiṁsu (pts) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | ekamantaṁ → ekam antam (pts)ครั้นเมื่อราตรีผ่านไป พวกเทวดาสตุลลปกายิกา จำนวนมากมีวรรณะงดงามยิ่งนัก เปล่งรัศมีให้สว่างทั่วพระเชตวัน เข้าไปเฝ้าพระผู้มี พระภาคถึงที่ประทับ ถวายอภิวาทแล้วยืนอยู่ ณ ที่สมควร
Ekamantaṁ ṭhitā kho ekā devatā bhagavato santike imaṁ gāthaṁ abhāsi:
ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | gāthaṁ → gātham (pts)เทวดาองค์หนึ่งยืนอยู่ ณ ที่สมควรแล้ว ได้กล่าวคาถานี้ในสำนักของพระผู้มี พระภาคว่า
“Sabbhireva samāsetha, sabbhi kubbetha santhavaṁ;
sabbhireva → sabbhir eva (pts) kubbetha → krubbetha (bj, mr) | kubbetha → krubbetha (cck: ka.) | santhavaṁ → B. krubbetha sandhavaṁ here and further on. (pts note)บุคคลควรสมาคมกับพวกสัตบุรุษเท่านั้น ควรทำความสนิทสนมกับพวกสัตบุรุษ Sataṁ saddhammamaññāya, seyyo hoti na pāpiyo”ti.
saddhammamaññāya → saddhammam aññāya (pts) pāpiyoti → pāpiyo ti (pts)บุคคลรู้แจ้งสัทธรรม ของพวกสัตบุรุษแล้ว ย่อมเป็นผู้ประเสริฐ ไม่เป็นผู้ตกต่ำ
Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṁ gāthaṁ abhāsi:
gāthaṁ → gātham (pts)ลำดับนั้น เทวดาอีกองค์หนึ่งได้กล่าวคาถานี้ในสำนักของพระผู้มีพระภาคว่า
“Sabbhireva samāsetha, sabbhi kubbetha santhavaṁ;
sabbhireva → sabbhir eva (pts)บุคคลควรสมาคมกับพวกสัตบุรุษเท่านั้น ควรทำความสนิทสนมกับพวกสัตบุรุษ Sataṁ saddhammamaññāya, paññā labbhati nāññato”ti.
saddhammamaññāya → saddhammam aññāya (pts) paññā labbhati → paññaṁ labhati (sya-all, km) | labbhati → paññaṁ labhati (bj: syā) | labbhati → paññaṁ labhati (cck: syā. kaṁ.) | labbhati → So SS. supported by C.; B. has paññam labhati. (pts note) | nāññatoti → nāññato ti (pts)บุคคลรู้แจ้งสัทธรรมของพวกสัตบุรุษแล้ว ย่อมได้ปัญญา หาได้ปัญญาจากคนอันธพาลอื่นไม่
Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṁ gāthaṁ abhāsi:
gāthaṁ → gātham (pts)ลำดับนั้น เทวดาอีกองค์หนึ่งได้กล่าวคาถานี้ในสำนักของพระผู้มีพระภาคว่า
“Sabbhireva samāsetha, sabbhi kubbetha santhavaṁ;
sabbhireva → sabbhir eva (pts)บุคคลควรสมาคมกับพวกสัตบุรุษเท่านั้น ควรทำความสนิทสนมกับพวกสัตบุรุษ Sataṁ saddhammamaññāya, sokamajjhe na socatī”ti.
saddhammamaññāya → saddhammam aññāya (pts) sokamajjhe → soka-majjhe (pts)บุคคลรู้แจ้งสัทธรรมของพวกสัตบุรุษแล้ว ย่อมไม่เศร้าโศกในท่ามกลางคนผู้เศร้าโศก
Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṁ gāthaṁ abhāsi:
gāthaṁ → gātham (pts)ลำดับนั้น เทวดาอีกองค์หนึ่งได้กล่าวคาถานี้ในสำนักของพระผู้มีพระภาคว่า
“Sabbhireva samāsetha, sabbhi kubbetha santhavaṁ;
sabbhireva → sabbhir eva (pts)บุคคลควรสมาคมกับพวกสัตบุรุษเท่านั้น ควรทำความสนิทสนมกับพวกสัตบุรุษ Sataṁ saddhammamaññāya, ñātimajjhe virocatī”ti.
saddhammamaññāya → saddhammam aññaya (pts) ñātimajjhe → ñāti-majjhe (pts)บุคคลรู้แจ้งสัทธรรมของพวกสัตบุรุษแล้ว ย่อมรุ่งเรืองในท่ามกลางแห่งญาติ
Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṁ gāthaṁ abhāsi:
gāthaṁ → gātham (pts)ลำดับนั้น เทวดาอีกองค์หนึ่งได้กล่าวคาถานี้ในสำนักของพระผู้มีพระภาคว่า
“Sabbhireva samāsetha, sabbhi kubbetha santhavaṁ;
sabbhireva → sabbhir eva (pts)บุคคลควรสมาคมกับพวกสัตบุรุษเท่านั้น ควรทำความสนิทสนมกับพวกสัตบุรุษ Sataṁ saddhammamaññāya, sattā gacchanti suggatin”ti.
saddhammamaññāya → saddhammam aññāya (pts) suggatinti → sugatinti (bj: syā) | ti → B. sugatiṁ; they omit the ti of the end in this and all the preceding gāthās. (pts note) | suggatinti → suggatin ti (pts)สัตว์ทั้งหลายรู้แจ้งสัทธรรมของพวกสัตบุรุษแล้ว ย่อมไปสู่สุคติ
Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṁ gāthaṁ abhāsi:
gāthaṁ → gātham (pts)ลำดับนั้น เทวดาอีกองค์หนึ่งได้กล่าวคาถานี้ในสำนักของพระผู้มีพระภาคว่า
“Sabbhireva samāsetha, sabbhi kubbetha santhavaṁ;
sabbhireva → sabbhir eva (pts)บุคคลควรสมาคมกับพวกสัตบุรุษเท่านั้น ควรทำความสนิทสนมกับพวกสัตบุรุษ Sataṁ saddhammamaññāya, sattā tiṭṭhanti sātatan”ti.
saddhammamaññāya → saddhammam aññāya (pts) sātatanti → sātatan ti (pts)สัตว์ทั้งหลายรู้แจ้งสัทธรรมของพวกสัตบุรุษแล้ว ย่อมดำรงอยู่ได้ตลอดไป
Atha kho aparā devatā bhagavantaṁ etadavoca:
bhagavantaṁ etadavoca → bhagavatam etad avoca (pts)ลำดับนั้น เทวดาอีกองค์หนึ่งได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า
“kassa nu kho, bhagavā, subhāsitan”ti?
subhāsitanti → subhāsitanti bhagavā (bj) | bhagavā → bhagava (bj: PTS) | subhāsitanti → subhāsitan ti (pts)“ข้าแต่พระผู้มีพระภาค คำของใครหนอเป็นสุภาษิต”
“Sabbāsaṁ vo subhāsitaṁ pariyāyena, api ca mamapi suṇātha—
mamapi → mamāpi (bj); mamam pi (pts) | api ca mamapi → apica mamāpi (sya-all) | mamāpi → mamapi (bj: machasaṁ); mamampi (bj: PTS) | pi → S1-2 mamāpi; S3 mamapi. C I (pts note) | + → bhagavā (bjt)พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “คำของพวกท่านทั้งหมดเป็นสุภาษิตโดยอ้อม แต่ขอ พวกท่านจงฟังคำของเราบ้าง
Sabbhireva samāsetha, sabbhi kubbetha santhavaṁ;
sabbhireva → sabbhir eva (pts)บุคคลควรสมาคมกับพวกสัตบุรุษเท่านั้น ควรทำความสนิทสนมกับพวกสัตบุรุษ Sataṁ saddhammamaññāya, sabbadukkhā pamuccatī”ti.
aññāya → S3 has always -dhammaṁ ñāya; S1 twice only. (pts note) | saddhammamaññāya → saddhammam aññāya (pts) pamuccatīti → All these gāthās will be found again further on in Devaputta-S. III. 1. (pts note)บุคคลรู้แจ้งสัทธรรมของพวกสัตบุรุษแล้ว ย่อมหลุดพ้นจากทุกข์ทั้งปวง”
Idamavoca bhagavā.พระผู้มีพระภาคได้ตรัสคาถานี้แล้ว
Attamanā tā devatāyo bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā tatthevantaradhāyiṁsūti.
tatthevantaradhāyiṁsūti → idamavoca -pe- tatthevantaradhāyiṁsūti pāṭho syā, PTS potthakesu na disseta (bj note)เทวดาเหล่านั้นมีใจยินดีถวายอภิวาท พระผู้มีพระภาค กระทำประทักษิณแล้วหายตัวไป ณ ที่นั้นนั่นเอง สัพภิสูตรที่ ๑ จบ